text:
Trong sự thích nghi có sự buông trôi bất lực
- Quan sát người Việt và dân tộc VN trong cuộc sống hội nhập hôm nay, với một người dành nhiều thời gian nghiên cứu về VN và đặc tính dân tộc Việt, ông có ấn tượng, suy nghĩ gì?
Nhìn lại thời gian mấy chục năm nay, dễ thấy VN sau chiến tranh đã trải qua một quá trình, lúc chậm lúc nhanh, nhiều lúc như là quanh co, hỗn loạn, nhưng nhìn chung đến nay đã chạm tới một cái ngưỡng và cần lo để chuyển sang giai đoạn mới. Đã đến lúc chúng ta có thể tổng kết, đánh giá cả một chu kì phát triển. Một hướng suy nghĩ là nhìn những thành công hay vấp váp về kinh tế xã hội dưới góc độ văn hóa, bởi con người kinh tế chẳng qua cũng chỉ là một khía cạnh của con người VN.
Từ chiến tranh chuyển sang hoà bình, từ chỗ tách ra để làm công việc riêng của dân tộc đến chỗ quay trở về hội nhập với thế giới, cái quá trình ấy là cả một khúc quanh đột ngột. Tôi ngờ rằng nhiều người lớn tuổi đã sống hết lòng với đời sống hẳn cũng chung tâm lý như tôi, đêm nằm ngẫm nghĩ thấy thương cho chính mình và những người thân quen xung quanh, rộng ra là thương cho cả dân tộc.
Chiến tranh từng bòn rút tất cả sức lực, kéo cuộc sống chậm lại. Mở cửa, ta lại lao vào làm ăn với bất cứ giá nào, sức khỏe kém đi, con cái không người dạy dỗ, cũng hư hỏng đi.
Nhìn cả môi trường tự nhiên lẫn môi trường xã hội đều bị xói mòn mà không khỏi xót xa.
Người Việt xưa tới giờ khổ quá, đến khi ra với thế giới thì mắt như bị chói, cái gì cũng thèm thuồng. Hết gồng mình lên chiến đấu nay lại gồng mình lên để hưởng thụ. Cha mẹ cứ cái gì ngon nhất, đẹp nhất là lo dành cho con. Trong gia đình, ta cúi mặt xuống chiều chuộng nhau mà không dám đặt ra yêu cầu cao với nhau.
Theo tôi, căn nguyên của cái cách ứng xử này là cảm giác tự ti, nhìn thấy cái sung sướng vừa đến với mình nó mong manh quá, còn thế giới vẫn xa lạ quá. Che mắt mình lại, không muốn lộ ra ở mình cái phần bất lực, bởi tận thâm tâm, tin rằng không bao giờ đạt được cái phần nhân loại hôm nay đã tới.
Nghịch lý là ở chỗ do mang tâm thức tự ti đó, khi quay lại nhìn bản thân, ở nhiều người - không ai bảo ai - sinh ra tâm lý tự huyễn hoặc. Rằng so ra ta cũng ghê gớm lắm; rằng không có cái phần hơn hẳn thiên hạ nhưng mình lại có cái khác: di sản thế giới (thực chất phần nhiều là di sản thiên nhiên, đâu phải là văn hóa), văn hóa ẩm thực...
Bình tĩnh lại để nghĩ sẽ thấy cái để VN khoe ra với thiên hạ thường chỉ là phần trời cho mà không phải phần con người làm ra, chỉ là những gì bản năng mà không phải là phần của trí tuệ: Ta không có cuốn sách, bức họa nào ở tầm thế giới. Trong âm nhạc, phần khó nhất của nó là hòa âm thì nhạc VN lại kém, lấy đâu ra tác phẩm lớn.
Cái rõ nhất và duy nhất chúng ta có thể khoe với thế giới chính là sự thích nghi, thích nghi nên thế nào cũng tồn tại. Tôi nhớ trong Anh em Karamazov, Dostoievski có một câu khái quát: "Tồn tại trong bất cứ điều kiện nào là truyền thống của dòng họ Karamazov nhà ta". Người VN cũng thế. Khó khăn đấy, nhưng chúng ta vẫn tồn tại - ta tự nhủ.
Có điều hôm qua trong chiến tranh nghĩ thế là cần thiết, nhưng hôm nay không đủ nữa. Đã đến lúc đặt vấn đề là tồn tại sẽ như thế nào, thế nhỡ sự thích nghi làm cho chúng ta mòn mỏi, kém cỏi, tầm thường và hư hỏng đi thì sao?
Làm kinh tế bằng tư duy chiến tranh
- Ông vừa hơn một lần nói tới chiến tranh. Phải ông cho rằng đó là một trong những nguyên nhân gần dẫn tới những khó khăn kinh tế hiện nay? Nhưng ba chục năm là thời gian quá dài, chiến tranh đã lùi vào dĩ vãng. Liệu ta có nên cường điệu vai trò của nó?
- Không, chả có gì là cường điệu cả. Ta đã ra khỏi cuộc chiến, nhưng lòng ta, cách sống, cách nghĩ của ta chưa ra khỏi.
Chiến tranh cho phép người ta bất chấp quy luật miễn là được việc; chỉ lo hiệu quả, còn cái giá của nó thì không cần biết. Trong chiến tranh, nhất là chiến tranh ở VN, cứ chờ có những điều kiện cần và đủ thì không ai dám làm gì. Phải liều. Phải duy ý chí. Cách làm đó nay vẫn được ta áp dụng.
Nói tóm lại, nếu trong chiến tranh ta phá với bất cứ giá nào thì nay ta xây với bất cứ giá nào. Trên báo chí luôn có những tin đại loại cây cầu này sang năm phá năm nay vẫn cứ thi công vì đã vào kế hoạch rồi, hoặc xây nhà máy ào ào mà chả chú ý gì tới tác hại của nó với môi trường. Thì đó là kiểu tư duy chiến tranh chứ còn gì nữa?!
Bản thân chiến tranh VN lạ, không giống ai. VN thắng được trong chiến tranh là nhờ chơi theo luật VN, tuy nhiên, trong làm kinh tế, thì phải chơi theo luật chung của thế giới.
Những suy nghĩ về chiến tranh còn thường xuyên đến với tôi, mỗi khi nghĩ tới quốc nạn tham nhũng. Đọc cuốn Những bước thịnh suy của các triều đại Trung Quốc của Cát Kiếm Hùng (nhà sử học Đài Loan) biết rằng trong lịch sử nước này, tham nhũng ghê nhất là triều đại nhà Nguyên, một chính quyền quân sự. Nữa là ở ta lại phổ biến hiện tượng coi ai giỏi chiến đấu thì cũng biết làm kinh tế, nới lỏng luật pháp, dễ dãi với người có công và tuỳ tiện lấy quyền lợi kinh tế trả ơn cho người góp phần tạo nên thắng lợi trong chiến tranh... tham nhũng là tránh sao nổi.
Tâm lý tiểu nông vẫn còn ăn sâu trong cách đi ra thế giới của người mình. Và cả cách tư duy nữa: tư duy tiểu nông.
Tâm lý tiểu nông tư duy tiểu nông
- Ngoài nguyên nhân chiến tranh, để cắt nghĩa tình hình hiện thời, theo ông đâu là những nguyên nhân lịch sử văn hoá sâu xa hơn ?
- Trước khi Pháp sang, "cả nước sống leo lắt trong một tình trạng thôn dã" - tôi đọc được câu này trong một cuốn sách mới dịch in gần đây, cuốn Người Pháp và người An nam bạn hay thù? của Philippe Devillers. Tôi chia sẻ với cách nhìn của nguyên trưởng đoàn đàm phán Hiệp định thương mại Việt - Mỹ, ông Nguyễn Đình Lương, rằng tâm lý tiểu nông vẫn còn ăn sâu trong cách đi ra thế giới của người mình. Và cả cách tư duy nữa: tư duy tiểu nông.
Tôi trộm nghĩ, ở ta, một khi nếp sống làng xã còn ngự trị khắp nơi thế này, không có triết học ghê gớm cao xa gì tồn tại nổi, chỉ tư tưởng tiểu nông chi phối tất cả.
- Nhìn sang nước Trung quốc, nông thôn ở họ cũng nặng nề, sao họ vẫn phát triển tốt ?
- Vì tư tưởng nông dân ở đó tuy mạnh (bắt nguồn từ tầm vóc một nông thôn bao la), nhưng không phải là tư tưởng chủ đạo. Xưa đã vậy mà nay càng vậy. Người ta bảo rằng trọng nông ức thương là nguyên tắc chi phối chính sách những nước theo đạo Khổng. Nhưng đó chỉ là một phần sự thật. Từ thời Tần Hán đô thị Trung Quốc đã phát triển, từ Đường Tống trở đi thì đã có vai trò của một cơ chế năng động kéo cả xã hội tiến theo.
Đô thị phát triển nghĩa là quốc gia trở thành một đơn vị có sức kết dính mạnh mẽ. Việc kinh doanh của thương nhân ở đây được sự hỗ trợ của trí tuệ, giới nhà nho cũng tham gia nghề buôn, làm cho nghề này đạt tới quy mô quốc gia và xuyên quốc gia.
Nhìn chung trong thương trường, tư duy con người trở nên thông thoáng hơn, năng động hơn. Giở các cuốn lịch sử tư tưởng ở Trung Quốc bao giờ tôi cũng thấy người ta nói tới phần tư tưởng kinh tế. Thời nào, bộ phận này trong tư tưởng xã hội Trung Hoa cũng có tiến triển.
Trong khi ấy, nhìn lại mình thì ngược lại. Quen sống tự nhiên ở làng quê, ta không dám tổ chức lại cuộc sống qua các đô thị. Ta làm gì cũng chỉ theo bản năng, sự tham gia của lý trí chỉ dừng lại ở mức tối thiểu.
Là một nước nông nghiệp nhưng cho tới lúc này, VN hầu như không có sách nào tổng kết kinh nghiệm trồng lúa, còn nói chi tới các nghề khác.
Nghề buôn thì lại càng bị coi thường khinh rẻ. Mọi người cho đó là nghề lừa lọc và thường bảo nhau "Thật thà như thể lái trâu". Bản thân người làm nghề buôn cũng làm ăn trong thế quẩn quanh lặt vặt, sản xuất càng lụn bại thì họ càng có cơ hội để bắt chẹt người có nhu cầu.
Ông cho rằng năng lực sản xuất và kinh doanh lại là chỉ số chủ yếu đánh giá sự phát triển xã hội ?
- Xét về mặt tư duy, sản xuất và kinh doanh được là nhờ người ta có một quan niệm rộng rãi về thế giới. Người ta theo đuổi sự hoàn hảo. Người ta làm gì cũng chuyên nghiệp.
Cũng là cái diều làm để chơi, nhưng diều các nước nhiều kiểu dáng kỳ lạ, còn diều VN chỉ là mảnh giấy bồi phất vào mấy cái nan tre. Thế nên không trách được khi người ta bảo hàng hoá VN vừa nghèo nàn đơn điệu về mẫu mã, vừa kém về phẩm chất.
Về tác động xã hội, bản thân truyền thống kinh doanh yếu kém là dấu hiệu của một xã hội chưa trưởng thành. Xã hội phát triển tự nó sẽ đặt ra các nhu cầu mới, trong khi với VN hình như chỉ cần tàm tạm là được, cải tiến mà làm gì. Khi không có quá nhiều những nhu cầu phải thỏa mãn thì sự phát minh, sáng chế cũng như đổi mới việc phân công lao động lại trở thành xa xỉ.
Tóm lại ta không chuẩn bị để bước vào thế giới hiện đại.
E sợ khi bước ra với thế giới
- Những hạn chế trong việc làm ăn này đã tiếp tục chi phối chúng ta trong việc làm ăn buôn bán với thế giới ?
Rải rác tôi đã thấy người ta nêu ra đủ thói xấu của ta sau khi gia nhập WTO: e ngại, chỉ muốn đánh quả, lanh chanh kiếm chác mà lại dại dột ngớ ngẩn dễ bị lừa, đau chết điếng đi mà không cách gì thoát nổi...
Tôi muốn mở rộng thêm mà nói rằng đây là cả một "truyền thống" của VN, thứ quán tính nó ràng buộc chúng ta từ nhiều đời.
Đọc lịch sử sẽ thấy nền ngoại thương của VN bây giờ không khác các thế kỷ XVII-XVIII là bao. Thời Trịnh - Nguyễn phân tranh, ở Đàng ngoài, chúa Trịnh nói chung cấm cửa lái buôn ngoại quốc, sợ họ vào gây náo loạn nhân tâm. Nhưng ngồi nghĩ, lại tiếc, nên chính sách cứ khi thò khi thụt, dùng dằng, dang dở, nay thế này mai thế khác. Mà chính sách càng tuỳ tiện đỏng đảnh, quan lại càng dễ đi đêm để hưởng lợi.
Còn ở Đàng trong, tiếng rằng mở cửa - và đây là một bước tiến đáng kể so với Đàng ngoài - nhưng toàn là người ta đến bán hàng cho mình và mang hàng của mình đi, chứ dân ta có lái buôn chủ động vươn ra với họ đâu!. Đến người phiên dịch dắt mối trong các vụ làm ăn này cũng thường là người Tàu, ta không có nhân viên của mình. Quan chức quản ngoại thương chủ yếu chỉ lo thu thuế, khi kiểm tra thương thuyền nước ngoài, thường lợi dụng chức vụ để xin xỏ kiếm chác cho mình, bao che cho thương nhân nước ngoài. Được lợi chút đỉnh, họ sẵn sàng bán rẻ cả quyền lợi của quốc gia.
- Từ góc độ văn hoá ông cắt nghĩa hiện tượng này như thế nào ?
- Với quá trình lịch sử liên miên bị đe doạ bởi ngoại xâm, người Việt quen nghĩ rằng những tai vạ của mình là do nước ngoài mang tới. Trong mắt ta, họ thường là là kẻ thù nhiều hơn là đối tác cùng tồn tại. Nên ta nhìn họ với nhiều e ngại và tự dặn nhau càng ít tiếp xúc với người ngoài càng ít càng tốt.
Ta quen sống co lại, ít có khao khát ra với thế giới, hiểu thế giới. Trong tiếp xúc ít có khả năng đặt mình vào địa vị người khác, không có thói quen và kinh nghiệm quan hệ với bên ngoài, lảng tránh là hơn.
Cho đến thời gian thế hệ chúng tôi lớn lên, tâm lý này vẫn chi phối mạnh mẽ. "Thôi con đừng khóc chi con/ Sống nhờ đất khách, thác chôn quê người". Đây là một câu ca dao tôi nghe thuộc lòng từ nhỏ. Về sau đọc sách, càng thấy cái tâm lý ăn quẩn vườn nhà đã ngấm vào tâm thức của dân mình. Người dân đồng bằng Bắc Bộ xưa thường chỉ biết đến phạm vi 20 km quanh vùng họ ở. Luôn luôn tâm niệm "ta về ta tắm ao ta", vừa ra khỏi làng đã nước mắt ngắn nước mắt dài sùi sụt. Ngần ngại, sợ hãi...
Càng co lại ta càng đánh mất đi khả năng phát triển, càng không đủ bản lĩnh để ra với thế giới và hiểu thế giới.
Đợt hội nhập vừa rồi là có vẻ như ta buộc phải bung ra, mở cửa, chứ thật ra chưa chín ở bên trong. Vừa không có thói quen, vừa không chuẩn bị thích đáng, cuối cùng ta "nhảy đại" cho xong. Chính cái đó sinh ra nhiều tệ nạn: tâm lí đánh quả, định đi tắt đón đầu, "lừa", lách luật...
Nhìn ở một tầng sâu hơn, có thể nói quan hệ kinh tế của VN với thế giới trong thời gian vừa qua không dựa trên cơ sở văn hoá chắc chắn. Đại khái thấy ai làm mình cũng làm theo, khi thất bại mới ngớ ra thì đã muộn. Định bán hàng cho người ta nhưng không hiểu gì về lịch sử tâm lý dân tộc cách sống của người ta, cái gu của người ta thì bán sao được?
Một xã hội chưa trưởng thành
- Ông chỉ mới giải thích những yếu kém về văn hoá liên quan đến mối quan hệ làm ăn với nước ngoài. Nhưng một nền kinh tế không phải chỉ có chuyện đối ngoại. Thế còn những khó khăn của kinh tế trong nước thì sao? Đâu là những nguyên nhân về mặt văn hoá - xã hội?
- Có thể hình dung xã hội VN trong quá khứ là đoàn quân tổ chức với nhiệt tình, và quyết tâm giữ nước hơn là xã hội làm ăn.
Một xã hội chỉ phát triển được nếu biết ứng xử khôn ngoan với thiên nhiên, vừa khai thác vừa làm giàu thêm thiên nhiên. Đằng này chúng ta quen với tư duy hái lượm, thâu nhặt từ thiên nhiên, hơn là cấy trồng, tổ chức sản xuất tạo ra của cải. Một ví dụ, so với đất đai, VN có tỉ lệ bờ biển khá dài. Nhưng người Việt gần như không biết khai thác biển, khái niệm kinh tế biển còn quá xa lạ.
Các nhà văn đồng nghiệp của tôi thường chỉ hay nói ở Việt Nam cá nhân chưa phát triển. Nhưng nên nhớ là cả xã hội VN cũng ở vào một tình trạng như vậy. Cách quản lý xã hội từ xưa vẫn rất đơn sơ: thu thuế trên đầu người chứ không phải thu thuế sản xuất và kinh doanh.
Trong một tổng kết về chính quyền Hà Nội thời trung đại (in trong kỷ yếu hội thảo Quản lý và phát triển Thăng Long Hà Nội tháng 3/2008), tôi thấy người ta lưu ý là trong số các văn bản đưa ra, pháp lệnh về an ninh chiếm tới 65,56%, trong khi chỉ 16,42% văn bản ban hành là có liên quan tới sản xuất và kinh doanh, 8,96% liên quan tới quản lý văn hoá xã hội. Suốt thời phong kiến vai trò tổ chức làm ăn của chính quyền hầu như không có.
Một xã hội phát triển là một xã hội có sự phân tầng cao và kết cấu phức tạp mà hợp lý. Xã hội VN chỉ đang trên đường đạt tới trình độ đó.
Nói một cách hình ảnh, nếu như xã hội chuẩn là một cánh rừng nguyên sinh thì VN có nhiều phần giống như đồng cỏ hoang. Về mặt cá nhân con người chúng ta còn nặng về bản năng và tự phát - người Pháp nói đó là dạng "tư duy tiền Descartes" - trước sự duy lí. (Song đến nay cái kiểu tư duy ít lí trí này vẫn được bênh che và tự hào, thế mới đáng sợ! )
- Người ta có câu: một người VN không thua kém một người Nhật Bản nhưng ba người VN thì chắc chắn thua ba người Nhật Bản. Tính hợp tác, cộng đồng của người Việt hình như là trở ngại. Trong khi đó, nhiều người lí giải trong chiến tranh VN chiến thắng chính là tính cộng đồng và sự đoàn kết. Liệu hai góc nhìn này có quá trái ngược và phủ định lẫn nhau. Điều gì trong chiến tranh đã gắn kết người VN với nhau và trong thời nay, cần phải xem xét lại yếu tố cố kết như thế nào?
- Tôi e bản thân câu "một người Việt không thua kém một người Nhật" cũng là một nhận xét mơ hồ, có pha nhiều ảo tưởng. Không nên thảo luận về một cảm tưởng thoáng qua và tuỳ tiện như vậy.
Còn cái chuyện ba người Việt so với ba người Nhật thì liên quan tới cấu trúc xã hội. Mượn cách nói của Marx có thể bảo xã hội ta còn ở tình trạng của những bao khoai tây lủng củng. Thế nên cả nước có tới vài chục cảng nước sâu mà không có cảng nào đạt chuẩn quốc tế. Thế nên các đô thị hiện nay không thiếu những căn nhà đẹp nhưng không có được những khu nhà đẹp. Nói cách khác, chất kết dính của xã hội Việt kém - kết dính theo nghĩa nội tại, cấu trúc, chứ không phải đặt cạnh nhau mà buộc phải sống với nhau.
Ra ngoài hớt phần váng
- Chúng ta cũng đã và đang mở cửa và ra với thế giới. Những nhân tố mới sẽ vào, kích thích sự thay đổi, sáng tạo bên trong VN?
- Trong trường kỳ lịch sử, yếu tố bên ngoài luôn luôn đóng vai trò những cú hích thúc đẩy sự chuyển đổi của xã hội. Có điều, các yếu tố đó thường tác động ngoài sự kiểm soát người trong cuộc. Ta không tự nguyện đón nhận. Nghèo là như vậy, kém phát triển, thiếu kinh nghiệm như vậy, nhưng VN lại không biết học hỏi để chủ động phát triển.
- Ông có quá lời? Bản thân người VN vẫn thường tự hào rằng chúng ta là dân tộc thông minh, cần cù, sáng tạo và ham học hỏi ?
Giao lưu văn hoá là xu thế chung của thế giới. Một nền văn hoá lớn như văn hoá Trung Hoa luôn luôn tự hào là có thái độ chủ động tiếp xúc với bên ngoài, lấy văn hoá ngoại lai làm giàu cho văn hoá mình, và rất nghiêm túc trong học hỏi. Từ đời Đường đạo Phật của Ấn Độ đã được tiếp thu trên quy mô lớn. Triều đình cử hẳn Đường Tam Tạng qua Ấn Độ lấy kinh và về cho dịch thật kỹ càng thật đầy đủ. Đến Trung Hoa, đạo Phật ngoại lai có thêm một bước phát triển mới. Người ta nói rằng nhờ học theo lối kể chuỵện trong kinh Phật mà nghệ thuật tự sự nẩy nở dẫn đến sự ra đời của các tiểu thuyết lớn. Từ đời Đường những điệu múa có nguồn gốc Trung Á,... đã xâm nhập vào tận cung đình.
Nhật Bản cũng coi việc tiếp thu nước ngoài như một cái nguồn lớn làm nên sức sống của văn hoá mình. Riêng về sách thôi, Nhật Bản thiết lập một mối giao lưu thường xuyên với Trung quốc. Một con đường sách trên mặt biển đã hình thành, được coi là tương đương với con đường tơ lụa nổi tiếng. 50-60% sách in ở Trung Quốc có bản lưu ở Nhật Bản.
Còn Việt Nam mình thì sao? Trong các cuốn lịch sử văn hoá Việt Nam, phần viết về sự tiếp nhận văn hoá nước ngoài thường rất đơn sơ, nhiều ngành nghề nhiều bộ môn nghệ thuật rõ ràng học từ bên ngoài, nhưng lờ đi, coi là ta nghĩ ra. Chỉ một vài việc buộc phải ghi nhận nhưng chỉ nói qua loa và lúc nào cũng không quên nói thêm là chúng ta tiếp thu có sáng tạo.
Trong thực tế sự học hỏi diễn ra khá “tế nhị”. Từ xưa ta đã học của Trung Hoa rất nhiều, nhưng chỉ học lỏm, bắt chước mà không nghiêm túc tuân theo bài bản, ăn bớt bài gốc của người ta rất nhiều. Đến thời tiếp xúc với văn hoá Tây phương, lúc đầu từ chối, sau buộc phải tiếp nhận thì bên cạnh phần tiếp thụ sáng tạo cũng nhiều phần chỉ qua loa láng cháng, mà tình trạng học đòi những cái lặt vặt lại diễn ra dài dài .
Quan sát bề ngoài, người VN hôm nay thích nghi nhanh, học nhanh. Nhìn quần áo, đầu tóc, cách nghe nhạc cách chơi xe của người Việt, nhiều người nước ngoài phải kêu lên: sao mà Tây thế! Thế nhưng đó lại là cái học, cái thích nghi hời hợt, dễ dãi chứ không phải tiếp nhận ở bề sâu văn hóa. Thành ra nhiều khi chỉ hớt váng, hớt lấy cái phần hời hợt của người và hệ quả tất yếu là những rác rưởi của thế giới đã vào quá dễ dàng, cả rác công nghiệp và rác văn hoá.
Những khó khăn trong việc làm ăn quan hệ với nước ngoài bắt nguồn từ chính chúng ta. Hay dở tốt xấu cái cần cho mình cái phải xa lánh... không có sự phân biệt. Từ chiến tranh bước ra ta chưa nhận thức đầy đủ rằng mình là một thành phần của thế giới và trước sau sẽ phát triển theo quy luật của thế giới. Cho đến tương lai của ta ra sao, cũng chưa ai hình dung nổi.
Tìm cho mình những động lực lớn
- Theo cách trình bày của ông thì có vẻ như trong khi phát triển đang là chuyện sống còn thì những điều kiện - hay là những điểm tựa - từ văn hóa và truyền thống dân tộc lại có phần không đầy đủ. Vậy thời gian tới, chúng ta phải làm gì ?
Cũng đã nhiều lúc tôi tự đặt cho mình câu hỏi như thế, và đến nay vẫn chưa tìm được câu trả lời thích đáng. Chính bởi còn thắc mắc, nên tôi - trong lúc tự xác định là phải nghiên cứu tiếp - mạnh dạn cứ “xới” vấn đề lên như trên. Biết đâu khi phản bác tôi, các đồng nghiệp lại tìm ra được những câu trả lời đúng. Khi đó tôi sẽ tâm phục khẩu phục!
Nếu được nêu lên một đề nghị tổng quát cuối cùng, tôi chỉ muốn nhấn mạnh một điều là xã hội cần có sự khai phá thay đổi trong tư duy. Thích nghi bị động chỉ đủ để tồn tại, thay đổi một cách chủ động mới có thể phát triển.
Trước tiên cần đầu tư nhiều hơn vào khâu tự nhận thức. Ông Nguyễn Đình Lương nói thẳng là nhiều khi ta không hiểu hoặc cố tình không hiểu luật chơi thế giới. Ông Lê Đăng Doanh bảo so với thế giới chúng ta không chỉ lạc hậu là còn lạc lõng và cái sau là đáng sợ hơn cái trước. Những gợi ý loại đó đáng để chúng ta cùng suy nghĩ.
Điều may mắn là chúng ta đang sống trong một thế giới thức tỉnh; bộ mặt của thế giới bộc lộ đầy đủ hơn bao giờ hết, kể cả sự bất lực của nhân loại trước nhiều vấn đề. Ngay những thất bại của các cộng đồng dân tộc khác cũng đáng được nghiên cứu để nhờ thế mà ta tránh được những hy sinh vô ích.
Sức ép của thời đại đến với mỗi dân tộc đều đang rất lớn. Nếu biết chủ động, đó lại là động lực thúc VN mau chóng mạnh hơn, lớn lên nhanh hơn.
• Phương Loan (thực hiện)
một số nhận xét:
Đăng Phương
02/02/2009 21:02 (GMT+7)
“Lịch sử ngoại xâm liên miên, người Việt quen sống co lại, ít có khao khát ra với thế giới, hiểu thế giới”. Cái sự "co lại" ấy chính là tinh thần đoàn kết dân tộc, là sức mạnh để cha ông ta đánh bại kẻ thù, có vẻ như tác giả dùng từ có hơi quá duy ý chí.
Chiến tranh xảy ra thường xuyên, thử hỏi dân tộc nào mà chẳng phải "co lại", nhưng tại sao chúng ta lại nhìn nhận vấn đề này 1 cách tiêu cực để rồi nói rằng người Việt ít có khao khát ra với thế giới?
Bất cứ 1 con người nào, 1 dân tộc nào cũng đều có khao khát ra với thế giới, vấn đề là ra như thế nào cho phù hợp mà thôi.
Tại sao chúng ta lại không nghĩ rằng cái lối sống "co lại" ấy đã giúp cho mỗi người Việt có 1 nền tảng tình cảm gia đình, làng xóm, xã hội vững chắc, lành mạnh để có thể "ra với thế giới".
Duong Trung Kien
02/02/2009 15:54 (GMT+7)
Tôi thấy ý kiến của bác Vương Trí Nhàn làm ta phải cúi đầu suy tâm nhiều điều. Đối với ý kiến các độc giả khác nữa, thật vui khi thấy có nhiều ý kiến, có phản đối có đồng tình...
Hầu như tất cả các ý kiến, đều đi vào để luận giải cho cái đúng sai theo quan điểm của mình. Có người thì bảo tôi đồng tình và thấy... hay, chỉ thế! Có người thì phủ nhận và đưa ra ý kiến khác.
Các vị có lẽ quên một điều, không có cái gì là tuyệt đối, do đó đừng bàn nó đúng hay sai bởi tuỳ theo thời điểm và cách tiếp cận mà thôi.
Nguyễn Bình
02/02/2009 13:29 (GMT+7)
Một bài viết rất sâu sắc. Tuy nhiên, tôi xin đóng góp thêm một vài ý kiến.
1. Lịch sử thế giới có không ít các dân tộc chịu tai hoạ liên miên như dân tộc ta. Nạn đói, ngoại xâm là chuyện bình thường. Nước Ý thế kỉ 19 đói nên rất nhiều người Ý phải xa quê sang Nam Mỹ, Ireland cũng vậy. Nước Nga cũng chịu sự cai trị của người Mông Cổ đến gần 300 năm. Cho đến giữa thế kỉ 20, Ý vẫn còn là nước tương đối nghèo, GDP đầu người không cao hơn nhiều lắm so với ngay cả Việt Nam và so với các nước phát triển thì rất thấp. Vì thế, theo tôi chiến tranh hay tai hoạ thiên nhiên chỉ là một nguyên nhân, không phải là nguyên nhân quyết định.
2. Các tính xấu của người Việt đa phần bắt nguồn từ sự phát triển thấp của nền kinh tế - xã hội chứ không phải ngược lại, vì thế khi xã hội phát triển thì các tính xấu này có thể thay đổi theo hướng tích cực.
3. Người Việt có chỉ số IQ tương đối cao so với thế giới (theo cuốn "IQ và sự giàu có của các quốc gia"), vì thế có khả năng tiếp thu tốt. Nhưng so với các dân tộc Bắc Á theo đạo Khổng gồm Nhật Bản, Trung Quốc và Triều Tiên+Hàn Quốc thì thấp hơn khá nhiều (các dân tộc này có chỉ số IQ cao nhất thế giới, theo khảo sát của cuốn sách này). Các so sánh kiểu "một người Việt bằng một người Nhật" có ở rất nhiều quốc gia trên thế giới, chỉ mang tính giải trí chứ không có ý nghĩa gì. Theo tôi, chỉ số IQ là đặc tính khó thay đổi nhất và mang tính quyết định với tương lai của một dân tộc.
4. Để tìm nguyên nhân một số tính cách của người Việt, tác giả Vương Trí Nhàn nên nghiên cứu thêm về các tài liệu nhân chủng học, nhân trắc học.
Lưu Thanh Bình
01/02/2009 21:55 (GMT+7)
Cách đây 10 năm tôi có dịp công tác ở Sài gòn trong một liên doanh với Hàn Quốc. Tôi nhận thấy người Hàn Quốc rất chăm chỉ, làm việc chuyên nghiệp và sáng tạo, lương họ cao gấp 10 lần kỹ sư Việt.
Càng tìm hiểu tôi càng thấy sự khác biệt giữa họ và tôi. Họ lao động đúng giờ, làm việc tập trung. Họ chủ động học tập, nghiên cứu các phương án có thể xảy ra khi thi công. Làm việc xong họ chịu khó chơi tenis, chạy bộ, họ hoà đồng với kỹ sư địa phương nhưng họ không tham gia những thói xấu như uống rượu buổi trưa, làm việc kề cà.... Và điều dễ nhận thấy là họ rất khoẻ, ai cũng biết võ, yêu thích thể thao. Tôi hiểu rằng mình cần học hỏi họ.
Sau khi đọc bài báo này tôi càng thấy khuyết điểm của bản thân tôi là mang tính văn hoá, căn bản. Vậy tôi sẽ và quyết tâm thay đổi từ cách học, cách đọc sách, phương pháp luyện tập thể thao và đặc biệt thay đổi tác phong làm việc. Tôi mong được chia sẻ với các bạn trẻ về cảm nhận của mình.
Trân trọng cám ơn tác giả và quý báo.
Xuân Trường
01/02/2009 15:34 (GMT+7)
Đã có quá nhiều những đánh giá tự đề cao con người, văn hoá và dân tộc Việt, nhưng thực tế cuộc sống cho thấy nhiều vấn đề thuộc về người Việt Nam khiến chúng ta phải trăn trở, suy nghĩ, đặc biệt khi nhìn ra thế giới. Xin ai đó đừng vội phê phán ông Vương Trí Nhàn là bi quan, hay gần đây ông bị nhiều người quy chụp là “tạo ra dịch nói xấu người Việt”. Tôi tin ông là một người luôn đau đáu lo sao cho người Việt Nam ta có thể tốt lên, đẹp lên, ngẩng mặt lên được với thế giới.
Trong kinh doanh tôi tin rằng kiến thức quản lý kinh doanh và công nghệ sản xuất có thể học được, mua được nhanh chóng, nhưng thành công chỉ có thể bền vững khi có một nền tảng văn hoá tích cực. Thực tế lại có quá nhiều các ví dụ tiêu cực. Khi một người trồng rau có một khoảnh dành riêng cho gia đình mình theo đúng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, còn sản phẩm của những khoảng vườn khác chỉ để bán, mà lương tâm không hề vấn vít, day dứt; nếu một doanh nghiệp sản xuất coi việc xả trộm được chất độc hại ra môi trường là thành công trong việc tiết kiệm chi phí, thì thực sự cái văn hoá đó đã ở mức độ nguy hiểm, huỷ diệt dân tộc.
Khi người Việt sống ở nước ngoài, chỉ thế hệ thứ 2 đã không nói được tiếng Việt, trong khi người Trung Quốc (bên cạnh ta, nhiều điểm tương đồng với ta) bao đời sống ở nước ngoài vẫn giữ được tiếng nói, văn hoá của mình, thì đã đến lúc chúng ta phải nghiêm túc về việc xây dựng một nền tảng văn hoá tích cực mà mỗi người mang dòng máu Việt có thể tự hào. Còn nếu cứ vỗ về nhau, làm đẹp lòng nhau bằng những lời tự đề cao, tự huyễn hoặc mình, thì chúng ta sẽ có những “xấu xa được đậy lại”, nhưng chẳng có nhiều “đẹp đẽ được phô ra” với thế giới đâu. Tôi ủng hộ có nhiều bài viết như thế này.
Hoàng Thắng
01/02/2009 01:30 (GMT+7)
Tôi xin phép có vài ý kiến.
Bài báo sâu sắc nhưng mà ...bi quan. Mấy hôm tết tôi có thời gian tiếp chuyện bố và các ông các bác trong họ thì phần lớn các cụ có tư duy giống như bác Nhàn là chê nhiều, bi quan hóa vấn đề. Và đặc biệt là nói về các vấn đề chưa tốt thì hay cáu, gắt, chê. tôi chỉ nghe cũng ...mệt.
Là nước đang phát triển, đương nhiên là Việt Nam có nhiều điểm kém cần khắc phục. Nhưng tôi thích một cái nhìn tích cực, không nặng nề hơn.
Bùi Quốc Lộc
31/01/2009 22:10 (GMT+7)
Như có người đã phân tích,những cái gọi là "thói hư tật xấu" của người Việt nói chung không xuất phát từ bản chất của người Việt, mà chỉ là sản phẩm của xã hội Việt Nam ở một trình độ phát triển nhất định, trong các điều kiện kinh tế - xã hội nhất định.
Trong bài trả lời phỏng vấn này, ông Vương Trí Nhàn đưa ra một loạt những luận điểm có phần chủ quan. Ví dụ, ngay câu đầu tiên: “Lịch sử ngoại xâm liên miên, người Việt quen sống co lại, ít có khao khát ra với thế giới, hiểu thế giới” đã bộc lộ sự chủ quan trong nhận định.
Thứ nhất, chúng ta rất hay nói rằng lịch sử Việt Nam là lịch sử chống ngoại xâm liên miên, coi đó là một nét đặc thù của lịch sử Việt Nam so với lịch sử các dân tộc khác. Thực tế thì sao? Tính trung bình cứ phải vài trăm năm chúng ta mới có một cuộc chiến tranh chống ngoại xâm ở mức độ tương đối khốc liệt. Trong khi đó nước Nga và nước Pháp riêng trong hai thế kỷ 19, 20 đã có một loạt các cuộc chiến tranh, mỗi cuộc cách nhau vẻn vẹn vài chục năm, với mức độ khốc liệt hơn nhiều.
Thứ hai, dựa vào đâu mà ông Vương Trí Nhàn kết luận rằng do phải chống ngoại xâm liên miên mà người Việt đâm ra sống co lại, ít có khao khát ra với thế giới, hiểu thế giới?
Lịch sử nhiều dân tộc khác, cũng phải chống ngoại xâm liên miên, như nước Nga và nước Pháp kể trên, cho thấy hoàn toàn không có mối liên hệ nhân quả tất yếu nào giữa hai chuyện đó. Dường như ở đây ông Vương Trí Nhàn mắc phải lỗi ngụy biện “thấy cái này xảy ra sau cái kia, hoặc diễn ra cùng cái kia, thì cho rằng cái này là hậu quả của cái kia”.
Hoặc cái đoạn này cũng thế: “Người Việt xưa tới giờ khổ quá, đến khi ra với thế giới thì mắt như bị chói, cái gì cũng thèm thuồng. Hết gồng mình lên chiến đấu nay lại gồng mình lên để hưởng thụ. Cha mẹ cứ cái gì ngon nhất, đẹp nhất là lo dành cho con. Trong gia đình, ta cúi mặt xuống chiều chuộng nhau mà không dám đặt ra yêu cầu cao với nhau”.
Thử hỏi, có dân tộc nào trên trái đất này mà đã không từng có một thời nghèo khổ? Ngay trong thế kỷ 21, số quốc gia phát triển, giàu có chỉ là thiểu số, còn đại đa số người dân trên thế giới vẫn rất nghèo khổ. Có chắc rằng các dân tộc khác cũng bị chói mắt, cũng thèm thuồng, cũng gồng mình lên hưởng thụ, cũng không dám đặt ra các yêu cầu cao cho nhau không? Dân Nhật, Hàn có thế không? Nếu họ không thế, thì tại sao ông lại đặt một mối liên hệ nhân quả ở đây?
Hay như đoạn này: “Chiến tranh cho phép người ta bất chấp quy luật miễn là được việc; chỉ lo hiệu quả, còn cái giá của nó thì không cần biết. Trong chiến tranh, nhất là chiến tranh ở Việt Nam cứ chờ có những điều kiện cần và đủ thì không ai dám làm gì. Phải liều. Phải duy ý chí. Cách làm đó nay vẫn được ta áp dụng”. Thiết nghĩ, các nhà chỉ huy quân sự khó mà chia sẻ được quan điểm này.
Trong thương trường cũng vậy, nó có các quy luật của nó mà không ai có thể bất chấp, nhưng đồng thời người ta vẫn cứ phải liều mạng đôi chút. Có điều, người ta làm thế hoàn toàn không phải do tàn dư của tư duy thời chiến còn sót lại như ông Vương Trí Nhàn quy kết một cách dễ dãi. Trong cuộc khủng hoảng vừa rồi, xem ra mức độ liều mạng của các doanh nhân Mỹ vượt rất xa mức độ liều mạng của các doanh nhân ta.
Đưa ra một vài dẫn chứng nói trên để cho thấy cách thức nhìn nhận sự việc của ông Vương Trí Nhàn còn nhiều điều phải xem lại, đặc biệt là trong việc chỉ ra nguyên nhân, nguồn gốc đích thực của các hiện tượng xã hội.
Đoàn
31/01/2009 22:00 (GMT+7)
Tôi rất tâm đắc với câu "sáng tạo là một thứ xa xỉ" mà tác giả đã nêu, nhất là đối với công việc công. Điều đó cũng có nghĩa người ta không quan tâm tới lợi ích công, mà chỉ quan tâm tới lợi ích riêng. Do đó những nhà hoạch định chính sách cần quan tâm loại trừ vấn đề đó. Đó là những với đề ta có thể làm được.
Nguyễn Quang Vinh
31/01/2009 12:09 (GMT+7)
Ông Vương Trí Nhàn đúng là người đã có sự nghiên cứu rất sâu xắc về đặc điểm, tính cách dân tộc Việt với phát triển kinh tế.
Tôi rất yêu bản sắc Việt Nam trong lịch sử dựng và giữ nước , nhưng hình như không thấy có những công trình để đời trong kinh tế và văn hoá: ''văn hoá mượn'' hơi nhiều, lại lủng củng về điển tích, xuất xứ... Cho đến nay cũng chưa nghiêm túc nghiên cứu tiếp thu hướng ngoại cho có bài có bản khi Việt Nam đã hội nhập với thế giới, nên trong các cuộc chơi ta thường thua thiệt.
Vào WTO, Việt Nam có nhiều cơ hội, nhưng có lẽ hạ tầng cơ sở cho cuộc chơi còn yếu kém lắm. Phải biết sửa mình, chúng ta mới có cơ hội nâng tầm Việt Nam.
Lê Kiên
30/01/2009 18:33 (GMT+7)
Tác giả bài viết đã nghiên cứu khá rõ nét về nhiều tồn tại, yếu kém trong sự thích nghi với hội nhập của nước ta. Tôi cũng đồng quan điểm đó và mạn phép bổ sung khái quát thêm phần trả lời cho sự thích nghi và phát triển kinh tế nước nhà.
Chúng ta còn lâu nữa mới có thể dẫn đầu trong việc sáng tạo ra cách thức làm thay đổi thế giới nhưng chúng ta có đủ năng lực và tố chất để có thể đi theo và tiếp cận với thế giới bằng cách riêng của mình. Không riêng tôi mà nhiều học giả và nhà nghiên cứu cũng chưa đưa ra một công thức ra chuẩn cho sự thích nghi để hội nhập, nhưng tôi tin vào những doanh nhân tâm huyết phục hưng kinh tế nước nhà. Bởi họ chính là những thuyền trưởng lái những con tầu ra biển lớn. Cũng bởi những doanh nhân là người trực tiếp đối diện với những khó khăn để rồi họ sẽ phải tìm ra con đường cho chính mình. Hãy cho họ một động lực và một cơ chế tốt họ sẽ tìm ra hướng đi và hoàn thành sứ mệnh của mình.
Còn quá sớm để đánh giá kết quả của sự thích nghi so với lịch sử phát triển kinh tế thế giới, nên chúng ta cũng đừng tự trách mình mà hãy lạc quan nhìn về phía trước và thay đổi nhân sinh quan trước các vấn đề thích nghi trong thế giới buộc phải hội nhập này.
Thành Đông
30/01/2009 16:16 (GMT+7)
Tác giả có cái nhìn rất sâu sắc đối với xã hội Việt Nam hiện tại. Để hình thành nên một xã hội như hiện nay, thực ra ( đúng như tác giả nói ) không phải là việc của 30 năm sau chiến tranh, hay 50 từ khi nhà nước được thành lập mà thực ra nó được định hình từ hàng trăm năm về trước rồi.
Bản thân tôi khi đọc bài viết thấy hay, nhất là khi tác giả phân tích sự ảnh hưởng của yếu tố văn hoá đến đời sống, cách sống, cách làm kinh tế của người Việt Nam. Thực ra những gì tác giả đã nêu ra đây không phải nhiều người trong chúng ta không thấy được, mà cái khó ở đây là hệ thống được nó lại và đưa ra bàn luận một cách mạch lạc, rõ ràng.
Tôi cũng rất đồng tình với tác giả ở phần nói về sự hội nhập. Trong thời đại hội nhập, phải "chơi" theo luật của thế giới thì dường như chúng ta vẫn còn rất mới mẻ trong cuộc chơi này. Ai biết luật chơi và có động lực thì người đó sẽ thắng.
Dung
30/01/2009 15:04 (GMT+7)
Mạnh dạn dám nhìn thẳng vào sự thật, mặc dù đôi khi "sự thật hơi phũ phàng", tôi cho rằng đây cũng là quan điểm nhân sinh quan rất cần các nhà nghiên cứu hoạch định chính sách quan tâm.
Phan Mạnh Cường
30/01/2009 10:01 (GMT+7)
Về cơ bản bài viết đánh giá thực trạng nghiêm túc và có tính xây dựng cao, nhưng vẫn còn một vài vấn đề chúng ta cần mổ xẻ cho thấu đáo.
Theo quan điểm cá nhân của tôi cách đặt vấn đề sau có phần nào hơi chủ quan: "Đợt hội nhập vừa rồi là có vẻ như ta buộc phải bung ra, mở cửa, chứ thật ra chưa chín ở bên trong. Vừa không có thói quen, vừa không chuẩn bị thích đáng, cuối cùng ta "nhảy đại" cho xong. Chính cái đó sinh ra nhiều tệ nạn: tâm lí đánh quả, định đi tắt đón đầu, "lừa", lách luật..."
Với tôi, WTO là cơ hội lớn cho dân tộc cho bước chuyển tiếp ngoạn mục và mục tiêu hoá những phần còn thiếu sót trong nền kinh tế của chúng ta.
Nếu nói chúng ta chuẩn bị chưa chín là... "nhảy đại" cho xong là không khách quan và hơi có phần áp đặt khiên cưỡng khi sự việc đã rồi.
Tùng
29/01/2009 19:54 (GMT+7)
Nhà văn hoá Vương Trí Nhàn nói thật đúng. Tôi tự hào với lịch sử dựng nước và giữ nước của cha ông ta nhưng khi sang thời bình thì tôi thấy không nhiều những thành tựu để chúng ta đáng tự hào cho lắm.
Những sản phẩm từ dầu gội đầu, kem đánh răng, bánh kẹo... cho đến ôtô, xe máy của ta nếu đem so sánh với Thái Lan, Malaysia, Singapo đều không bằng, chứ chưa cần thiết phải so sánh Mỹ, Nhật Bản. Ngay cả gạo là mặt mạnh của nước ta nếu so sánh về chất lượng cũng kém hon so với gạo Thái Lan.
Thời Đại
29/01/2009 16:13 (GMT+7)
Tác giả có một tầm nhìn tổng quát nên nói lên được bản chất của Việt Nam với thế giới. Việt Nam sẽ khác đi và là một phần thế giới nếu chúng ta có nhiều người biết nghĩ và biết lo cho số phận dân tộc mình.
"Là một nước nông nghiệp nhưng cho tới lúc này, Việt Nam hầu như không có sách nào tổng kết kinh nghiệm trồng lúa, còn nói chi tới các nghề khác". Một nhận xét rất hay và đánh động lương tâm của những con người có lương tri.
29/01/2009 TuanVietNam
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

markdown:
Trong sự thích nghi có sự buông trôi bất lực
- Quan sát người Việt và dân tộc VN trong cuộc sống hội nhập hôm nay, với một người dành nhiều thời gian nghiên cứu về VN và đặc tính dân tộc Việt, ông có ấn tượng, suy nghĩ gì?
Nhìn lại thời gian mấy chục năm nay, dễ thấy VN sau chiến tranh đã trải qua một quá trình, lúc chậm lúc nhanh, nhiều lúc như là quanh co, hỗn loạn, nhưng nhìn chung đến nay đã chạm tới một cái ngưỡng và cần lo để chuyển sang giai đoạn mới. Đã đến lúc chúng ta có thể tổng kết, đánh giá cả một chu kì phát triển. Một hướng suy nghĩ là nhìn những thành công hay vấp váp về kinh tế xã hội dưới góc độ văn hóa, bởi con người kinh tế chẳng qua cũng chỉ là một khía cạnh của con người VN.
Từ chiến tranh chuyển sang hoà bình, từ chỗ tách ra để làm công việc riêng của dân tộc đến chỗ quay trở về hội nhập với thế giới, cái quá trình ấy là cả một khúc quanh đột ngột. Tôi ngờ rằng nhiều người lớn tuổi đã sống hết lòng với đời sống hẳn cũng chung tâm lý như tôi, đêm nằm ngẫm nghĩ thấy thương cho chính mình và những người thân quen xung quanh, rộng ra là thương cho cả dân tộc.
Chiến tranh từng bòn rút tất cả sức lực, kéo cuộc sống chậm lại. Mở cửa, ta lại lao vào làm ăn với bất cứ giá nào, sức khỏe kém đi, con cái không người dạy dỗ, cũng hư hỏng đi.
Nhìn cả môi trường tự nhiên lẫn môi trường xã hội đều bị xói mòn mà không khỏi xót xa.
Người Việt xưa tới giờ khổ quá, đến khi ra với thế giới thì mắt như bị chói, cái gì cũng thèm thuồng. Hết gồng mình lên chiến đấu nay lại gồng mình lên để hưởng thụ. Cha mẹ cứ cái gì ngon nhất, đẹp nhất là lo dành cho con. Trong gia đình, ta cúi mặt xuống chiều chuộng nhau mà không dám đặt ra yêu cầu cao với nhau.
Theo tôi, căn nguyên của cái cách ứng xử này là cảm giác tự ti, nhìn thấy cái sung sướng vừa đến với mình nó mong manh quá, còn thế giới vẫn xa lạ quá. Che mắt mình lại, không muốn lộ ra ở mình cái phần bất lực, bởi tận thâm tâm, tin rằng không bao giờ đạt được cái phần nhân loại hôm nay đã tới.
Nghịch lý là ở chỗ do mang tâm thức tự ti đó, khi quay lại nhìn bản thân, ở nhiều người - không ai bảo ai - sinh ra tâm lý tự huyễn hoặc. Rằng so ra ta cũng ghê gớm lắm; rằng không có cái phần hơn hẳn thiên hạ nhưng mình lại có cái khác: di sản thế giới (thực chất phần nhiều là di sản thiên nhiên, đâu phải là văn hóa), văn hóa ẩm thực...
Bình tĩnh lại để nghĩ sẽ thấy cái để VN khoe ra với thiên hạ thường chỉ là phần trời cho mà không phải phần con người làm ra, chỉ là những gì bản năng mà không phải là phần của trí tuệ: Ta không có cuốn sách, bức họa nào ở tầm thế giới. Trong âm nhạc, phần khó nhất của nó là hòa âm thì nhạc VN lại kém, lấy đâu ra tác phẩm lớn.
Cái rõ nhất và duy nhất chúng ta có thể khoe với thế giới chính là sự thích nghi, thích nghi nên thế nào cũng tồn tại. Tôi nhớ trong Anh em Karamazov, Dostoievski có một câu khái quát: "Tồn tại trong bất cứ điều kiện nào là truyền thống của dòng họ Karamazov nhà ta". Người VN cũng thế. Khó khăn đấy, nhưng chúng ta vẫn tồn tại - ta tự nhủ.
Có điều hôm qua trong chiến tranh nghĩ thế là cần thiết, nhưng hôm nay không đủ nữa. Đã đến lúc đặt vấn đề là tồn tại sẽ như thế nào, thế nhỡ sự thích nghi làm cho chúng ta mòn mỏi, kém cỏi, tầm thường và hư hỏng đi thì sao?
Làm kinh tế bằng tư duy chiến tranh
- Ông vừa hơn một lần nói tới chiến tranh. Phải ông cho rằng đó là một trong những nguyên nhân gần dẫn tới những khó khăn kinh tế hiện nay? Nhưng ba chục năm là thời gian quá dài, chiến tranh đã lùi vào dĩ vãng. Liệu ta có nên cường điệu vai trò của nó?
- Không, chả có gì là cường điệu cả. Ta đã ra khỏi cuộc chiến, nhưng lòng ta, cách sống, cách nghĩ của ta chưa ra khỏi.
Chiến tranh cho phép người ta bất chấp quy luật miễn là được việc; chỉ lo hiệu quả, còn cái giá của nó thì không cần biết. Trong chiến tranh, nhất là chiến tranh ở VN, cứ chờ có những điều kiện cần và đủ thì không ai dám làm gì. Phải liều. Phải duy ý chí. Cách làm đó nay vẫn được ta áp dụng.
Nói tóm lại, nếu trong chiến tranh ta phá với bất cứ giá nào thì nay ta xây với bất cứ giá nào. Trên báo chí luôn có những tin đại loại cây cầu này sang năm phá năm nay vẫn cứ thi công vì đã vào kế hoạch rồi, hoặc xây nhà máy ào ào mà chả chú ý gì tới tác hại của nó với môi trường. Thì đó là kiểu tư duy chiến tranh chứ còn gì nữa?!
Bản thân chiến tranh VN lạ, không giống ai. VN thắng được trong chiến tranh là nhờ chơi theo luật VN, tuy nhiên, trong làm kinh tế, thì phải chơi theo luật chung của thế giới.
Những suy nghĩ về chiến tranh còn thường xuyên đến với tôi, mỗi khi nghĩ tới quốc nạn tham nhũng. Đọc cuốn Những bước thịnh suy của các triều đại Trung Quốc của Cát Kiếm Hùng (nhà sử học Đài Loan) biết rằng trong lịch sử nước này, tham nhũng ghê nhất là triều đại nhà Nguyên, một chính quyền quân sự. Nữa là ở ta lại phổ biến hiện tượng coi ai giỏi chiến đấu thì cũng biết làm kinh tế, nới lỏng luật pháp, dễ dãi với người có công và tuỳ tiện lấy quyền lợi kinh tế trả ơn cho người góp phần tạo nên thắng lợi trong chiến tranh... tham nhũng là tránh sao nổi.
Tâm lý tiểu nông vẫn còn ăn sâu trong cách đi ra thế giới của người mình. Và cả cách tư duy nữa: tư duy tiểu nông.
Tâm lý tiểu nông tư duy tiểu nông
- Ngoài nguyên nhân chiến tranh, để cắt nghĩa tình hình hiện thời, theo ông đâu là những nguyên nhân lịch sử văn hoá sâu xa hơn ?
- Trước khi Pháp sang, "cả nước sống leo lắt trong một tình trạng thôn dã" - tôi đọc được câu này trong một cuốn sách mới dịch in gần đây, cuốn Người Pháp và người An nam bạn hay thù? của Philippe Devillers. Tôi chia sẻ với cách nhìn của nguyên trưởng đoàn đàm phán Hiệp định thương mại Việt - Mỹ, ông Nguyễn Đình Lương, rằng tâm lý tiểu nông vẫn còn ăn sâu trong cách đi ra thế giới của người mình. Và cả cách tư duy nữa: tư duy tiểu nông.
Tôi trộm nghĩ, ở ta, một khi nếp sống làng xã còn ngự trị khắp nơi thế này, không có triết học ghê gớm cao xa gì tồn tại nổi, chỉ tư tưởng tiểu nông chi phối tất cả.
- Nhìn sang nước Trung quốc, nông thôn ở họ cũng nặng nề, sao họ vẫn phát triển tốt ?
- Vì tư tưởng nông dân ở đó tuy mạnh (bắt nguồn từ tầm vóc một nông thôn bao la), nhưng không phải là tư tưởng chủ đạo. Xưa đã vậy mà nay càng vậy. Người ta bảo rằng trọng nông ức thương là nguyên tắc chi phối chính sách những nước theo đạo Khổng. Nhưng đó chỉ là một phần sự thật. Từ thời Tần Hán đô thị Trung Quốc đã phát triển, từ Đường Tống trở đi thì đã có vai trò của một cơ chế năng động kéo cả xã hội tiến theo.
Đô thị phát triển nghĩa là quốc gia trở thành một đơn vị có sức kết dính mạnh mẽ. Việc kinh doanh của thương nhân ở đây được sự hỗ trợ của trí tuệ, giới nhà nho cũng tham gia nghề buôn, làm cho nghề này đạt tới quy mô quốc gia và xuyên quốc gia.
Nhìn chung trong thương trường, tư duy con người trở nên thông thoáng hơn, năng động hơn. Giở các cuốn lịch sử tư tưởng ở Trung Quốc bao giờ tôi cũng thấy người ta nói tới phần tư tưởng kinh tế. Thời nào, bộ phận này trong tư tưởng xã hội Trung Hoa cũng có tiến triển.
Trong khi ấy, nhìn lại mình thì ngược lại. Quen sống tự nhiên ở làng quê, ta không dám tổ chức lại cuộc sống qua các đô thị. Ta làm gì cũng chỉ theo bản năng, sự tham gia của lý trí chỉ dừng lại ở mức tối thiểu.
Là một nước nông nghiệp nhưng cho tới lúc này, VN hầu như không có sách nào tổng kết kinh nghiệm trồng lúa, còn nói chi tới các nghề khác.
Nghề buôn thì lại càng bị coi thường khinh rẻ. Mọi người cho đó là nghề lừa lọc và thường bảo nhau "Thật thà như thể lái trâu". Bản thân người làm nghề buôn cũng làm ăn trong thế quẩn quanh lặt vặt, sản xuất càng lụn bại thì họ càng có cơ hội để bắt chẹt người có nhu cầu.
Ông cho rằng năng lực sản xuất và kinh doanh lại là chỉ số chủ yếu đánh giá sự phát triển xã hội ?
- Xét về mặt tư duy, sản xuất và kinh doanh được là nhờ người ta có một quan niệm rộng rãi về thế giới. Người ta theo đuổi sự hoàn hảo. Người ta làm gì cũng chuyên nghiệp.
Cũng là cái diều làm để chơi, nhưng diều các nước nhiều kiểu dáng kỳ lạ, còn diều VN chỉ là mảnh giấy bồi phất vào mấy cái nan tre. Thế nên không trách được khi người ta bảo hàng hoá VN vừa nghèo nàn đơn điệu về mẫu mã, vừa kém về phẩm chất.
Về tác động xã hội, bản thân truyền thống kinh doanh yếu kém là dấu hiệu của một xã hội chưa trưởng thành. Xã hội phát triển tự nó sẽ đặt ra các nhu cầu mới, trong khi với VN hình như chỉ cần tàm tạm là được, cải tiến mà làm gì. Khi không có quá nhiều những nhu cầu phải thỏa mãn thì sự phát minh, sáng chế cũng như đổi mới việc phân công lao động lại trở thành xa xỉ.
Tóm lại ta không chuẩn bị để bước vào thế giới hiện đại.
E sợ khi bước ra với thế giới
- Những hạn chế trong việc làm ăn này đã tiếp tục chi phối chúng ta trong việc làm ăn buôn bán với thế giới ?
Rải rác tôi đã thấy người ta nêu ra đủ thói xấu của ta sau khi gia nhập WTO: e ngại, chỉ muốn đánh quả, lanh chanh kiếm chác mà lại dại dột ngớ ngẩn dễ bị lừa, đau chết điếng đi mà không cách gì thoát nổi...
Tôi muốn mở rộng thêm mà nói rằng đây là cả một "truyền thống" của VN, thứ quán tính nó ràng buộc chúng ta từ nhiều đời.
Đọc lịch sử sẽ thấy nền ngoại thương của VN bây giờ không khác các thế kỷ XVII-XVIII là bao. Thời Trịnh - Nguyễn phân tranh, ở Đàng ngoài, chúa Trịnh nói chung cấm cửa lái buôn ngoại quốc, sợ họ vào gây náo loạn nhân tâm. Nhưng ngồi nghĩ, lại tiếc, nên chính sách cứ khi thò khi thụt, dùng dằng, dang dở, nay thế này mai thế khác. Mà chính sách càng tuỳ tiện đỏng đảnh, quan lại càng dễ đi đêm để hưởng lợi.
Còn ở Đàng trong, tiếng rằng mở cửa - và đây là một bước tiến đáng kể so với Đàng ngoài - nhưng toàn là người ta đến bán hàng cho mình và mang hàng của mình đi, chứ dân ta có lái buôn chủ động vươn ra với họ đâu!. Đến người phiên dịch dắt mối trong các vụ làm ăn này cũng thường là người Tàu, ta không có nhân viên của mình. Quan chức quản ngoại thương chủ yếu chỉ lo thu thuế, khi kiểm tra thương thuyền nước ngoài, thường lợi dụng chức vụ để xin xỏ kiếm chác cho mình, bao che cho thương nhân nước ngoài. Được lợi chút đỉnh, họ sẵn sàng bán rẻ cả quyền lợi của quốc gia.
- Từ góc độ văn hoá ông cắt nghĩa hiện tượng này như thế nào ?
- Với quá trình lịch sử liên miên bị đe doạ bởi ngoại xâm, người Việt quen nghĩ rằng những tai vạ của mình là do nước ngoài mang tới. Trong mắt ta, họ thường là là kẻ thù nhiều hơn là đối tác cùng tồn tại. Nên ta nhìn họ với nhiều e ngại và tự dặn nhau càng ít tiếp xúc với người ngoài càng ít càng tốt.
Ta quen sống co lại, ít có khao khát ra với thế giới, hiểu thế giới. Trong tiếp xúc ít có khả năng đặt mình vào địa vị người khác, không có thói quen và kinh nghiệm quan hệ với bên ngoài, lảng tránh là hơn.
Cho đến thời gian thế hệ chúng tôi lớn lên, tâm lý này vẫn chi phối mạnh mẽ. "Thôi con đừng khóc chi con/ Sống nhờ đất khách, thác chôn quê người". Đây là một câu ca dao tôi nghe thuộc lòng từ nhỏ. Về sau đọc sách, càng thấy cái tâm lý ăn quẩn vườn nhà đã ngấm vào tâm thức của dân mình. Người dân đồng bằng Bắc Bộ xưa thường chỉ biết đến phạm vi 20 km quanh vùng họ ở. Luôn luôn tâm niệm "ta về ta tắm ao ta", vừa ra khỏi làng đã nước mắt ngắn nước mắt dài sùi sụt. Ngần ngại, sợ hãi...
Càng co lại ta càng đánh mất đi khả năng phát triển, càng không đủ bản lĩnh để ra với thế giới và hiểu thế giới.
Đợt hội nhập vừa rồi là có vẻ như ta buộc phải bung ra, mở cửa, chứ thật ra chưa chín ở bên trong. Vừa không có thói quen, vừa không chuẩn bị thích đáng, cuối cùng ta "nhảy đại" cho xong. Chính cái đó sinh ra nhiều tệ nạn: tâm lí đánh quả, định đi tắt đón đầu, "lừa", lách luật...
Nhìn ở một tầng sâu hơn, có thể nói quan hệ kinh tế của VN với thế giới trong thời gian vừa qua không dựa trên cơ sở văn hoá chắc chắn. Đại khái thấy ai làm mình cũng làm theo, khi thất bại mới ngớ ra thì đã muộn. Định bán hàng cho người ta nhưng không hiểu gì về lịch sử tâm lý dân tộc cách sống của người ta, cái gu của người ta thì bán sao được?
Một xã hội chưa trưởng thành
- Ông chỉ mới giải thích những yếu kém về văn hoá liên quan đến mối quan hệ làm ăn với nước ngoài. Nhưng một nền kinh tế không phải chỉ có chuyện đối ngoại. Thế còn những khó khăn của kinh tế trong nước thì sao? Đâu là những nguyên nhân về mặt văn hoá - xã hội?
- Có thể hình dung xã hội VN trong quá khứ là đoàn quân tổ chức với nhiệt tình, và quyết tâm giữ nước hơn là xã hội làm ăn.
Một xã hội chỉ phát triển được nếu biết ứng xử khôn ngoan với thiên nhiên, vừa khai thác vừa làm giàu thêm thiên nhiên. Đằng này chúng ta quen với tư duy hái lượm, thâu nhặt từ thiên nhiên, hơn là cấy trồng, tổ chức sản xuất tạo ra của cải. Một ví dụ, so với đất đai, VN có tỉ lệ bờ biển khá dài. Nhưng người Việt gần như không biết khai thác biển, khái niệm kinh tế biển còn quá xa lạ.
Các nhà văn đồng nghiệp của tôi thường chỉ hay nói ở Việt Nam cá nhân chưa phát triển. Nhưng nên nhớ là cả xã hội VN cũng ở vào một tình trạng như vậy. Cách quản lý xã hội từ xưa vẫn rất đơn sơ: thu thuế trên đầu người chứ không phải thu thuế sản xuất và kinh doanh.
Trong một tổng kết về chính quyền Hà Nội thời trung đại (in trong kỷ yếu hội thảo Quản lý và phát triển Thăng Long Hà Nội tháng 3/2008), tôi thấy người ta lưu ý là trong số các văn bản đưa ra, pháp lệnh về an ninh chiếm tới 65,56%, trong khi chỉ 16,42% văn bản ban hành là có liên quan tới sản xuất và kinh doanh, 8,96% liên quan tới quản lý văn hoá xã hội. Suốt thời phong kiến vai trò tổ chức làm ăn của chính quyền hầu như không có.
Một xã hội phát triển là một xã hội có sự phân tầng cao và kết cấu phức tạp mà hợp lý. Xã hội VN chỉ đang trên đường đạt tới trình độ đó.
Nói một cách hình ảnh, nếu như xã hội chuẩn là một cánh rừng nguyên sinh thì VN có nhiều phần giống như đồng cỏ hoang. Về mặt cá nhân con người chúng ta còn nặng về bản năng và tự phát - người Pháp nói đó là dạng "tư duy tiền Descartes" - trước sự duy lí. (Song đến nay cái kiểu tư duy ít lí trí này vẫn được bênh che và tự hào, thế mới đáng sợ! )
- Người ta có câu: một người VN không thua kém một người Nhật Bản nhưng ba người VN thì chắc chắn thua ba người Nhật Bản. Tính hợp tác, cộng đồng của người Việt hình như là trở ngại. Trong khi đó, nhiều người lí giải trong chiến tranh VN chiến thắng chính là tính cộng đồng và sự đoàn kết. Liệu hai góc nhìn này có quá trái ngược và phủ định lẫn nhau. Điều gì trong chiến tranh đã gắn kết người VN với nhau và trong thời nay, cần phải xem xét lại yếu tố cố kết như thế nào?
- Tôi e bản thân câu "một người Việt không thua kém một người Nhật" cũng là một nhận xét mơ hồ, có pha nhiều ảo tưởng. Không nên thảo luận về một cảm tưởng thoáng qua và tuỳ tiện như vậy.
Còn cái chuyện ba người Việt so với ba người Nhật thì liên quan tới cấu trúc xã hội. Mượn cách nói của Marx có thể bảo xã hội ta còn ở tình trạng của những bao khoai tây lủng củng. Thế nên cả nước có tới vài chục cảng nước sâu mà không có cảng nào đạt chuẩn quốc tế. Thế nên các đô thị hiện nay không thiếu những căn nhà đẹp nhưng không có được những khu nhà đẹp. Nói cách khác, chất kết dính của xã hội Việt kém - kết dính theo nghĩa nội tại, cấu trúc, chứ không phải đặt cạnh nhau mà buộc phải sống với nhau.
Ra ngoài hớt phần váng
- Chúng ta cũng đã và đang mở cửa và ra với thế giới. Những nhân tố mới sẽ vào, kích thích sự thay đổi, sáng tạo bên trong VN?
- Trong trường kỳ lịch sử, yếu tố bên ngoài luôn luôn đóng vai trò những cú hích thúc đẩy sự chuyển đổi của xã hội. Có điều, các yếu tố đó thường tác động ngoài sự kiểm soát người trong cuộc. Ta không tự nguyện đón nhận. Nghèo là như vậy, kém phát triển, thiếu kinh nghiệm như vậy, nhưng VN lại không biết học hỏi để chủ động phát triển.
- Ông có quá lời? Bản thân người VN vẫn thường tự hào rằng chúng ta là dân tộc thông minh, cần cù, sáng tạo và ham học hỏi ?
Giao lưu văn hoá là xu thế chung của thế giới. Một nền văn hoá lớn như văn hoá Trung Hoa luôn luôn tự hào là có thái độ chủ động tiếp xúc với bên ngoài, lấy văn hoá ngoại lai làm giàu cho văn hoá mình, và rất nghiêm túc trong học hỏi. Từ đời Đường đạo Phật của Ấn Độ đã được tiếp thu trên quy mô lớn. Triều đình cử hẳn Đường Tam Tạng qua Ấn Độ lấy kinh và về cho dịch thật kỹ càng thật đầy đủ. Đến Trung Hoa, đạo Phật ngoại lai có thêm một bước phát triển mới. Người ta nói rằng nhờ học theo lối kể chuỵện trong kinh Phật mà nghệ thuật tự sự nẩy nở dẫn đến sự ra đời của các tiểu thuyết lớn. Từ đời Đường những điệu múa có nguồn gốc Trung Á,... đã xâm nhập vào tận cung đình.
Nhật Bản cũng coi việc tiếp thu nước ngoài như một cái nguồn lớn làm nên sức sống của văn hoá mình. Riêng về sách thôi, Nhật Bản thiết lập một mối giao lưu thường xuyên với Trung quốc. Một con đường sách trên mặt biển đã hình thành, được coi là tương đương với con đường tơ lụa nổi tiếng. 50-60% sách in ở Trung Quốc có bản lưu ở Nhật Bản.
Còn Việt Nam mình thì sao? Trong các cuốn lịch sử văn hoá Việt Nam, phần viết về sự tiếp nhận văn hoá nước ngoài thường rất đơn sơ, nhiều ngành nghề nhiều bộ môn nghệ thuật rõ ràng học từ bên ngoài, nhưng lờ đi, coi là ta nghĩ ra. Chỉ một vài việc buộc phải ghi nhận nhưng chỉ nói qua loa và lúc nào cũng không quên nói thêm là chúng ta tiếp thu có sáng tạo.
Trong thực tế sự học hỏi diễn ra khá “tế nhị”. Từ xưa ta đã học của Trung Hoa rất nhiều, nhưng chỉ học lỏm, bắt chước mà không nghiêm túc tuân theo bài bản, ăn bớt bài gốc của người ta rất nhiều. Đến thời tiếp xúc với văn hoá Tây phương, lúc đầu từ chối, sau buộc phải tiếp nhận thì bên cạnh phần tiếp thụ sáng tạo cũng nhiều phần chỉ qua loa láng cháng, mà tình trạng học đòi những cái lặt vặt lại diễn ra dài dài .
Quan sát bề ngoài, người VN hôm nay thích nghi nhanh, học nhanh. Nhìn quần áo, đầu tóc, cách nghe nhạc cách chơi xe của người Việt, nhiều người nước ngoài phải kêu lên: sao mà Tây thế! Thế nhưng đó lại là cái học, cái thích nghi hời hợt, dễ dãi chứ không phải tiếp nhận ở bề sâu văn hóa. Thành ra nhiều khi chỉ hớt váng, hớt lấy cái phần hời hợt của người và hệ quả tất yếu là những rác rưởi của thế giới đã vào quá dễ dàng, cả rác công nghiệp và rác văn hoá.
Những khó khăn trong việc làm ăn quan hệ với nước ngoài bắt nguồn từ chính chúng ta. Hay dở tốt xấu cái cần cho mình cái phải xa lánh... không có sự phân biệt. Từ chiến tranh bước ra ta chưa nhận thức đầy đủ rằng mình là một thành phần của thế giới và trước sau sẽ phát triển theo quy luật của thế giới. Cho đến tương lai của ta ra sao, cũng chưa ai hình dung nổi.
Tìm cho mình những động lực lớn
- Theo cách trình bày của ông thì có vẻ như trong khi phát triển đang là chuyện sống còn thì những điều kiện - hay là những điểm tựa - từ văn hóa và truyền thống dân tộc lại có phần không đầy đủ. Vậy thời gian tới, chúng ta phải làm gì ?
Cũng đã nhiều lúc tôi tự đặt cho mình câu hỏi như thế, và đến nay vẫn chưa tìm được câu trả lời thích đáng. Chính bởi còn thắc mắc, nên tôi - trong lúc tự xác định là phải nghiên cứu tiếp - mạnh dạn cứ “xới” vấn đề lên như trên. Biết đâu khi phản bác tôi, các đồng nghiệp lại tìm ra được những câu trả lời đúng. Khi đó tôi sẽ tâm phục khẩu phục!
Nếu được nêu lên một đề nghị tổng quát cuối cùng, tôi chỉ muốn nhấn mạnh một điều là xã hội cần có sự khai phá thay đổi trong tư duy. Thích nghi bị động chỉ đủ để tồn tại, thay đổi một cách chủ động mới có thể phát triển.
Trước tiên cần đầu tư nhiều hơn vào khâu tự nhận thức. Ông Nguyễn Đình Lương nói thẳng là nhiều khi ta không hiểu hoặc cố tình không hiểu luật chơi thế giới. Ông Lê Đăng Doanh bảo so với thế giới chúng ta không chỉ lạc hậu là còn lạc lõng và cái sau là đáng sợ hơn cái trước. Những gợi ý loại đó đáng để chúng ta cùng suy nghĩ.
Điều may mắn là chúng ta đang sống trong một thế giới thức tỉnh; bộ mặt của thế giới bộc lộ đầy đủ hơn bao giờ hết, kể cả sự bất lực của nhân loại trước nhiều vấn đề. Ngay những thất bại của các cộng đồng dân tộc khác cũng đáng được nghiên cứu để nhờ thế mà ta tránh được những hy sinh vô ích.
Sức ép của thời đại đến với mỗi dân tộc đều đang rất lớn. Nếu biết chủ động, đó lại là động lực thúc VN mau chóng mạnh hơn, lớn lên nhanh hơn.
• Phương Loan (thực hiện)
một số nhận xét:
Đăng Phương
02/02/2009 21:02 (GMT+7)
“Lịch sử ngoại xâm liên miên, người Việt quen sống co lại, ít có khao khát ra với thế giới, hiểu thế giới”. Cái sự "co lại" ấy chính là tinh thần đoàn kết dân tộc, là sức mạnh để cha ông ta đánh bại kẻ thù, có vẻ như tác giả dùng từ có hơi quá duy ý chí.
Chiến tranh xảy ra thường xuyên, thử hỏi dân tộc nào mà chẳng phải "co lại", nhưng tại sao chúng ta lại nhìn nhận vấn đề này 1 cách tiêu cực để rồi nói rằng người Việt ít có khao khát ra với thế giới?
Bất cứ 1 con người nào, 1 dân tộc nào cũng đều có khao khát ra với thế giới, vấn đề là ra như thế nào cho phù hợp mà thôi.
Tại sao chúng ta lại không nghĩ rằng cái lối sống "co lại" ấy đã giúp cho mỗi người Việt có 1 nền tảng tình cảm gia đình, làng xóm, xã hội vững chắc, lành mạnh để có thể "ra với thế giới".
Duong Trung Kien
02/02/2009 15:54 (GMT+7)
Tôi thấy ý kiến của bác Vương Trí Nhàn làm ta phải cúi đầu suy tâm nhiều điều. Đối với ý kiến các độc giả khác nữa, thật vui khi thấy có nhiều ý kiến, có phản đối có đồng tình...
Hầu như tất cả các ý kiến, đều đi vào để luận giải cho cái đúng sai theo quan điểm của mình. Có người thì bảo tôi đồng tình và thấy... hay, chỉ thế! Có người thì phủ nhận và đưa ra ý kiến khác.
Các vị có lẽ quên một điều, không có cái gì là tuyệt đối, do đó đừng bàn nó đúng hay sai bởi tuỳ theo thời điểm và cách tiếp cận mà thôi.
Nguyễn Bình
02/02/2009 13:29 (GMT+7)
Một bài viết rất sâu sắc. Tuy nhiên, tôi xin đóng góp thêm một vài ý kiến.
1. Lịch sử thế giới có không ít các dân tộc chịu tai hoạ liên miên như dân tộc ta. Nạn đói, ngoại xâm là chuyện bình thường. Nước Ý thế kỉ 19 đói nên rất nhiều người Ý phải xa quê sang Nam Mỹ, Ireland cũng vậy. Nước Nga cũng chịu sự cai trị của người Mông Cổ đến gần 300 năm. Cho đến giữa thế kỉ 20, Ý vẫn còn là nước tương đối nghèo, GDP đầu người không cao hơn nhiều lắm so với ngay cả Việt Nam và so với các nước phát triển thì rất thấp. Vì thế, theo tôi chiến tranh hay tai hoạ thiên nhiên chỉ là một nguyên nhân, không phải là nguyên nhân quyết định.
2. Các tính xấu của người Việt đa phần bắt nguồn từ sự phát triển thấp của nền kinh tế - xã hội chứ không phải ngược lại, vì thế khi xã hội phát triển thì các tính xấu này có thể thay đổi theo hướng tích cực.
3. Người Việt có chỉ số IQ tương đối cao so với thế giới (theo cuốn "IQ và sự giàu có của các quốc gia"), vì thế có khả năng tiếp thu tốt. Nhưng so với các dân tộc Bắc Á theo đạo Khổng gồm Nhật Bản, Trung Quốc và Triều Tiên+Hàn Quốc thì thấp hơn khá nhiều (các dân tộc này có chỉ số IQ cao nhất thế giới, theo khảo sát của cuốn sách này). Các so sánh kiểu "một người Việt bằng một người Nhật" có ở rất nhiều quốc gia trên thế giới, chỉ mang tính giải trí chứ không có ý nghĩa gì. Theo tôi, chỉ số IQ là đặc tính khó thay đổi nhất và mang tính quyết định với tương lai của một dân tộc.
4. Để tìm nguyên nhân một số tính cách của người Việt, tác giả Vương Trí Nhàn nên nghiên cứu thêm về các tài liệu nhân chủng học, nhân trắc học.
Lưu Thanh Bình
01/02/2009 21:55 (GMT+7)
Cách đây 10 năm tôi có dịp công tác ở Sài gòn trong một liên doanh với Hàn Quốc. Tôi nhận thấy người Hàn Quốc rất chăm chỉ, làm việc chuyên nghiệp và sáng tạo, lương họ cao gấp 10 lần kỹ sư Việt.
Càng tìm hiểu tôi càng thấy sự khác biệt giữa họ và tôi. Họ lao động đúng giờ, làm việc tập trung. Họ chủ động học tập, nghiên cứu các phương án có thể xảy ra khi thi công. Làm việc xong họ chịu khó chơi tenis, chạy bộ, họ hoà đồng với kỹ sư địa phương nhưng họ không tham gia những thói xấu như uống rượu buổi trưa, làm việc kề cà.... Và điều dễ nhận thấy là họ rất khoẻ, ai cũng biết võ, yêu thích thể thao. Tôi hiểu rằng mình cần học hỏi họ.
Sau khi đọc bài báo này tôi càng thấy khuyết điểm của bản thân tôi là mang tính văn hoá, căn bản. Vậy tôi sẽ và quyết tâm thay đổi từ cách học, cách đọc sách, phương pháp luyện tập thể thao và đặc biệt thay đổi tác phong làm việc. Tôi mong được chia sẻ với các bạn trẻ về cảm nhận của mình.
Trân trọng cám ơn tác giả và quý báo.
Xuân Trường
01/02/2009 15:34 (GMT+7)
Đã có quá nhiều những đánh giá tự đề cao con người, văn hoá và dân tộc Việt, nhưng thực tế cuộc sống cho thấy nhiều vấn đề thuộc về người Việt Nam khiến chúng ta phải trăn trở, suy nghĩ, đặc biệt khi nhìn ra thế giới. Xin ai đó đừng vội phê phán ông Vương Trí Nhàn là bi quan, hay gần đây ông bị nhiều người quy chụp là “tạo ra dịch nói xấu người Việt”. Tôi tin ông là một người luôn đau đáu lo sao cho người Việt Nam ta có thể tốt lên, đẹp lên, ngẩng mặt lên được với thế giới.
Trong kinh doanh tôi tin rằng kiến thức quản lý kinh doanh và công nghệ sản xuất có thể học được, mua được nhanh chóng, nhưng thành công chỉ có thể bền vững khi có một nền tảng văn hoá tích cực. Thực tế lại có quá nhiều các ví dụ tiêu cực. Khi một người trồng rau có một khoảnh dành riêng cho gia đình mình theo đúng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, còn sản phẩm của những khoảng vườn khác chỉ để bán, mà lương tâm không hề vấn vít, day dứt; nếu một doanh nghiệp sản xuất coi việc xả trộm được chất độc hại ra môi trường là thành công trong việc tiết kiệm chi phí, thì thực sự cái văn hoá đó đã ở mức độ nguy hiểm, huỷ diệt dân tộc.
Khi người Việt sống ở nước ngoài, chỉ thế hệ thứ 2 đã không nói được tiếng Việt, trong khi người Trung Quốc (bên cạnh ta, nhiều điểm tương đồng với ta) bao đời sống ở nước ngoài vẫn giữ được tiếng nói, văn hoá của mình, thì đã đến lúc chúng ta phải nghiêm túc về việc xây dựng một nền tảng văn hoá tích cực mà mỗi người mang dòng máu Việt có thể tự hào. Còn nếu cứ vỗ về nhau, làm đẹp lòng nhau bằng những lời tự đề cao, tự huyễn hoặc mình, thì chúng ta sẽ có những “xấu xa được đậy lại”, nhưng chẳng có nhiều “đẹp đẽ được phô ra” với thế giới đâu. Tôi ủng hộ có nhiều bài viết như thế này.
Hoàng Thắng
01/02/2009 01:30 (GMT+7)
Tôi xin phép có vài ý kiến.
Bài báo sâu sắc nhưng mà ...bi quan. Mấy hôm tết tôi có thời gian tiếp chuyện bố và các ông các bác trong họ thì phần lớn các cụ có tư duy giống như bác Nhàn là chê nhiều, bi quan hóa vấn đề. Và đặc biệt là nói về các vấn đề chưa tốt thì hay cáu, gắt, chê. tôi chỉ nghe cũng ...mệt.
Là nước đang phát triển, đương nhiên là Việt Nam có nhiều điểm kém cần khắc phục. Nhưng tôi thích một cái nhìn tích cực, không nặng nề hơn.
Bùi Quốc Lộc
31/01/2009 22:10 (GMT+7)
Như có người đã phân tích,những cái gọi là "thói hư tật xấu" của người Việt nói chung không xuất phát từ bản chất của người Việt, mà chỉ là sản phẩm của xã hội Việt Nam ở một trình độ phát triển nhất định, trong các điều kiện kinh tế - xã hội nhất định.
Trong bài trả lời phỏng vấn này, ông Vương Trí Nhàn đưa ra một loạt những luận điểm có phần chủ quan. Ví dụ, ngay câu đầu tiên: “Lịch sử ngoại xâm liên miên, người Việt quen sống co lại, ít có khao khát ra với thế giới, hiểu thế giới” đã bộc lộ sự chủ quan trong nhận định.
Thứ nhất, chúng ta rất hay nói rằng lịch sử Việt Nam là lịch sử chống ngoại xâm liên miên, coi đó là một nét đặc thù của lịch sử Việt Nam so với lịch sử các dân tộc khác. Thực tế thì sao? Tính trung bình cứ phải vài trăm năm chúng ta mới có một cuộc chiến tranh chống ngoại xâm ở mức độ tương đối khốc liệt. Trong khi đó nước Nga và nước Pháp riêng trong hai thế kỷ 19, 20 đã có một loạt các cuộc chiến tranh, mỗi cuộc cách nhau vẻn vẹn vài chục năm, với mức độ khốc liệt hơn nhiều.
Thứ hai, dựa vào đâu mà ông Vương Trí Nhàn kết luận rằng do phải chống ngoại xâm liên miên mà người Việt đâm ra sống co lại, ít có khao khát ra với thế giới, hiểu thế giới?
Lịch sử nhiều dân tộc khác, cũng phải chống ngoại xâm liên miên, như nước Nga và nước Pháp kể trên, cho thấy hoàn toàn không có mối liên hệ nhân quả tất yếu nào giữa hai chuyện đó. Dường như ở đây ông Vương Trí Nhàn mắc phải lỗi ngụy biện “thấy cái này xảy ra sau cái kia, hoặc diễn ra cùng cái kia, thì cho rằng cái này là hậu quả của cái kia”.
Hoặc cái đoạn này cũng thế: “Người Việt xưa tới giờ khổ quá, đến khi ra với thế giới thì mắt như bị chói, cái gì cũng thèm thuồng. Hết gồng mình lên chiến đấu nay lại gồng mình lên để hưởng thụ. Cha mẹ cứ cái gì ngon nhất, đẹp nhất là lo dành cho con. Trong gia đình, ta cúi mặt xuống chiều chuộng nhau mà không dám đặt ra yêu cầu cao với nhau”.
Thử hỏi, có dân tộc nào trên trái đất này mà đã không từng có một thời nghèo khổ? Ngay trong thế kỷ 21, số quốc gia phát triển, giàu có chỉ là thiểu số, còn đại đa số người dân trên thế giới vẫn rất nghèo khổ. Có chắc rằng các dân tộc khác cũng bị chói mắt, cũng thèm thuồng, cũng gồng mình lên hưởng thụ, cũng không dám đặt ra các yêu cầu cao cho nhau không? Dân Nhật, Hàn có thế không? Nếu họ không thế, thì tại sao ông lại đặt một mối liên hệ nhân quả ở đây?
Hay như đoạn này: “Chiến tranh cho phép người ta bất chấp quy luật miễn là được việc; chỉ lo hiệu quả, còn cái giá của nó thì không cần biết. Trong chiến tranh, nhất là chiến tranh ở Việt Nam cứ chờ có những điều kiện cần và đủ thì không ai dám làm gì. Phải liều. Phải duy ý chí. Cách làm đó nay vẫn được ta áp dụng”. Thiết nghĩ, các nhà chỉ huy quân sự khó mà chia sẻ được quan điểm này.
Trong thương trường cũng vậy, nó có các quy luật của nó mà không ai có thể bất chấp, nhưng đồng thời người ta vẫn cứ phải liều mạng đôi chút. Có điều, người ta làm thế hoàn toàn không phải do tàn dư của tư duy thời chiến còn sót lại như ông Vương Trí Nhàn quy kết một cách dễ dãi. Trong cuộc khủng hoảng vừa rồi, xem ra mức độ liều mạng của các doanh nhân Mỹ vượt rất xa mức độ liều mạng của các doanh nhân ta.
Đưa ra một vài dẫn chứng nói trên để cho thấy cách thức nhìn nhận sự việc của ông Vương Trí Nhàn còn nhiều điều phải xem lại, đặc biệt là trong việc chỉ ra nguyên nhân, nguồn gốc đích thực của các hiện tượng xã hội.
Đoàn
31/01/2009 22:00 (GMT+7)
Tôi rất tâm đắc với câu "sáng tạo là một thứ xa xỉ" mà tác giả đã nêu, nhất là đối với công việc công. Điều đó cũng có nghĩa người ta không quan tâm tới lợi ích công, mà chỉ quan tâm tới lợi ích riêng. Do đó những nhà hoạch định chính sách cần quan tâm loại trừ vấn đề đó. Đó là những với đề ta có thể làm được.
Nguyễn Quang Vinh
31/01/2009 12:09 (GMT+7)
Ông Vương Trí Nhàn đúng là người đã có sự nghiên cứu rất sâu xắc về đặc điểm, tính cách dân tộc Việt với phát triển kinh tế.
Tôi rất yêu bản sắc Việt Nam trong lịch sử dựng và giữ nước , nhưng hình như không thấy có những công trình để đời trong kinh tế và văn hoá: ''văn hoá mượn'' hơi nhiều, lại lủng củng về điển tích, xuất xứ... Cho đến nay cũng chưa nghiêm túc nghiên cứu tiếp thu hướng ngoại cho có bài có bản khi Việt Nam đã hội nhập với thế giới, nên trong các cuộc chơi ta thường thua thiệt.
Vào WTO, Việt Nam có nhiều cơ hội, nhưng có lẽ hạ tầng cơ sở cho cuộc chơi còn yếu kém lắm. Phải biết sửa mình, chúng ta mới có cơ hội nâng tầm Việt Nam.
Lê Kiên
30/01/2009 18:33 (GMT+7)
Tác giả bài viết đã nghiên cứu khá rõ nét về nhiều tồn tại, yếu kém trong sự thích nghi với hội nhập của nước ta. Tôi cũng đồng quan điểm đó và mạn phép bổ sung khái quát thêm phần trả lời cho sự thích nghi và phát triển kinh tế nước nhà.
Chúng ta còn lâu nữa mới có thể dẫn đầu trong việc sáng tạo ra cách thức làm thay đổi thế giới nhưng chúng ta có đủ năng lực và tố chất để có thể đi theo và tiếp cận với thế giới bằng cách riêng của mình. Không riêng tôi mà nhiều học giả và nhà nghiên cứu cũng chưa đưa ra một công thức ra chuẩn cho sự thích nghi để hội nhập, nhưng tôi tin vào những doanh nhân tâm huyết phục hưng kinh tế nước nhà. Bởi họ chính là những thuyền trưởng lái những con tầu ra biển lớn. Cũng bởi những doanh nhân là người trực tiếp đối diện với những khó khăn để rồi họ sẽ phải tìm ra con đường cho chính mình. Hãy cho họ một động lực và một cơ chế tốt họ sẽ tìm ra hướng đi và hoàn thành sứ mệnh của mình.
Còn quá sớm để đánh giá kết quả của sự thích nghi so với lịch sử phát triển kinh tế thế giới, nên chúng ta cũng đừng tự trách mình mà hãy lạc quan nhìn về phía trước và thay đổi nhân sinh quan trước các vấn đề thích nghi trong thế giới buộc phải hội nhập này.
Thành Đông
30/01/2009 16:16 (GMT+7)
Tác giả có cái nhìn rất sâu sắc đối với xã hội Việt Nam hiện tại. Để hình thành nên một xã hội như hiện nay, thực ra ( đúng như tác giả nói ) không phải là việc của 30 năm sau chiến tranh, hay 50 từ khi nhà nước được thành lập mà thực ra nó được định hình từ hàng trăm năm về trước rồi.
Bản thân tôi khi đọc bài viết thấy hay, nhất là khi tác giả phân tích sự ảnh hưởng của yếu tố văn hoá đến đời sống, cách sống, cách làm kinh tế của người Việt Nam. Thực ra những gì tác giả đã nêu ra đây không phải nhiều người trong chúng ta không thấy được, mà cái khó ở đây là hệ thống được nó lại và đưa ra bàn luận một cách mạch lạc, rõ ràng.
Tôi cũng rất đồng tình với tác giả ở phần nói về sự hội nhập. Trong thời đại hội nhập, phải "chơi" theo luật của thế giới thì dường như chúng ta vẫn còn rất mới mẻ trong cuộc chơi này. Ai biết luật chơi và có động lực thì người đó sẽ thắng.
Dung
30/01/2009 15:04 (GMT+7)
Mạnh dạn dám nhìn thẳng vào sự thật, mặc dù đôi khi "sự thật hơi phũ phàng", tôi cho rằng đây cũng là quan điểm nhân sinh quan rất cần các nhà nghiên cứu hoạch định chính sách quan tâm.
Phan Mạnh Cường
30/01/2009 10:01 (GMT+7)
Về cơ bản bài viết đánh giá thực trạng nghiêm túc và có tính xây dựng cao, nhưng vẫn còn một vài vấn đề chúng ta cần mổ xẻ cho thấu đáo.
Theo quan điểm cá nhân của tôi cách đặt vấn đề sau có phần nào hơi chủ quan: "Đợt hội nhập vừa rồi là có vẻ như ta buộc phải bung ra, mở cửa, chứ thật ra chưa chín ở bên trong. Vừa không có thói quen, vừa không chuẩn bị thích đáng, cuối cùng ta "nhảy đại" cho xong. Chính cái đó sinh ra nhiều tệ nạn: tâm lí đánh quả, định đi tắt đón đầu, "lừa", lách luật..."
Với tôi, WTO là cơ hội lớn cho dân tộc cho bước chuyển tiếp ngoạn mục và mục tiêu hoá những phần còn thiếu sót trong nền kinh tế của chúng ta.
Nếu nói chúng ta chuẩn bị chưa chín là... "nhảy đại" cho xong là không khách quan và hơi có phần áp đặt khiên cưỡng khi sự việc đã rồi.
Tùng
29/01/2009 19:54 (GMT+7)
Nhà văn hoá Vương Trí Nhàn nói thật đúng. Tôi tự hào với lịch sử dựng nước và giữ nước của cha ông ta nhưng khi sang thời bình thì tôi thấy không nhiều những thành tựu để chúng ta đáng tự hào cho lắm.
Những sản phẩm từ dầu gội đầu, kem đánh răng, bánh kẹo... cho đến ôtô, xe máy của ta nếu đem so sánh với Thái Lan, Malaysia, Singapo đều không bằng, chứ chưa cần thiết phải so sánh Mỹ, Nhật Bản. Ngay cả gạo là mặt mạnh của nước ta nếu so sánh về chất lượng cũng kém hon so với gạo Thái Lan.
Thời Đại
29/01/2009 16:13 (GMT+7)
Tác giả có một tầm nhìn tổng quát nên nói lên được bản chất của Việt Nam với thế giới. Việt Nam sẽ khác đi và là một phần thế giới nếu chúng ta có nhiều người biết nghĩ và biết lo cho số phận dân tộc mình.
"Là một nước nông nghiệp nhưng cho tới lúc này, Việt Nam hầu như không có sách nào tổng kết kinh nghiệm trồng lúa, còn nói chi tới các nghề khác". Một nhận xét rất hay và đánh động lương tâm của những con người có lương tri.
29/01/2009
*TuanVietNam*
## Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

Cache-Control: private, max-age=0

Server: GSE


text:
WAPTIN.NET
phim sec ngoai luong
- Chuyên mục dành riêng cho người đã trưởng thành.
- Chuyên muc phim sec ngoai luong được tạo ra không ngoài mục đích giải trí.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Set-Cookie: hosty=1; expires=Sun, 20-Apr-2014 00:00:00 GMT

X-Cache: HIT from Backend


text:
Đây là bộ dàn em chọn lọc rất kỹ để giới thiệu với các bác máu karaoke giống em
Bộ này thì khỏi phải nghĩ với các bác dùng cho gia đình. Nếu quán thì kết hợp thêm cục siêu trầm thì oke!
Đầu tiên là Loa
Em xin giới thiệu đôi MK II thuộc dòng BMB
công suất 450W (có thể nói là khủng với loa karaoke) cho tiếng bass chắc nhưng lại mềm mại không hề khô,
2 củ nam châm có tem 7 mầu, dâu hình chữ U hẳn hoi nhé.
Giá của em này là 2.500.000đ
Tiếp đến là anh Amply
Danno KA 2007
Đây mới là trung tâm của những gì em muốn nói
chạy 8 sò cực khỏe các bác có thể kết hợp ,cục đầy, rồi siêu trầm cứ thỏa mái ok! Kéo 4 loa thoải mái
Con này ở đằng sau có quạt thông gió, hát thoải mái không lo bị nóng amply.
Kéo 4 mic cho các bác tốp ca luôn:-bd
Các bác đừng nhìn chữ DANNON mà đổ cho em này hàng nhái DENON nhé tội nghiệp em nó
em này hàng chất đấy có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Em thử cho nó kéo 1 đôi bose 4.2 1 chiếc BMB 1 bose 301 (4 loa) đánh thôi rồi, tiếng bass chắc tức hết ngực (vụ tức ngực này do thằng BMB thằng này bass khủng)
Con này rất hợp với BMB vì nó quá khỏe phải em BMB mới chịu nổi sức của anh này)
Giá rổ đây: 2.800.000 đ
Từ nẫy đến giờ các bác vẫn chưa biết mình sẽ hát bằng đầu nào đúng chưa ạ? Vâng đầu em muốn giới thiệu đã quá nổi tiếng
<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-comĐầu DVD california 168<o></o>
Có lẽ không cần quảng cáo thì các bác cũng biết thương hiệu đầu karaoke đã đi vào huyền thoại California<o></o>
Cho nền nhạc trong veo tiếng bass chắc khỏe, sẽ tôn giọng hát của các bác lên rất nhiều đấy ah<o></o>
Giá đầu 168 là 2.000.000đ (Giá niêm yết của hãng là 3.000.000đ)
Hình ảnh <o></o>
(chiếc dưới màu đen là 688 trên là 168)<o></o>

Cuối cùng để hoàn chỉnh một bộ karaoke phải càn dùng đến mic<o></o>
Em giới thiệu mic SHUPU có dây (có dây bao giờ cũng hay hơn không dây các bác nhé)<o></o>
Loại này là hàng Trung Quốc cao cấp đấy ạh, dây dài 8m tha hồ vừa hát vừa nhảy cũng chẳng sao<?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /><v:shapetype id=_x0000_t75 coordsize="21600,21600" o:spt="75" oreferrelative="t" path="m@4@5l@4@11@9@11@9@5xe" filled="f" stroked="f"> <v:stroke joinstyle="miter"></v:stroke><v:formulas><v:f eqn="if lineDrawn pixelLineWidth 0"></v:f><v:f eqn="sum @0 1 0"></v:f><v:f eqn="sum 0 0 @1"></v:f><v:f eqn="prod @2 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @0 0 1"></v:f><v:f eqn="prod @6 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="sum @8 21600 0"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @10 21600 0"></v:f></v:formulas><vath o:extrusionok="f" gradientshapeok="t" o:connecttype="rect"></vath><o:lock v:ext="edit" aspectratio="t"></o:lock></v:shapetype><v:shape style="WIDTH: 13.5pt; HEIGHT: 13.5pt" id=_x0000_i1025 alt="0" type="#_x0000_t75"><v:imagedata src="file:///C:\Users\LEDINH~1\AppData\Local\Temp\msohtml1\03\c lip_image001.gif" o:href="http://muare.vn/images/smilies/10.gif"></v:imagedata></v:shape><o></o>
Cho các giọng hát mượt mà êm ái .<o></o>

Giá 1 đôi 500.000đ/1 đôi (2 chiếc)
Tổng cộng của bộ dàn này là 7.800.000đ
Chỉ cần 7.800.000 đ các bác có ngay 1 bộ dàn karaoke cao cấp còn chờ gì nữa mà không gọi em 0989.161.446 để có ngay các bác nhỉ
Em giao hàng tận nơi các bác nhé
không hay em mang về mà không đòi hỏi gì chấp nhận nghe các bác mắng :P:P
Các bác có thể mua bộ dàn phù hợp với mình ở dưới chữ ký em nhé
Hoặc có thể tự ghép cho mình 1 bộ như ý các bác nhé
Các bác cũng có thể mua lẻ từng bộ phận của bộ dàn này nhé!
Của hàng thương mại điện tử Vinakones
địa chỉ :
Ngax tư Canh - Từ Liêm - Hà Nội
Mr Sơn 0989.161.446

up
Nhắc nhở :Bạn ko nên copy bài ở trang đầu để Up nhé,người khác vào xem load nặng lắm

markdown:
Đây là bộ dàn em chọn lọc rất kỹ để giới thiệu với các bác máu karaoke giống em
Bộ này thì khỏi phải nghĩ với các bác dùng cho gia đình. Nếu quán thì kết hợp thêm cục siêu trầm thì oke!
Đầu tiên là Loa
Em xin giới thiệu đôi MK II thuộc dòng BMB
công suất 450W (có thể nói là khủng với loa karaoke) cho tiếng bass chắc nhưng lại mềm mại không hề khô,
2 củ nam châm có tem 7 mầu, dâu hình chữ U hẳn hoi nhé.
Giá của em này là 2.500.000đ
Tiếp đến là anh Amply
Danno KA 2007
Đây mới là trung tâm của những gì em muốn nói
chạy 8 sò cực khỏe các bác có thể kết hợp ,cục đầy, rồi siêu trầm cứ thỏa mái ok! Kéo 4 loa thoải mái
Con này ở đằng sau có quạt thông gió, hát thoải mái không lo bị nóng amply.
Kéo 4 mic cho các bác tốp ca luôn:-bd
Các bác đừng nhìn chữ DANNON mà đổ cho em này hàng nhái DENON nhé tội nghiệp em nó
em này hàng chất đấy có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Em thử cho nó kéo 1 đôi bose 4.2 1 chiếc BMB 1 bose 301 (4 loa) đánh thôi rồi, tiếng bass chắc tức hết ngực (vụ tức ngực này do thằng BMB thằng này bass khủng)
Con này rất hợp với BMB vì nó quá khỏe phải em BMB mới chịu nổi sức của anh này
)
Giá rổ đây: 2.800.000 đ
Từ nẫy đến giờ các bác vẫn chưa biết mình sẽ hát bằng đầu nào đúng chưa ạ? Vâng đầu em muốn giới thiệu đã quá nổi tiếng
<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com
Đầu DVD california 168<o
></o
>
Có lẽ không cần quảng cáo thì các bác cũng biết thương hiệu đầu karaoke đã đi vào huyền thoại California<o
></o
>
Cho nền nhạc trong veo tiếng bass chắc khỏe, sẽ tôn giọng hát của các bác lên rất nhiều đấy ah<o
></o
>
Giá đầu 168 là 2.000.000đ (Giá niêm yết của hãng là 3.000.000đ)
Hình ảnh <o
></o
>
(chiếc dưới màu đen là 688 trên là 168)<o
></o
>

Cuối cùng để hoàn chỉnh một bộ karaoke phải càn dùng đến mic<o
></o
>
Em giới thiệu mic SHUPU có dây (có dây bao giờ cũng hay hơn không dây các bác nhé)<o
></o
>
Loại này là hàng Trung Quốc cao cấp đấy ạh, dây dài 8m tha hồ vừa hát vừa nhảy cũng chẳng sao<?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /><v:shapetype id=_x0000_t75 coordsize="21600,21600" o:spt="75" o
referrelative="t" path="m@4@5l@4@11@9@11@9@5xe" filled="f" stroked="f"> <v:stroke joinstyle="miter"></v:stroke><v:formulas><v:f eqn="if lineDrawn pixelLineWidth 0"></v:f><v:f eqn="sum @0 1 0"></v:f><v:f eqn="sum 0 0 @1"></v:f><v:f eqn="prod @2 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="prod @3 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @0 0 1"></v:f><v:f eqn="prod @6 1 2"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelWidth"></v:f><v:f eqn="sum @8 21600 0"></v:f><v:f eqn="prod @7 21600 pixelHeight"></v:f><v:f eqn="sum @10 21600 0"></v:f></v:formulas><v
ath o:extrusionok="f" gradientshapeok="t" o:connecttype="rect"></v
ath><o:lock v:ext="edit" aspectratio="t"></o:lock></v:shapetype><v:shape style="WIDTH: 13.5pt; HEIGHT: 13.5pt" id=_x0000_i1025 alt="0" type="#_x0000_t75"><v:imagedata src="file:///C:\Users\LEDINH~1\AppData\Local\Temp\msohtml1\03\c lip_image001.gif" o:href="http://muare.vn/images/smilies/10.gif"></v:imagedata></v:shape><o
></o
>
Cho các giọng hát mượt mà êm ái .<o
></o
>

Giá 1 đôi 500.000đ/1 đôi (2 chiếc)
Tổng cộng của bộ dàn này là 7.800.000đ
Chỉ cần 7.800.000 đ các bác có ngay 1 bộ dàn karaoke cao cấp còn chờ gì nữa mà không gọi em 0989.161.446 để có ngay các bác nhỉ
Em giao hàng tận nơi các bác nhé
không hay em mang về mà không đòi hỏi gì chấp nhận nghe các bác mắng :P:P
Các bác có thể mua bộ dàn phù hợp với mình ở dưới chữ ký em nhé
Hoặc có thể tự ghép cho mình 1 bộ như ý các bác nhé
Các bác cũng có thể mua lẻ từng bộ phận của bộ dàn này nhé!
Của hàng thương mại điện tử Vinakones
địa chỉ :
Ngax tư Canh - Từ Liêm - Hà Nội
Mr Sơn 0989.161.446

|
|
|
|
UP 2250099 HOT gửi 8500
|
|
|
|5GIAY 0 gửi 8700
up
Nhắc nhở :Bạn ko nên copy bài ở trang đầu để Up nhé,người khác vào xem load nặng lắm

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Set-Cookie: vbseo_loggedin=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/

Cache-Control: private

Pragma: private

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

X-Powered-By: nhatnguyet-MISS


text:
v_line2082
Tài khoản của tôi
(đăng nhập)
hoặc Đăng ký ngay!
516/13 Patak Road, Soi Centara, Karon Beach, Amphur Muang, Karon, Phuket, Thái Lan 83100 (Xem bản đồ)
Đặt phòng bây giờ!
Kiểm tra giá và phòng còn trống tại khách sạn này
Đảm Bảo Giá Tốt Nhất
Đi:
Calendar
Rất tiếc, không còn phòng trống ở Beshert Guesthouse cho những ngày mà bạn đã chọn.
Các khách hàng đã xem khách sạn này thường đặt
6,5
từ 27 nhận xét
Đặt phòng bây giờ!
Nhanh lên – Ưu đãi có hạn!
Chi Tiết Tìm Kiếm
Calendar
-
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
30+
Xem bản đồ
Customer Support
Bản quyền © 2005 – 2014 Agoda Company Pte. Ltd. Giữ toàn quyền.
AGODA ® là thương hiệu được đăng ký của AGIP LLC, sử dụng theo giấy phép của Agoda Company Pte. Ltd. Agoda là một phần của
(NASDAQ:PCLN)
AS-AGWEB-3C06

Cache-Control: private, no-cache, no-store, must-revalidate, proxy-revalidate

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: Keep-Alive

Vary: Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip


text:
v_line2082
Đăng nhập
hoặc
Đăng Ký
Đi:
Calendar
Đảm Bảo Giá Tốt Nhất
Joachimstaler Str. 39-40
Ritterstreet 12-14
Wriezener Karree 5
Weitlingstrasse 15
Albrechtstrasse 2
Vì sao chọn Agoda?
Hơn 390.000 khách sạn trên khắp thế giới
4.000.000+ nhận xét về khách sạn
Có mặt hơn 37.000 thành phố trên toàn thế giới
Bảo đảm giá tốt nhất! Giá phòng khách sạn thay đổi mỗi ngày!
Được hơn 7.000.000 khách hàng tin dùng
Ưu đãi đặc biệt của Agoda
Bao gồm các ưu đãi giờ chót(có thể trong cùng ngày!)Miễn phí một đêm nghỉNâng cấp hạng phòng miễn phí!
Customer Support
0.08 Km.
0.19 Km.
0.23 Km.
0.27 Km.
0.28 Km.
0.3 Km.
0.31 Km.
0.32 Km.
0.35 Km.
0.37 Km.
0.4 Km.
0.44 Km.
0.45 Km.
0.46 Km.
0.47 Km.
0.48 Km.
Về đầu trang
Bản quyền © 2005 – 2014 Agoda Company Pte. Ltd. Giữ toàn quyền.
AGODA ® là thương hiệu được đăng ký của AGIP LLC, sử dụng theo giấy phép của Agoda Company Pte. Ltd. Agoda là một phần của
(NASDAQ:PCLN)
AS-AGWEB-3A01


text:
v_line2082
Đăng nhập
hoặc
Đăng Ký
Bạn muốn đi đâu?
Đi:
Calendar
Đảm Bảo Giá Tốt Nhất
Mustvee
Estonia
3
Khách sạn
Jõgeva
1
Khách sạn
Jogevamaa
Nurga
Palamuse
Saaritsa
Torve
2
Khách sạn
Mustvee3 khách sạn
Saaritsa1 hotel
Torve2 khách sạn
Jõgeva1 hotel
Nurga1 hotel
Palamuse1 hotel
Jogevamaa1 hotel
Vì sao chọn Agoda?
Hơn 390.000 khách sạn trên khắp thế giới
4.000.000+ nhận xét về khách sạn
Có mặt hơn 37.000 thành phố trên toàn thế giới
Bảo đảm giá tốt nhất! Giá phòng khách sạn thay đổi mỗi ngày!
Được hơn 7.000.000 khách hàng tin dùng
Bản quyền © 2005 – 2014 Agoda Company Pte. Ltd. Giữ toàn quyền.
AGODA ® là thương hiệu được đăng ký của AGIP LLC, sử dụng theo giấy phép của Agoda Company Pte. Ltd. Agoda là một phần của
(NASDAQ:PCLN)
AS-AGWEB-3B03


text:
Chủ nhật 07/04/2013 16:06
Vụ cháy xảy ra tại nhà máy may số 1 của công ty CP may xuất khẩu Hà Phong vào khoảng 15h30 chiều qua (6/4) – thời điểm doanh nghiệp vẫn đang làm việc bình thường. Theo nhiều công nhân chứng kiến sự việc này và trực tiếp tham gia chữa cháy từ ban đầu cho biết, đám cháy xuất phát từ phía bên ngoài rồi lan vào bên trong nhà xưởng. Mặc dù lực lượng chữa cháy tại chỗ đã khẩn trương chữa cháy nhưng do lửa bén quá nhanh nên không thể khống chế kịp thời và nhanh chóng lan rộng bên trong nhà máy.
Vào thời điểm này, tại công ty Hà Phong đang có hơn 5000 công nhân đang làm việc, trong đó tại nhà máy may số 1 có khoảng 2800 lao động. Lãnh đạo doanh nghiệp này cho biết, cơ bản số lao động này đã chủ động thoát được ra bên ngoài ngay khi phát hiện ra cháy và doanh nghiệp đã thực hiện nhiều biện pháp để tránh sự hoảng loạn, đảm bảo sự an toàn cho người lao động.
Anh Trần Mạnh Tuân – Công nhân Cty CP may xuất khẩu Hà Phong cho biết: “Khi thấy mọi người hét toáng lên là có cháy, chúng tôi cứ thế tháo chạy thoát thân, đám cháy mạnh và lan nhanh nên tôi không kịp ra lấy xe. Lúc đó hỗn loạn nên tôi cũng chỉ nghĩ sao cho giữ được tính mạng”.
Đại tá Trần Thế Biển – Phó giám đốc Công an tỉnh Bắc Giang cho biết: “Ngay sau khi nhận được thông tin, chúng tôi đã huy động lực lượng đến ngay hiện trường để xử lý đám cháy. Gần 20 phương tiện, lực lượng phòng cháy chữa cháy của tỉnh được huy động, bên cạnh đó còn có sự hỗ trợ của các đơn vị tỉnh Bắc Ninh. Tổng cộng có khoảng 200 cán bộ, chiến sĩ tham gia chữa cháy".
Ngay sau khi vụ cháy xảy ra, lãnh đạo tỉnh Bắc Giang đã đến hiện trường, chia sẻ với doanh nghiệp và động viên lực lượng phòng cháy chữa cháy và các lực lượng khác đang làm nhiệm vụ ổn định trật tự, bảo vệ hiện trường.
Phương Hà
TAG
Hải Anh -
08/04/2013 07:53
BG vừa tổ chức thành công lễ phát động ATVSLĐ và PCCN ngày 17/3/2013. Chưa đầy 1 tháng đã xảy ra cháy tại công ty may to nhất tỉnh BG.Thiệt hại thật ghê gớm !!!
Đây là bài học đắt giá cho công tác phòng cháy chữa cháy tại DN.
Lễ hội chém lợn
Báo An ninh Thủ đô * Tòa soạn: Số 82 Lý Thường Kiệt - Hoàn Kiếm - Hà Nội * Điện
thoại: 84-4-39426355
E-mail: antdonline@anninhthudo.vn * Giấy phép báo điện tử số: 102/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 18-4-2013
Tổng Biên tập: Đào Lê Bình * Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Trọng Nghĩa - An Văn Huân - Nguyễn Thanh Bình
Copyright © 2007-2011 Báo An ninh Thủ đô.
Bản quyền thuộc Báo An ninh Thủ đô. Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản
Báo điện tử An Ninh Thủ đô được phát triển bởi ePi Technologies

Cache-Control: public, max-age=120


text:
Trang chủ
Fiditour CSKH
Chính sách
Chăm sóc khách hàng
Thông tin
Tích lũy điểm
Tin tức
Fiditour
Liên hệ
Góp ý & Giải đáp
Vận chuyển
Du học
Vé máy bay
Khách sạn
Thông tin chăm sóc khách hàng fiditour
CHÍNH SÁCH CSKH TRƯỚC TOUR
CHÍNH SÁCH CSKH TRONG TOUR
CHÍNH SÁCH CSKH SAU TOUR
CHÍNH SÁCH CSKH KHÁCH ĐOÀN
CHÍNH SÁCH CSKH KHÁCH LẺ
GIỚI THIỆU BỘ TRAVEL COLLECTION
Tin tức
Địa điểm du lịch
Tư vấn du lịch
Cẩm nang du lịch
Tạp chí Fiditour
Nghiệm thu nhiệm vụ 'Xây dựng website quảng bá Du lịch cộng đồng'
( 21/01/2013 )
Ngày 11/01/2013, Ban Quản lý Dự án Tăng cường năng lực cho ngành Du lịch Việt Nam (Tây Ban Nha) đã họp Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ “Xây dựng website quảng bá Du lịch cộng đồng” dưới sự chủ trì của TS. Hoàng Thị Điệp, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, Trưởng Ban quản lý Dự án, Chủ tịch Hội đồng cùng sự tham gia của các thành viên trong Hội đồng nghiệm thu và đơn vị đầu mối thực hiện nhiệm vụ.
Tiểu vùng Mekong mở rộng thúc đẩy hợp tác du lịch
( 21/01/2013 )
Trong khuôn khổ Diễn đàn Du lịch ASEAN lần thứ 32 (ATF 32) tại thủ đô Vientiane, chiều 20/01 đã diễn ra Hội nghị lần thứ tư Bộ trưởng Du lịch 6 nước Tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS).
Thừa Thiên Huế: Tiếp tục trùng tu di tích trong năm 2013
( 21/01/2013 )
Sáng 20/01, Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế (đơn vị quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Quần thể di tích cố đô Huế - Di sản Văn hóa thế giới) công bố 10 sự kiện tiêu biểu năm 2012.
Phát triển thêm dịch vụ tiện ích công cộng tại các bãi biển Đà Nẵng
( 21/01/2013 )
UBND thành phố Đà Nẵng vừa đồng ý cho Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố thí điểm triển khai 03 cụm tiện ích công cộng tại các tổ kinh doanh dịch vụ giải khát tại các bãi biển Đà Nẵng.
Giúp bạn chơi Tết tiết kiệm
( 18/01/2013 )
Khủng hoảng kinh tế đã có những ảnh hưởng nhất định đến xu thế đi du lịch Tết năm nay. Các gia đình hay nhóm đi sẽ không dễ dàng lựa chọn được một chuyến du lịch tết như ý khi phải nhìn vào "hầu bao" để quyết định.
Du lịch Pleiku tự túc
( 18/01/2013 )
Tôi dự định tự đi Pleiku chơi một mình vào ngày 21-1 này và ở lại khoảng 2-3 ngày. Dự kiến đi xe khách, về bằng máy bay. Xin các bạn đi trước tư vấn giúp nhà nghỉ giá rẻ, địa điểm ăn uống, chỗ cho thuê xe (xe đạp) di chuyển trong TP... Nếu đi từ bến xe miền Đông thì bến đỗ nằm ở đâu? Tôi dự định trừ chi phí máy bay và xe đò thì mình sẽ tiêu trong khoảng 600.000-700.000 đồng. Mong được báo tư vấn. Xin cám ơn.
Chuẩn bị đồ ăn cho các chuyến du xuân
( 18/01/2013 )
Bạn sẽ ăn gì khi giá cả ăn uống quá đắt và phần lớn nhà hàng, quán ăn đều đóng cửa nghỉ ngơi, chỉ “mở hàng” vào ngày đẹp? Một vài gợi ý cho việc chuẩn bị đồ ẩm thực du xuân, tiết kiệm một khoản không nhỏ cho các chuyến đi
<<
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
>>
Các bài viết ngẫu nhiên
Hội chợ triển lãm làng nghề Việt Nam 2012
Kỳ thú những nhà thờ trôi nổi giữa dòng nước
8 hòn đảo tuyệt nhất cho mùa đông
Metropole Hà Nội là khách sạn tốt nhất châu Á
Hà Nội thay áo mới đón Tết Nguyên đán
xem thêm
Các bài viết mới cập nhật
Xu hướng du lịch dịp nghỉ lễ 30/4 của giới trẻ.
Nhiều nét mới trong tuần lễ hội Chợ tình Khâu Vai
Bí quyết du lịch xả láng mà vẫn tiết kiệm
Sắp khai trương Tàu hỏa leo núi tại Bà Nà Hill
Đà Lạt bâng khuâng mùa phượng tím
xem thêm
Tư vấn & hỗ trợ
08. 39 14 14 14
chamsockhachhang
Hỗ trợ website
chamsockhachhang
Thông tin khuyến mãi
Du lịch trong nước khuyến mãi lớn
“MUA 1 TRÚNG 3, NHẬN QUÀ HÀNG HIỆU”
xem thêm
Hỏi & Đáp
du lich thai lan
tu van du lich
xin visa đến Mỹ
di du lich ca nhan
visa di Thuy Sy
Visa du lịch hàn quốc
xem thêm
Ý kiến khách hàng
Thư cảm ơn
Thay mặt Công ty Kiểm toán DTL, tôi xin gởi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám đốc cũng như tập thể nhân viên phụ trách tổ chức các dịch vụ phục vụ cho chương trình họp mặt tất niên vào ngày 25/12/2009 vừa qua.
( 12/08/2011 - Lam Thuy To Lan )
Thư cảm ơn
Lãnh đạo Hội Thẩm định giá Việt Nam xin cám ơn Công ty Du lịch Fiditour TP HCM đã tổ chức tốt chuyến du lịch + Hội nghị cho đoàn của Hội Thẩm định giá Việt Nam tại HongKong Thẩm Quyến, Quảng Châu.
( 06/08/2011 - Ts. Nguyễn Ngọc Tuấn (Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài chính )
xem thêm
Nhật ký lữ hành
Mùa hoa sưa Hà Nội
Cuối xuân, những nhành hoa sưa lại nở trắng trên cao, cánh hoa rụng rải trên nhiều con đườ...
( 22/03/2012 )
Nao lòng trước những cảnh đẹp của Việt Nam
Hồ Tuyền Lâm thơ mộng, đồi cát nắng cháy da, bờ biển êm đềm buổi sớm mai, tất cả đã khiến ...
( 07/03/2012 )
xem thêm
Địa điểm du lịch yêu thích
Hà Nội mùa thay lá
Những hang động kỳ ảo ở Ninh Bình
Rừng thông đỏ - Krasni Bor
Tưng bừng Tết té nước ở Đông Nam Á
xem thêm
Du lịch 4 mùa
Mùa xuân
Mùa hè
Mùa thu
Mùa đông
Điểm đến yêu thích
Cần Thơ
Sapa
Phan Thiết
Vịnh Hạ Long
Hội An
Huế
xem thêm
Top tour 2014
Côn đảo
Thái Lan
Phú Quốc
Nha Trang
Singapore
Malaysia
xem thêm
Danh lam thắng cảnh
xem thêm
Trang chủ
Giới thiệu
Chính sách CSKH
Tin tức Fiditour
Liên hệ
Công ty Cổ Phần Fiditour
129 Nguyễn Huệ, Quận 1, Tp Hồ Chí Minh
Điện thoại: 08. 39 14 14 14 | Fax: 08. 39 14 13 63
Email:
custommercare@fiditour.com
| Website:
http://www.fiditour.com
Bản quyền thuộc về Fiditour. Vui lòng ghi rõ nguồn khi bạn phát hành lại thông tin từ website này
Thiết kế website du lịch

Set-Cookie: Culture=vi-VN; expires=Sun, 19-Apr-2015 11:56:21 GMT; path=/; HttpOnly


text:
Việt Nam đáp ứng nhu cầu thị trường quốc tế đối với các sản phẩm gỗ hợp pháp có thể xác minh nguồn gốc
14 May 2008 | News story
Ngày 18/4, buổi tọa đàm đầu tiên của Việt Nam về Kế hoạch Hành động của Liên minh Châu Âu về Thực thi Lâm luật, Quản trị rừng và Thương mại gỗ (FLEGT) đã diễn ra tại Hà Nội với mục đích là trao đổi thông tin về Kế hoạch Hành động này và thảo luận những ý nghĩa của nó đối với ngành công nghiệp chế biến gỗ của Việt Nam.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (MARD) và Ủy ban Châu Âu (EC) cùng phối hợp với IUCN tổ chức buổi tọa đàm này.
Buổi tọa đàm đã giới thiệu những ví dụ điển hình về sáng kiến của khu vực tư nhân và các đoàn thể xã hội trong việc thúc đẩy sử dụng gỗ hợp pháp có thể xác minh nguồn gốc, một bước quan trọng hướng tới việc thành lập một hệ thống cấp phép cho gỗ sản xuất hợp pháp. Buổi tọa đàm quy tụ được những chủ thể liên quan tới FLEGT và gợi mở những cuộc thảo luận về phạm vi và nội dung của một Thỏa thuận Đối tác Tình nguyện (VPA) giữa EU và Việt Nam để khuyến khích mua bán các sản phẩm từ gỗ hợp pháp.
Kế hoạch Hành động FLEGT của EU sử dụng cách tiếp cận ba bên nhằm khuyến khích sự tham gia của chính phủ, các đoàn thể xã hội, và khu vực tư nhân vào việc xây dựng những VPA với các nước sản xuất và chế biến gỗ chủ chốt. Một bản thỏa thuận đối tác tình nguyện vạch ra những cam kết và hành động cụ thể của cả hai bên nhằm ngăn chặn việc khai thác gỗ trái phép và đảm bảo chỉ có các sản phẩm gỗ hợp pháp được mua bán trong thương mại song phương.
Nhu cầu toàn cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm có nguồn gốc từ gỗ hợp pháp có thể tạo ra rủi ro lớn đối với lợi nhuận của ngành công nghiệp chế biến gỗ của Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh toàn cầu cũng tạo ra một cơ hội lớn, và chính quan điểm này được IUCN cùng với Chính phủ Việt Nam và EC ủng hộ.
IUCN tin tưởng rằng sự thay đổi gần đây trong nhu cầu của thị trường tạo ra một động lực cho ngành công nghiệp chế biến gỗ của Việt Nam thể chế hóa những phương thức thực hành tiến bộ trong công tác thực thi luật lâm nghiệp và quản lý nhà nước về lâm nghiệp thông qua các cơ chế thương mại. Nhận thức này nhất quán với Kế hoạch hành động FLEGT của EU, một kế hoạch nhằm đấu tranh chống nạn khai thác gỗ trái phép thông qua cải cách điều hành lâm nghiệp, nâng cao tính minh bạch và trao đổi thông tin, cũng như nâng cao năng lực.
Để triển khai một chương trình nghị sự FLEGT ở Việt nam, cần có một khối lượng kiến thức quan trọng về những nguyên tắc FLEGT, cũng như sự ủng hộ về mặt chính trị. Cần phải giải quyết những vấn đề kỹ thuật, ví dụ như đảm bảo nguồn gốc hợp pháp của gỗ ở Việt Nam, và khẳng định làm thế nào để có thể sản xuất gỗ một cách bền vững, cũng như làm thế nào để dự thảo và đàm phán một VPA cho Việt Nam.
IUCN sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và EC để giải quyết những vấn đề này và hỗ trợ cả hai bên khi họ cân nhắc xây dựng một VPA.
Để biết thêm về hỗ trợ của IUCN đối với tiến trình FLEGT ở Việt Nam, liên hệ Trần Mạnh Hùng theo địa chỉ email hung@iucn.org.vn

markdown:
## Việt Nam đáp ứng nhu cầu thị trường quốc tế đối với các sản phẩm gỗ hợp pháp có thể xác minh nguồn gốc
14 May 2008 | News story
**Ngày 18/4, buổi tọa đàm đầu tiên của Việt Nam về Kế hoạch Hành động của Liên minh Châu Âu về Thực thi Lâm luật, Quản trị rừng và Thương mại gỗ (FLEGT) đã diễn ra tại Hà Nội với mục đích là trao đổi thông tin về Kế hoạch Hành động này và thảo luận những ý nghĩa của nó đối với ngành công nghiệp chế biến gỗ của Việt Nam.**
Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (MARD) và Ủy ban Châu Âu (EC) cùng phối hợp với IUCN tổ chức buổi tọa đàm này.
Buổi tọa đàm đã giới thiệu những ví dụ điển hình về sáng kiến của khu vực tư nhân và các đoàn thể xã hội trong việc thúc đẩy sử dụng gỗ hợp pháp có thể xác minh nguồn gốc, một bước quan trọng hướng tới việc thành lập một hệ thống cấp phép cho gỗ sản xuất hợp pháp. Buổi tọa đàm quy tụ được những chủ thể liên quan tới FLEGT và gợi mở những cuộc thảo luận về phạm vi và nội dung của một Thỏa thuận Đối tác Tình nguyện (VPA) giữa EU và Việt Nam để khuyến khích mua bán các sản phẩm từ gỗ hợp pháp.
Kế hoạch Hành động FLEGT của EU sử dụng cách tiếp cận ba bên nhằm khuyến khích sự tham gia của chính phủ, các đoàn thể xã hội, và khu vực tư nhân vào việc xây dựng những VPA với các nước sản xuất và chế biến gỗ chủ chốt. Một bản thỏa thuận đối tác tình nguyện vạch ra những cam kết và hành động cụ thể của cả hai bên nhằm ngăn chặn việc khai thác gỗ trái phép và đảm bảo chỉ có các sản phẩm gỗ hợp pháp được mua bán trong thương mại song phương.
Nhu cầu toàn cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm có nguồn gốc từ gỗ hợp pháp có thể tạo ra rủi ro lớn đối với lợi nhuận của ngành công nghiệp chế biến gỗ của Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh toàn cầu cũng tạo ra một cơ hội lớn, và chính quan điểm này được IUCN cùng với Chính phủ Việt Nam và EC ủng hộ.
IUCN tin tưởng rằng sự thay đổi gần đây trong nhu cầu của thị trường tạo ra một động lực cho ngành công nghiệp chế biến gỗ của Việt Nam thể chế hóa những phương thức thực hành tiến bộ trong công tác thực thi luật lâm nghiệp và quản lý nhà nước về lâm nghiệp thông qua các cơ chế thương mại. Nhận thức này nhất quán với Kế hoạch hành động FLEGT của EU, một kế hoạch nhằm đấu tranh chống nạn khai thác gỗ trái phép thông qua cải cách điều hành lâm nghiệp, nâng cao tính minh bạch và trao đổi thông tin, cũng như nâng cao năng lực.
Để triển khai một chương trình nghị sự FLEGT ở Việt nam, cần có một khối lượng kiến thức quan trọng về những nguyên tắc FLEGT, cũng như sự ủng hộ về mặt chính trị. Cần phải giải quyết những vấn đề kỹ thuật, ví dụ như đảm bảo nguồn gốc hợp pháp của gỗ ở Việt Nam, và khẳng định làm thế nào để có thể sản xuất gỗ một cách bền vững, cũng như làm thế nào để dự thảo và đàm phán một VPA cho Việt Nam.
IUCN sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và EC để giải quyết những vấn đề này và hỗ trợ cả hai bên khi họ cân nhắc xây dựng một VPA.
Để biết thêm về hỗ trợ của IUCN đối với tiến trình FLEGT ở Việt Nam, liên hệ Trần Mạnh Hùng theo địa chỉ email
[hung@iucn.org.vn](mailto:hung@iucn.org.vn)