text:
Đất Thánh
Đất Thánh (tiếng Hebrew: ארץ הקודש; Eretz HaQodesh; Arabic: الأرض المقدسة Al-Ard Al-Muqaddasah) là thuật ngữ trong Do Thái giáo chỉ Vương quốc Israel[1] như được xác định trong bộ kinh Tanakh. Đối với những người Do Thái, việc xác định vùng đất được coi là Thánh trong "Do Thái giáo" là để phân biệt với các vùng đất khác, do việc thực hành "Do Thái giáo" thường chỉ có thể diễn ra trong vùng Đất của Israel.
Thuật ngữ "Đất Thánh" cũng được những người Hồi giáo và Kitô giáo sử dụng để chỉ toàn bộ khu vực giữa sông Jordan và Địa Trung Hải.
Một phần tầm quan trọng của đất Thánh xuất phát từ ý nghĩa tôn giáo của Jerusalem, thành phố linh thiêng nhất đối với Do Thái giáo, nơi giảng đạo của Chúa Giêsu (trong Kitô giáo), và sự kiện Isra và Mi'raj[2] trong Hồi giáo.
Nhiều nơi trong Đất Thánh là những địa điểm hành hương tôn giáo của người Do Thái giáo, Kitô giáo và Hồi giáo từ thời Thánh Kinh.
Do Thái giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Trong khi bộ kinh Tanakh không nói tới Đất Israel như "đất Thánh" (mà gọi là Đất của Israel), điều đó ngụ ý là Đất do Thiên Chúa cho những người Israelites, và thường được coi là "đất hứa" (Chúa hứa cho những người Israelites). Trong kinh Torah nhiều mitzvot (tạm dịch = huấn lệnh) ra lệnh cho những người Israelites và con cháu họ chỉ được thực thi đạo Do Thái trong vùng đất của Israel, sử dụng sản phẩm nuôi trồng trên đất do người Do Thái sở hữu,[3] để phân biệt (đất này) với các đất khác. Một trong các mitzvot nói: "Và không đất nào được bán vĩnh viễn" (Lev. 25:23), và được giải thích ở cuối kinh Talmud đoạn Arakhin 29a. Căn cứ trên sách Mishnah này trong đoạn Avodah Zarah 19b, "tuyệt đối cấm việc bán bất động sản ở Israel cho người không phải là DoThái". Sách Gemara giải thích việc cấm này phái sinh từ huấn lệnh kinh Thánh "to tehanem" trong Sách Đệ nhị luật 7:2, mà, theo lời chú giải Pardes, được hiểu là "Ngươi không được cho phép chúng cắm trại thường xuyên" (haniyah).
Một số thành phố cổ của Israel, đã mang đậm tính Thánh thiêng nhiều hơn đối với người Do Thái, và các thành phố Jerusalem, Hebron, Tzfat và Tiberias được coi là các thành phố Thánh nhất của Do Thái giáo. Jerusalem, là nơi có Đền thờ Do Thái giáo, là tâm điểm của Do Thái giáo.[4]
Trong Sách Sáng thế, khu vực Jerusalem được gọi là núi Moriah, nơi Abraham trói con mình là Isaac định thiêu làm của lễ dâng hiến Thiên Chúa, và được nhiều người tin là Núi Đền Thờ trên đó họ mong đợi Đền thờ thứ ba sẽ được xây dựng lại. Jerusalem được nói tới 669 lần trong Kinh Thánh Hebrew, một phần bởi vì mitzvot chỉ có thể được thi hành trong vùng chung quanh nơi đây, trong đó có một số chỉ có thể thi hành trong Đền thờ thứ ba. Zion, thường có nghĩa là Jerusalem, nhưng đôi khi cũng có nghĩa là Đất của Israel, xuất hiện trong Kinh Thánh Hebrew 154 lần.
Trong kinh Thánh Hebrew, Jerusalem và Đất của Israel được coi là các phần không thể tách rời của món quà của Chúa, bộ phận của nhiều giao ước. Jerusalem từ lâu đã được gắn vào ý thức tôn giáo của người Do Thái một phần do các điều răn (gìới luật), chẳng hạn như việc đếm từng ngày trong 7 tuần lễ (49 ngày) để đến đền thờ trong thời gian giữa lễ Vượt Qua và lễ Shavuot. Những người Do Thái đã nghiên cứu và nhân cách hóa cuộc đấu tranh để chiếm Jereusalem của vua David trong ước muốc xây dựng đền thờ Do Thái giáo ở đây, như đã được mô tả trong Sách Samuel và Sách Thánh vịnh, một phần vì các lễ vật dâng trong đền thờ được mang đến từ các vùng đất gần Jerusalem nhất, phần lớn ở vùng thuộc chi tộc Judah.
Khái niệm vùng đất là Thánh thiêng đặc biệt nổi bật trong Sách Dân số. Một số nhà bình luận cũng coi vùng đất này là Thánh vì các dân Thánh của Chúa định cư ở đây. Ở cuối sách Joshua, vùng đất này được phân chia trong các chi tộc Israelite, lời (Chúa) hứa với Abraham được hoàn thành và vùng đất này trở thành Đất Thánh.[5] Kể từ cuộc trừng phạt của người La Mã cho nhiều cuộc nổi dậy của người Do Thái mà cao điểm là cuộc nổi dậy của Bar Kokhba sau khi họ chiếm vùng đất Judaea, thì những người Do Thái đã tìm cách ở lại trong đất này hoặc trở về đất này từ trên 1.600 năm nay.
Kitô giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Đối với các Kitô hữu, thì Đất của Israel được coi là Thánh chủ yếu là vì nó gắn liền với mọi biến cố thuộc cuộc đời của Chúa Giêsu, Đấng Cứu Thế - như việc giáng sinh, giảng đạo, chịu đóng đinh trên thập giá, chết và sống lại của Người. Nhiều nơi trên đất Israel được Kitô giáo coi là Thánh thiêng vì chúng gắn liền với các biến cố ấy, như Bethlehem, Nazareth, biển hồ Galilee, núi Tabor, núi Olives, Jerusalem, núi Sinai v v… Ngoài ra còn có núi Carmel.
Sự thiêng liêng của vùng đất này theo nhận thức của Kitô giáo là một trong những yếu tố thúc đẩy những nỗ lực của các cuộc Thập Tự Chinh, nhằm tìm cách giành lại Đất Thánh từ đế quốc Hồi giáo Thổ Nhĩ Kỳ Suljuq do họ đã chinh phục nơi này từ người Hồi giáo Ả Rập, và người Hồi giáo Ả Rập lại đã chinh phục nó từ Đế quốc Byzantine Kitô giáo.
Ngoài ra, vấn đề lãnh thổ của vùng Đất Thánh cũng là một phần quan trọng trong kinh Cựu Ước của Kitô giáo.
Hồi giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Trong kinh Qur'an, từ Đất Thánh الأرض المقدسة (Al-Ard Al-Muqaddasah, tiếng Anh: "Holy Land") đã được nói tới ít nhất là 7 lần, trong đó một lần Moses đã nói với Con dân Israel: Hỡi dân tộc của tôi! Hãy đi vào Đất Thánh, nơi mà Allah đã ban cho các người, và đừng quay lưng lại cách nhục nhã, vì sau đó các người sẽ bị rơi vào sự tàn phá của chính mình. (Surah 5:21)
Theo truyền thống, những người Hồi giáo không gọi Jerusalem bằng tên thường, vì tên "Jerusalem" phái sinh từ tên của một vị thần Canaanite: Shalim; Urshalim, nghĩa là thành của thần Shalim (chúa của người Canaanite). Cả Israel lẫn Jerusalem đều không được đề cập đến trong kinh Qua'ran với sự liên quan tới việc phải tuân thủ lề luật Hồi giáo, mặc dù cụm từ Con dân Israel (Bani Israil) được nói tới nhiều lần.[6] Những người Hồi giáo coi đất của núi Sinai (Tuur) theo truyền thống nằm ở vùng Sinai,[7] là thiêng liêng, như được đề cập trong kinh Qur'an (thiên sura 7:143). Jerusalem là Qibla (hướng cầu nguyện) thứ nhất của Hồi giáo, tuy nhiên sau đó đã đổi tới Kaaba ở Mecca theo điều mà người Hồi giáo tin là sự mặc khải của tổng thiên thần Gabriel cho tiên tri Muhammad.
Có nhiều đề cấp khác về đất "Thánh" hoặc "thiêng liêng" trong kinh Qur'an, tuy nhiên có nhiều tranh luận trong số các học giả về địa điểm chính xác của những nơi đó ở đâu. Chẳng hạn, "Đất thiêng liêng" nói trong tiết [21:71] đã được nhiều học giả giải thích rất khác nhau: Abdullah Yusuf Ali so sánh nó với vùng đất rộng, trong đó có Syria, Palestine cùng các thành phố Týros và Sidon; Az-Zujaj mô tả nó là: "Damas, Palestine, và một phần nhỏ của Jordan"; Qatada cho nó là: "vùng Levant" (Cận Đông); Muadh ibn Jabal cho là: " khu vực giữa al-Arish và Euphrates"; còn Ibn Abbas cho là: "vùng đất Jericho".[8]
Trong tiếng Ả Rập, thành phố Jerusalem được gọi là "thành Thánh"; tuy nhiên, cũng như vùng đất chung quanh nó, nó không đóng vai trò hoặc chức năng gì trong việc tuân giữ lề luật Hồi giáo. Từ khi xây dựng Al-Aqsa Mosque (thành đường Hồi giáo Al-Aqsa) ở thế kỷ thứ 7, và xây dựng lại ở thế kỷ thứ 11[9] thì Jerusalem được coi là nơi thiêng liêng trong Hồi giáo.
Tham khảo &Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ tức là Vương quốc Israel ở miền bắc và Vương quốc Judah ở miền nam, trong thời kỳ từ năm 1030 TCN – 930 TCN, gần tương đương với nước Israel hiện này và vùng lãnh thổ Palestine
- ^ sự kiện tiên tri Muhammad trong Hồi giáo cưỡi ngựa ban đêm từ Mecca tới Jerusalem rồi lên trời và xuống hỏa ngục
- ^ Aharon Ziegler, Halakhic positions of Rabbi Joseph B. Soloveitchik: Volume 4, KTAV Publishing House, 2007, p.173
- ^ Since the 10th century BCE. "For Jews the city has been the pre-eminent focus of their spiritual, cultural, and national life throughout three millennia." Yossi Feintuch, U.S. Policy on Jerusalem, Greenwood Publishing Group, 1987, p. 1. ISBN 0-313-25700-0
- ^ John Goldingay, Theological Diversity and the Authority of the Old Testament (Grand Rapids: Eerdmans, 1995), p. 68.
- ^ Tahir Abbas, Islamic political radicalism: a European perspective, Edinburgh University Press, 2007, p.78
- ^ Shawqī Abū Khalīl, Atlas of the Quran, Maktahu Dar-us-Salam, Riyadh, 2003, pp.106-107
- ^ Ali (1991), p.934
- ^ Josef W. Meri, Jere L. Bacharach, eds., Medieval Islamic civilization: An encyclopedia, Routledge, New York, 2006, p.50
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Agenzia on line sulla Terra Santa (tiếng Ý)
- ATS - Proterrasancta (tiếng Ý)
- Custodia di Terra Santa (tiếng Ý)

markdown:
# Đất Thánh
[Đất Thánh (định hướng)](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t_Th%C3%A1nh_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). **Đất Thánh** ( [tiếng Hebrew](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hebrew): ארץ הקודש; *Eretz HaQodesh*; [Arabic](/w/index.php?title=Arabic&action=edit&redlink=1): **الأرض المقدسة** *Al-Ard Al-Muqaddasah*) là thuật ngữ trong [Do Thái giáo](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o) chỉ [Vương quốc Israel](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Israel_(th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t)) như được xác định trong bộ kinh [1] [Tanakh](/wiki/Tanakh). Đối với những người [Do Thái](/wiki/Do_Th%C3%A1i), việc xác định vùng đất được coi là Thánh trong "Do Thái giáo" là để phân biệt với các vùng đất khác, do việc thực hành "Do Thái giáo" thường chỉ có thể diễn ra trong vùng [Đất của Israel](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_c%E1%BB%A7a_Israel&action=edit&redlink=1).
Thuật ngữ "Đất Thánh" cũng được những người
[Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) và [Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o) sử dụng để chỉ toàn bộ khu vực giữa [sông Jordan](/wiki/S%C3%B4ng_Jordan) và [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i).
Một phần tầm quan trọng của đất Thánh xuất phát từ ý nghĩa tôn giáo của
[Jerusalem](/wiki/Jerusalem), thành phố linh thiêng nhất đối với [Do Thái giáo](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o), nơi giảng đạo của [Chúa Giêsu](/wiki/Ch%C3%BAa_Gi%C3%AAsu) (trong [Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o)), và sự kiện [Isra và Mi'raj](/w/index.php?title=Isra_v%C3%A0_Mi%27raj&action=edit&redlink=1) trong [2] [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o).
Nhiều nơi trong Đất Thánh là những địa điểm
[hành hương](/wiki/H%C3%A0nh_h%C6%B0%C6%A1ng) tôn giáo của người Do Thái giáo, Kitô giáo và Hồi giáo từ thời Thánh Kinh.
## Do Thái giáo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_Th%C3%A1nh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_Th%C3%A1nh&action=edit§ion=1)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/1759_map_Holy_Land_and_12_Tribes.jpg/250px-1759_map_Holy_Land_and_12_Tribes.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/1759_map_Holy_Land_and_12_Tribes.jpg/250px-1759_map_Holy_Land_and_12_Tribes.jpg)
*Đất Thánh - hay Palestine - chỉ cho thấy 2 vương quốc Judah và Israel cổ, trong đó 12 chi tộc đã được phân biệt, và nơi chốn của các chi tộc này trong các thời kỳ khác nhau*Tobias Conrad [Lotter](/w/index.php?title=Lotter&action=edit&redlink=1), [Geographer](/w/index.php?title=Geographer&action=edit&redlink=1). [Augsburg](/wiki/Augsburg), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), [1759](/wiki/1759)
Trong khi bộ kinh
[Tanakh](/wiki/Tanakh) không nói tới [Đất Israel](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_Israel&action=edit&redlink=1) như "đất Thánh" (mà gọi là Đất của Israel), điều đó ngụ ý là Đất do Thiên Chúa cho những người [Israelites](/w/index.php?title=Israelites&action=edit&redlink=1), và thường được coi là " [đất hứa](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t_h%E1%BB%A9a)" (Chúa hứa cho những người Israelites). Trong kinh [Torah](/wiki/Torah) nhiều [mitzvot](/w/index.php?title=Mitzvot&action=edit&redlink=1) (tạm dịch = huấn lệnh) ra lệnh cho những người Israelites và con cháu họ chỉ được thực thi đạo Do Thái trong vùng đất của Israel, sử dụng sản phẩm nuôi trồng trên đất do người Do Thái sở hữu, để phân biệt (đất này) với các đất khác. Một trong các mitzvot nói: " [3] *Và không đất nào được bán vĩnh viễn*" (Lev. 25:23), và được giải thích ở cuối kinh [Talmud](/w/index.php?title=Babylonian_Talmud&action=edit&redlink=1)đoạn [Arakhin](/w/index.php?title=Arakhin&action=edit&redlink=1)29a. Căn cứ trên sách [Mishnah](/w/index.php?title=Mishnah&action=edit&redlink=1)này trong đoạn Avodah Zarah 19b, "tuyệt đối cấm việc bán bất động sản ở Israel cho người không phải là DoThái". Sách [Gemara](/w/index.php?title=Gemara&action=edit&redlink=1)giải thích việc cấm này phái sinh từ huấn lệnh kinh Thánh " *to tehanem*" trong Sách Đệ nhị luật 7:2, mà, theo lời chú giải Pardes, được hiểu là " *Ngươi không được cho phép chúng cắm trại thường xuyên" (haniyah)*.
Một số thành phố cổ của Israel, đã mang đậm tính Thánh thiêng nhiều hơn đối với người Do Thái, và các thành phố
[Jerusalem](/wiki/Jerusalem), [Hebron](/w/index.php?title=Hebron&action=edit&redlink=1), [Tzfat](/w/index.php?title=Tzfat&action=edit&redlink=1) và [Tiberias](/wiki/Tiberias) được coi là các thành phố Thánh nhất của [Do Thái giáo](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o). Jerusalem, là nơi có [Đền thờ Do Thái giáo](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%81n_th%E1%BB%9D_Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1), là tâm điểm của [Do Thái giáo](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o). [[4]](#cite_note-1000BCE-4)
Trong
[Sách Sáng thế](/wiki/S%C3%A1ch_S%C3%A1ng_th%E1%BA%BF), khu vực Jerusalem được gọi là núi [Moriah](/w/index.php?title=Moriah&action=edit&redlink=1), nơi [Abraham](/wiki/Abraham) trói con mình là [Isaac](/wiki/Isaac) định thiêu làm của lễ dâng hiến Thiên Chúa, và được nhiều người tin là [Núi Đền Thờ](/w/index.php?title=N%C3%BAi_%C4%90%E1%BB%81n_Th%E1%BB%9D&action=edit&redlink=1) trên đó họ mong đợi [Đền thờ thứ ba](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%81n_th%E1%BB%9D_th%E1%BB%A9_ba&action=edit&redlink=1) sẽ được xây dựng lại. [Jerusalem](/wiki/Jerusalem) được nói tới 669 lần trong [Kinh Thánh Hebrew](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh_Hebrew), một phần bởi vì mitzvot chỉ có thể được thi hành trong vùng chung quanh nơi đây, trong đó có một số chỉ có thể thi hành trong Đền thờ thứ ba. [Zion](/w/index.php?title=Zion&action=edit&redlink=1), thường có nghĩa là Jerusalem, nhưng đôi khi cũng có nghĩa là Đất của Israel, xuất hiện trong [Kinh Thánh Hebrew](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh_Hebrew) 154 lần.
Trong
[kinh Thánh Hebrew](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh_Hebrew), Jerusalem và Đất của Israel được coi là các phần không thể tách rời của món quà của Chúa, bộ phận của nhiều [giao ước](/w/index.php?title=Giao_%C6%B0%E1%BB%9Bc_(kinh_Th%C3%A1nh)&action=edit&redlink=1). Jerusalem từ lâu đã được gắn vào ý thức tôn giáo của người Do Thái một phần do các điều răn (gìới luật), chẳng hạn như việc đếm từng ngày trong 7 tuần lễ (49 ngày) để đến đền thờ trong thời gian giữa [lễ Vượt Qua](/wiki/L%E1%BB%85_V%C6%B0%E1%BB%A3t_Qua) và lễ [Shavuot](/w/index.php?title=Shavuot&action=edit&redlink=1). Những người Do Thái đã nghiên cứu và nhân cách hóa cuộc đấu tranh để chiếm Jereusalem của [vua David](/wiki/Vua_David) trong ước muốc xây dựng [đền thờ Do Thái giáo](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%81n_th%E1%BB%9D_Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) ở đây, như đã được mô tả trong [Sách Samuel](/w/index.php?title=S%C3%A1ch_Samuel&action=edit&redlink=1) và [Sách Thánh vịnh](/w/index.php?title=S%C3%A1ch_Th%C3%A1nh_v%E1%BB%8Bnh&action=edit&redlink=1), một phần vì các lễ vật dâng trong đền thờ được mang đến từ các vùng đất gần Jerusalem nhất, phần lớn ở vùng thuộc [chi tộc Judah](/w/index.php?title=Chi_t%E1%BB%99c_Judah&action=edit&redlink=1).
Khái niệm vùng đất là Thánh thiêng đặc biệt nổi bật trong
[Sách Dân số](/wiki/S%C3%A1ch_D%C3%A2n_s%E1%BB%91). Một số nhà bình luận cũng coi vùng đất này là Thánh vì các dân Thánh của Chúa định cư ở đây. Ở cuối [sách Joshua](/w/index.php?title=S%C3%A1ch_Joshua&action=edit&redlink=1), vùng đất này được phân chia trong các chi tộc Israelite, lời (Chúa) hứa với Abraham được hoàn thành và vùng đất này trở thành Đất Thánh. Kể từ cuộc trừng phạt của người [5] [La Mã](/wiki/La_M%C3%A3)cho nhiều cuộc nổi dậy của người Do Thái mà cao điểm là [cuộc nổi dậy của Bar Kokhba](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_n%E1%BB%95i_d%E1%BA%ADy_c%E1%BB%A7a_Bar_Kokhba&action=edit&redlink=1)sau khi họ chiếm vùng đất [Judaea](/w/index.php?title=Judaea&action=edit&redlink=1), thì những người Do Thái đã tìm cách ở lại trong đất này hoặc trở về đất này từ trên 1.600 năm nay.
## Kitô giáo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_Th%C3%A1nh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_Th%C3%A1nh&action=edit§ion=2)]
Đối với các
[Kitô hữu](/wiki/Kit%C3%B4_h%E1%BB%AFu), thì [Đất của Israel](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_c%E1%BB%A7a_Israel&action=edit&redlink=1) được coi là Thánh chủ yếu là vì nó gắn liền với mọi biến cố thuộc cuộc đời của [Chúa Giêsu](/wiki/Ch%C3%BAa_Gi%C3%AAsu), [Đấng Cứu Thế](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5ng_C%E1%BB%A9u_Th%E1%BA%BF) - như việc giáng sinh, giảng đạo, chịu đóng đinh trên thập giá, chết và sống lại của Người. Nhiều nơi trên đất Israel được Kitô giáo coi là Thánh thiêng vì chúng gắn liền với các biến cố ấy, như [Bethlehem](/wiki/Bethlehem), [Nazareth](/wiki/Nazareth), [biển hồ Galilee](/wiki/Bi%E1%BB%83n_h%E1%BB%93_Galilee), [núi Tabor](/wiki/N%C3%BAi_Tabor), [núi Olives](/wiki/N%C3%BAi_Olives), [Jerusalem](/wiki/Jerusalem), [núi Sinai](/wiki/N%C3%BAi_Sinai) v v… Ngoài ra còn có [núi Carmel](/wiki/N%C3%BAi_Carmel).
Sự thiêng liêng của vùng đất này theo nhận thức của Kitô giáo là một trong những yếu tố thúc đẩy những nỗ lực của các cuộc
[Thập Tự Chinh](/wiki/Th%E1%BA%ADp_T%E1%BB%B1_Chinh), nhằm tìm cách giành lại Đất Thánh từ đế quốc Hồi giáo [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) [Suljuq](/w/index.php?title=Suljuq&action=edit&redlink=1) do họ đã chinh phục nơi này từ người Hồi giáo [Ả Rập](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp), và người Hồi giáo Ả Rập lại đã chinh phục nó từ [Đế quốc Byzantine](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Byzantine) Kitô giáo.
Ngoài ra, vấn đề lãnh thổ của vùng Đất Thánh cũng là một phần quan trọng trong kinh Cựu Ước của Kitô giáo.
## Hồi giáo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_Th%C3%A1nh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_Th%C3%A1nh&action=edit§ion=3)]
Trong kinh
[Qur'an](/wiki/Qur%27an), từ Đất Thánh **الأرض المقدسة** ( *Al-Ard Al-Muqaddasah*, [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *"Holy Land"*) đã được nói tới ít nhất là 7 lần, trong đó một lần Moses đã nói với Con dân Israel: Hỡi dân tộc của tôi! Hãy đi vào Đất Thánh, nơi mà [Allah](/wiki/Allah) đã ban cho các người, và đừng quay lưng lại cách nhục nhã, vì sau đó các người sẽ bị rơi vào sự tàn phá của chính mình. ( [Surah 5:21](//en.wikisource.org/wiki/The_Holy_Qur%27an/Al-Meada))
Theo truyền thống, những người Hồi giáo không gọi Jerusalem bằng tên thường, vì tên "Jerusalem" phái sinh từ tên của một vị thần Canaanite: Shalim; Urshalim, nghĩa là thành của thần Shalim (chúa của người Canaanite). Cả Israel lẫn Jerusalem đều không được đề cập đến trong kinh Qua'ran với sự liên quan tới việc phải tuân thủ lề luật Hồi giáo, mặc dù cụm từ Con dân Israel (Bani Israil) được nói tới nhiều lần.
Những người Hồi giáo coi đất của [6] [núi Sinai](/wiki/N%C3%BAi_Sinai)( *Tuur*) theo truyền thống nằm ở vùng [Sinai](/wiki/Sinai), là thiêng liêng, như được đề cập trong kinh [[7]](#cite_note-7) [Qur'an](/wiki/Qur%27an)(thiên sura 7:143). [Jerusalem](/wiki/Jerusalem)là [Qibla](/w/index.php?title=Qibla&action=edit&redlink=1)(hướng cầu nguyện) thứ nhất của Hồi giáo, tuy nhiên sau đó đã đổi tới [Kaaba](/wiki/Kaaba)ở [Mecca](/wiki/Mecca)theo điều mà người Hồi giáo tin là sự mặc khải của tổng thiên thần Gabriel cho tiên tri Muhammad.
Có nhiều đề cấp khác về đất "Thánh" hoặc "thiêng liêng" trong kinh
[Qur'an](/wiki/Qur%27an), tuy nhiên có nhiều tranh luận trong số các học giả về địa điểm chính xác của những nơi đó ở đâu. Chẳng hạn, "Đất thiêng liêng" nói trong tiết [21:71] đã được nhiều học giả giải thích rất khác nhau: [Abdullah Yusuf Ali](/w/index.php?title=Abdullah_Yusuf_Ali&action=edit&redlink=1) so sánh nó với vùng đất rộng, trong đó có [Syria](/wiki/Syria), [Palestine](/wiki/Palestine) cùng các thành phố [Týros](/wiki/T%C3%BDros) và [Sidon](/w/index.php?title=Sidon&action=edit&redlink=1); Az-Zujaj mô tả nó là: *" Damas, Palestine, và một phần nhỏ của Jordan"*; [Qatada](/w/index.php?title=Qatada&action=edit&redlink=1)cho nó là: *"vùng*(Cận Đông); [Levant](/wiki/Levant)" [Muadh ibn Jabal](/w/index.php?title=Muadh_ibn_Jabal&action=edit&redlink=1)cho là: *" khu vực giữa*; còn [al-Arish](/w/index.php?title=Al-Arish&action=edit&redlink=1)và [Euphrates](/wiki/Euphrates)" [Ibn Abbas](/w/index.php?title=Ibn_Abbas&action=edit&redlink=1)cho là: *"vùng đất*. [Jericho](/wiki/Jericho)" [[8]](#cite_note-8)
Trong tiếng Ả Rập, thành phố Jerusalem được gọi là "thành Thánh"; tuy nhiên, cũng như vùng đất chung quanh nó, nó không đóng vai trò hoặc chức năng gì trong việc tuân giữ lề luật Hồi giáo. Từ khi xây dựng
[Al-Aqsa Mosque](/w/index.php?title=Al-Aqsa_Mosque&action=edit&redlink=1) (thành đường Hồi giáo Al-Aqsa) ở thế kỷ thứ 7, và xây dựng lại ở thế kỷ thứ 11 thì Jerusalem được coi là nơi thiêng liêng trong Hồi giáo. [9]
## Tham khảo &Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_Th%C3%A1nh&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_Th%C3%A1nh&action=edit§ion=4)] **tức là Vương quốc Israel ở miền bắc và Vương quốc Judah ở miền nam, trong thời kỳ từ năm 1030 TCN – 930 TCN, gần tương đương với nước Israel hiện này và vùng lãnh thổ Palestine** [^](#cite_ref-1) **sự kiện tiên tri Muhammad trong Hồi giáo cưỡi ngựa ban đêm từ Mecca tới Jerusalem rồi lên trời và xuống hỏa ngục** [^](#cite_ref-2) **Aharon Ziegler,** [^](#cite_ref-3) *Halakhic positions of Rabbi Joseph B. Soloveitchik: Volume 4*, KTAV Publishing House, 2007, p.173 **Since the 10th century BCE. "For Jews the city has been the pre-eminent focus of their spiritual, cultural, and national life throughout three millennia." Yossi Feintuch,** [^](#cite_ref-1000BCE_4-0) *U.S. Policy on Jerusalem*, Greenwood Publishing Group, 1987, p. 1. [ISBN 0-313-25700-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0313257000) **John Goldingay,** [^](#cite_ref-5) *Theological Diversity and the Authority of the Old Testament*(Grand Rapids: Eerdmans, 1995), p. 68. **Tahir Abbas,** [^](#cite_ref-6) *Islamic political radicalism: a European perspective*, Edinburgh University Press, 2007, p.78 **Shawqī Abū Khalīl,** [^](#cite_ref-7) *Atlas of the Quran*, Maktahu Dar-us-Salam, Riyadh, 2003, pp.106-107 **Ali (1991), p.934** [^](#cite_ref-8) **Josef W. Meri, Jere L. Bacharach, eds.,** [^](#cite_ref-9) *Medieval Islamic civilization: An encyclopedia*, Routledge, New York, 2006, p.50
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_Th%C3%A1nh&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_Th%C3%A1nh&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
[Agenzia on line sulla Terra Santa](http://www.terrasanta.net)(tiếng Ý) [ATS - Proterrasancta](http://www.proterrasancta.org)(tiếng Ý) [Custodia di Terra Santa](http://www.custodia.org)(tiếng Ý)

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1053 miss, cp1055 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Achaea albifimbria
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Achaea albifimbria [1] là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Châu Phi, bao gồm Gabon.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Achaea albifimbria tại Wikimedia Commons
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.) (2011). “Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.”. Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2014.

markdown:
*Achaea albifimbria*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Achaea albifimbria
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Phân bộ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%E1%BB%99)( *subordo*) [Ditrysia](/w/index.php?title=Ditrysia&action=edit&redlink=1) [Macrolepidoptera](/wiki/Macrolepidoptera) [Liên họ](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D)( *superfamilia*) [Noctuoidea](/wiki/Noctuoidea) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Erebidae](/wiki/Erebidae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Catocalinae](/w/index.php?title=Catocalinae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Achaea](/wiki/Achaea_(b%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **A. albifimbria** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Achaea albifimbria*
(
[Walker](/w/index.php?title=Edmund_Murton_Walker&action=edit&redlink=1), 1869) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc))
Danh sách
*Ophiusa albifimbria*Walker, 1869 *Achaea apiciplaga*(Holland, 1894) *Naxia apiciplaga*Holland, 1894 *Acanthodelta albifimbria*Walker, 1869 **Achaea albifimbria** là một loài [1] [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Erebidae](/wiki/Erebidae). Nó được tìm thấy ở [Châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi), bao gồm [Gabon](/wiki/Gabon).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Achaea_albifimbria&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Achaea_albifimbria&action=edit§ion=1)]
Phương tiện liên quan tới
[Achaea albifimbria](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Achaea_albifimbria) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Achaea_albifimbria&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Achaea_albifimbria&action=edit§ion=2)] **Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.) (2011).** [^](#cite_ref-COL_1-0) [“Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.”](http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/Achaea+albifimbria/match/1). Species 2000: Reading, UK. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2014.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Cache: cp1066 miss, cp1055 miss


text:
Bành Tổ
- Về vị tướng cùng tên nhà Tây Tấn, xem bài Vương Tuấn (Bành Tổ); về vị thủ lãnh khởi nghĩa Bạch Liên giáo có xước hiệu là Bành Tổ, xem bài Bành Oánh Ngọc
Bành Tổ tức Bành Khang, là một nhân vật trong truyền thuyết Trung Hoa được cho là sống lâu đến nghìn tuổi.
Mục lục
Sự tích[sửa | sửa mã nguồn]
Thời xưa, nhà nọ sinh được một bé trai kháu khỉnh, mặt mũi sáng sủa, đặt tên là Bành Nhi. Có một vị thầy bói đi qua thấy chú bé liền thất kinh nói rằng: "Tội nghiệp, thằng bé đĩnh ngộ thế mà 10 tuổi đã phải chết!"
Cha mẹ cậu bé hoảng hốt, xin thầy cứu giúp. Thầy liền bảo cha mẹ cậu bé phải làm theo đúng các bước ông chỉ dẫn.
Sáng hôm sau, Bành Nhi bèn bưng một mâm đào vừa to vừa ngon lên núi, tới nơi thầy bói dặn, thì thấy ở nơi đó suối chảy, hạc bay, mây vờn tùng bách, trên một tảng đá phẳng có hai ông tiên đang ngồi đánh cờ tướng. Bành Nhi rón rén lại gần, nhẹ nhàng đặt mâm đào xuống rồi vòng tay ngồi đợi. Hai ông tiên mải đánh cờ, thấy có đào ngon bèn cứ thế cầm lên, vừa đánh cờ vừa thưởng thức đào.
Khi đánh xong ván cờ, hai vị tiên mới phát hiện ra chú bé dâng đào lấy làm thích lắm, bèn hỏi chuyện. Bành Nhi bèn kể hết mọi chuyện của cậu. Té ra hai vị tiên đó là Nam Tào và Bắc Đẩu, giữ sổ sinh tử trên Thiên đình. Giở sổ ra, hai ông thấy số tuổi của Bành Nhi đến số 10 là hết. Cả hai bèn bàn nhau thêm một nét phẩy lên trên chữ "thập", biến chữ "thập" (十) thành chữ "thiên" (千, hay nghìn). Thế là Bành Nhi được sống đến nghìn tuổi. Từ sự tích này mới có câu "Sống lâu như ông Bành Tổ".
Theo một truyền thuyết khác Bành Tổ mồ côi cha từ khi còn trong bụng mẹ. Lên ba tuổi thì mẹ cũng qua đời. Từ đó Bành Khang lớn lên trong cảnh lang thang.
Một hôm Bành Khang nấu một nồi canh gà rừng dâng lên Ngọc Hoàng. Ngọc Hoàng ưng ý, và để trọng thưởng liền bảo: "Nhà ngươi đếm xem trên mình gà rừng có bao nhiều sợi lông màu sắc rực rỡ, thì nhà ngươi sông được bấy nhiêu tuổi". Bành Khang tìm lại đống lông gà, đếm được 1000 sợi. Bành Tổ đã lẳng lặng trốn đến một vùng hẻo lánh phía tây nước Lưu Sa(?), để lẩn tránh sự dò hỏi của mọi người về bí quyết sống lâu, sống nốt quảng đời còn lại của mình.
Điển cố Văn học[sửa | sửa mã nguồn]
Bành Tổ: Chỉ người sống lâu.
Theo "Thần tiên truyện" thì Bành Tổ là người họ Điền tên Khanh, là cháu 6 đời vua Chuyên Húc. Vua Nghiêu phong cho ông đất Đại Thành (tức Bành Thành - Từ châu) vì thế nên gọi ông là Bành Tổ. Trải qua nhà Hạ đến cuối nhà Ân, ông đã 767 tuổi mà vẫn còn khoẻ, được mời ra giữ chức Đại phu. Thuở nhỏ, ông thích điềm tĩnh, không thiết gì công danh phú quý, chủ việc dưỡng sinh. Khi phải ra làm quan, ông thường cáo ốm ở nhà không dự gì đến chính sự.
Tương truyền ông có tới 49 lần góa vợ, có một huyền thoại khác kể về cái chết của Bành Tổ như sau: bấy giờ Ngọc Hoàng Thượng đế nghe Thiên Lý Nhãn và Thuận Phong Nhĩ tâu rằng dưới trần gian có một ông già ngồi câu cá ở bờ Vị Thủy rất lâu rồi, ngồi đến nỗi tảng đá lõm thành hình cái mông đít mà sao chẳng thấy ông ấy chết. Ngọc Hoàng bèn sai Nam Tào và Bắc Đẩu hóa thành người phàm đi tuần du chốn nhân gian, khi đến bờ sông Vị thấy một ông già ngồi câu cá bèn hỏi: " thưa cụ, cụ ngồi đây có bao giờ thấy hiện tượng nước chảy xuôi hòn đá trôi ngược không ạ ". Bành Tổ cười lớn nói: " ta ngồi câu cá ở đây đã 800 năm chưa bao giờ thấy có chuyện như thế cả, các anh định hỏi đùa ta chắc ". Nam Tào và Bắc Đẩu bèn hỏi: " thưa cụ, vậy cụ tên gì ạ ". Sau khi Bành Tổ nói họ tên thì Nam Tào và Bắc Đẩu biến mất về tra lại sổ sinh tử thấy không có ai tên như vậy đoán chắc lúc người này sinh ra mình đang bận gì nên sót tên không ghi bèn viết tên Điền Khanh vào sổ sinh của Bắc Đẩu rồi lấy sổ tử của Nam Tào ra gạc đi, Bành Tổ ở dưới trần lăn đùng ra chết.
Tư tưởng Đạo gia[sửa | sửa mã nguồn]
Theo Trang Tử: Thiên địa mạc đại vu thu hào chi mạt, nhi đại sơn vi tiểu; mạc thọ vu thương tử, nhi Bành Tổ vi yểu. Thiên địa dữ ngã tịnh sinh, vạn vật dữ ngã vi nhất.
Dịch: Thiên hạ không có gì lớn bằng cái đầu chiếc lông của chim và thú vào mùa thu; còn núi Thái thì nhỏ. Không có gì sống lâu bằng đứa trẻ chết non; còn ông Bành Tổ thì chết yểu. Trời đất với ta cùng sinh ra; vạn vật với ta là một.
Khái niệm khác[sửa | sửa mã nguồn]
Một số tài liệu có nhắc đến Bành Tổ như một tên gọi khác của Bàn Cờ, một người Việt. Họ Bàn đọc là Bàng (Hồng Bàng), nhưng theo lối đọc miền Nam mấy âm đó suýt soát nên đọc là Bành. Tương truyền mồ mả ông còn đâu đó trong miền rừng núi tỉnh Quảng Đông, ông mới được đưa vào Trung Hoa đời Tam Quốc trong quyển "Tam ngũ lược kỳ" của Từ Chỉnh và đến đời nhà Tống thì được đưa vào Triết.
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Sử Ký Tư Mã Thiên - Sở thế gia

markdown:
# Bành Tổ
|Bài viết này
|cần thêm . *Về vị tướng cùng tên nhà* [Tây Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n), xem bài [Vương Tuấn (Bành Tổ)](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_Tu%E1%BA%A5n_(cu%E1%BB%91i_T%C3%A2y_T%E1%BA%A5n)); về vị thủ lãnh khởi nghĩa [Bạch Liên giáo](/wiki/B%E1%BA%A1ch_Li%C3%AAn_gi%C3%A1o)có xước hiệu là **Bành Tổ**, xem bài [Bành Oánh Ngọc](/wiki/B%C3%A0nh_O%C3%A1nh_Ng%E1%BB%8Dc) **Bành Tổ** tức Bành Khang, là một nhân vật trong [truyền thuyết Trung Hoa](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%81n_thuy%E1%BA%BFt_Trung_Hoa&action=edit&redlink=1) được cho là sống lâu đến nghìn tuổi.
## Mục lục
## Sự tích[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&action=edit§ion=1)]
Thời xưa, nhà nọ sinh được một bé trai kháu khỉnh, mặt mũi sáng sủa, đặt tên là Bành Nhi. Có một vị thầy bói đi qua thấy chú bé liền thất kinh nói rằng: "Tội nghiệp, thằng bé đĩnh ngộ thế mà 10 tuổi đã phải chết!"
Cha mẹ cậu bé hoảng hốt, xin thầy cứu giúp. Thầy liền bảo cha mẹ cậu bé phải làm theo đúng các bước ông chỉ dẫn.
Sáng hôm sau, Bành Nhi bèn bưng một mâm
[đào](/wiki/%C4%90%C3%A0o) vừa to vừa ngon lên núi, tới nơi thầy bói dặn, thì thấy ở nơi đó suối chảy, [hạc](/wiki/H%E1%BA%A1c) bay, mây vờn tùng bách, trên một tảng [đá](/wiki/%C4%90%C3%A1) phẳng có hai ông tiên đang ngồi đánh [cờ tướng](/wiki/C%E1%BB%9D_t%C6%B0%E1%BB%9Bng). Bành Nhi rón rén lại gần, nhẹ nhàng đặt mâm đào xuống rồi vòng tay ngồi đợi. Hai ông tiên mải đánh cờ, thấy có đào ngon bèn cứ thế cầm lên, vừa đánh cờ vừa thưởng thức đào.
Khi đánh xong ván cờ, hai vị tiên mới phát hiện ra chú bé dâng đào lấy làm thích lắm, bèn hỏi chuyện. Bành Nhi bèn kể hết mọi chuyện của cậu. Té ra hai vị tiên đó là
[Nam Tào](/wiki/Nam_T%C3%A0o) và [Bắc Đẩu](/wiki/B%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%A9u), giữ sổ sinh tử trên [Thiên đình](/wiki/Thi%C3%AAn_%C4%91%C3%ACnh). Giở sổ ra, hai ông thấy số tuổi của Bành Nhi đến số 10 là hết. Cả hai bèn bàn nhau thêm một nét phẩy lên trên chữ "thập", biến chữ "thập" (十) thành chữ "thiên" (千, hay nghìn). Thế là Bành Nhi được sống đến nghìn tuổi. Từ sự tích này mới có câu "Sống lâu như ông Bành Tổ".
Theo một truyền thuyết khác Bành Tổ mồ côi cha từ khi còn trong bụng mẹ. Lên ba tuổi thì mẹ cũng qua đời. Từ đó Bành Khang lớn lên trong cảnh lang thang.
Một hôm Bành Khang nấu một nồi canh gà rừng dâng lên Ngọc Hoàng. Ngọc Hoàng ưng ý, và để trọng thưởng liền bảo: "Nhà ngươi đếm xem trên mình gà rừng có bao nhiều sợi lông màu sắc rực rỡ, thì nhà ngươi sông được bấy nhiêu tuổi". Bành Khang tìm lại đống lông gà, đếm được 1000 sợi. Bành Tổ đã lẳng lặng trốn đến một vùng hẻo lánh phía tây nước Lưu Sa(?), để lẩn tránh sự dò hỏi của mọi người về bí quyết sống lâu, sống nốt quảng đời còn lại của mình.
## Điển cố Văn học[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&action=edit§ion=2)] **Bành Tổ**: Chỉ người sống lâu.
Theo "Thần tiên truyện" thì Bành Tổ là người họ Điền tên Khanh, là cháu 6 đời vua
[Chuyên Húc](/wiki/Chuy%C3%AAn_H%C3%BAc). [Vua Nghiêu](/wiki/Nghi%C3%AAu) phong cho ông đất Đại Thành (tức Bành Thành - Từ châu) vì thế nên gọi ông là Bành Tổ. Trải qua [nhà Hạ](/wiki/Nh%C3%A0_H%E1%BA%A1) đến cuối [nhà Ân](/wiki/Nh%C3%A0_Th%C6%B0%C6%A1ng), ông đã 767 tuổi mà vẫn còn khoẻ, được mời ra giữ chức Đại phu. Thuở nhỏ, ông thích điềm tĩnh, không thiết gì công danh phú quý, chủ việc dưỡng sinh. Khi phải ra làm quan, ông thường cáo ốm ở nhà không dự gì đến chính sự.
Tương truyền ông có tới 49 lần góa vợ, có một huyền thoại khác kể về cái chết của Bành Tổ như sau: bấy giờ
[Ngọc Hoàng Thượng đế](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc_Ho%C3%A0ng_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_%C4%91%E1%BA%BF) nghe [Thiên Lý Nhãn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_L%C3%BD_Nh%C3%A3n&action=edit&redlink=1) và [Thuận Phong Nhĩ](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADn_Phong_Nh%C4%A9&action=edit&redlink=1) tâu rằng dưới trần gian có một ông già ngồi câu cá ở bờ [Vị Thủy](/wiki/V%E1%BB%8B_Th%E1%BB%A7y) rất lâu rồi, ngồi đến nỗi tảng đá lõm thành hình cái mông đít mà sao chẳng thấy ông ấy chết. Ngọc Hoàng bèn sai Nam Tào và Bắc Đẩu hóa thành người phàm đi tuần du chốn nhân gian, khi đến bờ sông Vị thấy một ông già ngồi câu cá bèn hỏi: " thưa cụ, cụ ngồi đây có bao giờ thấy hiện tượng nước chảy xuôi hòn đá trôi ngược không ạ ". Bành Tổ cười lớn nói: " ta ngồi câu cá ở đây đã 800 năm chưa bao giờ thấy có chuyện như thế cả, các anh định hỏi đùa ta chắc ". Nam Tào và Bắc Đẩu bèn hỏi: " thưa cụ, vậy cụ tên gì ạ ". Sau khi Bành Tổ nói họ tên thì Nam Tào và Bắc Đẩu biến mất về tra lại sổ sinh tử thấy không có ai tên như vậy đoán chắc lúc người này sinh ra mình đang bận gì nên sót tên không ghi bèn viết tên Điền Khanh vào sổ sinh của Bắc Đẩu rồi lấy sổ tử của Nam Tào ra gạc đi, Bành Tổ ở dưới trần lăn đùng ra chết.
## Tư tưởng
[Đạo gia](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_gi%C3%A1o)[ [sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&action=edit§ion=3)]
Theo
[Trang Tử](/wiki/Trang_T%E1%BB%AD): *Thiên địa mạc đại vu thu hào chi mạt, nhi đại sơn vi tiểu; mạc thọ vu thương tử, nhi Bành Tổ vi yểu. Thiên địa dữ ngã tịnh sinh, vạn vật dữ ngã vi nhất.*
Dịch: Thiên hạ không có gì lớn bằng cái đầu chiếc lông của chim và thú vào mùa thu; còn núi Thái thì nhỏ. Không có gì sống lâu bằng đứa trẻ chết non; còn ông Bành Tổ thì chết yểu. Trời đất với ta cùng sinh ra; vạn vật với ta là một.
## Khái niệm khác[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&action=edit§ion=4)]
Một số tài liệu có nhắc đến
**Bành Tổ** như một tên gọi khác của Bàn Cờ, một [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t). Họ Bàn đọc là Bàng (Hồng Bàng), nhưng theo lối đọc miền Nam mấy âm đó suýt soát nên đọc là Bành. Tương truyền mồ mả ông còn đâu đó trong miền rừng núi tỉnh [Quảng Đông](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng), ông mới được đưa vào [Trung Hoa](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Trung_Qu%E1%BB%91c) đời [Tam Quốc](/wiki/Tam_Qu%E1%BB%91c) trong quyển "Tam ngũ lược kỳ" của Từ Chỉnh và đến đời [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) thì được đưa vào Triết.
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&action=edit§ion=5)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&action=edit§ion=6)]
## tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A0nh_T%E1%BB%95&action=edit§ion=7)] [Sử Ký Tư Mã Thiên](/wiki/S%E1%BB%AD_k%C3%BD_T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn)- Sở thế gia

X-Cache: cp1055 hit/1, cp1055 miss


text:
Bão Paloma (2008)
Đường đi của bão[sửa | sửa mã nguồn]
Bão Paloma là xoáy thuận nhiệt đới thứ 17, bão nhiệt đới thứ 16, trận bão thứ 8, và trận bão lớn thứ 5 và bão cấp bốn thứ 3 của Mùa bão Đại Tây Dương 2008 sau cơn bão Ike và Gustav. Paloma hình thành vào sáng ngày 5 tháng 11 năm 2008 từ một vùng nhiễu động ở phía đông bờ biển của Nicagarua và phía bắc bờ biển của Honduras[1], nó bắt đầu di chuyển chậm về phía Bắc và mạnh dần lên thành áp thấp nhiệt đới rồi bão nhiệt đới và được có tên là Paloma. Hôm sau 6 tháng 11 thì bão Paloma đã mạnh lên cấp 1 và tiếp tục di chuyển về hướng bắc,[2] ngày 7 tháng 11, Paloma đã gia tăng cường độ lên cấp 3 với sức gió đạt 185 km/g sang ngày 8 bão đã trở thành cuồng phong cấp 4 thứ 3 của mùa bão Bắc Đại Tây Dương năm 2008 và gây ra gió mạnh với sức gió lên đến 220 km/g cho đảo Cayman, nửa ngày sau bão suy yếu chỉ còn cấp 3 nhưng vẫn rất nguy hiểm.[3] Paloma đã đổ bộ vào Santa Cruz del Sur của Cuba với sức gió 205 km/g và suy yếu rất nhanh chỉ còn cấp 1 ngay sau đó, 4 giờ sau đó Paloma chỉ còn là bão nhiệt đới và tiếp tục suy yếu thành áp thấp nhiệt đới tan dần. Tổng thiệt hại là 1.4 tỷ đô la
Chuẩn bị[sửa | sửa mã nguồn]
Người dân Cuba đã được thông báo phải chuẩn bị tản cư. Dự báo thời tiết cho biết bão Paloma có thể kéo theo nhiều đợt sóng lớn mạnh có thể gây thiệt mạng cho con người, nhưng sẽ dịu lại sau khi đánh vào Cuba. Sau đó bão sẽ lần đến Florida rồi tiến thẳng vào đảo Bahamas.
Tác động[sửa | sửa mã nguồn]
Bão Paloma đã phá hoại một số lớn dây điện trên đảo Grand Cayman. Khi lên đến 177 cây số một giờ, sức mạnh của gió đã phá hoại rất nhiều nhà cửa và kiến trúc nhưng không một ai bị thiệt mạng. Sau đó, sức mạnh của bão Paloma lên đến 224 cây số một giờ, và mực nước của mưa bão lên đến 5-10 inches trên đảo Cayman cũng như các vùng trung ương và miền Ðông Cuba.
Bão Paloma đã gây thiệt hại cho rất nhiều cây cối và làm ngập lụt vài vùng thấp dưới mực nước ở Gran Cayman, nhưng đa số dân chúng đã thoát nạn bão và được an toàn. Ðiện và nước đã được cung cấp lại đầy đủ và các cửa tiệm đã mở cửa buôn bán như thường.
Nhận định[sửa | sửa mã nguồn]
Cựu chủ tịch Cuba, là Fidel Castro, nói rằng vào tháng 8 và 9 năm 2008 đã có hai trận bão lớn phá hoại mùa màng, xa lộ và gây thiệt hại đến $9.4 tỷ Mỹ kim.
Tờ báo chính thức của Cuba là Granma cho biết một trận bão tương tự vào năm 1932 đã gây thiệt mạng khoảng 3.000 người, cho nên bão Paloma là một lo ngại rất lớn cho đảo Cayman.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ http://www.nhc.noaa.gov/archive/2008/al17/al172008.discus.014.shtml?
- ^ “Tropical Depression SEVENTEEN”. Truy cập 27 tháng 10 năm 2015.
- ^ “Tropical Storm PALOMA”. Truy cập 27 tháng 10 năm 2015.

markdown:
# Bão Paloma (2008)
|Bão Paloma (2008)
|
Hurricane 16AL
|bão lớn cấp 4 (
| ![ Paloma 2008-11-08 at 1835 UTC.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Paloma_2008-11-08_at_1835_UTC.jpg/272px-Paloma_2008-11-08_at_1835_UTC.jpg)
![ Paloma 2008-11-08 at 1835 UTC.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Paloma_2008-11-08_at_1835_UTC.jpg/272px-Paloma_2008-11-08_at_1835_UTC.jpg)
[5 tháng 11](/wiki/5_th%C3%A1ng_11)năm [2008](/wiki/2008) [10 tháng 11](/wiki/10_th%C3%A1ng_11)năm [2008](/wiki/2008) [mbar](/wiki/Bar_(%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B))( [hPa](/wiki/Pascal_(%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B))) [Mỹ kim](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) [Quần đảo Cayman](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Cayman), [Jamaica](/wiki/Jamaica)và đông [Cuba](/wiki/Cuba) [Mùa bão Đại Tây Dương 2008](/w/index.php?title=M%C3%B9a_b%C3%A3o_%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng_2008&action=edit&redlink=1)
## Đường đi của bão[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A3o_Paloma_(2008)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A3o_Paloma_(2008)&action=edit§ion=1)] **Bão Paloma** là [xoáy thuận nhiệt đới](/wiki/Xo%C3%A1y_thu%E1%BA%ADn_nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi) thứ 17, bão nhiệt đới thứ 16, trận bão thứ 8, và trận bão lớn thứ 5 và bão cấp bốn thứ 3 của [Mùa bão Đại Tây Dương 2008](/w/index.php?title=M%C3%B9a_b%C3%A3o_%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng_2008&action=edit&redlink=1) sau cơn bão Ike và Gustav. Paloma hình thành vào sáng ngày 5 tháng 11 năm 2008 từ một vùng nhiễu động ở phía đông bờ biển của [Nicagarua](/w/index.php?title=Nicagarua&action=edit&redlink=1) và phía bắc bờ biển của [Honduras](/wiki/Honduras) , nó bắt đầu di chuyển chậm về phía Bắc và mạnh dần lên thành áp thấp nhiệt đới rồi bão nhiệt đới và được có tên là Paloma. Hôm sau 6 tháng 11 thì bão Paloma đã mạnh lên cấp 1 và tiếp tục di chuyển về hướng bắc, [1] ngày 7 tháng 11, Paloma đã gia tăng cường độ lên cấp 3 với sức gió đạt 185 km/g sang ngày 8 bão đã trở thành cuồng phong cấp 4 thứ 3 của mùa bão Bắc Đại Tây Dương năm 2008 và gây ra gió mạnh với sức gió lên đến 220 km/g cho đảo Cayman, nửa ngày sau bão suy yếu chỉ còn cấp 3 nhưng vẫn rất nguy hiểm. [[2]](#cite_note-2) Paloma đã đổ bộ vào Santa Cruz del Sur của Cuba với sức gió 205 km/g và suy yếu rất nhanh chỉ còn cấp 1 ngay sau đó, 4 giờ sau đó Paloma chỉ còn là bão nhiệt đới và tiếp tục suy yếu thành áp thấp nhiệt đới tan dần. Tổng thiệt hại là 1.4 tỷ đô la [[3]](#cite_note-3)
## Chuẩn bị[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A3o_Paloma_(2008)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A3o_Paloma_(2008)&action=edit§ion=2)]
Người dân Cuba đã được thông báo phải chuẩn bị tản cư. Dự báo thời tiết cho biết bão Paloma có thể kéo theo nhiều đợt sóng lớn mạnh có thể gây thiệt mạng cho con người, nhưng sẽ dịu lại sau khi đánh vào Cuba. Sau đó bão sẽ lần đến
[Florida](/wiki/Florida) rồi tiến thẳng vào đảo [Bahamas](/wiki/Bahamas).
## Tác động[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A3o_Paloma_(2008)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A3o_Paloma_(2008)&action=edit§ion=3)]
Bão Paloma đã phá hoại một số lớn dây điện trên đảo
[Grand Cayman](/w/index.php?title=Grand_Cayman&action=edit&redlink=1). Khi lên đến 177 cây số một giờ, sức mạnh của gió đã phá hoại rất nhiều nhà cửa và kiến trúc nhưng không một ai bị thiệt mạng. Sau đó, sức mạnh của bão Paloma lên đến 224 cây số một giờ, và mực nước của mưa bão lên đến 5-10 inches trên đảo Cayman cũng như các vùng trung ương và miền Ðông Cuba.
Bão Paloma đã gây thiệt hại cho rất nhiều cây cối và làm ngập lụt vài vùng thấp dưới mực nước ở Gran Cayman, nhưng đa số dân chúng đã thoát nạn bão và được an toàn. Ðiện và nước đã được cung cấp lại đầy đủ và các cửa tiệm đã mở cửa buôn bán như thường.
## Nhận định[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A3o_Paloma_(2008)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A3o_Paloma_(2008)&action=edit§ion=4)]
Cựu chủ tịch Cuba, là
[Fidel Castro](/wiki/Fidel_Castro), nói rằng vào tháng 8 và 9 năm 2008 đã có hai trận bão lớn phá hoại mùa màng, xa lộ và gây thiệt hại đến $9.4 tỷ Mỹ kim.
Tờ báo chính thức của Cuba là
[Granma](/w/index.php?title=Granma_(b%C3%A1o)&action=edit&redlink=1) cho biết một trận bão tương tự vào năm 1932 đã gây thiệt mạng khoảng 3.000 người, cho nên bão Paloma là một lo ngại rất lớn cho đảo [Cayman](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Cayman).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A3o_Paloma_(2008)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A3o_Paloma_(2008)&action=edit§ion=5)] [^](#cite_ref-disc14_1-0) [http://www.nhc.noaa.gov/archive/2008/al17/al172008.discus.014.shtml](http://www.nhc.noaa.gov/archive/2008/al17/al172008.discus.014.shtml)? [^](#cite_ref-2) [“Tropical Depression SEVENTEEN”](http://www.nhc.noaa.gov/archive/2008/al17/al172008.public.001.shtml). Truy cập 27 tháng 10 năm 2015. [^](#cite_ref-3) [“Tropical Storm PALOMA”](http://www.nhc.noaa.gov/archive/2008/al17/al172008.public.003.shtml). Truy cập 27 tháng 10 năm 2015.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=B%C3%A3o_Paloma_(2008)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C3%A3o_Paloma_(2008)&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1054 miss, cp1055 miss


text:
Hydromys chrysogaster
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Hydromys chrysogaster là một loài động vật có vú trong họ Chuột, bộ Gặm nhấm. Loài này được E. Geoffroy mô tả năm 1804.[2]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Aplin, K., Copley, P., Robinson, T., Burbidge, A., Morris, K., Woinarski, J., Friend, T., Ellis, M. & Menkhorst, P. (2008). Hydromys chrysogaster. 2008 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2008. Truy cập ngày ngày 10 tháng 10 năm 2008.
- ^ a ă Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Hydromys chrysogaster”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Hydromys chrysogaster tại Wikispecies
- Phương tiện liên quan tới Hydromys chrysogaster tại Wikimedia Commons

markdown:
*Hydromys chrysogaster*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Hydromys chrysogaster
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Rodentia](/wiki/B%E1%BB%99_G%E1%BA%B7m_nh%E1%BA%A5m) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Muridae](/wiki/H%E1%BB%8D_Chu%E1%BB%99t) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Hydromys](/wiki/Hydromys) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **H. chrysogaster** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Hydromys chrysogaster* [Geoffroy](/w/index.php?title=%C3%89tienne_Geoffroy_Saint-Hilaire&action=edit&redlink=1), [1804](/wiki/1804) [[2]](#cite_note-msw3-2) ![ Water Rat.JPG](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Water_Rat.JPG/280px-Water_Rat.JPG)
* là một loài Hydromys chrysogaster* [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA)trong [họ Chuột](/wiki/H%E1%BB%8D_Chu%E1%BB%99t), [bộ Gặm nhấm](/wiki/B%E1%BB%99_G%E1%BA%B7m_nh%E1%BA%A5m). Loài này được E. Geoffroy mô tả năm 1804. [[2]](#cite_note-msw3-2)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Hydromys_chrysogaster&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hydromys_chrysogaster&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Hydromys_chrysogaster&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hydromys_chrysogaster&action=edit§ion=2)] **Aplin, K., Copley, P., Robinson, T., Burbidge, A., Morris, K., Woinarski, J., Friend, T., Ellis, M. & Menkhorst, P. (2008).** [^](#cite_ref-IUCN_1-0) [.](http://www.iucnredlist.org/details/10310) *Hydromys chrysogaster* *2008*. [IUCN Red List of Threatened Species](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F) [IUCN](/wiki/IUCN)2008. Truy cập ngày ngày 10 tháng 10 năm 2008.
- ^
**a** [Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “](#cite_ref-msw3_2-1) **ă** *Hydromys chrysogaster*”. [. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang).](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=13001380) *Mammal Species of the World* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Hydromys_chrysogaster&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hydromys_chrysogaster&action=edit§ion=3)]
Dữ liệu liên quan tới
[Hydromys chrysogaster](//species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Hydromys_chrysogaster)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)
Phương tiện liên quan tới
[Hydromys chrysogaster](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Hydromys_chrysogaster)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

X-Cache: cp1068 miss, cp1055 miss


text:
Xã Leidy, Quận Clinton, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Leidy, Quận Clinton, Pennsylvania)
Xã Leidy (tiếng Anh: Leidy Township) là một xã thuộc quận Clinton, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 180 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Leidy, Quận Clinton, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Leidy, Quận Clinton, Pennsylvania](/w/index.php?title=Leidy,_Qu%E1%BA%ADn_Clinton,_Pennsylvania&redirect=no))
|Xã Leidy
|
Leidy Township
|—
|![ Hình nền trời của Xã Leidy](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/Leidy_Township_Roadside.jpg/250px-Leidy_Township_Roadside.jpg)
![ Hình nền trời của Xã Leidy](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/Leidy_Township_Roadside.jpg/250px-Leidy_Township_Roadside.jpg)
![ Vị trí trong Quận Clinton, Pennsylvania](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Map_of_Leidy_Township%2C_Clinton_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png/250px-Map_of_Leidy_Township%2C_Clinton_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png)
![ Vị trí trong Quận Clinton, Pennsylvania](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Map_of_Leidy_Township%2C_Clinton_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png/250px-Map_of_Leidy_Township%2C_Clinton_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png)
Vị trí trong
[Quận Clinton](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Clinton,_Pennsylvania), [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) ![ Vị trí quận Clinton trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Clinton_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Clinton_County.svg.png)
![ Vị trí quận Clinton trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Clinton_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Clinton_County.svg.png)
Vị trí quận Clinton trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) [Quận Clinton](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Clinton,_Pennsylvania) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã Leidy** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Leidy Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Clinton](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Clinton,_Pennsylvania), tiểu bang [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 180 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Leidy,_Qu%E1%BA%ADn_Clinton,_Pennsylvania&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Leidy,_Qu%E1%BA%ADn_Clinton,_Pennsylvania&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1065 miss, cp1055 miss


text:
Puerto Vallarta
Puerto Vallarta (phát âm tiếng Tây Ban Nha: [pweɾto βaʝaɾta]) là một thành phố nghỉ dưỡng tuyệt đẹp của Mexico nằm bên bờ Thái Bình Dương của Bahía de Banderas. Điều tra dân số 2010 của Puerto Vallarta là 255.725 người [1] làm cho nó trở thành thành phố lớn thứ hai ở bang Jalisco. Thành phố Puerto Vallarta là thủ phủ của các đô thị tại Puerto Vallarta trong đó bao gồm thành phố cũng như các trung tâm dân cư bên ngoài của thành phố kéo dài từ Boca de Tomatlán đến biên giới Nayarit (sông Ameca).
Thành phố này nằm ở 20 ° 40' Bắc 105 ° 16' Tây, có có diện tích 502,19 dặm vuông (1,300.7 km2). Phía bắc giáp bang Nayarit. Phía Đông giáp khu đô thị của Mascota và San Sebastián del Oeste, phía nam giáp thành phố Talpa de Allende và Cabo Corriente.[2]
Puerto Vallarta được theo tên của Ignacio Vallarta, một cựu thống đốc bang Jalisco. Trong tiếng Tây Ban Nha, Puerto Vallarta thường được rút ngắn "Vallarta", trong khi người nói tiếng Anh gọi là thành phố PV cho ngắn. Trong cách viết tắt Internet thành phố thường được gọi như PVR, theo Mã sân bay của Hiệp hội Vận tải của Sân bay Quốc tế Gustavo Diaz Ordaz thuộc thành phố.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Census data is available from the website of the Mexican National Statistical Institute
- ^ Guia Roji - Ciudad de Puerto Vallarta (map)

markdown:
# Puerto Vallarta
|Puerto Vallarta|
|
|![]()
|
|![]()
**Ấn chương** ![ Vị trí (màu đỏ) trong tiểu bang Jalisco](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Puerto_Vallarta_-_Jalisco.svg/275px-Puerto_Vallarta_-_Jalisco.svg.png)
![ Vị trí (màu đỏ) trong tiểu bang Jalisco](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Puerto_Vallarta_-_Jalisco.svg/275px-Puerto_Vallarta_-_Jalisco.svg.png)
Vị trí (màu đỏ) trong tiểu bang Jalisco
[20°40′B 105°16′T / 20,667°B 105,267°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Puerto_Vallarta¶ms=20_40_N_105_16_W_type:city(255725)_region:MX) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [20°40′B 105°16′T / 20,667°B 105,267°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Puerto_Vallarta¶ms=20_40_N_105_16_W_type:city(255725)_region:MX) ![ Flag of Mexico.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Flag_of_Mexico.svg/22px-Flag_of_Mexico.svg.png)
![ Flag of Mexico.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Flag_of_Mexico.svg/22px-Flag_of_Mexico.svg.png)
[México](/wiki/M%C3%A9xico) [Bang](/w/index.php?title=Bang_c%E1%BB%A7a_Mexico&action=edit&redlink=1) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Flag_of_Jalisco.svg/23px-Flag_of_Jalisco.svg.png)
[Jalisco](/wiki/Jalisco) [Đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Guerrero&action=edit&redlink=1) [Movimiento Ciudadano](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_c%C3%B4ng_d%C3%A2n_(Mexico)&action=edit&redlink=1)) 2(502.19 mi 2) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Tên gọi dân cư](/w/index.php?title=T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_d%C3%A2n_c%C6%B0&action=edit&redlink=1) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/w/index.php?title=Gi%E1%BB%9D_Mexico&action=edit&redlink=1)( [UTC−6](/wiki/UTC%E2%88%926)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CDT](/w/index.php?title=Gi%E1%BB%9D_ban_ng%C3%A0y&action=edit&redlink=1)( [UTC−5](/wiki/UTC%E2%88%925)) [Thành phố kết nghĩa](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) [Santa Barbara](/wiki/Santa_Barbara,_California), [Gijón](/wiki/Gij%C3%B3n) [www.puertovallarta.gob.mx](http://www.puertovallarta.gob.mx) **Puerto Vallarta** (phát âm [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha): [pweɾto βaʝaɾta]) là một thành phố nghỉ dưỡng tuyệt đẹp của Mexico nằm bên bờ [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) của [Bahía de Banderas](/wiki/Bah%C3%ADa_de_Banderas). Điều tra dân số 2010 của Puerto Vallarta là 255.725 người làm cho nó trở thành thành phố lớn thứ hai ở bang [1] [Jalisco](/wiki/Jalisco). Thành phố Puerto Vallarta là thủ phủ của các đô thị tại Puerto Vallarta trong đó bao gồm thành phố cũng như các trung tâm dân cư bên ngoài của thành phố kéo dài từ [Boca de Tomatlán](/w/index.php?title=Boca_de_Tomatl%C3%A1n&action=edit&redlink=1)đến biên giới [Nayarit](/wiki/Nayarit)( [sông Ameca](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Ameca&action=edit&redlink=1)).
Thành phố này nằm ở 20 ° 40' Bắc 105 ° 16' Tây, có có diện tích 502,19 dặm vuông (1,300.7 km2). Phía bắc giáp bang Nayarit. Phía Đông giáp khu đô thị của Mascota và
[San Sebastián del Oeste](/wiki/San_Sebasti%C3%A1n_del_Oeste), phía nam giáp thành phố Talpa de Allende và Cabo Corriente. [[2]](#cite_note-2)
Puerto Vallarta được theo tên của
[Ignacio Vallarta](/w/index.php?title=Ignacio_Vallarta&action=edit&redlink=1), một cựu thống đốc bang Jalisco. Trong tiếng Tây Ban Nha, Puerto Vallarta thường được rút ngắn "Vallarta", trong khi người nói tiếng Anh gọi là thành phố PV cho ngắn. Trong cách viết tắt Internet thành phố thường được gọi như PVR, theo Mã sân bay của Hiệp hội Vận tải của [Sân bay Quốc tế Gustavo Diaz Ordaz](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Gustavo_Diaz_Ordaz&action=edit&redlink=1) thuộc thành phố.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Puerto_Vallarta&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Puerto_Vallarta&action=edit§ion=1)] **Census data is available from the website of the** [^](#cite_ref-1) [Mexican National Statistical Institute](http://www.inegi.gob.mx) **Guia Roji -** [^](#cite_ref-2) *Ciudad de Puerto Vallarta*(map)


text:
Vendreshë
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Vendreshë là một xã trong quận Skrapar thuộc hạt Berat, Albania. Dân số năm 2005 là 1935 người[1].
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Communes of Albania”. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2012.
Vendreshë là một xã trong quận Skrapar thuộc hạt Berat, Albania. Dân số năm 2005 là 1935 người[1].

markdown:
# Vendreshë
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Vendreshë|
|—
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Flag_of_Albania.svg/21px-Flag_of_Albania.svg.png)
[Albania](/wiki/Albania) [Hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_Albania&action=edit&redlink=1) [Berat](/wiki/Berat_(h%E1%BA%A1t)) [Quận](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Albania&action=edit&redlink=1) [Skrapar](/wiki/Skrapar_(huy%E1%BB%87n)) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) **Vendreshë** là một [xã](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Albania&action=edit&redlink=1) trong [quận Skrapar](/wiki/Skrapar_(huy%E1%BB%87n)) thuộc [hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_Albania&action=edit&redlink=1) [Berat](/wiki/Berat_(h%E1%BA%A1t)), [Albania](/wiki/Albania). Dân số năm 2005 là 1935 người . [1]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Vendresh%C3%AB&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vendresh%C3%AB&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Communes of Albania”](http://www.statoids.com/yal.html). Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2012.

X-Cache: cp1052 miss, cp1055 miss