text:
Giải trí>Phim ảnh
Thiên Nhãn là một cậu bé từ hành tinh khác đến trái đất và kết bạn với cô bé Hương Lăng. Cậu ở cùng nhà cô bé dưới hình dạng là một chú mèo con. Nhờ tài biến hóa, cậu đã giúp đỡ cho Hương Lăng và các bạn vượt qua nhiều khó khăn mà họ gặp phải trong cuộc sống.
Sau đó không lâu, Thần Hổ - người bạn ở cùng hành tinh của Thiên Nhãn cũng đến trái đất. Thần Hổ được gặp lại bạn cũ và còn có thêm nhiều người bạn mới. Từ đó, cuộc sống của Thần Hổ, Thiên Nhãn và các bạn nhỏ trên trái đất xảy ra rất nhiều điều thú vị.
Phiêu lưu cùng Sonic
"Phiêu lưu cùng Sonic" là seri phim hoạt hình do Mỹ - Pháp hợp tác sản xuất. Bộ phim kể về cuộc đấu tranh của Sonic và người bạn thân Miles Prower nhằm ngăn chặn mục đích thôn tính hành tinh Mobius của tiến sĩ Ivo Robotnik và những con robot của ông ta. Với những tình tiết hài vui nhộn, khản giả nhỏ tuổi sẽ được hoà mình vào những cuộc phiêu lưu kỳ thú cùng hai người bạn nhỏ Sonic và Miles.
Các em hãy đón xem "Phiêu lưu cùng Sonic" trên kênh hoạt hình Bibi vào 19h30 trong tháng 6 tới!
Thám tử mèo Winkey
"Thám tử mèo Winkey" phải đương đầu với nhiều vụ án phức tạp. Nhưng với trí thông minh và lòng dũng cảm, chú đã phá án rất tài tình. Bộ phim với nhiều điều bất ngờ thú vị chắc chắn sẽ hấp dẫn các em nhỏ. Bên cạnh đó, phim còn mang tính giáo dục cao, giúp các em biết phân biệt điều hay lẽ phải, biết trân trọng tình cảm của những người xung quanh đồng thời bổ sung cho các em kiến thức cuộc sống và tăng khả năng phán đoán.
"Đoạt hồn" trailer
Afamily.vn
Email: info@afamily.vn
Tầng 18, Tòa nhà VTC, 18 Tam Trinh, Minh Khai, Hai Bà Trưng, Hà Nội.
Điện thoại: 04.39743410, máy lẻ 283.
VPĐD tại TP.HCM: Tầng 6 Tòa nhà 123
123 Võ Văn Tần, phường 6, quận 3, Tp. HCM
Điện thoại: 08.73077979, máy lẻ 217
Công ty cổ phần truyền thông Việt Nam - VC Corp
Tầng 16-17-18 Tòa nhà VTC, 18 Tam Trinh, Minh Khai, Hai Bà Trưng, Hà Nội.
Giấy phép số 219/GP-TTĐT; Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, Bộ Thông tin và Truyền thông

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

Cache-Control: private

Server: af-rp

FilterID: ft


text: Cập nhật lúc: 30/11/2011 - 16:34 Tweet Sản phẩm đồ uống Dr Thanh vì sức khỏe cộng đồng Tin đọc nhiều Mát-xa sex ở Đà Nẵng:cận cảnh“tẩm“và“quất” Bà trùm 9x dùng “tình dục tập thể” để quy tụ đàn em Tiểu thư nhà giàu bị trói lõa thể 2 ngày bên cửa sổ Ngay từ khi ra đời sản phẩm trà thảo mộc Dr.Thanh đã gây được rất nhiều ấn tượng tốt với người tiêu dùng bởi việc áp dụng thành công những tính năng cơ bản của chín loại trà thảo mộc. Đặc biệt, với việc tiên phong áp dụng công nghệ sản xuất sản phẩm sử dụng công nghệ sản xuất tiên tiến hàng đầu thế giới với suất đầu tư rất lớn, quy trình sản xuất nghiêm ngặt... Ngay từ khi ra đời sản phẩm trà thảo mộc Dr.Thanh đã gây được rất nhiều ấn tượng tốt với người tiêu dùng bởi việc áp dụng thành công những tính năng cơ bản của chín loại trà thảo mộc. Đặc biệt, với việc tiên phong áp dụng công nghệ sản xuất sản phẩm sử dụng công nghệ sản xuất tiên tiến hàng đầu thế giới với suất đầu tư rất lớn, quy trình sản xuất nghiêm ngặt... đã tạo thêm nhiều bước đột phá hướng đến sức khỏe cộng đồng và ngay chính sản phẩm trà thảo mộc Dr.Thanh ngày càng khẳng định thêm tầm vóc thương hiệu quốc gia. Vì sức khỏe cộng đồng Theo báo cáo kết quả nghiên cứu đề tài “Tính an toàn và một số tác dụng trà thảo mộc Dr.Thanh” do PGS, TS Nguyễn Văn Minh thuộc Học viện Quân y là chủ nhiệm đề tài, cho thấy: “Trà Dr.Thanh có độ an toàn cao khi cho động vật thực nghiệm uống dưới dạng cao lỏng với liều lượng cao nhất có thể và trên người tình nguyện uống dưới dạng thành phẩm thay cho đồ uống hàng ngày”. Cũng theo nghiên cứu này về tác dụng cải thiện chức năng gan, khả năng chống oxi hóa và các tác dụng khác của trà Dr.Thanh kết quả rất khả quan, thấy được sức khỏe của người sử dụng tăng lên rõ rệt. Trong đó, với chức năng gan ở nhóm gây độc bằng CC14 có dùng cao lỏng trà Dr.Thanh thấy hoạt động AST, ALT tăng ít hơn và tổn thương gan nhẹ hơn so với nhóm gây độc bằng CC14 đơn thuần. Đặc biệt ở người có tiếp xúc với hóa chất khi dùng trà Dr.Thanh trong sáu tuần thấy hoạt động AST, ALT giảm. Về khả năng chống oxi hóa ở nhóm chuột nhắt trắng gây độc bằng CC14 có dùng cao lỏng trà Dr.Thanh 14 ngày thấy các chỉ số chống oxi hóa tăng, chỉ số MDA giảm hơn rõ rệt so với nhóm gây độc không dùng cao lỏng trà Dr.Thanh. Trên người tình nguyện tiếp xúc với hóa chất, sau sáu tuần sử dụng trà Dr.Thanh thấy giảm nồng độ MDA; tăng nồng độ GSH, hoạt độ SOD thay đổi theo hướng có lợi cho cơ thể. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy trên động vật thực nghiệm, sau 14 ngày dùng cao lỏng trà Dr.Thanh cho thấy hệ thần kinh trung ương đã tăng khả năng nhận thức và ghi nhớ. Đồng thời trên người tình nguyện, sau sáu ngày uống trà Dr.Thanh thấy được khối lượng, khả năng chú ý, tốc độ xử lý thông tin tăng. Về các giác chủ quan sau khi dùng trà Dr.Thanh phần lớn có cảm giác tỉnh táo, hoạt bát, đỡ mỏi mệt, ngủ ngon và ăn ngon hơn. Một trong những mục tiêu lớn nhất trong tất cả các sản phẩm của Tân Hiệp Phát là hướng tới sức khỏe cộng đồng. Điều này được chứng minh qua các dòng sản phẩm như Trà xanh 0 độ, sữa đậu nành Numbe 1 và đặc biệt là sản phẩm mang thương hiệu Dr.Thanh. Với sản phẩm Trà Dr.Thanh - ngoài các khả năng giảm tình trạng “nóng trong người” của loại trà thảo mộc và của sản phẩm Dr.Thanh đã được các nhà khoa học chứng minh. Sản phẩm trà thảo mộc Dr.Thanh đang dần mở ra xu hướng tiêu dùng ngày càng thông minh của người tiêu dùng. Theo đó, các sản phẩm kém chất lượng, thấp cấp đang lần lượt phải nhường chỗ cho các dòng sản phẩm ưu việt, có lợi sức khỏe. Để đáp ứng nhu cầu chính đáng đó của người tiêu dùng, các nhà sản xuất chân chính đã và đang hướng tới mục tiêu đầu tư công nghệ, đầu tư trang thiết bị, dây chuyền sản xuất tiên tiến để sản phẩm được sản xuất khép kín từ đầu vào đến đầu ra và luôn đáp ứng được yêu cầu chất lượng sản phẩm theo xu hướng tiêu dùng hiện đại. Xứng tầm thương hiệu quốc gia Ngay từ khi bắt đầu tung ra sản phẩm người tiêu dùng Việt Nam đã rất ấn tượng với câu solo “Nóng trong người, uống trà Dr.Thanh” hay như “Thanh lọc cơ thể, không lo bị nóng” với 9 loại thảo mộc cung đình đã dễ dàng tiếp cận và thuyết phục người tiêu dùng. Chính sản phẩm và thương hiệu trà Dr.Thanh là một trong những bước tiếp nối những thành công chuỗi những sản phẩm của Tập đoàn Tân Hiêp Phát. Đồng thời với mục tiêu sức khỏe của cộng đồng, Tân Hiệp Phát đã có được giải pháp để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, cũng là xu hướng tiêu dùng hiện đại, các nhà sản xuất chân chính phải có chiến lược đầu tư hiệu quả bằng sự phối hợp nhịp nhàng giữa hệ thống quản trị chất lượng; trung tâm nghiên cứu và phát triển kết hợp với thiết bị công nghệ hiện đại nhằm cho ra đời các sản phẩm hoàn toàn tự nhiên, tinh khiết đáp ứng nhu cầu cung cấp sản phẩm có lợi sức khỏe phục vụ người tiêu dùng. Trong đó, Tân Hiệp Phát là nhà sản xuất tiên phong mạnh dạn đầu tư theo hướng này, nên các sản phẩm của Tân Hiệp Phát càng ưu điểm hơn nữa dưới sự vận hành của hệ thống quản lý chất lượng tích hợp ISO 9001-2008; Môi trường ISO 14001-2004 & Vệ sinh An toàn thực phẩm HACCP nên ngày càng chiếm được sự tin yêu của khách hàng thông qua các sản phẩm có lợi sức khỏe mà điển hình là sản phẩm trà thảo mộc Dr. Thanh. Đây là niềm tự hào không chỉ của riêng Tân Hiệp Phát mà còn là của cả ngành nước giải khát với một sản phẩm độc đáo mang thương hiệu Việt, phục vụ cho nhiều đối tượng khách hàng ở nhiều độ tuổi duy nhất trên thị trường hiện nay. Được sự ủng hộ của người tiêu dùng đối với loại sản phẩm đồ uống, chỉ trong một thời gian ngắn, Tập đoàn Tân Hiệp Phát đã trở thành DN dẫn đầu thị trường nước giải khát có lợi cho sức khỏe tại Việt Nam cả về thị phần và sự đa dạng, sáng tạo của sản phẩm. Khẳng định về những sản phẩm của mình và lý do để khách hàng “tin và mua” đối với trà thảo mộc Dr.Thanh Ông Trần Quý Thanh (Dr.Thanh) khẳng định: “Chúng tôi phục vụ cộng đồng bằng các sản phẩm chất lượng cao cấp của mình, nên chúng tôi phải xây dựng được “lý do để tin” và “lý do để mua” cho khách hàng. Đó chính là những lợi ích mà trà thảo mộc Dr.Thanh đem lại cho người sử dụng”. Cùng đồng thời với trà thảo mộc Dr.Thanh, có cùng những đặc tính vượt trội của loại sản phẩm không chất bảo quản này, Tân Hiệp Phát còn rất thành công với Trà xanh Không Độ, Nước trái cây Number 1 Juicie, Sữa đậu nành Number 1 Soya, nhanh chóng đưa các sản phẩm đồ uống của Tân Hiệp Phát trở thành “hiện tượng” trên thị trường nước giải khát Việt Nam ngay từ thời điểm ra mắt và vẫn giữ vững phong độ cho đến hiện nay. Không chỉ có chất lượng sản phẩm tốt đạt tiêu chuẩn quốc tế và hướng đến sức khỏe người tiêu dùng, đã nhiều năm nay Tân Hiệp Phát luôn là một trong những doanh nghiệp Việt thực hiện tốt những điều đã cam kết với khách hàng. Trong đó, do đặc thù của sản phẩm nước giải khát được bảo lưu trên thị trường 12 tháng nên Tân Hiệp Phát đã thường xuyên tổ chức các đợt đi kiểm tra, giám sát các đại lý về việc bảo quản, vận chuyển hàng hóa. Ngay những lô hàng hay sản phẩm nào có dấu hiệu hư hỏng sẵn sàng tổ chức thu hồi lại và hoàn trả lại cho khách hàng theo đúng cam kết. Điều này chỉ có những nhà sản xuất có trách nhiệm với khách hàng và là thương hiệu lớn mới có thể thực hiện được… Hà Thành Tin khác Eurowindow dự kiến hoàn thành vượt mức chỉ tiêu doanh số năm 2011 Vingroup chuyển nhượng tháp B Vincom cho Techcombank VNPT 5 năm liền trong Top 5 doanh nghiệp lớn nhất khai trương siêu thị thời trang Vinatex Hòa Bình Microsoft Việt Nam khai trương phòng thí nghiệm giải pháp năng suất OceanBank thuộc Top 500 Ngân hàng lớn nhất châu Á- Thái Bình Dương “Bay cùng Rooney và các ngôi sao Manchester United” Vincom Center Long Biên tưng bừng khai trương Vedan Việt Nam nhận chứng nhận đạt tiêu chuẩn FSSC 22000:2010 Sony Electronics Việt Nam và Microsoft “Tối ưu tiềm năng Vaio của bạn” Trước 1/0 Sau Viết bình luận Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi bình luận. Bình luận của bạn sẽ được kiểm duyệt trước khi đăng tải Họ và tên: Địa chỉ Email:

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=olmOUpmSzwEkAAAAZjM2YTRjZGUtM2YzYy00OGM2LWI1NzUtYjY3MjE4ZGZkNmVk0; domain=baophapluat.vn; expires=Sat, 28-Jun-2014 06:22:22 GMT; path=/; HttpOnly


text:
Đặng Tiến
Hàn Mạc Tử là nhà thơ lớn, đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc cách tân thơ Việt Nam qua nhiều giai đoạn hiện đại hóa, đồng thời đã trải qua một đời sống vật chất bi thiết. Đã nhiều người đề cập đến đời sống mà không mấy ai quan tâm vào những đóng góp lớn lao của Hàn Mạc Tử cho nền thi ca Việt Nam.
Nhà phê bình lý luận Phan Cự Đệ trong một biên khảo 1993, đã «xét lại» giá trị của thơ Hàn Mạc Tử, và tổng lược đồng thời đánh giá : «trong khoảng trên dưới một chục năm trời hoạt động trong thi đàn, Hàn Mạc Tử đã từ cổ điển, lãng mạn tiến nhanh sang tượng trương, siêu thực, góp một phần quan trọng vào quá trình hiện đại hóa thi ca Việt Nam» (1).
Một nhận định như thế, đến từ một cây bút phê bình nổi tiếng, và nổi tiếng chính thống, tưởng cũng là một bước «đổi mới», tiến đến thái độ công minh đối với một tác gia văn học, có tác dụng tốt, dù muộn màng, là trả văn học về cho văn học.
Tuy nhiên, trong biên khảo công phu, dài 70 trang nói trên, Phan Cự Đệ chưa kịp đề cập đến những cái mới nơi Hàn Mạc Tử, vượt qua biên giới phong trào Thơ mới 1932-1945. Ngày nay, độc giả và người làm thơ thế kỷ XXI, đọc lại một số câu, hoặc bài thơ Hàn vẫn còn sửng sốt trước vẻ tân kỳ, sáng tạo. Yếu tố mới thì nhiều lắm, nhưng điều chính là Hàn Mạc Tử đã dâng hiến đời sống chân thành, thảm khốc, ngắn ngủi của mình cho thi ca, đã để «hồn trào ra đầu ngọn bút / mỗi lời thơ đều dính não cân ta». Ông đã làm thơ bằng cuộc sống thực, đau đớn, bi thương, bệnh hoạn, khốn cùng.
«Tôi làm thơ?
- Nghĩa là tôi yếu đuối quá ? Tôi bị cám dỗ, tôi phản lại tất cả những gì mà lòng tôi, máu tôi, hồn tôi đều hết sức giữ bí mật. Và cũng có nghĩa là tôi mất trí, tôi phát điên…
Tôi đã sống mãnh liệt và đầy đủ. Sống bằng tim, bằng phổi, bằng máu, bằng lệ, bằng hồn. Tôi đã phát triển hết cả cảm giác của Tình yêu. Tôi đã vui, buồn, giận, hờn đến gần đứt cuộc sống».
Tấm lòng chân thực và thành khẩn ấy, tự nó đã tạo giá trị nhân bản cho tác phẩm. Huống chi nhà thơ còn là bậc tài năng lớn, hoàn toàn làm chủ kỹ thuật điêu luyện, ngôn ngữ phong phú, hình tượng độc sáng, đi từ lối Đường luật cổ điển chuyển sang nguồn thi hứng hoàn toàn hiện đại, gần với trường phái siêu thực phương Tây thời đó – vẫn còn mới mẻ đến ngày nay.
Cuộc sống nghiệt ngã của tác gỉả, rồi lịch sử dân tộc đa đoan, đã giới hạn âm vang của tài thơ. Trong một thời gian dài, tác phẩm Hàn Mạc Tử chỉ được phổ biến rộng rãi tại các thành phố, ở nửa phần đất nước. Từ cuộc Đổi mới, cụ thể là từ 1987, tác phẩm Hàn Mạc Tử đã được truy tầm, phổ biến. Đặc biệt là Nhà xuất bản Hội Nhà văn đã cố gắng in lại những tập thơ ấn hành trước 1945 theo đúng nguyên bản, và không tị hiềm chính trị. Tuy nhiên, nhà xuất bản không tìm ra tác phẩm Gái quê của Hàn Mạc Tử, do tác giả tự xuất bản, in tại Nhà in Tân dân, Hà Nội, xong ngày 23-10-1936 . Để cho đủ bộ sưu tập, và in ấn kịp thời toàn bộ 12 cuốn, nhà xuất bản năm 1992 đã phải đành lòng in lại tập thơ theo bản chép tay của Chế Lan Viên, mà nhà Văn học đã xuất bản 1987, gồm có 21 trên 34 bài trong nguyên tác; trong phần chọn in lại, có bài bị cắt xén. Từ bấy đến nay, Nhà xuất bản Hội Nhà văn đã có lời hứa cố công tìm lại Gái quê, bản in 1936, nhưng vô hiệu.
Chúng tôi lưu cư tại nước ngoài non nửa thế kỷ, nhưng vẫn quan tâm đến văn học nước nhà. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Hàn Mạc Tử, chúng tôi thử tìm lại thi tập Gái quê, bản in Tân dân, năm 1936, dọ hỏi những gia đình thân thuộc với nhà thơ, trong và ngoài nước, thì họ cho biết đã từng sở hữu, nhưng hiện thời lạc mất. May mắn được bà Hoàng Thị Quỳnh Hoa, ở Maryland, Mỹ, có lưu giữ một bản sao trong tư liệu người cô là Hoàng Thị Kim Cúc (Huế, nhân vật «áo trắng» trong bài thơ Thôn Vỹ, có gìn giữ kỷ niệm về nhà thơ), do Trần Như Uyên đánh máy lại năm 1969, từ một bản đánh máy khác của nhà thơ Phan Văn Dật, cùng ở Huế.
Sau khi đối chiếu với nhiều nguồn tư liệu sẵn có, thì chúng tôi nhận thấy bản đánh máy đáng tin cậy.
Ví dụ bản Gái quê của Chế Lan Viên 1987, sau này Nhà xuất bản Hội Nhà văn 1992 và 1998 lấy lại, đều không có bài Hát giã gạo mà Vũ Ngọc Phan chê «suồng sã» và ghi trang 31(2); so sánh với bản mục lục mà ông Nguyễn Đình Niên(3) đề xuất trong luận văn cao học đệ trình tại Sài Gòn, tháng 7.1973, thì đúng số trang.
Bài Nụ cười (trang 7), Bẽn lẽn (trang 10), cũng đúng số trang. Ngoài ra bài Tình quê, trang 35, nổi tiếng, có hai câu :
Dầu ai không mong đợi
Dầu ai không lóng nghe
Bản đánh máy, cũng như nhiều bản đang lưu hành, ghi «lắng nghe». Đối chiếu với văn bản của những tác gia uy tín, chắc chắn đã từng đọc Gái quê từ bản gốc in 1936, như Trần Thanh Mại, Vũ Ngọc Phan, Hoài Thanh, thì đúng là «lóng nghe». Để nói rằng bản đánh máy chúng tôi có dưới tay, vì chỉ là bản sao, nên chưa chắc đã chính xác từng chữ một, nhưng lỗi đánh máy thì có thể phục chế. Quý hồ là nó gồm đủ 34 đề thơ, thay vì 21 theo bản Chế Lan Viên; và gồm cả lời tựa của Phạm Văn Ký. Chưa kể bài Em lấy chồng, tr. 47, gồm 4 khổ thơ, bản Chế Lan Viên gạt bỏ 3 khổ, chỉ chừa đoạn cuối. Theo ông chủ trương, thì trong một tuyển tập, «mình có quyền cắt»(4).
Nói tóm lại, văn bản Gái quê chúng tôi đề xuất, không dám nói là trung thực tuyệt đối so với bản in tại Nhà in Tân dân 1936, nhưng chắc chắn là đầy đủ, không bị cố tình đục bỏ, cắt xén.
Toàn tập 34 bài không phải bài nào cũng hay. Và «nhiều bài có thể là của ai cũng được» như lời phê phán công bình của Hoài Thanh(5), nhưng toàn tập không thể thiếu trong việc khôi phục sự nghiệp Hàn Mạc Tử, trong đồng bộ phong trào Thơ mới 1932-1945.
Mai kia mốt nọ, có ai tìm ra được ấn bản 1936, thì phục chế lại bản in lần này, cũng không phải khó khăn.
Niềm vui là cơ duyên tìm được văn bản thất tung lâu nay, đúng vào dịp kỷ niệm một trăm năm ngày sinh nhà thơ, 22 tháng Chín 1912.
Cũng là nén hương xa, từ ngoài nước, gửi về quê hương, tưởng niệm một nhà thơ lớn lao và bất hạnh của đất nước.
Orléans, Pháp, 21.9.2012
Đ.T.
Ghi chú : Trong bài này chúng tôi dùng chính tả Hàn Mạc Tử – bút danh cuối cùng của nhà thơ, theo những phát hiện mới đây – thay vì Hàn Mặc Tử.
Bút danh Hàn Mặc Tử được lưu truyền vì đã được sử dụng trong nhiều tuyển tập được phổ biến rộng rãi trước đây.
(1) Phan Cự Đệ, Thơ văn Hàn Mạc Tử, tr.22, NXB Giáo dục, 1993, Hà Nội.
(Nói là «trên dưới một chục năm trời », kỳ thật Hàn Mạc Tử chỉ sáng tác thơ mới trong năm năm cuối đời, từ bài «Sống khổ và phấn đấu» trên báo Công luận, ngày 6.4.1935. Mười năm sau Phan Cự Đệ có điều chỉnh : «chỉ trong mấy năm, từ 1935 đến 1940 ông đã làm cuộc hành trình văn học dài bằng một thế kỷ… ông là người tiên phong đưa thơ vào con đường hiện đại, hòa nhập vào mặt bằng thơ hiện đại thế giới», trong Văn học Việt Nam thế kỷ XX, tr 454, NXB Giáo Dục, 2004, Hà Nội.
Nhà phê bình Hà Minh Đức cũng đã có nhận định đại khái như vậy : «Hàn Mạc Tử đã thổi vào thơ sinh khí của tuổi trẻ và hơi ấm của cuộc đời, để tạo nên những câu thơ có dáng vẻ riêng». Trong Thơ Hàn Mạc Tử, khổ bỏ túi, tr. 7, NXB Giáo Dục, 1994, Hà Nội.
Chúng tôi nhớ lại: Hai ông Đệ và Đức là những bậc thẩm quyền trước đây đã nhiều lần phê phán nặng nề Hàn Mạc Tử, làm cho người ta... e nể.
(2) Vũ Ngọc Phan, Nhà văn hiện đại, tập III, 1942, tái bản nhiều lần, tr.707, NXB Khoa Học Xã Hội, 1989, Hà nội.
(3) Nguyễn Đình Niên, Kinh nghiệm về thân phận làm người trong thơ Hàn Mạc Tử, tr 53, NXB Seacaef, California, 2009.
(4) Chế Lan Viên, Tuyển tập Hàn Mặc Tử, Tựa, tr 25, NXB Văn Học, 1987, Hà Nội.
(5) Hoài Thanh và Hoài Chân, Thi nhân Việt Nam, 1942, tr 205, in lại 1967, Sài Gòn. Lê Tràng Kiều trên Hà Nội Báo tháng 11- 1936, trong mục điểm sách, cũng có dè dặt như thế.
***
Phụ lục 1
TIỂU TRUYỆN SƠ LƯỢC
Đặng Tiến
Hàn Mạc Tử tên thật là Nguyễn Trọng Trí, lần lượt, có khi cùng một lúc, lấy bút hiệu Minh Duệ Thị, Phong Trần, PT, Lệ Thanh, hay Hàn Mặc Tử, thỉnh thoảng trên báo còn dùng dăm ba bút danh khác.
1912: Nhà thơ ra đời khoảng 8 giờ sáng ngày 22 tháng 9. Âm lịch, nhằm giờ Thìn, ngày 12 tháng 8 năm Nhâm Tý, tại làng Lệ Mỹ, nơi cửa biển Nhật Lệ, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Gia đình Công giáo thuần thành, ông có tên thánh Phanxicô (François) không phải Phê-rô (Pierre) như nhiều tư liệu ghi nhầm.
Thân phụ làm công chức thương chánh (quan thuế), gốc Thanh Hóa, tên Nguyễn Văn Toản, nguyên họ Phạm. Mẹ tên Nguyễn Thị Duy.
1921: Thân phụ thuyên chuyển đi làm việc nhiều nơi có cửa khẩu: Sa Kỳ (Quảng Ngãi), Quy Nhơn, Bồng Sơn, rồi trở lại Sa Kỳ. Tử di chuyển theo gia đình, việc học không ổn định.
1926: Cụ Nguyễn Văn Toản bị bệnh, qua đời. Gia đình dời về Quy Nhơn, số nhà 20 đường Khải Định; ở cùng người con cả là Nguyễn Bá Nhân, làm thầu khoán, yêu văn thơ, dưới bút danh Mộng Châu, cùng em xướng họa.
Hàn Mạc Tử làm thơ từ đấy, bút hiệu Minh Duệ Thị, thường là thơ theo luật Đường.
Tử học tiểu học tại Quảng Ngãi; khi dời vào Quy Nhơn học hai lớp cuối cùng bậc tiểu học, và thi không đỗ.
1928 - 1930: Ra Huế, theo học Trường dòng Pellerin (Bình Linh), ngoại trú, lớp Nhất niên B, tức lớp 6 bây giờ. Không phải là lớp Premiere áp cuối bậc trung học thời ấy. Phải ở lại lớp, đỗ bằng Tiểu học, thời ấy gọi là Pháp Việt Sơ học, rồi thôi học.
1930 - 1931: về lại Quy Nhơn.
Dưới bút danh Phong Trần, đã có thơ đăng báo. Xướng họa và giao tiếp với cụ Phan Bội Châu, được cụ đề cao.
1932 - 1933: Làm thư ký Sở Đạc điền (Địa chính) Quy Nhơn. Đọc sách, nghiên cứu; có thơ đăng nhiều báo: Tiếng dân, Phụ nữ tân văn,… Đơn phương yêu Hoàng Cúc (Hoàng Thị Kim Cúc) và bắt đầu liên lạc thư từ với Mộng Cầm (Huỳnh Thị Nghệ).
1934 - 1935: Thôi việc, theo bạn bè vào Sài Gòn làm báo. Phụ trách trang văn chương báo Sài Gòn, viết cho báo Công luận, Trong khuê phòng. Lấy bút hiệu Lệ Thanh và Hàn Mạc Tử.
Dưới bút hiệu Lệ Thanh, được một giải thưởng thơ gì đó.
1936: Anh ruột là Nguyễn Bá Nhân qua đời vì tai nạn.
Cảm thấy sức khỏe suy giảm và trở về Quy Nhơn. Chấm dứt quan hệ tình cảm, sau hai năm giao du thân mật với Mộng Cầm, cư ngụ tại Phan Thiết.
Xuất bản tập thơ Gái quê, ký Hàn Mặc Tử, in tại Nhà in Tân dân, Hà Nội, xong ngày 23.10.1936, 48 trang, khổ 12,50 x 19,40, gồm 34 bài. Tự phát hành.
Về Huế, bán tác phẩm tại Hội chợ, gặp lại Hoàng Cúc, vẫn là sơ giao.
1937: Bệnh phong (cùi) phát lộ rõ, nhưng vẫn sinh hoạt văn nghệ tại nhà. Gặp gỡ bạn bè văn nghệ, đứng tên xuất bản đặc san Nắng xuân. Thành lập Trường Thơ Loạn, mà tuyên ngôn là bài tựa thi tập Điêu tàn của Chế Lan Viên.
Khi bệnh phát nặng thì rời nhà, sống lẩn tránh nhiều nơi ngoại vi thành phố, có khi về nhà. Cắt đứt liên lạc thư từ với bạn bè. Mai Đình (Lê Thị Mai) đến thăm nhiều lần, trong quan hệ văn chương.
Tài chánh khó khăn, phải nhờ cậy bè bạn, nhất là Quách Tấn.
1938: tập hợp tác phẩm thành tập Thơ điên, sau đổi tên là Đau thương, nhưng không tìm ra được nhà xuất bản, và cũng không còn khả năng tự xuất bản như với tập Gái quê trước đó.
1939: Tiếp tục sáng tác trong hoàn cảnh quẫn bách.
Đề tựa cho Tinh huyết của Bích Khê, viết bạt cho Một tấm lòng của Quách Tấn. Tập hợp bản thảo tập thơ Xuân như ý rồi Thượng thanh khí.
Liên lạc thư từ với Thương Thương (Trần Thị Thương Thương), một nữ sinh Huế 15 tuổi, qua liên hệ của bạn văn là Trần Thanh Địch, chú ruột cô gái, muốn an ủi người bệnh. Quan hệ này, chỉ qua thư từ, và cái tên Thương Thương, đã gây cảm xúc và cảm hứng cho Hàn Mạc Tử sáng tác tập Cẩm châu duyên gồm một số bài thơ và hai kịch thơ Duyên kỳ ngộ và Quần tiên hội; tác phẩm cuối cùng này nửa chừng đã đình chỉ theo lời gia đình cô gái yêu cầu ngưng sử dụng tên cô..
1940: Bệnh tình nguy kịch, gia đình đưa vào Bệnh viện Quy Nhơn, ngày 8 tháng 9; rồi chuyển vào Trại cùi Quy Hòa, ngoại thành Quy Nhơn, ngày 20 tháng 9.
Qua đời về bệnh kiết lỵ lúc 5 giờ 45 sáng, ngày 11 tháng 11 năm 1940, và được mai táng ngay buổi chiều ngày hôm đó tại nghĩa địa của bệnh viện, theo thông lệ của trại cùi; người trong Viện không biết bệnh nhân quá cố là nhà thơ Hàn Mạc Tử; gia đình không được thông báo.
Mộ phần Hàn Mạc Tử sẽ được cải táng, dời về Gành Ráng, Quy Nhơn, năm 1959. Trùng tu 2008.
Ngày nay, thơ Hàn Mạc Tử được nhiều nơi in lại và phổ biến rộng rãi.
Đ.T.
Đối chiếu và thiết lập, Orléans ngày 10-7-2012
***
Phụ lục 2
HÀN MẠC TỬ, NHỮNG ĐIỂM TỒN NGHI
Đặng Tiến
Trước tiên là bút danh: Hàn Mạc hay Hàn Mặc?
Giới nghiên cứu gần đây đã đồng thuận về bút hiệu sau cùng trong sinh thời nhà thơ, chính thức là Hàn Mạc Tử. Lúc đầu ông ký Hàn Mặc Tử (có dấu ă trên chữ Mặc) trên báo Công luận, ngày 29.3.1934; và ở trang 3 tập Gái quê, 1936, là tác phẩm duy nhất được xuất bản lúc sinh tiền. Do đó, Vũ Ngọc Phan, trong Nhà văn hiện đại, cuốn III, đã ghi tên Hàn Mặc Tử(1) và trong bài phê phán Trần Thanh Mại(2) đã nêu bằng chứng, từ tập Gái quê, và cho rằng chữ Hàn Mạc Tử, mà Trần Thanh Mại(3) đã dùng trong sách mình là sai và vô nghĩa. Hoài Thanh và Hoài Chân trong Thi Nhân Việt Nam(4), cũng đồng tình rằng «chữ Hàn Mạc Tử không có trong từ điển», tuy nhiên vẫn ghi Hàn Mạc Tử theo Trần Thanh Mại.
Về tên người, vấn đề không phải là ý nghĩa, mà là cách sử dụng của đương sự trước khi qua đời, là Hàn Mạc Tử, bắt đầu trên Sài Gòn tiểu thuyết, 21.9.1937, và thường xuyên, nhiều nơi, từ 1939. Ngày nay, bia mộ mới nhất của nhà thơ ghi Hàn Mạc Tử.
Về bút hiệu Lệ Thanh, các tư liệu nghiêm chỉnh nhất, từ Võ Long Tê, Phan Cự Đệ, Phạm Đán Bình, đều cho rằng tác giả sử dụng từ 1934, khi vào Sài Gòn làm báo. Thật sự là trước đó: trên Phụ nữ tân văn, đã có tên Lệ Thanh dưới các bài thơ Cảm hứng, số báo 163, ngày 11.8.1932, hay bài Vợ chồng đi thuyền, số tiếp theo(5).
Dưới bút danh Lệ Thanh, tác giả được một giải thưởng thơ gì đó của Thi xã Gia Định, có lẽ khoảng 1934.
Thứ đến là tên thánh (nhận được khi rửa tội) của người Công giáo Nguyễn Trọng Trí (tên thật của Hàn Mạc Tử), là Phanxicô (François) chứ không phải là Phêrô (Pierre) như người em ruột Nguyễn Bá Tín đã ghi(6) và nhiều người khác cứ thế mà ghi tiếp vì không nghi ngờ gì. Thậm chí, tại Gành Ráng, nơi mộ phần xây 1959, trên tấm bia cẩm thạch khắc tên «Hàn Mặc Tử tức Phero Phanxico Nguyễn Trọng Trí», do chính tay Nguyễn Bá Tín (sđd, tr. 121) vẽ mẫu chữ để khắc vào bia đá. Nhưng bên cạnh đó, lại có một thánh giá bằng xi măng cốt sắt, làm 1957, dời từ nghĩa địa Quy Hòa về, ghi rõ tên thánh François Nguyễn Trọng Trí.
Bút tự (chữ ký) cuối cùng của nhà thơ, một ngày trước khi qua đời, tại trại cùi Quy Hòa, là François Trí.
Gần đây, một nhà biên khảo nghiệp dư, vì trân trọng Hàn Mạc Tử, đã tìm ra được chứng chỉ rửa tội của Nguyễn Trọng Trí, ngày 25-9-1912, tại họ đạo Tam Tòa, Giáo xứ của nhà thơ tại Đồng Hới, sau 1954 dời vào Đà Nẵng và còn lưu giữ hồ sơ. Tác giả Phanxipăng, trong một bài báo gần đây, cũng đã trình bày rành rẽ việc tên rửa tội của nhà thơ là Phanxicô(7).
Ngoài ra, theo thông tin từ Giáo phận Quy Nhơn, tên thêm sức, theo nghi thức Công giáo, tại Nhà thờ chính tòa Quy Nhơn, năm 1933, của nhà thơ là Phanxicô-Xa viê. Nhưng nay chưa tìm ra giấy tờ.
(Ngoài đề 1: người làm việc nghiên cứu văn học Việt Nam thật vất vả: một chi tiết nào nhỏ nhặt đều phải rà soát: gian nan một cách phù phiếm).
Việc sinh thành Hàn Mạc Tử cũng thành vấn đề: Trần Thanh Mại trong một tài liệu cơ bản, cho rằng Hàn sinh thiếu tháng vì thân mẫu uống rượu (sđd, tr. 27), gia đình nhà thơ đã cải chính(8). Nhưng có thể là Hàn Mạc Tử lúc sơ sinh sấu nhược, lớn lên vóc dáng nhỏ bé, như nhiều nhân chứng ghi nhận, chủ yếu là bạn thiếu thời là Bùi Tuân(9): «Hàn Mạc Tử là một đứa trẻ bạc nhược, cằn cỗi, tưởng chừng không thể lớn lên được» Không biết tình trạng này có liên hệ gì đến việc, về sau, nhà thơ yểu mệnh hay không.
* *
*
Về học trình, vì thân phụ làm quan thuế thuyên chuyển nhiều nơi, nên việc học hành của cậu bé dễ bị gián đoạn. Học lớp Ba tại Quảng Ngãi, lớp Nhì và lớp Nhất tại Quy Nhơn (1926 - 1928). Theo hồi ký đáng tin cậy của Bùi Tuân (sđd, tr. 28) thì Tử không đậu «ri-me» (tiểu học). Nguyễn Bá Tín ghi lại «hai chúng tôi cùng vào học Trường trung học Quy Nhơn. Đến lớp Nhất anh Trí ra Huế học Trường Pellerin (sđd, tr. 20) là không hợp lý, có lẽ ý ông Tín là «sau lớp nhất» nhưng nhiều người theo đó mà sai lầm; ngày nay nhà trường còn lưu chiểu học bạ của nhà thơ(10) xác nhận hồi ký Bùi Tuân: «Nguyễn Trọng Trí vào lớp Nhất niên B Trường Pellerin ngày 5.9.1928. Cuối năm học 1928-1929 chàng không được lên lớp, có lẽ vì chưa có bằng tiểu học. Cuối niên học ấy, tháng 6-1930, Trí thi đậu bằng tiểu học» (tr. 33). Và thôi học (Bùi Tuân, sđd, tr. 33).
«Nhất niên» là lớp đầu tiên bậc trung học, bây giờ gọi là lớp 6, không phải là «lớp nhất» bậc tiểu học (cours supérieur) hay «lớp đệ nhất», cuối bậc trung học trước kia. Điều này đã tạo ra nhầm lẫn vì có người hiểu, và dịch «nhất niên» thành Première(11) theo chương trình Pháp.
Pellerin, tên Việt là Bình Linh, là một trường trung học lớn, do các sư huynh dòng La-san cai quản; trường Công giáo, có nội trú, nhưng theo Bùi Tuân (sđd, tr. 29), Hàn ở trọ bên ngoài, nhà ông bà Phan Thiện Tuần, và đi học đều đặn, chứ không «học hai ngày nghỉ một» như Trần Thanh Mại đã ghi (sđd, tr. 25). Học trình chăm chỉ, học lực trung bình, giỏi luận quốc văn, theo học bạ nhà trường còn lưu trữ.
Từ học vấn sang học bổng. Nhiều tư liệu, có lẽ bắt nguồn từ Quách Tấn, ghi lại rằng Hàn vì xướng họa, rồi tiếp xúc với nhà cách mạng Phan Bội Châu đang bị an trí tại Huế từ 1926, nên bị xóa tên trong danh sách học sinh được học bổng đi Pháp. Điều khó tin vì nhà thơ học lực tầm thường, mà cũng không có tư liệu cụ thể nào chứng tỏ điều này. Nhưng cơ quan cấp học bổng là Hội như Tây du học, do Thượng thư Nguyễn Hữu Bài sáng lập và chủ trì. Ông này quen biết với gia đình Hàn Mạc Tử, cho nên dù giả thuyết không đáng tin, nhưng cũng không nên loại trừ. Duy nó không quan trọng, và không chứng minh được gì. Nhiều người nhắc lại, thổi phồng vì muốn chứng tỏ ông là nhà thơ yêu nước. Và lấy thêm minh chứng khác: trong tập Gái quê, tr. 42, có bài Lòng quê tả tâm sự một nhà cách mạng bị tù, Chế Lan Viên đã thổi phồng, gắn huân chương cách mạng cho bạn(12); khổ nỗi bài này không phải của Tử mà là do ông «lược dịch» thơ Tàu của Uông Tinh Vệ, một chính khách Trung Quốc, đăng trên báo Sài Gòn hai số 18 và 25 tháng 11.1935, ký bút hiệu Lệ Thanh.
Phan Cự Đệ, vì chưa bao giờ thấy toàn tập Gái quê, 1936, nên cho rằng Tuyển tập 1987 ghi nhầm(13), kỳ thật là in đúng, Chế Lan Viên chỉ bỏ sót, hay đã cắt bỏ 1/3 tập thơ khi công bố năm 1987, chứ không thêm vào. Điều này thêm một chứng minh việc phát hiện và tái bản tập thơ Gái quê theo nguyên bản 1936 là cần thiết.
* *
*
Sinh thời ngắn ngủi, và yêu đương thật sự cũng không bao nhiêu, nhưng cuộc đời tình ái của Hàn Mạc Tử đã gây ra dư luận và tranh luận. Điều này tự nó «cũng vui thôi», nhưng mải lo lập thuyết hay giả thuyết về tiểu tiết đời tư, ít người bình luận đến sự nghiệp văn học của Hàn Mạc Tử, chính ra phải là đề tài thiết yếu.
Bài này cũng không thoát khỏi vòng luẩn quẩn kia, nhưng mục tiêu là cố tình minh định đôi sự tồn nghi, để độc giả an tâm đi vào tìm hiểu sự nghiệp văn học của Hàn, mà không cần thắc mắc về tiểu truyện và huyền thoại.
* *
*
Bài thơ được phổ biến nhất của Hàn Mạc Tử là Đây thôn Vỹ Dạ, đã tạo nên nhiều giai thoại nhất. Bài thơ được sáng tác cuối năm 1939, lúc tác giả ở Quy Nhơn, bệnh đã trầm trọng, nhận được một tấm bưu ảnh phong cảnh Huế của cô Hoàng Thị Kim Cúc, từ Huế, gửi lời thăm chúc sức khỏe; Hàn trả lời, cảm ơn bằng bài thơ này, dưới tên Ở đây thôn Vỹ Giạ, ngày nay còn bút tích nhờ đương sự Kim Cúc tồn trữ.
Hoàn cảnh và thời điểm sáng tác đã nhiều người biết qua nhiều tư liệu, như của Quách Tấn, viết từ 1959, đăng trên báo Lành mạnh, Huế, từ ấy, in lại trên báo Văn(14) và nhiều nơi khác. Thế mà Chế Lan Viên, cuối 1986 trong bài tựa tuyển tập Bài thơ thôn Vỹ, in 1987, tại Huế đặt nó vào đặc san Nắng xuân (Quy Nhơn), chỉ ra được một số 1937, khiến nhiều người nhầm theo, kể cả danh gia Hà Minh Đức(15) đã bình giảng cho học sinh, sinh viên, hay các vị Mã Giang Lân, Vũ Quần Phương, v.v.
Tập Nắng xuân, «sách chơi Xuân Đinh Sửu», 1937, là tập san, đứng tên Chủ biên Nguyễn Trọng Trí, 32 trang, có 2 bài thơ ký Hàn Mặc Tử, là Mùa xuân chín, tr. 4 và Thi sĩ Chàm, tr. 14, đề tặng Chế Bồng Hoan là… Chế Lan Viên !
Chuyện tình thôn Vỹ, tóm tắt như sau: Năm 1932 Hàn Mạc Tử 20 tuổi, vào làm Sở Đạc điền, Quy Nhơn, đơn phương yêu thầm một thiếu nữ tên Hoàng Thị Kim Cúc, thường được gọi tắt là Hoàng Cúc, thuộc gia đình gia thế ở cùng đường Khải Định. Yêu mơ mộng vậy thôi, chỉ có bày tỏ cùng một bạn thơ là Hoàng Tùng Ngâm, em họ cô Cúc. Sau đó Tử thôi việc vào Sài Gòn làm báo. Về lại Quy Nhơn, xuất bản tập Gái quê, 1936. Cuối năm, ra Huế tặng Gái quê cho các em cô Cúc nhưng không tặng cô – dường như cô không muốn nhận. Có đến nhà cô, ở Vỹ Dạ nhưng chỉ đứng ngoài vườn nhìn vào. Năm 1939, khi bệnh đã trở nặng, thì Hoàng Tùng Ngâm có mách chị. Bà chị cảm động, gửi một tấm bưu ảnh 4x6 cm tả phong cảnh Huế cổ điển: con đò, dòng sông, ánh sáng, khóm trúc. Phía sau có dòng chữ thăm hỏi và chúc sức khỏe, không ký tên, không đề ngày tháng, do cậu em chuyển đi. Sau đó, tháng 11.1939, cô nhận được, vẫn do cậu em chuyển lại, bài thơ chép tay dưới tựa đề chính xác: Ở đây thôn Vỹ Giạ. Câu chuyện đơn giản và đơn phương như vậy, không như người đời thêu dệt về sau: rằng Hàn Mạc Tử muốn tiến đến hôn nhân nhưng nhà gái chê «không xứng mặt đông sàng» (Quách Tấn, sđd, tr. 93). Rằng Kim Cúc đã gửi một «phiến ảnh 6x9, chị mặc áo dài lụa trắng, đứng trong vòm cây cây xanh mát» (Nguyễn Bá Tín, sđd, tr. 50). Hai tác giả là thân cận với thi nhân mà còn lệch lạc như thế, trách chi kẻ khác lắm điều thêu hoa dệt gấm. Bà Kim Cúc (1913-1989) là một cư sĩ Phật giáo, sống tại Huế, hy sinh trọn đời độc thân cho Phật sự và sự nghiệp giáo dục, qua đời tại Huế, sau một tai nạn lưu thông xảy ra tại Sài Gòn.
Tình sử Mộng Cầm, thì ít gây tranh luận hơn, và vì vậy cũng mơ hồ hơn. Tư liệu chủ yếu là bài phỏng vấn của Châu Hải Kỳ. Bà ấy cho biết: năm mười bảy tuổi, học lớp Nhất, đã làm thơ và có thơ đăng báo Công luận (1933), từ đó giao thiệp thư từ với Hàn Mạc Tử, đang làm Sở Đạc điền. Khi Hàn vào Sài Gòn làm báo, thì có tìm địa chỉ và đến thăm lúc bà đang học nữ hộ sinh tại Mũi Né, Phan thiết, khoảng tháng 4-1934. Và hai bên đi đến «giao du thân mật», khoảng hai năm, khi bà về Phan Thiết dạy học và mỗi cuối tuần nhà thơ đi tàu lửa từ Sài Gòn ra thăm chơi, có hôm đi thăm Lầu Ông Hoàng mắc mưa. Có lúc Hàn đề nghị đi đến hôn nhân, nhưng bà từ chối, theo bà vì biết Hàn Mạc Tử mắc bệnh hiểm nghèo, rồi lấy lý do tôn giáo bất đồng, bà còn cho biết : «đó là mối tình văn thơ, còn xác thịt thì hoàn toàn không nghĩ tới»(16). Hai bên ngưng «giao du thân mật» (chữ của bà) vào giữa năm 1936, nhưng vẫn liên lạc đến cuối năm. Sáu tháng sau đó bà lấy chồng, và bị nhiều người trong giới văn chương chê trách: Quách Tấn, Trần thanh Mại… Và Bích Khê.
Bà tên Huỳnh Thị Nghệ (1917-2007), không phải họ Lê như trong một số tư liệu, cháu gọi nhà thơ Bích Khê bằng cậu, nhưng Hàn MạcTử chỉ gặp và kết bạn với Bích Khê sau khi quen Mộng Cầm.
Cùng làm thơ như Mộng Cầm là Mai Đình, tên thật là Lê Thị Mai (1917-1997), sinh trưởng trong một gia đình công chức, gốc Thanh Hóa, định cư tại Phan Thiết; theo Võ Long Tê «làm nghề cô giáo nữ công ở các trường tư thục Sài Gòn Chợ Lớn, đồng lương có thể nói là gấp đôi gấp ba lương công chức trung cấp, do vậy mà thường thấy Mai Đình chạy vô chạy ra trục Sài Gòn Quy Nhơn» (17), hoàn toàn trái ngược với hình ảnh phổ biến, do Trần Thanh Mại đưa ra, một cô gái «đi giang hồ… Gió đời cứ đưa tấp nàng tới bến kia ghềnh nọ» (sđd, tr. 141). Họ Trần còn mô tả một «cốt chuyện ly kỳ làm sao! một nhà thơ phung với một cô gái đi giang hồ» (sđd, tr. 148). Cuốn sách nổi tiếng, đã kéo theo nhiều tác phẩm hư cấu, nào truyện, kịch, tuồng, cải lương. Sự thật là: bà Mai Đình đến thăm nhà thơ năm 1937; về sau trở lại dăm ba lần, có lần ở lại hai hôm, chứ không có chuyện «tuần trăng mật kéo dài đến hai tháng. Nàng đi chợ, nấu ăn, sắc thuốc, giặt quần áo cho nhà thi sĩ» (sđd, tr. 146-148) khiến gia đình nhà thơ đã quyết liệt cải chính(18). Thậm chí, nhiều lần, Trần Thanh Mại đã thẳng thừng xem bà như là gái giang hồ «ong qua bướm lại đã thừa xấu xa» (sđd, tr. 146).
Bà Mai Đình làm thơ hay, có gia đình ổn định, tham dự kháng chiến chống Pháp, lập nghiệp tại Hà Nội, làm ngân hàng; về sau dời vào TP Hồ Chí Minh, trong nhà vẫn có bàn thờ Hàn Mạc Tử.
Tình sử cuối cùng của Hàn là Thương Thương, sinh 1924, con gái Thượng thư Trần Thanh Đạt, nữ sinh Huế, một mối tình tưởng tượng, do bạn nhà thơ là Trần Thanh Địch, chú ruột cô gái bịa đặt để an ủi nhà thơ, khi ông đã bệnh nặng, năm 1939. Về chuyện này, tư liệu đã ghi đúng, trừ việc cô gái lúc ấy 15 tuổi, chứ không phải 12 như Trần Thanh Mại, cũng là chú ruột, đã viết (sđd, tr.184).
Cuộc tình tưởng tượng, qua thư từ này, và cái tên cô gái, đã tạo cảm hứng cho Hàn Mạc Tử, năm 1940 viết tập thơ, lúc đầu có tựa đề Thương Thương, sau đổi thành Cẩm châu duyên, gồm một vài bài thơ và 2 vở kịch thơ Duyên kỳ ngộ và Quần tiên hội, là tác phẩm dài cuối đời, phải bỏ dở theo lời gia đình cô gái yêu cầu ngưng sử dụng tên Thương Thương.
* *
*
Cuối cùng, về bệnh trạng Hàn Mạc Tử, cũng có đôi điều cần thống nhất.
Sau bốn năm ẩn lánh đó đây tại nhiều địa điểm ngoại vi thành phố Quy Nhơn, để chữa bệnh theo đông y, như Gò Bồi, Xóm Động, Thôn Tấn, có khi về nhà, cho đến cuối 1940 thì bệnh tình nguy kịch.
Ngày 8.9.1940 phải nhập viện Quy Nhơn là do quyết định của gia đình, chủ yếu là theo lời khuyên của người anh rể lả Bửu Dõng, y tá bệnh viện Quy Nhơn chứ không phải do chính quyền bắt ép, hay do có người chỉ điểm. Phòng thí nghiệm bệnh viện tìm ra vi trùng Hansen gây bệnh phong cùi, nên ngày 20.9.1940, Hàn Mạc Tử được chuyển vào Viện cùi Quy Hòa, do các dì phước dòng tu Phanxicô trông nom, dưới tên Nguyễn Trọng Trí, không ai biết là nhà thơ nổi tiếng; rồi qua đời vì bệnh kiết lỵ gia trọng, ngày 11.11.1940, lúc 05.45 giờ, chớ không phải 11 giờ trưa như Trần Thanh Mại đã ghi chắc nịch (sđd, tr. 258) khiến nhiều người, kể cả Quách Tấn nhầm theo.
Tìm hiểu sai lầm sơ đẳng này, thì nghe nhiều người giải thích: vì nhà thơ qua đời ngày 11 tháng 11, nên ghi giờ 11… cho có ý nghĩa (!!!)(19). Theo thông lệ của Viện, việc chôn cất được cử hành ngay buổi chiều ngày hôm đó.
Và bệnh nhân François Nguyễn Trọng Trí được mai táng tại nghĩa trang của Viện, chớ không phải lại Đèo Son như Chế Lan Viên đã ghi trong tiểu sử «Tuyển tập» đã dẫn.
Trong Nhà văn hiện đại tập 3, viết 1942, chương Hàn Mạc Tử, Vũ Ngọc Phan đã nhận định công minh và thực tế:
«Từ ngày Hàn Mặc Tử từ trần đến nay, mới trong khoảng hai năm trời, mà người ta đã nói rất nhiều và viết rất nhiều về Hàn Mặc Tử. Chứng bệnh của thi sĩ, cuộc đời đầy đau thương của thi sĩ, lời thơ thành thực của ông, khi nghẹn ngào, khi hoạt bát, nhưng bao giờ cũng chứa chan tình tứ hay một tin tưởng cao xa, đã làm cho nhiều người chú ý đến đời ông và thơ ông.
Song dư luận bao giờ cũng rất kỳ, đã chú ý đến người và đến thơ, thì dư luận gần như trộn lẫn người với thơ làm một. Cho nên nói một cách công bình, thì gần đây «người» của Hàn Mặc Tử đã làm quảng cáo cho thơ của Hàn MặcTử rất nhiều. Đến nỗi về ông, người ta đã viết một giọng say sưa, ông là một thi sĩ mà trên thế giới không một thi sĩ nào sánh kịp» (sđd, bản 1989, tr. 706).
«Người ta», trong câu cuối, ám chỉ Trần Thanh Mại, tác giả cuốn Hàn Mạc Tử mà chúng tôi, trong bài này đã nhiều lần tham chiếu.
Nhận định của Vũ Ngọc Phan, từ thời điểm 1942 cho đến nay – tròn 70 năm – đã «cổ lai hy», nhưng vẫn chưa chịu già: cho đến nay «người ta» vẫn tiếp tục nói nhiều, viết nhiều, nhất là trên các mạng, «… trộn lẫn người với thơ làm một… Người đã làm quảng cáo cho thơ…» Không những nói hay viết, người ta còn dựng kịch, làm tuồng, phim ảnh, ca hát. Mộ phần nhà thơ trở thành nơi du lịch, thương mại náo nhiệt, hấp dẫn bằng giai thoại ly kỳ.
Nhưng có một việc tối thiểu, là tìm lại tập thơ Gái quê, bản gốc, tác phẩm duy nhất được in ấn, xuất bản năm 1936, sinh thời tác giả, thì không ai làm. Bắt đầu từ gia đình, đến thân bằng quyến thuộc trong làng văn chương hay giới sưu tập, có người có địa vị trọng vọng. Gì đến nỗi không tìm ra được một ấn phẩm đã xuất bản chưa lâu?
Chúng tôi ở ngoài nước, cũng vì tò mò thôi, tìm thử, cũng không công khó gì lắm, thì có được bản Gái quê in 1936; tuy chỉ bản đánh máy, nhưng sau khi đối chiếu với nhiều nguồn tư liệu thì thấy chính xác, đầy đủ hơn những bản hiện lưu hành in theo bản chép tay của Chế Lan Viên từ 1987.
Niềm vui, có thể nói là cơ duyên, là tìm ra được tác phẩm nguyên gốc đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm sinh Hàn Mạc Tử. Do đó, nhân tiện, chúng tôi rà soát lại những tư liệu về nhà thơ, rải rác từ 70 năm nay. Nhân thấy lắm điều bất nhất, chúng tôi so sánh và tìm căn cứ hợp lý nhất đề xuất trong bài này.
Phần nào, chúng tôi cũng có học tập biên khảo của Giáo sư, nhà văn Pháp, Etiemble khi ông bỏ ra non một đời người để nghiên cứu «Huyền thoại Rimbaud» (Le Mythe de Rimbaud), một nhà thơ thiên tài người Pháp, đã có cuộc đời ly kỳ và ngắn ngủi (1854 - 1891).
Bộ «Huyền thoại» này gồm 5 tập, đặc biệt là cuốn 2: Sự hình thành của huyền thoại, hơn 500 trang, ấn hành năm 1954, kỷ niệm bách niên ngày sinh của Rimbaud, như chúng ta tưởng niệm Hàn Mạc Tử năm nay.
Dĩ nhiên là công việc chúng tôi hôm nay, vội vàng và hời hợt, chưa đáng là hạt bụi so với công trình đồ sộ và uyên bác của Etiemble; nhưng vẫn phải nói ra, tựa hồ giọt nước nhớ đầu nguồn.
Việc sưu khảo của chúng tôi chỉ giới hạn ở những tư liệu, sách báo may mắn có sẵn dưới tay, chốn tha hương, nên nhất định còn nhiều thiếu sót; phương tiện đối chiếu hạn chế, nên những đề xuất chưa chắc đã chính xác, cho nên tạm gọi bài này là những điểm tồn ghi.
Mong mai kia, ngày tiên tháng Phật rộng dài, thời gian sẽ có lời giải đáp thỏa đáng.MHM
Orléans, Pháp, 02.8.2012
Đ.T.
(1) Vũ Ngọc Phan, NXB Tân Dân, 1942, Hà Nội, ấn bản Vĩnh Thịnh, tr 326, 1951, Hà Nội, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội in lại 1989, tr. 706
(2) Vũ Ngọc Phan 1989, nt, tr. 480
(3) Trần Thanh Mại, Hàn Mạc Tử, NXB Võ Doãn Mại, 1942. Tái bản nhiều lần.
(4) Hoài Thanh và Hoài Chân, Thi nhân Việt Nam, 1942, in lại nhiều lần, bản 1967, tr. 203
(5) Nguyễn đình Niên, Kinh nghiệm về thân phận người làm thơ trong Hàn Mạc Tử (luận án cao học Sài Gòn 1973), tr 41, NXB SEACAEF, 2009, California.
(6) Nguyễn Bá Tín, Hàn Mặc Tử anh tôi, tr 13, NXB Tin, 1990, Paris.
(7) Phạm Xuân Tuyển, Đi tìm chân dung Hàn MạcTử, NXB Văn học, Hà Nội, 1997, tr. 60-61.
Phanxipăng trên báo Nghiên cứu và phát triển, số 6-2010.
(8) Nguyễn thị Như Lễ (chị ruột), báo Lành mạnh, Huế, ngày 1-11-1959. Nguyễn Bá Tín nhắc lại, sđd, tr. 17)
(9) Bùi Tuân, Một tình bạn thanh cao, tr 21, tủ sách Bùi Gia, 2010, TPHCM, đã đăng trên tạp chí Vinh Sơn, Huế, ngày 1.2.1952.
(10) Văn (tạp chí), số 179 ra ngày 1-6-1971, tr. 86, Sài Gòn
(11) H.Peras et VT Bích, Hàn MặcTử Le Hameau des Roseaux, NXB Arfuyen, 2001, Paris
(12) Chế Lan Viên, Tuyển tập Hàn Mặc Tử, Tựa, tr. 18, NXB Văn học, 1987, Hà Nội.
(13) Phan Cự Đệ, Thơ văn Hàn Mạc Tử, tr. 108, NXB Giáo dục, 1993, Hà Nội.
(14) Tạp chí Văn, tr. 94 ; số 73 - 74, ngày 7-1-1967, Sài Gòn.
(15) Hà Minh Đức, Tổng tâp Văn học Việt Nam hiện đại tr. 41-45 ; NXB Hà Nội, 1998; Hà Nội
(16) Báo Văn số 179, đd, tr. 89-92. Đã đăng trước trên Phổ thông số 63, ngày 15-8-1961, Sài Gòn. In lại nhiều nơi.
(17) Trích theo Chế Lan Viên, tựa Tuyển tập Hàn MạcTử, tr. 21, NXB Văn Học, 1987, Hà Nội.
(18) Nguyễn Thị Như Lễ, Những điểm sai lầm về Hàn Mạc Tử, báo Lành mạnh, 1-11-1959. Huế. In lại nhiều nơi.
(19) Phạm Xuân Tuyển, sđd, tr. 153, Phạm Đình Khiêm và Võ Long Tê, Như hương trầm bay lên, tr. 173 và 179, NXB Tôn giáo, 2010. TPHCM.
Tác giả gửi trực tiếp cho BVN

markdown:
**Đặng Tiến**
| |
Ngày 22-9-1912, thi sĩ Hàn Mạc Tử chào đời tại thị xã Đồng Hới, Quảng Bình, tính đến hôm nay vừa chẵn 100 năm. Hôm qua, 21-9-2012, tại Quy Nhơn đã diễn ra cuộc Hội thảo khoa học kỷ niệm 100 năm sinh của ông. Nhân dịp này, từ nước Pháp, nhà phê bình quen biết Đặng Tiến gửi cho
Hàn Mạc Tử là nhà thơ lớn, đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc cách tân thơ Việt Nam qua nhiều giai đoạn hiện đại hóa, đồng thời đã trải qua một đời sống vật chất bi thiết. Đã nhiều người đề cập đến đời sống mà không mấy ai quan tâm vào những đóng góp lớn lao của Hàn Mạc Tử cho nền thi ca Việt Nam.
Nhà phê bình lý luận Phan Cự Đệ trong một biên khảo 1993, đã «xét lại» giá trị của thơ Hàn Mạc Tử, và tổng lược đồng thời đánh giá :
*«trong khoảng trên dưới một chục năm trời hoạt động trong thi đàn, Hàn Mạc Tử đã từ cổ điển, lãng mạn tiến nhanh sang tượng trương, siêu thực, góp một phần quan trọng vào quá trình hiện đại hóa thi ca Việt Nam*» (1).
Một nhận định như thế, đến từ một cây bút phê bình nổi tiếng, và nổi tiếng chính thống, tưởng cũng là một bước «đổi mới», tiến đến thái độ công minh đối với một tác gia văn học, có tác dụng tốt, dù muộn màng, là trả văn học về cho văn học.
Tuy nhiên, trong biên khảo công phu, dài 70 trang nói trên, Phan Cự Đệ chưa kịp đề cập đến những cái mới nơi Hàn Mạc Tử, vượt qua biên giới phong trào Thơ mới 1932-1945. Ngày nay, độc giả và người làm thơ thế kỷ XXI, đọc lại một số câu, hoặc bài thơ Hàn vẫn còn sửng sốt trước vẻ tân kỳ, sáng tạo. Yếu tố mới thì nhiều lắm, nhưng điều chính là Hàn Mạc Tử đã dâng hiến đời sống chân thành, thảm khốc, ngắn ngủi của mình cho thi ca, đã để «
*hồn trào ra đầu ngọn bút / mỗi lời thơ đều dính não cân ta*». Ông đã làm thơ bằng cuộc sống thực, đau đớn, bi thương, bệnh hoạn, khốn cùng. *«Tôi làm thơ?* *- Nghĩa là tôi yếu đuối quá ? Tôi bị cám dỗ, tôi phản lại tất cả những gì mà lòng tôi, máu tôi, hồn tôi đều hết sức giữ bí mật. Và cũng có nghĩa là tôi mất trí, tôi phát điên…* *Tôi đã sống mãnh liệt và đầy đủ. Sống bằng tim, bằng phổi, bằng máu, bằng lệ, bằng hồn. Tôi đã phát triển hết cả cảm giác của Tình yêu. Tôi đã vui, buồn, giận, hờn đến gần đứt cuộc sống».*
Tấm lòng chân thực và thành khẩn ấy, tự nó đã tạo giá trị nhân bản cho tác phẩm. Huống chi nhà thơ còn là bậc tài năng lớn, hoàn toàn làm chủ kỹ thuật điêu luyện, ngôn ngữ phong phú, hình tượng độc sáng, đi từ lối Đường luật cổ điển chuyển sang nguồn thi hứng hoàn toàn hiện đại, gần với trường phái siêu thực phương Tây thời đó – vẫn còn mới mẻ đến ngày nay.
Cuộc sống nghiệt ngã của tác gỉả, rồi lịch sử dân tộc đa đoan, đã giới hạn âm vang của tài thơ. Trong một thời gian dài, tác phẩm Hàn Mạc Tử chỉ được phổ biến rộng rãi tại các thành phố, ở nửa phần đất nước. Từ cuộc Đổi mới, cụ thể là từ 1987, tác phẩm Hàn Mạc Tử đã được truy tầm, phổ biến. Đặc biệt là Nhà xuất bản Hội Nhà văn đã cố gắng in lại những tập thơ ấn hành trước 1945 theo đúng nguyên bản, và không tị hiềm chính trị. Tuy nhiên, nhà xuất bản không tìm ra tác phẩm
** của Hàn Mạc Tử, do tác giả tự xuất bản, in tại Nhà in Tân dân, Hà Nội, xong ngày 23-10-1936 . Để cho đủ bộ sưu tập, và in ấn kịp thời toàn bộ 12 cuốn, nhà xuất bản năm 1992 đã phải đành lòng in lại tập thơ theo bản chép tay của Chế Lan Viên, mà nhà Văn học đã xuất bản 1987, gồm có 21 trên 34 bài trong nguyên tác; trong phần chọn in lại, có bài bị cắt xén. Từ bấy đến nay, Nhà xuất bản Hội Nhà văn đã có lời hứa cố công tìm lại Gái quê** **, bản in 1936, nhưng vô hiệu.** *Gái quê*
Chúng tôi lưu cư tại nước ngoài non nửa thế kỷ, nhưng vẫn quan tâm đến văn học nước nhà. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Hàn Mạc Tử, chúng tôi thử tìm lại thi tập
**, bản in Tân dân, năm 1936, dọ hỏi những gia đình thân thuộc với nhà thơ, trong và ngoài nước, thì họ cho biết đã từng sở hữu, nhưng hiện thời lạc mất. May mắn được bà Hoàng Thị Quỳnh Hoa, ở Maryland, Mỹ, có lưu giữ một bản sao trong tư liệu người cô là Hoàng Thị Kim Cúc (Huế, nhân vật «áo trắng» trong bài thơ Thôn Vỹ, có gìn giữ kỷ niệm về nhà thơ), do Trần Như Uyên đánh máy lại năm 1969, từ một bản đánh máy khác của nhà thơ Phan Văn Dật, cùng ở Huế. Gái quê**
Sau khi đối chiếu với nhiều nguồn tư liệu sẵn có, thì chúng tôi nhận thấy bản đánh máy đáng tin cậy.
Ví dụ bản
** của Chế Lan Viên 1987, sau này Nhà xuất bản Hội Nhà văn 1992 và 1998 lấy lại, đều không có bài Gái quê** *Hát giã gạo*mà Vũ Ngọc Phan chê «suồng sã» và ghi trang 31(2); so sánh với bản mục lục mà ông Nguyễn Đình Niên(3) đề xuất trong luận văn cao học đệ trình tại Sài Gòn, tháng 7.1973, thì đúng số trang.
Bài
*Nụ cười* (trang 7), *Bẽn lẽn* (trang 10), cũng đúng số trang. Ngoài ra bài *Tình quê*, trang 35, nổi tiếng, có hai câu : *Dầu ai không mong đợi* *Dầu ai không lóng nghe*
Bản đánh máy, cũng như nhiều bản đang lưu hành, ghi «lắng nghe». Đối chiếu với văn bản của những tác gia uy tín, chắc chắn đã từng đọc
** từ bản gốc in 1936, như Trần Thanh Mại, Vũ Ngọc Phan, Hoài Thanh, thì đúng là «lóng nghe». Để nói rằng bản đánh máy chúng tôi có dưới tay, vì chỉ là bản sao, nên chưa chắc đã chính xác từng chữ một, nhưng lỗi đánh máy thì có thể phục chế. Quý hồ là nó gồm đủ 34 đề thơ, thay vì 21 theo bản Chế Lan Viên; và gồm cả lời tựa của Phạm Văn Ký. Chưa kể bài Gái quê** *Em lấy chồng*, tr. 47, gồm 4 khổ thơ, bản Chế Lan Viên gạt bỏ 3 khổ, chỉ chừa đoạn cuối. Theo ông chủ trương, thì trong một tuyển tập, «mình có quyền cắt»(4).
Nói tóm lại, văn bản
** chúng tôi đề xuất, không dám nói là trung thực tuyệt đối so với bản in tại Nhà in Tân dân 1936, nhưng chắc chắn là đầy đủ, không bị cố tình đục bỏ, cắt xén. Gái quê**
Toàn tập 34 bài không phải bài nào cũng hay. Và «nhiều bài có thể là của ai cũng được» như lời phê phán công bình của Hoài Thanh(5), nhưng toàn tập không thể thiếu trong việc khôi phục sự nghiệp Hàn Mạc Tử, trong đồng bộ phong trào Thơ mới 1932-1945.
Mai kia mốt nọ, có ai tìm ra được ấn bản 1936, thì phục chế lại bản in lần này, cũng không phải khó khăn.
Niềm vui là cơ duyên tìm được văn bản thất tung lâu nay, đúng vào dịp kỷ niệm một trăm năm ngày sinh nhà thơ, 22 tháng Chín 1912.
Cũng là nén hương xa, từ ngoài nước, gửi về quê hương, tưởng niệm một nhà thơ lớn lao và bất hạnh của đất nước.
Orléans, Pháp, 21.9.2012
**Đ.T.** __Ghi chú__ : Trong bài này chúng tôi dùng chính tả Hàn Mạc Tử – bút danh cuối cùng của nhà thơ, theo những phát hiện mới đây – thay vì Hàn Mặc Tử.
Bút danh Hàn Mặc Tử được lưu truyền vì đã được sử dụng trong nhiều tuyển tập được phổ biến rộng rãi trước đây.
(1) Phan Cự Đệ,
*Thơ văn Hàn Mạc Tử*, tr.22, NXB Giáo dục, 1993, Hà Nội.
(Nói là «
*trên dưới một chục năm trời* », kỳ thật Hàn Mạc Tử chỉ sáng tác thơ mới trong năm năm cuối đời, từ bài «Sống khổ và phấn đấu» trên báo *Công luận, *ngày 6.4.1935. Mười năm sau Phan Cự Đệ có điều chỉnh : « *chỉ trong mấy năm, từ 1935 đến 1940 ông đã làm cuộc hành trình văn học dài bằng một thế kỷ… ông là người tiên phong đưa thơ vào con đường hiện đại, hòa nhập vào mặt bằng thơ hiện đại thế giới*», trong *Văn học Việt* *Nam thế kỷ XX*, tr 454, NXB Giáo Dục, 2004, Hà Nội.
Nhà phê bình Hà Minh Đức cũng đã có nhận định đại khái như vậy : «
*Hàn Mạc Tử đã thổi vào thơ sinh khí của tuổi trẻ và hơi ấm của cuộc đời, để tạo nên những câu thơ có dáng vẻ riêng*». Trong *Thơ* *Hàn Mạc Tử*, khổ bỏ túi, tr. 7, NXB Giáo Dục, 1994, Hà Nội.
Chúng tôi nhớ lại: Hai ông Đệ và Đức là những bậc thẩm quyền trước đây đã nhiều lần phê phán nặng nề Hàn Mạc Tử, làm cho người ta... e nể.
(2) Vũ Ngọc Phan,
*Nhà văn hiện đại*, tập III, 1942, tái bản nhiều lần, tr.707, NXB Khoa Học Xã Hội, 1989, Hà nội.
(3) Nguyễn Đình Niên,
*Kinh nghiệm về thân phận làm người trong thơ Hàn Mạc Tử*, tr 53, NXB Seacaef, California, 2009.
(4) Chế Lan Viên,
*Tuyển tập Hàn Mặc Tử*, Tựa, tr 25, NXB Văn Học, 1987, Hà Nội.
(5) Hoài Thanh và Hoài Chân,
*Thi nhân Việt Nam*, 1942, tr 205, in lại 1967, Sài Gòn. Lê Tràng Kiều trên Hà Nội Báo tháng 11- 1936, trong mục điểm sách, cũng có dè dặt như thế.
***
*Phụ lục 1* **TIỂU TRUYỆN SƠ LƯỢC** **Đặng Tiến**
Hàn Mạc Tử tên thật là Nguyễn Trọng Trí, lần lượt, có khi cùng một lúc, lấy bút hiệu Minh Duệ Thị, Phong Trần, PT, Lệ Thanh, hay Hàn Mặc Tử, thỉnh thoảng trên báo còn dùng dăm ba bút danh khác.
**1912**: Nhà thơ ra đời khoảng 8 giờ sáng ngày 22 tháng 9. Âm lịch, nhằm giờ Thìn, ngày 12 tháng 8 năm Nhâm Tý, tại làng Lệ Mỹ, nơi cửa biển Nhật Lệ, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Gia đình Công giáo thuần thành, ông có tên thánh Phanxicô (François) không phải Phê-rô (Pierre) như nhiều tư liệu ghi nhầm.
Thân phụ làm công chức thương chánh (quan thuế), gốc Thanh Hóa, tên Nguyễn Văn Toản, nguyên họ Phạm. Mẹ tên Nguyễn Thị Duy.
**1921**: Thân phụ thuyên chuyển đi làm việc nhiều nơi có cửa khẩu: Sa Kỳ (Quảng Ngãi), Quy Nhơn, Bồng Sơn, rồi trở lại Sa Kỳ. Tử di chuyển theo gia đình, việc học không ổn định.
1926: Cụ Nguyễn Văn Toản bị bệnh, qua đời. Gia đình dời về Quy Nhơn, số nhà 20 đường Khải Định; ở cùng người con cả là Nguyễn Bá Nhân, làm thầu khoán, yêu văn thơ, dưới bút danh Mộng Châu, cùng em xướng họa.
Hàn Mạc Tử làm thơ từ đấy, bút hiệu Minh Duệ Thị, thường là thơ theo luật Đường.
Tử học tiểu học tại Quảng Ngãi; khi dời vào Quy Nhơn học hai lớp cuối cùng bậc tiểu học, và thi không đỗ.
**1928 - 1930**: Ra Huế, theo học Trường dòng Pellerin (Bình Linh), ngoại trú, lớp Nhất niên B, tức lớp 6 bây giờ. Không phải là lớp Premiere áp cuối bậc trung học thời ấy. Phải ở lại lớp, đỗ bằng Tiểu học, thời ấy gọi là Pháp Việt Sơ học, rồi thôi học. **1930 - 1931**: về lại Quy Nhơn.
Dưới bút danh Phong Trần, đã có thơ đăng báo. Xướng họa và giao tiếp với cụ Phan Bội Châu, được cụ đề cao.
**1932 - 1933**: Làm thư ký Sở Đạc điền (Địa chính) Quy Nhơn. Đọc sách, nghiên cứu; có thơ đăng nhiều báo: *Tiếng dân*, *Phụ nữ tân văn*,… Đơn phương yêu Hoàng Cúc (Hoàng Thị Kim Cúc) và bắt đầu liên lạc thư từ với Mộng Cầm (Huỳnh Thị Nghệ). **1934 - 1935**: Thôi việc, theo bạn bè vào Sài Gòn làm báo. Phụ trách trang văn chương báo *Sài Gòn*, viết cho báo *Công luận*, *Trong khuê phòng*. Lấy bút hiệu Lệ Thanh và Hàn Mạc Tử.
Dưới bút hiệu Lệ Thanh, được một giải thưởng thơ gì đó.
**1936**: Anh ruột là Nguyễn Bá Nhân qua đời vì tai nạn.
Cảm thấy sức khỏe suy giảm và trở về Quy Nhơn. Chấm dứt quan hệ tình cảm, sau hai năm giao du thân mật với Mộng Cầm, cư ngụ tại Phan Thiết.
Xuất bản tập thơ
*Gái quê*, ký Hàn Mặc Tử, in tại Nhà in Tân dân, Hà Nội, xong ngày 23.10.1936, 48 trang, khổ 12,50 x 19,40, gồm 34 bài. Tự phát hành.
Về Huế, bán tác phẩm tại Hội chợ, gặp lại Hoàng Cúc, vẫn là sơ giao.
**1937**: Bệnh phong (cùi) phát lộ rõ, nhưng vẫn sinh hoạt văn nghệ tại nhà. Gặp gỡ bạn bè văn nghệ, đứng tên xuất bản đặc san *Nắng xuân*. Thành lập Trường Thơ Loạn, mà tuyên ngôn là bài tựa thi tập *Điêu tàn* của Chế Lan Viên.
Khi bệnh phát nặng thì rời nhà, sống lẩn tránh nhiều nơi ngoại vi thành phố, có khi về nhà. Cắt đứt liên lạc thư từ với bạn bè. Mai Đình (Lê Thị Mai) đến thăm nhiều lần, trong quan hệ văn chương.
Tài chánh khó khăn, phải nhờ cậy bè bạn, nhất là Quách Tấn.
**1938**: tập hợp tác phẩm thành tập *Thơ điên*, sau đổi tên là *Đau thương*, nhưng không tìm ra được nhà xuất bản, và cũng không còn khả năng tự xuất bản như với tập *Gái quê* trước đó. **1939**: Tiếp tục sáng tác trong hoàn cảnh quẫn bách.
Đề tựa cho
*Tinh huyết* của Bích Khê, viết bạt cho *Một tấm lòng* của Quách Tấn. Tập hợp bản thảo tập thơ *Xuân như ý* rồi *Thượng thanh khí*.
Liên lạc thư từ với Thương Thương (Trần Thị Thương Thương), một nữ sinh Huế 15 tuổi, qua liên hệ của bạn văn là Trần Thanh Địch, chú ruột cô gái, muốn an ủi người bệnh. Quan hệ này, chỉ qua thư từ, và cái tên Thương Thương, đã gây cảm xúc và cảm hứng cho Hàn Mạc Tử sáng tác tập
*Cẩm châu duyên* gồm một số bài thơ và hai kịch thơ *Duyên kỳ ngộ* và *Quần tiên hội*; tác phẩm cuối cùng này nửa chừng đã đình chỉ theo lời gia đình cô gái yêu cầu ngưng sử dụng tên cô.. **1940**: Bệnh tình nguy kịch, gia đình đưa vào Bệnh viện Quy Nhơn, ngày 8 tháng 9; rồi chuyển vào Trại cùi Quy Hòa, ngoại thành Quy Nhơn, ngày 20 tháng 9.
Qua đời về bệnh kiết lỵ lúc 5 giờ 45 sáng, ngày 11 tháng 11 năm 1940, và được mai táng ngay buổi chiều ngày hôm đó tại nghĩa địa của bệnh viện, theo thông lệ của trại cùi; người trong Viện không biết bệnh nhân quá cố là nhà thơ Hàn Mạc Tử; gia đình không được thông báo.
Mộ phần Hàn Mạc Tử sẽ được cải táng, dời về Gành Ráng, Quy Nhơn, năm 1959. Trùng tu 2008.
Ngày nay, thơ Hàn Mạc Tử được nhiều nơi in lại và phổ biến rộng rãi.
**Đ.T.**
Đối chiếu và thiết lập, Orléans ngày 10-7-2012
***
*Phụ lục 2* **HÀN MẠC TỬ, NHỮNG ĐIỂM TỒN NGHI** **Đặng Tiến**
Trước tiên là bút danh: Hàn Mạc hay Hàn Mặc?
Giới nghiên cứu gần đây đã đồng thuận về bút hiệu sau cùng trong sinh thời nhà thơ, chính thức là Hàn Mạc Tử. Lúc đầu ông ký Hàn Mặc Tử (có dấu ă trên chữ Mặc) trên báo
*Công luận*, ngày 29.3.1934; và ở trang 3 tập *Gái quê*, 1936, là tác phẩm duy nhất được xuất bản lúc sinh tiền. Do đó, Vũ Ngọc Phan, trong *Nhà văn hiện đại*, cuốn III, đã ghi tên Hàn Mặc Tử(1) và trong bài phê phán Trần Thanh Mại(2) đã nêu bằng chứng, từ tập *Gái quê*, và cho rằng chữ Hàn Mạc Tử, mà Trần Thanh Mại(3) đã dùng trong sách mình là sai và vô nghĩa. Hoài Thanh và Hoài Chân trong *Thi Nhân Việt Nam*(4), cũng đồng tình rằng « *chữ Hàn Mạc Tử không có trong từ điển*», tuy nhiên vẫn ghi Hàn Mạc Tử theo Trần Thanh Mại.
Về tên người, vấn đề không phải là ý nghĩa, mà là cách sử dụng của đương sự trước khi qua đời, là Hàn Mạc Tử, bắt đầu trên
*Sài Gòn tiểu thuyết*, 21.9.1937, và thường xuyên, nhiều nơi, từ 1939. Ngày nay, bia mộ mới nhất của nhà thơ ghi Hàn Mạc Tử.
Về bút hiệu Lệ Thanh, các tư liệu nghiêm chỉnh nhất, từ Võ Long Tê, Phan Cự Đệ, Phạm Đán Bình, đều cho rằng tác giả sử dụng từ 1934, khi vào Sài Gòn làm báo. Thật sự là trước đó: trên
*Phụ nữ tân văn*, đã có tên Lệ Thanh dưới các bài thơ *Cảm hứng*, số báo 163, ngày 11.8.1932, hay bài *Vợ chồng đi thuyền*, số tiếp theo(5).
Dưới bút danh Lệ Thanh, tác giả được một giải thưởng thơ gì đó của Thi xã Gia Định, có lẽ khoảng 1934.
Thứ đến là tên thánh (nhận được khi rửa tội) của người Công giáo Nguyễn Trọng Trí (tên thật của Hàn Mạc Tử), là Phanxicô (François) chứ không phải là Phêrô (Pierre) như người em ruột Nguyễn Bá Tín đã ghi(6) và nhiều người khác cứ thế mà ghi tiếp vì không nghi ngờ gì. Thậm chí, tại Gành Ráng, nơi mộ phần xây 1959, trên tấm bia cẩm thạch khắc tên «
*Hàn Mặc Tử tức Phero Phanxico Nguyễn Trọng Trí*», do chính tay Nguyễn Bá Tín (sđd, tr. 121) vẽ mẫu chữ để khắc vào bia đá. Nhưng bên cạnh đó, lại có một thánh giá bằng xi măng cốt sắt, làm 1957, dời từ nghĩa địa Quy Hòa về, ghi rõ tên thánh François Nguyễn Trọng Trí.
Bút tự (chữ ký) cuối cùng của nhà thơ, một ngày trước khi qua đời, tại trại cùi Quy Hòa, là François Trí.
Gần đây, một nhà biên khảo nghiệp dư, vì trân trọng Hàn Mạc Tử, đã tìm ra được chứng chỉ rửa tội của Nguyễn Trọng Trí, ngày 25-9-1912, tại họ đạo Tam Tòa, Giáo xứ của nhà thơ tại Đồng Hới, sau 1954 dời vào Đà Nẵng và còn lưu giữ hồ sơ. Tác giả Phanxipăng, trong một bài báo gần đây, cũng đã trình bày rành rẽ việc tên rửa tội của nhà thơ là Phanxicô(7).
Ngoài ra, theo thông tin từ Giáo phận Quy Nhơn, tên thêm sức, theo nghi thức Công giáo, tại Nhà thờ chính tòa Quy Nhơn, năm 1933, của nhà thơ là Phanxicô-Xa viê. Nhưng nay chưa tìm ra giấy tờ.
(Ngoài đề 1: người làm việc nghiên cứu văn học Việt Nam thật vất vả: một chi tiết nào nhỏ nhặt đều phải rà soát: gian nan một cách phù phiếm).
Việc sinh thành Hàn Mạc Tử cũng thành vấn đề: Trần Thanh Mại trong một tài liệu cơ bản, cho rằng Hàn sinh thiếu tháng vì thân mẫu uống rượu (sđd, tr. 27), gia đình nhà thơ đã cải chính(8). Nhưng có thể là Hàn Mạc Tử lúc sơ sinh sấu nhược, lớn lên vóc dáng nhỏ bé, như nhiều nhân chứng ghi nhận, chủ yếu là bạn thiếu thời là Bùi Tuân(9): «
*Hàn Mạc Tử là một đứa trẻ bạc* *nhược, cằn cỗi, tưởng chừng không thể lớn lên được*» Không biết tình trạng này có liên hệ gì đến việc, về sau, nhà thơ yểu mệnh hay không.
* *
*
Về học trình, vì thân phụ làm quan thuế thuyên chuyển nhiều nơi, nên việc học hành của cậu bé dễ bị gián đoạn. Học lớp Ba tại Quảng Ngãi, lớp Nhì và lớp Nhất tại Quy Nhơn (1926 - 1928). Theo hồi ký đáng tin cậy của Bùi Tuân (sđd, tr. 28) thì Tử không đậu «ri-me» (tiểu học). Nguyễn Bá Tín ghi lại «
*hai chúng tôi cùng vào học Trường trung học Quy Nhơn. Đến lớp Nhất* *anh* *Trí ra Huế học Trường Pellerin* (sđd, tr. 20) là không hợp lý, có lẽ ý ông Tín là « *sau lớp nhất*» nhưng nhiều người theo đó mà sai lầm; ngày nay nhà trường còn lưu chiểu học bạ của nhà thơ(10) xác nhận hồi ký Bùi Tuân: « *Nguyễn Trọng Trí vào* *lớp Nhất niên B Trường Pellerin ngày 5.9.1928. Cuối năm học 1928*- *1929 chàng không được lên lớp, có lẽ vì chưa có bằng tiểu học. Cuối niên học ấy, tháng 6-1930, Trí thi đậu bằng tiểu học*» (tr. 33). Và thôi học (Bùi Tuân, sđd, tr. 33).
«Nhất niên» là lớp đầu tiên bậc trung học, bây giờ gọi là lớp 6, không phải là «lớp nhất» bậc tiểu học (cours supérieur) hay «lớp đệ nhất», cuối bậc trung học trước kia. Điều này đã tạo ra nhầm lẫn vì có người hiểu, và dịch «nhất niên» thành Première(11) theo chương trình Pháp.
Pellerin, tên Việt là Bình Linh, là một trường trung học lớn, do các sư huynh dòng La-san cai quản; trường Công giáo, có nội trú, nhưng theo Bùi Tuân (sđd, tr. 29), Hàn ở trọ bên ngoài, nhà ông bà Phan Thiện Tuần, và đi học đều đặn, chứ không «
*học hai ngày nghỉ một*» như Trần Thanh Mại đã ghi (sđd, tr. 25). Học trình chăm chỉ, học lực trung bình, giỏi luận quốc văn, theo học bạ nhà trường còn lưu trữ.
Từ học vấn sang học bổng. Nhiều tư liệu, có lẽ bắt nguồn từ Quách Tấn, ghi lại rằng Hàn vì xướng họa, rồi tiếp xúc với nhà cách mạng Phan Bội Châu đang bị an trí tại Huế từ 1926, nên bị xóa tên trong danh sách học sinh được học bổng đi Pháp. Điều khó tin vì nhà thơ học lực tầm thường, mà cũng không có tư liệu cụ thể nào chứng tỏ điều này. Nhưng cơ quan cấp học bổng là
*Hội như Tây du học*, do Thượng thư Nguyễn Hữu Bài sáng lập và chủ trì. Ông này quen biết với gia đình Hàn Mạc Tử, cho nên dù giả thuyết không đáng tin, nhưng cũng không nên loại trừ. Duy nó không quan trọng, và không chứng minh được gì. Nhiều người nhắc lại, thổi phồng vì muốn chứng tỏ ông là nhà thơ yêu nước. Và lấy thêm minh chứng khác: trong tập *Gái quê*, tr. 42, có bài *Lòng quê* tả tâm sự một nhà cách mạng bị tù, Chế Lan Viên đã thổi phồng, gắn huân chương cách mạng cho bạn(12); khổ nỗi bài này không phải của Tử mà là do ông «lược dịch» thơ Tàu của Uông Tinh Vệ, một chính khách Trung Quốc, đăng trên báo *Sài Gòn* hai số 18 và 25 tháng 11.1935, ký bút hiệu Lệ Thanh.
Phan Cự Đệ, vì chưa bao giờ thấy toàn tập
*Gái quê*, 1936, nên cho rằng *Tuyển tập* 1987 ghi nhầm(13), kỳ thật là in đúng, Chế Lan Viên chỉ bỏ sót, hay đã cắt bỏ 1/3 tập thơ khi công bố năm 1987, chứ không thêm vào. Điều này thêm một chứng minh việc phát hiện và tái bản tập thơ *Gái quê* theo nguyên bản 1936 là cần thiết.
* *
*
Sinh thời ngắn ngủi, và yêu đương thật sự cũng không bao nhiêu, nhưng cuộc đời tình ái của Hàn Mạc Tử đã gây ra dư luận và tranh luận. Điều này tự nó «cũng vui thôi», nhưng mải lo lập thuyết hay giả thuyết về tiểu tiết đời tư, ít người bình luận đến sự nghiệp văn học của Hàn Mạc Tử, chính ra phải là đề tài thiết yếu.
Bài này cũng không thoát khỏi vòng luẩn quẩn kia, nhưng mục tiêu là cố tình minh định đôi sự tồn nghi, để độc giả an tâm đi vào tìm hiểu sự nghiệp văn học của Hàn, mà không cần thắc mắc về tiểu truyện và huyền thoại.
* *
*
Bài thơ được phổ biến nhất của Hàn Mạc Tử là
*Đây thôn Vỹ Dạ*, đã tạo nên nhiều giai thoại nhất. Bài thơ được sáng tác cuối năm 1939, lúc tác giả ở Quy Nhơn, bệnh đã trầm trọng, nhận được một tấm bưu ảnh phong cảnh Huế của cô Hoàng Thị Kim Cúc, từ Huế, gửi lời thăm chúc sức khỏe; Hàn trả lời, cảm ơn bằng bài thơ này, dưới tên *Ở đây thôn Vỹ Giạ*, ngày nay còn bút tích nhờ đương sự Kim Cúc tồn trữ.
Hoàn cảnh và thời điểm sáng tác đã nhiều người biết qua nhiều tư liệu, như của Quách Tấn, viết từ 1959, đăng trên báo
*Lành mạnh*, Huế, từ ấy, in lại trên báo *Văn*(14) và nhiều nơi khác. Thế mà Chế Lan Viên, cuối 1986 trong bài tựa tuyển tập *Bài thơ thôn Vỹ*, in 1987, tại Huế đặt nó vào đặc san *Nắng xuân* (Quy Nhơn), chỉ ra được một số 1937, khiến nhiều người nhầm theo, kể cả danh gia Hà Minh Đức(15) đã bình giảng cho học sinh, sinh viên, hay các vị Mã Giang Lân, Vũ Quần Phương, v.v.
Tập
*Nắng xuân, «sách chơi Xuân Đinh Sửu», *1937, *, *đứng tên Chủ biên Nguyễn Trọng Trí, 32 trang, có 2 bài thơ ký Hàn Mặc Tử, là *Mùa xuân chín*, tr. 4 và *Thi sĩ Chàm*, tr. 14, đề tặng Chế Bồng Hoan là… Chế Lan Viên !
Chuyện tình thôn Vỹ, tóm tắt như sau: Năm 1932 Hàn Mạc Tử 20 tuổi, vào làm Sở Đạc điền, Quy Nhơn, đơn phương yêu thầm một thiếu nữ tên Hoàng Thị Kim Cúc, thường được gọi tắt là Hoàng Cúc, thuộc gia đình gia thế ở cùng đường Khải Định. Yêu mơ mộng vậy thôi, chỉ có bày tỏ cùng một bạn thơ là Hoàng Tùng Ngâm, em họ cô Cúc. Sau đó Tử thôi việc vào Sài Gòn làm báo. Về lại Quy Nhơn, xuất bản tập
*Gái quê*, 1936. Cuối năm, ra Huế tặng *Gái quê* cho các em cô Cúc nhưng không tặng cô – dường như cô không muốn nhận. Có đến nhà cô, ở Vỹ Dạ nhưng chỉ đứng ngoài vườn nhìn vào. Năm 1939, khi bệnh đã trở nặng, thì Hoàng Tùng Ngâm có mách chị. Bà chị cảm động, gửi một tấm bưu ảnh 4x6 cm tả phong cảnh Huế cổ điển: con đò, dòng sông, ánh sáng, khóm trúc. Phía sau có dòng chữ thăm hỏi và chúc sức khỏe, không ký tên, không đề ngày tháng, do cậu em chuyển đi. Sau đó, tháng 11.1939, cô nhận được, vẫn do cậu em chuyển lại, bài thơ chép tay dưới tựa đề chính xác: *Ở đây thôn Vỹ Giạ*. Câu chuyện đơn giản và đơn phương như vậy, không như người đời thêu dệt về sau: rằng Hàn Mạc Tử muốn tiến đến hôn nhân nhưng nhà gái chê « *không xứng mặt đông sàng*» (Quách Tấn, sđd, tr. 93). Rằng Kim Cúc đã gửi một « *phiến ảnh 6x9, chị mặc áo dài lụa trắng, đứng trong vòm cây cây xanh mát*» (Nguyễn Bá Tín, sđd, tr. 50). Hai tác giả là thân cận với thi nhân mà còn lệch lạc như thế, trách chi kẻ khác lắm điều thêu hoa dệt gấm. Bà Kim Cúc (1913-1989) là một cư sĩ Phật giáo, sống tại Huế, hy sinh trọn đời độc thân cho Phật sự và sự nghiệp giáo dục, qua đời tại Huế, sau một tai nạn lưu thông xảy ra tại Sài Gòn.
Tình sử Mộng Cầm, thì ít gây tranh luận hơn, và vì vậy cũng mơ hồ hơn. Tư liệu chủ yếu là bài phỏng vấn của Châu Hải Kỳ. Bà ấy cho biết: năm mười bảy tuổi, học lớp Nhất, đã làm thơ và có thơ đăng báo
*Công luận* (1933), từ đó giao thiệp thư từ với Hàn Mạc Tử, đang làm Sở Đạc điền. Khi Hàn vào Sài Gòn làm báo, thì có tìm địa chỉ và đến thăm lúc bà đang học nữ hộ sinh tại Mũi Né, Phan thiết, khoảng tháng 4-1934. Và hai bên đi đến «giao du thân mật», khoảng hai năm, khi bà về Phan Thiết dạy học và mỗi cuối tuần nhà thơ đi tàu lửa từ Sài Gòn ra thăm chơi, có hôm đi thăm Lầu Ông Hoàng mắc mưa. Có lúc Hàn đề nghị đi đến hôn nhân, nhưng bà từ chối, theo bà vì biết Hàn Mạc Tử mắc bệnh hiểm nghèo, rồi lấy lý do tôn giáo bất đồng, bà còn cho biết : « *đó là mối tình văn thơ, còn xác thịt thì hoàn toàn không nghĩ *tới»(16). Hai bên ngưng « *giao du thân mật*» (chữ của bà) vào giữa năm 1936, nhưng vẫn liên lạc đến cuối năm. Sáu tháng sau đó bà lấy chồng, và bị nhiều người trong giới văn chương chê trách: Quách Tấn, Trần thanh Mại… Và Bích Khê.
Bà tên Huỳnh Thị Nghệ (1917-2007), không phải họ Lê như trong một số tư liệu, cháu gọi nhà thơ Bích Khê bằng cậu, nhưng Hàn MạcTử chỉ gặp và kết bạn với Bích Khê sau khi quen Mộng Cầm.
Cùng làm thơ như Mộng Cầm là Mai Đình, tên thật là Lê Thị Mai (1917-1997), sinh trưởng trong một gia đình công chức, gốc Thanh Hóa, định cư tại Phan Thiết; theo Võ Long Tê
* «làm nghề cô giáo nữ công ở các trường tư thục Sài Gòn Chợ Lớn, đồng lương có thể nói là gấp đôi gấp ba* *lương* *công chức trung cấp, do vậy mà thường thấy Mai Đình chạy vô chạy ra trục Sài Gòn Quy Nhơn»* (17) *,* hoàn toàn trái ngược với hình ảnh phổ biến, do Trần Thanh Mại đưa ra, một cô gái « *đi giang hồ… Gió đời cứ đưa tấp nàng tới bến kia ghềnh* *nọ*» (sđd, tr. 141). Họ Trần còn mô tả một « *cốt chuyện ly kỳ làm sao! một nhà thơ phung với một cô gái đi giang hồ*» (sđd, tr. 148). Cuốn sách nổi tiếng, đã kéo theo nhiều tác phẩm hư cấu, nào truyện, kịch, tuồng, cải lương. Sự thật là: bà Mai Đình đến thăm nhà thơ năm 1937; về sau trở lại dăm ba lần, có lần ở lại hai hôm, chứ không có chuyện * «tuần trăng mật kéo dài đến hai tháng. Nàng đi chợ, nấu ăn, sắc thuốc, giặt quần áo cho nhà thi* sĩ» (sđd, tr. 146-148) khiến gia đình nhà thơ đã quyết liệt cải chính(18). Thậm chí, nhiều lần, Trần Thanh Mại đã thẳng thừng xem bà như là gái giang hồ « *ong qua bướm lại đã thừa xấu* *xa*» (sđd, tr. 146).
Bà Mai Đình làm thơ hay, có gia đình ổn định, tham dự kháng chiến chống Pháp, lập nghiệp tại Hà Nội, làm ngân hàng; về sau dời vào TP Hồ Chí Minh, trong nhà vẫn có bàn thờ Hàn Mạc Tử.
Tình sử cuối cùng của Hàn là Thương Thương, sinh 1924, con gái Thượng thư Trần Thanh Đạt, nữ sinh Huế, một mối tình tưởng tượng, do bạn nhà thơ là Trần Thanh Địch, chú ruột cô gái bịa đặt để an ủi nhà thơ, khi ông đã bệnh nặng, năm 1939. Về chuyện này, tư liệu đã ghi đúng, trừ việc cô gái lúc ấy 15 tuổi, chứ không phải 12 như Trần Thanh Mại, cũng là chú ruột, đã viết (sđd, tr.184).
Cuộc tình tưởng tượng, qua thư từ này, và cái tên cô gái, đã tạo cảm hứng cho Hàn Mạc Tử, năm 1940 viết tập thơ, lúc đầu có tựa đề
*Thương Thương*, sau đổi thành *Cẩm châu duyên*, gồm một vài bài thơ và 2 vở kịch thơ *Duyên kỳ ngộ* và *Quần tiên hội*, là tác phẩm dài cuối đời, phải bỏ dở theo lời gia đình cô gái yêu cầu ngưng sử dụng tên Thương Thương.
* *
*
Cuối cùng, về bệnh trạng Hàn Mạc Tử, cũng có đôi điều cần thống nhất.
Sau bốn năm ẩn lánh đó đây tại nhiều địa điểm ngoại vi thành phố Quy Nhơn, để chữa bệnh theo đông y, như Gò Bồi, Xóm Động, Thôn Tấn, có khi về nhà, cho đến cuối 1940 thì bệnh tình nguy kịch.
Ngày 8.9.1940 phải nhập viện Quy Nhơn là do quyết định của gia đình, chủ yếu là theo lời khuyên của người anh rể lả Bửu Dõng, y tá bệnh viện Quy Nhơn chứ không phải do chính quyền bắt ép, hay do có người chỉ điểm. Phòng thí nghiệm bệnh viện tìm ra vi trùng Hansen gây bệnh phong cùi, nên ngày 20.9.1940, Hàn Mạc Tử được chuyển vào Viện cùi Quy Hòa, do các dì phước dòng tu Phanxicô trông nom, dưới tên Nguyễn Trọng Trí, không ai biết là nhà thơ nổi tiếng; rồi qua đời vì bệnh kiết lỵ gia trọng, ngày 11.11.1940, lúc 05.45 giờ, chớ không phải 11 giờ trưa như Trần Thanh Mại đã ghi chắc nịch (sđd, tr. 258) khiến nhiều người, kể cả Quách Tấn nhầm theo.
Tìm hiểu sai lầm sơ đẳng này, thì nghe nhiều người giải thích: vì nhà thơ qua đời ngày 11 tháng 11, nên ghi giờ 11… cho có ý nghĩa (!!!)(19). Theo thông lệ của Viện, việc chôn cất được cử hành ngay buổi chiều ngày hôm đó.
Và bệnh nhân François Nguyễn Trọng Trí được mai táng tại nghĩa trang của Viện, chớ không phải lại Đèo Son như Chế Lan Viên đã ghi trong tiểu sử «
*Tuyển tập*» đã dẫn.
Trong
*Nhà văn hiện đại* tập 3, viết 1942, chương Hàn Mạc Tử, Vũ Ngọc Phan đã nhận định công minh và thực tế:
«
*Từ ngày Hàn Mặc Tử từ trần đến nay, mới trong khoảng hai năm trời, mà người ta đã nói rất nhiều và viết rất nhiều về Hàn* *Mặc Tử. Chứng bệnh của thi sĩ, cuộc đời đầy đau thương của thi sĩ, lời thơ thành thực của ông, khi nghẹn ngào, khi hoạt bát, nhưng bao giờ cũng chứa chan tình tứ hay một tin tưởng cao xa, đã làm cho nhiều người chú ý đến đời ông và thơ ông.* *Song dư luận bao giờ cũng rất kỳ, đã chú ý đến người và đến thơ, thì dư luận gần như trộn lẫn người với thơ làm một. Cho nên nói một cách công bình, thì gần đây «người» của Hàn Mặc Tử đã làm quảng cáo cho thơ của Hàn MặcTử rất nhiều. Đến nỗi về ông, người ta đã viết một giọng say sưa, ông là một thi sĩ mà trên thế giới không một thi sĩ nào sánh kịp*» (sđd, bản 1989, tr. 706).
«Người ta», trong câu cuối, ám chỉ Trần Thanh Mại, tác giả cuốn
*Hàn Mạc Tử* mà chúng tôi, trong bài này đã nhiều lần tham chiếu.
Nhận định của Vũ Ngọc Phan, từ thời điểm 1942 cho đến nay – tròn 70 năm – đã «cổ lai hy», nhưng vẫn chưa chịu già: cho đến nay «người ta» vẫn tiếp tục nói nhiều, viết nhiều, nhất là trên các mạng, «
*… trộn lẫn người với thơ làm một… Người đã làm quảng cáo cho thơ…*» Không những nói hay viết, người ta còn dựng kịch, làm tuồng, phim ảnh, ca hát. Mộ phần nhà thơ trở thành nơi du lịch, thương mại náo nhiệt, hấp dẫn bằng giai thoại ly kỳ.
Nhưng có một việc tối thiểu, là tìm lại tập thơ
*Gái quê*, bản gốc, tác phẩm duy nhất được in ấn, xuất bản năm 1936, sinh thời tác giả, thì không ai làm. Bắt đầu từ gia đình, đến thân bằng quyến thuộc trong làng văn chương hay giới sưu tập, có người có địa vị trọng vọng. Gì đến nỗi không tìm ra được một ấn phẩm đã xuất bản chưa lâu?
Chúng tôi ở ngoài nước, cũng vì tò mò thôi, tìm thử, cũng không công khó gì lắm, thì có được bản
*Gái quê* in 1936; tuy chỉ bản đánh máy, nhưng sau khi đối chiếu với nhiều nguồn tư liệu thì thấy chính xác, đầy đủ hơn những bản hiện lưu hành in theo bản chép tay của Chế Lan Viên từ 1987.
Niềm vui, có thể nói là cơ duyên, là tìm ra được tác phẩm nguyên gốc đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm sinh Hàn Mạc Tử. Do đó, nhân tiện, chúng tôi rà soát lại những tư liệu về nhà thơ, rải rác từ 70 năm nay. Nhân thấy lắm điều bất nhất, chúng tôi so sánh và tìm căn cứ hợp lý nhất đề xuất trong bài này.
Phần nào, chúng tôi cũng có học tập biên khảo của Giáo sư, nhà văn Pháp, Etiemble khi ông bỏ ra non một đời người để nghiên cứu «
*Huyền thoại Rimbaud*» (Le Mythe de Rimbaud), một nhà thơ thiên tài người Pháp, đã có cuộc đời ly kỳ và ngắn ngủi (1854 - 1891).
Bộ «
*Huyền thoại*» này gồm 5 tập, đặc biệt là cuốn 2: *Sự hình thành của huyền thoại,* hơn 500 trang, ấn hành năm 1954, kỷ niệm bách niên ngày sinh của Rimbaud, như chúng ta tưởng niệm Hàn Mạc Tử năm nay.
Dĩ nhiên là công việc chúng tôi hôm nay, vội vàng và hời hợt, chưa đáng là hạt bụi so với công trình đồ sộ và uyên bác của Etiemble; nhưng vẫn phải nói ra, tựa hồ giọt nước nhớ đầu nguồn.
Việc sưu khảo của chúng tôi chỉ giới hạn ở những tư liệu, sách báo may mắn có sẵn dưới tay, chốn tha hương, nên nhất định còn nhiều thiếu sót; phương tiện đối chiếu hạn chế, nên những đề xuất chưa chắc đã chính xác, cho nên tạm gọi bài này là
*những điểm tồn ghi*.
Mong mai kia, ngày tiên tháng Phật rộng dài, thời gian sẽ có lời giải đáp thỏa đáng.MHM
Orléans, Pháp, 02.8.2012
**Đ.T.**
(1) Vũ Ngọc Phan, NXB Tân Dân, 1942, Hà Nội, ấn bản Vĩnh Thịnh, tr 326, 1951, Hà Nội, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội in lại 1989, tr. 706
(2) Vũ Ngọc Phan 1989, nt, tr. 480
(3) Trần Thanh Mại,
*Hàn Mạc Tử*, NXB Võ Doãn Mại, 1942. Tái bản nhiều lần.
(4) Hoài Thanh và Hoài Chân,
*Thi nhân Việt Nam*, 1942, in lại nhiều lần, bản 1967, tr. 203
(5) Nguyễn đình Niên,
*Kinh nghiệm về thân phận người làm thơ* *trong Hàn Mạc Tử* (luận án cao học Sài Gòn 1973), tr 41, NXB SEACAEF, 2009, California.
(6) Nguyễn Bá Tín,
*Hàn Mặc Tử anh tôi*, tr 13, NXB Tin, 1990, Paris.
(7) Phạm Xuân Tuyển,
*Đi tìm chân dung Hàn MạcTử*, NXB Văn học, Hà Nội, 1997, tr. 60-61.
Phanxipăng trên báo
*Nghiên cứu và phát triển*, số 6-2010.
(8) Nguyễn thị Như Lễ (chị ruột), báo
*Lành mạnh*, Huế, ngày 1-11-1959. Nguyễn Bá Tín nhắc lại, sđd, tr. 17)
(9) Bùi Tuân,
*Một tình bạn thanh cao*, tr 21, tủ sách Bùi Gia, 2010, TPHCM, đã đăng trên tạp chí *Vinh Sơn*, Huế, ngày 1.2.1952.
(10)
*Văn* (tạp chí), số 179 ra ngày 1-6-1971, tr. 86, Sài Gòn
(11) H.Peras et VT Bích, Hàn MặcTử
*Le Hameau des Roseaux*, NXB Arfuyen, 2001, Paris
(12) Chế Lan Viên,
*Tuyển tập Hàn Mặc Tử*, Tựa, tr. 18, NXB Văn học, 1987, Hà Nội.
(13) Phan Cự Đệ,
*Thơ văn Hàn Mạc Tử*, tr. 108, NXB Giáo dục, 1993, Hà Nội.
(14) Tạp chí
*Văn*, tr. 94 ; số 73 - 74, ngày 7-1-1967, Sài Gòn.
(15) Hà Minh Đức,
*Tổng tâp Văn học Việt Nam hiện* *đại* tr. 41-45 ; NXB Hà Nội, 1998; Hà Nội
(16) Báo
*Văn *số 179, đd, tr. 89-92. Đã đăng trước trên *Phổ thông* số 63, ngày 15-8-1961, Sài Gòn. In lại nhiều nơi.
(17) Trích theo Chế Lan Viên, tựa
*Tuyển tập Hàn MạcTử*, tr. 21, NXB Văn Học, 1987, Hà Nội.
(18) Nguyễn Thị Như Lễ,
*Những điểm sai lầm về Hàn Mạc Tử*, báo *Lành mạnh*, 1-11-1959. Huế. In lại nhiều nơi.
(19) Phạm Xuân Tuyển, sđd, tr. 153, Phạm Đình Khiêm và Võ Long Tê,
*Như hương trầm bay lên*, tr. 173 và 179, NXB Tôn giáo, 2010. TPHCM.
Tác giả gửi trực tiếp cho
*BVN*

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE


text:
Tác dụng của quả sơ ri?
http://web123.vn/
Có nhiều mẫu website đẹp, hiện đại, dễ sử dụng. LH:04.37880808/ 04.37880909
http://123ads.vn
Quảng cáo Google adwords, tối ưu quảng cáo và ngân sách Google adwords, chi phí hợp lý, quảng cáo xuất hiện trên google top3 VIP, top 10, cam kết hiển thị.
http://123ads.vn/quang-cao-facebook/
Khuyến mại lớn giảm giá dịch vụ tăng like Facebook Fanpage nhân dịp Tết Nguyên Đán
Xem nhiều nhất
Xin hỏi bột năng là bột gì và công dụng ra sao?
1 trả lời - 31634 lượt đọc
Cách làm ớt sa tế?
3 trả lời - 14165 lượt đọc
Cách làm Thịt chó xào lăn?
1 trả lời - 13743 lượt đọc
Ăn ổi có tác dụng gì?
5 trả lời - 10808 lượt đọc
Cách khử mùi hôi của thịt lợn?
1 trả lời - 10492 lượt đọc
Tôi đang muốn làm mứt me chín. Xin chỉ dùm tôi cách làm mứt me?
1 trả lời - 10276 lượt đọc
Bia 333 giá hôm nay bao nhiêu nhỉ?
2 trả lời - 9906 lượt đọc
Su hào xào thịt lợn làm thế nào?
1 trả lời - 7858 lượt đọc
Chót dại ăn no quá, giờ phải làm gì cho nhanh tiêu đây?
3 trả lời - 7315 lượt đọc
Bạn nào biết cách nấu lẩu đầu cá hồi thơm ngon mà không bị tanh chỉ giùm tôi với? Cảm ơn nhiều
2 trả lời - 6989 lượt đọc
Hỏi cách làm Thịt chó hấp?
1 trả lời - 5511 lượt đọc
Tim lợn hấp làm thế nào?
1 trả lời - 5465 lượt đọc
Nhà tôi có một cây me, trái chín nhiều quá tôi muốn làm mứt me chín. Xin chỉ dùm tôi cách làm mứt me
2 trả lời - 5300 lượt đọc
Hỏi về quán cafe ngon, đẹp, yên tĩnh ở Hà nội?
24 trả lời - 5082 lượt đọc
Cách pha chế nước mía các vị
2 trả lời - 4981 lượt đọc
Tác dụng của củ đậu?
3 trả lời - 4791 lượt đọc
1 thùng bia Tiger tết năm nay bán giá bao nhiêu nhỉ?
1 trả lời - 4757 lượt đọc
Ăn nem chua rán ở đâu là ngon nhất tại Hà Nội?
5 trả lời - 4498 lượt đọc
Các câu hỏi khác
Ăn cà rốt và cà chua không có lợi cho người bị bệnh ung thư phổi có đúng không?1 trả lời - 95 lượt đọc

markdown:
Sơ ri chứa các chất sortibol, nước và potassium, vì thế mà sơ ri trở thành “đặc sản” cần thiết cho người mắc bệnh thận và bệnh táo bón. Nó còn chứa các dịch chống oxy hóa gọi là anthocyanes bảo vệ tốt hệ hô hấp. Nhất là trái sơ ri chứa các thành phần làm cắt giảm cơn đau của bệnh cảm cúm.
Thiết kế website bởi Web123.vn
Tài liệu | Luận văn

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)

Cache-Control: max-age=900, public, must-revalidate


text:
Trang Chủ
Bảng giá thuê xe tự lái
Hướng dẫn thủ tục thuê xe
Kinh nghiệm khi thuê xe tự lái
Liên Hệ
DỊCH VỤ CHO THUÊ XE TỰ LÁI
Địa chỉ: 390 Phạm văn chiêu - Phường 14 - Quận Gò Vấp - Tp.HCM
Điện thoại: (08) 22001415 - Hotline : 0913.31.31.97
Email: info@chothuexetulai.info
SEO WEBSITE
Thue xe tu lai - Thuê xe tự lái - Xe tự lái - Xe tu lai - Cho thue xe tu lai
Cho thuê xe tự lái - Dich vu thue xe tu lai - Dịch vụ thuê xe tự lái
Joomla Templates
- by Joomlage.com

Server: nginx

X-Logged-In: False

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: no-cache

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Encoding: gzip


text:
THPTNHONTRACH.CO.CC
HS-NT.CO.CC
Nơi lưu giữ kỉ niệm của học sinh trường THPT Nhơn Trạch
Index
Trợ giúp
Gallery
Tìm kiếm
Thành viên
Nhóm
Đăng ký
Đăng Nhập
THPTNHONTRACH.CO.CC
HS-NT.CO.CC
::
Tin Tức - Sự Kiện
::
Tin Hot Hằng Ngày Của Trường THPT Nhơn Trạch
::
Vi Tính
::
Play Games
::
Trao Đổi Về Game
Share
|
Cách bắn siêu cao góc 81 full lực và góc 70 trong Gunny ! ^^
Tác giả
Thông điệp
Genny_boy
Tổng số bài gửi
:
513
Join date
:
12/04/2010
Age
:
21
Đến từ
:
Sa Mạc Cô Đơn
Tiêu đề: Cách bắn siêu cao góc 81 full lực và góc 70 trong Gunny ! ^^
2010-08-31, 19:00
I.Một số khái niệm và đặc điểm cơ bản :
1. Đặc điểm cơ bản của bắn siêu cao:
Lực bắn luôn từ 90% cho đến 100%.Điều này đồng nghĩa với việc nếu muốn thay đổi điểm rơi của viên đạn bạn chỉ phải thay đổi góc mà không cần thay đổi quá nhiều về lực bắn--Rất hợp cho những gamer mắc bệnh "run tay" :))--.Hơn nữa các công thức tính toán để bắn siêu cao rất đơn giản và khá chính xác.Vì vậy có thể nỏi bắn siêu cao thực ra là kiểu bắn đơn giản nhất trong Gunny.
2.Các định nghĩa và công thức cơ bản :
*Điểm rơi -Góc chuẩn :
-Như mình đã nói ở trên.Bắn siêu cao gần như hoàn toàn dựa vào việc thay đổi góc nên việc tính toán sự liên quan giữa điểm rơi cuả viên đạn với mỗi góc tương ứng được xem như là bước quan trọng nhât trong kỹ thuật bắn này.
- Điểm rơi của mỗi góc chuẩn chính là điểm mà viên đạn sẽ rơi khi ta bắn full lực với góc đó ở điều kiện gió 0 .
. -Nghe thì có vẻ rất phức tạp và lằng nhằng nhưng thực ra ko có gì đâu các bạn à.
-.Để mình làm 1 vài ví dụ là các bạn sẽ thấy dễ như ăn cháo thôi :))Các bạn nhin xuông hình phía dưới nhé (Đây là hình minh họa cho công thức bắn siêu cao trong phạm vi 1 màn hình):
**Rồi giờ mình sẽ giải thích ý nghĩa của những số và vạch kẻ trên hình :
- Đầu tiên là 3 vòng tròn màu đỏ ở mép màn hình. Đấy chính là điểm đứng của mình.
- Mỗi đường kẻ dọc chính là điểm đánh dấu điểm rơi cho mỗi góc chuẩn.
Ví du: Ở đường kẻ đầu tiên ứng với số 89.Đây chính là điểm rơi chuẩn của góc 89.
Nôm na thì là nếu mình đứng ở vị trí mép màn hình mà bắn với goc 89 full lực trong điêu kiện gió 0 thì viên đạn sẽ rơi trúng chỗ vạch kẻ ấy
Các vạch kẻ tiêp theo tương tự :Vạch 88 ứng với điểm rơi của góc chuẩn 88. vạch 87 là của góc 87 vv.....
*1 mẹo nho nhỏ nè: Các bạn có để ý rằng các vạch dọc đều đi qua 1 điểm đặc biệt của menu phía dưới màn hình không.
. Ví dụ vạch 89 đi đúng qua mép cái đồng hồ đo góc. Vạch 88 thì đúng qua điểm lực 15%. Vạch 84 đi đúng qua mép thanh lực.vv...
Đây chính là những điểm đo đạc tuyệt vời có sẵn cho chúng ta.
Bạn hãy cố gắng ghi nhớ những điểm đặc biêt này nếu không muốn vừa bắn vừa cầm thước kẻ compa lên để đo đạc nhé =)).
***Giờ tiếp theo là phần tính gió :
Vì trong khi bắn thực sự không thể lúc nào gió cũng bằng 0 được(thực ra là rât ít khi =.=) và sau mỗi lượt bắn lực gió sẽ thay đổi 1 lần nên việc tính toán góc để viên đạn rơi đúng điểm mình muốn trong các điều kiên gió khác nhau la mấu chốt sống còn của ký thuật bắn siêu cao. (đại loại là tính nhầm góc thi bắn hụt ̀ 100%--thế cho nó nhanh-=.=)
Rất may là công việc này chẳng khó khăn gì lắm : Miễn là bạn có học qua lớp 2 là có thể làm được.=))
Công thức như sau: 0.5 gió =1 góc .chấm hết.:
Điều này có nghĩa là khi gió thay đổi 0.5 đơn vị thì bạn tăng hoặc giảm 1 góc tùy theo chiều gió(Gió xuôi với chiều bắn thì tăng góc mà ngược với chiều bắn thì giảm góc)
.Ví dụ 1:.thằng địch đứng đúng cái vạch sô 84.Nếu gió 0 bạn bắn 84 full lực thì đạn sẽ rơi vào đầu địch đúng chưa nào.
-Nhưng mà thực tế là gió̀ ngược 1.5 Muốn dạn vẫn rơi vào đầu nó thì bạn phải giảm 3 góc so với góc chuẩn .Tức là bắn góc 81 full lực.
-Trong trường hợp gió lẻ (Gió lẻ là gió không chia hết được cho 0.5).ví du 1.4 ,2.3 ,3,8 vv....thì bạn cần có cách xử lý linh hoạt 1 chút.
Như vi dụ 1.Nhưng thay vì gió là ngược 1.5 thì nó lại là 1.8 chẳng hạn .
Với trường hợp này nếu bạn vân giảm 3 góc và bắn full lực thì viên đạn sẽ hơi đuối
còn nêu giảm 4 góc bắn full lực thì sẽ bay quá mục tiêu .(vì 1.5<1.8<2.0 mà) .
Trong trường hợp này bạn sẽ giảm 4 góc và phải giảm lực( Khi cần thay đổi lực bắn bạn nhớ xài công thức này : 0.1 gió =2% lực bắn). Thay vì bắn full lực bạn chỉ cần bắn với lực là 96% là đủ.
II.Các bước bắn siêu cao :
Bước 1:Xác định khoảng cách giữa ta và địch để tìm ra góc chuẩn.
Bước 2: Nhìn lên đồng hồ đo gió để xác định lực gió .Sau đó dùng công thức ở trên đề tính ra góc và lực cần phải bắn.
Bước 3:Còn gì nữa ko nhỉ?....À hết rồi.giờ bắn thôi ^^.
*Chú ý : Khi bạn bắn siêu ngược(Nôm na là quay mông về mặt địch ấy.) thì thay vì gió xuôi tăng góc -gió ngược giảm góc như bình thường bạn sẽ phải làm ngược lại.Nghĩa là gió xuôi sẽ phải giảm góc , còn gió ngược thì phải tăng góc lên.
Sau mỗi lượt bắn bạn cần phải làm lại các bước trên vi sau môi lượt bắǹ gio đều ́ sẽ thay đổi.
Genny_boy
Tổng số bài gửi
:
513
Join date
:
12/04/2010
Age
:
21
Đến từ
:
Sa Mạc Cô Đơn
Tiêu đề: Re: Cách bắn siêu cao góc 81 full lực và góc 70 trong Gunny ! ^^
2010-08-31, 19:08
Cơ bản là các bạn chỉ nhớ là :
Từ bên trái wa bên phải là góc 100--> 81 nghĩa là 1 gạch là giảm 1 góc ! bắn với lực 95 , gió 0
gió 0.5 = 1 góc ( nếu gió thuận là 0.5 thì tăng 1 góc (VD: góc 81 chuẩn mà gió thuận là 0.5 thì tăng lên là góc 82, còn gió nghịch cũng 0.5 thì giảm 1 góc ! VD:81 giảm còn 80
)
còn gì nữa ko ta !
ah đúng rồi ! Trong trường hợp gió lẻ (Gió lẻ là gió không chia hết được cho 0.5).ví du 1.4 ,2.3 ,3,8 vv....thì bạn cần có cách xử lý linh hoạt 1 chút.
Nhưng thay vì gió là ngược 1.5 thì nó lại là 1.8 chẳng hạn .
Với trường hợp này nếu bạn vân giảm 3 góc và bắn full lực thì viên đạn sẽ hơi đuối
còn nêu giảm 4 góc bắn full lực thì sẽ bay quá mục tiêu .(vì 1.5<1.8<2.0 mà) .
Trong trường hợp này bạn sẽ giảm 4 góc và phải giảm lực( Khi cần thay đổi lực bắn bạn nhớ xài công thức này : 0.1 gió =2% lực bắn). Thay vì bắn full lực bạn chỉ cần bắn với lực là 96% là đủ.
Genny_boy
Tổng số bài gửi
:
513
Join date
:
12/04/2010
Age
:
21
Đến từ
:
Sa Mạc Cô Đơn
Tiêu đề: Re: Cách bắn siêu cao góc 81 full lực và góc 70 trong Gunny ! ^^
2010-08-31, 19:15
góc 70 ! nếu các bạn đã thành thạo trong việc bắn góc 81 full lực rồi ! thì mình chỉ thêm góc 70 trong những trường hợp có vật cản ở trên hay là ko tìm dc góc bắn sc ! ^^
CT như sau : khi gió = 0 ( gió 0.4=1 góc !)
góc 81 (1 màn hình)=góc 70 bắn lực 63
góc 82 =góc 70 bắn lực 55
góc 83 =góc 70 bắn lực 50
góc 84 =góc 70 bắn lực 45
và nếu wa' gần thì bạn chỉ cần bắn góc thấp là dc !
Coi như là xong ! phù mệt thjt ! nếu mình bik update thì chắc dễ hơn ! phù mệt thjt !
Genny_boy
Tổng số bài gửi
:
513
Join date
:
12/04/2010
Age
:
21
Đến từ
:
Sa Mạc Cô Đơn
Tiêu đề: Re: Cách bắn siêu cao góc 81 full lực và góc 70 trong Gunny ! ^^
2010-08-31, 19:20
bạn cần bik tính toán nhanh lên nhé ! vì t/g tối đa chỉ có 10s thôi !
nếu tập luyện thì chỉ cần mất 1 tuần ( trừ hao , nếu lỡ có bận hay gì đó !
)
mà ai xiên thì chắc 3 ngày là thành công !
Chúc các bạn chơi game vui vẻ và street
kakalat
Tổng số bài gửi
:
399
Join date
:
31/05/2009
Age
:
21
Đến từ
:
poppin world
Tiêu đề: Re: Cách bắn siêu cao góc 81 full lực và góc 70 trong Gunny ! ^^
2010-09-01, 11:23
cái này tui cung bit'! sơ sơ!
trg` hop solo thi hay xai` 50! giu~ turn ban cho chak
! noi' chung ban nhau thi` thg` thg` toan goc 50 thoi! chung nao` map kho' moi dung toi SC!
SC thi minh thg` dung ban ga`! nhug ban nao` hoi nhat' thi` cu ga` thg` s6
v1 v2 boss ga` v3 v4 v2,v3 goc' 30-35 luk kug~ the. crit nhiu` hay ko tuy` thuoc vao may man' ha! v1,v4 goc cung the tag luk len 40-45 ( nhin` gio dum` cai nha) con` may cai s1 s2 s3 thi thi hkoi noi nha! ti ra ga` mau do? thi` dung sc nhug thuong thuong la` goc 75 @@! ai can thi e post bai` llen
Kon` ai noi la ko bit ban kien thi` e botay! @@ cai do thi de rui` nha!
kakalat
Tổng số bài gửi
:
399
Join date
:
31/05/2009
Age
:
21
Đến từ
:
poppin world
Tiêu đề: Re: Cách bắn siêu cao góc 81 full lực và góc 70 trong Gunny ! ^^
2010-09-01, 11:26
e nhok! tim dum cai bai` chi cach tinh turn x1 nha! ban x1 nhug van dc turn ak'! do h` toan ban bt rui` tinh turn ko! hom trc co ng` bao khi ban co the dung x1 ma ko mat turn! tui ngi~ chi co trg` hop dame to hon no voi cai trg` hop minh ban trung no nhug toi turn no thi no miss! chj co the moi dung x1 rui` an turn 2 thoi! @@ fai the ko nhi?
Genny_boy
Tổng số bài gửi
:
513
Join date
:
12/04/2010
Age
:
21
Đến từ
:
Sa Mạc Cô Đơn
Tiêu đề: Re: Cách bắn siêu cao góc 81 full lực và góc 70 trong Gunny ! ^^
2010-09-01, 17:27
nếu mún xài x1 mà có turn bạn có thể thêm 20%pow cũng dc ! nếu như đối phương mà cứ sài hết lực chiến liên tục ( bắn gà đó
)mà chúng ta chỉ bắn 1 phát thử thì sẽ dc 2 turn ! nhưng 2 turn mà canh x1 20% pow thì rất khó , do đối thủ rất khôn khéo trong cách giữ turn thì rất hiếm khi dc x1 20%pow ! ;p ;p
linhaffx
Tổng số bài gửi
:
1
Join date
:
15/10/2010
Tiêu đề: Re: Cách bắn siêu cao góc 81 full lực và góc 70 trong Gunny ! ^^
2010-10-15, 11:19
Cách bắn siêu cao góc 81 full lực và góc 70 trong Gunny ! ^^
Trang
1
trong tổng số
1
trang
Similar topics
Similar topics
»
ShopGunnyOnl.Tk - Shop Gunny 3.2, Hack Xu Gunny 3.2, Hack Lệ Kim Gunny , Hack Đá Cường Hóa Gunny 3.2, Hack Tọa Độ Gunny , Hack lever Gunny 3.2 , Hack Vàng Gunny- Tặng Code Phiên Bản 3.2
»
Marvel's The Avengers-Biệt đội siêu anh hùng
»
Hack Gunny 3.1,Hack Cường Hóa 3.1,Bug Huân chương 3.1,Hack Tọa Độ Gunny 3.1
»
Hack Gunny 3.1,Hack Cường Hóa 3.1,Bug Huân chương 3.1,Hack Tọa Độ Gunny 3.1
»
gunny lau free!!!
Permissions in this forum:
Bạn
không có quyền
trả lời bài viết
THPTNHONTRACH.CO.CC
HS-NT.CO.CC
::
Tin Tức - Sự Kiện
::
Tin Hot Hằng Ngày Của Trường THPT Nhơn Trạch
::
Vi Tính
::
Play Games
::
Trao Đổi Về Game
THPTNHONTRACH.CO.CC
HS-NT.CO.CC
::
Tin Tức - Sự Kiện
::
Tin Hot Hằng Ngày Của Trường THPT Nhơn Trạch
::
Vi Tính
::
Play Games
::
Trao Đổi Về Game
Sở GD & ĐT Đồng Nai
Trường THPT Nhơn Trạch
Địa chỉ: ấp 2, xã Phú Thạnh, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai
Điện thoại: 061.3518248 - 3518123
wWw.THPTNhonTrach.Co.Cc
không chịu trách nhiệm về những thông tin thành viên đăng tải

markdown:
THPTNHONTRACH.CO.CC
HS-NT.CO.CC
THPTNHONTRACH.CO.CC
HS-NT.CO.CC
Nơi lưu giữ kỉ niệm của học sinh trường THPT Nhơn Trạch
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
góc 70 ! nếu các bạn đã thành thạo trong việc bắn góc 81 full lực rồi ! thì mình chỉ thêm góc 70 trong những trường hợp có vật cản ở trên hay là ko tìm dc góc bắn sc ! ^^
CT như sau : khi gió = 0 ( gió 0.4=1 góc !)
góc 81 (1 màn hình)=góc 70 bắn lực 63
góc 82 =góc 70 bắn lực 55
góc 83 =góc 70 bắn lực 50
góc 84 =góc 70 bắn lực 45
và nếu wa' gần thì bạn chỉ cần bắn góc thấp là dc !
![]()
Coi như là xong ! phù mệt thjt ! nếu mình bik update thì chắc dễ hơn ! phù mệt thjt !
![]()
![]()
![]()
![]()
bạn cần bik tính toán nhanh lên nhé ! vì t/g tối đa chỉ có 10s thôi !
![]()
nếu tập luyện thì chỉ cần mất 1 tuần ( trừ hao , nếu lỡ có bận hay gì đó !
![]()
mà ai xiên thì chắc 3 ngày là thành công !
![]()
Chúc các bạn chơi game vui vẻ và street
![]()
![]()
![]()
![]()
cái này tui cung bit'! sơ sơ!
trg` hop solo thi hay xai` 50! giu~ turn ban cho chak
![]()
SC thi minh thg` dung ban ga`! nhug ban nao` hoi nhat' thi` cu ga` thg` s6
v1 v2 boss ga` v3 v4 v2,v3 goc' 30-35 luk kug~ the. crit nhiu` hay ko tuy` thuoc vao may man' ha! v1,v4 goc cung the tag luk len 40-45 ( nhin` gio dum` cai nha) con` may cai s1 s2 s3 thi thi hkoi noi nha! ti ra ga` mau do? thi` dung sc nhug thuong thuong la` goc 75 @@! ai can thi e post bai` llen
Kon` ai noi la ko bit ban kien thi` e botay! @@ cai do thi de rui` nha!
![]()
![]()
![]()
e nhok! tim dum cai bai` chi cach tinh turn x1 nha! ban x1 nhug van dc turn ak'! do h` toan ban bt rui` tinh turn ko! hom trc co ng` bao khi ban co the dung x1 ma ko mat turn! tui ngi~ chi co trg` hop dame to hon no voi cai trg` hop minh ban trung no nhug toi turn no thi no miss! chj co the moi dung x1 rui` an turn 2 thoi! @@ fai the ko nhi?
![]()
![]()
![]()
nếu mún xài x1 mà có turn bạn có thể thêm 20%pow cũng dc ! nếu như đối phương mà cứ sài hết lực chiến liên tục ( bắn gà đó
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
## Cách bắn siêu cao góc 81 full lực và góc 70 trong Gunny ! ^^
![]()
|» |
»
»
»
»
| ©
[phpBB](http://www.forumvi.com/vi/phpbb/) | [Free forum support](http://help.forumotion.com/) | [Liên hệ](/contact) | [Report an abuse](/abuse?page=%2Ft2300-topic&report=1) | [Create your blog](http://www.hazblog.com/vi/)

P3P: CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0


text:
Cám ơn bạn, bài viết của bạn đã được gửi thành công và đang chờ duyệt. Tìm hiểu thêm về cơ chế nhuận bút
Gửi thêm bài
Bài viết "Title chuẩn trên K14" đã được duyệt. Xem bài viết của bạn tại đây.


text:
Tại điều 15 Nghị định 127/2008/NĐ-CP ngày 12/12/2008 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm thất nghiệp: “1. Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp đủ mười hai tháng trở lên trong vòng hai mươi bốn tháng trước khi bị mất việc làm hoặc chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật lao động hoặc chấm dứt hợp đồng làm việc theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức.
2. Đã đăng ký với cơ quan lao động khi bị mất việc làm, chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc.
3. Chưa tìm được việc làm sau mười năm ngày kể từ ngày đăng ký với cơ quan lao động theo quy định tại khoản 2 Điều này”
Theo quy định tại Điều 9 Thông tư 32/2010/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội thì: “Trong thời hạn bảy ngày tính theo ngày làm việc, kể từ ngày bị mất việc làm hoặc chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, người lao động phải trực tiếp đến Trung tâm Giới thiệu việc làm nơi đã làm việc trước khi bị mất việc làm, chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc để đăng ký thất nghiệp; Trong trường hợp ốm đau, thai sản, tai nạn, thiên tai, dịch họa thì người lao động có thể được gia hạn nhưng nhiều nhất không quá ba mươi ngày kể từ ngày hết hạn đăng ký thất nghiệp theo quy định được đăng ký thất nghiệp”. Hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp bao gồm: Đề nghị hưởng bảo hiểm thất nghiệp gồm: bản sao hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc đã hết hạn hoặc thỏa thuận chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, quyết định thôi việc hoặc xác nhận của đơn vị cuối cùng trước khi thất nghiệp về việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc theo đúng pháp luật. Đồng thời, người lao động phải xuất trình sổ Bảo hiểm xã hội có xác nhận của cơ quan bảo hiểm xã hội về việc đóng bảo hiểm thất nghiệp.
Như vậy, trường hợp của bạn sau 15 ngày kể từ ngày ký Quyết định nghỉ việc bạn mới được nhận quyết định và bạn chưa tiến hành thủ tục đăng ký bảo hiểm thất nghiệp tại Cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn quy định của pháp luật. Về nguyên tắc, trong thời hạn bẩy ngày tính theo ngày làm việc, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, bạn phải tới Trung tâm Giới thiệu việc làm nơi đã làm việc trước khi bị mất việc làm, chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc để đăng ký thất nghiệp. Tuy nhiên, bạn đã không thực hiện việc đăng ký, do vậy để được hưởng bảo hiểm thất nghiệp bạn phải làm thủ tục đăng ký và phải chứng minh mình thuộc trường hợp theo quy định: “Trong trường hợp ốm đau, thai sản, tai nạn, thiên tai, dịch họa thì người lao động có thể được gia hạn nhưng nhiều nhất không quá ba mươi ngày kể từ ngày hết hạn đăng ký thất nghiệp theo quy định được đăng ký thất nghiệp”. Trường hợp không chứng minh được thì bạn sẽ không được hưởng bảo hiểm thất nghiệp.
Luật sư Vũ Thị Hiên
CÔNG TY LUẬT TNHH ĐẠI VIỆT
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG ĐẠI VIỆT
Địa chỉ: Số 335 Kim Mã - Ba Đình - Hà Nội
Tư vấn tổng đài 04 -1088 phím số 4 -4 hoặc phím 4-5
Điện thoại: 04 3 747 8888 – Fax: 04 3 747 3966
Hot-line: 093 366 8166
Email: info@luatdaiviet.vn
Website: http://www.luatdaiviet.vn

Vary: Accept-Encoding

Server: LiteSpeed

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0