markdown:
121 trang
Lượt xem: 528
Download: 141
# Hướng dẫn sử dụng phần mềm Geometer’s Sketchpad
Chia sẻ:
[daoxuanloc](http://tailieu.vn/user/daoxuanloc)
Geometer’s Sketchpad (viết tắt là GeoSpd) là phần mềm hình học nổi tiếng và đã được sử dụng rộng rãi tại rất nhiều nước trên thế giới. Ý tưởng của GeoSpd là biểu diễn động các hình hình học hay còn gọi là Dynamic Geometry, một ý tưởng rất độc đáo và từ lâu đã trở thành chuẩn cho các phần mềm mô phỏng hình học.
![](images/graphics/blank.gif)
![](images/graphics/blank.gif)
## Thể loại:
[Công Nghệ Thông Tin](http://tailieu.vn/cong-nghe-thong-tin/)» [Hệ điều hành](http://tailieu.vn/cong-nghe-thong-tin/he-dieu-hanh/)
## Chủ đề liên quan:
**Nội dung Text: Hướng dẫn sử dụng phần mềm Geometer’s Sketchpad**
School@net Technology Company
Hướng dẫn sử
dụng
Hà Nội 2002
Geometer's Sketchpad User Guide
MỤC LỤC
1. Giới thiệu phần mềm Geometer’s Sketchpad..........................................................5
1.1. Chức năng chính của phần mềm Geometer’s Sketchpad..................................5
1.2. Giới thiệu màn hình GeoSpd..............................................................................6
1.2.1. Các yếu tố cơ bản của màn hình GeoSpd..................................................6
1.2.2. Thanh công cụ..............................................................................................7
1.2.3. Màn hình Sketch...........................................................................................7
1.3. Bắt đầu với GeoSpd...........................................................................................7
1.3.1. Bài 1: Sử dụng công cụ điểm và công cụ thước kẻ..................................7
1.3.2. Bài 2: Sử dụng lệnh Construct..................................................................11
1.3.3. Bài 3: Đặt tên, tiêu đề và công cụ đo lường.............................................11
1.3.4. Bài 4: Số đo, tính toán, và vùng trong đa giác...........................................14
1.3.5. Bài 5: Đo đường tròn, góc, cung...............................................................18
1.3.6. Bài 6: Bảng và nút lệnh.............................................................................19
1.3.7. Bài 7: Giới thiệu về Script........................................................................22
1.3.8. Bài 8: Phép biến đổi..................................................................................24
1.3.9. Bài 9: Toạ độ và phương trình..................................................................26
1.3.10. Bài 10: Ảnh động.....................................................................................27
1.3.11. Bài 11: Tạo vết........................................................................................28
1.3.12. Bài 12: Xây dựng đồ thị và quỹ tích.......................................................30
2. Các đối tượng hình học chính.................................................................................33
2.1. Điểm (Point).....................................................................................................33
2.2. Đoạn, tia, đường thẳng (segment, ray, line)....................................................33
2.3. Đường tròn và cung tròn (Circle, arc)..............................................................33
2.4. Nhãn chữ (Label)..............................................................................................33
2.5. Các độ đo (Measurement).................................................................................34
2.6. Quan hệ giữa các đối tượng hình học ............................................................34
3. Làm quen với các công cụ.......................................................................................34
3.1. Công cụ Chọn...................................................................................................34
3.2. Công cụ Điểm..................................................................................................35
3.3. Công cụ Compa................................................................................................35
3.4. Công cụ Thước kẻ...........................................................................................36
3.5. Công cụ Nhãn...................................................................................................37
4. Thiết kế, xây dựng các hình hình học....................................................................39
School@net Co., Ltd. Page 2
Geometer's Sketchpad User Guide
4.1. Xây dựng các đối tượng điểm.........................................................................39
4.1.1. Điểm trên đối tượng.................................................................................39
4.1.2. Giao điểm..................................................................................................39
4.1.3. Trung điểm................................................................................................40
4.2. Xây dựng các đối tượng là đoạn thẳng...........................................................40
4.2.1. Đoạn thẳng nối hai điểm..........................................................................40
4.2.2. Đường thẳng vuông góc............................................................................41
4.2.3. Đường thẳng song song............................................................................41
4.2.4. Đường phân giác........................................................................................41
4.3. Xây dựng các đối tượng là cung tròn...............................................................42
4.3.1. Đường tròn đi qua Tâm và Điểm..............................................................42
4.3.2. Đường tròn đi qua Tâm với Bán kính biết trước.....................................42
4.3.3. Cung tròn trên đường tròn.........................................................................42
4.3.4. Cung tròn qua 3 điểm................................................................................43
4.4. Vùng có biên.....................................................................................................43
4.4.1. Đa giác........................................................................................................43
4.4.2. Đường tròn.................................................................................................43
4.4.3. Hình quạt...................................................................................................43
.4.4. Hình viên phân.............................................................................................44
5. Các công cụ đo.........................................................................................................44
5.1. Đo độ dài...........................................................................................................44
5.2. Đo khoảng cách................................................................................................44
5.3. Đo góc...............................................................................................................44
5.4. Đo bán kính.......................................................................................................45
5.5. Đo chu vi...........................................................................................................45
5.6. Đo diện tích......................................................................................................45
5.7. Đo góc cung tròn...............................................................................................45
5.8. Đo độ dài cung..................................................................................................46
5.9. Đo tỷ lệ.............................................................................................................46
5.10. Đo toạ độ........................................................................................................46
6. Các phép biến đổi....................................................................................................47
6.1. Thiết lập ..........................................................................................................47
6.1.1. Mark Center (Thiết lập tâm điểm)............................................................47
6.1.2. Mark Mirror (Thiết lập trục đối xứng)....................................................47
School@net Co., Ltd. Page 3
Geometer's Sketchpad User Guide
6.1.3. Mark vector ( Thiết lập Véctơ).................................................................47
6.1.4. Mark Distance (Thiết lập khoảng cách)...................................................48
6.1.5. Mark Angle (Thiết lập góc)......................................................................48
6.1.6. Mark Ratio và Mark Scale Factor (Thiết lập tỷ số vị tự).........................49
6.2. Phép quay..........................................................................................................49
6.3. Phép vị tự..........................................................................................................50
6.4. Phép đối xứng trục...........................................................................................52
6.5. Phép tịnh tiến....................................................................................................52
7. Scripting...................................................................................................................56
7.1. Màn hình Script.................................................................................................56
7.2. Tạo một Script..................................................................................................56
7.2.1. Ghi một đoạn script...................................................................................56
7.2.2. Lưu script...................................................................................................57
7.2.3. Thực hiện script.........................................................................................57
7.3. Công cụ script...................................................................................................58
Phụ lục 1: Thiết kế bài giảng hỗ trợ học môn HÌNH HỌC.....................................60
Làm quen với phần mềm Geometer's Sketchpad...................................................60
Làm thế nào để khởi động phần mềm Geometer's Sketchpad..............................60
Làm quen với màn hình của GeoSpd......................................................................60
Các đối tượng hình học cơ bản..............................................................................61
Liên kết đối tượng..................................................................................................62
Hãy cùng thiết kế một bài học đơn giản...............................................................62
Phụ lục 2: Các công cụ làm việc của GeoSpd...........................................................66
Các công cụ trong phần mềm ................................................................................66
Công cụ chọn.......................................................................................................66
Công cụ com pa...................................................................................................67
Công cụ thước kẻ................................................................................................68
Công cụ điểm ....................................................................................................69
Công cụ nhãn.......................................................................................................69
Phụ lục 3: Xây dựng quan hệ giữa các đối tượng hình học.....................................72
1. Xây dựng các đối tượng điểm........................................................................73
2. Xây dựng các đối tượng là đoạn thẳng..........................................................73
3. Xây dựng các đối tượng là cung tròn..............................................................74
4. Vùng có biên....................................................................................................76
School@net Co., Ltd. Page 4
Geometer's Sketchpad User Guide
Phụ lục 4: Đo đạc và tính toán trong Geometry Sketchpad........................................79
Phụ lục 5: Các phép biến đổi Hình học.....................................................................85
1. Phép đối xứng trục..............................................................................................85
2. Phép quay.............................................................................................................85
3. Phép vị tự.............................................................................................................88
4. Phép tịnh tiến.......................................................................................................90
Phụ lục 6: Một số bài giảng mẫu...............................................................................92
Lớp 7........................................................................................................................92
Lớp 8........................................................................................................................97
Lớp 9......................................................................................................................100
Lớp 10....................................................................................................................104
Phụ lục 7: Một số bài toán mẫu...............................................................................108
Phụ lục 8: Một số bài toán quĩ tích...........................................................................111
Hướng dẫn sử dụng phần mềm
Geometer’s Sketchpad
1. Giới thiệu phần mềm Geometer’s Sketchpad
1.1. Chức năng chính của phần mềm Geometer’s Sketchpad
Geometer’s Sketchpad (viết tắt là GeoSpd) là phần mềm hình học nổi tiếng và đã
được sử dụng rộng rãi tại rất nhiều nước trên thế giới. Ý tưởng của GeoSpd là
biểu diễn động các hình hình học hay còn gọi là Dynamic Geometry, một ý tưởng
rất độc đáo và từ lâu đã trở thành chuẩn cho các phần mềm mô phỏng hình học.
Geometer’s Sketchpad thực chất là một công cụ cho phép tạo ra các hình hình học,
dành cho các đối tượng phổ thông bao gồm học sinh, giáo viên, các nhà nghiên cứu.
Phần mềm có chức năng chính là vẽ, mô phỏng quĩ tích, các phép biến đổi của các
hình hình học phẳng. Giáo viên có thể sử dụng phần mềm này để thiết kế bài
giảng hình học một cách nhanh chóng, chính xác và sinh động, khiến học sinh dễ
hiểu bài hơn. Với phần mềm này, bạn có thể xây dựng được các điểm, đường
thẳng, đường tròn, tạo trung điểm của một đoạn thẳng, dựng một đường thẳng
song song với một đường thẳng khác, dựng đường tròn với một bán kính cố định
đã cho, xây dựng đồ thị quan hệ hình học…Sử dụng GeoSpd, bạn sẽ có cảm giác là
mình có thể tạo hình với không gian không có giới hạn, ví dụ như khi bạn vẽ một
đường thẳng, độ dài của đường thẳng này là vô tận, nếu bạn tạo đường thẳng này
với những công cụ thông thường: giấy, bút, thước kẻ… thì chắc hẳn bạn sẽ gặp
phải trở ngại là giới hạn không gian vẽ, nhưng với GeoSpd, bạn không cần phải lo
lắng vì điều đó. Một đặc điểm quan trọng của phần mềm này là cho phép ta thiết
School@net Co., Ltd. Page 5
Geometer's Sketchpad User Guide
lập quan hệ giữa các đối tượng hình học, phần mềm sẽ đảm bảo rằng các quan hệ
luôn được bảo toàn, mặc dù sau đó các quan hệ có thể được biến đổi bằng bất kì
cách nào. Khi một thành phần của hình bị biến đổi, những thành phần khác của
hình có quan hệ với thành phần thay đổi trên sẽ được tự động thay đổi theo. Ví dụ
như khi thay đổi độ dài của một đoạn thẳng thì trung điểm của đoạn thẳng đó sẽ
tự động thay đổi theo sao cho nó luôn là trung điểm của đoạn thẳng này. Nhưng
nếu sử dụng giấy bút để dựng hình, khi thay đổi một thành phần nhỏ của hình, đôi
khi có thể phải phá huỷ toàn bộ hình đó. Ngoài các công cụ có sẵn như công cụ
điểm, thước kẻ, com pa, bạn cũng có thể tự tạo ra những công cụ riêng cho mình,
bằng cách ghi và lưu giữ các hình hình học dưới dạng script.
Tóm lại Geometer’s Sketchpad là một công cụ lý tưởng để tạo ra các bài giảng sinh
động môn Hình học, tạo ra các "sách hình học điện tử" rất độc đáo trợ giúp cho
giáo viên giảng bài và cho học sinh học tập môn Hình học đầy hấp dẫn này.
Tài liệu này được viết và đúc kết kinh nghiệm phổ biến phần mềm Geometer’s
Sketchpad của công ty School@net trong khi làm việc với các Sở GD&ĐT, các nhà
trường phổ thông. Cùng với tài liệu này, chúng tôi còn biên soạn sẵn trên 120 mẫu
hình hình học dùng cho việc giảng dạy cho các khối lớp từ lớp 6 đến lớp 10.
Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
1.2. Giới thiệu màn hình GeoSpd
1.2.1. Các yếu tố cơ bản của màn hình GeoSpd
1. Thanh tiêu đề: Chứa tên file, nút phóng to thu nhỏ, đóng cửa sổ.
2. Thanh thực đơn: Chứa danh sách các lệnh.
3. Thanh công cụ: Chứa các công cụ khởi tạo và thay đổi các đối tượng Geometric,
các công cụ này tương tự như compa, thước kẻ, bút viết hàng ngày của chúng ta.
4. Vùng Sketch: Là vùng làm việc chính của chương trình, là nơi để xây dựng, thao
tác với đối tượng hình học
5. Con trỏ: Chỉ ra vị trí hiện thời trên của sổ. Nó sẽ di chuyển khi bạn di chuyển
con chuột.
School@net Co., Ltd. Page 6
Geometer's Sketchpad User Guide
6. Thanh cuốn: Di chuyển vùng sketch hiện thời.
1.2.2. Thanh công cụ
1. Công cụ chọn: được sử dụng để lựa chọn các đối tượng trên vùng sketch. Công
cụ chọn gồm 3 công cụ dùng để chuyển đổi đối tượng: tịnh tiến, quay, co giãn.
2. Công cụ điểm: dùng để tạo điểm.
3. Công cụ compa: dùng để tạo đường tròn.
4. Công cụ nhãn: dùng để đặt tên cho đối tượng, lời chú thích.
5. Công cụ thông tin đối tượng: hiển thị thông tin về một đối tượng hoặc một
nhóm đối tượng trên màn hình sketch.
1.2.3. Màn hình Sketch
Sketch là vùng màn hình làm việc chính của phần mềm. Trong không gian làm việc
của hình (gọi là vùng Sketch) ta có thể tạo ra các đối tượng hình học, các liên kết
giữa chúng và khởi tạo các nút lệnh.
1.3. Bắt đầu với GeoSpd
Phần này giới thiệu với bạn đọc một số những thao tác cơ bản nhất để dựng hình
hình học trong GeoSpd qua lần lượt từng bài học.
1.3.1. Bài 1: Sử dụng công cụ điểm và công cụ thước kẻ
1. Mở một sketch mới
- Nhấn chuột kép vào biểu tượng GeoSpd (hay tệp Gsketchp.exe).
Xuất hiện màn hình:
School@net Co., Ltd. Page 7
Geometer's Sketchpad User Guide
2. Vẽ hai điểm
- Chọn công cụ điểm từ thanh công cụ , hoặc nhấn phím tắt F5.
- Di chuột vào màn hình sketch, nhấn chuột vào vị trí cần vẽ điểm. Một điểm sẽ
xuất hiện khi kích chuột.
- Tương tự vẽ một điểm thứ hai.
3. Nối hai điểm thành một đoạn thẳng
- Chọn công cụ thước kẻ từ thanh công cụ, hoặc nhấn phím F7.
- Di chuột tới điểm thứ nhất
- Nhấn và kéo chuột tới điểm thứ hai.
- Thả chuột, hai điểm đã được nối bằng một đoạn thẳng.
4. Vẽ hình tam giác
- Bắt đầu từ một trong hai điểm đầu mút trong đoạn thẳng trên kẻ một đoạn thẳng
mới, tại đường thằng mới được vẽ sẽ có một điểm mới nằm ở cuối đoạn thẳng
(điểm đầu mút).
- Vẽ thêm đoạn thẳng thứ ba đi qua điểm nằm trên đoạn thẳng mới được tạo tới
điểm mút thứ hai của đoạn thẳng ban đầu.
Vậy là hình tam giác đã được vẽ xong.
School@net Co., Ltd. Page 8
Geometer's Sketchpad User Guide
5. Lựa chọn một đối tượng trước khi thực hiện một thao tác nào trên đối tượng đó
Ví dụ cần di chuyển hay thay đổi kích thước của đoạn thẳng.
- Chọn công cụ chọn trên thanh công cụ hoặc nhấn phím F4, con trỏ lúc này
có dạng
- Di con trỏ chuột tới đoạn thẳng (một cạnh của tam giác) cần lựa chọn.
- Khi con trỏ chuột chuyển thành dạng
- Nhấn chuột lên đoạn thẳng.
- Đoạn thẳng mới đã được lựa chọn.
Nếu muốn lựa chọn nhiều đối tượng một lúc:
Cách 1: hãy nhấn đồng thời phím Shift khi bạn lựa chọn các đối tượng.
Cách 2: nhấn và di chuột bắt đầu từ từ phía trên bên phải của các đối tượng cho
tới khi tạo một hình chữ nhật bao quanh các đối tượng.
- Thả chuột, mọi đối tượng nằm trong vùng hình chữ nhật sẽ được lựa chọn.
- Muốn không lựa chọn nữa, nhấn vào bất cứ một vị trí nào trên vùng sketch.
6. Sử dụng lệnh Select All trong thực đơn Edit
- Chọn công cụ chọn . Thực hiện lệnh Select All trong thực đơn Edit. Mọi đối
tượng trong Sketch đều được lựa chọn.
School@net Co., Ltd. Page 9
Geometer's Sketchpad User Guide
- Chọn công cụ thước ke Thực hiện lệnh Select All Segment trong thực đơn
Edit. Mọi đoạn thẳng trong Sketch đều được lựa chọn.
- Chọn công cụ điểm Thực hiện lệnh Select All Point trong thực đơn Edit.
Mọi điểm trong Sketch đều được lựa chọn.
7. Xem thông tin về đối tượng
- Lựa chọn các điểm trong tam giác.
- Di chuột tới thông tin đối tượng trên thanh công cụ.
- Nhấn chuột.
Kéo chuột xuống và chọn Point A.
Một hộp chứa mọi thông tin về điểm A xuất hiện:
Nhấn OK để thoát khỏi màn hình.
8. Di chuyển đối tượng
- Chọn công cụ chọn trên thanh công cụ.
- Chọn một điểm hoặc một đoạn thẳng.
- Kéo điểm | đoạn thẳng, hình tam giác thay đổi theo.
School@net Co., Ltd. Page 10
Geometer's Sketchpad User Guide
1.3.2. Bài 2: Sử dụng lệnh Construct
1. Vẽ một đường thẳng đi qua hai điểm
- Vẽ hai điểm, chọn hai điểm đã vẽ bằng công cụ chọn.
- Thực hiện lệnh Secment từ thực đơn Construct hoặc nhấn phím tắt Ctrl + L.
2. Vẽ trung điểm của đoạn thẳng
- Chọn đoạn thẳng vừa vẽ (chú ý: không chọn điểm đầu mút).
- Thực hiện lệnh Point At Midpoint từ thực đơn Construct hoặc nhấn Ctrl + M.
Điểm trung điểm của đoạn thẳng xuất hiện trên đoạn thẳng.
Chú ý: Nếu đoạn thẳng chưa được lựa chọn trước khi xây dựng trung điểm thì
lệnh Point At Midpoint trong thực đơn Construct sẽ được ẩn xuống (có mầu nâu
xám) và bạn không thể thực hiện được lệnh này cho tới khi một đoạn thẳng được
chọn.
1.3.3. Bài 3: Đặt tên, tiêu đề và công cụ đo lường
Bài này giới thiệu cách hiển thị, di chuyển tên của một điểm, đường thẳng, tạo
tiêu đề, và cách đo lường.
1. Dựng 3 đoạn thẳng như sau:
2. Tự động đặt tên cho các đoạn thẳng và các điểm
School@net Co., Ltd. Page 11
Geometer's Sketchpad User Guide
- Chọn công cụ nhãn hoặc nhấn F8. Lúc này con trỏ chuột có hình bàn tay
- Di chuột tới điểm cần đặt tên, nhấn chuột. Chương trình sẽ tự động đặt một tên
cho điểm đó.
- Tương tự đặt tên cho tất cả các điểm khác và cho các đoạn thẳng bằng cách kích
chuột lên các đối tượng cần đặt tên với công cụ
- Để ẩn tên đối tượng, nhấn chuột thêm một lần vào đối tượng, tên của đối tượng
đó sẽ ẩn đi.
3. Đổi tên đối tượng
Vẫn sử dụng công cụ nhãn nhấn đúp chuột vào tên của đoạn thẳng k.
Hộp hội thoại Relabel xuất hiện:
- Gõ lại vào ô Label chữ Horizontal thay cho chữ k.
- Nhấn OK để kết thúc.
- Tên của đoạn thẳng k được đặt lại là Horizontal đã được thay đổi.
School@net Co., Ltd. Page 12
Geometer's Sketchpad User Guide
4. Tạo chú thích
- Chọn công cụ nhãn.
- Nhấn và kéo chuột trên vùng Sketch, bạn đã tạo ra một vùng hình chữ nhật.
- Thả chuột khi độ rộng vùng hình chữ nhật như ý muốn.
- Gõ chú thích vào vùng chữ nhật.
5. Sử dụng công cụ chọn để di chuyển và điều chỉnh kích thước của chú thích
- Chọn công cụ chọn.
- Nhấn và kéo chuột tại một trong 4 ô vuông màu trắng tại các góc của hình chữ
nhật để thay đổi kích cỡ của chú thích.
- Nhấn chuột vào giữa lời chú thích và di chuột để di chuyển lời chú thích tới vị trí
mong muốn.
6. Định dạng lại nhãn
- Chọn 3 đoạn thẳng.
- Chọn định dạng phông chữ, kiểu dáng, kích thước (Text Font, Text Style, Size) từ
thực đơn Display.
School@net Co., Ltd. Page 13
Geometer's Sketchpad User Guide
7. Sửa chữa chú thích
- Chọn công cụ nhãn.
- Nhấn chuột vào vùng tiêu đề. Với con trỏ nhấp nháy, bạn có thể xoá, chỉnh sửa
lại lời chú thích.
8. Hiển thị số đo độ dài đoạn thẳng
- Lựa chọn một đoạn thẳng (chú ý: không chọn hai điểm đầu mút)
- Thực hiện lệnh Length trong thực đơn Measure.
- Số đo độ dài của đoạn thẳng xuất hiện trên góc trái màn hình, có thể di chuyển
giá trị số đo này với công cụ chọn.
9. Thay đổi độ dài của đoạn thẳng và quan sát giá trị số đo độ dài của đoạn thằng
này
- Chọn công cụ chọn.
- Kéo một điểm đầu mút của đoạn thẳng Horizontal để thay đổi kích thước đoạn
thẳng này.
Nhận xét rằng số đo chiều dài đoạn thẳng sẽ thay đổi theo.
1.3.4. Bài 4: Số đo, tính toán, và vùng trong đa giác
Trong bài này, bạn sẽ được học cách sử dụng các lệnh trong thực đơn Measure và
cách tính toán các giá trị gián tiếp, bạn cũng được học cách xây dựng vùng trong đa
giác.
School@net Co., Ltd. Page 14
Geometer's Sketchpad User Guide
1. Thiết lập chế độ tự động đặt nhãn cho các điểm, đường thẳng
- Chọn lệnh Preferences từ thực đơn Display. Xuất hiện màn hình:
- Kích chuột chọn Point và Straight Objects trong khung Autoshow Labels.
- Nhấn OK.
Sau bước này, mỗi khi một điểm hay một đoạn thẳng được tạo mới, GeoSpd sẽ tự
động đặt tên cho các đối tượng này.
Nếu không muốn đặt chế độ tự động đặt tên cho đối tượng, hãy thao tác ngược lại
nhấn bỏ dấu chọn trong khung Autoshow Labels.
2. Dựng một đường thẳng đi qua một điểm và song song với một đường thẳng cho
trước
- Nhấn chuột vào công cụ thước kẻ trên thanh công cụ bảng công cụ thước
kẻ xuất hiện.
- Kéo chuột chọn công cụ đường thẳng.
- Tạo một đường thẳng nằm ngang (nhấn phím Shift đồng thời khi vẽ đường
thẳng).
- Vẽ một điểm cách đường thẳng khoảng vài centimet.
- Chọn điểm và đường thẳng vừa tạo bằng công cụ chọn.
- Thực hiện lệnh Parallel Line từ thực đơn Construct
School@net Co., Ltd. Page 15
Geometer's Sketchpad User Guide
Xuất hiện đường thẳng đi qua điểm đã cho và song song với đường thẳng đã cho.
3. Tính diện tích hình tam giác bằng lệnh Calculate
- Tạo một tam giác.
- Đo độ dài các cạnh của tam giác.
- Chọn điểm A và cạnh BC.
- Thực hiện lệnh Distance từ thực đơn Mesure. Xuất hiện độ lớn khoảng cách từ
điểm A tới đoạn thẳng BC.
- Chọn giá trị số đo cạnh BC và giá trị khoảng cách từ A tới cạnh BC bằng công cụ
chọn.
- Nhấn kép chuột, hoặc thực hiện lệnh Calculate từ thực đơn Measure. Hộp
Calculate xuất hiện:
School@net Co., Ltd. Page 16
Geometer's Sketchpad User Guide
Hộp hội thoại Calculate có chức năng như một chiếc máy tính điện tử, bạn có thể
sử dụng để thực hiện các phép tính.
Thực hiện phép tính diện tích tam giác với công thức sau:
Với
Distance A to m: khoảng cách từ điểm A tới cạnh BC.
m: độ lớn cạnh BC.
Chú ý: Có thể sử dụng những giá trị các số đo đã được lựa chọn trong hộp Values
trên bảng Calculator.
4. Dựng vùng trong đa giác
- Chọn các đỉnh của tam giác (không chọn các cạnh)
- Thực hiện lệnh Polygon Interior từ thực đơn Construct.
Vùng trong tam giác xuất hiện với mầu xám.
School@net Co., Ltd. Page 17
Geometer's Sketchpad User Guide
5. Tính diện tích
- Chọn vùng trong đa giác bằng công cụ chọn.
- Thực hiện lệnh Area từ thực đơn Measure.
- So sánh kết quả này với kết quả diện tích tam giác được tính ở trên.
- Di chuyển các đỉnh tam giác, quan sát các số đo.
1.3.5. Bài 5: Đo đường tròn, góc, cung
1. Vẽ đường tròn
- Chọn công cụ com pa trên thanh công cụ , hoặc nhấn phím F6.
- Di chuột ra vùnd sketch. Vẽ một đường tròn, điểm nhấn chuột là tâm đường tròn,
điểm thả chuột xác định bán kính đường tròn.
- Chọn công cụ điểm, vẽ thêm hai điểm trên đường tròn.
2. Đo chu vi và bán kính đường tròn
- Chọn đường tròn.
- Thực hiện lệnh Circumference trên thực đơn Measure để đo chu vi của đường
tròn.
- Thực hiện lệnh Radius trên thực đơn Measure để đo bán kính đường tròn.
- Chọn hai kết quả trên rồi thực hiện lệnh Calculate từ thực đơn Measure.
- Thực hiện phép tính sau:
- Kéo điểm B để thay đổi bán kính đường tròn. Nhận xét kết quả tính toán được.
3. Dựng cung tròn, đo góc của cung và đội dài của cung
- Chọn lần lượt 3 điểm A, B, C. Ba điểm này sẽ tạo nên một cung.
- Thực hiện lệnh Arc on Circle từ thực đơn Construct.
School@net Co., Ltd. Page 18
Geometer's Sketchpad User Guide
- Cung trên đường tròn xuất hiện.
- Thực hiện lệnh Display→ Line Style → Thick, cung tròn sẽ đậm lên.
- Vẫn chọn cung tròn, thực hiện lệnh Arc Length và Arc Angle trên thực đơn
Measure để đo độ dài cung tròn và đo góc của cung tròn.
- Di chuyển các điểm B hoặc C, quan sát các số đo.
4. Dựng hình quạt
- Chọn cung tròn.
- Thực hiện lệnh Arc Sector Interior trên thực đơn Measure. Hình quạt xuất hiện
trong đường tròn.
- Chọn hình quạt.
- Thực hiện lệnh Area trên thực đơn Measure, diện tích hình quạt xuất hiện.
1.3.6. Bài 6: Bảng và nút lệnh
1. Dựng hình bình hành
- Dựng một đoạn thẳng AB.
- Dựng một điểm C ngoài đoạn thẳng AB.
- Chọn điểm và đoạn thẳng AB. Thực hiện lệnh Parallel Line từ thực đơn
Construct. Một đường thẳng đi qua điểm C cho trước và song song với đoạn thẳng
AB cho trước xuất hiện.
School@net Co., Ltd. Page 19
Geometer's Sketchpad User Guide
- Nối điểm A và C thành một đoạn thẳng.
- Chọn điểm B và đoạn AC. Thực hiện lệnh Parallel Line từ thực đơn Construct.
Đường thẳng đi qua điểm B và song song với cạnh AC xuất hiện.
- Tạo một điểm D giữa hai đường giao nhau.
- Chọn hai đường thẳng CD và DB.
- Thực hiện lệnh Hide Lines trong thực đơn Display để ẩn hai đường thẳng trên.
- Nối hai điểm C và D, hai điểm D và B thành đoạn thẳng.
Bạn đã dựng được một hình bình hành ABCD. Di chuyển các đỉnh A, B hoặc C,
nhận xét tứ giác ABCD luôn là một hình bình hành.
2. Đo các góc của hình bình hành
- Chọn 3 đỉnh của hình bình hành.
- Thực hiện lệnh Angle trong thực đơn Measure. Số đo của góc đã chọn xuất hiện.
- Tương tự đo 3 góc còn lại.
School@net Co., Ltd. Page 20
Geometer's Sketchpad User Guide
3. Tạo bảng
- Kích chuột đồng thời nhấn phím Shift để chọn giá trị số đo các góc.
- Thực hiện lệnh Tabulate trong thực đơn Measure.
GeoSpd ghi mỗi giá trị số đo các góc vào một cột trong bảng.
- Di chuyển các đỉnh của hình bình hành, giá trị số đo các góc thay đổi. Nhận xét
rằng giá trị góc trong bảng không thay đổi theo.
- Chọn công cụ chọn, kích chuột chọn bảng.
- Thực hiện lệnh Add Entry từ thực đơn Measure, hoặc nhấn phím tắt Ctrl +
E,hoặc nhấn đúp chuột vào bảng.
Một cột giá trị mới đã được đưa thêm vào bảng.
- Chọn bảng và thực hiện lệnh Flip Direction từ thực đơn Measure.
Bảng được quay: cột → hàng, hàng→ cột.
- Kích chọn công cụ nhãn trên thực đơn công cụ.
- Kích đúp chuột vào nhãn Angle(CAB) trong bảng.
Hộp hội thoại Relabel xuất hiện:
School@net Co., Ltd. Page 21
Geometer's Sketchpad User Guide
- Sửa lại Angle(CAB) thành Goc(A) trong hộp label.
- Thực hiện tương tự đối với các góc còn lại.
4. Tạo nút lệnh
- Kích chọn bảng vừa tạo bằng công cụ chọn
- Chọn Hide/ Show trong thực đơn Edit/Action Button.
Xuất hiện hai nút lệnh: Hide và Show
- Kích đúp chuột vào Hide, bảng được ẩn đi.
- Kích đúp chuột vào Show, bảng được hiển thị.
1.3.7. Bài 7: Giới thiệu về Script
Script là một phương pháp ghi lại các hoạt động trên cửa sổ sketch và cho phép thi
hành lại các hoạt động đó.
1. Tạo script
- Trước tiên bạn nên tắt mọi chế độ hiển thị nhãn tự động bằng cách thực hiện
lệnh Display/ Preferences và bỏ mọi dấu chọn trong khung Autoshow Labels for.
- Thực hiện lệnh New Script từ thực đơn File. Màn hình Script xuất hiện:
School@net Co., Ltd. Page 22
Geometer's Sketchpad User Guide
- Thay đổi kích thước các cửa sổ sao cho có thể nhìn được cả hai của sổ script và
sketch.
2. Ghi lại một script tạo tam giác
- Kích chọn nút REC trong của sổ script
- Vẽ một tam giác
- Tạo các trung điểm cho các cạnh tam giác sau đó nhấn chọn 3 trung điểm của tam
giác.
School@net Co., Ltd. Page 23
Geometer's Sketchpad User Guide
- Kích nút STOP trên cửa sổ Script
3. Thi hành Script
- Chọn 3 điểm trung điểm.
- Kích nút Play trên Script.
Một tam giác mới xuất hiện, với các đỉnh là trung điểm của tam giác cũ, và các
trung điểm của các cạnh tam giác mới cũng đang được chọn
- Tiếp tục kích chọn nút Play.
1.3.8. Bài 8: Phép biến đổi
Bài này sẽ giới thiệu cách sử dụng thực đơn Transform để tịnh tiến, quay, co giãn
một đối tượng.
1. Tạo tâm điểm
- Dựng một điểm, chọn điểm bằng công cụ chọn.
- Thực hiện lệnh Mark Center từ thực đơn Transform. Điểm được chọn sẽ làm
tâm điểm:
2. Dựng tam giác
- Dựng một tam giác gần điểm đã cho.
3. Co giãn đối tượng
School@net Co., Ltd. Page 24
Geometer's Sketchpad User Guide
Sử dụng lệnh Dilate
- Chọn tất cả cách cạnh và các đỉnh của tam giác
- Thực hiện lệnh Dilate từ thực đơn Transform. Màn hình Dilate xuất hiện:
- Gõ 1 vào ô phía trên (New), gõ 2 vào ô phía dưới (Old).
Một hình tam giác mới xuất hiện có kích thước bằng ½ hình tam giác đã cho xuất
hiện.
4.Tạo một đối tượng phản chiếu qua một đường thẳng
- Dựng một đoạn thẳng nằm ngoài tam giác đã dựng.
- Chọn đoạn thẳng.
School@net Co., Ltd. Page 25
Geometer's Sketchpad User Guide
- Thực hiện lệnh Mark Mirror từ thực đơn Transform (tạo trục đối xứng)
- Chọn tất các cạnh của tam giác (chú ý không chọn đỉnh)
- Thực hiện lệnh Reflect từ thực đơn Transform.
Chú ý: Chỉ có các cạnh của tam giác được phản chiếu qua đường thẳng.
1.3.9. Bài 9: Toạ độ và phương trình
Bài 9 cho bạn biết cách đo toạ độ các điểm, vẽ đồ thị, và lập phương trình.
1. Đo toạ độ các đỉnh tam giác
- Dựng một tam giác.
- Chọn các đỉnh của tam giác.
- Thực hiện lệnh Coordinates từ thực đơn Measure.
Toạ độ của các điểm và hệ trục toạ độ xuất hiện.
School@net Co., Ltd. Page 26
Geometer's Sketchpad User Guide
Chú ý: Để thay đổi độ lớn của trục toạ độ, kéo di chuyển điểm (1, 0) trên trục toạ
độ.
2. Tính trung bình các toạ độ
- Chọn 3 toạ độ đã tính.
- Thực hiện lệnh Calculate từ thực đơn Meansure.
- Tính giá trị của điểm trung bình (hoành độ là trung bình của hoành độ 3 điểm,
tung độ là trung bình tung độ của 3 điểm).
3. Vẽ điểm từ hai giá trị đã cho
- Chọn hai giá trị trung bình vừa tính được.
- Thực hiện lệnh Plot (x,y) từ thực đơn Graph.
Một điểm mới xuất hiện ở giữa tam giác.
4. Xây dựng phương trình đường thẳng
- Dựng trung điểm D cho cạnh AC.
- Nối 2 điểm B và D bằng công cụ đường thẳng.
Nhận xét rằng đường thẳng BD luôn đi qua điểm tại tâm tam giác.
- Chọn đường thẳng BD.
- Thực hiện lệnh Equation từ thực đơn Measure.
Phương trình của đường thẳng xuất hiện:
1.3.10. Bài 10: Ảnh động
Trong bài này bạn sẽ học được cách tạo một ảnh động.
1. Tạo một đoạn thẳng có một đầu mút di chuyển quanh một đường tròn
School@net Co., Ltd. Page 27
Geometer's Sketchpad User Guide
- Dựng một đường tròn.
- Dựng một đoạn thẳng có một đầu mút nằm trên đường tròn đã dựng.
- Chọn đường tròn và đầu mút của đường thằng nằm trên đường tròn.
- Thực hiện lệnh Action Button trong thực đơn Edit. Chọn Animation.
Hộp hội thoại xuất hiện:
- Kích nút Animate.
Trên màn hình xuất hiện một nút lệnh
- Nhấn đúp chuột vào nút lệnh.
Điểm chuyển động theo đường tròn, nhưng vì điểm đó là một đầu mút của đoạn
thẳng nên đoạn thẳng cũng sẽ chuyển động theo.
- Nhấn chuột thêm một lần nữa, để dừng ảnh động.
1.3.11. Bài 11: Tạo vết
Trong bài này bạn sẽ được tìm hiểu về cách tạo dấu vết của một đối tượng khi
đối tượng đó di chuyển.
1. Tạo vết
- Tạo một điểm bằng công cụ điểm.
- Chọn điểm bằng công cụ chọn.
- Thực hiện lệnh Trace Point trong thực đơn Display.
- Kéo điểm đã tạo xung quanh vùng sketch và quan sát.
School@net Co., Ltd. Page 28
Geometer's Sketchpad User Guide
Khi nhả chuột, những vết của điểm khi di chuyển được chuyển thành một đường
liên tục.
2. Tạo vết kết hợp với ảnh động
- Dựng một đường tròn tâm O.
- Tạo một điểm bất kì trên đường tròn
- Chọn điểm vừa tạo sau đó chọn điểm xác định bán kính đường tròn O (Chú ý: cả
hai điểm đều nằm trên đường tròn)
- Thực hiện lệnh Circle By Center and Point từ thực đơn Construct. Một đường
tròn có tâm là điểm mới tạo, có bán kính là điểm xác định bán kính của đường tròn
đã dựng xuất hiện.
- Thực hiện lệnh Trace Circle từ thực đơn Display để tạo vết cho đường tròn mới.
- Lựa chọn tâm của đường tròn thứ hai và đường tròn thứ nhất, bạn có hai đối
tượng một đường tròn và một điểm.
School@net Co., Ltd. Page 29
Geometer's Sketchpad User Guide
- Thực hiện lệnh Animate từ thực đơn Display
- Để kết thúc ảnh động, kích vào một vị trí bất kì trên sketch.
1.3.12. Bài 12: Xây dựng đồ thị và quỹ tích
Sử dụng GeoSpd để vẽ đồ thị quan hệ hình học, bạn cũng có thể dựng các quỹ tích
của đồ thị.
1. Dựng một hình chữ nhật
- Dựng một đoạn thẳng nằm ngang.
- Dựng một điểm nằm trên đoạn thẳng đã dựng.
- Ẩn đoạn thẳng, nối 3 điểm lại bằng hai đoạn thẳng.
- Đặt tên cho 3 điểm bằng công cụ nhãn.
- Dựng hai đường thẳng vuông góc với AB đi qua điểm A và C.
- Dựng một đường tròn có tâm là điểm C, bán kính được xác định bởi điểm B.
School@net Co., Ltd. Page 30
Geometer's Sketchpad User Guide
- Tạo điểm giao của đường tròn và đường thẳng vuông góc với AB đi qua C. Điểm
này được gán nhãn là D.
- Qua điểm D dựng một đường thẳng song song với AB.
- Vẽ điểm giao của đường thẳng vừa tạo được và đường thẳng đi qua A vuông góc
với AB.
- Ẩn tất cả mọi đường thẳng và đường tròn.
- Nối 4 điểm bằng những đoạn thẳng, tạo thành một hình chữ nhật.
- Dựng vùng trong hình chữ nhật
2. Đo độ dài và diện tích hình chữ nhật
- Chọn đoạn thẳng AC. Thực hiện lệnh length từ thực đơn Measure.
- Chọn vùng trong đa giác. Thực hiện lệnh Perimeter từ thực đơn Measure. Để tính
chu vi hình chữ nhật
- Chọn vùng trong đa giác. Thực hiện lệnh Area từ thực đơn Measure để tính diện
tích hình chữ nhật.
School@net Co., Ltd. Page 31
Geometer's Sketchpad User Guide
3. Vẽ một điểm M có hoành độ tương ứng với độ dài cạnh hình chữ nhật, tung độ
tương ứng với diện tích hình chữ nhật
- Lựa chọn kết quả độ dài AC và diện tích hình chữ nhật.
- Thực hiện lệnh Plot as (x,y) trong thực đơn Graph.
- Xuất hiện trục toạ độ, một điểm (0,1) và điểm có hoành độ tương ứng với độ dài
cạnh hình chữ nhật, tung độ tương ứng với diện tích hình chữ nhật, gán nhãn của
điểm này là M.
- Di chuyển điểm C, quan sát điểm M thay đổi.
4. Xây dựng quỹ tích của điểm M, khi điểm C di chuyển trên AB
- Chọn hai điểm C và điểm M
- Thực hiện lệnh Locus từ thực đơn Construct.
- Xuất hiện quỹ tích
School@net Co., Ltd. Page 32
Geometer's Sketchpad User Guide
- Di chuyển điểm B. Quan sát sự thay đổi của quỹ tích.
- Di chuyển điểm C. Quan sát sự di chuyển của điểm M di chuyển trên quỹ tích.
2. Các đối tượng hình học chính
Mọi hình hình học của GeoSpd đều là một tập hợp của các đối tượng hình học cơ
bản, chỉ có 5 loại đối tượng chính sau đây:
2.1. Điểm (Point)
Công cụ dùng để khởi tạo và làm việc với đối tượng điểm này
2.2. Đoạn, tia, đường thẳng (segment, ray, line)
Công cụ dùng để làm việc với các đối tượng này. Trong đó ta có:
dùng để là việc với các đoạn thẳng, làm việc với các tia thẳng, còn làm
việc với các đường thẳng.
2.3. Đường tròn và cung tròn (Circle, arc)
Công cụ dùng để làm việc với các đối tượng này.
2.4. Nhãn chữ (Label)
Công cụ dùng để làm việc với các đối tượng là chữ, dùng để đánh tên cho các
đối tượng hình học trên.
School@net Co., Ltd. Page 33
Geometer's Sketchpad User Guide
2.5. Các độ đo (Measurement)
Đây là các đối tượng chỉ ra các số đo cụ thể (ví dụ độ dài, góc, diện tích …) cho
các đối tượng hình học trên.
2.6. Quan hệ giữa các đối tượng hình học
Ta đã biết rằng một hình học phẳng bao giờ cũng được tạo thành từ điểm, đoạn,
đường thẳng và các hình tròn, cung tròn. Tuy nhiên điều quan trọng nhất của một
hình học hay các bài toán hình học là quan hệ tương tác giữa các đối tượng trên.
Các quan hệ này sẽ quyết định các tính chất, các định đề, quỹ tích…liên quan đến
các đối tượng chưa thiết lập quan hệ của bài toán. Đặc điểm quan trọng nhất của
phần mềm Geospd là cho phép chúng ta thiết lập quan hệ giữa các đối tượng hình
học, phần mềm sẽ đảm bảo rằng các mối quan hệ này luôn luôn được bảo toàn
mặc dù sau đó các đối tượng có thể được biến đổi bẳng bất cứ cách nào. Chính
tính đặc biệt này làm cho phần mềm này trở lên hữu ích cho các giáo viên làm bài
giảng mẫu cho học sinh. Một đặc điểm nữa cần nhắc đến là việc khởi tạo và bảo
toàn các quan hệ giữa các đối tượng hình học của phần mềm này được thiết kế
hết sức tự nhiên, rất hợp lý và hoàn toàn dễ hiểu tương tự như khi ta thực hiện
việc vẽ hình bằng tay vậy. Ví dụ khi ta vẽ một vòng tròn và chấm một điểm trên
nó hàm ý rõ ràng là muốn điểm này luôn chuyển động trên đường tròn. Trong phần
mềm tình huống xảy ra hoàn toàn tương tự: khi ta khởi tạo một điểm trên một
vòng tròn thì quan hệ “điểm nằm trên đường tròn” đã được xác lập và do vậy điểm
này không có cách nào di chuyển ra khỏi đường tròn này được.
3. Làm quen với các công cụ
Với các công cụ bạn có thể tạo, lựa chọn và biến đổi các đối tượng điểm, hình
tròn, đường thẳng (đoạn, tia, đường thẳng), văn bản . Tất cả các công cụ này đều
nằm trên thanh công cụ.
3.1. Công cụ Chọn
Bảng công cụ chọn chứa 3 loại công cụ chọn lựa. Những công cụ này được sử
dụng để lựa chọn hay biến đổi một đối tượng. Bạn có thể sử dụng cả 3 loại
công cụ trên để chọn một đối tượng, nhưng để biến đổi đối tượng thì mỗi công cụ
lại có một chức năng riêng:
Công cụ tịnh tiến: Công cụ này cho phép lựa chọn và di chuyển đối tượng,
nhưng không làm thay đổi kích cỡ cũng như hướng của đối tượng.
Công cụ quay: Lựa chọn và quay đối tượng quanh một tâm điểm cho trước.
School@net Co., Ltd. Page 34
Geometer's Sketchpad User Guide
Công cụ co giãn: Lựa chọn và co giãn đối tượng đã lựa chọn theo một tâm
điểm cho trước.
Khi một công cụ khác công cụ lựa chọn đang được sử dụng, để lựa chọn nhanh
chóng một đối tượng mà không cần phải nhắp chuột chọn công cụ chọn, hãy nhấn
phím Ctrl, công cụ hiện thời sẽ chuyển thành công cụ chọn, chức năng này sẽ giúp
bạn tiết kiệm thời gian hơn.
Lựa chọn công cụ trong bảng công cụ chọn
Cách 1
- Nhấn chuột chọn công cụ chọn trong hộp công cụ. Bảng công cụ chọn được
hiển thị:
- Di chuột tới công cụ mà bạn muốn sử dụng và thả chuột. Trên thanh công cụ sẽ
hiển thị công cụ chọn mà bạn vừa chọn.
Cách 2
Nhấn phím F4.
Chú ý: Có thể lựa chọn đồng thời một lúc nhiều đối tượng trên Sketch để di
chuyển, quay, co giãn.
3.2. Công cụ Điểm
Sử dụng công cụ tạo điểm, bạn có thể tạo một điểm bất kì trên sketch hoặc trên
một đối tượng đã có. Nếu một điểm nằm trên một đối tượng, điểm đó sẽ luôn
nằm trên đối tượng đó cho dù đối tượng đó bị biến đổi hay di chuyển, nếu một
điểm là giao của hai đối tượng, điểm đó sẽ luôn nằm trên đường giao của hai đối
tượng, khi bạn thay đổi các đối tượng đó. Tính chất này có được là do tính chất
bảo toàn quan hệ của phần mềm.
Các bước tạo một điểm
- Lựa chọn công cụ điểm trên thanh công cụ hoặc nhấn phím F5.
- Di chuyển con trỏ vào vùng skech, con trỏ chuyển thành hình chéo:
- Kích chuột xuống vị trí bạn cần tạo điểm.
3.3. Công cụ Compa
School@net Co., Ltd. Page 35
Geometer's Sketchpad User Guide
Công cụ này xây dựng lên các đường tròn từ một điểm (là tâm đường tròn) và một
điểm khác (điểm nằm trên đường tròn). Điểm được tạo ra khi bạn nhấn chuột là
tâm đường tròn, điểm được tạo ra khi bạn nhả chuột sẽ xác định ra bán kính
đường tròn.
Các bước tạo một đường tròn
- Chọn công cụ Compa trên thanh công cụ hoặc nhấn phím F6.
- Di chuyển con trỏ ra vùng skech, con trỏ chuột chuyển thành hình vòng tròn:
- Nhấn chuột xuống vị trí cần đặt tâm đường tròn.
- Kéo con trỏ chuột cho tới khi độ lớn của đường tròn vừa ý rồi thả chuột.
Chú ý: Điểm nằm trên đường tròn được tạo ra khi bạn thả chuột sẽ xác định bán
kính đường tròn. Khi bạn thay đổi điểm này bán kính đường tròn cũng sẽ bị thay
đổi.
3.4. Công cụ Thước kẻ
Công cụ thước kẻ tạo nên các đối tượng: đoạn thẳng, tia thẳng, đường thẳng.
Đoạn thẳng.
Tia thẳng.
Đường thẳng.
Lựa chọn công cụ từ bảng công cụ thước kẻ
Cách 1
- Nhấn chuột chọn công cụ thước kẻ trong hộp công cụ. Bảng công cụ thước kẻ
được hiển thị.
- Di chuột tới công cụ mà bạn muốn sử dụng và thả chuột. Trên thanh công cụ
hiển thị công cụ thước kẻ mà bạn vừa chọn.
Cách 2
Nhấn phím F7.
Chú ý: Để tạo một đoạn thẳng, đường thẳng, tia có số góc là: 00, 150, 300, 450, 600,
750, 900 trong khi vẽ đồng thời nhấn phím Shift.
School@net Co., Ltd. Page 36
Geometer's Sketchpad User Guide
3.5. Công cụ Nhãn
Công cụ này sẽ hiển thị, ẩn và di chuyển tên của đối tượng, tạo chú thích, tiêu đề.
Tên của các đối tượng được chương trình tự động đặt theo thứ tự mà đối tượng đó
được tạo ra.
Chú ý: tên mặc định được sắp xếp theo trật tự của bảng dưới đây.
Đối tượng Tên
Điểm Những chữ cái viết hoa bắt đầu từ chữ A
Đường thẳng Những chữ viết thường bắt đầu từ chữ j
Hình tròn Những số với tiền tố đầu là c (c1, c2…)
Góc Những số với tiền tố đầu là a (a1, a2…)
Vùng trong đa giác Những số với tiền tố đầu là p (p1, p2...)
Chọn công cụ nhãn
Cách 1: Di chuyển con trỏ chuột tới công cụ nhãn trên thanh công cụ
Cách 2: Nhấn F8.
Hiển thị, ẩn tên của đối tượng
- Lựa chọn công cụ nhãn trên thanh công cụ.
- Di chuyển con trỏ chuột vào vùng skech, con chuột chuyển thành hình bàn tay.
- Đưa chuột tới đối tượng cần đặt tên, hình bàn tay chuyển thành màu đen
- Kích chuột vào đối tượng, tên của đối tượng xuất hiện (tên này do chương trình
tự động đặt)
- Kích chuột thêm một lần nữa, tên của đối tượng sẽ được ẩn đi.
Thay đổi tên
Tên của đối tượng là do chương trình tự động đặt, bạn có thể đổi tên cho đối
tượng theo ý mình:
- Lựa chọn công cụ nhãn.
- Chuyển con trỏ tới tên của đối tượng cần đổi tên.
- Kích đúp chuột, một hộp hội thoại như hình dưới xuất hiện:
- Đặt lại tên cho đối tượng. Chú ý tên < 32 ký tự.
- Nhấn OK.
Đối tượng sẽ có một tên mới.
School@net Co., Ltd. Page 37
Geometer's Sketchpad User Guide
Di chuyển tên
Bạn có thể di chuyển tên của một đối tượng tới một vị trí phù hợp hơn, nhưng chú
ý không thể di chuyển quá xa đối tượng được.
- Chọn công cụ nhãn.
- Chuyển con trỏ tới tên đối tượng cần di chuyển.
- Kích và kéo tên của đối tượng tới vị trí mới. Chú ý bạn chỉ có thể di chuyển tên
của đối tượng xung quanh đối tượng.
Tạo lời chú thích
- Chọn công cụ nhãn.
- Chuyển con trỏ tới vị trí cần tạo lời chú thích.
- Nhấn chuột và kéo. Khi bạn kéo chuột, bạn đã thiết lập một vùng hình vuông,
vùng này sẽ chứa lời chú thích.
- Gõ vào lời chú thích.
Thay đổi kích cỡ lời chú thích
Bạn có thể thay đổi chiều rộng, chiều cao lời chú thích mà bạn vừa tạo.
- Lựa chọn công cụ chọn trên thanh công cụ.
- Kích chuột và kéo để di chuyển hoặc thay đổi độ rộng của lời chú thích.
School@net Co., Ltd. Page 38
Geometer's Sketchpad User Guide
4. Thiết kế, xây dựng các hình hình học
4.1. Xây dựng các đối tượng điểm
4.1.1. Điểm trên đối tượng
Tạo một điểm ngẫu nhiên trên một hoặc nhiều đối tượng đã
chọn. Bạn có thể di chuyển điểm này, nhưng điểm này phải
luôn nằm trên đối tượng tạo ra nó. Ví dụ điểm được tạo ra trên
một đường tròn thì điểm đó phải luôn nằm trên đường tròn đó,
và chỉ có thể di chuyển điểm này chạy trên đường tròn.
Thực hiện: chọn đối tượng mà bạn muốn xây dựng một điểm
nằm trên nó, thực hiện lệnh Construct→Point On Object.
Cách khác: có thể trực tiếp vẽ lên một đối tượng đã có sẵn một
điểm bằng công cụ điểm.
Tiền điều kiện: Có trước một hoặc nhiều đối tượng: đường
tròn, đường thẳng, cung …
4.1.2. Giao điểm
Tạo giao điểm của hai đối tượng cho trước.
Thực hiện: Chọn hai đối tượng mà bạn muốn xây dựng điểm
giao của hai đối tượng đó bằng công cụ chọn. Thực hiện lệnh
Construct → Point At Intersection hoặc bạn có thể nhấn đồng
thời hai phím Ctrl+I.
Tất cả các giao điểm của hai đối tượng trên sẽ được tạo ra sau
lệnh trên, ví dụ với đường tròn và đường thẳng sẽ có hai giao
điểm xuất hiện. Những giao điểm này sẽ luôn nằm trên đường
giao nhau giữa hai đối tượng cho dù bạn có thể kéo, di chuyển
các đối tượng.
Chú ý: Không thể tạo được giao điểm của ba đối tượng, chỉ có
thể tạo giao điểm của hai đối tượng mà thôi.
Tiền điều kiện: Hai đối tượng
Nếu như hai đối tượng không giao nhau, một hộp hội thoại sẽ xuất hiện:
School@net Co., Ltd. Page 39
Geometer's Sketchpad User Guide
Hội hội thoại này cho bạn biết rằng hai đối tượng mà bạn vừa lựa chọn không
giao nhau, nhưng bạn vẫn có thể tạo giao điểm cho hai đối tượng này trong trường
hợp trong tương lai chúng có thể giao nhau.
Ngoài ra bạn có thể kích chuột trực tiếp lên giao điểm của hai đối tượng với công
cụ chọn hoặc công cụ điểm để tạo điểm giao.
4.1.3. Trung điểm
Tạo trung điểm cho một đoạn thẳng cho trước. Khi độ dài đoạn
thẳng bị thay đổi, trung điểm cũng sẽ di chuyển theo sao cho nó
luôn là trung điểm của đoạn thẳng đó.
Thực hiện: Chọn đoạn thẳng cần xây dựng trung điểm bằng
công cụ chọn. Thực hiện lệnh Construct → Point at Midpoint
hoặc nhấn phím tắt Crtl + M.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều đoạn thẳng.
4.2. Xây dựng các đối tượng là đoạn thẳng
4.2.1. Đoạn thẳng nối hai điểm
Tạo đoạn thẳng, tia thẳng, đường thẳng qua hai điểm cho trước.
Thực hiện: chọn hai điểm. Thực hiện lệnh Segment | Ray | Line
trên thực đơn Construct. Chú ý: tuỳ thuộc vào sự lựa chọn công cụ
thước kẻ hiện thời trên thanh công cụ mà đối tượng tạo ra là đoạn
thẳng, tia thẳng hay đường thẳng.
Ví dụ nếu công cụ thước kẻ hiện thời là tia thẳng, thì hai điểm sẽ
tạo nên một tia.
Cũng có thể tạo đoạn thẳng | tia thẳng| đường thẳng đi qua hai
điểm cho trước bằng công cụ thước kẻ trên thanh công cụ.
Bạn có thể tạo đồng thời nhiều đoạn thẳng | tia thẳng| đường
thẳng trên nhiều điểm được lựa chọn. GeoSpd sẽ kẻ lần lượt từng
cặp điểm mà bạn lựa chọn.
Tiền điều kiện: hai điểm trở lên.
Ví dụ sử dụng đoạn thẳng để tạo các đa giác
Chú ý: thứ tự các điểm được chọn rất quan trọng.
- Những đoạn thẳng sau được tạo ra khi bạn lựa chọn các điểm theo thứ tự
A,B,C,D,E:
School@net Co., Ltd. Page 40
Geometer's Sketchpad User Guide
Những đoạn thẳng sau sẽ được tạo ra khi bạn chọn các điểm theo thứ tự
A,D,B,E,C
4.2.2. Đường thẳng vuông góc
Tạo đuờng thẳng vuông góc với một đoạn thẳng | tia thẳng| đường
thẳng cho trước đi qua một điểm cho trước. Cũng có thể tạo đồng
thời nhiều đường thẳng vuông góc đi qua một điểm cho trước và
vuông góc với nhiều đường thẳng cho trước, hoặc đi qua nhiều
điểm cho trước và vuông góc với một đường thẳng cho trước.
Thực hiện: Chọn một (hoặc nhiều) điểm và chọn một (hoặc
nhiều) đoạn thẳng | tia | đường thẳng bằng công cụ chọn. Thực
hiện lệnh: Construct → Prependicular Line.
Tiền điều kiện: Một điểm và một hoặc nhiều đường thẳng, hoặc
một đường thẳng và một hoặc nhiều điểm.
4.2.3. Đường thẳng song song
Tạo đường thẳng song song với một đoạn thẳng | tia | đường
thẳng cho trước và đi qua một điểm cho trước. Có thể xây dựng
đồng thời nhiều đường thẳng song song đi qua một điểm cho
trước và song song với nhiều đường thẳng cho trước, hoặc đi
qua nhiều điểm cho trước và song song với một đường thẳng
cho trước.
Thực hiện: Chọn một (hoặc nhiều) điểm và chọn một (hoặc
nhiều) đoạn thẳng | tia thẳng | đường thẳng bằng công cụ chọn.
Thực hiện lệnh: Construct→Parallel Line.
Tiền điều kiện: Một điểm và một hoặc nhiều đường thẳng,
hoặc một đường thẳng và một hoặc nhiều điểm.
4.2.4. Đường phân giác
Tạo một tia phân giác của một góc được xác định bằng 3 điểm cho
trước. Thứ tự chọn điểm sẽ xác định ra góc, điểm được chọn thứ
hai sẽ là đỉnh của góc. Tia phân giác được tạo ra sẽ đi từ đỉnh này
của góc.
Thực hiện: Chọn 3 điểm bằng công cụ chọn. Thực hiện lệnh:
Construct → Angle Bisector.
Tiền điều kiện: 3 điểm, với điểm thứ hai là đỉnh của góc.
School@net Co., Ltd. Page 41
Geometer's Sketchpad User Guide
4.3. Xây dựng các đối tượng là cung tròn
4.3.1. Đường tròn đi qua Tâm và Điểm
Tạo một đường tròn dựa trên hai điểm. Điểm thứ nhất là
tâm, điểm thứ hai sẽ xác định bán kính đường tròn.
Thực hiện: Chọn điểm thứ nhất (tâm đường tròn), chọn
điểm thứ hai (điểm nằm trên đường tròn) bằng công cụ
chọn. Thực hiện lệnh Construct → Circle By Center and
Point.
Tiền điều kiện: Hai điểm. Điểm lựa chọn đầu tiên là tâm
đường tròn.
4.3.2. Đường tròn đi qua Tâm với Bán kính biết trước
Tạo một đường tròn đi qua tâm của một điểm cho trước và
có bán kính bằng một đoạn thẳng cho trước.
Thực hiện: Chọn điểm (tâm đường tròn), chọn đoạn thẳng
(bán kính đường tròn sẽ có độ dài bằng đoạn thẳng này).
Thực hiện lệnh: Construct → Circle By Center and Radius.
Chú ý: Khi độ dài đoạn thẳng được thay đổi, bán kính
đường tròn sẽ thay đổi theo.
Tiền điều kiện: Một điểm và một đoạn thẳng.
4.3.3. Cung tròn trên đường tròn
Xây dựng một cung trên đường tròn cho trước. Nếu một
đường tròn và hai điểm được cho trước (hai điểm nằm trên
đường tròn) cung sẽ được xây dựng theo chiều ngược của
kim đồng hồ đi từ điểm thứ hai tới điểm thứ ba. Nếu cho
trước 3 điểm (điểm thứ hai và điểm thứ ba cách đều điểm
thứ nhất) thì điểm thứ nhất được chọn làm tâm, cung sẽ đi
từ điểm thứ hai tới điểm thứ ba.
Thực hiện:
Cách 1: Chọn đường tròn và hai điểm nằm trên đường tròn
bằng công cụ chọn. Thực hiện lệnh Construct→Arc on
Circle.
Cách 2: Chọn ba điểm, điểm thứ nhất là tâm của đường
tròn, cung tròn được tạo ra sẽ đi từ điểm thứ hai tới điểm
thứ ba theo chiều ngược của kim đồng hồ. (Chú ý: Khoảng
cách từ điểm thứ hai tới điểm thứ nhất phải bằng khoảng
cách từ điểm thứ ba tới điểm thứ nhất). Thực hiện lệnh:
Construct→Arc on Circle.
Tiền điều kiện: Một đường tròn và hai điểm nằm trên
đường tròn hoặc ba điểm với khoẳng cách từ điểm thứ hai
tới điểm thứ nhất bằng khoảng cách từ điểm thứ ba tới
School@net Co., Ltd. Page 42
Geometer's Sketchpad User Guide
điểm thứ nhất.
4.3.4. Cung tròn qua 3 điểm
Tạo một cung tròn đi qua ba điểm theo thứ tự đã được lựa
chọn.
Thực hiện: Chọn 3 điểm, thực hiện lệnh Construct→ Acr
Throught Three Point.
Tiền điều kiện: 3 điểm.
4.4. Vùng có biên
4.4.1. Đa giác
Tạo một vùng trong đa giác với đỉnh là các điểm cho trước.
Thực hiện: Lựa chọn các điểm (chú ý thứ tự lựa chọn). Thực
hiện lệnh Construct → Polygon Interior hoặc nhấn phím tắt
Ctrl + P.
Tiền điều kiện: Có ít nhất 3 điểm và nhiều nhất là 30 điểm.
4.4.2. Đường tròn
Tạo vùng trong đường tròn.
Thực hiện: Chọn đường tròn, thực hiện lệnh Construct →
Circle Interior hoặc nhấn phím Ctrl + P. Bạn có thể lựa
chọn mầu cho vùng nằm trong đường tròn với công cụ lựa
chọn mầu trong thực đơn Display.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều đường tròn.
4.4.3. Hình quạt
Hình quạt tròn là một phần hình tròn bao gồm giữa một
cung tròn và hai bán kính qua hai mút của cung đó.
Thực hiện: Chọn cung tròn, thực hiện lệnh Construct →
Sector Interior hoặc nhấn phím Ctrl + P. Bạn có thể lựa
chọn mầu cho vùng hình quạt này với công cụ lựa chọn
mầu trong thực đơn Display.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều cung tròn.
School@net Co., Ltd. Page 43
Geometer's Sketchpad User Guide
.4.4. Hình viên phân
Hình viên phân là phần hình tròn bao gồm giữa một dây
cung và dây trương cung ấy.
Thực hiện: Chọn cung tròn, thực hiện lệnh Construct →
Secment Interior . Bạn có thể lựa chọn mầu cho vùng hình
viên phân này với công cụ lựa chọn mầu trong thực đơn
Display.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều cung tròn
5. Các công cụ đo
5.1. Đo độ dài
Hiển thị độ dài của một đoạn thẳng.
Thực hiện: Chọn một hoặc nhiều đoạn thẳng cần đo bằng công cụ chọn (không
chọn hai điểm đầu mút). Thực hiện lệnh Length từ thực đơn Measure. Giá trị độ
dài đoạn thẳng sẽ được hiển thị lên màn hình.
Chú ý: Khi độ dài đoạn thẳng bị thay đổi các giá trị số đo độ dài cũng sẽ thay đổi
theo.
Tiền điều kiện: Có một hoặc nhiều đoạn thẳng.
Đơn vị: Inches, centimet, pixels.
5.2. Đo khoảng cách
Hiển thị khoảng cách giữa hai điểm cho trước, hoặc khoảng cách từ một điểm đến
một đường thẳng cho trước.
Thực hiện: Chọn hai điểm (hoặc chọn một điểm và một đường thẳng) cần đo
khoảng cách giữa chúng. Thực hiện lệnh Distance từ thực đơn Measure. Giá trị
khoảng cách giữa hai điểm hoặc giữa một điểm và một đường thẳng sẽ được hiển
thị lên màn hình.
Tiền điều kiện: hai điểm hoặc một điểm và một đuờng thẳng.
Đơn vị: Inches, centimet, pixels.
5.3. Đo góc
Hiển thị độ lớn của một góc được tạo nên từ 3 điểm cho trước.
Thực hiện: Lựa chọn 3 điểm (chú ý thứ tự các điểm được lựa chọn), điểm thứ hai
sẽ là đỉnh của góc. Thực hiện lệnh Angle từ thực đơn Measure. Độ lớn của góc sẽ
được hiển thị lên màn hình.
Tiền điều kiện: Có 3 điểm, điểm thứ hai sẽ là đỉnh của góc.
Đơn vị: Degrees, radians, directed degrees.
School@net Co., Ltd. Page 44
Geometer's Sketchpad User Guide
5.4. Đo bán kính
Hiển thị độ lớn bán kính của đường tròn, cung tròn, hình quạt, hình viên phân cho
trước.
Thực hiện: Lựa chọn đường tròn, cung tròn, hình quạt, hình viên phân bằng công
cụ chọn. Thực hiện lệnh Radius từ thực đơn Measure. Độ lớn của bán kính sẽ
được hiển thị ra màn hình.
Tiền điều kiện: Có một hoặc nhiều hình tròn, vùng đường tròn, cung, hình quạt
hoặc hình viên phân.
Đơn vị: Inches, centimet, hoặc pixels.
5.5. Đo chu vi
Hiện thị chu vi của đường tròn.
Thực hiện: Lựa chọn đường tròn cần đo chu vi. Thực hiện lệnh Circumference từ
thực đơn Measure. Độ lớn của chu vi đường tròn được chọn sẽ được hiển thị lên
màn hình.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều đường tròn, vùng trong đường tròn.
Đơn vị: Inches, centimet, hoặc pixels.
5.6. Đo diện tích
Hiển thị diện tích của một hình đa giác, hình tròn, hình quạt, hình viên phân.
Thực hiện: Chọn hình cần đo diện tích bằng công cụ chọn. Thực hiện lệnh Area
từ thực đơn Measure.
Tiền điều kiện: Có một hoặc nhiều vùng đa giác, đường tròn, vùng đường tròn
hình quạt hoặc hình viên phân.
Đơn vị: (Inches) 2 , (centimet) 2 , (pixel) 2 .
5.7. Đo góc cung tròn
Đo góc của một cung tròn, hình quạt, hình viên phân cho trước. Nếu cho trước một
đường tròn và hai điểm nằm trên đường tròn, góc của cung tròn được đặt mặc định
là góc của tâm đường tròn với 2 điểm đặt trên đường tròn. Nhưng nếu cho trước
một đường tròn và 3 điểm (nằm trên đường tròn), giá trị sẽ là góc của cung tròn từ
điểm thứ nhất tới điểm thứ ba, điểm thứ hai chỉ có tác dụng để định hướng cho
cung tròn (cung tròn sẽ đi từ điểm thứ nhất qua điểm thứ 2 tới điểm thứ 3)
School@net Co., Ltd. Page 45
Geometer's Sketchpad User Guide
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều cung, hình quạt, hình viên phân. Hoặc một đường
tròn và hai điểm nằm trên đường tròn, hoặc một đường tròn và ba điểm nằm trên
đường tròn đó.
Đơn vị: Degrees, radians, directed degrees.
5.8. Đo độ dài cung
Đo độ dài của một cung, hình quạt, hình viên phân cho trước.
Thực hiện: Chọn cung, hình quạt hoặc hình viên phân cần đo độ dài cung. Thực
hiện lệnh Arc Length từ thực đơn Measure.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều cung, hình quạt hoặc hình viên phân.
Đơn vị: Inches, centimet, pixels.
5.9. Đo tỷ lệ
Tính tỷ lệ của độ dài hai đoạn thẳng. Độ dài đoạn thẳng thứ nhất là tử số, độ dài
đoạn thẳng thứ hai là mẫu số.
Đây là một lệnh để thực hiện nhanh chóng việc tính tỷ số độ dài của hai đoạn
thẳng mà không phải thông qua công cụ tính toán.
Thực hiện: Chọn hai đoạn thẳng cần đo tỷ lệ. Thực hiện lệnh Ratio từ thực đơn
Measure.
Tiền điều kiện: Hai đoạn thẳng.
Đơn vị: Không.
5.10. Đo toạ độ
Hiển thị toạ độ của những điểm được chọn, đồng thời hệ trục toạ độ sẽ được tự
động hiển thị lên màn hình.
Thực hiện: Chọn những điểm cần đo toạ độ. Thực hiện lệnh: Coordinates từ thực
đơn Measure.
Tiền điều kiện: một hoặc nhiều điểm.
Đơn vị: Không.
School@net Co., Ltd. Page 46
Geometer's Sketchpad User Guide
6. Các phép biến đổi
Có 4 phép biến đổi: phép quay, phép vị tự, phép đối xứng, phép tịnh tiến.
6.1. Thiết lập
6.1.1. Mark Center (Thiết lập tâm điểm)
Phép quay, phép vị tự đều đòi hỏi có một tâm điểm. Trước khi thực hiện các phép
biến đổi này ta cần phải thiết lập tâm điểm.
Thực hiện:
- Lựa chọn một điểm.
- Chọn Mark Center từ thực đơn Transform hoặc nhấn đúp chuột vào điểm đã lựa
chọn bằng công cụ chọn. Ngoài ra có thể sử dụng phím tắt Ctrl + F.
Điểm được chọn làm tâm điểm có tác dụng tới khi bạn xoá nó, hoặc chọn một
điểm mới khác làm tâm điểm. Chú ý: trên cửa sổ sketch trong một thời điểm chỉ có
thể có duy nhất một tâm điểm.
6.1.2. Mark Mirror (Thiết lập trục đối xứng)
Phép đối xứng trục yêu cầu phải có một trục đối xứng. Vì vậy trước khi thực hiện
phép đối xứng trục, cần phải tạo một trục đối xứng.
Để tạo một trục đối xứng, thực hiện:
- Lựa chọn một đoạn | tia | đường thẳng.
- Chọn lệnh Mark Mirror từ thực đơn Transform hoặc nhấn đúp chuột vào đường
thẳng đã lựa chọn bằng công cụ chọn. Ngoài ra có thể sử dụng phím tắt Ctrl + G.
6.1.3. Mark vector ( Thiết lập Véctơ)
Phép tịnh tiến theo véctơ đòi hỏi phải có một véctơ động. Một véctơ động có thể
được tạo ra từ hai điểm hoặc từ các giá trị số đo, phép tính toán đã có. Véctơ này
sẽ thay đổi khi các thành phần cấu tạo nên nó thay đổi.
6.1.3.1. Tạo véctơ từ hai điểm
- Chọn điểm thứ nhất (đuôi) của véctơ.
- Chọn điểm thứ hai (đầu) của véctơ.
- Thực hiện lệnh Mark Vector từ thực đơn Transform.
Một véctơ được thiết lập với đuôi véctơ là điểm được chọn thứ nhất, đầu của
véctơ là điểm được chọn thứ hai.
6.1.3.2. Tạo vecto từ hai số đo
- Chọn số đo thứ nhất (số đo này phải có đơn vị là Inches, centimet hoặc pixels),
đây chính là số đo thành phần nằm ngang của véctơ.
- Chọn số đo thứ hai (số đo này phải có đơn vị là Inches, centimet hoặc pixels), đây
chính là số đo thành phần nằm dọc của véctơ.
- Thực hiện lệnh Mark Rectangular Vecto từ thực đơn Transform.
School@net Co., Ltd. Page 47
Geometer's Sketchpad User Guide
Một véctơ được thiết lập, véctơ này được tạo nên từ hai thành phần, thành phần
nằm ngang và thành phần dọc.
6.1.3.3. Tạo vecto từ một góc và một số đo cho trước (Polar Vector)
- Chọn số đo thứ nhất (số đo này phải có đơn vị là Inches hoặc centimet hoặc
pixels).
- Chọn số đo thứ hai (số đo này phải có đơn vị là Degrees hoặc radians hoặc
directed degrees)
- Thực hịên lệnh Mark Polar Vector từ thực đơn Transform.
Một véctơ được thiết lập với độ lớn bằng độ lớn bằng số đo được lựa chọn thứ
nhất, và làm với phương nằm ngang một góc bằng số đo được lựa chọn thứ hai.
6.1.4. Mark Distance (Thiết lập khoảng cách)
Khi tịnh tiến một đối tượng, có thể sử dụng khoảng cách được thiết lập trước để
tịnh tiến đối tượng theo một khoảng cho trước.
Để thiết lập một khoảng cách, thực hiện:
- Chọn giá trị số đo đã được tạo ra trước đó.
- Thực hiện lệnh: Mark Distance từ thực đơn Transform.
6.1.5. Mark Angle (Thiết lập góc)
Trước khi thực hiện phép quay một đối tuợng với một góc đã được thiết lập trước,
bạn cần phải thiết lập một góc.
6.1.5.1. Tạo một góc từ 3 điểm:
- Chọn 3 điểm (chú ý: điểm thứ hai sẽ là đỉnh của góc).
School@net Co., Ltd. Page 48
Geometer's Sketchpad User Guide
- Thực hiện lệnh Mark Angle từ thực đơn Transform để thiết lập một góc từ 3
điểm cho trước.
Một góc đã được thiết lập nên từ 3 điểm đã cho. Nếu 3 điểm bị thay đổi, góc được
thiết lập nên từ 3 điểm này cũng sẽ thay đổi độ lớn theo.
6.1.5.2. Tạo một góc từ một số đo cụ thể:
- Chọn một số đo (số đo này phải có đơn vị là Degrees hoặc radians hoặc directed
degrees)
- Chọn Mark Angle từ thực đơn Transform. Bạn đã thiết lập được một góc dựa
trên một số đo.
6.1.6. Mark Ratio và Mark Scale Factor (Thiết lập tỷ số vị tự)
6.1.6.1. Thiết lập tỷ số vị tự dựa trên hai đoạn thẳng.
- Chọn đoạn thẳng thứ nhất (giữ vai trò tử số của tỷ số vị tự).
- Chọn đoạn thẳng thứ hai (giữ vai trò mẫu số của tỷ số vị tự).
- Thực hiện lệnh Mark Ratio từ thực đơn Transform để thiết lập tỷ số vị tự dựa
trên hai đoạn thẳng trên.
Chú ý: Khi độ dài của hai đoạn thẳng bị thay đổi, tỷ số vị tự sẽ thay đổi tương ứng
theo.
6.1.6.2. Thiết lập tỷ số vị tự dựa trên số đo cụ thể
- Chọn giá trị số đo (số đo này phải có đơn vị là Inches, centimet hoặc pixels).
- Thực hiện lệnh Mack Scale Factor từ thực đơn Transform.
6.2. Phép quay
Lệnh này tạo một đối tượng mới bằng đối tượng cho trước quay theo một góc cho
trước. Vì vậy trước khi tạo một đối tượng bằng phép quay bạn cần phải xác định
đối tượng cần quay, và độ lớn của góc quay.
Thực hiện phép quay:
- Lựa chọn một điểm.
- Chọn Mark Center từ thực đơn Transform để chuyển điểm đã chọn làm tâm quay
(Xem thêm 6.1.1. Mark Centrel)
- Lựa chọn đối tượng muốn quay bằng công cụ chọn.
- Thực hiện lệnh Rotate từ thực đơn Transform. Xuất hiện hộp hội thoại:
School@net Co., Ltd. Page 49
Geometer's Sketchpad User Guide
- Lựa chọn góc quay:
By Fixed Angle: (không chọn By Maked Angle): Gõ vào số góc cần để quay hình.
Chú ý: đơn vị đo góc mặc định là độ, có thể thiết lập lại đơn vị này trong lệnh
Preferences.
By Maked Angle: (chọn By Maked Angle): đối tượng sẽ được quay một góc bằng
góc được thiết lập từ trước. (Xem thêm phần 6.1.5 Thiết lập góc).
Chú ý: Lựa chọn By maked Angle chỉ được hiển thị khi bạn đã thiết lập một góc
trước khi thực hiện lệnh quay.
- Nhấn OK.
GeoSpd tạo một đối tượng mới bằng đối tượng đã cho được quay một góc như đã
chỉ định.
Chú ý: Nếu bạn tạo đối tượng quay bằng phương pháp By Mark Angle thì khi bạn
di chuyển tâm quay hay thay đổi góc quay đối tượng cũng sẽ di chuyển theo tâm
quay hoặc góc quay.
6.3. Phép vị tự
Đây là một phép toán xây dựng một đối tượng có độ lớn tỷ lệ với đối tượng cho
trước theo một tâm điểm cho trước. Bạn cần phải tạo một tâm điểm trước khi xây
dựng một đối tượng tỷ lệ này.
Thực hiện:
- Chọn một điểm.
- Thực hiện lệnh Mark Center từ thực đơn Transform (Tạo tâm vị tự)
- Chọn đối tượng .
School@net Co., Ltd. Page 50
Geometer's Sketchpad User Guide
- Thực hiện lệnh Dilate từ thực đơn Transform.
Hộp hội thoại Dilate xuất hiện:
- Chọn tỷ số vị tự
By Fixed Ratio: (Không chọn By Marked Ratio) cho phép bạn nhập một phân số.
Tử số (New) và mẫu số (Old) phải nằm trong khoảng [-10, 10].
By Mark Ratio: (Chọn By Mark Ratio) Cho phép bạn co giãn đối tượng theo tỷ số
vị tự đã được thiết lập trước. (Xem thêm 6.1.6. Mark a ratio).
Chú ý: Đối tượng được tạo ra bằng lệnh quay sẽ có độ lớn và cánh xa tâm quay
một khoảng khác nhau tuỳ theo tỷ số vị tự mà bạn chọn.
Giả sử x là tỷ số vị tự. Với mỗi giá trị của x, ảnh qua phép vị tự sẽ được tạo ra
khác nhau:
Với : -1Circle By Center and Radius. Như vậy
vòng tròn tâm A này sẽ có bán kính luôn bằng MB do đó khi M chuyển động trên
nửa vòng tròn, vòng tròn tâm A này sẽ tự động thay đổi theo. Kết quả thu được
như hình vẽ dưới đây:
8. Để xác định điểm N (là giao điểm của vòng tròn tâm A và nửa đường thẳng AM)
ta làm như sau: Dùng công cụ chọn để đánh dấu vòng tròn tâm A và nửa đường
thẳng AM, thực hiện lệnh Construct-->Point At Intersection. Dùng công cụ nhãn để
đánh dấu điểm này là N. Sau đó bạn hãy làm cho vòng tròn tâm A ẩn đi (bằng cách
chọn riêng vòng tròn này và bấm Ctrl-H). Theo cách xây dựng trên ta luôn luôn có
AN=MB và đó chính là điều kiện của đầu bài của chúng ta. Sau bước này ta đã thu
được hình vẽ hoàn chỉnh của bài toán như dưới đây:
School@net Co., Ltd. Page 64
Geometer's Sketchpad User Guide
9. Trong hình này ta đã có thể dùng chuột di chuyển M tự do trên nửa vòng tròn đã
cho, tuy nhiên điểm N chưa tạo ra một quĩ tích thể hiện trên màn hình. Để làm
được điều này chúng ta thực hiện nốt thao tác sau. Dùng công cụ chọn kích chuột
phải trên điểm N, một thực đơn PopUp xuất hiện và chúng ta có thể chọn các
thông số như sau: Trong Ray ---> Chọn Thick để đường mô phỏng điểm N là to rõ.
Trong Color ---> Chọn màu đỏ để thể hiện màu của quĩ tích. Trong Display --->
Chọn Trace Point để cho điểm N sẽ để lại dấu vết khi chuyển động.
Bây giờ thì các bạn đã hoàn thành công việc xây dựng một hình hình học mô tả một
bài toán quĩ tích. Chúc các bạn thành công với những hình vẽ khác. Chúng tôi sẽ
quay trở lại trong các bài viết tiếp theo.
School@net Co., Ltd. Page 65
Geometer's Sketchpad User Guide
Phụ lục 2: Các công cụ làm việc của GeoSpd
(Bài viết đăng trên tạp chí Tin học & Nhà trường tháng 7-2002)
Trong bài báo trước, bạn đọc đã được làm quen với phần mềm Geometer’s
Sketchpad, phần mềm hỗ trợ học môn hình học phẳng cho học sinh phổ thông, các
bạn cũng đã được hướng dẫn thiết kế một bài học đơn giản về quỹ tích. Nhưng
để thiết kế một bài giảng theo ý mình, bạn cần phải tìm hiểu thêm về công cụ, các
phương pháp xây dựng hình hình học, các phép biến đổi…Trong khuôn khổ bài báo
này, chúng tôi xin phép được giới thiệu với các bạn: các công cụ dựng hình trong
phần mềm GeoSpd.
Thông thường để dựng hình ta cần có các công cụ như: thước kẻ, com pa, bút
viết… Các công cụ trong phần mềm GeoSpd được mô phỏng gần giống như các
công cụ thông thường cho nên rất thuận lợi khi xây dựng hình hình học.
Các công cụ trong phần mềm
Để học cách dựng hình trong GeoSpd, trước tiên chúng ta phải học các chức năng
và cách sử dụng các công cụ. Vì sao phải tìm hiểu các công cụ trước tiên? Bởi vì,
cũng giống như bình thường khi ta muốn dựng hình thì trước tiên ta phải có trong
tay các công cụ: thước kẻ, bút, com pa… và biết rõ công dụng của chúng ví dụ
như: com pa thì để vẽ hình tròn, thước kẻ thì để kẻ đường thẳng…
Tất cả các công cụ dựng hình của phần mềm GeoSpd đều nằm trên thanh công cụ.
Có thể quan sát thấy thanh công cụ nằm bên góc phải của màn hình sketch.
Để chọn một công cụ, rất đơn giản, ta chỉ việc nhấn chuột lên công cụ đó trên
thanh công cụ, lập tức công cụ này sẽ trở thành công cụ hiện thời. Với một số
người không thích sử dụng chuột, họ cũng có thể sử dụng các phím nóng (từ F4
đến F9) để chọn công cụ cho mình.
Sau đây, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu chi tiết từng công cụ dựng hình có sẵn của
phần mềm.
Công cụ chọn
School@net Co., Ltd. Page 66
Geometer's Sketchpad User Guide
Bảng công cụ chọn chứa 3 loại công cụ chọn lựa. Những công cụ này được sử
dụng để lựa chọn hay biến đổi một đối tượng. Bạn có thể sử dụng cả 3 loại
công cụ trên để chọn một đối tượng, nhưng để biến đổi đối tượng thì mỗi công cụ
lại có một chức năng riêng:
Công cụ tịnh tiến: Công cụ này cho phép lựa chọn và di chuyển đối tượng,
nhưng không làm thay đổi kích cỡ cũng như hướng của đối tượng.
Công cụ quay: Lựa chọn và quay đối tượng quanh một tâm điểm cho trước.
Công cụ co giãn: Lựa chọn và co giãn đối tượng đã lựa chọn theo một tâm
điểm cho trước.
Lựa chọn công cụ trong bảng công cụ chọn
Cách 1
- Nhấn chuột chọn công cụ chọn trong hộp công cụ. Bảng công cụ chọn được
hiển thị:
- Di chuột tới công cụ mà bạn muốn sử dụng và thả chuột. Trên thanh công cụ sẽ
hiển thị công cụ chọn mà bạn vừa chọn.
Cách 2
Nhấn phím F4 cho tới khi nào đối tượng công cụ chọn mà bạn muốn sử dụng
được hiển thị trên thanh công cụ.
Chú ý: Khi một công cụ khác công cụ lựa chọn đang được sử dụng, để lựa chọn
nhanh chóng một đối tượng mà không cần phải nhắp chuột chọn công cụ chọn,
hãy nhấn phím Ctrl, công cụ hiện thời sẽ chuyển thành công cụ chọn, chức năng
này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian hơn. Có thể lựa chọn đồng thời một lúc nhiều
đối tượng trên Sketch để di chuyển, quay, co giãn.
Cách sử dụng các công cụ chọn
1. Chọn công cụ Chọn trên thanh công cụ hoặc nhấn phím F4.
2. Di chuyển con trỏ chuột ra vùng sketch, hãy để ý một chút bây giờ con trỏ chuột
chuyển thành hình mũi tên:
3. Đưa con trỏ chuột tới đối tượng cần lựa chọn, con trỏ chuột chuyển thành:
4. Nhấn chuột lên đối tượng. Như vậy đối tượng đã được chọn.
Chú ý: Có thể chọn nhiều đối tượng bằng cách khi chọn đồng thời nhấn phím
Shift
Công cụ com pa
School@net Co., Ltd. Page 67
Geometer's Sketchpad User Guide
Công cụ com pa xây dựng một đường tròn dựa trên hai điểm: một điểm (là tâm
đường tròn) và một điểm khác (điểm nằm trên đường tròn). Điểm được tạo ra khi
bạn nhấn chuột là tâm đường tròn, điểm kia được tạo ra khi bạn nhả chuột sẽ xác
định ra bán kính đường tròn.
Các bước tạo một đường tròn bằng công cụ Com pa
1. Chọn công cụ Compa trên thanh công cụ hoặc nhấn phím F6.
2. Di chuyển con trỏ chuột ra vùng sketch, hãy để ý một chút bây giờ con trỏ chuột
chuyển thành hình vòng tròn:
3. Nhấn chuột xuống vị trí cần đặt tâm đường tròn, vẫn tiếp tục nhấn chuột và di
con trỏ chuột từ từ, một đường tròn nhỏ xuất hiện, đường tròn đó sẽ lớn dần khi
ta di chuột càng xa tâm đường tròn (điểm nhấn chuột), tiếp tục di chuột cho tới khi
độ lớn của đường tròn vừa ý rồi thả chuột.
Vậy là ta đã tạo thành công một đường tròn, điểm nằm trên đường tròn được tạo
ra khi ta thả chuột sẽ xác định bán kính đường tròn. Khi bạn thay đổi điểm này bán
kính đường tròn cũng sẽ bị thay đổi.
Công cụ thước kẻ
Công cụ thước kẻ của GeoSpd được sử dụng để tạo nên đối tượng đường thẳng.
Đối tượng đường thẳng được chia thành 3 loại:
Đoạn thẳng là một đối tượng đường thẳng có 2 điểm đầu mút.
Tia thẳng là một đối tượng đường thẳng có 1 điểm đầu mút còn
đầu kia kéo dài vô tận.
Đường thẳng là một đối tượng đường thẳng không có điểm đầu
mút, hai đầu của đường thẳng kéo dài vô tận.
Lựa chọn công cụ từ bảng công cụ thước kẻ
Có hai cách để lựa chọn công cụ từ bảng công cụ thước kẻ, cả hai cách này đều
rất đơn giản, chọn cách sử dụng nào là tuỳ vào ý thích và thói quen của mỗi người.
Cách 1
- Nhấn và giữ chuột để chọn công cụ thước kẻ trong hộp công cụ. Bảng công cụ
thước kẻ được hiển thị như sau:
- Di chuột tới công cụ mà ta muốn sử dụng và thả chuột. Trên thanh công cụ hiển
thị đúng đối tượng công cụ thước kẻ mà bạn vừa chọn.
School@net Co., Ltd. Page 68
Geometer's Sketchpad User Guide
Cách 2
Nhấn phím F7 cho tới khi nào đối tượng công cụ thước kẻ mà bạn muốn sử dụng
được hiển thị trên thanh công cụ.
Sau khi đã chọn được công cụ thước kẻ theo mong muốn, ta bắt đầu kẻ:
1. Di chuyển con trỏ chuột ra vùng sketch, hãy để ý một chút bây giờ con trỏ chuột
chuyển thành hình chữ X:
2. Nhấn và kéo chuột cho tới khi độ dài đoạn thẳng đủ lớn ta thả chuột
Vậy là ta đã dựng lên được một đoạn | tia | đường thẳng.
Nếu là đoạn thẳng thì hai điểm đầu mút nằm ở hai vị trí: vị trí thứ nhất là vị trí con
trỏ chuột khi ta nhấn chuột, vị trí thứ hai là vị trí con trỏ chuột khi ta thả chuột.
Chú ý: Để tạo một đoạn | tia | đường thẳng có số góc là: 00, 150, 300, 450, 600, 750,
900 so với mặt nằm ngang thì trong khi vẽ hãy đồng thời nhấn phím Shift.
Công cụ điểm
Công cụ này được sử dụng để vẽ một điểm. Điểm này có thể nằm bất cứ một nơi
nào trên màn hình sketch, nó cũng có thể nằm trên một đối tượng đã có sẵn.
Các bước tạo một điểm
1. Nhấn chuột chọn công cụ điểm trên thanh công cụ hoặc nhấn phím F5.
2. Di chuyển con trỏ vào vùng skech, chú ý: con trỏ chuyển thành hình chữ thập:
3. Kích chuột xuống vị trí ta cần tạo điểm, thả chuột.
Vậy là ta đã tạo được một điểm trên màn hình sketch
Công cụ nhãn
Sau khi tạo được một đường tròn, ta muốn đặt tên cho tâm đường tròn là O vậy
phải làm như thế nào? Để thực hiện được điều này, GeoSpd cung cấp cho chúng ta
công cụ nhãn. Công cụ này có chức năng như một cây bút viết, nó được sử dụng
khi ta muốn đặt tên cho các đối tượng, ghi lời chú giải, tiêu đề, giả thiết, kết
luận…
Các bước đặt tên cho một đối tượng:
1. Chọn công cụ Nhãn trên thanh công cụ, hoặc nhấn phím F8.
2. Di chuyển con trỏ chuột ra vùng skech, hãy để ý một chút bây giờ con trỏ chuột
chuyển thành hình bàn tay mầu trắng:
3. - Đưa chuột tới đối tượng cần đặt tên, hình bàn tay chuyển thành màu đen
School@net Co., Ltd. Page 69
Geometer's Sketchpad User Guide
4. Kích chuột lên đối tượng, tên của đối tượng xuất hiện (tên này do chương trình
tự động đặt)
5. Kích chuột thêm một lần nữa lên đối tượng, tên của đối tượng sẽ được ẩn đi.
Chú ý: Tên của các đối tượng được chương trình tự động đặt theo thứ tự mà đối
tượng đó được tạo ra.
Tên mặc định được sắp xếp theo trật tự của bảng dưới đây.
Đối tượng Tên
Điểm Những chữ cái viết hoa bắt đầu từ chữ A
Đường thẳng Những chữ viết thường bắt đầu từ chữ j
Hình tròn Những số với tiền tố đầu là c (c1, c2…)
Góc Những số với tiền tố đầu là a (a1, a2…)
Vùng trong đa giác Những số với tiền tố đầu là p (p1, p2...)
Nếu không muốn sử dụng tên mà chương trình tự động đặt cho đối tượng, ta có
thể đổi tên của đối tượng bằng cách nhấn đúp chuột vào tên của đối tượng cần
đổi tên, sau đó đặt lại tên cho đối tượng .
Chú ý: tên của một đối tượng không được dài quá 32 kí tự.
Sau khi đã đổi lại tên, ta có thể dùng chuột điều chỉnh bản thân tên dịch chuyển
xung quanh vị trí đối tượng.
Tạo lời chú thích
Sau hoàn thành công việc dựng hình, đôi khi ta cần phải giải thích thêm về hình đã
được dựng, cũng có khi ta muốn ghi giả thiết, kết luận của đầu bài…Để làm được
việc đó hãy làm theo những bước sau đây:
1. Chọn công cụ nhãn.
2. Chuyển con trỏ tới vị trí cần tạo lời chú thích.
3. Nhấn chuột và kéo. Khi ta kéo chuột, ta đã thiết lập một vùng hình chữ nhật,
vùng này sẽ chứa lời chú thích. Thả chuột khi độ rộng vùng hình chữ nhật như ý
muốn.
School@net Co., Ltd. Page 70
Geometer's Sketchpad User Guide
4. Gõ vào lời chú thích.
Bạn có thể thay đổi chiều rộng, chiều cao lời chú thích mà bạn vừa tạo.
1. Lựa chọn công cụ chọn trên thanh công cụ.
2. Kích chuột và kéo để di chuyển hoặc thay đổi độ rộng của lời chú thích.
Trên đây là những công cụ dựng hình có sẵn của phần mềm GeoSpd. Với các công
cụ này bạn có thể dựng được các hình cơ bản nhất của hình học. Bây giờ, bạn hãy
thử tự mình vẽ một hình tam giác có đỉnh là 3 điểm cho trước, một đường tròn đi
qua hai đầu mút của một đoạn thẳng và đặt tên cho các điểm trên màn hình sketch.
School@net Co., Ltd. Page 71
Geometer's Sketchpad User Guide
Phụ lục 3: Xây dựng quan hệ giữa các đối tượng hình học
(Bài viết đăng trên tạp chí Tin học & Nhà trường tháng 8-2002)
Chỉ với các công cụ chính của GeoSpd, bạn vẫn sẽ gặp khó khăn khi cần dựng một
đối tượng có một quan hệ nào đó với đối tượng đã cho, ví dụ như dựng trung điểm
của một đoạn thẳng, hay dựng một tia phân giác của một góc…Bài báo này chúng
tôi xin được dành để giới thiệu những lệnh xây dựng hình hình học, các lệnh này
được sử dụng để xây dựng những đối tượng quan hệ như trên. Với các công cụ
chính đã được học từ bài trước kết hợp với những lệnh dựng hình này, ta hoàn toàn
có thể xây dựng được những hình hình học phức tạp.
Làm thế nào để thực hiện được một lệnh xây dựng hình?
Trước hết chúng ta cần phải tìm hiểu rõ hai khái niệm được sử dụng rất nhiều
trong bài này:
- Tiền điều kiện: là những đối tượng cho trước, ta dựa trên những đối tượng này
để xây dựng một đối tượng mới.
- Đối tượng quan hệ: đây chính là đối tượng mới được tạo ra, đối tượng này sẽ
có một quan hệ nào đó với tiền điều kiện (đối tượng đã cho).
Khi tiền điều kiện thay đổi, đối tượng quan hệ cũng sẽ thay đổi theo sao cho luôn
bảo toàn được quan hệ giữa tiền điều kiện và đối tượng quan hệ.
Ví dụ: nếu cho trước một đường thẳng và một điểm (những đối tượng này được
gọi là tiền điều kiện), ta có thể dựng được một đường thẳng (đường thẳng này
gọi là đối tượng quan hệ) đi qua điểm cho trước và vuông góc với đường thẳng
cho trước. Nếu ta dịch chuyển điểm cho trước hoặc đường thẳng cho trước,
đường thẳng vuông góc vừa được tạo ra cũng sẽ dịch chuyển theo sao cho nó luôn
vuông góc với đường thẳng cho trước và đi qua điểm cho trước.
Thực đơn Construct chứa tất cả các lệnh xây dựng những đối tượng quan hệ.
Để thực hiện một lệnh, trước tiên cần phải chọn tiền điều kiện (bằng công cụ
chọn ), sau đó nhấn chuột vào thực đơn Construct, các lệnh trong thực đơn
School@net Co., Ltd. Page 72
Geometer's Sketchpad User Guide
được xổ xuống. Ứng với tiền điều kiện đã cho mà mỗi lệnh trên thực đơn
Construct được hiển thị hay ẩn đi.
Sau đây chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu từng lệnh trên thực đơn Construct:
1. Xây dựng các đối tượng điểm
1.1. Point on Object (Dựng điểm trên đối tượng)
Mô tả: Tạo một điểm ngẫu nhiên trên đối tượng đã chọn. Bạn
có thể di chuyển điểm này, nhưng điểm này vẫn luôn nằm trên
đối tượng tạo ra nó (do tính bảo toàn quan hệ)
Tiền điều kiện: Có trước một hoặc nhiều đối tượng: đường
tròn, đường thẳng, cung …
1.2. Point At Intersection (Dựng giao điểm)
Mô tả: Tạo giao điểm của hai đối tượng cho trước.
Tất cả các giao điểm của hai đối tượng trên sẽ được tạo ra sau
lệnh trên. Do tính bảo toàn quan hệ của phần mềm, những
giao điểm này sẽ luôn nằm trên đường giao nhau giữa hai đối
tượng cho dù bạn có thể kéo, di chuyển các đối tượng.
Tiền điều kiện: Hai đối tượng
1.3. Point At Midpoint (Dựng trung điểm của một đoạn thẳng)
Mô tả: Tạo trung điểm cho một đoạn thẳng cho trước. Khi độ
dài đoạn thẳng bị thay đổi, trung điểm cũng sẽ di chuyển theo
sao cho nó luôn là trung điểm của đoạn thẳng đó.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều đoạn thẳng. Chú ý: không
chọn điểm đầu mút của đoạn thẳng
2. Xây dựng các đối tượng là đoạn thẳng
2.1. Segment | Ray | Line (đoạn | tia | đường thẳng nối hai điểm)
Mô tả: Tạo đoạn thẳng, tia thẳng, đường thẳng qua hai điểm cho
trước.
Tiền điều kiện: hai điểm trở lên.
Chú ý: có thể tạo đồng thời một lúc nhiều đoạn | tia | đường thẳng trên nhiều
điểm được lựa chọn bằng cách chọn đồng thời nhiều điểm. GeoSpd sẽ kẻ lần
lượt từng cặp điểm mà bạn lựa chọn. Ví dụ sử dụng đoạn thẳng để tạo các đa
giác (thứ tự các điểm được chọn rất quan trọng)
- Những đoạn thẳng sau được tạo ra khi Những đoạn thẳng sau sẽ được tạo ra
bạn lựa chọn các điểm theo thứ tự khi bạn chọn các điểm theo thứ tự
A,B,C,D,E: A,D,B,E,C:
School@net Co., Ltd. Page 73
Geometer's Sketchpad User Guide
2.2. Perpendicular Line (Dựng đường thẳng vuông góc)
Mô tả: Tạo đuờng thẳng vuông góc với một đoạn | tia | đường
thẳng cho trước đi qua một điểm cho trước. Cũng có thể tạo đồng
thời nhiều đường thẳng vuông góc đi qua một điểm cho trước và
vuông góc với nhiều đường thẳng cho trước, hoặc đi qua nhiều
điểm cho trước và vuông góc với một đường thẳng cho trước.
Tiền điều kiện: Một điểm và một hoặc nhiều đường thẳng, hoặc
một đường thẳng và một hoặc nhiều điểm.
2.3. Parallel Line (Dựng đường thẳng song song)
Mô tả: Tạo đường thẳng song song với một đoạn | tia | đường
thẳng cho trước và đi qua một điểm cho trước. Có thể xây dựng
đồng thời nhiều đường thẳng song song đi qua một điểm cho
trước và song song với nhiều đường thẳng cho trước, hoặc đi
qua nhiều điểm cho trước và song song với một đường thẳng
cho trước.
Tiền điều kiện: Một điểm và một hoặc nhiều đường thẳng,
hoặc một đường thẳng và một hoặc nhiều điểm.
2.4. Angle Bisector (Dựng đường phân giác)
Mô tả: Tạo một tia phân giác của một góc được xác định bằng 3
điểm cho trước. Thứ tự chọn điểm sẽ xác định ra góc (điểm được
chọn thứ hai sẽ là đỉnh của góc). Tia phân giác được tạo ra sẽ đi từ
đỉnh này của góc.
Tiền điều kiện: 3 điểm, với điểm thứ hai là đỉnh của góc.
3. Xây dựng các đối tượng là cung tròn
3.1. Circle By Center And Point (Dựng đường tròn đi qua Tâm và Điểm)
Mô tả: Tạo một đường tròn dựa trên hai điểm. Điểm thứ
nhất là tâm, điểm thứ hai sẽ xác định bán kính đường tròn.
Chú ý: Di chuyển điểm thứ 2, bán kính đường tròn sẽ thay
đổi.
Tiền điều kiện: Hai điểm. Điểm lựa chọn đầu tiên là tâm
đường tròn, điểm thứ 2 nằm trên đường tròn.
School@net Co., Ltd. Page 74
Geometer's Sketchpad User Guide
3.2. Circle By Center And Radius (Dựng đường tròn đi qua Tâm với Bán kính
biết trước)
Mô tả: Tạo một đường tròn đi qua tâm của một điểm cho
trước và có bán kính bằng một đoạn thẳng cho trước.
Chú ý: Khi độ dài đoạn thẳng được thay đổi, bán kính
đường tròn sẽ thay đổi theo.
Tiền điều kiện: Một điểm và một đoạn thẳng.
3.3. Arc On Circle (Dựng cung tròn trên đường tròn)
Mô tả: Xây dựng một cung trên đường tròn cho trước. Nếu
một đường tròn và hai điểm được cho trước (hai điểm nằm
trên đường tròn) cung sẽ được xây dựng theo chiều ngược
của kim đồng hồ đi từ điểm thứ hai tới điểm thứ ba. Nếu
cho trước 3 điểm (điểm thứ hai và điểm thứ ba cách đều
điểm thứ nhất) thì điểm thứ nhất được chọn làm tâm, cung
sẽ đi từ điểm thứ hai tới điểm thứ ba.
Tiền điều kiện: Một đường tròn và hai điểm nằm trên
đường tròn hoặc ba điểm với khoẳng cách từ điểm thứ hai
tới điểm thứ nhất bằng khoảng cách từ điểm thứ ba tới
điểm thứ nhất.
3.4. Arc Through Three Points (Dựng cung tròn qua 3 điểm)
Mô tả: Tạo một cung tròn đi qua ba điểm theo thứ tự đã
được lựa chọn.
Tiền điều kiện: 3 điểm.
School@net Co., Ltd. Page 75
Geometer's Sketchpad User Guide
4. Vùng có biên
4.1. Polygon Interior (Dựng vùng đa giác)
Mô tả: Tạo một vùng trong đa giác với đỉnh là các điểm cho
trước.
Tiền điều kiện: Có ít nhất 3 điểm và nhiều nhất là 30 điểm.
Chú ý thứ tự lựa chọn
4.2. Circle Interior (Dựng vùng đường tròn)
Mô tả: Tạo vùng trong đường tròn.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều đường tròn.
4.3. Sector Interior (Dựng vùng hình quạt)
Mô tả: Hình quạt tròn là một phần hình tròn bao gồm giữa
một cung tròn và hai bán kính qua hai mút của cung đó.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều cung tròn.
4.4. Arc Segment Intorior (Dựng hình viên phân)
Mô tả: Hình viên phân là phần hình tròn bao gồm giữa
một dây cung và dây trương cung ấy.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều cung tròn
Vậy là bạn đã có trong tay những công cụ cần thiết để dựng hình. Nếu như bạn
hiểu và sử dụng thành thạo những công cụ cũng như các lệnh trên, bạn sẽ dễ dàng
xây dựng được các bài toán hình học từ đơn giản tới phức tạp.
Bây giờ chúng ta hãy cùng nhau thực hiện một bài tập cụ thể.
Bài toán: Trọng tâm, trực tâm, tâm vòng tròn ngoại tiếp của một tam giác luôn
nằm trên một đường thẳng, đó là đường thẳng Euler.
Phân tích bài toán
School@net Co., Ltd. Page 76
Geometer's Sketchpad User Guide
3 đường trung tuyến, 3 đường cao, 3 đường trung trực của 1 tam giác đều đi qua
một điểm. Vì vậy muốn tìm điểm giao của mỗi đường này, ta chỉ cần xây dựng 2
đường tương ứng là đủ
- Trọng tâm: là giao điểm của 2 đường trung tuyến.
- Trực tâm: là giao điểm của 2 đường cao.
- Tâm vòng tròn ngoại tiếp: là giao điểm của 2 đường trung trực.
Các bước dựng hình
Bước1: Dựng tam giác ABC.
Bước 2. Dựng trực tâm tam giác.
- Chọn điểm A và cạnh BC bằng công cụ chọn. Thực hiện lệnh Construct →
Perpendicular để dựng đường cao đi qua điểm A.
Tương tự, ta dựng đường cao đi qua điểm B.
- Chọn hai đường cao vừa tạo. Thực hiện lệnh Construct → Point At Intersection
để tạo điểm giao giữa hai đường thẳng. Điểm giao này chính là trực tâm của tam
giác ABC.
Bước 3: Dựng trọng tâm của tam giác
- Chọn cạnh BC, thực hiện lệnh Construct →Point At MidPoint để dựng trung
điểm của cạnh BC.
- Chọn trung điểm BC vừa được tạo và điểm A, thực hiện lệnh Construct →
Segment để dựng đường trung tuyến đi qua điểm A của tam giác.
- Tương tự, dựng đường trung tuyến đi qua điểm B, dựng giao điểm của hai đường
trung tuyến, giao điểm này chính là trọng tâm của tam giác ABC.
Bước 4: Dựng tâm đường tròn ngoại tiếp
- Chọn cạnh BC và trung điểm của nó, thực hiện lệnh Construct → Perpendicular
để dựng đường trung trực của cạnh BC.
- Tương tự, dựng đường trung trực của cạnh AC. Dựng giao điểm của hai đường
trung trực, giao điểm này chính là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC
Bước 5: Ẩn các đường thẳng
School@net Co., Ltd. Page 77
Geometer's Sketchpad User Guide
Ta chỉ quân tâm đến các điểm trực tâm, trọng tâm, tâm đường tròn ngoại tiếp, vậy
để cho dễ nhìn ta có thể ẩn các đường cao, đường trung tuyến, đường trung trực đã
tạo bằng cách chọn các đường thẳng này (bằng công cụ chọn) sau đó nhấn phím
Ctrl+H.
Chú ý: Các đường thẳng này chỉ được ẩn đi chứ không bị xoá đi.
Bước 6: Dựng đường Euler
- Dựng một đường thẳng đi qua 2 trong 3 điểm đã dựng ở trên. Nhận xét rằng
đường thẳng này luôn đi qua điểm còn lại, vậy trọng tâm, trực tâm, tâm vòng tròn
ngoại tiếp luôn nằm trên một đường thẳng.
Vậy là bạn đã xây dựng thành công đường thẳng Euler. Cũng khá đơn giản đúng
không? Bây giờ, bạn hãy tiếp tục bằng việc dựng một hình nào đó trong quyển
sách giáo khoa của bạn. Chúc bạn thành công.
School@net Co., Ltd. Page 78
Geometer's Sketchpad User Guide
Phụ lục 4: Đo đạc và tính toán trong Geometry Sketchpad
(Đăng trên tạp chí Tin học & Nhà trường tháng 9-2002)
Bài báo này chúng tôi xin giới thiệu với bạn đọc cách đo đạc và tính toán với các
hình hình học.
Làm thế nào để thực hiện một lệnh đo đạc?
Tất cả các lệnh đo đạc của GeoSpd đều nằm trong thực đơn Measure. Thực đơn
này làm việc tương tự như thực đơn Construct đã được học trong bài trước đó là:
cần phải chọn các đối tượng muốn đo (chọn tiền điều kiện) bằng công cụ Chọn
trước khi thực hiện một lệnh từ thực đơn Measure.
Mọi kết quả giá trị đo đạc được sẽ được hiển thị lên màn hình. Có một điều thú vị
là khi đối tượng đã cho (tiền điều kiện) thay đổi, giá trị đo đạc này sẽ thay đổi
tương ứng theo..
Bây giờ chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu từng lệnh trên thực đơn Measure
Do các lệnh đo đạc này thực hiện khá đơn giản, cho nên ở đây chúng tôi chỉ giới
thiệu những nét cơ bản nhất.
Distance (Khoảng cách)
Chức năng: Hiển thị khoảng cách giữa hai điểm cho trước, hoặc khoảng cách từ
một điểm đến một đường thẳng cho trước.
Tiền điều kiện: Hai điểm hoặc một điểm và một đuờng thẳng.
Đơn vị: Inches, centimeters, pixels.
Length (Độ dài)
Chức năng: Hiển thị độ dài của một đoạn thẳng.
School@net Co., Ltd. Page 79
Geometer's Sketchpad User Guide
Tiền điều kiện: Có một hoặc nhiều đoạn thẳng.
Đơn vị: Inches, centimeters, pixels.
Slope (Hệ số góc)
Chức năng: Hiển thị hệ số góc của đường thẳng.
Tiền điều kiện: Một đoạn | tia | đường thẳng.
Đơn vị: không.
Radius (Bán kính)
Chức năng: Hiển thị độ lớn bán kính của đường tròn, cung tròn, hình quạt, hình
viên phân cho trước.
Tiền điều kiện: Có một hoặc nhiều hình tròn, vùng đường tròn, cung, hình quạt
hoặc hình viên phân.
Đơn vị: Inches, centimeters, hoặc pixels.
Circumference (Chu vi đường tròn)
Chức năng: Hiển thị chu vi của đường tròn.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều đường tròn, vùng trong đường tròn.
Đơn vị: Inches, centimeters, hoặc pixels.
Area (Diện tích)
Chức năng: Hiển thị diện tích của một hình đa giác, hình tròn, hình quạt, hình viên
phân.
Tiền điều kiện: Có một hoặc nhiều vùng đa giác, đường tròn, vùng đường tròn
hình quạt hoặc hình viên phân.
Đơn vị: ( Inches ) , ( Centimeters ) , ( Pixels )
2 2 2
Perimeter (Chu vi)
Chức năng: Chu vi hình đa giác
Tiền điều kiện: một vùng đa giác
Đơn vị: Inches, centimeters, hoặc pixels.
Angle (Góc)
Chức năng: Hiển thị độ lớn của một góc được tạo nên từ 3 điểm cho trước.
Tiền điều kiện: 3 điểm, điểm thứ hai sẽ là đỉnh của góc (chú ý thứ tự các điểm khi
lựa chọn)
Đơn vị: Degrees, radians, directed degrees.
Acr Angle (Cung tròn)
Chức năng: Đo góc của một cung tròn, hình quạt, hình viên phân cho trước.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều cung, hình quạt, hình viên phân.
School@net Co., Ltd. Page 80
Geometer's Sketchpad User Guide
Đơn vị: Degrees, radians, directed degrees.
Acr Length (Độ dài cung)
Chức năng: Đo độ dài của một cung, hình quạt, hình viên phân cho trước.
Tiền điều kiện: Một hoặc nhiều cung, hình quạt hoặc hình viên phân.
Đơn vị: Inches, centimeters, pixels.
Ratio (Tỷ số)
Chức năng: Tính tỷ lệ của độ dài hai đoạn thẳng. Độ dài đoạn thẳng thứ nhất là tử
số, độ dài đoạn thẳng thứ hai là mẫu số.
Tiền điều kiện: Hai đoạn thẳng.
Đơn vị: Không.
Coordinates (Toạ độ)
Chức năng: Hiển thị toạ độ của những điểm được chọn, đồng thời hệ trục toạ độ
sẽ được tự động hiển thị lên màn hình.
Tiền điều kiện: một hoặc nhiều điểm.
Đơn vị: Không.
Equation (Phương trình)
Chức năng: Hiển thị phương trình của những đường thẳng hoặc đường tròn được
chọn, đồng thời hệ trục toạ độ sẽ được tự động hiển thị lên màn hình.
Tiền điều kiện: một hoặc nhiều đường thẳng | đường tròn.
Calculate (Tính toán)
Chức năng: Có chức năng và cách sử dụng như một máy tính điện tử, lệnh này cho
phép ta tính toán với các giá trị đã được đo đạc. Khi đối tượng thay đổi kéo theo giá
trị đo đạc của đối tượng thay đổi, kết quả của các phép tính sẽ thay đổi theo.
Tiền điều kiện: Kết quả các giá trị của các phép đo.
Đơn vị: Tuỳ thuộc vào đơn vị các phép đo.
Thực hiện:
1. Chọn những giá trị đo đạc cần sử dụng để tính toán bằng công cụ chọn.
2. Chọn lệnh Calculate từ thực đơn Measure. Hộp hội thoại Calculator xuất hiện,
hộp hội thoại này nhìn giống như một chiếc máy tính điện tử:
School@net Co., Ltd. Page 81
Geometer's Sketchpad User Guide
3. Thực hiện các phép tính như khi bạn sử dụng một chiếc máy tính điện tử.
Chú ý:
Hộp Value: chứa các giá trị đo đạc được chọn để tính toán.
Hộp Function: chứa một số hàm có sắn.
Hộp Units: được sử dụng để chỉ ra đơn vị trong một biểu thức.
Trên đây là toàn bộ những lệnh đo đạc của phần mềm GeoSpd. Với những lệnh
này, ta có thể đo bất cứ một hình nào một cách trực tiếp hoặc gián tiếp. Bây giờ
chúng ta hãy cùng nhau làm một bài toán nhỏ.
Đặt bài toán: Chúng ta đều biết chu vi của đường tròn P= 2*3,14*R (với R là bán
P
kính đuờng tròn). Như vậy ta có phải luôn bằng 3,14 với mọi hình tròn.
2* R
Vậy với những giá trị đo đạc tự động của GeoSpd, ta hãy thử xem đẳng thức này
có luôn đúng không?
Giải quyết bài toán: Bây giờ chúng ta sẽ thực hiện cẩn thận từng bước sau:
1. Dựng một đường tròn bằng Công cụ đường tròn.
2. Đo chu vi đường tròn
- Chọn đường tròn bằng công cụ chọn.
- Thực hiện lệnh Measure→ Circumference. Sau lệnh này giá trị số đo chu vi
đường tròn sẽ được hiển thị lên phía góc trên, bên trái màn hình.
3. Đo bán kính đường tròn
School@net Co., Ltd. Page 82
Geometer's Sketchpad User Guide
- Chọn đường tròn bằng công cụ chọn.
- Thực hiện lệnh Measure→Radius. Sau lệnh này giá trị số đo bán kính
đường tròn sẽ được hiển thị lên màn hình, nó nằm dưới giá trị số đo chu vi
đường tròn.
4. Tính toán
- Chọn hai giá trị số đo trên bằng công cụ chọn.
- Thực hiện lệnh Measure→Calculate, bảng tính toán (Calculetor) xuất
P
hiện. Ta thực hiện phép tính
2* R
- Nhấn OK. Kết quả phép tính xuất hiện lên màn hình:
5. Thay đổi bán kính đường tròn
- Nhấn chọn và kéo điểm nằm trên đường tròn, đường tròn sẽ thay đổi độ
lớn.
- Quan sát chu vi đường tròn, bán kính đường tròn và đẳng thức khi đường
tròn thay đổi.
School@net Co., Ltd. Page 83
Geometer's Sketchpad User Guide
Nhận xét rằng: khi đường tròn thay đổi, chu vi và bán kính đường tròn sẽ thay đổi
P
theo nhưng đẳng thức = 3.14 thì luôn đúng.
2* R
School@net Co., Ltd. Page 84
Geometer's Sketchpad User Guide
Phụ lục 5: Các phép biến đổi Hình học
(Đăng trên tạp chí Tin học & Nhà trường tháng 10-2002)
Bài báo này, chúng tôi xin được giới thiệu với bạn đọc về các phép biến đổi của
phần mềm GeoSpd. Với các phép biến đổi này ta có thể dễ dàng mô tả được các
phép dời hình và phép đồng dạng (có trong chương trình hình học lớp 10). Ngoài ra,
nếu biết kết hợp một cách sáng tạo các phép biến đổi này với các lệnh tính toán đo
đạc đã được học từ bài trước, ta có thể dựng được những dạng hình học phức tạp
mà nếu chỉ sử dụng những công cụ thông thường thì sẽ rất khó khăn và mất thời
gian để dựng hình.
Trong GeoSpd có 4 phép biến đổi: phép quay, phép vị tự, phép đối xứng và phép
tịnh tiến.
Sau đây chúng ta sẽ tìm hiểu chức năng và cách thực hiện từng phép biến đổi
trên:
1. Phép đối xứng trục
Phép toán này tạo ảnh đối xứng với đối tượng đã cho qua trục đối xứng, vì vậy
trước khi tạo ảnh, cần phải chọn một trục đối xứng và đối tượng cần tạo ảnh.
Thực hiện:
- Dựng một đường thẳng.
- Chọn đường thẳng, thực hiện lệnh Mark Mirror từ thực đơn Transform (chuyển
đường thẳng thành trục đối xứng)
- Chọn đối tượng mà ta muốn tạo ảnh của nó qua trục đối xứng. Thực hiện lệnh
Reflect từ thực đơn Transform.
GeoSpd tự động tạo một ảnh đối xứng với đối tượng đã cho qua trục đối xứng.
Chú ý: Khi đối tượng thay đổi hoặc trục đối xứng thay đổi, ảnh của đối tượng
cũng sẽ tự động thay đổi theo sao cho đối tượng và ảnh của đối tượng luôn đối
xứng nhau qua trục đối xứng. Người giáo viên có thể tận dụng tính chất này khi
giảng bài để học sinh có thể dễ hiểu, dễ hình dung về phép đối xứng trục hơn
bằng cách di chuyển trục đối xứng hay đối tượng.
2. Phép quay
Lệnh này tạo một ảnh bằng đối tượng cho trước quay theo một góc cho trước. Vì
vậy trước khi tạo một ảnh bằng phép quay, nhất thiết cần phải xác định được đối
tượng cần quay, và độ lớn của góc quay.
Thực hiện phép quay:
School@net Co., Ltd. Page 85
Geometer's Sketchpad User Guide
- Lựa chọn một điểm. Chọn Mark Center từ thực đơn Transform (chuyển điểm đã
chọn làm tâm quay).
- Lựa chọn đối tượng muốn quay bằng công cụ chọn.Thực hiện lệnh Rotate từ
thực đơn Transform. Xuất hiện hộp hội thoại:
- Lựa chọn góc quay:
Cách 1: Trực tiếp gõ vào số góc cần để quay hình (như hình trên). Nhấn OK.
Cách 2: Sử dụng cách này nếu muốn đối tượng sẽ quay một góc bằng với số đo
góc đã có (đây chính là số đo của một góc khi ta thực hiện lệnh đo góc).
Thực hiện:
- Kéo cửa sổ Rotate sao cho có thể nhìn thấy số đo góc trên màn hình.
- Nhấn chuột chọn số đo góc trên màn hình, lập tức góc quay sẽ được thiết lập giá
trị bằng số đo góc đã chọn.
- Nhấn OK. Ảnh của đối tượng xuất hiện, ảnh này chính là đối tượng được chọn,
quay theo một góc đã cho.
Áp dụng phép quay để chia một góc ra làm 3 phần bằng nhau:
- Dựng một góc, đo độ lớn của góc đã dựng
- Chọn số đo góc bằng công cụ chọn, thực hiện lệnh Measure/Calculate xuất hiện
Bảng tính toán (Calculator).
- Thực hiện phép tính chia 3 số đo góc ta có:
School@net Co., Ltd. Page 86
Geometer's Sketchpad User Guide
- Nhấn đúp chuột vào điểm B để chuyển điểm B thành tâm quay.
- Chọn đoạn thẳng BA, thực hiện lệnh Trasform/Rotate, xuất hiện hộp hội thoại
Rotate.
- Kéo hộp hội thoại sang một phía sao cho có thể nhìn thấy số đo góc vừa được
tính.
- Nhắp chuột vào số đo góc chia 3, lập tức số đo này được chuyển thành góc quay
trong phép quay.
- Nhấn OK.
¼
ABC
Một đoạn thẳng mới xuất hiện và tạo với đoạn thẳng BA một góc =
3
¼
ABC
- Chọn đoạn thẳng mới này, tương tự ta tiếp tục quay đoạn thẳng một góc =
3
Như vậy, ta đã chia được góc ¼
ABC thành 3 góc bằng nhau:
- Di chuyển điểm A hoặc C, ta thấy rằng 2 đoạn thẳng mới dựng luôn chia góc
¼
ABC thành 3 phần bằng nhau.
School@net Co., Ltd. Page 87
Geometer's Sketchpad User Guide
Bạn thấy đấy, chỉ cần một chút sáng tạo trong việc kết hợp giữa các chức năng, ta
đã dựng được chính xác một hình hình học mà thông thường, học sinh sẽ rất khó
khăn và mất nhiều thời gian để dựng chính xác được một hình tương tự. Vì vậy
khi gặp một dạng hình học khó, nếu GeoSpd không hỗ trợ xây dựng trực tiếp bạn
hãy dành chút thời gian suy nghĩ để tìm ra cách dựng hình.
3. Phép vị tự
Đây là một phép toán xây dựng một ảnh có độ lớn tỷ lệ với đối tượng cho trước.
Chú ý: cần phải tạo một tâm điểm trước khi xây dựng đối tượng tỷ lệ này.
Thực hiện:
- Chọn một điểm. Thực hiện lệnh Mark Center từ thực đơn Transform (Tạo tâm
điểm)
- Chọn đối tượng.Thực hiện lệnh Dilate từ thực đơn Transform.
Hộp hội thoại Dilate xuất hiện:
- Nhập tỷ số vị tự:
Cách 1: Trực tiếp nhập một phân số. Tử số (New) và Mẫu số (Old) phải nằm
trong khoảng [-10, 10].
Cách 2: Sử dụng cách này nếu như đã có sẵn một số đo tỷ số (ratio) và ta muốn tỷ
số vị tự của phép vị tự này bằng chính số đo tỷ số đã có. Chú ý: Bạn đã được học
cách tạo một số đo tỷ số từ bài trước.
Thực hiện:
- Kéo cửa sổ Dilate sao cho có thể nhìn thấy số đo tỷ số trên màn hình.
- Nhấn chuột chọn số đo tỷ số, lập tức số đo này được chuyển thành tỷ số vị tự.
- Nhấn OK.
Ví dụ sau đây trình bày cách chia chính xác một đoạn thẳng thành 3 phần
bằng nhau dựa vào phép vị tự:
-Dựng một đoạn thẳng:
School@net Co., Ltd. Page 88
Geometer's Sketchpad User Guide
-Kích đúp chuột vào điểm B để chuyển điểm B thành tâm vị tự.
- Chọn đoạn thẳng (chú ý không chọn điểm đầu mút), thực hiện lệnh
Transform/Dilate, hộp hội thoại Dilate xuất hiện:
- Gõ vào hộp hội thoại như trên. Nhấn OK.
Một đoạn thẳng mới xuất hiện. Đoạn thẳng này có kích thước bằng 1/3 kích
thước đoạn thẳng AB.
- Chọn đoạn thẳng mới tạo và điểm B. Thực hiện lệnh Construct/Circle By Center
and Radius.
Một đường tròn xuất hiện, đường tròn này có tâm là điểm B, bán kính bằng 1/3
đoạn thẳng AB.
- Chọn đường tròn và đường thẳng. Nhấn đồng thời hai phím Ctrl+I để tạo điểm
giao giữa đường tròn và đường thẳng AB.
- Tiếp tục chọn điểm giao mới và điểm B.
- Dựng đường tròn đi qua hai điểm đã cho.
- Xác định điểm giao giữa đường tròn mới tạo và đoạn thẳng AB.
- Chọn 2 đường tròn và đoạn thẳng mới tạo.
School@net Co., Ltd. Page 89
Geometer's Sketchpad User Guide
- Nhấn phím Ctrl+H để ẩn những đối tượng này. Vậy là ta đã có một đoanh thẳng
AB được chia làm 3 phần bằng nhau:
Kéo điểm A hoặc điểm B để thay đổi độ dài đoạn AB. Hai điểm mới được tạo
luôn chia đoạn AB làm 3 phần bằng nhau. Nếu cẩn thận, bạn có thể đo độ dài từng
đoạn thẳng để so sánh trực tiếp.
4. Phép tịnh tiến
Lệnh này cho phép tạo một ảnh từ đối tượng đã cho tịnh tiến một khoảng xác định
và theo một hướng xác định.
Thực hiện phép tịnh tiến:
- Lựa chọn đối tượng để tịnh tiến.
- Thực hiện lệnh Translate trên thực đơn Transform.
Hộp hội thoại Translate xuất hiện:
- Lựa chọn véctơ để tịnh tiến.
Có 3 kiểu định nghĩa véctơ tịnh tiến. Có thể lựa chọn một trong 3 kiểu véctơ này,
và ta cũng có thể lựa chọn cách nhập trực tiếp các thông số cho véctơ hoặc dựa
trên những số đo có sẵn như đối với các phép biến đổi khác.
- Nhấn OK.
Sau lệnh này GeoSpd sẽ tạo một ảnh giống đối tượng đã chọn nhưng tịnh tiến đi
một véctơ.
Có 3 kiểu véctơ tịnh tiến, đó là những kiểu nào?
School@net Co., Ltd. Page 90
Geometer's Sketchpad User Guide
1. By Rectangular Vector: Tịnh tiến theo véctơ gồm hai thành phần: chiều ngang
và chiều dọc. Chú ý: Véctơ phải quay theo chiều ngược kim đồng hồ.
Phương pháp này đòi hỏi bạn phải nhập hai thành phần của véctơ: chiều ngang,
chiều dọc:
2. By Polar Vector: Tịnh tiến một đối tượng đi một khoảng xác định, và theo một
hướng (góc) xác định.
Với phương pháp này người dùng cần phải xác định véctơ tịnh tiến (góc + khoảng
cách).
3. By Maked Vector:
Tịnh tiến theo một véctơ đã được thiết lập trước đó.
Cách thiết lập véctơ.
- Tạo hai điểm. Chọn hai điểm trên bằng công cụ chọn, chú ý: điểm thứ nhất là
gốc véctơ, điểm thứ hai là ngọn của véctơ.
- Thực hiện lệnh: Transform/Mark Vector.
Một véctơ đã được thiết lập, véctơ này có đỉnh là điểm thứ nhất, ngọn là điểm thứ
hai.
Sau loạt những bài báo được đưa ra giới thiệu về phần mềm GeoSpd, chúng tôi đã
giới thiệu những chức năng cơ bản nhất của phần mềm.Với những hiểu biết này,
bạn hoàn toàn có thể tự tin để dựng bất cứ một hình hình học nào trong sách giáo
khoa của bạn. Nhưng ngoài những chức năng đã được giới thiệu trên, GeoSpd còn
có rất nhiều chức năng thú vị khác đang chờ bạn khám phá. Nếu bạn sử dụng các
công cụ một cách thành thạo, biết kết hợp các chức năng một cách sáng tạo, bạn
sẽ xây dựng được các dạng hình học hay hơn, đa dạng hơn. Chúc các bạn luôn
thành công với hình vẽ cuả mình.
School@net Co., Ltd. Page 91
Geometer's Sketchpad User Guide
Phụ lục 6: Một số bài giảng mẫu
Lớp 7
STT Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
1 Tên file: Trungdie.gsp Điểm M nằm giữa hai đầu Di chuyển điểm A
đoạn thẳng AB và cách hoặc điểm B.
đều hai đầu đoạn thẳng Quan sát điểm M
ấy gọi là trung điểm của và độ lớn khoảng
đoạn thẳng AB. cách từ M đến A
và từ M đến B.
2 Tên file: songsong.gsp Nếu hai đường thẳng cắt Di chuyển điểm
một đường thẳng tạo Control Point.
thành một cặp góc so le
trong bằng nhau thì hai
đường thẳng đó không có
điểm chung (song song)
School@net Co., Ltd. Page 92
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
3 Tên file: 3duong.gsp Cho tam giác ABC từ A Di chuyển các
dựng đường cao, đường đỉnh tam giác.
Đường trung tuyến
trung tuyến, đường phân
giác.
Đường cao
Đường phân giác
4 Tên File: Tonggoc.gsp Tổng ba góc trong tam giác Di chuyển các
bằng 180 độ. đỉnh trong tam
giác, Quan sát sự
thay đổi số đo của
các góc và tổng 3
góc trong tam giác.
5 Tên File: Trungtru.gsp Bất cứ điểm nào cách đều Nhấn đúp chuột
hai đầu đoạn thẳng AB vào nút Animate,
cũng nằm trên đường quan sát và so sánh
trung trực của đoạn thẳng sự thay đổi độ lớn
ấy. khoảng cách giữa
điểm M với hai
điểm A và B.
Quan sát đường đi
của điểm M.
6 Tên file: Tgcandeu.gsp Một tam giác có hai cạnh Di chuyển các
bằng nhau gọi là tam giác đỉnh của tam giác
cân. cân và tam giác
School@net Co., Ltd. Page 93
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
Tam giác đều là tam giác đều.
có 3 cạnh bằng nhau.
7 Tên file: Trongtam.gsp Trọng tâm của tam giác Di chuyển các
cách mỗi đỉnh một khoảng đỉnh của tam giác
bằng 2/3 trung tuyến đi ABC. Quan sát số
qua đỉnh ấy. đo độ dài của mỗi
đường trung
tuyến. Nhận xét
tỷ số giữa độ dài
các đoạn nối từ
trọng tâm tới đỉnh
và trọng tâm tới
cạnh đối diện.
8 Tên file: trungbin.gsp Đường trung bình của tam Di chuyển các
giác song song với cạnh đỉnh hoặc các
thứ ba và bằng nửa cạnh cạnh của tam giác.
đó. So sánh số đo giữa
các góc ADF vá
góc ABC, nhận
xét tỷ số giữa độ
dài của đường
trung bình và cạnh
đáy tương ứng.
9 Tên file: tamgiac1.gsp Dựng tam giác cho trước 3 Thay đổi độ dài 3
cạnh cạnh cho trước
(điều kiện độ dài
của một cạnh nhỏ
hơn tổng độ dài
hai cạnh còn lại
và lớn hơn hiệu
độ dài hai cạnh
còn lại)
Dùng chuột kết
nối đỉnh B thành
tam giác hoàn
chỉnh.
10 Tên file: tamgiac2.gsp Cho trước 3 góc, dựng tam Thay đổi độ lớn 3
School@net Co., Ltd. Page 94
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
giác góc cho trước.
11 Tên file: tamgiac3.gsp Cho trước hai cạnh và một Thay đổi độ lớn 2
góc, dựng tam giác. cạnh và góc cho
trước. Dùng chuột
kết nối đỉnh B
thành tam giác
hoàn chỉnh.
12 Tên file: 3trungtr.gsp Ba đường trung trực của Di chuyển 3 đỉnh
một tam giác đi qua một tam giác.
điểm, điểm này cách đều
3 đỉnh tam giác
13 Tên file: phangiac.gsp Ba đường phân giác của Di chuyển 3 đỉnh
một tam giác cùng đi qua tam giác.
một điểm. Điểm này cách
đều 3 cạnh tam giác.
14 Tên file: quanhec.gsp Trong tam giác: Di chuyển các
đỉnh tam giác.
Tổng độ dài hai cạnh bất
Quan sát các số đo
kì bao giờ cũng lớn hơn
các cạnh.
độ dài cạnh còn lại.
Hiệu độ dài hai cạnh bất
kì bao giờ cũng nhỏ hơn
độ dài hai cạnh còn lại.
15 Tên file: quanhegc.gsp Trong một tam giác Di chuyển các
đỉnh tam giác.
Góc đối diện với cạnh lớn
Quan sát các số đo
hơn là góc lớn hơn.
các cạnh các góc.
School@net Co., Ltd. Page 95
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
Cạnh đối diện với góc lớn
hơn là cạnh lớn hơn.
16 Tên file: tamngoai.gsp Ba đường trung trực của Di chuyển 3 đỉnh
một tam giác cùng đi qua tam giác. Quan sát
một điểm. Điểm này cách các số đo từ điểm
đều 3 đỉnh tam giác. H tới các đỉnh.
School@net Co., Ltd. Page 96
Geometer's Sketchpad User Guide
Lớp 8
ST Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
T
1 Tên file: Thangcan.gsp Hình thang cân có hai Di chuyển các
cạnh bên bằng nhau, có đỉnh của hình
hai đường chéo bằng thang cân, Quan sát
nhau, hai góc kề nhau sự thay đổi của
trên cùng một đáy bằng các số đo.
nhau.
2 Tên file: Hthang.gsp Hình thang có tổng hai Thay đổi các đỉnh
góc kề nhau khác đáy của hình thang,
bằng 180 độ. quan sát sự thay
đổi của các số đo.
3 Tên file: Hbhanh.gsp Hình bình hành có hai Di chuyển các
cạnh đối diện bằng đỉnh, cạnh hình
nhau và hai góc đối bình hành, quan sát
diện bằng nhau. sự thay đổi độ lớn
các góc, các cạnh
hình bình hành.
4 Tên file: doixungt.gsp Đối xứng của một Di chuyển tâm đối
điểm, một hình qua xứng hoặc các
Đối xứng của một hình qua
một điểm, đối xứng đỉnh của hình.
một điểm:
qua tâm của một hình. Nhận xét sự thay
đổi.
Đối xứng qua tâm của một
hình:
School@net Co., Ltd. Page 97
Geometer's Sketchpad User Guide
ST Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
T
5 Tên file: hinhcn.gsp Hình chữ nhật là hình Di chuyển các
bình hành có một góc đỉnh hình chữ
vuông. nhật. Nhận xét sự
thay đổi.
6 Tên file: hinhthoi.gsp Hình thoi là hình bình Di chuyển các
hành có hai cạnh kề đỉnh hình thoi.
bằng nhau. Nhận xét sự thay
đổi.
7 Tên file: Hvuong.gsp Hình vuông là hình chữ Di chuyển các
nhật có hai cạnh kề đỉnh hình vuông.
bằng nhau. Nhận xét sự thay
đổi.
8 Tên file: thangtb.gsp Đường trung bình của Di chuyển các
hình thang song song đỉnh của hình
với hai đáy và có độ dài thang.
bẳng nửa tổng độ dài
hai đáy
9 Tên file: cheohbh.gsp Một tứ giác là hình bình Di chuyển các
hành khi và chỉ khi hai đỉnh hình bình
đường chéo cắt nhau hành.
tại trung điểm mỗi
đường.
School@net Co., Ltd. Page 98
Geometer's Sketchpad User Guide
ST Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
T
10 Tên file: trucdx.gsp Hai điểm M và M’gọi Di chuyển các trục
là đối xứng với nhau đối xứng. Di
qua đường thẳng d nếu chuyển các điểm
d là đường trung trực các hình.
của đoạn MM’.
Hai hình F và F’ gọi là
đối xứng nhau qua
đường thẳng d, nếu
mỗi điểm thuộc hình
này đối xứng qua d với
một điểm thuộc hình
kia hoặc ngược lại
11 Tên file: den.gsp Giá đỡ đèn gồm những Nhấn đúp chuột
thanh kim loại có chiều vào nút Animate
dài bằng nhau và được hoặc dịch chuyển
liên kết với nhau tại hai điểm B theo trục
đầu và trung điểm. B có AP
thể trượt trên rãnh AP.
Chứng minh C1,C2, C3,
C4 thẳng hàng.
12 Tên file: dgdeu.gsp Một số hình đa giác Nhấn chuột di
đều. chuyển những
điểm draw để thay
đổi độ lớn hình đa
giác đều.
School@net Co., Ltd. Page 99
Geometer's Sketchpad User Guide
Lớp 9
ST Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
T
1 Tên file: Duongtro.gsp Quỹ tích các điểm cách Kích đúp chuột vào
điểm O cho trước một nút Đường tròn.
khoảng cách không đổi Nhận xét quỹ tích
R>0 được gọi là đường được tạo ra khi
tròn tâm O bán kính R. điểm A di chuyển
quanh điểm O, cách
O một khoảng cho
trước.
2 Tên file: Qtdt.gsp Quỹ tích các điểm M sao Nhấn đúp chuột vào
cho góc (AMB) = 90 độ, nút Animate, hoặc di
trong đó AB là một đoạn chuyển điểm M.
thẳng cho trước là đường
tròn đường kính AB.
3 Tên file: tronthan.gsp Vị trí tương đối của Kích đúp chuột vào
đường thẳng và đường nút Di chuyển. Quan
tròn sát các điểm tiếp
xúc của đường
d>R: Không có điểm
thẳng và đường
chung.
tròn, tương ứng với
d=R: Có một điểm chung. từng độ lớn của d
d r1+r2: Không có điểm hai đường tròn) và
chung. so sánh với giá trị
của tổng và hiệu hai
d< r1-r2: Không có điểm bán kính.
chung .
School@net Co., Ltd. Page 100
Geometer's Sketchpad User Guide
ST Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
T
5 Tên file: noitiep.gsp Trong một đường tròn, số Thay đổi góc nội
đo của một góc nội tiếp tiếp trong đường
bằng nửa số đo của cung tròn. Quan sát, so
bị chắn. sánh số đo góc nội
tiếp và số đo cung bị
chắn.
6 Tên file: noingoai.gsp Đường tròn ngoại tiếp Di chuyển các đỉnh
tam giác có tâm là điểm của tam giác. Tương
giao nhau của 3 đường ứng với mỗi một
trung trực. tam giác mới sẽ có
một đường tròn nội
Đường tròn nội tiếp tam
tiếp và ngoại tiếp
giác có tâm là điểm giao
riêng.
nhau của 3 đường phân
giác.
7 Tên file: Bangtiep.gsp Đường tròn bàng tiếp tam Di chuyển các đỉnh
giác có tâm là điểm giao của tam giác. Tương
nhau của 1 đường phân ứng với mỗi một
giác trong và hai đường tam giác mới sẽ có
phân giác ngoài của tam những đường tròn
giác. bàng tiếp riêng.
8 Tên file: Tgnt.gsp Trong một tứ giác nội Di chuyển các đỉnh
tiếp, tổng số đo hai góc của tứ giác nội tiếp,
đối diện bằng hai góc quan sát độ lớn của
vuông. các góc trong tứ giác
và đưa ra nhận xét.
School@net Co., Ltd. Page 101
Geometer's Sketchpad User Guide
ST Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
T
9 Tên file: phepquay.gsp Phép quay điểm và phép Nhấn đúp chuột vào
quay hình. các nút Quay điểm
và Quay hình.
10 Tên file: SP.gsp Độ dài và diện tích hình Thay đổi độ lớn của
tròn, hình quạt. bán kính hình tròn r,
thay đổi độ lớn của
hình quạt. Quan sát
sự thay đổi của độ
lớn của diện tích và
chu vi các hình,
nhận xét.
11 Tên file: 1tt.gsp Nếu một đường thẳng là Di chuyển điểm A
một tiếp tuyến của một để thay đổi đường
đuờng tròn thì nó vuông thẳng. Với mỗi
góc với bán kính đi qua đường thẳng lại có
tiếp điểm. một điểm chung với
đường tròn. Nhận
xét góc tạo bởi
đường thẳng và bán
kính đi qua tiếp
điểm.
12 Tên file: 2tt.gsp Nếu hai tiếp tuyến của Thay đổi bán kính
một đường tròn cắt nhau đường tròn, thay đổi
tại một điểm thì giao điểm giao nhau giữa
điểm này cách đều hai hai đường thẳng
tiếp điểm và tia kẻ từ giao tiếp tuyến.
điểm qua tâm đường tròn
là tia phân giác của góc
tạo bởi hai tiếp tuyến.
School@net Co., Ltd. Page 102
Geometer's Sketchpad User Guide
ST Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
T
13 Tên file: trucdx.gsp Bất kỳ đường kính nào Di chuyển điểm X.
cũng là trục đối xứng của Với mỗi điểm X’ là
đường tròn. điểm đối xứng của
X qua đường kính ta
đều có X’ ∈ đường
tròn đường kính AB.
14 Tên file: daycung.gsp Trong ha dây cung không Dịch chuyển điểm
bằng nhau của một đường B1 hoặc B2 để thay
tròn, dây cung lớn hơn khi đổi khoảng cách từ
và chỉ khi nó gần tâm hơn. hai dây cung c1, c2
tới tâm đường tròn.
Quan sát số đo độ
dài của hai dây
cung.
15 Tên file: hinhhop.gsp Hình hộp là một lăng trụ Di chuyển điểm A’
có đáy là hình bình hành. để thay đổi chiều
cao của hình hộp. Di
chuyển các điểm
trên mặt đáy.
16 Tên file: chopcut.gsp Cắt hình chóp cụt bằng Di chuyển điểm A’
một mặt phẳng song song theo cạnh SA.
với đáy, phần hình chóp
nằm giữa mặt phẳng đó
và mặt phẳng đáy là hình
chóp cụt.
School@net Co., Ltd. Page 103
Geometer's Sketchpad User Guide
Lớp 10
ST Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
T
1 Tên file: trucdx.gsp Phép đặt tương Di chuyển trục
ứng mỗi điểm M đối xứng d, di
với điểm M’ đối chuyển các
xứng với M qua đỉnh của hình
đường thẳng d gọi tứ giác. Quan
là phép đối xứng sát.
trục.
2 Tên file: dxtam.gsp Phép đặt tương Di chuyển tâm
ứng mỗi điểm M O, di chuyển
với điểm M’ đối các đỉnh của
xứng với M qua tình đa giác.
điểm O gọi là phép Quan sát.
đối xứng tâm.
3 Tên file: tinhtien.gsp Phép đặt tương Thay đổi độ
ứng với mỗi điểm lớn và hướrng
M một điểm M’ r của vectơ v .
uuuuur
sao cho MM ' = v Thay đổi điểm
r
( v là vectơ cố M và các đỉnh
định) gọi r phép
là của hình tam
tịnh tiến v . giác. Quan sát.
4 Tên file: doihinh.gsp Phép dời hình là Di chuyển các
một quy tắc để trục, tâm, véc
với mỗi điểm M tơ. Quan sát sự
có thể xác định thay đổi.
được một điểm
M’ (gọi là tương
ứng với M) sao
cho nếu hai điểm
M’ và N’ tương
ứng với hai điểm
M và N thì MN =
M’N’.
Các phép đối xứng
trục, đối xứng
tâm, phép tịnh tiến
School@net Co., Ltd. Page 104
Geometer's Sketchpad User Guide
ST Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
T
đều là phép dời
hình
5 Tên file: vitu.gsp Cho một điểm O Thay đổi độ
cố định, và một tỷ lớn hai đoạn
l thẳng l và k để
số k = khác 0. thay đổi tỷ số
j
Với mỗi điểm M l
k= dịch
ta có một điểm M’ j
duy u ất saor
nh uuuucho
uuuur chuyển tâm vị
OM ' = k OM . tự O. Quan sát
Phép đặt tương sự thay đổi.
ứng với mỗi điểm
M điểm M’ như
thế gọi là phép vị
tự tâm O tỷ số k.
6 Tên file: dongdang.gsp Phép đồng dạng là Thay đổi độ
quy tắc để với lớn hai đoạn
mỗi điểm M xác thẳng l và k để
định được điểm thay đổi tỷ số
M’ sao cho nếu M’ l
và N’ là các điểm k= dịch
j
tương ứng với M chuyển tâm vị
và N thì M’N’ = tự O. Quan sát
k*MN, trong đó k sự thay đổi.
là một số dương
không đổi. Số
dương k gọi là tỉ
số của phép đồng
dạng.
7 Tên file: Ndao5.gsp Phép nghịch đảo. Có 2 control
Point:
E --> E’ với tâm
nghịch đảo tại O. - 1 điểm điều
khiển làm cho
OExOE’ = Const
E chuyển động
Ví dụ này xét bất kỳ trên vòn
trường hợp điểm tròn.
E nằm trên một
- 1 điểm
vòng tròn.
control thứ hai
Ảnh của phép biến điều khiển vị
đổi tuỳ thuộc vào trí của vòng
vị trí của vòng tròn tròn.
so sánh với tâm
nghịch đảo O.
School@net Co., Ltd. Page 105
Geometer's Sketchpad User Guide
ST Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
T
8 Tên file: Ndao1.gsp Phép nghịch đảo. Có 1 điểm
Control Point
E --> E’ với tâm
điều khiển cho
nghịch đảo tại O.
E chạy trên
OExOE’ = Const đường thẳng.
Ví dụ này xét
trường hợp điểm
E nằm trên một
đường thẳng.
Ảnh của phép biến
đổi là một vòng
tròn.
9 Tên file: Ndao2.gsp Phép nghịch đảo. Có 1 điểm
E --> E’ với tâm Control Point
điều khiển vị
nghịch đảo tại O.
trí chuyển
OExOE’ = Const động của E
Ví dụ này xét trên vòng tròn
trường hợp điểm đã cho.
E nằm trên một
vòng tròn đi qua
tâm nghịch đảo O.
Ảnh của phép biến
đổi là một đường
thẳng.
10 Tên file: Ndao3.gsp Phép nghịch đảo. Có 1 điểm
Control Point
E --> E’ với tâm
điều khiển vị
nghịch đảo tại O.
trí chuyển
OExOE’ = Const động của E
Ví dụ này xét trên vòng tròn
trường hợp điểm đã cho.
E nằm trên một
vòng tròn không đi
qua O và bao điểm
này.
Ảnh của phép biến
đổi sẽ là một vòng
tròn.
School@net Co., Ltd. Page 106
Geometer's Sketchpad User Guide
ST Tên File, hình Mô tả ngắn Điều khiển
T
11 Tên file: Ndao4.gsp Phép nghịch đảo. Có 1 điểm
Control Point
E --> E’ với tâm
điều khiển vị
nghịch đảo tại O.
trí chuyển
OExOE’ = Const động của E
Ví dụ này xét trên vòng tròn
trường hợp điểm đã cho.
E nằm trên một
vòng tròn không
bao điểm O.
Ảnh của phép biến
đổi là một cung
tròn.
School@net Co., Ltd. Page 107
Geometer's Sketchpad User Guide
Phụ lục 7: Một số bài toán mẫu
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
1 Tên file: Pitago.gsp Định lý Pitago: Bình Di chuyển các
phương cạnh huyền đỉnh của tam giác.
bằng tổng bình Quan sát, so sánh
phương hai cạnh kề sự thay đổi độ lớn
của tam giác vuông. của bình phương
cạnh huyền và độ
lớn của tổng bình
phương hai cạnh
kề.
2 Tên file: Dteuler Trọng tâm, trực tâm, Di chuyển các
tâm vòng tròn ngoại đỉnh của tam giác.
tiếp luôn nằm trên một Trọng tâm, trực
đường thẳng, đó là tâm, tâm vòng tròn
đường thẳng Euler. ngoại tiếp thay
đổi nên đường
thẳng Euler sẽ
thay đổi.
3 Tên file: hinhhbh.gsp Định lý Napoleon tổng Có thể di chuyển
quát: Cho hình bình các đỉnh của hình
hành. Dựng 4 hình bình hành để quan
vuông về phía ngoài sát.
của hình bình hành và
có các cạnh là các
cạnh của hình bình
hành. Chứng minh
rằng tâm của các hình
vuông này tạo nên một
hình vuông.
School@net Co., Ltd. Page 108
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
4 Tên file: pappa.gsp Nếu A, C, E nằm trên Di chuyển các
một đường thẳng, B, điểm cho trước
D, F nằm trên một nằm trên đường
đường thẳng khác và thẳng.
AB, CD, EF lần lượt
cắt DE, FA, BC tại L.
M. N thì các điểm này
thẳng hàng.
5 Tên file: vteuler.gsp A1,B1,C1: chân đường Di chuyển các
cao đỉnh của tam giác
M, N, P trung điểm các ABC.
cạnh tam giác.
K, S, J: trung điểm các
đường nối trực tâm H
với các đỉnh tam giác.
G: trọng tâm tam giác
ABC
E: Tâm đường tròn 9
điểm Euler
Ta luôn có H, E, G
thẳng hàng và EH =
2EG.
6 Tên file: Potoleme.gsp Định lý Pôtôlêmê: Di chuyển các
đỉnh của tứ giác
Nếu một tứ giác nội
nội tiếp.
tiếp một đường tròn
thì tích hai đường chéo
bằng tổng các tích hai
cạnh đối diện.
7 Tên file: Pedal.gsp Tam giác Pedal thứ ba Di chuyển các
đồng dạng với tam đỉnh tam giác đầu.
giác ban đầu.
School@net Co., Ltd. Page 109
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
8 Tên file: Simson.gsp Cho một điểm D nằm Di chuyển điểm D
trên đường tròn ngoại quanh đường tròn
tiếp tam giác.Từ D kẻ ngoại tiếp tam
3 đường vuông góc tới giác.
3 cạnh tam giác và lần
lượt cắt ba cạnh tam
giác tại A1, B1, C1, 3
điểm này luôn thẳng
hàng. Đường thẳng
nối 3 điểm A1, B1, C1
là đường thẳng
Simson.
9 Tên file: Brianso.gsp Nếu các cạnh của một Dịch chuyển điểm
lục giác tiếp xúc ngoại P.
với một đường tròn thì
các đường chéo đối
diện của lục giác sẽ
đồng quy tại một
điểm.
10 Tên file: Dlpascal.gsp Giao điểm các cặp Di chuyển các
cạnh đối diện của một đỉnh của lục giác.
lục giác nội tiếp vòng
tròn sẽ thẳng hàng.
School@net Co., Ltd. Page 110
Geometer's Sketchpad User Guide
Phụ lục 8: Một số bài toán quĩ tích
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
1 Tên file: QT1.gsp Cho một đường tròn cố định Nhấn đúp chuột
tâm O và điểm A cố định bên vào nút Animate
ngoài đường tròn. Một điểm hoặc di chuyển
M chuyển động trên đường điểm M xung
tròn. Tìm quỹ tích trung điểm quanh đường tròn
H của AM. tâm O.
2 Tên file: QT2.gsp Cho nửa đường tròn cố định Nhấn đúp chuột
đường kính AB. Một điểm vào nút Animate
M chạy trên nửa đường tròn hoặc di chuyển
này. Trên AM lấy điểm M điểm M xung
sao cho AN = MB. Hãy tìm quanh đường tròn
quỹ tích điểm N khi M chạy tâm O.
trên nửa đường tròn đã cho.
3 Tên file: QT3.gsp Cho tam giác ABC nội tiếp Di chuyển điểm
đường tròn tâm O. D là một D xung quanh
điểm chuyển động trên cung cung BC không
BC không chứa đỉnh A. Nối chứa đỉnh A.
A với D. Hạ CH vuông góc
với AD. Tìm quỹ tích của
điển H.
School@net Co., Ltd. Page 111
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
4 Tên file: QT4.gsp Cho tam giác ABC vuông tại Di chuyển điểm
A. Từ điểm M trên đáy BC M theo đoạn
dựng tia vuông góc với BC, thẳng BC, hoặc
tia này cắt AB và AC tại P và nhấn đúp chuột
Q. Gọi R và S là trung điểm vào nút Animate.
các đoạn thẳng PB và CQ.
Tìm quỹ tích trung điểm E
của RS khi M chạy trên đáy
BC.
5 Tên file: QT5.gsp Cho đường tròn (O) bán kính Di chuyển điểm
OA và vòng tròn tâm (O’) Control Point
đường kính OA. Từ A kẻ
một cát tuyến cắt (O’) và (O)
tại C và D. Một cát tuyến
thay đổi qua O cắt (O’) tại M
và cắt (O) tại N, N’ DN cắt
CM tại P và DN’, cắt CM tại
P’. Tìm quỹ tích P và P’.
6 Tên file: QT6.gsp Cho tam giác cân ABC, CA = Nhấn đúp chuột
CB. Trên các cạnh CA và vào nút Animate
CB, lần lượt lấy hai điểm hoặc di chuyển
tuỳ ý P và Q sao cho AP và điểm P theo cạnh
CQ. Tìm tập hợp M các trung AC.
điểm của tất cả các đoạn
thẳng PQ
7 Tên file: Qt7.gsp Về một phía của đoạn thẳng Nhấn đúp chuột
AB có độ dài a, vẽ hai hình chọn nút Animate
vuông AMNP và BMKL, với hoặc di chuyển
M là một điểm tuỳ ý thuộc điểm M theo
đoạn thẳng AB. Gọi I là đoạn thẳng AB.
trung điểm của đoạn thẳng
nối tâm của hai hình vuông
AMNP và MBKL. Tìm tập
hợp các điểm I khi điểm M
thay đổi trên đoạn AB.
School@net Co., Ltd. Page 112
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
8 Tên file: Qt8.gsp Trên hai đường thẳng vuông Nhấn chuột đúp
góc đã cho lấy lần lượt các vào nút Animate
điểm A, B sao cho độ dài A, hoặc di chuyển
B bằng l cho trước. Tìm quỹ điểm AM theo
tích trung điểm M của AB. đường thẳng a.
Di chuyển điểm
D’ để thay đổi đô
dài d.
9 Tên file: Qt9.gsp Cho đường tròn tâm O, Nhấn đúp chuột
đường kính AB, C là một vào nút Animate
điểm chuyển động trên hoặc di chuyển
đường tròn đó, kẻ CD vuông điểm C quanh
góc với AB. Nối O với C, đường tròn tâm O
trên OC lấy điểm E sao cho
OE = CD. Tìm quỹ tích điểm
E.
10 Tên file: Qt10.gsp Cho nửa đường tròn tâm O Nhấn đúp chuột
đường kính AB, hai điểm C vào nút Animate
và D nằm trên nửa đường hoặc di chuyển
tròn sao cho OC vuông góc điểm C quanh
với OD (C thuộc cung AD). nửa đường tròn
AD cắt BC tại I; hai tia AC tâm O.
và BD cắt nhau ở P. Tìm tập
hợp các điểm I và P khi hai
điểm C và D chuyển động
trên nửa đường tròn.
11 Tên file: Qt11.gsp Cho tam giác ABC vuông tại Nhấn đúp chuột
A. Vẽ hai nửa đường tròn vào nút Animate
đường kính AB và AC thuộc hoặc di chuyển
miền ngoài của tam giác. điểm D quanh
Một cát tuyến thay đổi qua A nửa đường tròn
cắt hai nửa đường tròn trên bán kính AB.
lần lượt tại D và E. Tìm tập
hợp điểm F trung điểm của
đoạn D, E.
School@net Co., Ltd. Page 113
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
12 Tên file: Qt12.gsp Cho đoạn thẳng AB. Trên Di chuyển điểm
cùng nửa bờ AB vẽ tia Ax và Control Point.
By vuông góc với AB. Một
cát tuyến thay đổi sao cho
cắt hai tia này lần lượt tại M
và N tạo thành hình thang
AMNB có diện tích không
đổi. Tìm tập hợp chân
đường vuông góckẻ từ trung
điểm của AB xuống MN.
13 Tên file: QT13.gsp Cho điểm O đường thẳng a Nhấn đúp chuột
không đi qua O. Tìm tập hợp vào nút Animate
các đỉnh B của tam giác đều hoặc di chuyển
OAB, trong đó A∈ a điểm A theo
đường thẳng a.
14 Tên file: Qt14.gsp Cho hình vuông ABCD, vẽ Di chuyển điểm
tia Ax tuỳ ý nằm trong góc Control Point.
vuông BAD. Tia phân giác
các góc Bax và Dax cắt các
cạnh BC và DC tại M và N.
Gọi E là giao điểm của MN
với Ax. Hỏi khi Ax quét một
góc vuông BAD thì EA tạo
nên hình nào.
15 Tên file: QT15.gsp Cho đường tròn đường kính Nhấn đúp chuột
AB, một điểm M chạy trên vào nút Animate
đường tròn. Đường thẳng d hoặc di chuyển
tiếp xúc với đường tròn tân điểm M quanh
O tại A. Gọi P và Q lần lượt đường tròn bán
là hình chiếu vuông góc của kính AB.
M xuống AB và d. Tìm quỹ
tích điểm K là trung điểm
của đoạn PQ.
School@net Co., Ltd. Page 114
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
16 Tên file: QT16.gsp Cho một góc vuông xOy, trên Nhấn đúp chuột
tia Oy ta lấy điểm A cố định vào nút Animate
sao cho OA = d, trên tia Ox ta hoặc di chuyển
lấy một điểm B di động. Vẽ điểm B theo
trong góc xOy hình vuông đường thẳng OB.
ABCD. Tìm quỹ tích các Di chuyển điểm
điểm D khi B di động. D1 hoặc D2 để
thay đổi độ dài d.
17 Tên file: Qt17.gsp Cho hình thoi ABCD có cạnh Nhấn đúp chuột
AB cố định. Tìm quỹ tích vào nút Animate,
giao điểm O của hai đường hoặc di chuyển
chéo của hình thoi đó. điểm D.
18 Tên file: Qt18.gsp Trong một đường tròn (O), Nhấn đúp chuột
AB là một đường kính cố vào nút Animate,
định. M là một điểm chạy hoặc di chuyển
trên đường tròn. Nối MA, điểm M quanh
MB và trên tia đối của tia đường tròn (O).
MA ta lấy điểm I sao cho MI
= 2 MB.
Tìm tập hợp các điểm I nói
trên.
19 Tên file: Qt19.gsp Cho đường tròn (O,R) đường Nhấn đúp chuột
kính AB. Gọi d là tiếp tuyến vào nút Animate,
của O tại A. C là điểm hoặc di chuyển
chuyển động trên đường điểm C theo tiếp
thẳng (d). BC cắt O tại D. tuyến d.
Gọi E là trung điểm của BD.
Tìm tập hợp tâm O1 của
đường tròn ngoại tiếp tam
giác AEC
School@net Co., Ltd. Page 115
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
20 Tên file: Qt20.gsp Cho hình vuông ABCD có Di chuyển điểm
tâm O, vẽ đường thẳng (d) Control Point để
quay quanh O cắt hai cạnh quay đường
AD và BC lần lượt tại E và thẳng d quanh
F. Từ E, F lần lượt vẽ các tâm O.
đường thẳng song song với
BD,AC cắt nhau tại I. Tìm
tập hợp điểm I.
21 Tên file: Qt21.gsp Cho đoạn thẳng AB cố định, Nhấn đúp chuột
C là điểm chuyển động trên vào nút Animate
đoạn thẳng AB. hoặc di chuyển
điểm C trên đoạn
1. Trên cùng một nửa mắt
AB.
phẳng bờ là AB dựng tam
giác đều ACD, CEB. Tìm tập
hợp các trung điểm M của
đoạn DE.
2. Trên hai nửa mặt phẳng
đối nhau bờ là AB dưng tam
giác đều ACD và CEB
Tìm tập hợp các trung điểm
M của đoạn DE.
22 Tên file: Qt22.gsp Cho đường tròn (O,R), Nhấn đúp chuột
đường kính cố định AB và vào nút Animate
đường kính CD di động. AC hoặc di chuyển
và AD cắt tiếp tuyến (a) với điểm C(draw)
(O) tại B lần lượt tại M và quanh đường tròn
N. đường kính AB.
Tìm tập hợp tâm I của
đường tròn ngoại tiếp tam
giác CMN.
23 Tên file: Qt23.gsp Cho tam giác ABC vuông tại Nhấn đúp chuột
A, D là điểm chuyển động vào nút Animate
trên đoạn thẳng AB. Trên tia hoặc di chuyển
BC lấy điểm E sao cho BE = điểm D trên đoạn
BD. Đường vuông góc với AB.
ED tại E cắt đường thẳng
School@net Co., Ltd. Page 116
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
AC tại F. Tìm tập hợp các
tâm đường tròn ngoại tiếp
tam giác AEF.
24 Tên file: Qt24.gsp Cho hình vuông ABCD cố Nhấn đúp chuột
định. Điểm M chuyển động lên nút Animate
trên tia đối của tia BA, điểm hoặc di chuyển
N chuyển động trên tia đối điểm M trên tia
của tia CB sao cho AM = đối của tia BA.
CN. Tìm tập hợp các trung
điểm I của đoạn thẳng MN.
25 Tên file: Qt25.gsp Cho AB là dây cung cố định Nhấn đúp chuột
của đường tròn cố định vào nút Animate
(O,R). M là điểm chuyển hoặc di chuyển
động trên cung lớn AB. H là điểm M trên cung
hình chiếu của A trên tia lớn AB.
phân giác Mx của góc AMB
Tìm tập hợp các điểm H.
26 Tên file: Qt26.gsp Cho đường tròn (O,R), Nhấn đúp chuột
đường kính AB. M là điểm vào nút Animate
chuyển động trên đường hoặc di chuyển
tròn. Vẽ tiếp tuyến xAy, vẽ điểm M xung
MH vuông góc với xy, với H quanh đường
thuộc xy. Tia phân giác góc tròn.
AOM cắt đường thẳng MH
tại N.
Tìm tập hợp các điểm N.
School@net Co., Ltd. Page 117
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
27 Tên file: Qt27.gsp Cho hình vuông ABCD, lấy Nhấn đúp chuột
điểm M trên cạnh BC. vào nút Animate
Đường thẳng DM cắt cạnh hoặc di chuyển
AB kéo dài tại Q, đường điểm M trên cạnh
thẳng AM cắt cạnh DC kéo BC.
dài tại P. PB cắt CQ tại I.
Khi M chuyển động trên
đoạn BC, hãy tìm quỹ tích
điển I.
28 Tên file: Qt28.gsp Cho đường tròn (O, R), hai Nhấn đúp chuột
đường kính AB và CD vuông vào nút Animate
góc. M là điểm di động trên hoặc di chuyển
cung CAD. H là hình chiếu điểm M trên cung
của M trên AB. Gọi tâm I là CAD.
đường tròn nội tiếp tam giác
HMO.
Tìm tập hợp các điểm I
29 Tên file: Qt29.gsp Cho đường tròn (O,R) cố Nhấn đúp chuột
định, A là điểm cố định trên vào nút Animate
(O), B là điểm di động trên hoặc di chuyển
(O). Các tiếp tuyến tại A và điểm B quanh
B cắt nhau tại C. Tìm tập đường tròn.
hợp trực tâm H của tam giác
ABC.
30 Tên file: Qt30.gsp Cho tam giác ABC. Trên tia Di chuyển điểm
đối của tia BA, CA có hai M theo tia đối
điểm di động M, N sao cho của tia BA.
BM= CN. Tìm tập hợp các
trung điểm K của MN.
School@net Co., Ltd. Page 118
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
31 Tên file: Qt31.gsp Cho đường tròn (O), A là Nhấn đúp chuột
điểm cố định nằm ngoài (O). vào nút Animate
BOC là đường kính quay hoặc di chuyển
quanh O. Tìm tập hợp tâm I điểm B theo
đường tròn ngoại tiếp tam đường tròn để
giác ABC. quay đường kính
BC
32 Tên file: Qt32.gsp Cho tam giác cân ABC nội Nhấn đúp chuột
tiếp đường tròn (O,R). Có vào nút Animate,
AB = AC = R 2 . M là điểm hoặc di chuyển
chuyển động trên cung nhỏ điểm M trên
AC, đường thẳng AM cắt cung nhỏ AC.
BC tại D. Tìm tập hợp các
điểm I là tâm đường tròn
ngoại tiếp tam giác MDC.
33 Tên file: Qt33.gsp Cho tam giác ABC, H là trực Di chuyển điểm
tâm. Hai đường thẳng song Control Point để
song (d) và (d’) lần lượt đi di chuyển hai
qua A và H. Các điểm M, N đường thẳng d và
lần lượt là hình chiếu của B d’.
và C trên (d); các điểm Q,P
lần lượt là hình chiếu của B,
C trên (d’). MP cắt NQ tại I.
Tìm tập hợp điểm I khi (d)
và (d’) di động.
34 Tên file: Qt34.gsp Cho hai đường tròn (O) và Di chuyển điểm
(O’) tiếp xúc ngoài nhau tại Control Point để
A. Một đường thẳng (d) qua di chuyển đường
A cắt hai đường tròn tại B và thẳng d.
C.
Tìm tập hợp các trung điểm
M của đoạn thẳng BC khi
đường thẳng (d) quay quanh
A.
School@net Co., Ltd. Page 119
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
35 Tên file: Qt35.gsp Cho điểm A chuyển động Nhấn đúp chuột
trên cung lớn BC cố định của vào nút Animate
đường tròn (O,R) hoặc di chuyển
điểm A theo cung
Tìm tập hợp các tâm I đường
BC.
tròn nội tiếp trong tam giác
ABC.
36 Tên file: Qt36.gsp Cho 3 điểm A, B, C thẳng Nhấn đúp chuột
hàng theo thứ tự đó. Gọi vào nút Animate
(O1) và (O2) là các nửa hoặc di chuyển
đường tròn đường kính AB, điểm H trên đoạn
AC nằm trên hai nửa mặt AB.
phẳng đối nhau bờ AB. Một
điểm H chuyển động trên
đoạn AB. Đường thẳng
vuông góc với AB tại H cắt
(O1) và (O2) lần lượt tại D,
E. Hai đường thẳng DB và
EC cắt nhau tại M.
Tìm tập hợp các điểm M.
37 Tên file: Qt37.gsp Cho đường tròn (O1), điểm Nhấn đúp chuột
A cố định trên đường tròn. vào nút Animate
Trên tiếp tuyến tại A lấy hoặc di chuyển
một điểm B cố định. Gọi tâm O2 theo
đường tròn (O2) là đường đường thẳng
tròn tiếp xúc với AB tại B có vuông góc với AB
bán kính thay đổi. tại B.
Tìm tập hợp các trung điểm I
của dây chung CD của (O1)
và (O2)
38 Tên file: Qt38.gsp Cho điểm M chuyển động Nhấn đúp chuột
trên đường tròn (O,R); A là vào nút Animate
điểm cố định nằm ngoài hoặc di chuyển
đường tròn sao cho OA = 2R. điểm M quanh
Kẻ phân giác OD của tam đường tròn tâm
giác OAM. O.
Tìm tập hợp các điểm D.
School@net Co., Ltd. Page 120
Geometer's Sketchpad User Guide
STT Tên file, hình Mô tả ngắn Ghi chú
39 Tên file: Qt39.gsp Cho đường tròn (O,R) và dây Nhấn đúp chuột
cung BC cố định. A là điểm vào nút Animate
chuyển động trên (O), M là hoặc di chuyển
trung điểm của AB. Tìm quỹ điểm A quanh
tích hình chiếu H của M trên đường tròn tâm
AC. O.
40 Tên file: Qt40.gsp Cho tam giác đều ABC. Tìm Nhấn đúp chuột
tập hợp các điểm M sao cho vào nút Animate
khoảng cách từ M đến A hoặc di chuyển
bằng tổng khoảng cách từ M điểm M. Quan sát
đến B và C. các số đo và vết
của điểm M khi
di chuyển.
School@net Co., Ltd. Page 121
![](images/graphics/blank.gif)
![](images/graphics/blank.gif)
## Top Download Hệ điều Hành
-
[Giáo trình nguyên lý hệ điều hành - Đặng Vũ Tùng](http://tailieu.vn/doc/giao-trinh-nguyen-ly-he-dieu-hanh-dang-vu-tung-10759.html)
165p
11248
3805
-
[Giáo trình tóm tắt Công nghệ phần mềm](http://tailieu.vn/doc/giao-trinh-tom-tat-cong-nghe-phan-mem-411772.html)
149p
867
423
-
-
[Bài giảng hệ điều hành mã nguồn mở - ĐH Hàng Hải](http://tailieu.vn/doc/bai-giang-he-dieu-hanh-ma-nguon-mo-dh-hang-hai-1582609.html)
93p
487
335
-
[Tự học sử dụng Linux - Kostromin V.A](http://tailieu.vn/doc/tu-hoc-su-dung-linux-kostromin-v-a-183835.html)
146p
1400
1049
-
[Bài giảng hệ điều hành - Đỗ Tuấn Anh](http://tailieu.vn/doc/bai-giang-he-dieu-hanh-do-tuan-anh-70475.html)
216p
1632
893
-
113p
566
398
-
42p
629
456
-
[Tự học và sử dụng Linux - Phan Vĩnh Thịnh](http://tailieu.vn/doc/tu-hoc-va-su-dung-linux-phan-vinh-thinh-10753.html)
212p
1071
852
-
[Các câu hỏi trắc nghiệm môn học Hệ điều hành](http://tailieu.vn/doc/cac-cau-hoi-trac-nghiem-mon-hoc-he-dieu-hanh-213178.html)
18p
1077
359
Tài Liệu Hệ điều hành Mới
[Xem thêm »](http://tailieu.vn/cong-nghe-thong-tin/he-dieu-hanh/)
Tài Liệu mới cập nhật
[Xem thêm »](http://tailieu.vn/tai-lieu/)

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)