text:
Xem danh sách trúng tuyển để biết chắc mình đỗ ĐH, CĐ
Thứ 2, 17/08/2009 20:03:00- Chuyên mục
(Ảnh: Việt Hưng)
Mức điểm chuẩn các trường công bố tính cho thí sinh ở KV3. Mỗi khu vực ưu tiên kế tiếp giảm 0,5 điểm, đối tượng ưu tiên kế tiếp giảm 1 điểm.
* ĐẠI HỌC:
1. ĐH Thể dục Thể thao TPHCM (TDS)
2. ĐH Giao thông Vận tải cơ sở 2 (GSA)
3. ĐH Công nghệ Thông tin - ĐH Quốc gia TPHCM (QSC)
5. ĐH Dân lập Phương Đông (DPD)
13. ĐH Bách khoa Đà Nẵng (DDK)
15. ĐH Ngoại Ngữ Đà Nẵng (DDF)
* CAO ĐẲNG:
3. CĐ Kinh tế - Kỹ thuật Kon Tum (CKO)
7. CĐ Công nghiệp Tuy Hòa (CCP)
8. CĐ Giao thông vận tải 2 (CGD)
13. CĐ Nông Lâm Đông Bắc (CDP)
* Tiếp tục cập nhật...
Nguyễn Hùng
(Tổng hợp)
Theo dantri.com.vn

markdown:
# Xem danh sách trúng tuyển để biết chắc mình đỗ ĐH, CĐ
###### Thứ 2, 17/08/2009 20:03:00- Chuyên mục
*Dân trí*sẽ liên tục cập nhật danh sách trúng tuyển NV1 của các trường ĐH, CĐ trên cả nước. *(Đã cập nhật 42 trường).* ![](http://media.tinmoi.vn/2009/08/17/7f5ts0308092.jpg)
(Ảnh: Việt Hưng)
Mức điểm chuẩn các trường công bố tính cho thí sinh ở KV3. Mỗi khu vực ưu tiên kế tiếp giảm 0,5 điểm, đối tượng ưu tiên kế tiếp giảm 1 điểm.
* ĐẠI HỌC:
1.
[ĐH Thể dục Thể thao TPHCM (TDS)](http://www.tinmoi.vn/?act=share&url=http://images7.dantri.com.vn/Uploaded/files/Trungtuyen/TDS.doc)
2.
[ĐH Giao thông Vận tải cơ sở 2 (GSA)](http://www.tinmoi.vn/?act=share&url=http://images7.dantri.com.vn/Uploaded/files/Trungtuyen/GSA.doc)
3.
[ĐH Công nghệ Thông tin - ĐH Quốc gia TPHCM (QSC)](http://www.tinmoi.vn/?act=share&url=http://images7.dantri.com.vn/Uploaded/files/Trungtuyen/QSC.doc)
5.
[ĐH Dân lập Phương Đông (DPD)](http://www.tinmoi.vn/?act=share&url=http://images7.dantri.com.vn/Uploaded/files/Trungtuyen/DPD.doc)
13.
[ĐH Bách khoa Đà Nẵng (DDK)](http://www.tinmoi.vn/?act=share&url=http://images7.dantri.com.vn/Uploaded/files/Trungtuyen/DDK.doc)
15.
[ĐH Ngoại Ngữ Đà Nẵng (DDF)](http://www.tinmoi.vn/?act=share&url=http://images7.dantri.com.vn/Uploaded/files/Trungtuyen/DDF.doc)
* CAO ĐẲNG:
3.
[CĐ Kinh tế - Kỹ thuật Kon Tum (CKO)](http://www.tinmoi.vn/?act=share&url=http://images7.dantri.com.vn/Uploaded/files/Trungtuyen/CKO.doc)
7.
[CĐ Công nghiệp Tuy Hòa (CCP)](http://www.tinmoi.vn/?act=share&url=http://images7.dantri.com.vn/Uploaded/files/Trungtuyen/CCP.doc)
8.
[CĐ Giao thông vận tải 2 (CGD)](http://www.tinmoi.vn/?act=share&url=http://images7.dantri.com.vn/Uploaded/files/Trungtuyen/CGD.doc)
13.
[CĐ Nông Lâm Đông Bắc (CDP)](http://www.tinmoi.vn/?act=share&url=http://images7.dantri.com.vn/Uploaded/files/Trungtuyen/CDP.doc)
* Tiếp tục cập nhật...
Nguyễn Hùng
(Tổng hợp)
*Theo dantri.com.vn*


text:
>
Nối trơn (Plain socket)
Nối giảm (Reducing socket)
Nối răng ngoài (Male socket)
Nối răng trong nhựa (Plastic female socket)
Lơi (Elbow 45)
Co (Elbow 90)
Co giảm (Reducing Elbow)
Nối răng trong thau (Brass female socket)
Ống nhựa Bình Minh
Khớp nối sống (Rac-co)
Tê (Tee)
Tê răng trong thau (Brass feamle thread tee)
Tê cong (90 turn lateral tee)
Tê giảm (Reducing tee)
Tứ thông (Corss)
Chữ Y (Y tee)
Chữ Y rút (Reducing Y)
Co răng trong thau (Brass female elbow)
Con thỏ
Bít ren ngoài
Tê cong âm dương
Nắp bít trơn
Khởi thủy dán
Bích đơn
Bích kép
Khởi thủy
Tê cong kiểm tra
Nắp kiểm tra
Ba nhánh
Lơi âm dương
Co âm dương
Keo dán
Tê răng ngoài thau (Brass male thread tee)
Bình Xịt thuốc trừ sâu 10 lít
Bình xịt thuốc trừ sâu 5 lít
Bình xịt thuốc trừ sâu 1 lít
Co ren ngoài thau
Nối thông tắc (Nối kiểm tra)
Địa chỉ: 199 / 43 Cách Mạng Tháng 8, Phường 4, Quận 3, TP.HCM
Tel: 0909212318 - Hotline: 0918540750
Email: trucxanh@trucxanh.com.vn- Website: www.trucxanh.com.vn
Tối ưu SEO bởi Sem Vietnam

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-control: private

Set-Cookie: ECS[display]=list; expires=Thu, 24-Apr-2014 20:34:47 GMT

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Encoding: gzip

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Keywords:phim bo, phim hong kong, phim han quoc, phim tam ly, phim 18, hai kich, phim hoat hinh, tan co, cai luong, webcam videos
Category:Video, Phim, Hài Kịch, Nấu Ăn, Nhạc Việt Nam, Nhạc Hàn Quốc, Nhạc Vàng, Phim Việt Nam, Phim Trung Quốc, Phim Hồng Kông, Phim Nhật Bản, Phim Hàn Quốc, Phim Đài Loan, Phim Thái Lan, Phim Hành Động, Phim Hoạt Hình, Phim Tâm Lý, Phim Viễn Tưởng, Phim Dã Sử, Phim Kinh Dị - Ma, Phim Hài, Phim Tình Cảm, Phim Võ Thuật, Phim Thần Thoại, Tân Cổ - Cải Lương, Trang Điểm - Làm Đẹp, Việt Karaoke, Webcam Videos, Phim 18+, Hong Kong Movie, Hong Kong Drama, Japanese Drama, Japanese Movie, Chinese Drama, Chinese Movie, Korean Drama, Korean Show, Korean Movie, Hollywood Drama, Taiwan Movie, Taiwan Drama
Disclaimer: VideosViet.Com is a video search engine that indexing and organizing videos on the web. Everyday 1,000+ new videos, phim, ca nhac, hai kich, phong su.

WARC-Truncated: length

Server: cloudflare-nginx

Cache-Control: private, max-age=604800

Vary: Accept-Encoding


text:
Cái này mình không hack , mà mình mua từ một người nước ngoài ,mình không biết bọn nó hack hay làm gì ...nhưng mình bảo đảm là hình mình chụp trên là thật hoàn toàn .mình đã gửi 4usd cho họ và nhận được 700 gems + 10M + 700k food ,3 lavo dragon + 3 lengend dragon .Tuy nhiên hiện tại họ cũng ko còn bán gói 4 usd nữa , họ bán 2 gói :
10 Usd = 2000 gems
25 usd = 4000 gems + 50M gold + 5M food + nhiều loại rồng Lengend ...v..v..
ai thấy có nhu cầu thì liên hệ nick mình chỉ lấy 20k để trả phí chuyển tiền qua cho họ .
duchbk (20-07-2013)
giahuy2730c Hack kiểu dùng phần mềm mà add vào thì sao mà được. Add đó chỉ thấy thôi chứ có tăng lên được tí nào đâu. hên gặp game chơi hack được nhờ Cheat Engine thôi. Đó giờ mình chơi chỉ thấy FarmVille2 là có cái tool hack được thôi. Còn Dragon City này thì khó. CHỉ có thể hack server thoi :chemgio: Chú CÓ TOol FarmVille 2 À
Cho Mình Xin Đc Ko :v
Cái hình trên là số gems mình nhận lúc đầu , hình sau là hiện tại mình đang chơi ,nhìn cái cây 100 gems là các bạn biết rồi đó .
hình các lavo dragon và lengend
hình mở 4 đảo ...đảo cuối chưa mở hết do không đủ friends
Thay đổi nội dung bởi redbiking; 23-05-2013 lúc 20:32.
pass giải nén OMG @@
cho mình xin fb cái bạn
search nguyen.thac.94 nha bạn , pm để mình biết ai mà kết bạn nhé
e tìm mãi mà k thấy hack gem dragon city đâu vậy @@!
Tình hình là mình có cách làm survey của facebook, sau khi làm xonng các bạn mổi tài khoản đc thêm từ 15gem - 21gem!
Bạn nào cần thì add face mình: rồi pm riêng đưa mình pass mình làm cho!
Vì là làm dùm nên nào rãnh mình sẽ làm, mà sẽ nhanh thôi!!
Bạn nào biết cách rồi or ko tin thì cũng đừng ném đá, tội nghiệp!!!
Thay đổi nội dung bởi CuteAngel; 27-05-2013 lúc 11:53.
duc624001 (28-05-2013),
phj4nh_pr0_9x (27-05-2013)
ai co tool cho minh xin cai link voi.......
toàn có pass thui
chuyển gems từ người này sang người khác sao vậy hả bạn?
baxicula1 mình cũng đang kiếm hack Dragon city mờ mắt lun mà ko thấy hjx ko biết có ai người Việt Nam giúp đc ko ai bán gems mua luon. bên Indo có người biết hack bán 2000 gems + 4 con pure = 50000 rup = 110k vnd. Mà nước VN thì ko cho gửi ngoại tệ ra nước ngoài , trừ trường hợp gửi cho người thân hoac kinh doanh. Mình xin mãi moi cho 100 gem.
Nhưng hack bị ban nick hả? Minh từng hack City ville 2 ( game này xóa xổ rồi ), Farm VIlle 2, chém trái cây, social war, social empire mà đâu bị sao đâu bạn ơi, hack social wars kiểu gì thế
pass la j zay ban?
Hiện tại mình có bán gems dragon city với các gói sau :
300K = 2000gems + gold + foods ,
600k = 4000gems + 50mgold + 3mfoods + random dragon ,
800k = 6000 gems + 80mgold + 10mfoods random dragon ,
*100k = 7 egg rồng tự chọn ( trừ rồng unique ) ( đi kèm các gói trên )
về độ uy tín các bạn có thể tham khảo FB các bạn đã mua trước đây của mình
Tùng Nguyễn ,Quốc Bảo Nguyễn ,Ngọc Thắng ,Khang Vu ,Coeya Nam ,Be Heo Mập
ai có nhu cầu Pm vào inbox cho mình nhé
biết cách hack thì share đi bạn. Ae vn-zoom cả mà
Quy định và Điều khoản [V-Z]
Diễn Đàn Con

markdown:
Cái này mình không hack , mà mình mua từ một người nước ngoài ,mình không biết bọn nó hack hay làm gì ...nhưng mình bảo đảm là hình mình chụp trên là thật hoàn toàn .mình đã gửi 4usd cho họ và nhận được 700 gems + 10M + 700k food ,3 lavo dragon + 3 lengend dragon .Tuy nhiên hiện tại họ cũng ko còn bán gói 4 usd nữa , họ bán 2 gói :
10 Usd = 2000 gems
25 usd = 4000 gems + 50M gold + 5M food + nhiều loại rồng Lengend ...v..v..
ai thấy có nhu cầu thì liên hệ nick
[mình chỉ lấy 20k để trả phí chuyển tiền qua cho họ .]

Set-Cookie: vbseo_loggedin=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/

Pragma: private


text:
Thứ tư, 22/02/2012
Phiên bản Mobi I Tỷ giá I Thời tiết
Truyền hình
Chiếu phim
Phim mới
Triển lãm
Lịch bay
Giờ tàu
Tìm đường
Kết quả xổ số
Xử vụ cướp tiệm vàng Bắc Giang
Nổ súng chống người thi hành công vụ
Hiểm hoạ cháy nổ xe
Làm thế nào mua được nhà để ở?
VNPT WEEK 2011
Bé sơ sinh 2 ngày tuổi bị bắt cóc
Lái, phụ xe buyt làm nhục khách
Kỳ họp thứ 2 - QH khoá 13
(VnMedia)- Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an TP Hà Nội đã khởi tố bị can với Nguyễn Hữu Dưỡng, nghi phạm giết người cướp tiệm vàng Vững Bắc ở Thường Tín (Hà Nội), về 2 tội danh “Giết người” và “Cướp tài sản”.>>Thủ phạm cướp tiệm vàng khó thoát án tử hìnhTheo thông tin từ Cơ quan cảnh sát điều tra, Công an Hà Nội, cơ quan này đã khởi tố bị can để tiếp tục điều tra, làm rõ về hành vi “Giết người” và “Cướp tài sản” của Nguyễn Hữu Dưỡng (SN 1985, ở xã Đông Cường, huyện Đông Hưng - Thái Bình). Trước đó, ngay sau khi vụ cướp xảy ra, Cơ quan cảnh sát điều tra cũng đã khởi tố vụ án Giết người, cướp tài sản tại tiệm vàng Vững Bắc (huyện Thường Tín - Hà Nội) vào chiều 16/2 vừa qua.Về hai tội danh "Giết người" và "Cướp tài sản" Nguyễn Hữu Dưỡng bị khởi tố, chia sẻ với VnMedia, luật sư Trần Đình Triển, Trưởng văn phòng luật sư Vì dân, Đoàn Luật sư Hà Nội cho rằng, cộng cả tình tiết giảm nhẹ là ra đầu thú và thành khẩn khai báo (nếu có) cũng không thể thoát án tử hình. Trước đó, như VnMedia đã đưa tin, sau khi được di lý về Hà Nội, tại cơ quan điều tra, Nguyễn Hữu Dưỡng khai nhận, vào khoảng 8 giờ ngày 16/2, Dưỡng đi xe máy mang theo 1 con dao nhọn, 1 súng bắn điện làm hung khí gây án. Chờ đợi đến 16 giờ 30 phút cùng ngày, khi xác định chính xác cửa hàng kinh doanh vàng bạc Vững Bắc chỉ có một mình bà Nguyễn Thị Bắc (SN 1957, chủ cửa hàng) bán hàng, Dưỡng đã đi xe máy tới, giả vờ giao dịch bán chiếc nhẫn vàng giả. Lấy cớ nhờ đi vệ sinh, khi bà Bắc dẫn đường đi trước, Dưỡng đã bất ngờ dùng dao nhọn khống chế bà Bắc với mục đích yêu cầu bà Bắc mở cửa tủ để Dưỡng cướp vàng, tiền nhưng bị bà Bắc chống lại. Dưỡng đã dùng súng bắn điện và dao đâm nhiều nhát vào người bà Bắc. Sau khi xuống tay sát hại bà Bắc, Dưỡng dùng tay đập tủ kính đựng vàng nhưng không vỡ. Sợ bị phát hiện, Dưỡng lấy xe máy tẩu thoát về Thái Bình. Trên đường đi, Dưỡng đã vứt khẩu súng bắn điện và con dao gây án. Đến ngày 18/2, biết sẽ bị phát hiện và được sự động viên của cơ quan Công an xã Đông Cường (huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình) và Công an huyện Đông Hưng cùng gia đình, Dưỡng đã đến cơ quan Công an huyện Đông Hưng để đầu thú lúc 22 giờ 30 phút cùng ngày. Sau khi được di lý về Hà Nội lúc 15 giờ chiều ngày 19/2, Dưỡng hiện đang bị tạm giam tại Trại giam số 1 (Hà Nội).Trong cuộc họp báo tổ chức sau đó, lãnh đạo công an Hà Nội cho biết sẽ sớm hoàn tất hồ sơ để đưa đối tượng Dưỡng ra xử lý trước pháp luật.Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật thông tin đến bạn đọc.
Lam Nguyên
Liên hệ quảng cáo
Đặt VnMedia làm trang chủ

Content-Type: text/html


text:
Xem Phim TV - Trang xem phim online hay, xem phim
miễn phí chất lượng tốt, Xem phim TV luôn cập nhật các bộ phim hành
động, phim chiếu rạp mới nhất với các thể loại phim tâm lý, phim hài ..v. Xem phim tại Xem phim
Tv sẽ luôn có phụ đề việt hoặc phim lồng tiếng đem đến sự thoải mái cho
các bạn khi xem phim. Xem phim tv sẽ hạn chế tối đa quảng cáo để luôn
là 1 sự lựa chọn phim online tốt nhất cho các bạn

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Accept-Ranges: bytes


markdown:
Xem Phim TV - Trang xem phim online hay, xem phim
miễn phí chất lượng tốt, Xem phim TV luôn cập nhật các bộ phim hành
động, phim chiếu rạp mới nhất với các thể loại phim tâm lý, phim hài ..v. Xem phim tại Xem phim
Tv sẽ luôn có phụ đề việt hoặc phim lồng tiếng đem đến sự thoải mái cho
các bạn khi xem phim. Xem phim tv sẽ hạn chế tối đa quảng cáo để luôn
là 1 sự lựa chọn phim online tốt nhất cho các bạn


text:
Tất cả Hành ĐộngPhiêu LưuKinh DịTình CảmHoạt HìnhVõ ThuậtHài HướcHình SựShow Truyền HìnhTâm LýDã SửViễn TưởngThần ThoạiBí ẨnCổ TrangChiếu RạpPhim Hài Tết
Tất cả Việt NamTrung QuốcHàn QuốcĐài LoanHồng KôngNhật BảnChâu ÂuMỹThái LanChâu ÁPhim Ấn độPhim PhápPhilippins
-
Tập 57 ENDHD
Mặt Nạ Hoa Hồng ...PhilippinesTập 57 END | HD

Mặt nạ hoa hồng kênh todaytv tập1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11, 12,13, 14,15,16,17,18,19,20, 30,32,35,36,38,39,40,42,46,48,50 Nội Dung Phim Mặt Nạ Hoa Hồng Kênh Todaytv : Bộ <a ...

markdown:
[Tất cả] [Hành Động] [Phiêu Lưu] [Kinh Dị] [Tình Cảm] [Hoạt Hình] [Võ Thuật] [Hài Hước] [Hình Sự] [Show Truyền Hình] [Tâm Lý] [Dã Sử] [Viễn Tưởng] [Thần Thoại] [Bí Ẩn] [Cổ Trang] [Chiếu Rạp] [Phim Hài Tết] [Tất cả] [Việt Nam] [Trung Quốc] [Hàn Quốc] [Đài Loan] [Hồng Kông] [Nhật Bản] [Châu Âu] [Mỹ] [Thái Lan] [Châu Á] [Phim Ấn độ] [Phim Pháp] [Philippins]
-
Tập 57 ENDHD
### Mặt Nạ Hoa Hồng ...PhilippinesTập 57 END | HD

Mặt nạ hoa hồng kênh todaytv tập1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11, 12,13, 14,15,16,17,18,19,20, 30,32,35,36,38,39,40,42,46,48,50 Nội Dung Phim Mặt Nạ Hoa Hồng Kênh Todaytv : Bộ <a ...

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Chile
Chile (phiên âm tiếng Việt: Chi-lê[1], Hán Việt: Chí Lợi), tên chính thức là Cộng hoà Chile (tiếng Tây Ban Nha: República de Chile) là một quốc gia tại Nam Mỹ, có dải bờ biển dài và hẹp xen vào giữa dãy núi Andes và biển Thái Bình Dương. Với Thái Bình Dương là giới hạn phía Tây, Chile giáp Peru phía bắc, giáp Bolivia phía đông-bắc và giáp Argentina phía đông. Giới hạn phía cực nam Chile là Eo biển Drake. Cùng với Ecuador, đây là một trong hai quốc gia ở Nam Mỹ không có biên giới giáp với Brazil. Chiều dài bờ biển là 6.435 kilometres (4000 mi).[2] Lãnh thổ của Chile còn bao gồm các hòn đảo ở Thái Bình Dương Juan Fernández, Salas y Gómez, Desventuradas và đảo Phục Sinh. Chile còn tuyên bố chủ quyền trên 1.250.000 km² (480,000 sq mi) lãnh thổ châu Nam Cực. Tuy nhiên những tuyên bố này đều bị bác bỏ bởi Hiệp ước châu Nam Cực.
Hình dáng lãnh thổ Chile khá đặc thù với một dải đất dài 4.300 km (2,700 mi) nhưng chiều rộng trung bình chỉ là 175 km (109 mi). Đây là quốc gia có khí hậu đa dạng, từ sa mạc khô căn nhất trên thế giới - sa mạc Atacama - tới khí hậu Địa Trung Hải ở miền trung, và khí hậu ôn đới mưa ở miền nam.[3] Khu vực sa mạc phía bắc có trữ lượng khoáng sản lớn - chủ yếu là đồng đỏ. Dân số và tài nguyên nông nghiệp tập trung chủ yếu ở miền trung Chile, đây cũng là trung tâm văn hóa và chính trị mà từ đó Chile mở rộng lãnh thổ vào cuối thế kỷ 19 khi sáp nhập vùng phía bắc và phía nam đất nước. Khu vực phía nam Chile rất phong phú về tài nguyên rừng và đất đồng cỏ chăn nuôi gia súc với một chuỗi các núi lửa và hồ.
Trước khi người Tây Ban Nha di dân tới đây thế kỷ 16, phần phía bắc Chile nằm dưới sự thống trị của đế chế Inca trong khi người bản địa Mapuche sinh sống ở khu vực miền trung và nam Chile. Chile tuyên bố độc lập khỏi Tây Ban Nha từ ngày 12 tháng 2 năm 1818. Trong Chiến tranh Thái Bình Dương (1879–83), Chile đánh bại Peru và Bolivia và dành được lãnh thổ phía bắc như hiện nay. Thập niên 1880 người Mapuche bị chinh phục hoàn toàn.[2] Dù cho không phải chịu những cuộc đảo chính và các chính phủ chuyên quyền như các nước Nam Mỹ khác nhưng Chile phải trải qua giai đoạn 17 năm độc tài quân sự (1973–1990) trong đó đã làm hơn 3000 người chết và mất tích.[3]
Ngày nay, Chile là một trong những quốc gia ổn định và thịnh vượng nhất Nam Mỹ.[3] Đây là quốc gia dẫn đầu châu Mỹ La tinh về chỉ số phát triển con người, sức cạnh tranh, chất lượng cuộc sống, sự ổn định chính trị, thu nhập bình quân đầu người, toàn cầu hóa, tự do kinh tế, chỉ số nhận thức tham nhũng và tỉ lệ hộ nghèo tương đối thấp.[4] Quốc gia này cũng đứng ở vị trị cao trong các bảng xếp hạng về tự do báo chí và phát triển dân chủ. Tuy nhiên theo Chỉ số Gini thì Chile cũng gặp phải sự bất bình đẳng về thu nhập.[5] Tháng 5 năm 2010, Chile gia nhập OECD.[6] Chile là thành viên sáng lập của Liên Hiệp Quốc và Liên minh các Quốc gia Nam Mỹ
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Thổ dân châu Mỹ du nhập vùng ven biển và thung lũng sông nước Chile khoảng 10.000 năm trước. Người Inca bành trướng và chiếm đóng miền bắc Chile nhưng vì thổ ngơi khô cằn khiến cư dân bị hạn chế.
Năm 1520 trên chuyến hải hành vòng quanh thế giới, nhà thám hiểm Fernão de Magalhães khám phá ra thủy lộ thông Đại Tây Dương và Thái Bình Dương phía cực nam châu Nam Mỹ. Năm 1535 Diego de Almargo, người Tây Ban Nha từ Peru tiến vào Chile tìm vàng nhưng phải đợi đến năm 1540 người Âu châu mới mở cuộc chinh phục Chile dưới sự chỉ huy của Pedro de Valdivia. Họ bắt gặp làng mạc thổ dân sống du canh làm rẫy và săn bắn. Sang năm 1541 thì Valdivia thành lập thị trấn Santiago de Chile tức là thủ đô nước Chile ngày nay. Chile được sáp nhập vào Phó Vương Phủ Peru (Virreinato del Perú).
Tuy không tìm thấy vàng bạc người Tây Ban Nha đã nhận ra tiềm năng nông nghiệp của Chile. Nhưng vì sự phản kháng của thổ dân cuộc bình định Chile tiến hành chậm chạp. Năm 1553 bộ tộc Mapuche nổi loạn đốt phá các trấn lỵ. Valdivia bị bắt và giết. Người Mapuche lại nổi dậy năm 1598 và 1655. Người Tây Ban Nha phải rút bỏ miền nam để cố thủ vùng trung ương. Mãi đến năm 1683 khi chế độ nô lệ bị bãi bỏ tình hình mới yên.
Phong trào độc lập bộc phát năm 1808 khi Joseph Bonaparte được lập làm vua Tây Ban Nha, truất phế dòng vua cũ. Dân Chile không phục vị vua mới và nhóm quân chính (junta) lên nắm quyền ngày 18 Tháng Tám năm 1810. Họ tuyên bố Chile tự trị trong khuôn khổ hoàng triều Tây Ban Nha. Tuy nhiên triều đình Tây Ban Nha không công nhận chính thể tự trị, gây nên chiến tranh. Năm 1817 Bernardo O'Higgins và José de San Martín kéo quân từ Argentina sang, vượt rặng Andes và đánh bại phe bảo hoàng. Sang năm sau ngày 12 Tháng Hai thì Chile tuyên bố độc lập hoàn toàn.
Sang thời kỳ độc lập, O'Higgins lập chính thể cộng hòa. Dù vậy, xã hội Chile không mấy thay đổi, giữ nguyên thành phần giai cấp cũ. Giáo hội Công giáo La Mã và nhóm địa chủ duy trì ảnh hưởng chính.
Cuối thế kỷ 19, Chile mở cuộc chinh phục miền nam vốn do bộ tộc Mapuche kiểm soát. Nhóm thổ dân thua và chính phủ Chile đưa dân vào lập nghiệp. Năm 1881 chính phủ lại ký hiệp ước với Argentina củng cố chủ quyền Chile trên Eo biển Magellan ở phía nam. Cùng lúc đó chiến tranh với Peru và Bolivia phía bắc kết thúc (1879-83); Chile chiếm được các tỉnh Tacna, Arica và Antofagasta. Chile sau nhượng lại Tacna cho Peru qua sự trung gian của Hoa Kỳ nhưng hậu quả chính của cuộc chiến là lãnh thổ Chile thêm rộng lớn và Bolivia mất đường thông ra biển.
Thời kỳ phát triển bị xáo trộn vì cuộc Nội chiến Chile ngắn ngủi năm 1891 giữa phe hành pháp (tổng thống) và lập pháp (quốc hội). Phe lập pháp thắng sau mấy đợt xung đột vũ trang và 10.000 tử vong. Tổng thống José Manuel Balmaceda phải trốn vào sứ quán Argentina và tự vẫn bằng súng.
Chile vào thể kỷ 20 chủ yếu bị chi phối bởi các nhóm tài phiệt tranh chấp với công nhân thợ thuyền. Năm 1920 nhóm công nhân đưa được Arturo Alessandri Palma vào ghế tổng thống nhưng chính sách cải tổ do ông đề ra đều bị phe quốc hội bảo thủ cản trở. Bất ổn chính trị kéo dài tới năm 1932 với mấy cuộc đảo chính của quân đội lật đổ chính phủ dân lập. Tướng Carlos Ilbañez del Campo năm 1932 cho phục hồi hiến pháp cũ và rút lui khỏi chính trường mở đầu cho thời kỳ 20 năm nắm quyền khuynh tả của đảng Cực đoan (1932-52) nhưng sau đó Ilbañez del Campo lại ra tranh cử và chấp chính, đưa Chile trở lại với đường lối chính trị bảo thủ.
Trong cuộc bầu cử năm 1964 ứng cử viên Eduardo Frei Montalva của đảng Dân chủ Thiên Chúa thắng toàn diện và đưa ra nhiều cải tổ với châm ngôn "Cách mệnh trong Tự do". Các ngành giáo dục, gia cư, nghiệp đoàn và cải cách nông nghiệp đều xúc tiến nhưng đối với phe thiên tả thì những cải cách đó quá ít oi. Ngược lại đối với phe bảo thủ thì chính sách của Montalva là quá độ. Hai quan điểm trên làm xã hội Chile thêm phân hóa.
Năm 1970 nghị sĩ Mác-xít Salvador Allende Gossens của đảng Xã hội dẫn đầu liên minh "Đoàn kết Bình dân" (Unidad Popular, UP) đắc cử. Allende chủ trương "đoàn kết quốc tế" về mặt ngoại giao, quốc hữu hóa nhiều doanh nghiệp, nhất là các mỏ đồng đỏ, và cải tổ kinh tế, hạn chế thành phần tư hữu cùng nhiều cải cách thiên tả khiến Chile lâm vào tình trạng khủng hoảng. Đối diện với hiện cảnh vốn đầu tư giảm sút, thất nghiệp tăng, sản xuất sụt, chính phủ Allende đưa ra biện pháp kiểm soát giá cả, tăng lương và tiến hành cải cách điền địa nhưng trước áp lực quốc tế do Mỹ dẫn đầu vì bất bình với việc Chile quốc hữu hóa nhiều công ty đa quốc gia, nền kinh tế Chile suy thoái và tê liệt. Lạm phát phi mã đưa đến nhiều cuộc đình công của công nhân, giáo chức, sinh viên và thương gia. Ngày 11 Tháng Chín năm 1973 phe quân đội đảo chánh, nã pháo vào dinh tổng thống. Allende tương truyền phải tự tử. Tướng Augusto Pinochet Ugarte ra nắm quyền và mở cuộc đàn áp, vi phạm nhân quyền trầm trọng. Trong sáu tháng đầu, hơn 1.000 người bị xử tử. Theo bản báo cáo Rettig thì chính quyền Pinochet đem xử tử hơn 2.000 người nữa trong 16 năm nhiếp chính. Hơn 30.000 người phải bỏ nước và hàng chục ngàn bị tống giam và tra tấn theo bản điều tra của Ủy ban Valech (Comisión Nacional sobre Prisión Política y Tortura/Comisión Valech).
Năm 1980 Pinochet được lập làm tổng thống với nhiệm kỳ tám năm theo một hiến pháp mới. Kiểm soát chính trị được nới lỏng dần cuối thập niên 1980 cùng lúc chính phủ chủ trương theo mô hình kinh tế thị trường. Riêng các mỏ đồng đỏ vẫn giữ quốc hữu chứ không trao lại cho chủ cũ. Đầu tư quốc ngoại và quốc nội tăng trưởng hồi phục dần nền kinh tế Chile.
Trong cuộc trưng cầu dân ý năm 1988, dân Chile bác bỏ ý định của Pinochet làm tổng thống thêm nhiệm kỳ thứ hai. Tháng 12 năm 1989 ứng cử viên Patricio Aylwin của liên danh đảng Dân chủ Thiên Chúa cùng 17 đảng phái khác được bầu làm tổng thống, mở đầu thời kỳ chuyển tiếp của Chile về nếp chính trị dân chủ.
Bầu cử 2010[sửa | sửa mã nguồn]
Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2010, nha tỷ phú Sebastian Pinera của đảng Canh tân Quốc gia (phe khuynh hữu) đắc cử, đánh bại phe khuynh tả lần đầu tiên kể từ khi Pinochet bị truất phế.[7]
Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]
Là nước cộng hoà; Tổng thống là Nguyên thủ quốc gia và đứng đầu Chính phủ, được bầu trực tiếp với nhiệm kỳ 4 năm.
Quốc hội bao gồm hai Viện: Thượng viện có 38 Thượng nghị sĩ, nhiệm kỳ 8 năm; Hạ viện có 120 Hạ nghị sĩ, nhiệm kỳ 4 năm, bầu trực tiếp.
Các đảng chính: Các đảng trong Liên minh Thống nhất cầm quyền gồm Đảng Xã hội, Liên minh Dân chủ Thiên chúa giáo, Đảng vì Dân chủ và Đảng Cấp tiến; các đảng đối lập chính tập trung trong Liên minh vì Chile gồm Đảng Phục hưng Dân tộc, Đảng Liên minh Dân chủ Độc lập, Đảng Miền Nam; ngoài ra còn có một số đảng khác (Đảng Cộng sản Chile, Đảng Phong trào Cánh tả Dân chủ A-giên-đê).
Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Chile được chia thành 15 khu (región), mỗi khu có intendente đứng đầu do tổng thống bổ nhiệm. Khu lại được chia thành tỉnh (provencia) có tỉnh trưởng cũng do tổng thống bổ nhiệm. Cấp hành chính nhỏ nhất là xã (comuna); mỗi xã có thị trưởng và nghị viên hội đồng xã do cư dân xã bầu ra với nhiệm kỳ bốn năm.
Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi giải thể chính phủ quân sự của Pinochet, bản Hiến pháp 1980 được tu chính mấy lần như giảm nhiệm kỳ của tổng thống từ sáu năm thành bốn năm; bỏ chức nghị sĩ trọn đời; và đặt quyền bổ nhiệm vị tướng chỉ huy quân đội dưới quyền của tổng thống.
Bầu cử tổng thống Chile có thể thực hiện thành mấy đợt. Trong trường hợp năm 2001, bốn ứng cử viên không ai đạt được hơn 50% số phiếu nên có cuộc bầu cử đợt hai giữa hai ứng cử viên có số phiếu cao hơn cả: Michelle Bachelet thuộc khối trung-tả "Concertación" và Sebastián Piñera thuộc khối trung-hữu "Alianza". Kết quả là Bachelet thắng.
Quốc hội Chile tổ chức gồm lưỡng viện nhóm họp ở Valparaíso cách Santiago 140 km. Thượng viện có 38 ghế, nhiệm kỳ 8 năm và Hạ viện có 120 ghế, nhiệm kỳ 4 năm. Kể từ sau cuộc bầu cử Quốc hội Tháng Mười Một 2005 phe chính phủ nắm 20 ghế Thượng viện và 63 ghế Hạ viện. Phe đối lập có 18 ghế Thượng viện và 57 ghế Hạ viện.
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Là một nước vừa dài, vừa hẹp ở sườn tây rặng Andes, Chile bao gồm nhiều vùng địa thế. Từ bắc đến nam, Chile có chiều dài 4.630 km nhưng bề ngang đông-tây điểm rộng nhất chỉ có 430 km. Tổng diện tích là 756.950 km², xếp Chile lớn thứ 38 trong các nước trên thế giới.
Vùng sa mạc Atacama phía bắc là vùng giàu tài nguyên địa khoáng. Thung lũng miền Trung, tuy nhỏ nhưng là cái nôi lịch sử cùng là trung tâm kinh tế và dân cư của cả nước.
Miền nam Chile có nhiều tài nguyên lâm sản. Đây cũng là nơi tập trung sông hồ và núi lửa. Ven biển miền nam dày đặc những vịnh hẹp (fjord), vàm sông, kênh rạch và hải đảo.
Ở châu Nam Cực Chile cũng tuyên bố chủ quyền trên 1.250.000 km² nhưng chiếu theo Hiệp ước châu Nam Cực mà Chile đã ký kết năm 1959 thì chủ quyền của các nước đều không được thừa nhận.
Ngoài khơi Thái Bình Dương Chile kiểm soát đảo Sala y Gómez, quần đảo Juan Fernández và đảo Phục Sinh, cách đất liền 3.600 km. Đảo Phục Sinh là miền cực đông nhóm Đa Đảo của châu Đại Dương.
Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]
Chile nằm hoàn toàn trong vùng khí hậu Ôn đới nhưng cũng có nơi nóng đến 43 độ và rét đến -40 độ. Năm nóng nhất là năm 2001. (45 độ).
Khí hậu Miền Bắc[sửa | sửa mã nguồn]
Do có địa hình thẳng đứng, trải dài từ bắc xuống nam nên khí hậu Ở Chile rất đa dạng. Phía Bắc Chile có một sa mạc khô hạn nhất thế giới là Atacama, một số khu vực nơi đây hầu như chưa bao giờ có mưa. Nhiệt độ ngày và đêm khác nhau rõ rệt.
Khí hậu Miền Trung[sửa | sửa mã nguồn]
Khu vực đường bờ biển có khí hậu ôn đới quanh năm. Trong khi đó, ở khu vực đồng bằng trên vùng cao phía Bắc miền Trung, nhiệt độ mùa hè trung bình Ở mức 260 c vào ban ngày và có thể xuống thấp tới tận 130C vào ban đêm. Khí hậu Ở miền Trung là khí hậu cận nhiệt đới địa trung hải rất đa dạng, với mùa hè khô kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, nhiệt độ cao nhất là 30-330C. Mùa đông ngắn, ít mưa, nhiệt độ cao nhất là 10 –150C, nhiệt độ thấp nhất là dưới 00C.
Khí hậu Miền Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Miền Nam Bio Bio có mưa thường xuyên trong năm. Nhiệt độ không khác biệt nhiều giữa thời gian ban ngày và ban đêm. Tuy nhiên, ở Patagonia. khu vực cận nam, có thời tiết đa dạng hơn, thường xuyên ẩm ướt, lạnh và có gió.
Khí hậu Khu vực đảo[sửa | sửa mã nguồn]
Thời tiết Ở đảo Easter và đảo Robinson Crusoe khá dễ chịu trong suốt cả năm.
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Sau một thập niên phát triển đáng kể với mức tăng trưởng khoảng 8% mỗi năm, kinh tế Chile kể từ năm 1999 bước sang thời kỳ giảm sút vì tình hình suy thoái hoàn cầu liên quan đến cuộc khủng hoảng tài chánh châu Á năm 1997. Kinh tế Chile phát triển ở mức thấp đến năm 2003 thì bắt đầu có dấu hiệu hồi phục rõ rệt khi mức tăng trưởng tổng sản lượng quốc nội đạt 4%, rồi 6% năm 2004. Tuy nhiên vì giá nhiên liệu đắt đỏ và nhu cầu tiêu thụ quốc nội còn yếu kém nên kinh tế Chile vẫn chưa rực rỡ lắm.
Trong gần 30 năm qua Chile theo đuổi chính sách kinh tế cân bằng. Chính phủ quân đội trong thời kỳ 1973-90 đã cho tư hữu hóa nhiều cơ sở quốc doanh. Ba chính phủ dân sự kế tiếp cũng theo con đường đó nhưng ở tốc độ chậm hơn. Chính phủ Chile từ đó chỉ nắm giữ vai trò điều hành hạn chế ngoại trừ vài trường hợp như việc sở hữu công ty đồng CODELCO. Chile kiên quyết theo đuổi tự do mậu dịch và đã ký kết một số hiệp ước tự do mậu dịch (free trade agreement) với Hoa Kỳ, khối Liên Âu, Nhật Bản, Nam Hàn, New Zealand, Singapore, Brunei và Hoa lục.
Mức thất nghiệp vào thập niên 1990 ở 7% đã tăng lên 9-10% sau năm 1999. Với nền kinh tế Chile hồi phục, mức thất nghiệp tính đến Tháng Tám năm 2006 đã tụt xuống 6,8%. Tăng trưởng lợi tức tiếp tục vượt trên mức giá cả lạm phát (không quá 5% kể từ năm 1998) nên đời sống dân chúng dần khá hơn. Biến chuyển này được phản ảnh với số người sống ở dưới ngạch bần cùng giảm từ 45,1% năm 1987 xuống còn 13,7% năm 2006 và đồng peso (Chile) tăng giá so với đồng Mỹ kim. Tuy nhiên Chile vẫn phải đối phó với mức chênh lệch giàu nghèo rất lớn.
Trong thời gian 2005-2008 khi giá quặng đồng đỏ trên thị trường quốc tế gia tăng đến mức kỷ lục, ngân sách quốc gia của Chile đạt 42 tỷ Mỹ kim thặng dư.[8]
Ngày 11 Tháng Giêng năm 2010, Chile được chấp thuận làm thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (tiếng Anh: Organization for Economic Cooperation and Development, OECD), đánh dấu bước tiến của quốc gia từ những nước đang phát triển lên hàng những quốc gia tiên tiến.[9]
Ngoại thương[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 2006 là năm kỷ lục cho ngành ngoại thương Chile với mức tăng trưởng 31% so với năm 2005. Giá trị hàng hóa xuất cảng tăng 41%, tổng cộng là $58 tỷ Mỹ kim, trong số đó $33,3 tỷ là từ quặng mỏ đồng. Giá trị hàng nhập cảng là $35 tỷ Mỹ kim, tăng 17% so với 2005. Cán cân mậu dịch ngả về phía Chile với số bội thu $23 tỷ Mỹ kim.
Bạn hàng chính của Chile theo thứ tự là các nước châu Mỹ (42%), các nước châu Á (30%) và châu Âu (24%). Thị trường quốc tế lớn nhất đối với Chile là Hoa kỳ, phần vì "Hiệp ước Tự do Mậu dịch Hoa Kỳ--Chile" có hiệu lực từ Tháng Giêng năm 2004 đã mở rộng thương trường cho các sản phẩm. Tổng giá trị hàng hóa trao đổi song phương là $14,8 tỷ, tăng 60% so với thời kỳ trước hiệp ước. Trong vòng 12 năm nữa nếu theo đúng kế hoạch thì các ngạch thuế quan sẽ lần lượt bị bãi bỏ hoàn toàn giữa Hoa Kỳ và Chile. Việc này sẽ càng thúc đẩy ngành xuất nhập cảng song phương.
Đối với Á châu, các nước Nam Hàn, Nhật Bản và Hoa lục là những bạn hàng lớn nhất. Riêng với Hoa lục giá trị mậu dịch là $8,8 tỷ Mỹ kim, chiếm 66% giá trị hàng hóa Chile trao đổi với miền Viễn Đông.
Ngành nhập cảng Chile phần lớn mua hàng từ các nước châu Mỹ (54%), trong đó khối Mercosur cung cấp $9,1 tỷ và Hoa Kỳ $5,5 tỷ Mỹ kim. Khối Liên Âu bán cho Chile $5,2 tỷ Mỹ kim và Hoa lục $3,6 tỷ.
Hàng xuất cảng của Chile xưa nay trông cậy vào quặng mỏ đồng (do công ty quốc doanh CODELCO khai thác) với khả năng cung cấp cho thị trường quốc tế trong 200 năm nữa. Tuy vậy Chile đã cố gắng mở rộng loại hàng xuất cảng như lâm sản, trái cây, đồ biển, rượu vang và các thức ăn chế biến khác.
Tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Theo điều tra dân số gần đây nhất (2002), 70% dân số trên 14 tuổi được xác định là Công giáo La Mã và 15,1% là Tin Lành. Trong cuộc điều tra dân số này, thuật ngữ "Tin Lành" để gọi tất cả các nhà thờ Kitô giáo ngoài Công giáo La Mã với một ngoại lệ là Chính Thống giáo, Mặc Môn, Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm, và Nhân chứng Giê-hô-va. Còn lại là các giáo phái khác như Phong trào Ngũ Tuần, Giáo hội Luther, Kháng Cách, Trưởng Lão, Anh giáo, Baptist và Methodist. Khoảng 8% dân số tuyên bố không tôn giáo, vô thần, hoặc theo thuyết bất khả tri.
Hiến pháp quy định về tự do tôn giáo, pháp luật và các chính sách khác góp phần vào việc thực hành tự do tín ngưỡng. Nhà thờ và nhà nước chính thức tách biệt ở Chile. Pháp luật năm 1999 về tôn giáo nghiêm cấm phân biệt đối xử tôn giáo. Tuy nhiên, Giáo hội Công giáo La Nã được hưởng một số đặc quyền đặc lợi và thỉnh thoảng nhận được sự ưu đãi của chính phủ. Quan chức chính phủ cũng thường tham dự các sự kiện Công giáo cũng như Tin Lành và nghi lễ của người Do Thái giáo.[10]
Các ngày lễ tôn bao gồm Giáng sinh, Thứ sáu Tuần Thánh, Lễ Đức Trinh Nữ của Carmen, Lễ kính Thánh Phêrô và Phaolô, Lễ Đức Mẹ Lên Trời, ngày Lễ Các Thánh, và Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm được công nhận là ngày lễ quốc gia.[10] Chính phủ gần đây đã tuyên bố ngày 31 tháng 10, ngày khởi đầu phong trào Tin Lành là một ngày lễ quốc gia, đây được xem là một danh dự của các giáo hội Tin Lành ở Chile.
Số liệu thống kê cho biết Hồi giáo ở Chile ước tính là 3.196 người, đại diện cho 0,02% dân số. Hồi giáo đã được hưởng một lịch sử lâu dài ở Chile. Tổ chức Hồi giáo đầu tiên ở Chile, Liên Hội Hồi giáo (Sociedad Unión Musulmana), được thành lập vào ngày 25 tháng 9 năm 1926, tại Santiago. Hội tương trợ và từ thiện Hồi giáo được thành lập năm sau, vào ngày 16 tháng 10 năm 1927. Theo các nguồn của cộng đồng Hồi giáo chỉ ra rằng tại thời điểm này, ở Chile, có khoảng 3.000 người Hồi giáo, nhiều người trong số họ là người Chile bản xứ.
Đức tin Bahá'í ở Chile hiện diện vào đầu năm 1916. Cộng đồng Bahá'í đầu tiên được thành lập năm 1963. Năm 2002, cộng đồng này đã xây dựng được đền thờ Bahá'í đầu tiên ở Nam Mỹ. Chính phủ Mỹ ước tính có 6000 người Baha'is ở Chile vào năm 2007, mặc dù Hiệp hội các Tôn Giáo Lưu trữ dữ liệu ước tính có khoảng 25.000 người Baha'is trong năm 2005.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ http://www.mofahcm.gov.vn/vi/mofa/cn_vakv/
- ^ a ă “Racial Structure”. The World Factbook. CIA. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2007.
- ^ a ă â “Country profile: Chile”. BBC News. 16 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2009.
- ^ “Human and income poverty: developing countries”. UNDP. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2008.
- ^ “Encuesta Casen”. Mideplan. 2007.
- ^ “Chile's accession to the OECD”. OECD.org. 7 tháng 5 năm 2010. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2010.
- ^ "Tycoon Pinera promises rapid growth for Chile" bài của BBC (tiếng Anh)
- ^ "Tycoon Pinera promises rapid growth for Chile" BBC
- ^ Chile signs up as the first OECD member in South America
- ^ a ă ^ a b c d "Chile". International Religious Freedom Report. United States Department of State. 19 September 2008.

markdown:
# Chile
|Cộng hoà Chile|
|República de Chile
|(tiếng Tây Ban Nha)
|
|
![]()
|Quốc kỳ||Huy hiệu|
|
|
Màu xanh nhạt là vùng Chile đòi chủ quyền tại
|Khẩu hiệu|
|
|Por la Razón o la Fuerza
(
|Quốc ca|
|
|
|Hành chính|
|Chính phủ||
|[Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Chile) [Sebastián Piñera](/wiki/Sebasti%C3%A1n_Pi%C3%B1era) [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha) [Santiago](/wiki/Santiago_de_Chile) [33°26′N, 70°40′T](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Chile¶ms=33_26_S_70_40_W_type:country(756.950)) [Santiago](/wiki/Santiago_de_Chile) [UTC](/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)-4); [mùa hè](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8): — (UTC-3) [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) [18 tháng 9](/wiki/18_th%C3%A1ng_9)năm [1810](/wiki/1810) [12 tháng 2](/wiki/12_th%C3%A1ng_2)năm [1818](/wiki/1818) [25 tháng 4](/wiki/25_th%C3%A1ng_4)năm [1844](/wiki/1844) [hạng 60](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [hạng 184](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)( [PPP](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) (2006) [đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2004) [hạng 38](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) [Đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [Peso Chile](/w/index.php?title=Peso_Chile&action=edit&redlink=1)(
)
[CLP] [Tên miền Internet](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.cl](/wiki/.cl) **Chile** (phiên âm [tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t): **Chi-lê** , [1] [Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): **Chí Lợi**), tên chính thức là **Cộng hoà Chile**( [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha): *República de Chile*) là một quốc gia tại [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9), có dải bờ biển dài và hẹp xen vào giữa [dãy núi](/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi) [Andes](/wiki/Andes)và biển [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng). Với Thái Bình Dương là giới hạn phía Tây, Chile giáp [Peru](/wiki/Peru)phía bắc, giáp [Bolivia](/wiki/Bolivia)phía đông-bắc và giáp [Argentina](/wiki/Argentina)phía đông. Giới hạn phía cực nam Chile là [Eo biển Drake](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_Drake). Cùng với Ecuador, đây là một trong hai quốc gia ở Nam Mỹ không có biên giới giáp với Brazil. Chiều dài bờ biển là 6.435 kilometres (4000 mi). Lãnh thổ của Chile còn bao gồm các hòn đảo ở Thái Bình Dương [[2]](#cite_note-factbook-2) [Juan Fernández](/w/index.php?title=Juan_Fern%C3%A1ndez&action=edit&redlink=1), [Salas y Gómez](/w/index.php?title=Salas_y_G%C3%B3mez&action=edit&redlink=1), [Desventuradas](/w/index.php?title=Desventuradas&action=edit&redlink=1)và [đảo Phục Sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Ph%E1%BB%A5c_Sinh). Chile còn tuyên bố chủ quyền trên 1.250.000 km² (480,000 sq mi) lãnh thổ [châu Nam Cực](/wiki/Ch%C3%A2u_Nam_C%E1%BB%B1c). Tuy nhiên những tuyên bố này đều bị bác bỏ bởi [Hiệp ước châu Nam Cực](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_V%C3%B9ng_Nam_C%E1%BB%B1c).
Hình dáng lãnh thổ Chile khá đặc thù với một dải đất dài 4.300 km (2,700 mi) nhưng chiều rộng trung bình chỉ là 175 km (109 mi). Đây là quốc gia có khí hậu đa dạng, từ sa mạc khô căn nhất trên thế giới - sa mạc
[Atacama](/wiki/Hoang_m%E1%BA%A1c_Atacama) - tới [khí hậu Địa Trung Hải](/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) ở miền trung, và khí hậu [ôn đới](/wiki/%C3%94n_%C4%91%E1%BB%9Bi) mưa ở miền nam. Khu vực sa mạc phía bắc có trữ lượng khoáng sản lớn - chủ yếu là [3] [đồng đỏ](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_%C4%91%E1%BB%8F). Dân số và tài nguyên nông nghiệp tập trung chủ yếu ở miền trung Chile, đây cũng là trung tâm văn hóa và chính trị mà từ đó Chile mở rộng lãnh thổ vào cuối thế kỷ 19 khi sáp nhập vùng phía bắc và phía nam đất nước. Khu vực phía nam Chile rất phong phú về tài nguyên rừng và đất đồng cỏ chăn nuôi gia súc với một chuỗi các núi lửa và hồ.
Trước khi người Tây Ban Nha di dân tới đây thế kỷ 16, phần phía bắc Chile nằm dưới sự thống trị của đế chế
[Inca](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_Inca) trong khi người bản địa [Mapuche](/w/index.php?title=Mapuche&action=edit&redlink=1) sinh sống ở khu vực miền trung và nam Chile. Chile tuyên bố độc lập khỏi Tây Ban Nha từ ngày 12 tháng 2 năm 1818. Trong [Chiến tranh Thái Bình Dương](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) (1879–83), Chile đánh bại [Peru](/wiki/Peru) và [Bolivia](/wiki/Bolivia) và dành được lãnh thổ phía bắc như hiện nay. Thập niên 1880 người Mapuche bị chinh phục hoàn toàn. Dù cho không phải chịu những cuộc đảo chính và các chính phủ chuyên quyền như các nước Nam Mỹ khác nhưng Chile phải trải qua giai đoạn 17 năm độc tài quân sự (1973–1990) trong đó đã làm hơn 3000 người chết và mất tích. [2] [[3]](#cite_note-BBC-Chile-3)
Ngày nay, Chile là một trong những quốc gia ổn định và thịnh vượng nhất
[Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9). Đây là quốc gia dẫn đầu châu Mỹ La tinh về [3] [chỉ số phát triển con người](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di), sức cạnh tranh, chất lượng cuộc sống, sự ổn định chính trị, thu nhập bình quân đầu người, toàn cầu hóa, tự do kinh tế, [chỉ số nhận thức tham nhũng](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_nh%E1%BA%ADn_th%E1%BB%A9c_tham_nh%C5%A9ng)và tỉ lệ hộ nghèo tương đối thấp. Quốc gia này cũng đứng ở vị trị cao trong các bảng xếp hạng về [[4]](#cite_note-4) [tự do báo chí](/wiki/T%E1%BB%B1_do_b%C3%A1o_ch%C3%AD)và phát triển dân chủ. Tuy nhiên theo [Chỉ số Gini](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Gini)thì Chile cũng gặp phải sự bất bình đẳng về thu nhập. Tháng 5 năm 2010, Chile gia nhập [[5]](#cite_note-casen-5) [OECD](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_v%C3%A0_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_Kinh_t%E1%BA%BF). Chile là thành viên sáng lập của [[6]](#cite_note-6) [Liên Hiệp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c)và [Liên minh các Quốc gia Nam Mỹ](/wiki/Li%C3%AAn_minh_c%C3%A1c_Qu%E1%BB%91c_gia_Nam_M%E1%BB%B9)
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=1)] [Thổ dân châu Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%95_d%C3%A2n_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9) du nhập vùng ven biển và thung lũng sông nước Chile khoảng 10.000 năm trước. Người [Inca](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_Inca) bành trướng và chiếm đóng miền bắc Chile nhưng vì thổ ngơi khô cằn khiến cư dân bị hạn chế.
Năm 1520 trên chuyến hải hành vòng quanh thế giới, nhà thám hiểm
[Fernão de Magalhães](/wiki/Fern%C3%A3o_de_Magalh%C3%A3es) khám phá ra thủy lộ thông [Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng) và [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng) phía cực nam châu Nam Mỹ. Năm 1535 [Diego de Almargo](/w/index.php?title=Diego_de_Almargo&action=edit&redlink=1), người [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) từ Peru tiến vào Chile tìm [vàng](/wiki/V%C3%A0ng) nhưng phải đợi đến năm 1540 người Âu châu mới mở cuộc chinh phục Chile dưới sự chỉ huy của [Pedro de Valdivia](/w/index.php?title=Pedro_de_Valdivia&action=edit&redlink=1). Họ bắt gặp làng mạc thổ dân sống [du canh](/w/index.php?title=Du_canh&action=edit&redlink=1) làm rẫy và săn bắn. Sang năm 1541 thì Valdivia thành lập thị trấn [Santiago de Chile](/wiki/Santiago_de_Chile) tức là thủ đô nước Chile ngày nay. Chile được sáp nhập vào Phó Vương Phủ Peru ( *Virreinato del Perú*).
Tuy không tìm thấy vàng bạc người Tây Ban Nha đã nhận ra tiềm năng nông nghiệp của Chile. Nhưng vì sự phản kháng của thổ dân cuộc bình định Chile tiến hành chậm chạp. Năm 1553 bộ tộc Mapuche nổi loạn đốt phá các trấn lỵ. Valdivia bị bắt và giết. Người Mapuche lại nổi dậy năm 1598 và 1655. Người Tây Ban Nha phải rút bỏ miền nam để cố thủ vùng trung ương. Mãi đến năm 1683 khi
[chế độ nô lệ](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BB%99_n%C3%B4_l%E1%BB%87&action=edit&redlink=1) bị bãi bỏ tình hình mới yên.
Phong trào độc lập bộc phát năm 1808 khi
[Joseph Bonaparte](/wiki/Joseph_Bonaparte) được lập làm vua [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha), truất phế dòng vua cũ. Dân Chile không phục vị vua mới và nhóm quân chính ( *junta*) lên nắm quyền ngày 18 Tháng Tám năm 1810. Họ tuyên bố Chile tự trị trong khuôn khổ hoàng triều Tây Ban Nha. Tuy nhiên triều đình Tây Ban Nha không công nhận chính thể tự trị, gây nên chiến tranh. Năm 1817 [Bernardo O'Higgins](/wiki/Bernardo_O%27Higgins) và [José de San Martín](/wiki/Jos%C3%A9_de_San_Mart%C3%ADn) kéo quân từ [Argentina](/wiki/Argentina) sang, vượt rặng [Andes](/wiki/Andes) và đánh bại phe bảo hoàng. Sang năm sau ngày 12 Tháng Hai thì Chile tuyên bố độc lập hoàn toàn.
Sang thời kỳ độc lập, O'Higgins lập chính thể
[cộng hòa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a). Dù vậy, xã hội Chile không mấy thay đổi, giữ nguyên thành phần giai cấp cũ. Giáo hội [Công giáo La Mã](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) và nhóm địa chủ duy trì ảnh hưởng chính.
Cuối thế kỷ 19, Chile mở cuộc chinh phục miền nam vốn do bộ tộc Mapuche kiểm soát. Nhóm thổ dân thua và chính phủ Chile đưa dân vào lập nghiệp. Năm 1881 chính phủ lại ký hiệp ước với Argentina củng cố chủ quyền Chile trên
[Eo biển Magellan](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_Magellan) ở phía nam. Cùng lúc đó chiến tranh với Peru và Bolivia phía bắc kết thúc (1879-83); Chile chiếm được các tỉnh Tacna, Arica và Antofagasta. Chile sau nhượng lại Tacna cho Peru qua sự trung gian của Hoa Kỳ nhưng hậu quả chính của cuộc chiến là lãnh thổ Chile thêm rộng lớn và Bolivia mất đường thông ra biển.
Thời kỳ phát triển bị xáo trộn vì cuộc
[Nội chiến Chile](/w/index.php?title=N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Chile&action=edit&redlink=1) ngắn ngủi năm 1891 giữa phe hành pháp (tổng thống) và lập pháp (quốc hội). Phe lập pháp thắng sau mấy đợt xung đột vũ trang và 10.000 tử vong. Tổng thống José Manuel Balmaceda phải trốn vào sứ quán Argentina và tự vẫn bằng súng.
Chile vào thể kỷ 20 chủ yếu bị chi phối bởi các nhóm tài phiệt tranh chấp với công nhân thợ thuyền. Năm 1920 nhóm công nhân đưa được Arturo Alessandri Palma vào ghế tổng thống nhưng chính sách cải tổ do ông đề ra đều bị phe quốc hội bảo thủ cản trở. Bất ổn chính trị kéo dài tới năm 1932 với mấy cuộc đảo chính của quân đội lật đổ chính phủ dân lập. Tướng Carlos Ilbañez del Campo năm 1932 cho phục hồi hiến pháp cũ và rút lui khỏi chính trường mở đầu cho thời kỳ 20 năm nắm quyền khuynh tả của đảng Cực đoan (1932-52) nhưng sau đó Ilbañez del Campo lại ra tranh cử và chấp chính, đưa Chile trở lại với đường lối chính trị bảo thủ.
Trong cuộc bầu cử năm 1964 ứng cử viên Eduardo Frei Montalva của đảng Dân chủ Thiên Chúa thắng toàn diện và đưa ra nhiều cải tổ với châm ngôn "Cách mệnh trong Tự do". Các ngành giáo dục, gia cư, nghiệp đoàn và cải cách nông nghiệp đều xúc tiến nhưng đối với phe thiên tả thì những cải cách đó quá ít oi. Ngược lại đối với phe bảo thủ thì chính sách của Montalva là quá độ. Hai quan điểm trên làm xã hội Chile thêm phân hóa.
Năm 1970 nghị sĩ Mác-xít Salvador Allende Gossens của đảng Xã hội dẫn đầu liên minh "Đoàn kết Bình dân" (
*Unidad Popular*, UP) đắc cử. Allende chủ trương "đoàn kết quốc tế" về mặt ngoại giao, [quốc hữu hóa](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%AFu_h%C3%B3a) nhiều doanh nghiệp, nhất là các mỏ [đồng đỏ](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng), và cải tổ kinh tế, hạn chế thành phần tư hữu cùng nhiều cải cách thiên tả khiến Chile lâm vào tình trạng khủng hoảng. Đối diện với hiện cảnh vốn đầu tư giảm sút, thất nghiệp tăng, sản xuất sụt, chính phủ Allende đưa ra biện pháp kiểm soát giá cả, tăng lương và tiến hành cải cách điền địa nhưng trước áp lực quốc tế do Mỹ dẫn đầu vì bất bình với việc Chile quốc hữu hóa nhiều công ty đa quốc gia, nền kinh tế Chile suy thoái và tê liệt. [Lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t) phi mã đưa đến nhiều cuộc đình công của công nhân, giáo chức, sinh viên và thương gia. Ngày 11 Tháng Chín năm 1973 phe quân đội đảo chánh, nã pháo vào dinh tổng thống. Allende tương truyền phải tự tử. Tướng [Augusto Pinochet Ugarte](/wiki/Augusto_Pinochet) ra nắm quyền và mở cuộc đàn áp, [vi phạm nhân quyền](/w/index.php?title=Vi_ph%E1%BA%A1m_nh%C3%A2n_quy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1) trầm trọng. Trong sáu tháng đầu, hơn 1.000 người bị xử tử. Theo bản báo cáo Rettig thì chính quyền Pinochet đem xử tử hơn 2.000 người nữa trong 16 năm nhiếp chính. Hơn 30.000 người phải bỏ nước và hàng chục ngàn bị tống giam và tra tấn theo bản điều tra của Ủy ban Valech ( *Comisión Nacional sobre Prisión Política y Tortura*/Comisión Valech *).*
Năm 1980 Pinochet được lập làm tổng thống với nhiệm kỳ tám năm theo một hiến pháp mới. Kiểm soát chính trị được nới lỏng dần cuối thập niên 1980 cùng lúc chính phủ chủ trương theo mô hình kinh tế thị trường. Riêng các mỏ đồng đỏ vẫn giữ quốc hữu chứ không trao lại cho chủ cũ. Đầu tư quốc ngoại và quốc nội tăng trưởng hồi phục dần nền kinh tế Chile.
Trong cuộc
[trưng cầu dân ý](/wiki/Tr%C6%B0ng_c%E1%BA%A7u_d%C3%A2n_%C3%BD) năm 1988, dân Chile bác bỏ ý định của Pinochet làm tổng thống thêm nhiệm kỳ thứ hai. Tháng 12 năm 1989 ứng cử viên Patricio Aylwin của liên danh đảng Dân chủ Thiên Chúa cùng 17 đảng phái khác được bầu làm tổng thống, mở đầu thời kỳ chuyển tiếp của Chile về nếp chính trị dân chủ.
### Bầu cử 2010[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=2)]
Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2010, nha
[tỷ phú](/wiki/T%E1%BB%B7_ph%C3%BA) [Sebastian Pinera](/wiki/Sebasti%C3%A1n_Pi%C3%B1era) của đảng Canh tân Quốc gia (phe khuynh hữu) đắc cử, đánh bại phe khuynh tả lần đầu tiên kể từ khi Pinochet bị truất phế. [[7]](#cite_note-7)
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=3)]
Là nước
[cộng hoà](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a); [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng) là [Nguyên thủ quốc gia](/wiki/Nguy%C3%AAn_th%E1%BB%A7_qu%E1%BB%91c_gia) và đứng đầu [Chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7), được bầu trực tiếp với nhiệm kỳ 4 năm. [Quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i) bao gồm hai Viện: [Thượng viện](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_vi%E1%BB%87n) có 38 Thượng nghị sĩ, nhiệm kỳ 8 năm; [Hạ viện](/wiki/H%E1%BA%A1_vi%E1%BB%87n) có 120 Hạ nghị sĩ, nhiệm kỳ 4 năm, bầu trực tiếp.
Các đảng chính: Các đảng trong Liên minh Thống nhất cầm quyền gồm Đảng Xã hội, Liên minh Dân chủ Thiên chúa giáo, Đảng vì Dân chủ và Đảng Cấp tiến; các đảng đối lập chính tập trung trong Liên minh vì Chile gồm Đảng Phục hưng Dân tộc, Đảng Liên minh Dân chủ Độc lập, Đảng Miền Nam; ngoài ra còn có một số đảng khác (Đảng Cộng sản Chile, Đảng Phong trào Cánh tả Dân chủ A-giên-đê).
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=4)]
Chile được chia thành 15 khu (
*región*), mỗi khu có *intendente* đứng đầu do tổng thống bổ nhiệm. Khu lại được chia thành tỉnh ( *provencia*) có tỉnh trưởng cũng do tổng thống bổ nhiệm. Cấp hành chính nhỏ nhất là xã ( *comuna*); mỗi xã có thị trưởng và nghị viên hội đồng xã do cư dân xã bầu ra với nhiệm kỳ bốn năm.
|Chú dẫn||Tên vùng||tên tiếng Tây Ban Nha||Thủ phủ|
|XV||
|[Arica](/w/index.php?title=Arica,_Chile&action=edit&redlink=1) [Tarapacá](/w/index.php?title=Khu_Tarapac%C3%A1&action=edit&redlink=1) [Iquique](/wiki/Iquique) [Antofagasta](/w/index.php?title=Khu_Antofagasta&action=edit&redlink=1) [Antofagasta](/wiki/Antofagasta) [Atacama](/w/index.php?title=Khu_Atacama&action=edit&redlink=1) [Copiapo](/w/index.php?title=Copiapo&action=edit&redlink=1) [Coquimbo](/w/index.php?title=Khu_Coquimbo&action=edit&redlink=1) [La Serena](/wiki/La_Serena) [Valparaíso](/w/index.php?title=Khu_Valpara%C3%ADso&action=edit&redlink=1) [Valparaiso](/wiki/Valpara%C3%ADso) [O'Higgins](/w/index.php?title=Khu_O%27Higgins&action=edit&redlink=1) [Rancagua](/w/index.php?title=Rancagua&action=edit&redlink=1) [Maule](/w/index.php?title=Khu_Maule&action=edit&redlink=1) [Talca](/wiki/Talca) [Biobío](/w/index.php?title=Khu_Biob%C3%ADo&action=edit&redlink=1) [Concepción](/wiki/Concepci%C3%B3n,_Chile) [Araucanía](/w/index.php?title=Khu_Araucan%C3%ADa&action=edit&redlink=1) [Temuco](/w/index.php?title=Temuco&action=edit&redlink=1) [Los Ríos](/w/index.php?title=Khu_Los_R%C3%ADos&action=edit&redlink=1) [Valdivia](/w/index.php?title=Valdivia,_Chile&action=edit&redlink=1) [Los Lagos](/w/index.php?title=Khu_Los_Lagos&action=edit&redlink=1) [Puerto Montt](/wiki/Puerto_Montt) [Aisén](/w/index.php?title=Khu_Ais%C3%A9n&action=edit&redlink=1) [Coyhaique](/w/index.php?title=Coyhaique&action=edit&redlink=1) [Magallanes](/w/index.php?title=Khu_Magallanes_v%C3%A0_Ant%C3%A1rtica_Chilena&action=edit&redlink=1) [Punta Arenas](/wiki/Punta_Arenas) [Santiago](/w/index.php?title=Khu_%C4%91%E1%BA%A1i_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Santiago&action=edit&redlink=1) [Santiago](/wiki/Santiago_de_Chile)
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=5)]
Sau khi giải thể chính phủ quân sự của Pinochet, bản Hiến pháp 1980 được tu chính mấy lần như giảm nhiệm kỳ của tổng thống từ sáu năm thành bốn năm; bỏ chức nghị sĩ trọn đời; và đặt quyền bổ nhiệm vị tướng chỉ huy quân đội dưới quyền của tổng thống.
Bầu cử tổng thống Chile có thể thực hiện thành mấy đợt. Trong trường hợp năm 2001, bốn ứng cử viên không ai đạt được hơn 50% số phiếu nên có cuộc bầu cử đợt hai giữa hai ứng cử viên có số phiếu cao hơn cả: Michelle Bachelet thuộc khối trung-tả "Concertación" và Sebastián Piñera thuộc khối trung-hữu "Alianza". Kết quả là Bachelet thắng.
Quốc hội Chile tổ chức gồm lưỡng viện nhóm họp ở
[Valparaíso](/wiki/Valpara%C3%ADso) cách Santiago 140 km. Thượng viện có 38 ghế, nhiệm kỳ 8 năm và Hạ viện có 120 ghế, nhiệm kỳ 4 năm. Kể từ sau cuộc bầu cử Quốc hội Tháng Mười Một 2005 phe chính phủ nắm 20 ghế Thượng viện và 63 ghế Hạ viện. Phe đối lập có 18 ghế Thượng viện và 57 ghế Hạ viện.
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=6)]
Là một nước vừa dài, vừa hẹp ở sườn tây rặng Andes, Chile bao gồm nhiều vùng địa thế. Từ bắc đến nam, Chile có chiều dài 4.630 km nhưng bề ngang đông-tây điểm rộng nhất chỉ có 430 km. Tổng diện tích là 756.950 km², xếp Chile lớn thứ 38 trong các nước trên thế giới.
Vùng
[sa mạc Atacama](/wiki/Hoang_m%E1%BA%A1c_Atacama) phía bắc là vùng giàu tài nguyên địa khoáng. Thung lũng miền Trung, tuy nhỏ nhưng là cái nôi lịch sử cùng là trung tâm kinh tế và dân cư của cả nước.
Miền nam Chile có nhiều tài nguyên lâm sản. Đây cũng là nơi tập trung sông hồ và
[núi lửa](/wiki/N%C3%BAi_l%E1%BB%ADa). Ven biển miền nam dày đặc những vịnh hẹp ( *fjord*), vàm sông, kênh rạch và hải đảo.
Ở
[châu Nam Cực](/wiki/Ch%C3%A2u_Nam_C%E1%BB%B1c) Chile cũng tuyên bố chủ quyền trên 1.250.000 km² nhưng chiếu theo [Hiệp ước châu Nam Cực](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_ch%C3%A2u_Nam_C%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1) mà Chile đã ký kết năm 1959 thì chủ quyền của các nước đều không được thừa nhận.
Ngoài khơi Thái Bình Dương Chile kiểm soát đảo Sala y Gómez, quần đảo Juan Fernández và
[đảo Phục Sinh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Ph%E1%BB%A5c_Sinh), cách đất liền 3.600 km. Đảo Phục Sinh là miền cực đông nhóm [Đa Đảo](/wiki/Polynesia) của [châu Đại Dương](/wiki/Ch%C3%A2u_%C4%90%E1%BA%A1i_D%C6%B0%C6%A1ng).
## Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=7)]
Chile nằm hoàn toàn trong vùng khí hậu
[Ôn đới](/wiki/%C3%94n_%C4%91%E1%BB%9Bi) nhưng cũng có nơi nóng đến 43 độ và rét đến -40 độ. Năm nóng nhất là năm 2001. (45 độ).
### Khí hậu Miền Bắc[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=8)]
Do có địa hình thẳng đứng, trải dài từ bắc xuống nam nên khí hậu Ở Chile rất đa dạng. Phía Bắc Chile có một sa mạc khô hạn nhất thế giới là Atacama, một số khu vực nơi đây hầu như chưa bao giờ có mưa. Nhiệt độ ngày và đêm khác nhau rõ rệt.
### Khí hậu Miền Trung[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=9)]
Khu vực đường bờ biển có khí hậu ôn đới quanh năm. Trong khi đó, ở khu vực đồng bằng trên vùng cao phía Bắc miền Trung, nhiệt độ mùa hè trung bình Ở mức 260 c vào ban ngày và có thể xuống thấp tới tận 130C vào ban đêm. Khí hậu Ở miền Trung là khí hậu cận nhiệt đới địa trung hải rất đa dạng, với mùa hè khô kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, nhiệt độ cao nhất là 30-330C. Mùa đông ngắn, ít mưa, nhiệt độ cao nhất là 10 –150C, nhiệt độ thấp nhất là dưới 00C.
### Khí hậu Miền Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=10)]
Miền Nam
[Bio Bio](/w/index.php?title=Bio_Bio&action=edit&redlink=1) có mưa thường xuyên trong năm. Nhiệt độ không khác biệt nhiều giữa thời gian ban ngày và ban đêm. Tuy nhiên, ở [Patagonia](/wiki/Patagonia). khu vực cận nam, có thời tiết đa dạng hơn, thường xuyên ẩm ướt, lạnh và có gió.
### Khí hậu Khu vực đảo[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=11)]
Thời tiết Ở đảo
[Easter](/w/index.php?title=Easter&action=edit&redlink=1) và [đảo Robinson Crusoe](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Robinson_Crusoe&action=edit&redlink=1) khá dễ chịu trong suốt cả năm.
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=12)]
Sau một thập niên phát triển đáng kể với mức tăng trưởng khoảng 8% mỗi năm, kinh tế Chile kể từ năm 1999 bước sang thời kỳ giảm sút vì tình hình suy thoái hoàn cầu liên quan đến cuộc
[khủng hoảng tài chánh châu Á](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_t%C3%A0i_ch%C3%A1nh_ch%C3%A2u_%C3%81&action=edit&redlink=1) năm 1997. Kinh tế Chile phát triển ở mức thấp đến năm 2003 thì bắt đầu có dấu hiệu hồi phục rõ rệt khi mức tăng trưởng [tổng sản lượng quốc nội](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba) đạt 4%, rồi 6% năm 2004. Tuy nhiên vì giá nhiên liệu đắt đỏ và nhu cầu tiêu thụ quốc nội còn yếu kém nên kinh tế Chile vẫn chưa rực rỡ lắm.
Trong gần 30 năm qua Chile theo đuổi chính sách kinh tế cân bằng. Chính phủ quân đội trong thời kỳ 1973-90 đã cho tư hữu hóa nhiều cơ sở quốc doanh. Ba chính phủ dân sự kế tiếp cũng theo con đường đó nhưng ở tốc độ chậm hơn. Chính phủ Chile từ đó chỉ nắm giữ vai trò điều hành hạn chế ngoại trừ vài trường hợp như việc sở hữu công ty đồng CODELCO. Chile kiên quyết theo đuổi tự do mậu dịch và đã ký kết một số hiệp ước tự do mậu dịch (
*free trade agreement*) với [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), khối [Liên Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), [Nam Hàn](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c), [New Zealand](/wiki/New_Zealand), [Singapore](/wiki/Singapore), [Brunei](/wiki/Brunei) và [Hoa lục](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BA%A1i_l%E1%BB%A5c).
Mức thất nghiệp vào thập niên 1990 ở 7% đã tăng lên 9-10% sau năm 1999. Với nền kinh tế Chile hồi phục, mức thất nghiệp tính đến Tháng Tám năm 2006 đã tụt xuống 6,8%. Tăng trưởng lợi tức tiếp tục vượt trên mức giá cả
[lạm phát](/wiki/L%E1%BA%A1m_ph%C3%A1t) (không quá 5% kể từ năm 1998) nên đời sống dân chúng dần khá hơn. Biến chuyển này được phản ảnh với số người sống ở dưới [ngạch bần cùng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_ngh%C3%A8o) giảm từ 45,1% năm 1987 xuống còn 13,7% năm 2006 và đồng [peso (Chile)](/w/index.php?title=Peso_(Chile)&action=edit&redlink=1) tăng giá so với đồng [Mỹ kim](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9). Tuy nhiên Chile vẫn phải đối phó với mức chênh lệch giàu nghèo rất lớn.
Trong thời gian 2005-2008 khi giá quặng đồng đỏ trên thị trường quốc tế gia tăng đến mức kỷ lục,
[ngân sách](/wiki/Ng%C3%A2n_s%C3%A1ch) quốc gia của Chile đạt 42 tỷ Mỹ kim thặng dư. [[8]](#cite_note-8)
Ngày 11 Tháng Giêng năm 2010, Chile được chấp thuận làm thành viên của
[Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_v%C3%A0_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_Kinh_t%E1%BA%BF) ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): Organization for Economic Cooperation and Development, OECD), đánh dấu bước tiến của quốc gia từ những nước đang phát triển lên hàng những quốc gia tiên tiến. [[9]](#cite_note-9)
### Ngoại thương[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=13)]
Năm
[2006](/wiki/2006) là năm kỷ lục cho ngành ngoại thương Chile với mức tăng trưởng 31% so với năm 2005. Giá trị hàng hóa xuất cảng tăng 41%, tổng cộng là $58 tỷ Mỹ kim, trong số đó $33,3 tỷ là từ quặng mỏ đồng. Giá trị hàng nhập cảng là $35 tỷ Mỹ kim, tăng 17% so với 2005. Cán cân mậu dịch ngả về phía Chile với số bội thu $23 tỷ Mỹ kim.
Bạn hàng chính của Chile theo thứ tự là các nước châu Mỹ (42%), các nước châu Á (30%) và châu Âu (24%). Thị trường quốc tế lớn nhất đối với Chile là Hoa kỳ, phần vì "Hiệp ước Tự do Mậu dịch Hoa Kỳ--Chile" có hiệu lực từ Tháng Giêng năm 2004 đã mở rộng thương trường cho các sản phẩm. Tổng giá trị hàng hóa trao đổi song phương là $14,8 tỷ, tăng 60% so với thời kỳ trước hiệp ước. Trong vòng 12 năm nữa nếu theo đúng kế hoạch thì các ngạch thuế quan sẽ lần lượt bị bãi bỏ hoàn toàn giữa Hoa Kỳ và Chile. Việc này sẽ càng thúc đẩy ngành xuất nhập cảng song phương.
Đối với Á châu, các nước
[Nam Hàn](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) và [Hoa lục](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BA%A1i_l%E1%BB%A5c) là những bạn hàng lớn nhất. Riêng với Hoa lục giá trị mậu dịch là $8,8 tỷ Mỹ kim, chiếm 66% giá trị hàng hóa Chile trao đổi với miền Viễn Đông.
Ngành nhập cảng Chile phần lớn mua hàng từ các nước châu Mỹ (54%), trong đó khối
[Mercosur](/wiki/Mercosur) cung cấp $9,1 tỷ và Hoa Kỳ $5,5 tỷ Mỹ kim. Khối Liên Âu bán cho Chile $5,2 tỷ Mỹ kim và Hoa lục $3,6 tỷ.
Hàng xuất cảng của Chile xưa nay trông cậy vào quặng mỏ đồng (do công ty quốc doanh CODELCO khai thác) với khả năng cung cấp cho thị trường quốc tế trong 200 năm nữa. Tuy vậy Chile đã cố gắng mở rộng loại hàng xuất cảng như lâm sản, trái cây, đồ biển,
[rượu vang](/wiki/R%C6%B0%E1%BB%A3u_vang) và các thức ăn chế biến khác.
## Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=14)]
Theo điều tra dân số gần đây nhất (2002), 70% dân số trên 14 tuổi được xác định là
[Công giáo La Mã](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) và 15,1% là [Tin Lành](/wiki/Tin_L%C3%A0nh). Trong cuộc điều tra dân số này, thuật ngữ *"Tin Lành"* để gọi tất cả các nhà thờ [Kitô giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o) ngoài Công giáo La Mã với một ngoại lệ là [Chính Thống giáo](/wiki/Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng), [Mặc Môn](/wiki/M%E1%BA%B7c_M%C3%B4n), [Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C6%A1_%C4%90%E1%BB%91c_Ph%E1%BB%A5c_L%C3%A2m), và [Nhân chứng Giê-hô-va](/wiki/Nh%C3%A2n_Ch%E1%BB%A9ng_Gi%C3%AA-h%C3%B4-va). Còn lại là các giáo phái khác như [Phong trào Ngũ Tuần](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Ng%C5%A9_Tu%E1%BA%A7n), [Giáo hội Luther](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Luther), [Kháng Cách](/wiki/Tin_L%C3%A0nh), [Trưởng Lão](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_L%C3%A3o), [Anh giáo](/wiki/Anh_gi%C3%A1o), [Baptist](/wiki/B%C3%A1p-t%C3%ADt) và Methodist. Khoảng 8% dân số tuyên bố không tôn giáo, vô thần, hoặc theo thuyết [bất khả tri](/wiki/Thuy%E1%BA%BFt_b%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A3_tri).
Hiến pháp quy định về
[tự do tôn giáo](/wiki/T%E1%BB%B1_do_t%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng), pháp luật và các chính sách khác góp phần vào việc thực hành tự do tín ngưỡng. Nhà thờ và nhà nước chính thức tách biệt ở Chile. Pháp luật năm 1999 về tôn giáo nghiêm cấm phân biệt đối xử tôn giáo. Tuy nhiên, Giáo hội Công giáo La Nã được hưởng một số đặc quyền đặc lợi và thỉnh thoảng nhận được sự ưu đãi của chính phủ. Quan chức chính phủ cũng thường tham dự các sự kiện Công giáo cũng như Tin Lành và nghi lễ của người [Do Thái giáo](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o). [[10]](#cite_note-International_Religious_Freedom_Report_2008-10)
Các ngày lễ tôn bao gồm
[Giáng sinh](/wiki/L%E1%BB%85_Gi%C3%A1ng_Sinh), [Thứ sáu Tuần Thánh](/wiki/Th%E1%BB%A9_s%C3%A1u_Tu%E1%BA%A7n_Th%C3%A1nh), Lễ Đức Trinh Nữ của Carmen, Lễ kính [Thánh Phêrô](/wiki/Th%C3%A1nh_Ph%C3%AAr%C3%B4) và [Phaolô](/wiki/S%E1%BB%A9_%C4%91%E1%BB%93_Phaol%C3%B4), [Lễ Đức Mẹ Lên Trời](/wiki/L%E1%BB%85_%C4%90%E1%BB%A9c_M%E1%BA%B9_L%C3%AAn_Tr%E1%BB%9Di), ngày [Lễ Các Thánh](/wiki/L%E1%BB%85_C%C3%A1c_Th%C3%A1nh), và Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm được công nhận là ngày lễ quốc gia. Chính phủ gần đây đã tuyên bố ngày [10] [31 tháng 10](/wiki/31_th%C3%A1ng_10), ngày khởi đầu phong trào Tin Lành là một ngày lễ quốc gia, đây được xem là một danh dự của các giáo hội Tin Lành ở Chile.
Số liệu thống kê cho biết Hồi giáo ở Chile ước tính là 3.196 người, đại diện cho 0,02% dân số. Hồi giáo đã được hưởng một lịch sử lâu dài ở Chile. Tổ chức Hồi giáo đầu tiên ở Chile, Liên Hội Hồi giáo (Sociedad Unión Musulmana), được thành lập vào ngày
[25 tháng 9](/wiki/25_th%C3%A1ng_9) năm [1926](/wiki/1926), tại [Santiago](/wiki/Santiago). Hội tương trợ và từ thiện Hồi giáo được thành lập năm sau, vào ngày [16 tháng 10](/wiki/16_th%C3%A1ng_10) năm [1927](/wiki/1927). Theo các nguồn của cộng đồng Hồi giáo chỉ ra rằng tại thời điểm này, ở Chile, có khoảng 3.000 người Hồi giáo, nhiều người trong số họ là người Chile bản xứ.
Đức tin
[Bahá'í](/wiki/Bah%C3%A1%27%C3%AD) ở Chile hiện diện vào đầu năm 1916. Cộng đồng Bahá'í đầu tiên được thành lập năm 1963. Năm 2002, cộng đồng này đã xây dựng được đền thờ Bahá'í đầu tiên ở [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9). [Chính phủ Mỹ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_li%C3%AAn_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) ước tính có 6000 người Baha'is ở Chile vào năm 2007, mặc dù Hiệp hội các Tôn Giáo Lưu trữ dữ liệu ước tính có khoảng 25.000 người Baha'is trong năm 2005.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Chile&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chile&action=edit§ion=15)]
|
|![]()
[Chile](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Chile?uselang=vi) [^](#cite_ref-1) [http://www.mofahcm.gov.vn/vi/mofa/cn_vakv/](http://www.mofahcm.gov.vn/vi/mofa/cn_vakv/)
- ^
**a** **ă** [“Racial Structure”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ci.html). *The World Factbook*. CIA. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2007.
- ^
**a** **ă** **â** [“Country profile: Chile”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1222764.stm). *BBC News*. 16 tháng 12 năm 2009. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2009. [^](#cite_ref-4) [“Human and income poverty: developing countries”](http://hdrstats.undp.org/indicators/25.html). *UNDP*. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2008. [^](#cite_ref-casen_5-0) [“Encuesta Casen”](http://www.mideplan.cl/final/bajar.php?path=casen2006regional&id=Imp_Distrib.pdf). *Mideplan*. 2007. [^](#cite_ref-6) [“Chile's accession to the OECD”](http://www.oecd.org/document/11/0,3343,en_33873108_39418658_45115147_1_1_1_1,00.html). OECD.org. 7 tháng 5 năm 2010. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2010. [^](#cite_ref-7) ["Tycoon Pinera promises rapid growth for Chile" bài của BBC (tiếng Anh)](http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8464690.stm) [^](#cite_ref-8) ["Tycoon Pinera promises rapid growth for Chile" BBC](http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8464690.stm) [^](#cite_ref-9) [Chile signs up as the first OECD member in South America](http://www.oecd.org/document/26/0,3343,en_2649_34487_44365210_1_1_1_1,00.html)
- ^
**a** [^ a b c d "Chile". International Religious Freedom Report. United States Department of State. 19 September 2008.](#cite_ref-International_Religious_Freedom_Report_2008_10-1) **ă**
|
|
|Bộ phận của
|
|
|

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1067 hit (4), cp1053 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Kandla
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Kandla là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kachchh thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Kandla có vị trí 23.03° B 70.22° Đ[1] Nó có độ cao trung bình là 3 mét (9 feet).
Kandla là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kachchh thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.
Kandla có vị trí 23.03° B 70.22° Đ[1] Nó có độ cao trung bình là 3 mét (9 feet).

markdown:
# Kandla
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Kandla
|
|
-
|
|
-
[Tọa độ](/wiki/T%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99) [23.03° B 70.22° Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Kandla¶ms=23.03_N_70.22_E_region:IN_type:city) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)
-
[Độ cao](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_cao)
- 3 m
[Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [IST](/w/index.php?title=Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)( [UTC+5:30](/wiki/UTC%2B5:30)) **(** [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) [2001](/wiki/2001))
-
[Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)
-
**Kandla** là một thị trấn thống kê ( *) của census town* [quận Kachchh](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Kachchh&action=edit&redlink=1)thuộc [bang](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Gujarat](/wiki/Gujarat), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99).
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Kandla&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kandla&action=edit§ion=1)]
Kandla có vị trí
[23.03° B 70.22° Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Kandla¶ms=23.03_N_70.22_E_) Nó có độ cao trung bình là 3 [1]

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
goo
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Danh từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ˈɡuː/
Danh từ
[
sửa
]
goo
/ˈɡuː/
(
Từ mỹ,nghĩa mỹ
)
Vật
nhờn
,
cái
dính
nhớp nháp
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
http://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=goo&oldid=1474972
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Tác vụ
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Bản in được
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Eesti
فارسی
Suomi
Français
한국어
မြန်မာဘာသာ
Polski
Русский
Simple English
中文
Sửa đổi lần cuối lúc 00:06, ngày 2 tháng 12 năm 2012.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1055 miss (0), cp4016 miss (0), cp4016 frontend miss (0)