text:
- 39 trang
- Lượt xem: 941
- Download: 547
Giáo trình thực hành Lập trình hệ thống - Nguyễn Hứa Duy Khang vs Trần Hữu Danh
Chia sẻ: yandage
Thực hành Lập trình Hệ Thống giúp cho sinh viên viết được chương trình bằng ngôn ngữ Assembly trên máy tính PC. Giáo trình này chỉ hướng dẫn sinh viên những kỹ năng rất cơ bản trong việc lập trình bằng Assembly như: Sử dụng trình biên dịch hợp ngữ trong môi trường Windows, biên dịch, sửa lỗi và liên kết, khảo sát tập lệnh, các ngắt đơn giản của Hệ điều hành DOS.
Thể loại:Công Nghệ Thông Tin » Kỹ thuật lập trình
Chủ đề liên quan:
Nội dung Text: Giáo trình thực hành Lập trình hệ thống - Nguyễn Hứa Duy Khang vs Trần Hữu Danh
KHOA CÔNG NGHỆ
BỘ MÔN ĐIỆN TỬ - VIỄN THÔNG
Giáo trình thực hành
LẬP TRÌNH
HỆ THỐNG
Biên soạn:
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang
Ks. Trần Hữu Danh
-ĐHCT-
5-2008
Thực hành lập trình hệ thống
NỘI DUNG
Giới thiệu
BÀI 1: NHẬP MÔN HỢP NGỮ ............................................................................ 1
1. Mục tiêu ................................................................................................................ 1
2. Kiến thức cần chuẩn bị ......................................................................................... 1
3. Nội dung thực hành .............................................................................................. 1
3.1. Khảo sát lệnh Intel-8086 ........................................................................ 1
3.2. Cấu trúc chương trình dạng EXE ........................................................... 1
3.3. Viết chương trình đơn giản .................................................................... 3
4. Bài tập đề nghị ...................................................................................................... 3
BÀI 2: XUẤT NHẬP KÝ TỰ ................................................................................ 5
1. Mục tiêu ................................................................................................................ 5
2. Kiến thức cần chuẩn bị ......................................................................................... 5
3. Nội dung thực hành .............................................................................................. 5
3.1. In một ký tự ra màn hình ........................................................................ 5
3.2. In chuỗi ký tự ra màn hình ..................................................................... 6
3.3. Nhận một ký tự từ bàn phím................................................................... 6
3.4. Nhận chuỗi ký tự từ bàn phím ................................................................ 7
4. Bài tập đề nghị ...................................................................................................... 8
BÀI 3: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH – VÒNG LẬP ................................................. 9
1. Mục tiêu ................................................................................................................ 9
2. Tóm tắt lý thuyết .................................................................................................. 9
3. Nội dung thực hành .............................................................................................. 12
3.1. Cấu trúc rẽ nhánh ................................................................................... 12
3.2. Cấu trúc vòng lập ................................................................................... 13
4. Bài tập đề nghị ...................................................................................................... 13
BÀI 4: NHẬP XUẤT SỐ DẠNG BIN-HEX-DEC ............................................... 15
1. Mục tiêu ................................................................................................................ 15
2. Kiến thức cần chuẩn bị ......................................................................................... 15
3. Nội dung thực hành .............................................................................................. 15
3.1. Nhập xuất số nhị phân ............................................................................ 15
3.2. Nhập xuất số thập lục phân .................................................................... 16
3.3. Xuất số thập phân nguyên dương ........................................................... 18
4. Bài tập đề nghị ...................................................................................................... 19
BÀI 5: XỬ LÝ TẬP TIN ........................................................................................ 21
1. Mục tiêu ................................................................................................................ 21
2. Kiến thức cần chuẩn bị ......................................................................................... 21
3. Nội dung thực hành .............................................................................................. 21
3.1. Tạo tập tin mới ....................................................................................... 21
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh i
Thực hành lập trình hệ thống
3.2. Ghi nội dung tập tin ................................................................................ 22
3.3. Đọc nội dung tập tin ............................................................................... 23
3.4. Xóa tập tin ............................................................................................. 25
3.5. Đổi tên tập tin ........................................................................................ 26
4. Bài tập đề nghị ...................................................................................................... 27
BÀI 6: XỬ LÝ CHUỖI KÝ TỰ............................................................................. 28
1. Mục tiêu ................................................................................................................ 28
2. Kiến thức cần chuẩn bị ......................................................................................... 28
3. Nội dung thực hành .............................................................................................. 28
3.1. So sánh chuỗi.......................................................................................... 28
3.2. Di chuyễn chuỗi...................................................................................... 30
3.3. Dò tìm trong chuỗi ................................................................................. 31
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh ii
Giới Thiệu
Thực hành Lập trình Hệ Thống giúp cho sinh viên viết được chương trình bằng
ngôn ngữ Assembly trên máy tính PC. Giáo trình này chỉ hướng dẫn sinh viên những
kỹ năng rất cơ bản trong việc lập trình bằng Assembly như: Sử dụng trình biên dịch
hợp ngữ trong môi trường Windows, biên dịch, sửa lỗi và liên kết, khảo sát tập lệnh,
các ngắt đơn giản của Hệ điều hành DOS. Để vận dụng và nâng cao được kỹ năng lập
trình hệ thống bằng Hợp ngữ, đòi hỏi sinh viên phải nổ lực rất nhiều trong việc tự học,
đọc thêm tài liệu để bổ sung những kiến thức nhất định về phần cứng máy tính cũng
như nguyên ly vận hành của các thiết bị ngoại vi có liên quan, như: Máy in, hệ vi điều
khiển, cổng vào ra nối tiếp/ song song ....
Thời lượng của môn học có giới hạn, nên các bài thực hành được tổ chức thành
các chủ đề sau đây, mỗi chủ đề thực hành trong 1 buổi (5 tiết):
Bài 1: Nhập môn hợp ngữ
Bài 2: Xuất nhập ký tự.
Bài 3: Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lập
Bài 4: Xử lý ký tự - Ký số
Bài 5: Xử lý tập tin
Bài 6: Nhập xuất số BIN-HEX-DEC
Để thực hành đạt hiệu quả cao, sinh viên cần phải chuẩn bị cho mỗi bài trước
khi vào bắt đầu thực hành. Muốn đạt được điều này, sinh viên phải tuân thủ phương
pháp học như sau:
Trước khi vào thực hành:
- Nắm được mục tiêu của bài thực hành.
- Xem lại các kiến thức cần chuẩn bị được nêu ra cho mỗi bài thực hành.
- Nắm được các nội dung cần phải làm trong buổi thực hành.
Trong khi thực hành:
- Tuyệt đối tuân thủ thực hành theo thứ tự của nội dung thực hành. Hoàn
thành các vấn đề và trả lời được các câu hỏi đặt ra trong phần trước mới
chuyển sang thực hành phần sau.
- Quan sát hiện tượng, những thay đổi, xem xét đánh giá kết quả sau mỗi
thao tác thực hành.
- Lập lại các thao tác thực hành nhiều lần, tìm cách giải quyết khác sau khi
đã thực hành theo yêu cầu cho mỗi vẫn đề. So sánh, nhận xét các cách
giải quyết khác nhau.
Sau khi thực hành:
- Đối chiếu từng mục tiêu của bài thực hành với những gì đã thực hành
được. Nếu mục tiêu nào chưa thành thạo thì phải tìm cách lập lại thực
hành đó để nắm được mục tiêu vững chắc hơn.
Trong quá trình biên soạn, không thể tránh khỏi sơ xuất, hãy chân thành góp ý
chỉnh sửa để giáo trình ngày càng hoàn chỉnh hơn.
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang
Email: nhdkhang@ctu.edu.vn
Bài 1 – Nhập môn hợp ngữ
Bài 1: Nhập Môn Hợp Ngữ
1. MỤC TIÊU
- Sử dụng được công cụ Emu8086 để khảo sát các lệnh của Intel-8086.
- Sử dụng được các chức năng cơ bản của công cụ RadASM như: Soạn
thảo, Hợp dịch (Assemble), Liên kết (Link) và Chạy chương trình (Run).
- Viết đúng cấu trúc của chương trình hợp ngữ dạng tái định (EXE).
- Đọc hiểu và sửa lỗi chương trình.
2. KIẾN THỨC CẦN CHUẨN BỊ
- Các thao tác cơ bản trên hệ điều hành Windows.
- Cấu trúc chương trình hợp ngữ dạng EXE.
- Qui trình Soạn thảo – Dịch chương trình.
- Các lệnh đơn giản của Intel-8086 thường dùng như: MOV, ADD, SUB,
INC, DEC, AND, OR. (Xem cú pháp trong giáo trình)
3. NỘI DUNG THỰC HÀNH
3.1. Khảo sát lệnh Intel-8086:
3.1.1. Nhập vào Emu8086 đoạn lệnh sau đây và dự đoán trước kết quả:
MOV AH, 80 ; AH ← 80 (AX = ?)
MOV AL, 86 ; AL ← 86 (AX = ?)
MOV BX, AX ; BX ← AX (BH = ?, BL = ?)
MOV DH, BL ; DH ← BL (DH = ?, DX = ?)
MOV DL, BH ; DL ← BH (DL = ?, DX = ?)
MOV SI, CS ; SI ← CS (SI = ?)
Thực hiện từng lệnh, sau mỗi lệnh ghi lại kết quả các thanh ghi trong ngoặc để
đối chiếu với kết quả dự đoán trên và giải thích.
3.1.2. Thực hành tương tự như câu 3.1.1 đối với đoạn lệnh sau:
MOV AX, 8086 ; AX ← 8086 (AH = ?, AL = ?)
ADD AL, 3 ; AL ← AL + 3 (AL = ?, AX = ?)
DEC AX ; AX ← AX – 1 (AH = ?, AL = ?, AX = ?)
SUB AH, 10h ; AH ← AH – 10h (AH = ?, AL = ?, AX = ?)
AND AX, 0FF0h ; AX ← AX and 0FF0h (AX = ?)
3.1.3. Sinh viên chủ động lập lại ít nhất 1 lần câu 3.1.1 và 3.1.2 với các giá trị toán
hạng khác trong mỗi dòng lệnh.
3.2. Cấu trúc chương trình dạng EXE:
3.1.1. [HELLO.ASM] Dùng RadASM để soạn thảo chương trình Hợp ngữ sau đây:
Lưu ý: - Chương trình hoàn toàn không có lỗi.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 1
Bài 1 – Nhập môn hợp ngữ
- Trong đó có những lệnh mà sinh viên chưa học đến, điều này không
cần quan tâm, điều cần quan tâm trong bài thực hành này là Cấu trúc
chương trình hợp ngữ.
- Đặt tên file chương trình nguồn là HELLO.ASM
DSEG SEGMENT ; Tạo đoạn DSEG
chuoi DB “Hello World!$” ; Khai báo biến chuỗi
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT ; Tạo đoạn CSEG
ASSUME CS: CSEG, DS: DSEG ; CSEG là đoạn lệnh, DSEG là dữ liệu
begin: MOV AX, DSEG ; Khởi động địa chỉ đoạn dữ liệu
MOV DS, AX
MOV AH, 09h ; AH ← 09h
LEA DX, chuoi ; DX ← địa chỉ offset biến chuoi
INT 21h ; gọi ngắt 21h
MOV AH, 01h ; AH ← 01h
INT 21h ; gọi ngắt 21h
MOV AH, 4Ch ; Thoát chương trình
INT 21h
CSEG ENDS
END begin
a. Hợp dịch chương trình HELLO.ASM và kiểm tra xem file HELLO.OBJ đã
được tạo ra chưa.
b. Liên kết chương trình HELLO, kiểm tra xem file HELLO.EXE đã được tạo ra
chưa
c. Chạy chương trình HELLO.EXE, quan sát trên màn hình, chương trình trên làm
gì?
d. Thay đổi “Hello World!$” thành “Wellcome to Assembly$”. Làm lại các bước
a, b và c. Chương trình trên làm gì?
3.2.2. [HELLO2.ASM] Sửa file HELLO.ASM ở trên sao cho giống hệt như chương
trình sau và đặt tên lại là HELLO2.ASM (chỉ khác ở những chổ in nghiêng) - Lưu ý:
Chương trình sẽ có vài lỗi
a. Dịch chương trình HELLO2.ASM, ghi lại các thông tin về lỗi: Số lỗi, những lỗi
gì, trên dòng nào?
b. Kiểm tra xem file HELLO2.OBJ được tạo ra không? Tại sao?
c. Sửa từng lỗi một từ dòng trên xuống, rồi lập lại câu a cho đến khi nào hết lỗi.
d. Liên kết chương trình HELLO2. Kiểm tra xem có file HELLO2.EXE không?
e. Chạy chương trình HELLO2.EXE, so sánh kết quả với 3.1.1.d
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 2
Bài 1 – Nhập môn hợp ngữ
DSEG SEGMEMT ; Tạo đoạn DSEG
chuoi DW “Wellcome to Assembly$” ; Khai báo biến chuỗi
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT ; Tạo đoạn CSEG
ASSUME CS: CSEG, DS: DSEG ; CSEG là đoạn lệnh, DSEG là dữ liệu
begin: MOV BX, SSEG ; Khởi động địa chỉ đoạn dữ liệu
MOV DS, BX
MOV AH, 09h ; AH ← 09h
LEA DH, chuoi ; DX ← địa chỉ offset biến chuoi
INT 21h ; gọi ngắt 21h
MOV AH, 01h ; AH ← 01h
INT 21h ; gọi ngắt 21h
MOV AH, 4Ch ; Thoát chương trình
INT 21h
CSEG ENDS
END Begin
3.3. Viết các chương trình đơn giản:
3.3.1. [SUM1.ASM] Viết chương trình dạng EXE để tính kết quả biểu thức sau, lưu
trữ kết quả trong AX:
10 + 8086 - 100h + 350 + 0FAh
Lưu ý: - Chỉ khai báo 1 đoạn lệnh để viết chương trình.
a. Dịch sửa lỗi (nếu có lỗi) và chạy chương trình.
b. Dùng Emu8086 để chạy chương trình trên và kiểm tra kết quả lưu trong AX.
3.3.2. [SUM2.ASM] Viết chương trình dạng EXE để tính kết quả biểu thức có dạng
tổng quát như sau:
KQUA = A + B – C + D + E
Trong đó: KQUA, A, B, C, D, E là các biến 2 byte khai báo trong đoạn dữ liệu.
Lưu ý: - Chương trình gồm 2 đoạn: Đoạn lệnh và Đoạn dữ liệu dùng để chứa các
Biến.
a. Gán giá trị các biến A = 1000, B = 10, C = 1Fh, D = 30h, E = 300Ah. Dịch và
chạy chương trình.
b. Dùng Emu8086 để kiểm tra kết quả của câu a.
c. Áp dụng SUM2.ASM để tính biểu thức đã cho ở câu 3.3.1. Dùng Emu8086 để
kiểm tra kết quả.
4. BÀI TẬP ĐỀ NGHỊ:
4.1. Dùng Emu8086 để khảo sát các lệnh khác trong tập lệnh của Intel-8086.
4.2. Tự tìm hiểu thêm những chức năng khác của Emu8086
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 3
Bài 1 – Nhập môn hợp ngữ
4.3. Viết từng chương trình tính các biểu thức sau: (Phải viết theo kiểu sử dụng biến để
chứa toán hạng và kết quả, SV tự đặt tên biến theo ý của mình)
a. 15h * 250 d. 1000 ÷ 100
b. 16 * 0AF1h e. 1000 ÷ 100h
c. 300 * 400 f. 3AB45Eh ÷ 0A1h
4.4. Sử dụng Emu8086 để kiểm chứng kết quả của các chương trình đã viết cho 4.3.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 4
Bài 2 – Xuất nhập ký tự
Bài 2: Xuất Nhập Ký Tự
1. MỤC TIÊU
- Sử dụng được các ngắt mềm để viết được chương trình: in ký tự - chuỗi ký tự
lên màn hình và nhập ký tự - chuỗi ký tự từ bàn phím.
- Hiểu được cách quản lý ký tự và ký số trong Hợp ngữ.
2. KIẾN THỨC CẦN CHUẨN BỊ
- Kết quả bài thực hành 1.
- Các hàm 01h, 02h, 06h, 07h, 08h, 09h, 0Ah của ngắt 21h.
- Bảng mã ASCII.
3.NỘI DUNG THỰC HÀNH
3.1. In 1 ký tự ra nàm hình
- Chương trình sử dụng hàm 2, ngắt 21h để in ký tự B ra màn hình được viết như
sau. Hãy soạn thảo lưu lại thành tập tin nguồn có tên là BAI_2A.ASM.
CSEG SEGMENT
ASSUME CS: CSEG
start: mov ah, 02h ; Hàm 2, in 1 ký tự ra màn hình
mov dl, ‘B’ ; DL chứa ký tự cần in
int 21h ; gọi ngắt để thực hiện hàm
mov ah, 08h ; Hàm 08h, ngắt 21h
int 21h
mov ah, 4Ch ; Thoát khỏi chương trình
int 21h
CSEG ENDS
END start
- Dịch sửa lỗi (nếu có) và chạy chương trình để xem kết quả in ra màn hình.
- Các dòng lệnh nào thực hiện chức năng in ký tự ‘B’ ra màn hình? Các dòng
lệnh khác dùng làm gì?
- Sửa lại chương trình trên để in ra màn hình ký tự ‘D’. Chạy chương trình kiểm
chứng kết quả.
- Viết chương trình để in ra màn hình số 9
- Viết chương trình để in ra màn hình số 89
- Hai dòng lệnh 6 và 7 có chức năng gì trong chương trình? Nếu không có 2 dòng
lệnh ấy thì chương trình thực hiện như thế nào? (Thử xóa bỏ 2 dòng lệnh ấy rồi
chạy chương trình, quan sát kết quả để phát hiện chức năng)
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 5
Bài 2 – Xuất nhập ký tự
3.2. In chuỗi ký tự ra màn hình
- Muốn in 1 chuỗi ký tự ra màn hình thì sử dụng hàm 9, ngắt 21h như chương
trình sau đây, hãy soạn thảo và đặt tên tập tin nguồn là BAI_2B.ASM.
- Dịch, sửa lỗi (nếu có) và chạy chương trình để xem kết quả trên màn hình.
- Viết lại chương trình trên để in ra màn hình chuỗi “Truong Dai Hoc Can
Tho”.
- Sửa khai báo biến chuoi có dạng như sau:
chuoi DB ‘Truong Dai Hoc’, 10, 13, ‘Can Tho$’
- Dịch và chạy chương trình để xem kết quả. Trong khai báo biến chuoi, 2 giá trị
10, 13 có ý nghĩa gì trong việc in chuỗi ra màn hình.
- Sửa lại chương trình để in ra màn hình số 2006.
DSEG SEGMENT
chuoi DB ‘Chao sinh vien nganh Cong Nghe Thong Tin.$’
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME CS: CSEG, DS: DSEG
start: mov ax, DSEG
mov ds, ax
mov ah, 09h ; Hàm 9, in chuỗi ký tự ra màn hình
lea dx, chuoi ; dl chứa ký tự cần in
int 21h ; gọi ngắt thực hiện
mov ah, 08h
int 21h
mov ah, 4Ch ; thoát khỏi chương trình
int 21h
CSEG ENDS
END start
3.3. Nhận 1 ký tự từ bàn phím
- Chương trình sau đây (trang 3) sẽ sử dụng hàm 01, ngắt 21h để nhận 1 ký tự từ
bàn phím. Soạn thảo và đặt tên tập tin nguồn là BAI_2C.ASM.
- Dịch, sửa lỗi (nếu có) và chạy chương trình, gõ phím cần nhập. Quan sát kết
quả trên màn hình.
- Ký tự đã nhập được lưu trữ ở đâu và được CPU quản lý ở dạng thức gì? (Dùng
Emu8086 để khảo sát)
- Sửa chương trình để đọc ký tự bằng hàm 7, ngắt 21h.
- Chạy chương trình và so sánh hoạt động giữa hàm 1 và hàm 7.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 6
Bài 2 – Xuất nhập ký tự
DSEG SEGMENT
tbao DB ‘Hay go vao 1 phim: $’
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME CS: CSEG, DS: DSEG
start:mov ax, DSEG
mov ds, ax
mov ah, 09h ; In câu thông báo ra màn hình
lea dx, tbao
int 21h
mov ah, 01h ; Ham 1, nhan ky tu tu ban phim
int 21h ; goi ngat thuc hien ham
mov ah, 4Ch ; tro ve he dieu hanh
int 21h
CSEG ENDS
END start
3.4. Nhận 1 chuỗi ký tự từ bàn phím
- Chương trình sử dụng hàm 0Ah, ngắt 21h để nhập 1 chuỗi ký tự từ bàn phím
viết như sau. Sinh viên soạn thảo thành tập tin chương trình có tên là
BAI_2D.ASM.
DSEG SEGMENT
max DB 30
len DB 0
chuoi DB 30 dup(?)
tbao DB ‘Hay go vao 1 chuoi: $’
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME CS: CSEG, DS: DSEG
start: mov ax, DSEG
mov ds, ax
mov ah, 09h ; In câu thông báo ra màn hình
lea dx, tbao
int 21h
mov ah, 0Ah ; Ham 0Ah, nhap chuoi ky tu tu ban phim
lea dx, MAX ; dx chua dia chi vung dem ban phim
int 21h ; goi ngat thuc hien ham
mov ah, 4Ch ; tro ve he dieu hanh
int 21h
CSEG ENDS
END start
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 7
Bài 2 – Xuất nhập ký tự
- Dịch, sửa lỗi và thi hành chương trình trong từng trường hợp sau đây:
1. Nhập từ bàn phím chuỗi ít hơn 30 ký tự.
2. Nhập từ bàn phím chuỗi nhiều hơn 30 ký tự.
- Giá trị biến len trong mỗi trường hợp là bao nhiêu?
- Tại sao không thể nhập nhiều hơn 30 ký tự? Chuỗi ký tự nhập vào được lưu trữ
ở biến nào?
- Sửa chương trình để có thể nhập nhiều hơn 30 ký tự (60 ký tự chẳng hạn).
- Tổng quát, khả năng tối đa của hàm 0Ah, ngắt 21h là nhận chuỗi bao nhiêu ký
tự?
4. BÀI TẬP ĐỀ NGHỊ
4.1. Viết chương trình sử dụng hàm 7, ngắt 21h để nhận 1 ký tự từ bàn phím, dùng 1
biến để lưu trữ ký tự nhận được (do sinh viên tự đặt tên biến), sau đó sử dụng hàm
2, ngắt 21h để in ra màn hình ký tự nhận được đang lưu trong biến ấy. Chương
trình phải có đủ các câu thông báo nhập và xuất.
Ví dụ: Hay go 1 phim: B
Ky tu nhan duoc la: B
4.2. Sửa lại chương trình 4.1 sao cho không cần sử dụng biến để lưu trữ ký tự mà
kết quả chạy chương trình vẫn không thay đổi.
4.3. Viết chương trình nhận 1 ký tự từ bàn phím, sau đó in ra màn hình ký tự kế
trước và kế sau của ký tự vừa nhập
Ví dụ: Hay go 1 phim: B
Ky tu ke truoc : A
Ky tu ke sau : C
4.4. Viết chương trình cho phép nhập từ bàn phím tên của 1 người, sao đó in ra màn
hình chuỗi có dạng như sau:
Xin chao
Ví dụ: Khi chạy chương trình, nhập vào là: Nguyen Hua Duy Khang
Chuỗi in ra màn hình sẽ là: Xin chao Nguyen Hua Duy Khang
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 8
Bài 3 – Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
Bài 3: Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
1. MỤC TIÊU
- Hiểu cách so sánh hai số trong hợp ngữ
- Hiểu cách thay đổi thứ tự thực hiện các lệnh
- Biết cách sử dụng các lệnh so sánh, nhảy và lặp
2. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
2.1. Lệnh so sánh
Cú pháp: CMP Trái, Phải ; Cờ ← Trái – Phải
Nếu Trái > Phải ⇒ Trái - Phải > 0 : CF = 0 và ZF = 0
Nếu Trái < Phải ⇒ Trái - Phải < 0 : CF = 1 và ZF = 0
Nếu Trái = Phải ⇒ Trái - Phải = 0 : CF = 0 và ZF = 1
Trái, Phải: Immed, Reg, Mem
Bản chất của lệnh CMP là lệnh SUB Đích, Nguồn (thực hiện phép tính Đích –
Nguồn) nhưng kết quả của phép tính không được lưu vào Đích như trong lệnh SUB
mà tính chất của kết quả được thể hiện thông qua cờ
Ví dụ: so sánh hai số nguyên dương
MOV AH, 1 ; AH ← 1
MOV AL, 2 ; AL ← 2
CMP AH, AL ; CF ← 1, ZF ← 0 vì AH < AL
Sau khi thực hiện các lệnh trên, cờ Carry bật (CF=1), báo hiệu rằng AH < AL
2.2. So sánh nhị phân
Cú pháp: TEST Trái, Phải ; Cờ ← Trái and Phải
Nếu Trái and Phải = 0 thì ZF = 1, ngược lại thì ZF = 0
Bản chất của lệnh TEST là lệnh AND Đích, Nguồn nhưng kết quả của phép
tính không được lưu vào Đích như trong lệnh AND mà ảnh hưởng lên cờ.
Ví dụ: kiểm tra hai bit cuối cùng của AL
TEST AL, 3 ; 3h = 11b
Nếu cờ Zero bật (ZF=1), có nghĩa là cả hai bit 0 và 1 của AL đều bằng 0.
2.3. Lệnh nhảy không điều kiện
Cú pháp: JMP ; Nhảy đến địa chỉ
Có các trường hợp sau:
• JMP SHORT ; (short jump). Kiểu này chỉ nhảy trong phạm vi từ –128
đến +127 byte so với vị trí hiện tại.
Ví dụ: JMP SHORT Calculate
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 9
Bài 3 – Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
• JMP ; (near jump). Kiểu này nhảy tùy ý trong phạm vi segment.
Ví dụ: JMP Calculate
• JMP FAR PTR ; (far jump). Kiểu này nhảy đến bất kì chỗ nào.
Ví dụ: JMP FAR PTR Calculate
• JMP ; (near indirect jump). Khi thực hiện, thanh ghi PC sẽ
được gán bằng giá trị lưu tại địa chỉ này. Có thể kết hợp
dùng với định vị chỉ số.
Ví dụ:
myPointer DW Prepare, Calculate, Check, Output
...
MOV BX, 2 ; chỉ số trong mảng con trỏ
SHL BX, 1 ; nhân đôi
JMP myPointer[BX]
...
Prepare: ; công việc 0
...
Calculate: ; công việc 1
...
Check: ; công việc 2 – nơi cần nhảy đến
...
Output: ; công việc 3
...
• JMP ; (far indirect jump). Tương tự trường hợp trên, nhưng
con trỏ gồm cả segment và offset. Chỉ khác ở khai báo
con trỏ
• JMP ; (indirect jump via regs). Nhảy đến địa chỉ lưu trong
thanh ghi AX.
Ví dụ: MOV AX, offset Calculate
...
JMP AX ; PC ← AX
2.4. Lệnh nhảy có điều kiện
Cú pháp: J
Các lệnh nhảy có điều kiện bắt đầu bằng chữ J sau đó là các chữ cái biểu thị
điều kiện (ví dụ JGE: Jump if Greater than or Equal, nhảy nếu lớn hơn hay bằng), tiếp
sau là một tên nhãn.
Điều kiện để lệnh nhảy xem xét khi thi hành là giá trị các cờ được tạo ra từ lệnh
CMP hay TEST. Khi sử dụng lệnh nhảy có điều kiện sau khi thực hiện phép so sánh,
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 10
Bài 3 – Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
phải đặc biệt lưu ý toán hạng trong phép so sánh là số có dấu (signed) hay không có
dấu (unsigned) để lựa chọn lệnh cho phù hợp.
Ví dụ: MOV AH,AL ; AL hiện bằng 128
CMP AH,1
JGE Greater ; AH > 1 nhưng không nhảy ????
...
Greater:
Ví dụ: nếu AL là số nguyên không dấu thì đoạn chương trình ở trên phải sửa lại như
sau:
MOV AH,AL
CMP AH,1
JAE Greater
...
Greater:
Một số lệnh nhảy có điều kiện thường dùng:
Lệnh Ý Nghĩa Điều Kiện
JB Nhảy nếu nhỏ hơn (Jump if Below)
CF = 1
JNAE Nhảy nếu không lớn hơn hoặc bằng
JAE Nhảy nếu lớn hơn hoặc bằng (Jump if Above or Equal)
CF = 0
JNB Nhảy nếu không nhỏ hơn
JBE Nhảy nếu nhỏ hơn hoặc bằng (Jump if Below or Equal) CF = 1 và ZF =
JNA Nhảy nếu không lớn hơn 1
JA Nhảy nếu lớn hơn (Jump if Above) CF = 0 và ZF =
JNBE Nhảy nếu không nhỏ hơn hoặc bằng 0
JE Nhảy nếu bằng (Jump if Equal)
ZF = 1
JZ Nhảy nếu bằng (Jump if Zero)
JNE Nhảy nếu không bằng (Jump if Not Equal)
ZF = 0
JNZ Nhảy nếu không bằng (Jump if Not Zero)
2.5. Lệnh lặp
Bằng cách dùng các lệnh nhảy có thể tạo ra vòng lặp. Tuy nhiên, để viết chương
trình tiện lợi và ngắn gọn, có thể dùng thêm các lệnh lặp như LOOP, LOOPZ,…
Cú pháp: LOOP
tự động giảm CX một đơn vị, sau đó kiểm tra xem CX có bằng 0, nếu không
bằng thì nhảy đến nhãn
Cú pháp: LOOPZ
tự động giảm CX một đơn vị, sau đó kiểm tra xem CX có bằng 0 hoặc cờ ZF có
bật không (ZF=1), nếu cả hai điều này không xảy ra thì nhảy đến nhãn
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 11
Bài 3 – Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
Ví dụ: Nhập mảng A gồm 10 ký tự
MOV SI, 0 ; chỉ số mảng
MOV CX, 10 ; số lần lặp
LAP: MOV AH, 1 ; nhập ký tự
INT 21H
MOV A[SI], AL
INC SI
3. NỘI DUNG THỰC HÀNH
3.1. Cấu trúc Rẽ nhánh
- Chương trình sau đây nhận 1 ký tự. Nếu là ký tự HOA thì in ra màn hình "Ky tu
HOA". Ngược lại in ra câu "Ky tu thuong". (Mã ASCII của ký tự HOA ký tự thường
mov ah, 09 ; Nếu không lớn hơn => ký tự HOA
lea dx, tbao1 ; in "Ky tu HOA"
int 21h
jmp exit
nhan: mov ah, 09 ; in "Ky tu thuong"
lea dx, tbao2
int 21h
exit:mov ah, 7
int 21h
mov ah, 4Ch ; trở về hệ điều hành
int 21h
CSEG ENDS
END start
- Dịch và chạy CT ở những trường hợp khác nhau để xem kết quả trên màn hình.
- Vẽ lưu đồ điều khiển của chương trình.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 12
Bài 3 – Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
- Tại sao cần phải có lệnh JMP EXIT? Nếu không có lệnh ấy thì chương trình
thực hiện như thế nào? Chạy chương trình để kiểm chứng.
- Thay lệnh JA NHAN bằng lệnh JNA NHAN. Sửa chương trình sao cho kết
quả không thay đổi.
- Khi ký tự nhập vào không phải là chữ cái thì kết quả in ra màn hình là gì? Tại
sao?
3.2 Cấu trúc vòng lặp
- Xem chương trình in ra màn hình lần lượt các ký tự từ A đến Z được viết như
sau. Hãy soạn thảo và đặt tên tập tin là BAI_3B.ASM.
- Dịch và chạy chương trình để xem kết quả trên màn hình.
- Vòng lặp trong chương trình bao gồm đoạn lệnh nào? Viết theo kiểu while do
hay repeat ... until hay for? Vẽ lưu đồ chương trình.
- Sửa chương trình để in ra màn hình lần lượt các ký tự từ 'Z' đến 'A'.
- Tiếp tục sửa chương trình sao cho giữa các ký tự có 1 khoảng trống (Z Y ....B
A)
- Dùng lệnh LOOP để viết lại chương trình BAI_3B.ASM theo cấu trúc vòng lặp
for.
CSEG SEGMENT
ASSUME CS: CSEG
start:mov dl, 'A' ; DL chứa ký tự đầu tiên 'A'
nhan:mov ah, 02h ; in ký tự trong DL ra màn hình
int 21h
inc dl ; DL chứa ký tự kế cần in
cmp dl, 'Z' ; So sánh DL với 'Z'
jna nhan ; Nếu 'Z' thì thoát (không in tiếp)
int 21h
mov ah, 4Ch
int 21h
CSEG ENDS
END start
4. BÀI TẬP KIỂM TRA:
4.1 Viết chương trình cho nhập 1 ký tự từ màn hình và xuất câu thông báo tương ứng
sau:
- Nếu ký tự nhập là ‘S’ hay ‘s’ thì in ra “Good morning!”
- Nếu ký tự nhập là ‘T’ hay ‘t’ thì in ra “Good Afternoon!”
- Nếu ký tự nhập là ‘C’ hay ‘c’ thì in ra “Good everning!”
4.2 Viết lại chương trình BAI_3A.ASM sao cho chương trình có thể phân biệt được 3
loại ký tự nhập từ bàn phím: "Ký tự HOA", "ký tự thường" và "ký tự khác".
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 13
Bài 3 – Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
4.3 Viết chương trình nhập từ bàn phím 1 ký tự thường. Sau đó in ra màn hình lần lượt
các ký tự từ ký tự nhận được đến 'z' sao cho giữa các ký tự có 1 khoảng trống.
4.4 Không dùng hàm 0Ah/21h, hãy dùng lệnh lặp để viết chương trình nhập vào 1
chuỗi ký tự. Sau khi nhập xong đếm xem chuỗi có bao nhiêu ký tự. In ra màn hình
chuỗi nhận được và số ký tự có trong chuỗi.
Ví dụ: S = "Hello world !" ==> Số kí tự trong chuỗi là 13.
4.5 Viết chương trình cho phép nhập vào một chuỗi bất kỳ. Sau đó:
- Đổi tất cả ký tự thường thành ký tự hoa và in ra màn hình.
- Đổi tất cả ký tự hoa thành ký tự thường và in ra màn hình.
Ví dụ: S = ‘weLcOme To AssEmblY’
In ra: welcome to assembly - WELCOME TO ASSEMBLY
4.6 Nhập vào 2 chuỗi số, đổi 2 chuỗi thành số, sau đó cộng hai số, đổi ra chuỗi và xuất
chuỗi tổng.
Ví dụ: S1 = "123" => N1 = 123
S2 = "456" => N2 = 456
N = N1 + N2 = 123 + 456 = 579 => S = "579" (xuất S ra màn hình)
4.7 Nhập 2 số nguyên dương A, B. Tính A/B, A*B (không dùng lệnh DIV, MUL) và
in ra màn hình kết quả.
Ví dụ: A=18, B=3
Tính A/B: 18 - 3 - 3 - 3 - 3 - 3 - 3 = 0, vậy A/B = 6 (tổng trừ B cho đến khi A = 0).
Tính A*B = 18 + 18 + 18 = 54
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 14
Bài 4 – Nhập xuất số dạng BIN-HEX-DEC
Bài 4: Nhập xuất số dạng BIN – HEX - DEC
1. Mục Tiêu:
- Nhập từ bàn phím số ở dạng nhị phân, thập lục phân và thập phân
- In lên màn hình các số ở dạng nhị phân, thập lục phân và thập phân
2. Kiến thức cần chuẩn bị:
- Kết quả của các bài thực hành trước
- Các lệnh xử lý chuỗi.
3. Nội dung thực hành:
3.1. Nhập xuất nhị phận:
Chương trình mẫu sau đây cho phép nhập số nhị phân 8 bit, sau đó in ra màn hình
số nhị phân nhận được (BAI_6A.ASM):
inchuoi MACRO chuoi
MOV AH, 9h
LEA DX, chuoi
INT 21h
ENDM
DSEG SEGMENT
msg1 DB "Hay nhap so nhi phan 8 bit: $"
msg2 DB "So nhi phan da nhap la: $"
xdong DB 10, 13, ‘$’
sobin DB ? ; lưu trữ số nhị phân nhận được
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME CS:CSEG, DS:DSEG
begin: MOV AX, DSEG
MOV DS, AX
inchuoi msg1
CALL bin_in
MOV sobin, BL
inchuoi xdong
inchuoi msg2
MOV BL, sobin
CALL bin_out
MOV AH, 01
INT 21h
MOV AH, 4Ch ; thoat khỏi chương trình
INT 21h
bin_in PROC
MOV BL, 0 ; Xóa BL
MOV CX, 8 ; nhập đủ 8 bit thì dừng
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 28
Bài 4 – Nhập xuất số dạng BIN-HEX-DEC
nhap:MOV AH, 01h ; Hàm nhập ký tự
INT 21h
CMP AL, 0Dh ; nếu là phím Enter thì thôi nhập
JZ exit ; không phải Enter thì đổi sang bit
SHL BL, 1 ; Dịch trái BL 1 bit
SUB AL, 30h ; Ký số - 30h = số
ADD BL, AL ; Chuyển bit từ AL sang BL lưu trữ
LOOP nhap
exit:RET
bin_in ENDP
bin_out PROC
MOV CX, 8 ; Xuất 8 bit trong BL ra M.Hình
xuat:MOV DL, 0
SHL BL, 1 ; CF chứa MSB, xuất ra màn hình
RCL DL, 1 ; đưa CF vào LSB của DL
ADD DL, 30h ; Số + 30h = Ký số
MOV AH, 02h ; In ra màn hình
INT 21h
LOOP xuat
RET
bin_out ENDP
CSEG ENDS
END begin
- Soạn thảo, Biên dịch và cho chạy file BAI_6A.ASM để kiểm tra kết quả.
- Sửa chương trình trên thành BAI_6A1.ASM sao cho có thể nhập và xuất số nhị
phân 16 bit.
- Viết lại chương trình trên để nhập 1 ký tự từ bàn phím, sau đó in ra màn hình
mã ASCII của ký tự nhận được ở dạng nhị phân.
3.2. Nhập xuất thập lục phân:
Chương trình sau đây cho phép nhập 1 ký tự từ bàn phím, sau đó in ra màn hình
mã ASCII của ký tự nhận được ở dạng thập lục phân
- Soạn thảo, Biên dịch và cho chạy file BAI_6B.ASM để kiểm tra kết quả.
- Viết lại chương trình trên để nhập 2 số thập lục phân 8 bit A và B, sau đó in ra
màn hình kết A + B ở dạng thập lục phân.
inchuoi MACRO chuoi
MOV AH, 9h
LEA DX, chuoi
INT 21h
ENDM
DSEG SEGMENT
msg1 DB "Hay nhap 1 ky tu: $"
msg2 DB "Ma ASCII o dang Hex: $"
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 29
Bài 4 – Nhập xuất số dạng BIN-HEX-DEC
xdong DB 10, 13, ‘$’
kytu DB ?
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME CS:CSEG, DS:DSEG
begin: MOV AX, DSEG
MOV DS, AX
inchuoi msg1
MOV AH, 01h
INT 21h
MOV kytu, AL ; cất ký tự nhận được
inchuoi xdong
inchuoi msg2
MOV BH, kytu ; Ký tự cần in
CALL hex_out
MOV AH, 02 ; in ra ký tự h sau số Hex
MOV DL, ‘h’
INT 21h
MOV AH, 01
INT 21h
MOV AH, 4Ch ; thoat khỏi chương trình
INT 21h
hex_out PROC
MOV CX, 4
xuat:PUSH CX
MOV CL, 4
MOV DL, BH
SHR DL, CL
CMP DL, 09h
JA kytu
ADD DL, 30h ; Đổi thành ký số ‘0’-‘9’
JMP inra
kytu:ADD DL, 37h ; Đổi thành ký tự ‘A-‘F’
inra:MOV AH, 02h ; In ra màn hình ký tự đã đổi
INT 21h
SHL BX, CL ; Quay trái BX 4 bit
POP CX
LOOP xuat
RET
hex_out ENDP
CSEG ENDS
END begin
3.3. Xuất số thập phân nguyên dương:
Chương trình sau đây cho phép nhập 1 ký tự từ bàn phím, sau đó in ra màn hình
mã ASCII của ký tự nhận được ở dạng thập phân.
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 30
Bài 4 – Nhập xuất số dạng BIN-HEX-DEC
- Soạn thảo, Biên dịch và cho chạy file BAI_6C.ASM để kiểm tra kết quả.
- Đọc thủ tục DEC_OUT để tìm hiểu giải thuật xuất giá trị trong AX ra màn hình
ở dạng thập phân. Từ đó đưa ra giải thuật nhập số thập phân từ bàn phím.
- Viết lại chương trình trên để nhập 2 số thập phân A và B có 2 chữ số, sau đó in
ra màn hình kết quả A + B ở dạng thập phân.
- Nhập xuất số thập phân ÂM như thế nào?
inchuoi MACRO chuoi
MOV AH, 9h
LEA DX, chuoi
INT 21h
ENDM
DSEG SEGMENT
msg1 DB "Hay nhap 1 ky tu: $"
msg2 DB "Ma ASCII o dang Dec: $"
xdong DB 10, 13, ‘$’
kytu DB ?
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME CS:CSEG, DS:DSEG
begin: MOV AX, DSEG
MOV DS, AX
inchuoi msg1
MOV AH, 01h
INT 21h
MOV kytu, AL ; cất ký tự nhận được
inchuoi xdong
inchuoi msg2
XOR AX, AX
MOV AL, kytu ; Ký tự cần in
CALL dec_out
MOV AH, 01
INT 21h
MOV AH, 4Ch ; thoat khỏi chương trình
INT 21h
dec_out PROC
XOR CX,CX ; CX đếm số chữ số thập phân
MOV BX,10
chia10: XOR DX,DX
DIV BX ; DX:AX÷BX => AX: Thương, DX: số dư
PUSH DX ; Cất số dư vào stack
INC CX
CMP AX, 0
JNZ chia10 ; nếu AX>0 thì chia tiếp cho 10
inra: MOV AH,2 ; in ra màn hình
POP DX ; lấy chữ số thập phân
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 31
Bài 4 – Nhập xuất số dạng BIN-HEX-DEC
ADD DL,30h ; đổi thành ký số
INT 21h
LOOP inra
RET
dec_out ENDP
CSEG ENDS
END begin
4. Bài tập kiểm tra:
4.1. Viết chương trình nhập 2 số nhị phân 16 bit A và B. Sau đó in ra màn hình các kết
quả ở dạng nhị phân: A + B, A – B, A and B, A or B.
Ví dụ: Nhập số nhị phân A: 10101010
Nhập số nhị phân B: 01010101
A + B = 11111111 A – B = 01010101
A and B = 00000000 A or B = 11111111
4.2. Viết chương trình nhập 1 ký tự từ bàn phím, sau đó in ra màn hình mã ASCII của
ký tự nhận được ở dạng thập lục phân, thập phân và nhị phân.
Ví dụ: Nhập 1 ký tự: A
Mã ASCII dạng Hex: 41h
Mã ASCII dạng Dec: 65
Mã ASCII dạng Bin: 01000001b
4.3. Viết lại chương trình bài 4.1 nhưng 2 số A và B được nhập theo dạng thập lục
phân. Các kết quả được in ra màn hình ở dạng nhị phân.
4.4. Viết lại chương trình bài 4.1 nhưng 2 số A và B được nhập theo dạng thập phân.
In các kết quả ở dạng thập phân: A + B, A – B.
4.5. Viết chương trình tính giai thừa n! Với n là số nguyên dương nhập từ bàn phím. In
kết quả ra màn hình ở dạng thập phân. Cho biết, khả năng của 8086 tính được n
lớn nhất là bao nhiêu?
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 32
Bài 5 – Xử lý tập tin
Bài 5: Xử Lý Tập Tin
1. Mục Tiêu:
Viết được các chương trình xử lý tập tin như tạo tập tin, xóa tập tin, ghi tập tin,
đọc nội dung của tập tin.
2. Kiến thức cần chuẩn bị:
- Kết quả của các bài thí nghiệm 1, 2, 3 và 4.
- Các hàm 3dh, 3ch, 3eh, 3fh, 40h, 41h, 42h và 56h của INT 21h đẻ xử lý tập
tin.
- Các hàm 01, 02h, 06h, 08h, 09h, 0Ah của INT 21h và các lệnh của CPU
8086
3. Nội dung thực hành:
3.1. Tạo tập tin mới:
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu phía dưới và lưu với tên là BAI_5A.ASM.
DSEG SEGMENT
tenfile db "d:\tt_asm\data.txt",0
thefile dw ?
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME cs:cseg, ds:dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov ah, 3ch ; tao tap tin moi
lea dx, tenfile
mov cx, 0 ; thuoc tinh tap tin
int 21h
mov thefile, ax ; cat the file
mov ah, 3eh ; dong tap tin
mov bx, thefile
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
CSEG ENDS
END begin
- Biên dịch và cho chạy file BAI_5A.ASM để kiểm tra và xem kết quả. Gợi ý:
Thư mục TT_ASM phải có sẵn trong ổ đĩa. Để biết chương trình chạy đúng hay
sai, vào thư mục TT_ASM để xem có tập tin Data.txt hay không, nếu có thì
OK.
- Tại sao thẻ file phải được khai báo như dạng thefile DW ?
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 21
Bài 5 – Xử lý tập tin
- Tại sao trong trường hợp này, chúng ta không phải dùng hàm 08h của int 21h
đứng trước hàm 4ch của int 21h ?
- Tại sao phải cất thẻ file. Nếu chúng ta không cần đóng file thì chúng ta có cần
cất thẻ file hay không ?
- Trong đoạn chương trình mẫu trên có cần thiết phải đóng tập tin hay không ?
Có thể bỏ biến thefile trong đoạn chương trình mẫu trên không ?. Khi đó chúng
ta phải dùng các lệnh gì để thay thế điều đó. Nếu có thay đổi, hãy biên dịch và
cho chạy chương trình để kiểm chứng lại kết quả.
- Hãy sửa đổi file BAI_5A.ASM và lưu với tên BAI_5A1.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: tạo một tập tin mới, tên tập tin được nhập từ bàn phím.
Gợi ý: dùng hàm 0ah của int 21h để nhập vào tên file, chú ý cuối chuỗi chứa tên
file phải có zero, nhưng khi dùng hàm 0ah thì chúng ta không thể nào nhập zero
vào cuối chuỗi được, nếu ta nhập ký tự ‘0’ vào thì đó là mã ascii của ký tự ‘0’
chứ không phải là zero (con số 0). Do đó, để thực hiện được điều này chúng ta
hãy dùng giải thuật đưa 0 về cuối chuỗi như sau:
xor cx, cx ; dua zero ve cuoi chuoi
mov cl, len ;khai bao bien de dung ham 0ah cua int 21h dang
lea bx, tenfile; max db 250 ; so ky tu toi da duoc nhap
mov dl,0 ; len db ? ; chieu dai chuoi da nhap
mov [bx], dl ; tenfile db 250 dup(?); chua noi dung
duoc nhap
3.2. Ghi nội dung của biến string1 vào một tập tin mới có tên trong thư mục và ổ
đĩa với đường dẫn như sau: “D:\TT_ASM\DATA.TXT”.
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu phía dưới và lưu với tên là BAI_5B.ASM.
- Biên dịch và cho chạy file BAI_5B.ASM để kiểm tra và xem kết quả. (vào
D:\TT_ASM để xem tập tin DATA.TXT có trong đó hay chưa và có nội dung
hay chưa ?, nếu có là OK.)
- Xem xét đoạn chương trình mẫu, hãy đưa ra giải thuật ghi nội dung của vùng
dữ liệu vào một tập tin vừa tạo.
- Lệnh len db $ - string1 được dùng để làm gì ?.
- Lệnh XOR CX, CX có ý nghĩa gì? Sau khi thực hiên xong lệnh này, thanh ghi
CX có giá trị bằng bao nhiêu? Có thể thay thế nó bằng lệnh nào khác được
không ?
- Tại sao dùng lệnh MOV CL, LEN mà không dùng MOV CX, LEN hay
MOV CH, LEN ? Khi dùng lệnh MOV CX, LEN thì cần phải thay đổi khai báo
biến len như thế nào ? nếu không thay đổi thì sẽ có vấn đề gì xảy ra hay không ?
Hãy thay đổi, biên dịch và chạy chương trình để kiểm chứng lại kết quả so với
chương trình mẫu.
- Hãy sửa đổi file BAI_5B.ASM và lưu với tên BAI_5B1.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: nhập từ một chuỗi ký tự bất kỳ, sau đó lưu vào tập tin có
tên là “d:\tt_asm\solieu.txt”. Gợi ý: dùng hàm 0Ah của int 21h để nhập vào một
chuỗi ký tự, sau đó áp dụng toàn bộ giải thuật của BAI_5B.ASM.
- Hãy sửa đổi file BAI_5B1.ASM và lưu với tên BAI_5B2.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: tạo tên tập tin mới, tên tập tin được nhập từ bàn phím.
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 22
Bài 5 – Xử lý tập tin
Sau đó nhập vào một chuỗi ký tự bất kỳ và lưu chuỗi ký tự đã nhập vào tập tin
vừa tạo. Gợi ý: xem lại BAI_5A1.ASM để lấy lại giải thuật nhập vào tên file và
đưa zero (con số 0) về cuối chuỗi đối với trường hợp tên file được nhập từ bàn
phím và các vấn đề còn lại thì xem lại file BAI_5B1.ASM.
- Hãy sửa đổi file BAI_5B2.ASM và lưu với tên BAI_5B3.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: tạo tên tập tin mới, tên tập tin được nhập từ bàn phím.
Sau đó nhập vào một chuỗi ký tự thường, sau đó đổi hoa ký tự đầu của mỗi từ
và lưu chuỗi ký tự đã thay đổi vào tập tin vừa tạo. Gợi ý: xem lại các bài tập đã
làm trong bài 5 xử lý ký tự và các file BAI_5B2.ASM.
dseg segment
string1 db "Chao em co gai Lam Hong"
len db $ - string1
tenfile db "d:\tt_asm\data.txt",0
thefile dw ?
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov ah, 3ch ; tao tap tin moi
lea dx, tenfile
mov cx, 0 ; tap tin co thuoc tinh binh thuong
int 21h
mov thefile, ax ; cat the file
mov ah, 40h ; ghi file
mov bx, thefile
xor cx, cx
mov cl, len
lea dx, string1
int 21h
mov ah, 3eh ; dong tap tin
mov bx, thefile
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
cseg ends
end begin
3.3. Đọc nội dung của tập tin (đã tồn tại trên đĩa và có nội dung). Hiển thị nội
dung của tập tin lên màn hình.
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu phía dưới và lưu với tên là BAI_5C.ASM.
- Biên dịch và cho chạy file BAI_5C.ASM để kiểm tra và xem kết quả.
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 23
Bài 5 – Xử lý tập tin
- Xem lại đoạn chương trình mẫu, hãy đưa ra giải thuật đọc nội dung của tập tin
và hiển thị nội dung đó ra màn hình.
- Hãy thử thay đổi thuộc tính tập tin trong lệnh mov al, 2 lần lượt thành các giá
trị khác như 0, 1, 3 hoặc 4. Biện dịch và cho chạy chương trình để xem kết quả.
Có nhận xét gì về các giá trị này ?.
- Thẻ file có vai trò như thế nào trong xử lý tập tin.
- Nếu số byte cần đọc (giá trị chứa trong thanh ghi cx) lớn hơn kích thước thật sự
của tập tin thì có gây ra lỗi gì hay không ?. Sau khi đọc nội dung của tập tin vào
vùng đệm bằng hàm 3fh của INT 21h, thanh ghi ax sẽ có giá trị thay đổi hay
không và nó chứa (giá trị) gì ?. Làm sao xác định được khi nào đọc xong nội
dung thành tập tin ?. Hãy thử đưa ra hướng giải quyết.
- Hãy sửa đổi file BAI_5C.ASM và lưu với tên BAI_5C1.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: đọc nội dung của một tập tin và hiển thị nội dung đó lên
màn hình. Tên tập tin được nhập từ bàn phím. Gợi ý: sử dụng lại giải thuật nhập
tên file từ bàn phím và đưa zero về cuối chuỗi và các bài có liên quan trong bài
6.
- Hãy sửa đổi file BAI_5C1.ASM và lưu với tên BAI_5C2.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: copy nội dung của một tập tin bất kỳ sau đó paste sang
một vị trí khác. Gợi ý: các giải thuật nhập tên file từ bàn phím thì có sẵn, giải
thuật copy và paste như sau: trước hết phải mở tập tin đã có bằng hàm 3dh,
chúng ta định nghĩa sẵn đường dẫn chứa tên file cần mở, đọc nội dung của tập
tin vào vùng đệm bằng hàm 3fh, nhớ cất thẻ file; tạo tên tập tin mới bằng hàm
3ch, chúng ta định nghĩa sẵn đường dẫn chứa tên file cần tạo, nhớ cất thẻ file;
ghi nội dung của vùng đệm vào tập tin mới vừa tạo bằng hàm 40h; đóng hai tập
tin lại bằng hàm 3eh, tất cả các hàm này đều của int 21h.
- Hãy sửa đổi file BAI_5C2.ASM và lưu với tên BAI_5C3.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: copy nội dung của một tập tin bất kỳ sau đó paste sang
một vị trí khác. Tên tập tin được copy và tập tin sau khi paste đều nhập từ bàn
phím. Gợi ý: hoàn toàn tương tự như BAI_5C2.ASM, nhưng chúng ta cần tận
dụng lại giải thuật nhập tên file từ bàn phím từ BAI_5B3.ASM.
- Hãy sửa đổi file BAI_5C3.ASM và lưu với tên BAI_5C4.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: save as nội dung của một tập tin. Tên tập tin được copy
và save as đều nhập từ bàn phím. Gợi ý: bài này giống tương tự như
BAI_5C3.ASM.
- Hãy sửa đổi file BAI_5C3.ASM và lưu với tên BAI_5C4.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: đọc nội dung của tập tin và sau đó nhập một chuỗi ký tự
bất kỳ và ghi tiếp theo sau nội dung của tập tin vừa mở. Tên tập tin nhập từ bàn
phím. Gợi ý: xem lại BAI_5C1.ASM, BAI_5B1.ASM, BAI_5B2.ASM và hàm
42h của int 21h (dời vị trí con trỏ tập tin).
- Hãy sửa đổi file BAI_5C4.ASM và lưu với tên BAI_5C5.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: mã hóa nội dung của tập tin. Tên tập tin cần mà hóa
được nhập từ bàn phím. Gợi ý: nhập vào tên file cần mã hóa, mở một file đã có
bằng hàm 3dh; đọc nội dung của tập tin vào vùng đệm bằng hàm 3fh; mã hóa
vùng đệm đọc được bằng một trong các phép toán cộng, trừ, nhân, chia, and, or,
not …, vừa mã hóa vừa lưu nội dung trở lại vùng đệm; dời vị trí con trỏ tập tin
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 24
Bài 5 – Xử lý tập tin
về đầu tập tin bằng hàm 42h; sau đó ghi nội dung của vùng đệm trở lại tập tin
ban đầu thông qua thẻ file của nó. Tất cả các hàm sử dụng ở đây đều của int
21h.
- Hãy sửa đổi file BAI_5C5.ASM và lưu với tên BAI_5C6.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: giải mã nội dung của tập tin đã mã hóa. Tên tập tin cần
giải mã được nhập từ bàn phím. Gợi ý: giải mã là trường hợp ngược lại của mã
hóa, nếu mã hóa theo phương thức nào thì giải mã phải làm ngược lại phương
thức mã hoá đó.
dseg segment
tenfile db "d:\tt_asm\data.txt",0
thefile dw ?
buffer db 251 dup ('$')
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov ah, 3dh ; mo tap tin da co
lea dx, tenfile
mov al, 2 ; thuoc tinh tap tin
int 21h
mov thefile, ax ; cat the file
mov ah, 3fh ; doc noi dung file vao vung dem
mov bx, thefile
lea dx, buffer
mov cx, 250 ; so byte can doc tu file da mo
int 21h
mov ah, 3eh ; dong tap tin
mov bx, thefile
int 21h
mov ah, 09h ; in noi dung cua file ra man hinh
lea dx, buffer
int 21h
mov ah,08h ; dung man hinh de xem ket qua
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
cseg ends
end begin
3.4. Xóa tập tin.
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu phía dưới và lưu với tên là BAI_5D.ASM.
- Biên dịch và cho chạy file BAI_5D.ASM để kiểm tra và xem kết quả.
- Hãy sửa đổi file BAI_5D.ASM và lưu với tên BAI_5D1.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: xóa tên một tập tin. Tên tập tin cần được nhập từ bàn
phím. Gợi ý: xem lại các bài trước để lấy giải thuật nhập tên file từ bàn phím.
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 25
Bài 5 – Xử lý tập tin
dseg segment
tenfile db "d:\tt_asm\data.txt",0
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov ah,41h ; xoa tap tin da co
lea dx, tenfile
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
cseg ends
end begin
3.5. Đổi tên tập tin cũ thành một tập tin mới trong cùng thư mục
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu phía dưới và lưu với tên là BAI_5E.ASM.
- Biên dịch và cho chạy file BAI_5E.ASM để kiểm tra và xem kết quả.
- Hãy tạo một thư mục con có tên là baitap nằm trong thư mục tt_asm. Sửa đổi
lệnh oldfile db “d:\tt_asm\data.txt”,0 và newfile db “tt_asm\solieu.txt”,0 lại
thành oldfile db “d:\tt_asm\solieu.txt”,0 và newfile db
“tt_asm\baitap\data.txt”,0. Biên dịch lại và cho chạy chương trình để xem xét
kết quả. Có nhận xét gì về kết quả nhận được.
- Hãy sửa đổi file BAI_5E.ASM và lưu với tên BAI_5E1.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: đổi tên một tập tin. Tên tập tin cũ và mới được nhập từ
bàn phím. Gợi ý: xem lại các bài tập trước để lấy giải thuật nhập tên file từ bàn
phím
dseg segment
oldfile db "d:\tt_asm\data.txt",0
newfile db "d:\tt_asm\solieu.txt",0
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg, es: dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov es, ax
mov ah,56h ; rename/remove tên file cu thanh moi
lea dx, oldfile
lea di, newfile
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
cseg ends
end begin
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 26
Bài 5 – Xử lý tập tin
4. Bài tập kiểm tra:
4.1. Viết chương trình sử dụng hàm 41h/ INT 21h để xóa tập tin trên đĩa. Tên tập tin
cần xóa được nhập từ bàn phím khi thực hiện chương trình.
4.2. Viết chương trình nhập 1 chuỗi từ bàn phím, sau đó ghép chuỗi nhận được vào
cuối của nội dung tập tin có trên đĩa. Tên tập tin nhập từ bàn phím khi chạy
chương trình.
4.3. Viết chương trình nhập 1 chuỗi từ bàn phím, sau đó chèn chuỗi nhận được vào
đầu của nội dung tập tin có trên đĩa. Tên tập tin nhập từ bàn phím khi chạy chương
trình.
4.4. Viết chương trình ghép nội dung 2 tập tin có sẳn trên đĩa thành 1 tập tin mới. Tên
của các tập tin được nhập từ bàn phím khi chạy chương trình.
4.5. Viết chương trình đọc nội dung tập tin trên đĩa, sau đó đổi tất cả ký tự HOA thành
ký tự thường và lưu lại vào tập tin đó. Tên tập tin phải được nhập từ bàn phím
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 27
Bài 6 – Xử lý chuỗi ký tự
Bài 6: Xử Lý Chuỗi Ký Tự
1. Mục Tiêu:
- Viết được các chương trình xử lý chuỗi ký tự bằng các lệnh xử lý chuỗi
2. Kiến thức cần chuẩn bị:
- Bảng mã ASCII.
- Kết quả của các bài thí nghiệm trước
- Các hàm 01h, 02h, 06h, 08h, 09h, 0Ah của INT 21h và các lệnh xử lý chuỗi
như MOVSB/W, SCASB/W, STOSB/W, CMPSB/W….
3. Nội dung thực hành:
3.1. So sánh hai chuỗi oldpass và newpass. Nếu hai chuỗi này giống nhau thì kết luận
giống nhau và ngược lại.
Soạn thảo như đoạn chương trình trên và lưu với tên là BAI_6A.ASM.
- Biên dịch và cho chạy file BAI_6A.ASM để kiểm tra và xem kết quả.
- Trong macro writeln, các lệnh nào có chức năng xuống dòng sau khi in xong chuỗi
ký tự.
- Mục đích của việc khai báo LOCAL bien1 trong macro là gì?
- Hãy cho biết địa chỉ của DS và ES có giống nhau hay không? Điều này được thể
hiện qua các câu lệnh nào trong đoạn chương trình mẫu? Tại sao người ta không
khai báo DS và ES trên các phân đoạn khác nhau ?
- Tiền tố REPE trong đoạn chương trình mẫu trên có ý nghĩa như thế nào?
- Ta có thể thay đổi lệnh REPE CMPSB thành một nhóm lệnh khác được không?
Nếu được hãy thay đổi nó, biên dịch và chạy chương trình để kiểm chứng.
- Thử thay đổi nội dung ở oldpass và newpass sao cho chúng giống nhau. Biên dịch
và chạy chương trình xem kết quả, sau đó hãy giải thích cơ chế làm việc của đoạn
lệnh từ lệnh CLD cho đến lệnh REPE CMPSB.
- Giả sử, người ta muốn thay thế lệnh cmpsb thành lệnh cmpsw, các bạn có cần sửa
đổi các lệnh nào trong chương trình hay không ? Tại sao ?. Biên dịch và chạy
chương trình để kiểm chứng.
- Lệnh jmp thoat trong đoạn chương trình trên có nhiệm vụ gì ?. Thử bỏ lệnh jmp
thoat sau đó biên dịch và chạy chương trình xem kết quả.
- Hãy sửa đổi file BAI_6A.ASM và lưu với tên BAI_6A1.ASM để có thể thực hiện
được nhiệm vụ sau: nhập vào một chuỗi ký tự có tối đa 10 ký tự, trong lúc nhập chỉ
hiện thị ra ký tự “*”. Khi đã nhập đủ 10 ký tự hoặc khi gặp phím ESC thì sẽ in ra
các ký tự đã nhập ra màn hình. Gợi ý: dùng hàm 08h, 02h hoặc 09h của int 21h,
lệnh loop, cmp, … Cần phải khai báo dùng đệm để lưu các ký tự đã nhập.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 28
Bài 6 – Xử lý chuỗi ký tự
writeln macro bien1
LOCAL bien1
mov ah,09
lea dx, bien1
int 21h
mov ah,02h
mov dl, 0ah
int 21h
mov dl, 0dh
int 21h
endm
dseg segment
tbao db "Chuong tring so sanh oldpass va newpass$"
oldpass db "0123456789"
newpass db "1234567890"
tbao1 db "Haichuoi giong nhau $"
tbao2 db "Haichuoi khong giong nhau $"
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg, es: dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov es, ax
writeln tbao
cld ; chonchieu xu ly chuoi
mov cx, 10 ; so ky tu/so byte can so sanh
lea si, oldpass; (DS:SI)--> dia chi cua chuoi nguon
lea di, newpass; (ES:DI)--> dia chi cua chuoi dich
repe cmpsb ; so sanh tung ky tu/byte
je intb1
writeln tbao2
jmp thoat
intb1: writeln tbao2
thoat:
mov ah,08h
int 21h
mov ah, 4ch
int 21h
cseg ends
end begin
- Hãy sửa đổi file BAI_6A1.ASM, kết hợp với file BAI_6A.ASM (chương trình
mẫu) và lưu với tên BAI_6A2.ASM để có thể thực hiện được nhiệm vụ sau: nhập
vào một chuỗi ký tự có 10 ký tự, trong lúc nhập chỉ hiện thị ra ký tự “*”. Sau đó so
sánh với một oldpass có nội dung tùy ý (nhưng chỉ có độ dài là 10 ký tự mà do
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 29
Bài 6 – Xử lý chuỗi ký tự
chúng ta gán trước, ví dụ như oldpass db “1234567890”). Nếu 10 ký tự vừa nhập
có nội dung giống oldpass thì in ra câu thông báo “Ban da nhap dung roi” và thoát,
ngược lại thì in ra câu thông báo “Ban da nhap sai roi va vui long nhap lai” và quay
trở lại nhập cho đến khi nào đúng mới thoát. Gợi ý: dùng hàm 08h, 02h, 09h của
int 21h và các lệnh loop, cmpsb,….
3.2. Di chuyển 33 bytes từ nội dung của string1 sang string2, sau đó in nội dung của
string2 ra màn hình.
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu và lưu với tên là BAI_6B.ASM.
- Biên dịch và cho chạy file BAI_6B.ASM để kiểm tra và xem kết quả.
dseg segment
string1 db "Khong co gi quy hon doc lap tu do"
string2 db 34 dup('$')
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg, es: dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov es, ax
cld ; chon chieu xu ly chuoi
mov cx, 33 ; so ky tu/so byte can di chuyen
lea si, string1 ; (DS:SI)--> dia chi cua chuoi nguon
lea di, string2 ; (ES:DI)--> dia chi cua chuoi dich
rep movsb ; di chuyen tung byte
mov ah, 09h
lea dx, string2
int 21h
mov ah,08h ; dung man hinh de xem ket qua
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
cseg ends
end begin
- Tại sao chỉ di chuyển 33 ký tự/byte mà lại khai báo biến string2 db 34 dup(‘$”).
Thử thay 34 thành 33 và tiến hành biên dịch, chạy chương trình để xem kết quả.
Có nhận xét gì về vấn đề này không ?. Giải thích ý nghĩa của việc khai báo này.
- Thay lệnh CLD trong đoạn chương trình mẫu thành STD. Biên dịch và cho chạy
chương trình để kiểm chứng kết quả. Cho nhận xét về kết quả nhận được.
- Nếu thay lệnh movsb thành MOVSW thì chúng ta có phải thay đổi giá trị nào trong
đoạn chương trình mẫu trên không ?. Nếu có thay đổi, hãy biên dịch và chạy
chương trình để kiểm chứng lại kết quả.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 30
Bài 6 – Xử lý chuỗi ký tự
- Có thể thay thế lệnh REP MOVSB bởi một số lệnh khác hay không? Nếu được thì
hãy thay đổi và sau đó biên dịch, cho chạy chương trình để kiểm chứng lại kết quả.
- Giả sử ta có nội dung của một biến string1 có tổng số byte >256 byte thì lúc đó
chúng ta phải khai báo lại các biến này như thế nào ?. Lúc này có khó khăn gì xảy
ra không ?. Hãy thử sửa lại, sau đó biên dịch và chạy chương trình để xem kết quả.
- Có cách nào xác định chiều dài của một biến bất kỳ hay không ?. Hãy cho biết các
cú pháp của lệnh có thể thực hiện được yêu cầu này. Sau đó thử áp dụng để xác
định chiều dài của biến string1.
3.3. Tìm ký tự “A” có trong một chuỗi ký tự bất kỳ, nếu có thì in ra câu thông báo là
có ký tự “A” trong chuỗi ký tự và ngược lại.
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu và lưu với tên là BAI_6C.ASM.
write macro bien1
mov ah, 09h
lea dx, bien1
int 21h
endm
dseg segment
string1 db "NGAC NHIEN CHUA ?"
tb1 db "co ky tu A trong chuoi string1 $"
tb2 db "khong ky tu A trong chuoi string1 $"
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg, es: dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov es, ax
cld ; chonchieu xu ly chuoi
mov cx, 17 ; so ky tu can tim
mov al, 'A' ; tim kien ky tu A trong string1
lea di, string1 ; (ES:DI)--> dia chi cua chuoi dich
repne scasb ; lap lai viec tim kiem ky tu cho den
jne intb2 ; khi gap duoc hoac den het chuoi
write tb1
jmp thoat
intb2: write tb2
thoat: mov ah,08h ; dung man hinh de xem ket qua
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
cseg ends
end begin
- Biên dịch và cho chạy file BAI_6C.ASM để kiểm tra và xem kết quả.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 31
Bài 6 – Xử lý chuỗi ký tự
- Thay lệnh MOV AL, ‘A’ thành MOV AL, ‘B’, sau đó biên dịch và chạy chương
trình để xem kết quả.
- Giải thích nhiệm vụ của các lệnh từ CLD cho đến JNE INTB2. Có thể thay thế
lệnh REPNE SCASB thành các lệnh khác được không ?. Nếu được hãy thay thế
chúng, biên dịch và chạy chương trình để kiểm chứng lại kết quả.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 32
Phụ Lục – Môi trường phát triển hợp ngữ RadASM
Phụ lục
Môi trường phát triển hợp ngữ RadASM
RadASM là môi trường phát triển Hợp ngữ, được xây dựng để kết hợp những
hợp ngữ khác nhau nhau MASM, TASM, HASM …. và chạy trên môi trường
Windows. Mỗi hợp ngữ khác nhau khi kếp hợp vào RadASM phải được cấu hình khác
nhau. Vì mục đích cung cấp công cụ cho sinh viên sử dụng đơn gian, nên RadASM đã
được cấu hình phù hợp với hợp ngữ MASM for DOS. Vì thế trong quá trình sử dụng,
sinh viên không cần phải cấu hình gì thêm.
1. Khởi động RadASM
Nhấp đúp biểu tượng trên desktop thì màn hình làm việc của RadASM
xuất hiện như hình 1. Màn hình làm việc của RadASM chia thành 2 vùng:
• Vùng soạn thảo dùng để soạn thảo chương trình nguồn ASM
• Vùng thông báo kết quả: Khi dịch chương trình, những kết quả hay lỗi sẽ
xuất hiện tại vùng này
Vùng soạn thảo
Số thứ tự
dòng lệnh
Vùng thông báo kết
quả Dịch chương trình
Hình 1: Màn hình làm việc của RadASM
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 33
Phụ Lục – Môi trường phát triển hợp ngữ RadASM
Hình 2: Menu FILE Hình 2: Menu MAKE
Các menu thường dùng là FILE (hình 2) và MAKE (hình 3), các lệnh thường
dùng:
• New File (Ctrl+N): Mở file mới để soạn thảo chương trình mới
• Open File (Ctrl+O): Mở file đã lưu sẳn trên đĩa
• Save File (Ctrl+S): Lưu file thành tên (nhớ đặt tên file không có khoảng
trắng, phần mở rộng ASM được thêm vào tự động)
• Assemble (F5): Hợp dịch file nguồn (ASM) thành file đối tượng (OBJ)
• Link (Alt+Ctrl+F5): Liên kết file đối tượng (OBJ) thành file thực thi
(EXE)
• Run! (Ctrl+Shift+F5): Thực thi chương trình (EXE)
2. Soạn thảo file chương trình nguồn
Chọn lệnh New File trong menu FILE (hay bấm phím nóng tương ứng) để mở
vùng soạn thảo mới, trong vùng soạn thảo, sử dụng các chức năng soạn thảo giống như
các trình soạn thảo khác.
Sau khi soạn thảo file nguồn xong phải lưu lại thành tên file có phần mở rộng là
ASM. Và trong tên file không có chứa khoảng trắng.
3. Hợp dịch (Assemble)
Sau khi lưu file chương trình nguồn xong, chọn Assemble trong menu MAKE
(Hay bấm phím nóng tương ứng) để tiến hành hợp dịch chương trình nguồn.
• Nếu chương trình có lỗi cú pháp thì vùng thông báo có dạng hình 4.
Trong đó từng lỗi được chỉ ra bởi số thứ tự dòng lệnh và mã lối
Ví dụ: chuoi2.asm(18) : error A2008: syntax error : mod
Lỗi ở dòng 18, mã lỗi A2008: sai cú pháp mod
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 34
Phụ Lục – Môi trường phát triển hợp ngữ RadASM
Hình 4: Thông báo kết quả Hợp dịch không thành công
• Khi chương trình xuất hiện lỗi thì file đối tượng (OBJ) không được tạo
ra và người lập trình phải sửa lại cho đến khi không còn lỗi.
• Khi không có lỗi chương trình (Hợp dịch thành công) thì trong vùng
thông báo xuất hiện như hình 5 và file đối tượng (OBJ) được tạo ra. Khi
đó mới chuyển sang bước LIÊN KẾT
Hình 5: Thông báo kết quả Hợp dịch thành công
4. Liên kết (Link)
Chọn lệnh Link trong menu MAKE. (hay bấm phím nóng tương ứng)
Sau khi hoàn thành bước hợp dịch, thì bước liên kết là bước cuối cùng để tạo ra
file thực thi (EXE). Trong bước này, không còn kiểm tra lỗi cú pháp nữa và thông
thường sẽ liên kết thành công và file thực thi EXE sẽ được tạo ra. Nội dung thông báo
khi liên kết thành công như hình 6.
Hình 6: Liên kết thành công
5. Thực thi chương trình EXE
Để thực thi chương trình vừa liên kết xong, chọn lệnh RUN trong menu MAKE
(hay bấm phím nóng tương ứng) .
Nếu chương trình có truy xuất đến bàn phím hay màn hình thì 1 cửa sổ (dạng
màn hình của hệ điều hành DOS) xuất hiện như hình 7. Cửa sổ này được tạo ra để hiển
thị kết quả hay để người dùng tương tác với chương trình đang chạy.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 35
Phụ Lục – Môi trường phát triển hợp ngữ RadASM
Nếu chương trình không có thao tác nào để truy xuất bàn phím hay màn hình thì
chúng ta không thấy được cửa sổ này.
Như vậy, trong lập trình hợp ngữ, nếu muốn nhìn thấy kết quả gì đó thì chúng
ta phải có những đoạn lệnh tương ứng để xuất giá trị ra màn hình.
Hình 7: Cửa sổ kết quả chương trình
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 36
Top Download Kỹ Thuật Lập Trình
-
Giáo trình: Lập trình Pascal căn bản
90p 6494 3174
-
Giáo trình ngôn ngữ lập trình C - ThS. Tiêu Kim Cương
202p 10114 5006
-
Bài tập thực hành học phần nhập môn lập trình
65p 520 341
-
Lập trình Window với C#.net - Phương Lan
618p 3894 2327
-
Bài tập lập trình Visual Basic
114p 6736 2999
-
239p 536 338
-
-
-
-
Lập trình hướng đối tượng C++ - Đặng Thành Trung
214p 496 329
Tài Liệu Kỹ thuật lập trình Mới Xem thêm » Tài Liệu mới cập nhật Xem thêm »

markdown:
39 trang
Lượt xem: 941
Download: 547
# Giáo trình thực hành Lập trình hệ thống - Nguyễn Hứa Duy Khang vs Trần Hữu Danh
Chia sẻ:
[yandage](http://tailieu.vn/user/yandage)
Thực hành Lập trình Hệ Thống giúp cho sinh viên viết được chương trình bằng ngôn ngữ Assembly trên máy tính PC. Giáo trình này chỉ hướng dẫn sinh viên những kỹ năng rất cơ bản trong việc lập trình bằng Assembly như: Sử dụng trình biên dịch hợp ngữ trong môi trường Windows, biên dịch, sửa lỗi và liên kết, khảo sát tập lệnh, các ngắt đơn giản của Hệ điều hành DOS.
![](images/graphics/blank.gif)
![](images/graphics/blank.gif)
## Thể loại:
[Công Nghệ Thông Tin](http://tailieu.vn/cong-nghe-thong-tin/)» [Kỹ thuật lập trình](http://tailieu.vn/cong-nghe-thong-tin/ky-thuat-lap-trinh/)
## Chủ đề liên quan:
**Nội dung Text: Giáo trình thực hành Lập trình hệ thống - Nguyễn Hứa Duy Khang vs Trần Hữu Danh**
KHOA CÔNG NGHỆ
BỘ MÔN ĐIỆN TỬ - VIỄN THÔNG
Giáo trình thực hành
LẬP TRÌNH
HỆ THỐNG
Biên soạn:
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang
Ks. Trần Hữu Danh
-ĐHCT-
5-2008
Thực hành lập trình hệ thống
NỘI DUNG
Giới thiệu
BÀI 1: NHẬP MÔN HỢP NGỮ ............................................................................ 1
1. Mục tiêu ................................................................................................................ 1
2. Kiến thức cần chuẩn bị ......................................................................................... 1
3. Nội dung thực hành .............................................................................................. 1
3.1. Khảo sát lệnh Intel-8086 ........................................................................ 1
3.2. Cấu trúc chương trình dạng EXE ........................................................... 1
3.3. Viết chương trình đơn giản .................................................................... 3
4. Bài tập đề nghị ...................................................................................................... 3
BÀI 2: XUẤT NHẬP KÝ TỰ ................................................................................ 5
1. Mục tiêu ................................................................................................................ 5
2. Kiến thức cần chuẩn bị ......................................................................................... 5
3. Nội dung thực hành .............................................................................................. 5
3.1. In một ký tự ra màn hình ........................................................................ 5
3.2. In chuỗi ký tự ra màn hình ..................................................................... 6
3.3. Nhận một ký tự từ bàn phím................................................................... 6
3.4. Nhận chuỗi ký tự từ bàn phím ................................................................ 7
4. Bài tập đề nghị ...................................................................................................... 8
BÀI 3: CẤU TRÚC RẼ NHÁNH – VÒNG LẬP ................................................. 9
1. Mục tiêu ................................................................................................................ 9
2. Tóm tắt lý thuyết .................................................................................................. 9
3. Nội dung thực hành .............................................................................................. 12
3.1. Cấu trúc rẽ nhánh ................................................................................... 12
3.2. Cấu trúc vòng lập ................................................................................... 13
4. Bài tập đề nghị ...................................................................................................... 13
BÀI 4: NHẬP XUẤT SỐ DẠNG BIN-HEX-DEC ............................................... 15
1. Mục tiêu ................................................................................................................ 15
2. Kiến thức cần chuẩn bị ......................................................................................... 15
3. Nội dung thực hành .............................................................................................. 15
3.1. Nhập xuất số nhị phân ............................................................................ 15
3.2. Nhập xuất số thập lục phân .................................................................... 16
3.3. Xuất số thập phân nguyên dương ........................................................... 18
4. Bài tập đề nghị ...................................................................................................... 19
BÀI 5: XỬ LÝ TẬP TIN ........................................................................................ 21
1. Mục tiêu ................................................................................................................ 21
2. Kiến thức cần chuẩn bị ......................................................................................... 21
3. Nội dung thực hành .............................................................................................. 21
3.1. Tạo tập tin mới ....................................................................................... 21
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh i
Thực hành lập trình hệ thống
3.2. Ghi nội dung tập tin ................................................................................ 22
3.3. Đọc nội dung tập tin ............................................................................... 23
3.4. Xóa tập tin ............................................................................................. 25
3.5. Đổi tên tập tin ........................................................................................ 26
4. Bài tập đề nghị ...................................................................................................... 27
BÀI 6: XỬ LÝ CHUỖI KÝ TỰ............................................................................. 28
1. Mục tiêu ................................................................................................................ 28
2. Kiến thức cần chuẩn bị ......................................................................................... 28
3. Nội dung thực hành .............................................................................................. 28
3.1. So sánh chuỗi.......................................................................................... 28
3.2. Di chuyễn chuỗi...................................................................................... 30
3.3. Dò tìm trong chuỗi ................................................................................. 31
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh ii
Giới Thiệu
Thực hành Lập trình Hệ Thống giúp cho sinh viên viết được chương trình bằng
ngôn ngữ Assembly trên máy tính PC. Giáo trình này chỉ hướng dẫn sinh viên những
kỹ năng rất cơ bản trong việc lập trình bằng Assembly như: Sử dụng trình biên dịch
hợp ngữ trong môi trường Windows, biên dịch, sửa lỗi và liên kết, khảo sát tập lệnh,
các ngắt đơn giản của Hệ điều hành DOS. Để vận dụng và nâng cao được kỹ năng lập
trình hệ thống bằng Hợp ngữ, đòi hỏi sinh viên phải nổ lực rất nhiều trong việc tự học,
đọc thêm tài liệu để bổ sung những kiến thức nhất định về phần cứng máy tính cũng
như nguyên ly vận hành của các thiết bị ngoại vi có liên quan, như: Máy in, hệ vi điều
khiển, cổng vào ra nối tiếp/ song song ....
Thời lượng của môn học có giới hạn, nên các bài thực hành được tổ chức thành
các chủ đề sau đây, mỗi chủ đề thực hành trong 1 buổi (5 tiết):
Bài 1: Nhập môn hợp ngữ
Bài 2: Xuất nhập ký tự.
Bài 3: Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lập
Bài 4: Xử lý ký tự - Ký số
Bài 5: Xử lý tập tin
Bài 6: Nhập xuất số BIN-HEX-DEC
Để thực hành đạt hiệu quả cao, sinh viên cần phải chuẩn bị cho mỗi bài trước
khi vào bắt đầu thực hành. Muốn đạt được điều này, sinh viên phải tuân thủ phương
pháp học như sau:
Trước khi vào thực hành:
- Nắm được mục tiêu của bài thực hành.
- Xem lại các kiến thức cần chuẩn bị được nêu ra cho mỗi bài thực hành.
- Nắm được các nội dung cần phải làm trong buổi thực hành.
Trong khi thực hành:
- Tuyệt đối tuân thủ thực hành theo thứ tự của nội dung thực hành. Hoàn
thành các vấn đề và trả lời được các câu hỏi đặt ra trong phần trước mới
chuyển sang thực hành phần sau.
- Quan sát hiện tượng, những thay đổi, xem xét đánh giá kết quả sau mỗi
thao tác thực hành.
- Lập lại các thao tác thực hành nhiều lần, tìm cách giải quyết khác sau khi
đã thực hành theo yêu cầu cho mỗi vẫn đề. So sánh, nhận xét các cách
giải quyết khác nhau.
Sau khi thực hành:
- Đối chiếu từng mục tiêu của bài thực hành với những gì đã thực hành
được. Nếu mục tiêu nào chưa thành thạo thì phải tìm cách lập lại thực
hành đó để nắm được mục tiêu vững chắc hơn.
Trong quá trình biên soạn, không thể tránh khỏi sơ xuất, hãy chân thành góp ý
chỉnh sửa để giáo trình ngày càng hoàn chỉnh hơn.
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang
Email: nhdkhang@ctu.edu.vn
Bài 1 – Nhập môn hợp ngữ
Bài 1: Nhập Môn Hợp Ngữ
1. MỤC TIÊU
- Sử dụng được công cụ Emu8086 để khảo sát các lệnh của Intel-8086.
- Sử dụng được các chức năng cơ bản của công cụ RadASM như: Soạn
thảo, Hợp dịch (Assemble), Liên kết (Link) và Chạy chương trình (Run).
- Viết đúng cấu trúc của chương trình hợp ngữ dạng tái định (EXE).
- Đọc hiểu và sửa lỗi chương trình.
2. KIẾN THỨC CẦN CHUẨN BỊ
- Các thao tác cơ bản trên hệ điều hành Windows.
- Cấu trúc chương trình hợp ngữ dạng EXE.
- Qui trình Soạn thảo – Dịch chương trình.
- Các lệnh đơn giản của Intel-8086 thường dùng như: MOV, ADD, SUB,
INC, DEC, AND, OR. (Xem cú pháp trong giáo trình)
3. NỘI DUNG THỰC HÀNH
3.1. Khảo sát lệnh Intel-8086:
3.1.1. Nhập vào Emu8086 đoạn lệnh sau đây và dự đoán trước kết quả:
MOV AH, 80 ; AH ← 80 (AX = ?)
MOV AL, 86 ; AL ← 86 (AX = ?)
MOV BX, AX ; BX ← AX (BH = ?, BL = ?)
MOV DH, BL ; DH ← BL (DH = ?, DX = ?)
MOV DL, BH ; DL ← BH (DL = ?, DX = ?)
MOV SI, CS ; SI ← CS (SI = ?)
Thực hiện từng lệnh, sau mỗi lệnh ghi lại kết quả các thanh ghi trong ngoặc để
đối chiếu với kết quả dự đoán trên và giải thích.
3.1.2. Thực hành tương tự như câu 3.1.1 đối với đoạn lệnh sau:
MOV AX, 8086 ; AX ← 8086 (AH = ?, AL = ?)
ADD AL, 3 ; AL ← AL + 3 (AL = ?, AX = ?)
DEC AX ; AX ← AX – 1 (AH = ?, AL = ?, AX = ?)
SUB AH, 10h ; AH ← AH – 10h (AH = ?, AL = ?, AX = ?)
AND AX, 0FF0h ; AX ← AX and 0FF0h (AX = ?)
3.1.3. Sinh viên chủ động lập lại ít nhất 1 lần câu 3.1.1 và 3.1.2 với các giá trị toán
hạng khác trong mỗi dòng lệnh.
3.2. Cấu trúc chương trình dạng EXE:
3.1.1. [HELLO.ASM] Dùng RadASM để soạn thảo chương trình Hợp ngữ sau đây:
Lưu ý: - Chương trình hoàn toàn không có lỗi.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 1
Bài 1 – Nhập môn hợp ngữ
- Trong đó có những lệnh mà sinh viên chưa học đến, điều này không
cần quan tâm, điều cần quan tâm trong bài thực hành này là Cấu trúc
chương trình hợp ngữ.
- Đặt tên file chương trình nguồn là HELLO.ASM
DSEG SEGMENT ; Tạo đoạn DSEG
chuoi DB “Hello World!$” ; Khai báo biến chuỗi
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT ; Tạo đoạn CSEG
ASSUME CS: CSEG, DS: DSEG ; CSEG là đoạn lệnh, DSEG là dữ liệu
begin: MOV AX, DSEG ; Khởi động địa chỉ đoạn dữ liệu
MOV DS, AX
MOV AH, 09h ; AH ← 09h
LEA DX, chuoi ; DX ← địa chỉ offset biến chuoi
INT 21h ; gọi ngắt 21h
MOV AH, 01h ; AH ← 01h
INT 21h ; gọi ngắt 21h
MOV AH, 4Ch ; Thoát chương trình
INT 21h
CSEG ENDS
END begin
a. Hợp dịch chương trình HELLO.ASM và kiểm tra xem file HELLO.OBJ đã
được tạo ra chưa.
b. Liên kết chương trình HELLO, kiểm tra xem file HELLO.EXE đã được tạo ra
chưa
c. Chạy chương trình HELLO.EXE, quan sát trên màn hình, chương trình trên làm
gì?
d. Thay đổi “Hello World!$” thành “Wellcome to Assembly$”. Làm lại các bước
a, b và c. Chương trình trên làm gì?
3.2.2. [HELLO2.ASM] Sửa file HELLO.ASM ở trên sao cho giống hệt như chương
trình sau và đặt tên lại là HELLO2.ASM (chỉ khác ở những chổ in nghiêng) - Lưu ý:
Chương trình sẽ có vài lỗi
a. Dịch chương trình HELLO2.ASM, ghi lại các thông tin về lỗi: Số lỗi, những lỗi
gì, trên dòng nào?
b. Kiểm tra xem file HELLO2.OBJ được tạo ra không? Tại sao?
c. Sửa từng lỗi một từ dòng trên xuống, rồi lập lại câu a cho đến khi nào hết lỗi.
d. Liên kết chương trình HELLO2. Kiểm tra xem có file HELLO2.EXE không?
e. Chạy chương trình HELLO2.EXE, so sánh kết quả với 3.1.1.d
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 2
Bài 1 – Nhập môn hợp ngữ
DSEG SEGMEMT ; Tạo đoạn DSEG
chuoi DW “Wellcome to Assembly$” ; Khai báo biến chuỗi
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT ; Tạo đoạn CSEG
ASSUME CS: CSEG, DS: DSEG ; CSEG là đoạn lệnh, DSEG là dữ liệu
begin: MOV BX, SSEG ; Khởi động địa chỉ đoạn dữ liệu
MOV DS, BX
MOV AH, 09h ; AH ← 09h
LEA DH, chuoi ; DX ← địa chỉ offset biến chuoi
INT 21h ; gọi ngắt 21h
MOV AH, 01h ; AH ← 01h
INT 21h ; gọi ngắt 21h
MOV AH, 4Ch ; Thoát chương trình
INT 21h
CSEG ENDS
END Begin
3.3. Viết các chương trình đơn giản:
3.3.1. [SUM1.ASM] Viết chương trình dạng EXE để tính kết quả biểu thức sau, lưu
trữ kết quả trong AX:
10 + 8086 - 100h + 350 + 0FAh
Lưu ý: - Chỉ khai báo 1 đoạn lệnh để viết chương trình.
a. Dịch sửa lỗi (nếu có lỗi) và chạy chương trình.
b. Dùng Emu8086 để chạy chương trình trên và kiểm tra kết quả lưu trong AX.
3.3.2. [SUM2.ASM] Viết chương trình dạng EXE để tính kết quả biểu thức có dạng
tổng quát như sau:
KQUA = A + B – C + D + E
Trong đó: KQUA, A, B, C, D, E là các biến 2 byte khai báo trong đoạn dữ liệu.
Lưu ý: - Chương trình gồm 2 đoạn: Đoạn lệnh và Đoạn dữ liệu dùng để chứa các
Biến.
a. Gán giá trị các biến A = 1000, B = 10, C = 1Fh, D = 30h, E = 300Ah. Dịch và
chạy chương trình.
b. Dùng Emu8086 để kiểm tra kết quả của câu a.
c. Áp dụng SUM2.ASM để tính biểu thức đã cho ở câu 3.3.1. Dùng Emu8086 để
kiểm tra kết quả.
4. BÀI TẬP ĐỀ NGHỊ:
4.1. Dùng Emu8086 để khảo sát các lệnh khác trong tập lệnh của Intel-8086.
4.2. Tự tìm hiểu thêm những chức năng khác của Emu8086
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 3
Bài 1 – Nhập môn hợp ngữ
4.3. Viết từng chương trình tính các biểu thức sau: (Phải viết theo kiểu sử dụng biến để
chứa toán hạng và kết quả, SV tự đặt tên biến theo ý của mình)
a. 15h * 250 d. 1000 ÷ 100
b. 16 * 0AF1h e. 1000 ÷ 100h
c. 300 * 400 f. 3AB45Eh ÷ 0A1h
4.4. Sử dụng Emu8086 để kiểm chứng kết quả của các chương trình đã viết cho 4.3.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 4
Bài 2 – Xuất nhập ký tự
Bài 2: Xuất Nhập Ký Tự
1. MỤC TIÊU
- Sử dụng được các ngắt mềm để viết được chương trình: in ký tự - chuỗi ký tự
lên màn hình và nhập ký tự - chuỗi ký tự từ bàn phím.
- Hiểu được cách quản lý ký tự và ký số trong Hợp ngữ.
2. KIẾN THỨC CẦN CHUẨN BỊ
- Kết quả bài thực hành 1.
- Các hàm 01h, 02h, 06h, 07h, 08h, 09h, 0Ah của ngắt 21h.
- Bảng mã ASCII.
3.NỘI DUNG THỰC HÀNH
3.1. In 1 ký tự ra nàm hình
- Chương trình sử dụng hàm 2, ngắt 21h để in ký tự B ra màn hình được viết như
sau. Hãy soạn thảo lưu lại thành tập tin nguồn có tên là BAI_2A.ASM.
CSEG SEGMENT
ASSUME CS: CSEG
start: mov ah, 02h ; Hàm 2, in 1 ký tự ra màn hình
mov dl, ‘B’ ; DL chứa ký tự cần in
int 21h ; gọi ngắt để thực hiện hàm
mov ah, 08h ; Hàm 08h, ngắt 21h
int 21h
mov ah, 4Ch ; Thoát khỏi chương trình
int 21h
CSEG ENDS
END start
- Dịch sửa lỗi (nếu có) và chạy chương trình để xem kết quả in ra màn hình.
- Các dòng lệnh nào thực hiện chức năng in ký tự ‘B’ ra màn hình? Các dòng
lệnh khác dùng làm gì?
- Sửa lại chương trình trên để in ra màn hình ký tự ‘D’. Chạy chương trình kiểm
chứng kết quả.
- Viết chương trình để in ra màn hình số 9
- Viết chương trình để in ra màn hình số 89
- Hai dòng lệnh 6 và 7 có chức năng gì trong chương trình? Nếu không có 2 dòng
lệnh ấy thì chương trình thực hiện như thế nào? (Thử xóa bỏ 2 dòng lệnh ấy rồi
chạy chương trình, quan sát kết quả để phát hiện chức năng)
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 5
Bài 2 – Xuất nhập ký tự
3.2. In chuỗi ký tự ra màn hình
- Muốn in 1 chuỗi ký tự ra màn hình thì sử dụng hàm 9, ngắt 21h như chương
trình sau đây, hãy soạn thảo và đặt tên tập tin nguồn là BAI_2B.ASM.
- Dịch, sửa lỗi (nếu có) và chạy chương trình để xem kết quả trên màn hình.
- Viết lại chương trình trên để in ra màn hình chuỗi “Truong Dai Hoc Can
Tho”.
- Sửa khai báo biến chuoi có dạng như sau:
chuoi DB ‘Truong Dai Hoc’, 10, 13, ‘Can Tho$’
- Dịch và chạy chương trình để xem kết quả. Trong khai báo biến chuoi, 2 giá trị
10, 13 có ý nghĩa gì trong việc in chuỗi ra màn hình.
- Sửa lại chương trình để in ra màn hình số 2006.
DSEG SEGMENT
chuoi DB ‘Chao sinh vien nganh Cong Nghe Thong Tin.$’
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME CS: CSEG, DS: DSEG
start: mov ax, DSEG
mov ds, ax
mov ah, 09h ; Hàm 9, in chuỗi ký tự ra màn hình
lea dx, chuoi ; dl chứa ký tự cần in
int 21h ; gọi ngắt thực hiện
mov ah, 08h
int 21h
mov ah, 4Ch ; thoát khỏi chương trình
int 21h
CSEG ENDS
END start
3.3. Nhận 1 ký tự từ bàn phím
- Chương trình sau đây (trang 3) sẽ sử dụng hàm 01, ngắt 21h để nhận 1 ký tự từ
bàn phím. Soạn thảo và đặt tên tập tin nguồn là BAI_2C.ASM.
- Dịch, sửa lỗi (nếu có) và chạy chương trình, gõ phím cần nhập. Quan sát kết
quả trên màn hình.
- Ký tự đã nhập được lưu trữ ở đâu và được CPU quản lý ở dạng thức gì? (Dùng
Emu8086 để khảo sát)
- Sửa chương trình để đọc ký tự bằng hàm 7, ngắt 21h.
- Chạy chương trình và so sánh hoạt động giữa hàm 1 và hàm 7.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 6
Bài 2 – Xuất nhập ký tự
DSEG SEGMENT
tbao DB ‘Hay go vao 1 phim: $’
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME CS: CSEG, DS: DSEG
start:mov ax, DSEG
mov ds, ax
mov ah, 09h ; In câu thông báo ra màn hình
lea dx, tbao
int 21h
mov ah, 01h ; Ham 1, nhan ky tu tu ban phim
int 21h ; goi ngat thuc hien ham
mov ah, 4Ch ; tro ve he dieu hanh
int 21h
CSEG ENDS
END start
3.4. Nhận 1 chuỗi ký tự từ bàn phím
- Chương trình sử dụng hàm 0Ah, ngắt 21h để nhập 1 chuỗi ký tự từ bàn phím
viết như sau. Sinh viên soạn thảo thành tập tin chương trình có tên là
BAI_2D.ASM.
DSEG SEGMENT
max DB 30
len DB 0
chuoi DB 30 dup(?)
tbao DB ‘Hay go vao 1 chuoi: $’
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME CS: CSEG, DS: DSEG
start: mov ax, DSEG
mov ds, ax
mov ah, 09h ; In câu thông báo ra màn hình
lea dx, tbao
int 21h
mov ah, 0Ah ; Ham 0Ah, nhap chuoi ky tu tu ban phim
lea dx, MAX ; dx chua dia chi vung dem ban phim
int 21h ; goi ngat thuc hien ham
mov ah, 4Ch ; tro ve he dieu hanh
int 21h
CSEG ENDS
END start
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 7
Bài 2 – Xuất nhập ký tự
- Dịch, sửa lỗi và thi hành chương trình trong từng trường hợp sau đây:
1. Nhập từ bàn phím chuỗi ít hơn 30 ký tự.
2. Nhập từ bàn phím chuỗi nhiều hơn 30 ký tự.
- Giá trị biến len trong mỗi trường hợp là bao nhiêu?
- Tại sao không thể nhập nhiều hơn 30 ký tự? Chuỗi ký tự nhập vào được lưu trữ
ở biến nào?
- Sửa chương trình để có thể nhập nhiều hơn 30 ký tự (60 ký tự chẳng hạn).
- Tổng quát, khả năng tối đa của hàm 0Ah, ngắt 21h là nhận chuỗi bao nhiêu ký
tự?
4. BÀI TẬP ĐỀ NGHỊ
4.1. Viết chương trình sử dụng hàm 7, ngắt 21h để nhận 1 ký tự từ bàn phím, dùng 1
biến để lưu trữ ký tự nhận được (do sinh viên tự đặt tên biến), sau đó sử dụng hàm
2, ngắt 21h để in ra màn hình ký tự nhận được đang lưu trong biến ấy. Chương
trình phải có đủ các câu thông báo nhập và xuất.
Ví dụ: Hay go 1 phim: B
Ky tu nhan duoc la: B
4.2. Sửa lại chương trình 4.1 sao cho không cần sử dụng biến để lưu trữ ký tự mà
kết quả chạy chương trình vẫn không thay đổi.
4.3. Viết chương trình nhận 1 ký tự từ bàn phím, sau đó in ra màn hình ký tự kế
trước và kế sau của ký tự vừa nhập
Ví dụ: Hay go 1 phim: B
Ky tu ke truoc : A
Ky tu ke sau : C
4.4. Viết chương trình cho phép nhập từ bàn phím tên của 1 người, sao đó in ra màn
hình chuỗi có dạng như sau:
Xin chao
Ví dụ: Khi chạy chương trình, nhập vào là: Nguyen Hua Duy Khang
Chuỗi in ra màn hình sẽ là: Xin chao Nguyen Hua Duy Khang
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 8
Bài 3 – Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
Bài 3: Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
1. MỤC TIÊU
- Hiểu cách so sánh hai số trong hợp ngữ
- Hiểu cách thay đổi thứ tự thực hiện các lệnh
- Biết cách sử dụng các lệnh so sánh, nhảy và lặp
2. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
2.1. Lệnh so sánh
Cú pháp: CMP Trái, Phải ; Cờ ← Trái – Phải
Nếu Trái > Phải ⇒ Trái - Phải > 0 : CF = 0 và ZF = 0
Nếu Trái < Phải ⇒ Trái - Phải < 0 : CF = 1 và ZF = 0
Nếu Trái = Phải ⇒ Trái - Phải = 0 : CF = 0 và ZF = 1
Trái, Phải: Immed, Reg, Mem
Bản chất của lệnh CMP là lệnh SUB Đích, Nguồn (thực hiện phép tính Đích –
Nguồn) nhưng kết quả của phép tính không được lưu vào Đích như trong lệnh SUB
mà tính chất của kết quả được thể hiện thông qua cờ
Ví dụ: so sánh hai số nguyên dương
MOV AH, 1 ; AH ← 1
MOV AL, 2 ; AL ← 2
CMP AH, AL ; CF ← 1, ZF ← 0 vì AH < AL
Sau khi thực hiện các lệnh trên, cờ Carry bật (CF=1), báo hiệu rằng AH < AL
2.2. So sánh nhị phân
Cú pháp: TEST Trái, Phải ; Cờ ← Trái and Phải
Nếu Trái and Phải = 0 thì ZF = 1, ngược lại thì ZF = 0
Bản chất của lệnh TEST là lệnh AND Đích, Nguồn nhưng kết quả của phép
tính không được lưu vào Đích như trong lệnh AND mà ảnh hưởng lên cờ.
Ví dụ: kiểm tra hai bit cuối cùng của AL
TEST AL, 3 ; 3h = 11b
Nếu cờ Zero bật (ZF=1), có nghĩa là cả hai bit 0 và 1 của AL đều bằng 0.
2.3. Lệnh nhảy không điều kiện
Cú pháp: JMP ; Nhảy đến địa chỉ
Có các trường hợp sau:
• JMP SHORT ; (short jump). Kiểu này chỉ nhảy trong phạm vi từ –128
đến +127 byte so với vị trí hiện tại.
Ví dụ: JMP SHORT Calculate
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 9
Bài 3 – Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
• JMP ; (near jump). Kiểu này nhảy tùy ý trong phạm vi segment.
Ví dụ: JMP Calculate
• JMP FAR PTR ; (far jump). Kiểu này nhảy đến bất kì chỗ nào.
Ví dụ: JMP FAR PTR Calculate
• JMP ; (near indirect jump). Khi thực hiện, thanh ghi PC sẽ
được gán bằng giá trị lưu tại địa chỉ này. Có thể kết hợp
dùng với định vị chỉ số.
Ví dụ:
myPointer DW Prepare, Calculate, Check, Output
...
MOV BX, 2 ; chỉ số trong mảng con trỏ
SHL BX, 1 ; nhân đôi
JMP myPointer[BX]
...
Prepare: ; công việc 0
...
Calculate: ; công việc 1
...
Check: ; công việc 2 – nơi cần nhảy đến
...
Output: ; công việc 3
...
• JMP ; (far indirect jump). Tương tự trường hợp trên, nhưng
con trỏ gồm cả segment và offset. Chỉ khác ở khai báo
con trỏ
• JMP ; (indirect jump via regs). Nhảy đến địa chỉ lưu trong
thanh ghi AX.
Ví dụ: MOV AX, offset Calculate
...
JMP AX ; PC ← AX
2.4. Lệnh nhảy có điều kiện
Cú pháp: J
Các lệnh nhảy có điều kiện bắt đầu bằng chữ J sau đó là các chữ cái biểu thị
điều kiện (ví dụ JGE: Jump if Greater than or Equal, nhảy nếu lớn hơn hay bằng), tiếp
sau là một tên nhãn.
Điều kiện để lệnh nhảy xem xét khi thi hành là giá trị các cờ được tạo ra từ lệnh
CMP hay TEST. Khi sử dụng lệnh nhảy có điều kiện sau khi thực hiện phép so sánh,
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 10
Bài 3 – Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
phải đặc biệt lưu ý toán hạng trong phép so sánh là số có dấu (signed) hay không có
dấu (unsigned) để lựa chọn lệnh cho phù hợp.
Ví dụ: MOV AH,AL ; AL hiện bằng 128
CMP AH,1
JGE Greater ; AH > 1 nhưng không nhảy ????
...
Greater:
Ví dụ: nếu AL là số nguyên không dấu thì đoạn chương trình ở trên phải sửa lại như
sau:
MOV AH,AL
CMP AH,1
JAE Greater
...
Greater:
Một số lệnh nhảy có điều kiện thường dùng:
Lệnh Ý Nghĩa Điều Kiện
JB Nhảy nếu nhỏ hơn (Jump if Below)
CF = 1
JNAE Nhảy nếu không lớn hơn hoặc bằng
JAE Nhảy nếu lớn hơn hoặc bằng (Jump if Above or Equal)
CF = 0
JNB Nhảy nếu không nhỏ hơn
JBE Nhảy nếu nhỏ hơn hoặc bằng (Jump if Below or Equal) CF = 1 và ZF =
JNA Nhảy nếu không lớn hơn 1
JA Nhảy nếu lớn hơn (Jump if Above) CF = 0 và ZF =
JNBE Nhảy nếu không nhỏ hơn hoặc bằng 0
JE Nhảy nếu bằng (Jump if Equal)
ZF = 1
JZ Nhảy nếu bằng (Jump if Zero)
JNE Nhảy nếu không bằng (Jump if Not Equal)
ZF = 0
JNZ Nhảy nếu không bằng (Jump if Not Zero)
2.5. Lệnh lặp
Bằng cách dùng các lệnh nhảy có thể tạo ra vòng lặp. Tuy nhiên, để viết chương
trình tiện lợi và ngắn gọn, có thể dùng thêm các lệnh lặp như LOOP, LOOPZ,…
Cú pháp: LOOP
tự động giảm CX một đơn vị, sau đó kiểm tra xem CX có bằng 0, nếu không
bằng thì nhảy đến nhãn
Cú pháp: LOOPZ
tự động giảm CX một đơn vị, sau đó kiểm tra xem CX có bằng 0 hoặc cờ ZF có
bật không (ZF=1), nếu cả hai điều này không xảy ra thì nhảy đến nhãn
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 11
Bài 3 – Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
Ví dụ: Nhập mảng A gồm 10 ký tự
MOV SI, 0 ; chỉ số mảng
MOV CX, 10 ; số lần lặp
LAP: MOV AH, 1 ; nhập ký tự
INT 21H
MOV A[SI], AL
INC SI
3. NỘI DUNG THỰC HÀNH
3.1. Cấu trúc Rẽ nhánh
- Chương trình sau đây nhận 1 ký tự. Nếu là ký tự HOA thì in ra màn hình "Ky tu
HOA". Ngược lại in ra câu "Ky tu thuong". (Mã ASCII của ký tự HOA ký tự thường
mov ah, 09 ; Nếu không lớn hơn => ký tự HOA
lea dx, tbao1 ; in "Ky tu HOA"
int 21h
jmp exit
nhan: mov ah, 09 ; in "Ky tu thuong"
lea dx, tbao2
int 21h
exit:mov ah, 7
int 21h
mov ah, 4Ch ; trở về hệ điều hành
int 21h
CSEG ENDS
END start
- Dịch và chạy CT ở những trường hợp khác nhau để xem kết quả trên màn hình.
- Vẽ lưu đồ điều khiển của chương trình.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 12
Bài 3 – Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
- Tại sao cần phải có lệnh JMP EXIT? Nếu không có lệnh ấy thì chương trình
thực hiện như thế nào? Chạy chương trình để kiểm chứng.
- Thay lệnh JA NHAN bằng lệnh JNA NHAN. Sửa chương trình sao cho kết
quả không thay đổi.
- Khi ký tự nhập vào không phải là chữ cái thì kết quả in ra màn hình là gì? Tại
sao?
3.2 Cấu trúc vòng lặp
- Xem chương trình in ra màn hình lần lượt các ký tự từ A đến Z được viết như
sau. Hãy soạn thảo và đặt tên tập tin là BAI_3B.ASM.
- Dịch và chạy chương trình để xem kết quả trên màn hình.
- Vòng lặp trong chương trình bao gồm đoạn lệnh nào? Viết theo kiểu while do
hay repeat ... until hay for? Vẽ lưu đồ chương trình.
- Sửa chương trình để in ra màn hình lần lượt các ký tự từ 'Z' đến 'A'.
- Tiếp tục sửa chương trình sao cho giữa các ký tự có 1 khoảng trống (Z Y ....B
A)
- Dùng lệnh LOOP để viết lại chương trình BAI_3B.ASM theo cấu trúc vòng lặp
for.
CSEG SEGMENT
ASSUME CS: CSEG
start:mov dl, 'A' ; DL chứa ký tự đầu tiên 'A'
nhan:mov ah, 02h ; in ký tự trong DL ra màn hình
int 21h
inc dl ; DL chứa ký tự kế cần in
cmp dl, 'Z' ; So sánh DL với 'Z'
jna nhan ; Nếu 'Z' thì thoát (không in tiếp)
int 21h
mov ah, 4Ch
int 21h
CSEG ENDS
END start
4. BÀI TẬP KIỂM TRA:
4.1 Viết chương trình cho nhập 1 ký tự từ màn hình và xuất câu thông báo tương ứng
sau:
- Nếu ký tự nhập là ‘S’ hay ‘s’ thì in ra “Good morning!”
- Nếu ký tự nhập là ‘T’ hay ‘t’ thì in ra “Good Afternoon!”
- Nếu ký tự nhập là ‘C’ hay ‘c’ thì in ra “Good everning!”
4.2 Viết lại chương trình BAI_3A.ASM sao cho chương trình có thể phân biệt được 3
loại ký tự nhập từ bàn phím: "Ký tự HOA", "ký tự thường" và "ký tự khác".
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 13
Bài 3 – Cấu trúc rẽ nhánh – Vòng lặp
4.3 Viết chương trình nhập từ bàn phím 1 ký tự thường. Sau đó in ra màn hình lần lượt
các ký tự từ ký tự nhận được đến 'z' sao cho giữa các ký tự có 1 khoảng trống.
4.4 Không dùng hàm 0Ah/21h, hãy dùng lệnh lặp để viết chương trình nhập vào 1
chuỗi ký tự. Sau khi nhập xong đếm xem chuỗi có bao nhiêu ký tự. In ra màn hình
chuỗi nhận được và số ký tự có trong chuỗi.
Ví dụ: S = "Hello world !" ==> Số kí tự trong chuỗi là 13.
4.5 Viết chương trình cho phép nhập vào một chuỗi bất kỳ. Sau đó:
- Đổi tất cả ký tự thường thành ký tự hoa và in ra màn hình.
- Đổi tất cả ký tự hoa thành ký tự thường và in ra màn hình.
Ví dụ: S = ‘weLcOme To AssEmblY’
In ra: welcome to assembly - WELCOME TO ASSEMBLY
4.6 Nhập vào 2 chuỗi số, đổi 2 chuỗi thành số, sau đó cộng hai số, đổi ra chuỗi và xuất
chuỗi tổng.
Ví dụ: S1 = "123" => N1 = 123
S2 = "456" => N2 = 456
N = N1 + N2 = 123 + 456 = 579 => S = "579" (xuất S ra màn hình)
4.7 Nhập 2 số nguyên dương A, B. Tính A/B, A*B (không dùng lệnh DIV, MUL) và
in ra màn hình kết quả.
Ví dụ: A=18, B=3
Tính A/B: 18 - 3 - 3 - 3 - 3 - 3 - 3 = 0, vậy A/B = 6 (tổng trừ B cho đến khi A = 0).
Tính A*B = 18 + 18 + 18 = 54
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 14
Bài 4 – Nhập xuất số dạng BIN-HEX-DEC
Bài 4: Nhập xuất số dạng BIN – HEX - DEC
1. Mục Tiêu:
- Nhập từ bàn phím số ở dạng nhị phân, thập lục phân và thập phân
- In lên màn hình các số ở dạng nhị phân, thập lục phân và thập phân
2. Kiến thức cần chuẩn bị:
- Kết quả của các bài thực hành trước
- Các lệnh xử lý chuỗi.
3. Nội dung thực hành:
3.1. Nhập xuất nhị phận:
Chương trình mẫu sau đây cho phép nhập số nhị phân 8 bit, sau đó in ra màn hình
số nhị phân nhận được (BAI_6A.ASM):
inchuoi MACRO chuoi
MOV AH, 9h
LEA DX, chuoi
INT 21h
ENDM
DSEG SEGMENT
msg1 DB "Hay nhap so nhi phan 8 bit: $"
msg2 DB "So nhi phan da nhap la: $"
xdong DB 10, 13, ‘$’
sobin DB ? ; lưu trữ số nhị phân nhận được
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME CS:CSEG, DS:DSEG
begin: MOV AX, DSEG
MOV DS, AX
inchuoi msg1
CALL bin_in
MOV sobin, BL
inchuoi xdong
inchuoi msg2
MOV BL, sobin
CALL bin_out
MOV AH, 01
INT 21h
MOV AH, 4Ch ; thoat khỏi chương trình
INT 21h
bin_in PROC
MOV BL, 0 ; Xóa BL
MOV CX, 8 ; nhập đủ 8 bit thì dừng
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 28
Bài 4 – Nhập xuất số dạng BIN-HEX-DEC
nhap:MOV AH, 01h ; Hàm nhập ký tự
INT 21h
CMP AL, 0Dh ; nếu là phím Enter thì thôi nhập
JZ exit ; không phải Enter thì đổi sang bit
SHL BL, 1 ; Dịch trái BL 1 bit
SUB AL, 30h ; Ký số - 30h = số
ADD BL, AL ; Chuyển bit từ AL sang BL lưu trữ
LOOP nhap
exit:RET
bin_in ENDP
bin_out PROC
MOV CX, 8 ; Xuất 8 bit trong BL ra M.Hình
xuat:MOV DL, 0
SHL BL, 1 ; CF chứa MSB, xuất ra màn hình
RCL DL, 1 ; đưa CF vào LSB của DL
ADD DL, 30h ; Số + 30h = Ký số
MOV AH, 02h ; In ra màn hình
INT 21h
LOOP xuat
RET
bin_out ENDP
CSEG ENDS
END begin
- Soạn thảo, Biên dịch và cho chạy file BAI_6A.ASM để kiểm tra kết quả.
- Sửa chương trình trên thành BAI_6A1.ASM sao cho có thể nhập và xuất số nhị
phân 16 bit.
- Viết lại chương trình trên để nhập 1 ký tự từ bàn phím, sau đó in ra màn hình
mã ASCII của ký tự nhận được ở dạng nhị phân.
3.2. Nhập xuất thập lục phân:
Chương trình sau đây cho phép nhập 1 ký tự từ bàn phím, sau đó in ra màn hình
mã ASCII của ký tự nhận được ở dạng thập lục phân
- Soạn thảo, Biên dịch và cho chạy file BAI_6B.ASM để kiểm tra kết quả.
- Viết lại chương trình trên để nhập 2 số thập lục phân 8 bit A và B, sau đó in ra
màn hình kết A + B ở dạng thập lục phân.
inchuoi MACRO chuoi
MOV AH, 9h
LEA DX, chuoi
INT 21h
ENDM
DSEG SEGMENT
msg1 DB "Hay nhap 1 ky tu: $"
msg2 DB "Ma ASCII o dang Hex: $"
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 29
Bài 4 – Nhập xuất số dạng BIN-HEX-DEC
xdong DB 10, 13, ‘$’
kytu DB ?
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME CS:CSEG, DS:DSEG
begin: MOV AX, DSEG
MOV DS, AX
inchuoi msg1
MOV AH, 01h
INT 21h
MOV kytu, AL ; cất ký tự nhận được
inchuoi xdong
inchuoi msg2
MOV BH, kytu ; Ký tự cần in
CALL hex_out
MOV AH, 02 ; in ra ký tự h sau số Hex
MOV DL, ‘h’
INT 21h
MOV AH, 01
INT 21h
MOV AH, 4Ch ; thoat khỏi chương trình
INT 21h
hex_out PROC
MOV CX, 4
xuat:PUSH CX
MOV CL, 4
MOV DL, BH
SHR DL, CL
CMP DL, 09h
JA kytu
ADD DL, 30h ; Đổi thành ký số ‘0’-‘9’
JMP inra
kytu:ADD DL, 37h ; Đổi thành ký tự ‘A-‘F’
inra:MOV AH, 02h ; In ra màn hình ký tự đã đổi
INT 21h
SHL BX, CL ; Quay trái BX 4 bit
POP CX
LOOP xuat
RET
hex_out ENDP
CSEG ENDS
END begin
3.3. Xuất số thập phân nguyên dương:
Chương trình sau đây cho phép nhập 1 ký tự từ bàn phím, sau đó in ra màn hình
mã ASCII của ký tự nhận được ở dạng thập phân.
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 30
Bài 4 – Nhập xuất số dạng BIN-HEX-DEC
- Soạn thảo, Biên dịch và cho chạy file BAI_6C.ASM để kiểm tra kết quả.
- Đọc thủ tục DEC_OUT để tìm hiểu giải thuật xuất giá trị trong AX ra màn hình
ở dạng thập phân. Từ đó đưa ra giải thuật nhập số thập phân từ bàn phím.
- Viết lại chương trình trên để nhập 2 số thập phân A và B có 2 chữ số, sau đó in
ra màn hình kết quả A + B ở dạng thập phân.
- Nhập xuất số thập phân ÂM như thế nào?
inchuoi MACRO chuoi
MOV AH, 9h
LEA DX, chuoi
INT 21h
ENDM
DSEG SEGMENT
msg1 DB "Hay nhap 1 ky tu: $"
msg2 DB "Ma ASCII o dang Dec: $"
xdong DB 10, 13, ‘$’
kytu DB ?
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME CS:CSEG, DS:DSEG
begin: MOV AX, DSEG
MOV DS, AX
inchuoi msg1
MOV AH, 01h
INT 21h
MOV kytu, AL ; cất ký tự nhận được
inchuoi xdong
inchuoi msg2
XOR AX, AX
MOV AL, kytu ; Ký tự cần in
CALL dec_out
MOV AH, 01
INT 21h
MOV AH, 4Ch ; thoat khỏi chương trình
INT 21h
dec_out PROC
XOR CX,CX ; CX đếm số chữ số thập phân
MOV BX,10
chia10: XOR DX,DX
DIV BX ; DX:AX÷BX => AX: Thương, DX: số dư
PUSH DX ; Cất số dư vào stack
INC CX
CMP AX, 0
JNZ chia10 ; nếu AX>0 thì chia tiếp cho 10
inra: MOV AH,2 ; in ra màn hình
POP DX ; lấy chữ số thập phân
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 31
Bài 4 – Nhập xuất số dạng BIN-HEX-DEC
ADD DL,30h ; đổi thành ký số
INT 21h
LOOP inra
RET
dec_out ENDP
CSEG ENDS
END begin
4. Bài tập kiểm tra:
4.1. Viết chương trình nhập 2 số nhị phân 16 bit A và B. Sau đó in ra màn hình các kết
quả ở dạng nhị phân: A + B, A – B, A and B, A or B.
Ví dụ: Nhập số nhị phân A: 10101010
Nhập số nhị phân B: 01010101
A + B = 11111111 A – B = 01010101
A and B = 00000000 A or B = 11111111
4.2. Viết chương trình nhập 1 ký tự từ bàn phím, sau đó in ra màn hình mã ASCII của
ký tự nhận được ở dạng thập lục phân, thập phân và nhị phân.
Ví dụ: Nhập 1 ký tự: A
Mã ASCII dạng Hex: 41h
Mã ASCII dạng Dec: 65
Mã ASCII dạng Bin: 01000001b
4.3. Viết lại chương trình bài 4.1 nhưng 2 số A và B được nhập theo dạng thập lục
phân. Các kết quả được in ra màn hình ở dạng nhị phân.
4.4. Viết lại chương trình bài 4.1 nhưng 2 số A và B được nhập theo dạng thập phân.
In các kết quả ở dạng thập phân: A + B, A – B.
4.5. Viết chương trình tính giai thừa n! Với n là số nguyên dương nhập từ bàn phím. In
kết quả ra màn hình ở dạng thập phân. Cho biết, khả năng của 8086 tính được n
lớn nhất là bao nhiêu?
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 32
Bài 5 – Xử lý tập tin
Bài 5: Xử Lý Tập Tin
1. Mục Tiêu:
Viết được các chương trình xử lý tập tin như tạo tập tin, xóa tập tin, ghi tập tin,
đọc nội dung của tập tin.
2. Kiến thức cần chuẩn bị:
- Kết quả của các bài thí nghiệm 1, 2, 3 và 4.
- Các hàm 3dh, 3ch, 3eh, 3fh, 40h, 41h, 42h và 56h của INT 21h đẻ xử lý tập
tin.
- Các hàm 01, 02h, 06h, 08h, 09h, 0Ah của INT 21h và các lệnh của CPU
8086
3. Nội dung thực hành:
3.1. Tạo tập tin mới:
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu phía dưới và lưu với tên là BAI_5A.ASM.
DSEG SEGMENT
tenfile db "d:\tt_asm\data.txt",0
thefile dw ?
DSEG ENDS
CSEG SEGMENT
ASSUME cs:cseg, ds:dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov ah, 3ch ; tao tap tin moi
lea dx, tenfile
mov cx, 0 ; thuoc tinh tap tin
int 21h
mov thefile, ax ; cat the file
mov ah, 3eh ; dong tap tin
mov bx, thefile
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
CSEG ENDS
END begin
- Biên dịch và cho chạy file BAI_5A.ASM để kiểm tra và xem kết quả. Gợi ý:
Thư mục TT_ASM phải có sẵn trong ổ đĩa. Để biết chương trình chạy đúng hay
sai, vào thư mục TT_ASM để xem có tập tin Data.txt hay không, nếu có thì
OK.
- Tại sao thẻ file phải được khai báo như dạng thefile DW ?
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 21
Bài 5 – Xử lý tập tin
- Tại sao trong trường hợp này, chúng ta không phải dùng hàm 08h của int 21h
đứng trước hàm 4ch của int 21h ?
- Tại sao phải cất thẻ file. Nếu chúng ta không cần đóng file thì chúng ta có cần
cất thẻ file hay không ?
- Trong đoạn chương trình mẫu trên có cần thiết phải đóng tập tin hay không ?
Có thể bỏ biến thefile trong đoạn chương trình mẫu trên không ?. Khi đó chúng
ta phải dùng các lệnh gì để thay thế điều đó. Nếu có thay đổi, hãy biên dịch và
cho chạy chương trình để kiểm chứng lại kết quả.
- Hãy sửa đổi file BAI_5A.ASM và lưu với tên BAI_5A1.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: tạo một tập tin mới, tên tập tin được nhập từ bàn phím.
Gợi ý: dùng hàm 0ah của int 21h để nhập vào tên file, chú ý cuối chuỗi chứa tên
file phải có zero, nhưng khi dùng hàm 0ah thì chúng ta không thể nào nhập zero
vào cuối chuỗi được, nếu ta nhập ký tự ‘0’ vào thì đó là mã ascii của ký tự ‘0’
chứ không phải là zero (con số 0). Do đó, để thực hiện được điều này chúng ta
hãy dùng giải thuật đưa 0 về cuối chuỗi như sau:
xor cx, cx ; dua zero ve cuoi chuoi
mov cl, len ;khai bao bien de dung ham 0ah cua int 21h dang
lea bx, tenfile; max db 250 ; so ky tu toi da duoc nhap
mov dl,0 ; len db ? ; chieu dai chuoi da nhap
mov [bx], dl ; tenfile db 250 dup(?); chua noi dung
duoc nhap
3.2. Ghi nội dung của biến string1 vào một tập tin mới có tên trong thư mục và ổ
đĩa với đường dẫn như sau: “D:\TT_ASM\DATA.TXT”.
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu phía dưới và lưu với tên là BAI_5B.ASM.
- Biên dịch và cho chạy file BAI_5B.ASM để kiểm tra và xem kết quả. (vào
D:\TT_ASM để xem tập tin DATA.TXT có trong đó hay chưa và có nội dung
hay chưa ?, nếu có là OK.)
- Xem xét đoạn chương trình mẫu, hãy đưa ra giải thuật ghi nội dung của vùng
dữ liệu vào một tập tin vừa tạo.
- Lệnh len db $ - string1 được dùng để làm gì ?.
- Lệnh XOR CX, CX có ý nghĩa gì? Sau khi thực hiên xong lệnh này, thanh ghi
CX có giá trị bằng bao nhiêu? Có thể thay thế nó bằng lệnh nào khác được
không ?
- Tại sao dùng lệnh MOV CL, LEN mà không dùng MOV CX, LEN hay
MOV CH, LEN ? Khi dùng lệnh MOV CX, LEN thì cần phải thay đổi khai báo
biến len như thế nào ? nếu không thay đổi thì sẽ có vấn đề gì xảy ra hay không ?
Hãy thay đổi, biên dịch và chạy chương trình để kiểm chứng lại kết quả so với
chương trình mẫu.
- Hãy sửa đổi file BAI_5B.ASM và lưu với tên BAI_5B1.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: nhập từ một chuỗi ký tự bất kỳ, sau đó lưu vào tập tin có
tên là “d:\tt_asm\solieu.txt”. Gợi ý: dùng hàm 0Ah của int 21h để nhập vào một
chuỗi ký tự, sau đó áp dụng toàn bộ giải thuật của BAI_5B.ASM.
- Hãy sửa đổi file BAI_5B1.ASM và lưu với tên BAI_5B2.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: tạo tên tập tin mới, tên tập tin được nhập từ bàn phím.
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 22
Bài 5 – Xử lý tập tin
Sau đó nhập vào một chuỗi ký tự bất kỳ và lưu chuỗi ký tự đã nhập vào tập tin
vừa tạo. Gợi ý: xem lại BAI_5A1.ASM để lấy lại giải thuật nhập vào tên file và
đưa zero (con số 0) về cuối chuỗi đối với trường hợp tên file được nhập từ bàn
phím và các vấn đề còn lại thì xem lại file BAI_5B1.ASM.
- Hãy sửa đổi file BAI_5B2.ASM và lưu với tên BAI_5B3.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: tạo tên tập tin mới, tên tập tin được nhập từ bàn phím.
Sau đó nhập vào một chuỗi ký tự thường, sau đó đổi hoa ký tự đầu của mỗi từ
và lưu chuỗi ký tự đã thay đổi vào tập tin vừa tạo. Gợi ý: xem lại các bài tập đã
làm trong bài 5 xử lý ký tự và các file BAI_5B2.ASM.
dseg segment
string1 db "Chao em co gai Lam Hong"
len db $ - string1
tenfile db "d:\tt_asm\data.txt",0
thefile dw ?
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov ah, 3ch ; tao tap tin moi
lea dx, tenfile
mov cx, 0 ; tap tin co thuoc tinh binh thuong
int 21h
mov thefile, ax ; cat the file
mov ah, 40h ; ghi file
mov bx, thefile
xor cx, cx
mov cl, len
lea dx, string1
int 21h
mov ah, 3eh ; dong tap tin
mov bx, thefile
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
cseg ends
end begin
3.3. Đọc nội dung của tập tin (đã tồn tại trên đĩa và có nội dung). Hiển thị nội
dung của tập tin lên màn hình.
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu phía dưới và lưu với tên là BAI_5C.ASM.
- Biên dịch và cho chạy file BAI_5C.ASM để kiểm tra và xem kết quả.
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 23
Bài 5 – Xử lý tập tin
- Xem lại đoạn chương trình mẫu, hãy đưa ra giải thuật đọc nội dung của tập tin
và hiển thị nội dung đó ra màn hình.
- Hãy thử thay đổi thuộc tính tập tin trong lệnh mov al, 2 lần lượt thành các giá
trị khác như 0, 1, 3 hoặc 4. Biện dịch và cho chạy chương trình để xem kết quả.
Có nhận xét gì về các giá trị này ?.
- Thẻ file có vai trò như thế nào trong xử lý tập tin.
- Nếu số byte cần đọc (giá trị chứa trong thanh ghi cx) lớn hơn kích thước thật sự
của tập tin thì có gây ra lỗi gì hay không ?. Sau khi đọc nội dung của tập tin vào
vùng đệm bằng hàm 3fh của INT 21h, thanh ghi ax sẽ có giá trị thay đổi hay
không và nó chứa (giá trị) gì ?. Làm sao xác định được khi nào đọc xong nội
dung thành tập tin ?. Hãy thử đưa ra hướng giải quyết.
- Hãy sửa đổi file BAI_5C.ASM và lưu với tên BAI_5C1.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: đọc nội dung của một tập tin và hiển thị nội dung đó lên
màn hình. Tên tập tin được nhập từ bàn phím. Gợi ý: sử dụng lại giải thuật nhập
tên file từ bàn phím và đưa zero về cuối chuỗi và các bài có liên quan trong bài
6.
- Hãy sửa đổi file BAI_5C1.ASM và lưu với tên BAI_5C2.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: copy nội dung của một tập tin bất kỳ sau đó paste sang
một vị trí khác. Gợi ý: các giải thuật nhập tên file từ bàn phím thì có sẵn, giải
thuật copy và paste như sau: trước hết phải mở tập tin đã có bằng hàm 3dh,
chúng ta định nghĩa sẵn đường dẫn chứa tên file cần mở, đọc nội dung của tập
tin vào vùng đệm bằng hàm 3fh, nhớ cất thẻ file; tạo tên tập tin mới bằng hàm
3ch, chúng ta định nghĩa sẵn đường dẫn chứa tên file cần tạo, nhớ cất thẻ file;
ghi nội dung của vùng đệm vào tập tin mới vừa tạo bằng hàm 40h; đóng hai tập
tin lại bằng hàm 3eh, tất cả các hàm này đều của int 21h.
- Hãy sửa đổi file BAI_5C2.ASM và lưu với tên BAI_5C3.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: copy nội dung của một tập tin bất kỳ sau đó paste sang
một vị trí khác. Tên tập tin được copy và tập tin sau khi paste đều nhập từ bàn
phím. Gợi ý: hoàn toàn tương tự như BAI_5C2.ASM, nhưng chúng ta cần tận
dụng lại giải thuật nhập tên file từ bàn phím từ BAI_5B3.ASM.
- Hãy sửa đổi file BAI_5C3.ASM và lưu với tên BAI_5C4.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: save as nội dung của một tập tin. Tên tập tin được copy
và save as đều nhập từ bàn phím. Gợi ý: bài này giống tương tự như
BAI_5C3.ASM.
- Hãy sửa đổi file BAI_5C3.ASM và lưu với tên BAI_5C4.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: đọc nội dung của tập tin và sau đó nhập một chuỗi ký tự
bất kỳ và ghi tiếp theo sau nội dung của tập tin vừa mở. Tên tập tin nhập từ bàn
phím. Gợi ý: xem lại BAI_5C1.ASM, BAI_5B1.ASM, BAI_5B2.ASM và hàm
42h của int 21h (dời vị trí con trỏ tập tin).
- Hãy sửa đổi file BAI_5C4.ASM và lưu với tên BAI_5C5.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: mã hóa nội dung của tập tin. Tên tập tin cần mà hóa
được nhập từ bàn phím. Gợi ý: nhập vào tên file cần mã hóa, mở một file đã có
bằng hàm 3dh; đọc nội dung của tập tin vào vùng đệm bằng hàm 3fh; mã hóa
vùng đệm đọc được bằng một trong các phép toán cộng, trừ, nhân, chia, and, or,
not …, vừa mã hóa vừa lưu nội dung trở lại vùng đệm; dời vị trí con trỏ tập tin
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 24
Bài 5 – Xử lý tập tin
về đầu tập tin bằng hàm 42h; sau đó ghi nội dung của vùng đệm trở lại tập tin
ban đầu thông qua thẻ file của nó. Tất cả các hàm sử dụng ở đây đều của int
21h.
- Hãy sửa đổi file BAI_5C5.ASM và lưu với tên BAI_5C6.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: giải mã nội dung của tập tin đã mã hóa. Tên tập tin cần
giải mã được nhập từ bàn phím. Gợi ý: giải mã là trường hợp ngược lại của mã
hóa, nếu mã hóa theo phương thức nào thì giải mã phải làm ngược lại phương
thức mã hoá đó.
dseg segment
tenfile db "d:\tt_asm\data.txt",0
thefile dw ?
buffer db 251 dup ('$')
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov ah, 3dh ; mo tap tin da co
lea dx, tenfile
mov al, 2 ; thuoc tinh tap tin
int 21h
mov thefile, ax ; cat the file
mov ah, 3fh ; doc noi dung file vao vung dem
mov bx, thefile
lea dx, buffer
mov cx, 250 ; so byte can doc tu file da mo
int 21h
mov ah, 3eh ; dong tap tin
mov bx, thefile
int 21h
mov ah, 09h ; in noi dung cua file ra man hinh
lea dx, buffer
int 21h
mov ah,08h ; dung man hinh de xem ket qua
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
cseg ends
end begin
3.4. Xóa tập tin.
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu phía dưới và lưu với tên là BAI_5D.ASM.
- Biên dịch và cho chạy file BAI_5D.ASM để kiểm tra và xem kết quả.
- Hãy sửa đổi file BAI_5D.ASM và lưu với tên BAI_5D1.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: xóa tên một tập tin. Tên tập tin cần được nhập từ bàn
phím. Gợi ý: xem lại các bài trước để lấy giải thuật nhập tên file từ bàn phím.
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 25
Bài 5 – Xử lý tập tin
dseg segment
tenfile db "d:\tt_asm\data.txt",0
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov ah,41h ; xoa tap tin da co
lea dx, tenfile
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
cseg ends
end begin
3.5. Đổi tên tập tin cũ thành một tập tin mới trong cùng thư mục
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu phía dưới và lưu với tên là BAI_5E.ASM.
- Biên dịch và cho chạy file BAI_5E.ASM để kiểm tra và xem kết quả.
- Hãy tạo một thư mục con có tên là baitap nằm trong thư mục tt_asm. Sửa đổi
lệnh oldfile db “d:\tt_asm\data.txt”,0 và newfile db “tt_asm\solieu.txt”,0 lại
thành oldfile db “d:\tt_asm\solieu.txt”,0 và newfile db
“tt_asm\baitap\data.txt”,0. Biên dịch lại và cho chạy chương trình để xem xét
kết quả. Có nhận xét gì về kết quả nhận được.
- Hãy sửa đổi file BAI_5E.ASM và lưu với tên BAI_5E1.ASM để có thể thực
hiện được yêu cầu sau: đổi tên một tập tin. Tên tập tin cũ và mới được nhập từ
bàn phím. Gợi ý: xem lại các bài tập trước để lấy giải thuật nhập tên file từ bàn
phím
dseg segment
oldfile db "d:\tt_asm\data.txt",0
newfile db "d:\tt_asm\solieu.txt",0
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg, es: dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov es, ax
mov ah,56h ; rename/remove tên file cu thanh moi
lea dx, oldfile
lea di, newfile
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
cseg ends
end begin
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 26
Bài 5 – Xử lý tập tin
4. Bài tập kiểm tra:
4.1. Viết chương trình sử dụng hàm 41h/ INT 21h để xóa tập tin trên đĩa. Tên tập tin
cần xóa được nhập từ bàn phím khi thực hiện chương trình.
4.2. Viết chương trình nhập 1 chuỗi từ bàn phím, sau đó ghép chuỗi nhận được vào
cuối của nội dung tập tin có trên đĩa. Tên tập tin nhập từ bàn phím khi chạy
chương trình.
4.3. Viết chương trình nhập 1 chuỗi từ bàn phím, sau đó chèn chuỗi nhận được vào
đầu của nội dung tập tin có trên đĩa. Tên tập tin nhập từ bàn phím khi chạy chương
trình.
4.4. Viết chương trình ghép nội dung 2 tập tin có sẳn trên đĩa thành 1 tập tin mới. Tên
của các tập tin được nhập từ bàn phím khi chạy chương trình.
4.5. Viết chương trình đọc nội dung tập tin trên đĩa, sau đó đổi tất cả ký tự HOA thành
ký tự thường và lưu lại vào tập tin đó. Tên tập tin phải được nhập từ bàn phím
ThS. Nguyễn Hứa Duy Khang - Ks. Trần Hữu Danh 27
Bài 6 – Xử lý chuỗi ký tự
Bài 6: Xử Lý Chuỗi Ký Tự
1. Mục Tiêu:
- Viết được các chương trình xử lý chuỗi ký tự bằng các lệnh xử lý chuỗi
2. Kiến thức cần chuẩn bị:
- Bảng mã ASCII.
- Kết quả của các bài thí nghiệm trước
- Các hàm 01h, 02h, 06h, 08h, 09h, 0Ah của INT 21h và các lệnh xử lý chuỗi
như MOVSB/W, SCASB/W, STOSB/W, CMPSB/W….
3. Nội dung thực hành:
3.1. So sánh hai chuỗi oldpass và newpass. Nếu hai chuỗi này giống nhau thì kết luận
giống nhau và ngược lại.
Soạn thảo như đoạn chương trình trên và lưu với tên là BAI_6A.ASM.
- Biên dịch và cho chạy file BAI_6A.ASM để kiểm tra và xem kết quả.
- Trong macro writeln, các lệnh nào có chức năng xuống dòng sau khi in xong chuỗi
ký tự.
- Mục đích của việc khai báo LOCAL bien1 trong macro là gì?
- Hãy cho biết địa chỉ của DS và ES có giống nhau hay không? Điều này được thể
hiện qua các câu lệnh nào trong đoạn chương trình mẫu? Tại sao người ta không
khai báo DS và ES trên các phân đoạn khác nhau ?
- Tiền tố REPE trong đoạn chương trình mẫu trên có ý nghĩa như thế nào?
- Ta có thể thay đổi lệnh REPE CMPSB thành một nhóm lệnh khác được không?
Nếu được hãy thay đổi nó, biên dịch và chạy chương trình để kiểm chứng.
- Thử thay đổi nội dung ở oldpass và newpass sao cho chúng giống nhau. Biên dịch
và chạy chương trình xem kết quả, sau đó hãy giải thích cơ chế làm việc của đoạn
lệnh từ lệnh CLD cho đến lệnh REPE CMPSB.
- Giả sử, người ta muốn thay thế lệnh cmpsb thành lệnh cmpsw, các bạn có cần sửa
đổi các lệnh nào trong chương trình hay không ? Tại sao ?. Biên dịch và chạy
chương trình để kiểm chứng.
- Lệnh jmp thoat trong đoạn chương trình trên có nhiệm vụ gì ?. Thử bỏ lệnh jmp
thoat sau đó biên dịch và chạy chương trình xem kết quả.
- Hãy sửa đổi file BAI_6A.ASM và lưu với tên BAI_6A1.ASM để có thể thực hiện
được nhiệm vụ sau: nhập vào một chuỗi ký tự có tối đa 10 ký tự, trong lúc nhập chỉ
hiện thị ra ký tự “*”. Khi đã nhập đủ 10 ký tự hoặc khi gặp phím ESC thì sẽ in ra
các ký tự đã nhập ra màn hình. Gợi ý: dùng hàm 08h, 02h hoặc 09h của int 21h,
lệnh loop, cmp, … Cần phải khai báo dùng đệm để lưu các ký tự đã nhập.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 28
Bài 6 – Xử lý chuỗi ký tự
writeln macro bien1
LOCAL bien1
mov ah,09
lea dx, bien1
int 21h
mov ah,02h
mov dl, 0ah
int 21h
mov dl, 0dh
int 21h
endm
dseg segment
tbao db "Chuong tring so sanh oldpass va newpass$"
oldpass db "0123456789"
newpass db "1234567890"
tbao1 db "Haichuoi giong nhau $"
tbao2 db "Haichuoi khong giong nhau $"
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg, es: dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov es, ax
writeln tbao
cld ; chonchieu xu ly chuoi
mov cx, 10 ; so ky tu/so byte can so sanh
lea si, oldpass; (DS:SI)--> dia chi cua chuoi nguon
lea di, newpass; (ES:DI)--> dia chi cua chuoi dich
repe cmpsb ; so sanh tung ky tu/byte
je intb1
writeln tbao2
jmp thoat
intb1: writeln tbao2
thoat:
mov ah,08h
int 21h
mov ah, 4ch
int 21h
cseg ends
end begin
- Hãy sửa đổi file BAI_6A1.ASM, kết hợp với file BAI_6A.ASM (chương trình
mẫu) và lưu với tên BAI_6A2.ASM để có thể thực hiện được nhiệm vụ sau: nhập
vào một chuỗi ký tự có 10 ký tự, trong lúc nhập chỉ hiện thị ra ký tự “*”. Sau đó so
sánh với một oldpass có nội dung tùy ý (nhưng chỉ có độ dài là 10 ký tự mà do
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 29
Bài 6 – Xử lý chuỗi ký tự
chúng ta gán trước, ví dụ như oldpass db “1234567890”). Nếu 10 ký tự vừa nhập
có nội dung giống oldpass thì in ra câu thông báo “Ban da nhap dung roi” và thoát,
ngược lại thì in ra câu thông báo “Ban da nhap sai roi va vui long nhap lai” và quay
trở lại nhập cho đến khi nào đúng mới thoát. Gợi ý: dùng hàm 08h, 02h, 09h của
int 21h và các lệnh loop, cmpsb,….
3.2. Di chuyển 33 bytes từ nội dung của string1 sang string2, sau đó in nội dung của
string2 ra màn hình.
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu và lưu với tên là BAI_6B.ASM.
- Biên dịch và cho chạy file BAI_6B.ASM để kiểm tra và xem kết quả.
dseg segment
string1 db "Khong co gi quy hon doc lap tu do"
string2 db 34 dup('$')
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg, es: dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov es, ax
cld ; chon chieu xu ly chuoi
mov cx, 33 ; so ky tu/so byte can di chuyen
lea si, string1 ; (DS:SI)--> dia chi cua chuoi nguon
lea di, string2 ; (ES:DI)--> dia chi cua chuoi dich
rep movsb ; di chuyen tung byte
mov ah, 09h
lea dx, string2
int 21h
mov ah,08h ; dung man hinh de xem ket qua
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
cseg ends
end begin
- Tại sao chỉ di chuyển 33 ký tự/byte mà lại khai báo biến string2 db 34 dup(‘$”).
Thử thay 34 thành 33 và tiến hành biên dịch, chạy chương trình để xem kết quả.
Có nhận xét gì về vấn đề này không ?. Giải thích ý nghĩa của việc khai báo này.
- Thay lệnh CLD trong đoạn chương trình mẫu thành STD. Biên dịch và cho chạy
chương trình để kiểm chứng kết quả. Cho nhận xét về kết quả nhận được.
- Nếu thay lệnh movsb thành MOVSW thì chúng ta có phải thay đổi giá trị nào trong
đoạn chương trình mẫu trên không ?. Nếu có thay đổi, hãy biên dịch và chạy
chương trình để kiểm chứng lại kết quả.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 30
Bài 6 – Xử lý chuỗi ký tự
- Có thể thay thế lệnh REP MOVSB bởi một số lệnh khác hay không? Nếu được thì
hãy thay đổi và sau đó biên dịch, cho chạy chương trình để kiểm chứng lại kết quả.
- Giả sử ta có nội dung của một biến string1 có tổng số byte >256 byte thì lúc đó
chúng ta phải khai báo lại các biến này như thế nào ?. Lúc này có khó khăn gì xảy
ra không ?. Hãy thử sửa lại, sau đó biên dịch và chạy chương trình để xem kết quả.
- Có cách nào xác định chiều dài của một biến bất kỳ hay không ?. Hãy cho biết các
cú pháp của lệnh có thể thực hiện được yêu cầu này. Sau đó thử áp dụng để xác
định chiều dài của biến string1.
3.3. Tìm ký tự “A” có trong một chuỗi ký tự bất kỳ, nếu có thì in ra câu thông báo là
có ký tự “A” trong chuỗi ký tự và ngược lại.
Soạn thảo như đoạn chương trình mẫu và lưu với tên là BAI_6C.ASM.
write macro bien1
mov ah, 09h
lea dx, bien1
int 21h
endm
dseg segment
string1 db "NGAC NHIEN CHUA ?"
tb1 db "co ky tu A trong chuoi string1 $"
tb2 db "khong ky tu A trong chuoi string1 $"
dseg ends
cseg segment
assume cs:cseg, ds:dseg, es: dseg
begin: mov ax, dseg
mov ds, ax
mov es, ax
cld ; chonchieu xu ly chuoi
mov cx, 17 ; so ky tu can tim
mov al, 'A' ; tim kien ky tu A trong string1
lea di, string1 ; (ES:DI)--> dia chi cua chuoi dich
repne scasb ; lap lai viec tim kiem ky tu cho den
jne intb2 ; khi gap duoc hoac den het chuoi
write tb1
jmp thoat
intb2: write tb2
thoat: mov ah,08h ; dung man hinh de xem ket qua
int 21h
mov ah, 4ch ; thoat ve Dos
int 21h
cseg ends
end begin
- Biên dịch và cho chạy file BAI_6C.ASM để kiểm tra và xem kết quả.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 31
Bài 6 – Xử lý chuỗi ký tự
- Thay lệnh MOV AL, ‘A’ thành MOV AL, ‘B’, sau đó biên dịch và chạy chương
trình để xem kết quả.
- Giải thích nhiệm vụ của các lệnh từ CLD cho đến JNE INTB2. Có thể thay thế
lệnh REPNE SCASB thành các lệnh khác được không ?. Nếu được hãy thay thế
chúng, biên dịch và chạy chương trình để kiểm chứng lại kết quả.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 32
Phụ Lục – Môi trường phát triển hợp ngữ RadASM
Phụ lục
Môi trường phát triển hợp ngữ RadASM
RadASM là môi trường phát triển Hợp ngữ, được xây dựng để kết hợp những
hợp ngữ khác nhau nhau MASM, TASM, HASM …. và chạy trên môi trường
Windows. Mỗi hợp ngữ khác nhau khi kếp hợp vào RadASM phải được cấu hình khác
nhau. Vì mục đích cung cấp công cụ cho sinh viên sử dụng đơn gian, nên RadASM đã
được cấu hình phù hợp với hợp ngữ MASM for DOS. Vì thế trong quá trình sử dụng,
sinh viên không cần phải cấu hình gì thêm.
1. Khởi động RadASM
Nhấp đúp biểu tượng trên desktop thì màn hình làm việc của RadASM
xuất hiện như hình 1. Màn hình làm việc của RadASM chia thành 2 vùng:
• Vùng soạn thảo dùng để soạn thảo chương trình nguồn ASM
• Vùng thông báo kết quả: Khi dịch chương trình, những kết quả hay lỗi sẽ
xuất hiện tại vùng này
Vùng soạn thảo
Số thứ tự
dòng lệnh
Vùng thông báo kết
quả Dịch chương trình
Hình 1: Màn hình làm việc của RadASM
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 33
Phụ Lục – Môi trường phát triển hợp ngữ RadASM
Hình 2: Menu FILE Hình 2: Menu MAKE
Các menu thường dùng là FILE (hình 2) và MAKE (hình 3), các lệnh thường
dùng:
• New File (Ctrl+N): Mở file mới để soạn thảo chương trình mới
• Open File (Ctrl+O): Mở file đã lưu sẳn trên đĩa
• Save File (Ctrl+S): Lưu file thành tên (nhớ đặt tên file không có khoảng
trắng, phần mở rộng ASM được thêm vào tự động)
• Assemble (F5): Hợp dịch file nguồn (ASM) thành file đối tượng (OBJ)
• Link (Alt+Ctrl+F5): Liên kết file đối tượng (OBJ) thành file thực thi
(EXE)
• Run! (Ctrl+Shift+F5): Thực thi chương trình (EXE)
2. Soạn thảo file chương trình nguồn
Chọn lệnh New File trong menu FILE (hay bấm phím nóng tương ứng) để mở
vùng soạn thảo mới, trong vùng soạn thảo, sử dụng các chức năng soạn thảo giống như
các trình soạn thảo khác.
Sau khi soạn thảo file nguồn xong phải lưu lại thành tên file có phần mở rộng là
ASM. Và trong tên file không có chứa khoảng trắng.
3. Hợp dịch (Assemble)
Sau khi lưu file chương trình nguồn xong, chọn Assemble trong menu MAKE
(Hay bấm phím nóng tương ứng) để tiến hành hợp dịch chương trình nguồn.
• Nếu chương trình có lỗi cú pháp thì vùng thông báo có dạng hình 4.
Trong đó từng lỗi được chỉ ra bởi số thứ tự dòng lệnh và mã lối
Ví dụ: chuoi2.asm(18) : error A2008: syntax error : mod
Lỗi ở dòng 18, mã lỗi A2008: sai cú pháp mod
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 34
Phụ Lục – Môi trường phát triển hợp ngữ RadASM
Hình 4: Thông báo kết quả Hợp dịch không thành công
• Khi chương trình xuất hiện lỗi thì file đối tượng (OBJ) không được tạo
ra và người lập trình phải sửa lại cho đến khi không còn lỗi.
• Khi không có lỗi chương trình (Hợp dịch thành công) thì trong vùng
thông báo xuất hiện như hình 5 và file đối tượng (OBJ) được tạo ra. Khi
đó mới chuyển sang bước LIÊN KẾT
Hình 5: Thông báo kết quả Hợp dịch thành công
4. Liên kết (Link)
Chọn lệnh Link trong menu MAKE. (hay bấm phím nóng tương ứng)
Sau khi hoàn thành bước hợp dịch, thì bước liên kết là bước cuối cùng để tạo ra
file thực thi (EXE). Trong bước này, không còn kiểm tra lỗi cú pháp nữa và thông
thường sẽ liên kết thành công và file thực thi EXE sẽ được tạo ra. Nội dung thông báo
khi liên kết thành công như hình 6.
Hình 6: Liên kết thành công
5. Thực thi chương trình EXE
Để thực thi chương trình vừa liên kết xong, chọn lệnh RUN trong menu MAKE
(hay bấm phím nóng tương ứng) .
Nếu chương trình có truy xuất đến bàn phím hay màn hình thì 1 cửa sổ (dạng
màn hình của hệ điều hành DOS) xuất hiện như hình 7. Cửa sổ này được tạo ra để hiển
thị kết quả hay để người dùng tương tác với chương trình đang chạy.
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 35
Phụ Lục – Môi trường phát triển hợp ngữ RadASM
Nếu chương trình không có thao tác nào để truy xuất bàn phím hay màn hình thì
chúng ta không thấy được cửa sổ này.
Như vậy, trong lập trình hợp ngữ, nếu muốn nhìn thấy kết quả gì đó thì chúng
ta phải có những đoạn lệnh tương ứng để xuất giá trị ra màn hình.
Hình 7: Cửa sổ kết quả chương trình
Ths. Nguyễn Hứa Duy Khang, Ks. Trần Hữu Danh 36
![](images/graphics/blank.gif)
![](images/graphics/blank.gif)
## Top Download Kỹ Thuật Lập Trình
-
[Giáo trình: Lập trình Pascal căn bản](http://tailieu.vn/doc/giao-trinh-lap-trinh-pascal-can-ban-4018.html)
90p
6494
3174
-
[Giáo trình ngôn ngữ lập trình C - ThS. Tiêu Kim Cương](http://tailieu.vn/doc/giao-trinh-ngon-ngu-lap-trinh-c-ths-tieu-kim-cuong-10748.html)
202p
10114
5006
-
[Bài tập thực hành học phần nhập môn lập trình](http://tailieu.vn/doc/bai-tap-thuc-hanh-hoc-phan-nhap-mon-lap-trinh-1573617.html)
65p
520
341
-
[Lập trình Window với C#.net - Phương Lan](http://tailieu.vn/doc/lap-trinh-window-voi-c-net-phuong-lan-14139.html)
618p
3894
2327
-
[Bài tập lập trình Visual Basic](http://tailieu.vn/doc/bai-tap-lap-trinh-visual-basic-10405.html)
114p
6736
2999
-
239p
536
338
-
-
-
-
[Lập trình hướng đối tượng C++ - Đặng Thành Trung](http://tailieu.vn/doc/lap-trinh-huong-doi-tuong-c-dang-thanh-trung-1574773.html)
214p
496
329
Tài Liệu Kỹ thuật lập trình Mới
[Xem thêm »](http://tailieu.vn/cong-nghe-thong-tin/ky-thuat-lap-trinh/)
Tài Liệu mới cập nhật
[Xem thêm »](http://tailieu.vn/tai-lieu/)

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)