markdown:
83 trang
Lượt xem: 20
Download: 10
# XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HAI GENE 16S VÀ 23S RIBOSOM RNA Ở VI KHUẨN – ỨNG DỤNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HAI GENE 16S VÀ 23S RIBOSOM RNA Ở VI KHUẨN ĐỂ PHÁT HIỆN CÁC TÁC NHÂN GÂY BỆNH VIÊM MÀNG NÃO MỦ (Bacterial Meningitis)
Chia sẻ:
[canhchuon_1](http://tailieu.vn/user/canhchuon_1)
Sự phát triển của ngành công nghệ thông tin trong những thập kỷ qua đã góp phần cải thiện chất lƣợng cuộc sống con ngƣời. Máy tính đã có mặt trong hầu hết các ngành khoa học, hỗ trợ con ngƣời giải quyết những công việc khó khăn và nhiều thời gian. Công nghệ sinh học đƣợc xem là ngành khoa học mũi nhọn của thế kỷ XXI. Với sự ra đời của kỹ thuật giải trình tự, nhiều bộ gene của sinh vật đã đƣợc giải mã, tạo ra một lƣợng dữ liệu sinh học khổng lồ. Điều này...
![](images/graphics/blank.gif)
![](images/graphics/blank.gif)
## Thể loại:
[Luận Văn - Báo Cáo](http://tailieu.vn/luan-van-bao-cao/)» [Khoa Học Tự Nhiên](http://tailieu.vn/luan-van-bao-cao/khoa-hoc-tu-nhien/)
## Chủ đề liên quan:
**Nội dung Text: XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HAI GENE 16S VÀ 23S RIBOSOM RNA Ở VI KHUẨN – ỨNG DỤNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HAI GENE 16S VÀ 23S RIBOSOM RNA Ở VI KHUẨN ĐỂ PHÁT HIỆN CÁC TÁC NHÂN GÂY BỆNH VIÊM MÀNG NÃO MỦ (Bacterial Meningitis)**
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
BỘ MÔN CÔNG NGHỆ SINH HỌC
***000***
LÊ VĂN TÁM
XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HAI GENE 16S VÀ 23S
RIBOSOM RNA Ở VI KHUẨN – ỨNG DỤNG CƠ SỞ DỮ LIỆU
HAI GENE 16S VÀ 23S RIBOSOM RNA Ở VI KHUẨN ĐỂ
PHÁT HIỆN CÁC TÁC NHÂN GÂY BỆNH VIÊM
MÀNG NÃO MỦ (Bacterial Meningitis)
Luận văn kỹ sƣ
Chuyên ngành: Công nghệ sinh học
Thành phố Hồ Chí Minh
-2006-
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
BỘ MÔN CÔNG NGHỆ SINH HỌC
***000***
XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HAI GENE 16S VÀ 23S
RIBOSOM RNA Ở VI KHUẨN – ỨNG DỤNG CƠ SỞ DỮ LIỆU
HAI GENE 16S VÀ 23S RIBOSOM RNA Ở VI KHUẨN ĐỂ
PHÁT HIỆN CÁC TÁC NHÂN GÂY BỆNH VIÊM
MÀNG NÃO MỦ (Bacterial Meningitis)
Luận văn Kỹ sƣ
Chuyên ngành: Công nghệ sinh học
Giáo viên hƣớng dẫn Sinh viên thực hiện
TS. TRẦN THỊ DUNG LÊ VĂN TÁM
LƢU PHÚC LỢI
Thành phố Hồ Chí Minh
-2006-
MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING
NONG LAM UNIVERSITY, HCMC
DEPARTMENT OF BIOTECHNOLOGY
************
CONSTRUCT DATABASE OF 16S AND 23S RIBOSAMAL RNA
GENE IN BACTERIA – APPLICATION THE DATABASE
FOR DETECTION BACTERIAL MENINGITIS
Graduation thesis
Major: Biotechnology
Professor Student
Ph.D. TRAN THI DUNG LE VAN TAM
LUU PHUC LOI
Ho Chi Minh City
-2006-
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến:
Ban Giám hiệu trƣờng Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh, Ban chủ
nhiệm Bộ môn Công nghệ Sinh học, cùng tất cả quý thầy cô đã truyền đạt kiến
thức cho tôi trong suốt quá trình học tại trƣờng.
TS. Trần Thị Dung và Cử Nhân Lƣu Phúc Lợi đã tận tình hƣớng dẫn, giúp đỡ
tôi trong thời gian làm khóa luận tốt nghiệp.
Xin gởi lời cảm ơn đến tập thể lớp Công Nghệ Sinh Học K28 đã động viên,
giúp đỡ và luôn ở bên cạnh tôi trong những lúc vui buồn.
Cha mẹ kính yêu đã nuôi nấng, dạy dỗ và động viên để con có thể đạt đƣợc
thành quả nhƣ ngày hôm nay.
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày…tháng…năm 2006
Sinh viên
LÊ VĂN TÁM
iii
TÓM TẮT KHÓA LUẬN
LÊ VĂN TÁM, Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh. Tháng 8/2006. “XÂY
DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HAI GENE 16S VÀ 23S RIBOSOM RNA Ở VI KHUẨN
– ỨNG DỤNG CƠ SỞ DỮ LIỆU HAI GENE 16S VÀ 23S RIBOSOM RNA Ở VI
KHUẨN ĐỂ PHÁT HIỆN CÁC TÁC NHÂN GÂY BỆNH VIÊM MÀNG NÃO
MỦ (Bacterial Meningitidis)”
Hội đồng hƣớng dẫn:
– TS. Trần Thị Dung
– Cử nhân Lƣu Phúc Lợi
Khóa luận đƣợc thực hiện tại bộ môn Công Nghệ Sinh Học - Trƣờng Đại Học
Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh, từ tháng 1/2006 đến 8/2006.
Với sự phát triển của kỹ thuật sinh học phân tử, một số lƣợng lớn các gene 16S
và 23S rRNA đã đƣợc giải trình tự. Những trình tự gene này đƣợc lƣu trữ trong CSDL
sinh học lớn nhƣ NCBI, EMBL, DDBj…Vì các CSDL này quá lớn và chứa rất nhiều
thông tin khác nhau, không tập trung cho một đối tƣợng cụ thể nên khó có thể thực
hiện việc truy xuất các thông tin phục vụ trực tiếp cho một nghiên cứu chuyên biệt. Do
vậy, mục tiêu của đề tài là tiến hành xây dựng cơ sở dữ liệu hai gene 16S và 23S rRNA
ở vi khuẩn và ứng dụng CSDL này để phát hiện các loài vi khuẩn gây bệnh viêm màng
não mủ.
Để đạt đƣợc mục tiêu trên, khóa luận cần đảm bảo thực hiện những nội dung nhƣ
sau:
Dùng Perl script để thu nhận các mẫu tin của hai gene từ trang CSDL GenBank
(CSDL nucleotide của NCBI). Tiếp tục sử dụng Perl script tách các mẫu tin thu
nhận đƣợc thành từng phần riêng biệt nhƣ accession number (mã số truy cập),
gi, definition, sequence (trình tự của gene)…
Thiết kế CSDL dựa vào mô hình dữ liệu quan hệ. Dùng Perl script để chuyển tự
động các thông tin tách đƣợc ở bƣớc trên vào CSDL.
Sử dụng giao thức CGI kết hợp với ngôn ngữ lập trình Perl để thiết kế trang
web CSDL về hai gene 16S và 23S rRNA ở các loài vi khuẩn.
iv
Sử dụng trình tự của hai gene 16S và 23S rRNA trong CSDL để thiết kế mồi cho
phản ứng PCR phát hiện và phân biệt các tác nhân gây bệnh viêm màng não
mủ.
Đề tài đã đạt đƣợc những kết quả nhƣ sau:
Đã thu thập đƣợc 2825 mẫu tin về gene 16S rRNA và 305 mẫu tin về gene 23S
rRNA từ cơ sở dữ liệu GenBank (NCBI).
Tạo đƣợc CSDL của hai gene 16S và 23S rRNA tích hợp với web.
Trang web CSDL của hai gene và gồm có 5 trang chính: HOME, SEARCH,
TOOL, LINK, ABOUT. Từ các trang web này, ngƣời sử dụng có thể truy xuất
thông tin, tìm kiếm trình tự, so sánh một trình tự quan tâm với các trình tự trong
CSDL (alignment, BLAST)… Ngoài ra, những trang web chính này còn kết nối
đến những trang phụ khác để cung cấp các tiện ích cho ngƣời dùng.
Thiết kế mồi cho phản ứng PCR phát hiện các tác nhân gây bệnh viêm màng
não mủ bằng chƣơng trình thiết kế mồi Primrose.
v
MỤC LỤC
Nội dung Trang
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................. iii
TÓM TẮT KHÓA LUẬN .......................................................................................... iv
MỤC LỤC ................................................................................................................... vi
DANH SÁCH CÁC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ ......................................................................x
DANH SÁCH CÁC HÌNH ......................................................................................... xi
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT .................................................................... xiii
PHẦN 1: MỞ ĐẦU .......................................................................................................1
1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ ......................................................................................................... 1
1.2. MỤC ĐÍCH ............................................................................................................. 2
1.3. YÊU CẦU ................................................................................................................ 2
PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ............................................................................3
2.1. SƠ LƢỢC VỀ CƠ SỞ DỮ LIỆU .......................................................................... 3
2.1.1. Định nghĩa .................................................................................................................. 3
2.1.2. Hệ quản trị CSDL (Database Management System – DBMS) ....................... 3
2.1.3. Các mô hình dữ liệu ................................................................................................. 3
2.2. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH PERL, MẠNG INTERNET VÀ WEB ................... 3
2.2.1. Perl ............................................................................................................................... 3
2.2.1.1. Tóm tắt lịch sử phát triển................................................................................. 3
2.2.1.2. Ứng dụng.............................................................................................................. 4
2.2.1.3. Một số module của Perl thƣờng đƣợc sử dụng............................................ 4
2.2.2. Giới thiệu về mạng Internet ................................................................................... 5
2.2.3. Tích hợp CSDL với web dùng CGI ...................................................................... 5
2.3. CƠ SỞ DỮ LIỆU SINH HỌC ............................................................................... 6
2.3.1. NCBI (National Center for Bioinformatic Information) ................................. 6
2.3.1.1. Vài nét về NCBI .................................................................................................. 6
2.3.1.2. Một số cơ sở dữ liệu trong NCBI .................................................................... 7
2.3.1.3. Một số công cụ trong NCBI ............................................................................. 7
2.3.2. EBI (European Bioinformatics Institute) ........................................................... 8
vi
2.3.2.1. Vài nét về EBI ..................................................................................................... 8
2.3.2.2. Một số cơ sở dữ liệu trong EBI ....................................................................... 8
2.3.2.3. Một số công cụ hỗ trợ phân tích trình tự sinh học ..................................... 9
2.3.3. SIB (Swiss Institute of Bioinformatics) ............................................................... 9
2.3.4. DDBJ (DNA Data Bank Japan) và PDBj (Protein Database Japan) ......... 10
2.4. BỆNH VIÊM MÀNG NÃO MỦ .......................................................................... 12
2.4.1. Sơ lƣợc về bệnh viêm màng não mủ................................................................... 12
2.4.1.1. Định nghĩa ......................................................................................................... 12
2.4.1.2. Bệnh theo lứa tuổi ............................................................................................ 12
2.4.1.3. Các con đƣờng xâm nhiễm của vi khuẩn gây bệnh .................................. 13
2.4.2. Các triệu chứng biểu hiện lâm sàng của bệnh ................................................. 13
2.4.2.1. Những triệu chứng giai đoạn khởi phát ...................................................... 13
2.4.2.2. Biểu hiện lâm sàng của viêm màng não mủ ............................................... 13
2.4.3. Hậu quả của bệnh trên những đối tƣợng bị lây nhiễm .................................. 15
2.4.4. Tình hình bệnh viêm màng não mủ trên thế giới và Việt Nam ................... 15
2.5. VI KHUẨN GÂY BỆNH VIÊM MÀNG NÃO MỦ .......................................... 16
2.6. CÁC PHƢƠNG PHÁP XÉT NGHIỆM BỆNH VIÊM MÀNG NÃO MỦ ...... 18
2.6.1. Phƣơng pháp chẩn đoán lâm sàng ..................................................................... 18
2.6.2. Phƣơng pháp xét nghiệm vi khuẩn học ............................................................. 18
2.6.3. Phƣơng pháp miễn dịch học ................................................................................ 19
2.6.4. Phƣơng pháp tế bào học ....................................................................................... 19
2.6.5. Phƣơng pháp sinh hoá ........................................................................................... 19
2.6.5.1. Đƣờng trong dịch não tủy .............................................................................. 19
2.6.5.2. Đạm trong dịch não tủy .................................................................................. 19
2.6.5.3. Phƣơng pháp khảo sát nồng độ lactate ....................................................... 20
2.6.6. Phƣơng pháp chụp cắt lớp – CT (computer tomography) ........................... 20
2.6.7. Phƣơng pháp xét nghiệm dựa vào kỹ thuật PCR ........................................... 20
2.7. KỸ THUẬT PCR VÀ ỨNG DỤNG TRONG VIỆC PHÁT HIỆN TÁC NHÂN
GÂY BỆNH VIÊM MÀNG NÃO MỦ ....................................................................... 20
2.7.1. Nguyên tắc của kỹ thuật PCR ............................................................................. 20
2.7.2. Quy trình của phản ứng PCR .............................................................................. 21
2.7.3. Seminested PCR/ Multiplex PCR ....................................................................... 22
vii
2.7.3.1. Seminested PCR ............................................................................................... 22
2.7.3.2. Multiplex PCR .................................................................................................. 22
2.7.4. Ứng dụng kỹ thuật PCR trong việc phát hiện vi khuẩn gây bệnh viêm
màng não mủ. ..................................................................................................................... 22
2.8. GENE 16S rRNA VÀ 23S rRNA .......................................................................... 24
2.8.1. RNA ribosome (rRNA) – Cấu trúc ribosome .................................................. 24
2.8.2. Gene 16S rRNA thƣớc đo tiến hóa ...................................................................... 25
2.8.3. Gene 23S rRNA ....................................................................................................... 28
2.9. ĐIỀU TRỊ BỆNH VIÊM MÀNG NÃO MỦ BẰNG KHÁNG SINH ............... 28
PHẦN 3: PHƢƠNG PHÁP VÀ CÁC CHƢƠNG TRÌNH SỬ DỤNG ..................29
3.1. CÁC CHƢƠNG TRÌNH VÀ NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH ĐƢỢC SỬ DỤNG 29
3.1.1. Hệ điều hành............................................................................................................ 29
3.1.2. Các chƣơng trình phân tích trình tự ................................................................. 29
3.1.2.1. Chƣơng trình so sánh trình tự ClustalW.................................................... 29
3.1.2.2. Chƣơng trình tìm kiếm các trình tự tƣơng đồng – BLAST ................... 30
3.1.3. Hệ quản trị CSDL quan hệ MySQL .................................................................. 30
3.1.4. Apache web server ................................................................................................. 31
3.1.5. Ngôn ngữ lập trình Perl và các gói sử dụng ..................................................... 31
3.1.6. Chƣơng trình thiết kế mồi Primrose 2.17 ......................................................... 32
3.2. PHƢƠNG PHÁP .................................................................................................. 33
3.2.1. Thu nhận các mẫu tin chứa trình tự và thông tin liên quan của hai gene
16S và 23S rRNA ............................................................................................................... 33
3.2.3. Thiết kế CSDL gene 16S và 23S rRNA .............................................................. 38
3.2.3.1. Phân tích dữ liệu .............................................................................................. 38
3.2.3.2. Thiết kế CSDL dạng bảng .............................................................................. 39
3.2.3.3. Lƣu trữ các thông tin vào CSDL .................................................................. 41
3.2.4. Tích hợp CSDL gene 16S rRNA và 23S rRNA với trang web ...................... 42
3.3. Thiết kế mồi cho phản ứng PCR phát hiện vi khuẩn viêm màng não ............. 42
3.3.1 Thiết kế mồi dựa trên trình tự gene 16S rRNA ................................................ 43
3.3.2. Thiết kế mồi dựa trên trình gene 23S rRNA .................................................... 47
3.3.3. Nhiệt độ nóng chảy của mồi ................................................................................. 51
PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN ...................................................................52
viii
4.1. Kết quả thu nhận các mẫu tin chứa trình tự và thông tin liên quan của hai
gene 16S và 23S rRNA ................................................................................................. 52
4.2. CSDL gene 16S và 23S rRNA .............................................................................. 52
4.3. Trang web thể hiện thông tin CSDL gene 16S và 23S rRNA ............................ 52
4.3.1. Trang thông tin chung về CSDL gene 16S và 23S rRNA (Home Page) ..... 54
4.3.2. Trang tìm kiếm (Search Page) ............................................................................ 55
4.3.3. Trang công cụ (Tool Page) ................................................................................... 58
4.3.4. Trang Meningitidis ................................................................................................ 60
4.4. Kết quả thiết kế mồi phát hiện các tác nhân viêm màng màng não mủ ......... 60
PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ ........................................................................63
PHẦN 6: TÀI LIỆU THAM KHẢO .........................................................................64
PHỤ LỤC
ix
DANH SÁCH CÁC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ
Trang
Bảng 2.1. Tóm tắt tác nhân gây bệnh theo lứa tuổi ...................................................... 12
Bảng 2.2. Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh viêm màng não mủ ................................ 14
Bảng 2.3. Các nhóm kháng sinh đặc trị vi khuẩn viêm màng não mủ ......................... 28
Bảng 3.1. Các đối tƣợng phụ dựa trên đối tƣợng chính sinh vật .................................. 38
Bảng 3.2. Các đối tƣợng phụ dựa trên đối tƣợng chính trình tự .................................. 39
Sơ đồ tóm tắt quá trình thu nhận mẫu tin của hai gene 16S và 23S rRNA ................... 33
Sơ đồ các đối tƣợng chính trong CSDL hai gene 16S và 23S rRNA ............................ 38
Sơ đồ chi tiết các bảng quan hệ .................................................................................... 40
Sơ đồ cấu trúc các trang web thể hiện thông tin CSDL gene 16S và 23S rRNA .......... 53
x
DANH SÁCH CÁC HÌNH
Trang
Hình 2.1. Tƣơng tác giữa Perl script-DBI-DBD và RBDMS ........................................ 5
Hình 2.2. Tƣơng quan giữa NCBI, NLM (National Library of Medicine) và NIH ....... 6
Hình 2.3. Một số cơ sở dữ liệu trong EBI ..................................................................... 9
Hình 2.4. Ba cơ sở dữ liệu nucleotide (GenBank – EMBL – DDB) và công cụ tìm
kiếm tƣơng ứng ............................................................................................................. 11
Hình 2.5. Sự hợp nhất của ba cơ sở dữ liệu MSD, PDBj, PDB ................................... 11
Hình 2.6. Quy trình phản ứng PCR .............................................................................. 21
Hình 2.7. Thành phần cấu tạo của ribosome ở prokaryote ........................................... 25
Hinh 2.8. Vị trí và kích thƣớc của 16S và 23S rRNA trong bộ gene vi khuẩn ............. 27
Hình 3.1. Tìm kiếm bằng từ khóa trong trang Home Page của NCBI ......................... 34
Hình 3.2. Trang kết quả tìm kiếm bằng từ khóa cho gene 16S rRNA .......................... 34
Hình 3.3. Kết quả tìm kiếm thể hiện ở dạng text ......................................................... 35
Hình 3.4. File text chứa mã số truy cập ........................................................................ 35
Hình 3.5. Tất cả mẫu tin của gene 16S rRNA ............................................................... 36
Hình 3.6. Một mẫu tin của gene 16S rRNA có mã số truy cập AB016268 .................. 37
Hình 3.7. Thiết kế CSDL ở mức vật lý ........................................................................ 41
Hình 3.8. Tiến trình lấy thông tin từ CSDL hai gene ở vi khuẩn ................................. 42
Hình 3.9. Tạo CSDL trình tự gene 16S rRNA ở các vi khuẩn viêm màng não mủ ...... 43
Hình 3.10. Chọn trình tự đích trong thiết kế mồi phát hiện Streptococcus pneumoniae
dựa trên gene 16S rRNA. .............................................................................................. 43
Hình 3.11. Xác định các thông số cho mồi và số lƣợng mồi đƣợc tạo ra trên trình tự
đích 16S rRNA .............................................................................................................. 44
Hinh 3.12. Danh sách các mồi thiết kế đƣợc trên 16S rRNA ....................................... 44
Hình 3.13. Vị trí bắt cặp của mồi xuôi trên trình tự đích 16S rRNA ............................ 45
Hình 3.14. Vị trí bắt cặp của mồi ngƣợc trên trình tự đích 16S rRNA ......................... 46
Hinh 3.15. Kiểm tra lại sự bắt cặp của mồi ngƣợc và mồi xuôi trên trình tự đích 16S
rRNA ............................................................................................................................. 46
Hình 3.16. Kết quả kiểm tra sự bắt cặp mồi xuôi và mồi ngƣợc trên trình tự đích gene
16S rRNA ...................................................................................................................... 47
xi
Hình 3.17. Danh sách các mồi thiết kế đƣợc cho trình tự gene 23S rRNA ở
Streptococcus pneumoniae ........................................................................................... 48
Hình 3.18. Vị trí bắt cặp của mồi xuôi trên trình tự đích 23S rRNA ............................ 49
Hình 3.19. Vị trí bắt cặp của mồi ngƣợc trên trình tự đích 23S rRNA ......................... 49
Hình 3.20. Kiểm tra lại sự bắt cặp của mồi ngƣợc và mồi xuôi trên trình tự đích 23S
rRNA ............................................................................................................................. 50
Hình 3.21. Kết quả kiểm tra sự bắt cặp mồi xuôi và mồi ngƣợc trên trình tự đích gene
23S rRNA ...................................................................................................................... 50
Hình 3.22. Tính nhiệt độ nóng chảy của mồi xuôi 16S ................................................ 51
Hình 4.1. Trang Home Page ......................................................................................... 54
Hình 4.2. Trang tìm kiếm theo mã số truy cập (accession number)............................. 55
Hình 4.3. Trang kết quả tìm kiếm bằng mã số truy cập ............................................... 56
Hình 4.4. Trang tìm kiếm theo tên loài (species name) ............................................... 57
Hình 4.5. Trang kết quả tìm kiếm theo tên loài (species name) ................................... 57
Hình 4.6. Trang công cụ sắp gióng cột (Alignment) .................................................... 58
Hình 4.7. Trang kết quả sắp gióng cột hai trình tự ....................................................... 59
Hình 4.8. Trang công cụ BLAST ................................................................................. 59
Hình 4.9. Trang Meningitidis ....................................................................................... 60
Hình 4.10. Sự bắt cặp của cặp mồi 16S rRNA trên trình tự đích và trình tự ngoài vùng
đích ............................................................................................................................... 61
Hình 4.11. Sự bắt cặp của cặp mồi 23S rRNA trên trình tự đích và trình tự ngoài vùng
đích ............................................................................................................................... 61
xii
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CSDL Cơ Sở Dữ Liệu
Perl Practical Extraction and Report Language
CGI Common Gateway Interface
DBI Database Interface
DBD Database Driver
WWW World Wide Web
HTML Hypertext Markup Language
HTTP Hypertext Transfer Protocol
NCBI Center for Bioinformatic Information
BLAST Basic Local Alignment Search Tool
EBI European Bioinformatics Institute
EMBL European Molecular Biology Laboratory
SIB Swiss Institute of Bioiformatics
DDBJ DNA Data Bank Japan
PDBj Protein Database Japan
PCR Polymerase Chain Reaction
rRNA ribosomal RNA
xiii
1
PHẦN 1: MỞ ĐẦU
1.1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Sự phát triển của ngành công nghệ thông tin trong những thập kỷ qua đã góp
phần cải thiện chất lƣợng cuộc sống con ngƣời. Máy tính đã có mặt trong hầu hết các
ngành khoa học, hỗ trợ con ngƣời giải quyết những công việc khó khăn và nhiều thời
gian.
Công nghệ sinh học đƣợc xem là ngành khoa học mũi nhọn của thế kỷ XXI. Với
sự ra đời của kỹ thuật giải trình tự, nhiều bộ gene của sinh vật đã đƣợc giải mã, tạo ra
một lƣợng dữ liệu sinh học khổng lồ. Điều này đòi hỏi có sự lƣu trữ, quản lí và khai
thác các dữ liệu một cách hiệu quả. Với khả năng xử lí và truy xuất lƣợng thông tin lớn
và nhanh chóng, máy tính đã trở thành công cụ hữu ích trong nghiên cứu sinh học. Sự
kết hợp giữa ngành sinh học và tin học đã cho ra đời một công cụ mới đó là Tin – Sinh
học (Bioinformatics). Tin – Sinh học giúp giải quyết hàng loạt những nghiên cứu trong
sinh học mà đòi hỏi thời gian dài hay khó có thể thực hiện bằng tay đƣợc.
Cho đến nay, Tin – Sinh học đạt đƣợc nhiều thành tựu to lớn. Nhiều CSDL sinh
học đã đƣợc thiết lập nhƣ NCBI, EMBL, DDBJ…Các CSDL này chứa lƣợng lớn
thông tin phục vụ đắc lực cho các nhà nghiên cứu sinh học.
Gene 16S và 23S rRNA là 2 gene có chức năng cần thiết cho sự sống của vi
khuẩn, vừa có vùng bảo tồn và vừa có vùng biến động ở các cấp độ khác nhau, giúp
cho việc định danh hay xác định mối quan hệ họ hàng giữa hai hay nhiều loài vi
khuẩn. Các gene này đã đƣợc giải trình tự và lƣu trữ trong các CSDL sinh học trực
tuyến. Tuy nhiên, việc tìm kiếm các thông tin trình tự của hai gene trong các CSDL
lớn thƣờng tốn nhiều thời gian do thông tin không tập trung cho một đối tƣợng cụ thể.
Hiện nay, rất nhiều bệnh nguy hiểm do vi khuẩn gây ra trong đó có bệnh viêm
màng não mủ. Bệnh xảy ra thƣờng xuyên và để lại di chứng nặng nề nếu không điều
trị kịp thời. Việc chẩn đoán bệnh bằng các phƣơng pháp truyền thống thƣờng hạn chế
về mặt thời gian. Phƣơng pháp PCR hiện nay đƣợc sử dụng rộng rãi do tính đơn giản,
nhanh và chính xác. Gene 16S và 23S rRNA là hai gene thích hợp cho việc thiết kế mồi
đặc hiệu để phát hiện các vi khuẩn gây bệnh viêm màng não.
Với các lý do trên cùng với sự đồng ý hƣớng dẫn của TS Trần Thị Dung và Cử
nhân Lƣu Phúc Lợi, chúng tôi thực hiện đề tài “Xây dựng CSDL hai gene 16S và 23S
rRNA ở vi khuẩn - Ứng dụng CSDL này để phát hiện các vi khuẩn gây bệnh viêm
màng não mủ”.
2
1.2. MỤC ĐÍCH
– Thu thập trình tự và thông tin liên quan về hai gene 16S và 23S rRNA ở vi
khuẩn, tổ chức thành một CSDL riêng biệt.
– Ứng dụng trình tự hai gene trong CSDL để thiết kế mồi cho phản ứng PCR phát
hiện các vi khuẩn gây bệnh viêm màng não mủ. Từ đó chứng minh khả năng sử dụng
của gene 23S rRNA có nhiều ƣu điểm hơn so với gene 16S rRNA.
– Tìm hiểu khả năng ứng dụng trong phát hiện tác nhân gây bệnh của phần mềm
Primrose 2.17 (trƣớc đó phần mềm này ra đời với mục đích phân loại phả hệ bằng
gene 16S rRNA).
1.3. YÊU CẦU
– CSDL phải chứa một lƣợng lớn trình tự của hai gene 16S và 23S rRNA ở các
loài vi khuẩn khác nhau trong đó có vi khuẩn gây bệnh viêm màng não mủ.
– CSDL phải đƣợc tích hợp với web, tạo giao diện thân thiện với ngƣời sử dụng.
– Thông qua các trang web, ngƣời dùng có thể truy cập CSDL để tìm kiếm các
thông tin về hai gene nhƣ tên của vi khuẩn, tên của trình tự, chiều dài trình tự, tác giả
giải trình tự…
– Tích hợp các công cụ phân tích trình tự vào trang web nhƣ BLAST,
Alignment…
– Thiết kế mồi đặc hiệu phân biệt đƣợc các vi khuẩn trong nhóm vi khuẩn viêm
màng não mủ thông qua chƣơng trình thiết kế mồi Primrose 2.17.
3
PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. SƠ LƢỢC VỀ CƠ SỞ DỮ LIỆU
2.1.1. Định nghĩa
Cơ sở dữ liệu (CSDL) là một tập hợp dữ liệu đƣợc tổ chức theo một cấu trúc
chặt chẽ nhằm phục vụ cho nhiều mục tiêu khác nhau một cách có chọn lọc. Tập hợp
dữ liệu sẽ đƣợc lƣu trữ trên các thiết bị lƣu trữ thông tin thứ cấp nhƣ băng từ, đĩa từ…
để thỏa mãn nhu cầu khai thác thông tin đồng thời của nhiều ngƣời sử dụng hay nhiều
chƣơng trình ứng dụng với nhiều mục đích khác nhau.
2.1.2. Hệ quản trị CSDL (Database Management System – DBMS)
Là một hệ thống phần mềm cho phép các nhà phân tích và thiết kế CSDL
cũng nhƣ ngƣời khai thác CSDL đƣợc thuận lợi trong quá trình thiết kế, thao tác, truy
xuất và quản lý dữ liệu.
Hiện nay, một số hệ quản trị CSDL mạnh đang đƣợc đƣa ra thị trƣờng nhƣ
Visual FoxPro, SQL-Server, Oracle…
2.1.3. Các mô hình dữ liệu
Mô hình dữ liệu là sự trừu tƣợng hóa thế giới thực, là sự biểu diễn dữ liệu ở
mức quan niệm. Hiện nay, có năm loại mô hình dữ liệu chính. Đó là:
Mô hình dữ liệu mạng
Mô hình dữ liệu phân cấp
Mô hình dữ liệu quan hệ
Mô hình dữ liệu thực thể kết hợp
Mô hình dữ liệu hƣớng đối tƣợng
2.2. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH PERL, MẠNG INTERNET VÀ WEB
2.2.1. Perl
2.2.1.1. Tóm tắt lịch sử phát triển
Perl (Practical Extraction and Report Language) do Larry Wall tạo ra vào năm
1986 nhằm quản trị các mạng máy tính lớn. Ngôn ngữ này phát sinh từ ngôn ngữ lập
trình C và bị ảnh hƣởng bởi ngôn ngữ khác nhƣ BASIC, Awk, Sed và UNIX shell.
Năm 2000, phiên bản 5.6 xuất hiện. Phiên bản này đã chuyển sang định dạng
tiêu chuẩn và có sự hỗ trợ cả Unicode và UTF-8.
4
Năm 2002, phiên bản Perl 5.8 ra đời cùng với nhiều cải tiến mới đƣợc bổ
sung.
2.2.1.2. Ứng dụng
Perl đƣợc dùng để xử lý tập tin, truy cập dữ liệu và đƣợc dùng cho giao diện
cổng chung (Common Gateway Interface – CGI), tiến hành tạo script của Microsoft
Windows, tạo giao diện ngƣời dùng đồ họa (Graphical User Interface – GUI).
Ƣu điểm: là ngôn ngữ dễ nắm bắt, thích hợp cho xử lý chuỗi và văn bản thuần
túy, đƣợc sự hỗ trợ của nhiều hệ điều hành. Vì vậy, Perl là ngôn ngữ lập trình thích
hợp cho các nhà tin – sinh học vì nó có thể giúp cho việc thao tác trên các chuỗi trình
tự sinh học, tạo CSDL sinh học dễ dàng hơn. Ngoài ra, Perl còn đƣợc hỗ trợ bởi các
module (tập các hàm) giúp kết nối, truy xuất CSDL với trang web, tạo ra trang web
động.
Nhƣợc điểm: chỉ có thể dùng để viết các chƣơng trình, script nhỏ.
2.2.1.3. Một số module của Perl thƣờng đƣợc sử dụng
Module CGI (Common Gateway Interface): Module này gồm các hàm giúp
viết kịch bản Perl theo giao thức CGI. Các script này giúp lấy thông tin từ trình duyệt
khách gởi đến máy chủ, đƣa vào chƣơng trình xử lý và trả thông tin kết quả đến máy
khách.
Module DBI (Database Interface): là tập các hàm, biến và những qui ƣớc
cần thiết cho việc tƣơng tác với một CSDL nhất định thông qua Perl script, hoàn toàn
độc lập với hệ quản trị CSDL (Tim Bunce). Những tƣơng tác có thể nhập, nâng cấp,
xử lý, rút trích…dữ liệu vào hay ra khỏi CSDL.
Module DBD (Database Driver): là một module phụ thuộc loại hệ quản trị
CSDL và liên kết với module DBI để truy cập vào một loại hệ quản trị CSDL nhất
định. Nhƣ vậy tƣơng ứng với một hệ quản trị CSDL có một loại DBD. Ví dụ nhƣ hệ
quản trị MySQL có Database Driver là DBD::MySQL.
5
RDBMS
P
E D DBD
R B
L I
S DBD RDBMS
S
C w
R i
I t DBD
P c
T h RDBMS
Hình 2.1. Tương tác giữa Perl script-DBI-DBD và RBDMS
2.2.2. Giới thiệu về mạng Internet
Năm 1957, Bộ quốc phòng Mỹ thành lập cơ quan nghiên cứu các dự án kỹ
thuật cao ARPA (Advanced Research Projects Agency), thuộc một bộ phận trong bộ
quốc phòng. Chỉ một thập niên sau, năm 1969, ARPA thiết lập mạng ARPANET –
tiền thân của Internet ngày nay. ARPANET là một mạng máy tính nối bốn máy chủ tại
các trƣờng đại học California – Los Angeles, đại học California – Santa Barbara, viện
nghiên cứu Standford và đại học Utah lại với nhau.
Đến năm 1973, mạng xuyên quốc gia đầu tiên đƣợc thiết lập giữa hai nƣớc
Anh và Na Uy.
Năm 1982, giao thức TCP/IP ra đời và nhanh chóng trở thành giao thức
chuẩn.
Internet dần dần đƣợc phát triển và đột phá từ khi có sự ra đời của dịch vụ
WWW (World Wide Web). Và từ đây, Internet đƣợc mở rộng sử dụng cho các ngành
nghiên cứu khác và trở thành một công cụ có mục đích thƣơng mại.
2.2.3. Tích hợp CSDL với web dùng CGI
Gồm ba bƣớc:
Bƣớc 1: từ trình duyệt web (trên máy client) gởi đi những yêu cầu của
ngƣời dùng đến máy server. Ở máy server, thông qua trình ứng dụng CGI chuyển
những yêu cầu đó thành những câu truy vấn SQL.
Bƣớc 2: kết nối CSDL, thực hiện những câu truy vấn đó.
6
Bƣớc 3: thu lấy kết quả truy vấn, thông qua trình ứng dụng CGI chuyển kết
quả thu đƣợc từ CSDL thành định dạng HTML, rồi trả về máy client.
2.3. CƠ SỞ DỮ LIỆU SINH HỌC
Sự phát triển của kỹ thuật và thiết bị thí nghiệm nhƣ kỹ thuật DNA Microarray, kỹ
thuật giải trình tự tự động cho phép tạo ra hàng ngàn dữ liệu sinh học trong chốc lát.
Nhƣ vậy vấn đề đặt ra là cần phải có biện pháp lƣu trữ, quản lý, sử dụng và chia sẻ
nguồn dữ liệu này. Do đó cần xây dựng các dữ liệu này thành một CSDL hoàn chỉnh
để có thể thực hiện đƣợc mục đích trên. Hơn thế nữa, với việc hệ thống hóa toàn bộ dữ
liệu trên, chúng ta dễ dàng thực hiện việc chia sẻ những thông tin ấy qua mạng Internet
hay kết nối thêm vào những tập dữ liệu ở nơi khác.
Một số CSDL lớn, trực tuyến đã đƣợc xây dựng để cung cấp thông tin cho các
nhà nghiên cứu sinh học nhƣ NCBI, EBI, SIB, DDBJ…
2.3.1. NCBI (National Center for Bioinformatic Information)
2.3.1.1. Vài nét về NCBI
NCBI là chữ viết tắt của “National Center for Bioinformatic Information”.
Đây là trung tâm quốc gia về Công nghệ sinh học, thuộc viện sức khỏe quốc gia của
Hoa Kỳ (NIH – National Institute of Health). NCBI chính thức đƣợc thành lập vào
ngày 4/10/1988. Đến năm 1991, NCBI đảm nhiệm việc quản lý CSDL trình tự DNA
và từ đó NCBI còn đƣợc gọi là GenBank.
NIH
NLM NCBI
Hình 2.2. Tương quan giữa NCBI, NLM (National Library of Medicine) và NIH
NCBI là nơi cung cấp, trao đổi thông tin về sinh học phân tử của Mỹ, thông
qua những CSDL trực tuyến. Ngoài ra, NCBI còn tham gia những nghiên cứu về “sinh
học tính toán” (computation biology), phát triển những công cụ phân tích dữ liệu bộ
gene, protein…
7
2.3.1.2. Một số cơ sở dữ liệu trong NCBI
Nucleotide (GenBank): là CSDL về trình tự nucleotide.
Protein: là CSDL về trình tự amino acid.
Genome: trình tự toàn bộ genome của một số sinh vật.
Structure: hay còn có tên gọi là MMDB (Molecular Modeling Database)
chứa cấu trúc ba chiều của những đại phân tử bao gồm cả protein lẫn những chuỗi
nucleotide.
Ngoài ra, NCBI còn một số CSDL khác. Chúng là các CSDL trung gian, đƣợc
tạo thành từ sự kết hợp của hai hay nhiều CSDL trên, hay do liên kết đến các CSDL
khác.
2.3.1.3. Một số công cụ trong NCBI
– Công cụ khai thác dữ liệu
Tìm kiếm thông tin sinh học dựa trên từ khóa có dạng văn bản:
Entrez: chứa các phƣơng thức tìm kiếm nhƣ tìm kiếm dựa trên accession
number hay dựa theo tên sinh vật, tên gene, tên protein…
Tìm kiếm trình tự tƣơng đồng: có phần mềm điển hình nhƣ:
BLAST (Basic Local Alignment Search Tool). Thông tin hƣớng dẫn về
BLAST có ở trang BLAST Homepage.
Stand-alone BLAST: là phần mềm có thể tải về từ NCBI. Phần mềm này
thực hiện việc tìm kiếm các trình tự tƣơng đồng trên CSDL trình tự cục bộ.
Phân loại sinh vật:
Taxonomy Browser: công cụ thực hiện việc tìm kiếm trên CSDL Taxonomy.
Taxonomy BLAST: nhóm lại những kết quả có tỉ lệ tƣơng đồng khi thực hiện
BLAST, tùy thuộc vào sự phân loại của chúng trong CSDL Taxonomy.
TaxTable: tóm tắt kết quả sau khi thực hiện BLAST với CSDL Taxonomy và
hiển thị mối quan hệ giữa sinh vật này với sinh vật khác bằng các biểu đồ màu.
– Công cụ phục vụ cho việc góp trình tự protein, DNA, EST, STS lên
NCBI
Sequin: phần mềm này có thể tải về từ NCBI, hỗ trợ cho việc tạo ra những
file văn bản (chứa trình tự, tên tác giả, bài báo…) có cấu trúc theo khuôn mẫu. Trong
phần mềm này còn kèm theo một số công cụ nhỏ nhƣ công cụ tìm khung đọc mở, công
8
cụ gióng cột trình tự… phần mềm này thích hợp cho việc góp nhiều trình tự cùng một
lúc.
– NCBI còn tích hợp khá nhiều những công cụ, phần mềm phân tích
trình tự DNA, protein nhƣ:
ORF Finder, Electronic-PCR (e-PCR), VecScreen, Homologene, COGs,
COGnitor, GEO, MGC, Clone Registry, CDD, LocusLink…
2.3.2. EBI (European Bioinformatics Institute)
2.3.2.1. Vài nét về EBI
EBI là viện Tin - sinh học của Cộng đồng chung Châu Âu, EBI đặt tại
Welcome Trust Genome Campus nƣớc Anh, thành lập năm 1992. EBI bắt nguồn từ
EMBL (European Molecular Biology Laboratory). EMBL đƣợc thành lập năm 1980
tại phòng thí nghiệm sinh học phân tử Heidelberg của Đức và đây là CSDL trình tự
nucleotide đầu tiên của thế giới.
EBI phục vụ cho việc nghiên cứu trong các lĩnh vực nhƣ sinh học phân tử, di
truyền, y học, nông nghiệp… bằng cách xây dựng, duy trì những CSDL chia sẻ trực
tuyến thông tin cần thiết. Bên cạnh đó, EBI còn thực hiện những nghiên cứu trong lĩnh
vực Tin-sinh học và sinh học phân tử tính toán.
2.3.2.2. Một số cơ sở dữ liệu trong EBI
EMBL (European Molecular Biology Laboratory): còn đƣợc gọi là EMBL-
BANK chứa CSDL về trình tự DNA, RNA.
MSD (Macromolecular Structure Database): chứa thông tin cấu trúc của các
đại phân tử sinh học nhƣ protein, DNA, RNA…
ArrayExpress: tích trữ nguồn dữ liệu về sự biểu hiện của gene dựa trên kỹ
thuật Microarray.
TrEMBL (Translate EMBL): là cơ sở dữ liệu về protein. Do lƣợng trình tự
này ngày càng nhiều và để quản lý tốt hơn, TrEMBL đã kết hợp với Swiss-Prot (CSDL
về trình tự protein của Thụy Sỹ), PIR (CSDL về protein của trƣờng đại học Y
Georgetown, Hoa Kỳ) tạo thành CSDL UniProt.
Ngoài ra, EBI còn một số CSDL khác. Chúng là các CSDL trung gian, đƣợc tạo
thành từ sự kết hợp của hai hay nhiều CSDL trên hay do liên kết đến CSDL khác
9
2.3.2.3. Một số công cụ hỗ trợ phân tích trình tự sinh học
FASTA: Do Smith và Waterman tạo ra năm 1981, là chƣơng trình tìm kiếm
những trình tự tƣơng đồng, có thể là trình tự DNA hay trình tự protein, trong CSDL đã
chọn.
Cơ sở dữ liệu về
Cơ sở dữ liệu về protein protein của Thụy
của trƣờng đại học Y Sỹ đặt tại Geneva
Georgetown (Mỹ)
Hình 2.3. Một số cơ sở dữ liệu trong EBI
BLAST: chủ yếu là phần mềm WU-BLAST (Washington University Basic
Local Alignment Tool version 2.0). Đặc điểm chính của công cụ này là tìm kiếm vùng
trình tự tƣơng đồng nhanh chóng.
ClustalW: là công cụ dành cho việc sắp gióng cột ở hai hay nhiều trình tự
sinh học (cả protein và DNA), công cụ này cho ra kết quả có ý nghĩa sinh học cao.
2.3.3. SIB (Swiss Institute of Bioinformatics)
Là viện Tin-sinh học của Thụy Sỹ đặt tại Geneva, nơi cung cấp dịch vụ trên
web chất lƣợng cao cho cộng đồng khoa học thế giới qua trang ExPASy (Expert
Protein Analysis System).
10
Một số CSDL trong ExPASy:
SWISS-PROT: là CSDL protein, đƣợc thành lập năm 1986. Nhƣng kể từ
năm 1987, SWISS-PROT liên kết với EBI.
SWISS-2DPAGE (2-dimensional polyacrylamide gel electrophoresis
database): chứa dữ liệu điện di hai chiều từ protein của ngƣời, chuột, E. coli…
PROSITE: tích trữ về các họ protein có cùng chức năng.
ENZYME (enzyme nomenclature): cung cấp thông tin về danh pháp của
enzyme.
SWISS-3DIMAGE: lƣu trữ hình ảnh chất lƣợng cao của các đại phân tử sinh
học đã biết cấu trúc không gian ba chiều.
2.3.4. DDBJ (DNA Data Bank Japan) và PDBj (Protein Database Japan)
DDBJ là CSDL về trình tự DNA của Nhật Bản, chính thức đi vào hoạt động
năm 1986, đặt tại viện di truyền quốc gia (NIG). Đến năm 2001, trung tâm thông tin về
sinh học ở NIG đƣợc tổ chức lại với cái tên là CIB (Center Information Biology) kết
hợp với DDBJ, viết tắt CIB/DDBJ.
PDBj là CSDL của Nhật Bản, tích trữ dữ liệu về cấu trúc, chức năng protein.
DDBJ của Nhật Bản, EMBL của Châu Âu, NCBI của Hoa Kỳ là ba CSDL về trình
tự nucleotide lớn, mang tính chất toàn cầu và ba cơ sở dữ liệu này có sự hợp tác, trao
đổi qua lại dữ liệu. Từ đó càng làm cho dữ liệu về trình tự nucleotide trở nên phong
phú hơn. Các tổ chức này đều xây dựng công cụ tìm kiếm trong CSDL của họ. Với
NCBI là Entrez, EBI là SRS và CIB là getentry. Nhƣ vậy để có thể khai thác hiệu quả
các CSDL này thì việc đầu tiên cần thực hiện là nắm vững các hoạt động của công cụ
tìm kiếm “search engines” này.
11
Entrez
NIH
NCBI
•Submissions
GenBank EM B L
•Updates
EMBL •Submissions
•Updates
DDBJ
CIB EBI
NIG •Submissions
•Updates SRS
getentry
Hình 2.4. Ba cơ sở dữ liệu nucleotide (GenBank – EMB – DDBJ) và công cụ tìm kiếm
tương ứng
Ngoài ra còn có sự kết hợp của các CSDL protein trên thế giới để tạo ra một
CSDL thống nhất wwPDB (world wide Protein Database).
Hình 2.5. Sự hợp nhất của ba cơ sở dữ liệu MSD, PDBj, PDB
12
2.4. BỆNH VIÊM MÀNG NÃO MỦ
2.4.1. Sơ lƣợc về bệnh viêm màng não mủ
2.4.1.1. Định nghĩa
Viêm màng não mủ là hiện tƣợng viêm của màng não. Phản ứng viêm này là do
sự xâm lấn của các loại vi khuẩn sinh mủ vào màng não, từ đó có thể đƣa đến những
biến chứng thần kinh mãn tính hay gây tử vong cho bệnh nhân.
2.4.1.2. Bệnh theo tuổi
Theo tổng kết hồi cứu của Viện Nhi TW từ năm 1996 – 1999 ở trẻ từ 1 tháng đến
15 tuổi, 3 căn nguyên gây bệnh chính vẫn là Haemophilus influenzae, Streptococcus
pneumoniae, Neisseria meningitidis (88,7%) với tỷ lệ tử vong tƣơng ứng là 8,7%,
31,2%, 14,3% trong đó Haemophilus influenzae chiếm 56% tổng số và gặp ở trẻ dƣới
2 tuổi. Ở trẻ sơ sinh thì căn nguyên chính là Klebsiella pneumoniae và Escherichia
coli.
Bảng 2.1. Tóm tắt các tác nhân gây bệnh theo lứa tuổi
Tuổi Tác nhân thông thƣờng
0 tuần đến 4 tuần Streptococcus agalactiae, Escherichia
coli, Listeria monocytogenes, Klebsiella
pneumoniae, Enterococcus spp
4 tuần đến 12 tuần Streptococcus agalactiae, Escherichia
coli, Haemophilus influenzae
3 tháng đến 2 tuổi Haemophilus influenzae, Neisseria
meningitidis
3 tuổi đến 15 tuổi Neisseria meningitidis, Streptococcus
pneumoniae
15 tuổi đến 50 tuổi Neisseria meningitidis, Streptococcus
pneumoniae
Trên 50 tuổi Neisseria meningitidis, Streptococcus
pneumoniae, trực khuẩn gram âm
13
2.4.1.3. Các con đƣờng xâm nhiễm của vi khuẩn gây bệnh
Một số vi trùng ở trong máu đi vào màng não cũng có thể có nguồn gốc từ viêm
nội tâm mạc, viêm phổi, viêm tắc tĩnh mạch hoặc cũng có thể xâm nhập trực tiếp từ
các ổ viêm xoang, viêm tai giữa, viêm mũi.
Ở các bệnh nhân bị chấn thƣơng sọ não hoặc có vết gãy ở xoang mũi hay bị gãy
xƣơng sàng dễ bị viêm màng não. Ở những trƣờng hợp này, sự nhiễm trùng thƣờng do
các vi khuẩn hiện diện ngoài da của bệnh nhân.
Các phẫu thuật ngoại thần kinh cũng có thể gây viêm màng não nhất là các thủ
thuật đụng chạm đến dịch não tủy hoặc do các trƣờng hợp viêm cốt tủy ở xƣơng sọ và
cột sống.
Viêm màng não còn có thể do nhiễm các vi khuẩn từ môi trƣờng bên ngoài nhƣ
các bệnh nhân bị phỏng dễ bị nhiễm Staphylococcus aureus, Pseudomonas
aeruginosa. Trẻ em nằm trong môi trƣờng ẩm ƣớt dễ bị nhiễm các loại vi khuẩn phát
triển trong không khí ẩm.
Trẻ sơ sinh dễ bị nhiễm các loại vi khuẩn có mặt thƣờng xuyên trong âm đạo
hay trực tràng ngƣời mẹ (Escherichia coli) hoặc từ đƣờng tiết niệu của ngƣời mẹ
(Listeria monocytogenes) khi màng ối bị vỡ.
2.4.2. Các triệu chứng biểu hiện lâm sàng của bệnh
2.4.2.1. Những triệu chứng giai đoạn khởi phát
Một bệnh sử đƣợc khai thác tỉ mỉ có thể thấy bệnh nhân viêm màng não trƣớc
đó có nhiễm trùng hô hấp, viêm xoang, viêm tai giữa hay chấn thƣơng sọ não mới hay
cũ. Ở giai đoạn này, các triệu chứng tập trung ở hội chứng nhiễm trùng, một vài bệnh
nhân có đau đầu hay ói mửa.
Một vài triệu chứng gợi ý nhƣ sốt có tử ban, đốm xuất huyết rải rác trong cơ thể
là nghĩ đến não mô cầu…
2.4.2.2. Biểu hiện lâm sàng của viêm màng não mủ
– Hội chứng nhiễm trùng
Sốt cao liên tục ở trẻ em. Ngƣợc lại, sốt có thể không điển hình ở ngƣời lớn
hoặc bệnh nhân cao tuổi. Kèm theo sốt là thể trạng suy sụp, mất nƣớc, môi khô, tim
đập nhanh. Ở trẻ em có thể bức rức, lăn lộn, bỏ ăn.
Đau đầu là triệu chứng thƣờng gặp ở tất cả các trƣờng hợp. Nôn là triệu chứng
xuất hiện muộn hơn đau đầu. Nôn vọt nhất thời không liên quan đến bữa ăn.
14
Rối loạn ý thức: ở giai đoạn đầu bệnh nhân rất tỉnh sau đó rơi vào trạng thái tâm
lý hoảng sợ, sợ ánh sáng, sợ tiếng động; tiến nhanh đến mất ý thức và hôn mê.
Rối loạn cơ vòng: bí tiểu, táo bón là triệu chứng thƣờng gặp trong viêm màng
não mủ.
– Hội chứng màng não
Đau đầu, ói mửa, sợ ánh sáng, cứng tƣ thế do phản ứng, bệnh nhân nằm co,
cứng gáy, tăng phản xạ gân cơ tứ chi.
– Các dấu hiệu thần kinh khác
Co giật, 20 – 30% các trƣờng hợp, xuất hiện sớm ở những ngày đầu.
Liệt các dây thần kinh sọ (dây III, VI,VIII), phù gai thị.
Liệt ½ ngƣời mức độ từ nhẹ đến nặng, trong một số ít trƣờng hợp có thể liệt
một tay, một chân hay ½ mặt.
Rối loạn ý thức và hôn mê. Hôn mê có thể xuất hiện sớm, mức độ khác nhau
nhƣng khi rối loạn ý thức và hôn mê bệnh nhân thƣờng ở giai đoạn nặng.
Một số trƣờng hợp với bệnh cảnh của triệu chứng tăng áp lực nội sọ: đau đầu,
ói mửa và phù gai thị.
Bảng 2.2. Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh viêm màng não mủ
Triệu chứng và dấu hiệu Tần số liên quan %
Sốt 90
Đau đầu 90
Kích thích màng não 85
Tăng cảm giác 80
Kernig 50
Brundzinski 50
Co giật kiểu động kinh 30
Nôn 35
Dấu hiệu khu trú 10-20
Phù gai thị ΔTanneal 23S
Vậy sự tƣơng thích giữa mồi xuôi và mồi ngƣợc trong cặp mồi cho gene 23S rRNA
tốt hơn trong cặp mồi cho gene 16S rRNA.
Từ sự so sánh trên ta có thể thấy việc sử dụng trình tự gene 23S rRNA để thiết kế
mồi cho phản ứng PCR phát hiện Streptococcus pneumoniae trong nhóm vi khuẩn
viêm màng não tốt hơn so với chọn trình tự gene 16S rRNA.
63
PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
5.1. KẾT LUẬN
– Chúng tôi đã tải đƣợc 3130 trình tự gene 16S và 23S rRNA từ cơ sở dữ liệu
NCBI. Trong đó có 2825 trình tự gene 16S rRNA và 305 trình tự gene 23S
rRNA.
– CSDL có 3130 trình tự đƣợc tích hợp với web
– Trang web CSDL gene 16S và 23S rRNA gồm có 5 trang chính, đó là HOME,
SEARCH, TOOL, LINK, ABOUT PAGE. Ngoài ra, từ những trang web
chính này còn có thể kết nối đến những trang phụ khác để cung cấp những
tiện ích cho ngƣời dùng. Từ các trang web này, ngƣời sử dụng có thể truy
xuất thông tin, so sánh một trình tự quan tâm với các trình tự trong cơ sở dữ
liệu gene 16S và 23S rRNA, tìm kiếm trình tự, các đặc tính của loài…
– Thiết kế đƣợc các primer phục vụ cho phản ứng PCR phân biệt các loài vi
khuẩn gây bệnh viêm màng não thông qua chƣơng trình thiết kế mồi Primrose
2.17.
5.2. ĐỀ NGHỊ
– Bổ sung các thông tin về trình tự gene, đặc tính của loài… Thông qua việc thu
nhận các thông tin liên quan đƣợc đăng tải trên Internet hay các thông tin từ
nghiên cứu của phòng thí nghiệm.
– Xây dựng nhiều trang web chứa các thông tin và công cụ (enzyme cắt giới
hạn, xây dựng mô hình cấu trúc, xây dựng cây phân loài…) phục vụ cho việc
khai thác thông tin và các ứng dụng khác.
– Tiến hành làm thực nghiệm với các cặp mồi trên để khẳng định ƣu điểm của
cặp mồi đƣợc thiết kế dựa trên gene 23S rRNA.
64
PHẦN 6: TÀI LIỆU THAM KHẢO
TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT
1. CAO NGỌC PHƢỢNG, (2003). Tài liệu cơ sở dữ liệu. Đại học Khoa Học Tự
Nhiên – Đại học Quốc Gia thành phố Hồ Chí Minh.
2. ĐẬU QUANG TUẤN, (2006). Thiết kế trang web bằng Front Page 2003 và
Xara Webstyle. NXB GTVT.
3. HUỲNH THỊ NGỌC NHÂN, (2003). Xây dựng qui trình phát hiện đồng thời
các vi khuẩn gây bệnh viêm màng não mủ Escherichia coli, streptococcus suis,
Listeria monocytogenes bằng phƣơng pháp PCR. Luận văn tốt nghiệp cử nhân sinh
học. Đại học Khoa Học Tự Nhiên – Đại học Quốc Gia thành phố Hồ Chí Minh.
4. LƢU PHÚC LỢI, (2004). Xây dựng cơ sở dữ liệu gene pbp (Penicililin
binding protein) ở vi khuẩn Streptococcus pneumoniae. Luận văn tốt nghiệp cử nhân
CNSH. Đại học Khoa Học Tự Nhiên – Đại học Quốc Gia thành phố Hồ Chí Minh.
5. TRẦN HIỀU THUẬN, (2003). Tài liệu lập trình Perl. Đại học Khoa Học Tự
Nhiên – Đại học Quốc Gia thành phố Hồ Chí Minh.
6. VÕ CẨM QUY, (2003). Tài liệu soạn thảo web. Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
– Đại Học Quốc Gia Thành phố Hồ Chí Minh.
TÀI LIỆU NƢỚC NGOÀI
7. JAMES TISDALL, (2001). Beginning Perl for bioinformatics. 1st edition,
O‟Reilly & Associates, Inc. 468 pages.
8. JAMES TISDALL, (2001). Mastering Perl for bioinformatics. 1st edition,
O‟Reilly & Associates, Inc. 369 pages.
9. KONRAD SACHES, DR. RER. NAT. JOACHIM FREY, Ph.D., (2003).
Methods in Molecular BiologyTM. PCR Detection of Microbial Pathogens. Humana
press-Totowa New Jersey, p. 4-9
10. RINA UZUKA, HISASHI KAWASHIMA, (2004). Rapid diagnosis of
bacterial meningitidis by using multiplex PCR and real time PCR. Pediatrics
International 46, p. 551-554
11. R.M.ANTHONY, T.J.BROWN, AND G.L.FRENCH*, (2000). Rapid
diagnosis of Bacteremia by Universal Amplification of 23S Ribosomal DNA Followed
65
by Hybridization to an Oligonucleotide Array. Journal of Clinical Microbiology, Feb.
2000, p. 781-788
12. VINCENT J.QUAGLIARELLO, M.D., AND MICHEAL SCHELD,
M.D., (1997). Treatment of Bacterial Meningitidis. The New England Journal of
Medicine, p. 708-716
13. Primrose 2.17. Dr K.E. Ashelford, 2006© Cardiff University.
TÀI LIỆU TỪ CÁC TRANG WEB
14. http://history.perl.org
15. http://ppm.activestate.com/PMMpackages/zips/6xx-builds-only/
16. http://stein.cshl.org/WWW/software/CGI/
17. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/About/index.html
18. http://www-igbmc.u-strasbg.fr/BioInfo/ClustalW/clustalw.html
19. http://www.ncbi.nih.gov/BLAST/blast_whatsnew.shtml#20040512
20. http://httpd.apache.org/
21. http://www.stopbit.com/mysql-tutorial/manual-introduction.html#History
PHỤ LỤC
PHỤ LỤC 1: MỘT SỐ TRANG WEB TRONG CSDL GENE 16S VÀ 23S rRNA
Trang Link: Cung cấp liên kết đến các CSDL sinh học trực tuyến.
Trang About: Giới thiệu về cấu trúc của ribosome, gene 16S và 23S rRNA, bệnh
viêm màng não mủ.
PHỤ LỤC 2: MỘT SỐ CSDL SINH HỌC VÀ ĐỊA CHỈ WEB TƢƠNG ỨNG
STT Tổ chức Tên cơ sở dữ liệu Địa chỉ trang web
1 EMBL-BANK http://www.ebi.ac.uk/embl/index.html
EBI
TrEMBL http://www.ebi.ac.uk/swissprot/
(http://www.ebi.a MSD http://www.ebi.ac.uk/msd/
c.uk/) Ensembl http://www.ensembl.org/
ArrayExpress http://www.ebi.ac.uk/arrayexpress/
2 OMIM http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=OMIM
GenBank http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=Nucleotide
Protein http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=Protein
Genome http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=Genome
NCBI
MMDB http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=Structure
(http://www.ncbi.
Taxonomy http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=Taxonomy
nlm.nih.gov)
dbSNP http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=snp
CDD http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=cdd
Pubmed http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=PubMed
dbEST http://www.ncbi.nlm.nih.gov/dbEST/
MỘT SỐ CSDL SINH HỌC VÀ ĐỊA CHỈ WEB TƢƠNG ỨNG (tiếp theo)
STT Tổ chức Địa chỉ trang web
Tên cơ sở dữ liệu
3 http://au.expasy.org/sprot/
SIB SWISS-PROT
(http://au.expas http://au.expasy.org/ch2d/
SWISS-2DPAGE
y.org)
PROSITE http://au.expasy.org/prosite/
ENZYME http://au.expasy.org/enzyme/
SWISS-3DIMAGE http://au.expasy.org/sw3d/
CD40L http://au.expasy.org/cd40lbase
4 CIB/DDBJ http://www.ddbj.nig.ac.jp
DDBj
5 Pdbj Pdbj http://www.pdbj.org
6 PDB PDB http://www.pdb.org
7 wwPDB wwPDB http://www.wwpdb.org
![](images/graphics/blank.gif)
![](images/graphics/blank.gif)
## Top Download Khoa Học Tự Nhiên
-
-
-
[Báo cáo thực tập: Hóa phân tích - Trường ĐH Đà Lạt](http://tailieu.vn/doc/bao-cao-thuc-tap-hoa-phan-tich-truong-dh-da-lat-196732.html)
36p
1009
295
-
-
-
-
-
[Tiểu luận: Sử dụng tài nguyên thiên nhiên nước](http://tailieu.vn/doc/tieu-luan-su-dung-tai-nguyen-thien-nhien-nuoc-721344.html)
14p
396
195
-
[Luận văn: Hiện tượng làm thay đổi vận tốc phản ứng](http://tailieu.vn/doc/luan-van-hien-tuong-lam-thay-doi-van-toc-phan-ung-151892.html)
102p
320
222
-
35p
660
220
-
Tài Liệu Khoa Học Tự Nhiên Mới
[Xem thêm »](http://tailieu.vn/luan-van-bao-cao/khoa-hoc-tu-nhien/)
Tài Liệu mới cập nhật
[Xem thêm »](http://tailieu.vn/tai-lieu/)
-
-
-
-
-
17p
3
1
-

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)


markdown:
Đăng ký thành viên
|
Lưu lại
Trang Chủ
Upload Tài Liệu
Diễn đàn
Tài liệu Giáo dục Phổ thông
Trung học cơ sở
Ngữ Văn
Nghị luận xã hội về tinh thần tự học
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu tổng hợp hoàn toàn miễn phí dành cho mọi người
Hãy sử dụng chức năng tìm kiếm bên dưới để tìm tài liệu trước khi post yêu cầu liên diễn đàn!
Loading
+ Viết bài mới
+ Trả lời bài viết
LinkBack
Ðiều Chỉnh
Xếp Bài
#
1
07-22-2012, 02:02 PM
die
Senior Member
Tham gia: Apr 2012
Tổng số bài gởi: 8,890
Nghị luận xã hội về tinh thần tự học
Ngày nay, khi khoa học kĩ thuật phát triển thì việc học tập cũng phát triển theo. Chính vì vậy giới học sinh chúng ta đã sáng tạo ra rất nhiều cách học nhằm mang lại hiệu quả cao nhất cho bản thân. Nhưng theo tôi: trong học tập, tự học là cách học tốt nhất giúp ta tiến bộ hơn trong khi học. Và khi nói đến vấn đề này, tôi muốn mọi người hiểu được trước nhất là ý nghĩa của việc học rồi mới đến cách tự học. Vậy học là gì ?
Tự học là gì ? Học là quá trình con người tiếp thu những kiến thức, kĩ năng do người khác truyền lại và tự học là việc con người phát huy những kiến thức,kĩ năng đã
được truyền lại bằng chính sức lực,khả năng của riêng mình. Thực tế ngày nay cho thấy các cách học của các bạn chưa mang lại hiệu quả cao.
Học sinh ngày nay đã quá phụ thuộc vào các bài giảng của thầy cô trên lớp, thầy cô dạy như thế nào thì lại hiểu và học như thế ấy dẫn đến quá trình thụ động, thiếu suy nghĩ và sáng tạo trong lúc học để đào sâu kho tàng kiến thức còn ẩn sâu các bài giảng của thầy cô.
Và cũng chính vì chỉ học cô đọng trong các bài giảng bốn mười lăm phút trên lớp của thầy cô mà dẫn đến tình trạng học sinh phải đi học thêm tràn lan. Mà khi đã học thêm tràn lan thì lại càng khiến mọi người không chịu tự học, càng thêm phụ thuộc vào việc học thêm. Thêm việc ngày nay khi việc học được nâng cao thì có quá nhiều sách tham khảo, văn mẫu, hướng dẫn...dẫn đến việc học sinh đâm lười suy nghĩ trong khi làm các bài tập.
Hậu quả của những việc trên rất nặng nề vì như vậy sẽ dễ dẫn đến hiện tượng "học vẹt": học thuộc bài nhưng không hiểu nội dung, vấn đền được nêu ra trong bài dẫn đến việc học xong là quên ngay, kiến thức không bền và sẽ không làm được các bài tập thực hành, chỉ học lí thuyết suông, kiến thức sẽ ngày càng rỗng, thành tích học tập sẽ càng sút kém khiến mọi người đâm nãn chí. Một khi kiến thức đã trang bị không chắc chắn thì kết quả sẽ không bao giờ cao.
Chính những thực tế được nêu trên lại càng khẳng định việc tự học cho bản thân là rất quan trọng. Nó chính là một chiếc chìa khóa đưa ta đến kho tàng tri thức, là điều kiện giúp ta thành công trong học tập. Nếu chúng ta biết tự học cho bản thân thì chúng ta chắc chắn sẽ thành công và nâng cao được tri thức của chính mình. Tự học giúp con người có được ý thức tốt nhất trong quá trình học: chủ động suy nghĩ, tìm tòi, khám phá, nghiên cứu và nắm được bản chất vấn đề từ đó tự học giúp ta tiếp thu được kiến thức từ nhiều nguồn khác nhau như sách, báo, từ truyền hình ti vi,từ bạn bè hoặc từ những người xung quanh,những kinh nghiệm sống của nhân dân.
Tự học giúp ta có thể chủ động ghi nhớ các bài giảng trên lớp,tiết kiệm được thời gian, có thể tiếp thu một lượng kiến thức lớn mà vẫn hiểu và nắm chắc bài học. Và qua tự học, từ lí thuyết, chúng ta biết chủ động luyện tập thực hành,giúp ta có thể nhanh chóng hình thành kĩ năng,củng cố và nâng cao kiến thức đã học.Vì vậy,chủ động tự học sẽ giúp ta tìm ra được phương pháp học tốt nhất mang lại hiệu quả cao cho chính bản thân mình.
Ví như các vị danh nhân nổi tiếng trên thế giới thành đạt trong sự nghiệp học tập,có được kiến thức uyên thâm cũng là nhờ biết chủ động tự học mà dẫn đến thành công như Thần đồng Lương Thế Vinh khi xưa,nhờ cố gắng chủ động tự học cộng với phẩm chất thông minh trời ban mà sau đỗ trạng,chế ra bảng cửu chương còn lưu truyền mãi đến ngày nay...hayTrạng nguyên lừng danh Mạc Đinh Chi, lúc nhỏ nhờ biết chủ động tự học, sáng tạo cách học bắt đom đóm bỏ vỏ trứng mà sau đỗ trạng, đi xứ làm rạng danh nước nhà, được phong "Lưỡng Quốc Trạng Nguyên" vang danh hai nước, ghi vào sử sách nhân loại về những tấm gương tự học sáng ngời.
Tuy phương pháp tự học đã có từ lâu đời những đó là một phương pháp rất có hiệu quả cho việc học tập.Tôi khẳng định rằng tự học là chìa khóa,là con đường đưa ta đến thành công...Vị lãnh tụ vĩ đại ngày trước của dân tộc Việt Nam ta cũng đã từng nỗ lực tự học, Bác đã tự say mê tìm tòi học hỏi và đã thành công,thông thuộc được nhiều ngôn ngữ của các nước trên thế giới và tìm ra được con đường cứu nước,đưa cả dân tộc Việt Nam ra khỏi ách đô hộ của giặc Tây tàn ác, hướng đến nền độc lập,dân chủ,tự do,hạnh phúc ngày nay.
Chính vì vậy,tự học là cách tốt nhất giúp ta tiến bộ hơn trong học tập,mang lại một kết quả học tập cao nhất có thể.Nếu chúng ta biết nỗ lực tự học,chúng ta sẽ thành công,sẽ mở được một tương lai rộng mở cho chính mình.Nếu chúng ta học tập thành công,chúng ta sẽ trở thành những người có ích cho xã hội,cho đất nước, đưa đất nước ngày càng đi lên, phát triển đến một tầm cao mới.
+ Viết bài mới
+ Trả lời bài viết
Tags
nghi luan xa hoi hoc them lieu co bo ich?
«
Ðề Tài Trước
|
Ðề Tài Kế
»
Ðiều Chỉnh
Tạo trang in
Email trang này
Xếp Bài
Linear Mode
Switch to Hybrid Mode
Switch to Threaded Mode
-- English (US)
-- Vietnamese (VN)
Liên Lạc
-
Lưu Trữ
-
Trở Lên Trên
Cảm ơn bạn đã ghé thăm website. Nếu đây là lần đầu tiên bạn tham gia website. Vui lòng
Click vào đây
để đăng kí tài khoản mới. Chỉ cần đăng kí nick là bạn có thể tải miễn phí toàn bộ tài liệu có trong website. Chúc bạn có những phút giây thật vui vẻ và thoải mái!
TaiLieuTongHop.Com là một cộng đồng mở chia sẻ tài liệu miễn phí hoạt động phi thương mại. Chúng tôi không chịu trách nhiệm với nội dung bài viết của thành viên.
van mau
-
dankinhte
-
soan bai
,
phim bom tan
,
top keywords
,
bua
Xin thông báo, bây giờ là
11:35 PM
LinkBack
LinkBack URL
About LinkBacks
Bookmark & Share
Digg this Thread!
Add Thread to del.icio.us
Bookmark in Technorati
Tweet this thread

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache/2.2.15 (CentOS) DAV/2 PHP/5.3.3 mod_ssl/2.2.15 OpenSSL/1.0.0-fips mod_wsgi/3.2 Python/2.6.6 mod_perl/2.0.4 Perl/v5.10.1

Set-Cookie: vbseo_loggedin=deleted; expires=Tue, 16-Apr-2013 16:35:25 GMT; path=/

Cache-Control: max-age=0, no-cache

Pragma: private

Vary: Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
|
|
|
|![]()
0908.99.3037
|
|
![]()
|
|
Google đã mua lại tên miền thú vị: Howtogomo.com, Hotogomo.net và Howtogomo.org. Theo whois tất cả ba tên miền đã được đăng ký vào ngày 1 tháng 9 năm nay . Thật là kỳ lạ là Google mua lại những tên miền nhưng...
|
|

WARC-Truncated: length

Server: Apache/2.2.24 (Unix) mod_ssl/2.2.24 OpenSSL/0.9.8e-fips-rhel5 mod_auth_passthrough/2.1 mod_bwlimited/1.4 FrontPage/5.0.2.2635

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Content-Type: text/html


markdown:
![B?nh vi?n da khoa tu nhân H?ng Ng?c ](http://tinbaohiem.com/wp-content/uploads/2012/03/T7-benh-vien-tu-nhan-1-250x200.jpg)
Nội soi có gây mê chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân tại Bệnh viện đa khoa tư nhân Hồng Ngọc (Hà Nội). Ảnh: Hữu Oai -TTXVN
[1.001 chiêu “rút ruột” Quỹ Bảo hiểm Y tế: Bài 2: “Ép” người bệnh… dùng thêm thuốc, thủ thuật](http://tinbaohiem.com/2012/1-001-chieu-rut-ruot-quy-bao-hiem-y-te-bai-2-ep-nguoi-benh-dung-them-thuoc-thu-thuat/)
[1.001 chiêu “rút ruột” Quỹ Bảo hiểm Y tế: Bài 1: Nửa đêm… đi chụp cộng hưởng từ](http://tinbaohiem.com/2012/1-001-chieu-rut-ruot-quy-bao-hiem-y-te-bai-1-nua-dem-di-chup-cong-huong-tu/) **“Căn bệnh” lạm dụng quỹ bảo hiểm y tế hiện cũng lây lan từ bệnh viện công sang bệnh viện tư nhân.** **Khám bệnh cũng được khuyến mãi**
Một đại diện của
[ Bảo hiểm Xã hội Việt Nam (BHXH VN)](http://tinbaohiem.com) cho biết, các cán bộ của ngành giờ có thêm một mối lo mới, đó là làm thế nào để hạn chế tình trạng lạm dụng quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) ở khối các bệnh viện (BV) tư nhân. Bởi vì, với số lượng nhân lực của ngành bảo hiểm có hạn, mà các BV tư nhân thì “trăm hoa đua nở” nên việc kiểm soát các hành vi cố tình lạm dụng quỹ BHYT là rất khó khăn.
Thời gian gần đây, rất nhiều bệnh viện tư nhân vượt quỹ khám chữa bệnh BHYT. Kiểm tra cuối năm 2011 cho thấy, năm 2010-2011 hầu hết các cơ sở y tế tư nhân tại tỉnh Bắc Giang đều vượt
[quỹ BHYT](http://tinbaohiem.com), nhiều cơ sở y tế tư nhân tại tỉnh Thanh Hóa cũng có tình trạng tương tự.
Theo một cán bộ làm công tác giám định của BHXH VN, các BV tư cũng tăng cường chỉ định thực hiện siêu âm, xét nghiệm, thậm chí nhiều nơi còn khuyến mãi cho người dân có thẻ BHYT nếu đến khám tại cơ sở đó.
Tại tỉnh Bắc Giang, BHXH VN xác định thấy nhiều phòng khám đa khoa tư nhân có mức chi cho các dịch vụ xét nghiệm lên tới 70% tổng chi phí khám,
[chữa bệnh BHYT](http://tinbaohiem.com), trong khi đó, tỷ lệ chi cho thuốc chỉ còn chiếm khoảng 30%.
“Phòng khám đa khoa tư nhân chỉ là nơi điều trị các bệnh thông thường, nghĩa là người bệnh cần thuốc để điều trị bệnh chứ không cần thiết phải xét nghiệm nhiều như thế”, ông Nguyễn Tá Tỉnh, Phó Trưởng ban thực hiện chính sách BHYT, BHXH VN, bức xúc nói.
Đặc biệt, tại Phòng khám Đa khoa Cuộc sống, tỉnh Thái Bình, còn có tình trạng lập khống phiếu thanh toán ra viện để thanh toán với quỹ BHYT hàng trăm triệu đồng. Ngành BHXH đã dừng ngay việc ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT, đề nghị cơ quan công an làm rõ sự việc, xử lý hành vi lạm dụng quỹ BHYT của phòng khám này.
**Tăng cường “tuýt còi”**
Để hạn chế tình trạng lạm dụng quỹ BHYT tại các cơ sở y tế tư nhân, BHXH VN đã tăng cường chỉ đạo các địa phương quản lý vấn đề này.
“Mặc dù, Sở Y tế được phép công nhận đối với các BV tư về điều kiện khám chữa bệnh (KCB) ban đầu, cấp chứng chỉ hành nghề nhưng chúng tôi yêu cầu cơ quan BHXH cấp tỉnh, huyện cùng tham gia thẩm định chặt chẽ theo đúng các quy định của ngành y tế và Luật Khám chữa bệnh. Yêu cầu là cơ sở đó phải đáp ứng đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế, nhân lực, trình độ chuyên môn… để đảm bảo chất lượng KCB cho người bệnh và thanh toán chi phí KCB theo Luật BHYT”, ông Nguyễn Tá Tỉnh khẳng định.
Tuy nhiên, theo phản ánh của nhiều cán bộ giám định BHYT thì chỉ ngành BHXH nỗ lực quản lý việc sử dụng quỹ BHYT thôi chưa đủ vì họ chỉ có chức năng kiểm tra chứ chưa có chức năng xử phạt. Nghĩa là, khi phát hiện hành vi sai phạm, các cán bộ BHXH chỉ có quyền thông báo với ngành y tế và cơ quan chức năng có thẩm quyền, trong khi việc xử lý, xử phạt các cơ sở vi phạm còn nhiều bất cập. Khi các hành vi sai phạm không bị xử lý triệt để, đương nhiên sẽ lại tái diễn, gây tổn thất cho quỹ BHYT.
“Khi phát hiện sai phạm, BHXH chỉ có thể tạm thời dừng hợp đồng khám chữa bệnh bằng BHYT tại cơ sở y tế đó”, ông Nguyễn Tá Tỉnh lý giải.
Để hạn chế tình trạng lạm dụng quỹ BHYT tại các cơ sở y tế, những người làm công tác giám định BHYT đang rất mong mỏi BHXH sẽ được giao thêm chức năng xử phạt các hành vi vi phạm trong lĩnh vực BHYT. Đồng thời, chính quyền các cấp cũng cần chung tay với cơ quan BHXH, hỗ trợ và tăng cường vai trò quản lý đối với các cơ sở KCB trên địa bàn, chấn chỉnh xử lý kiên quyết các cơ sở KCB để xảy ra sai phạm lạm dụng quỹ BHYT.
Phương Liên
Báo Tin tức-Thông tấn xã Việt Nam.


markdown:
1. Sự hình thành của bất cứ một học thuyết nào cũng là kết quả của sự tương tác giữa yếu tố khách quan và nhân tố chủ quan. Đó là sự phản ánh điều kiện sinh hoạt của xã hội đương thời; sự kế thừa, chắt lọc những tinh hoa văn hoá của nhân loại và sau cùng khúc xạ qua lăng kính của cá nhân nhà tư tưởng. Tư tưởng pháp trị của Hồ Quý Ly cũng không nằm ngoài quy luật chung đó, nó ra đời nhằm đáp ứng yêu cầu bức thiết của xã hội Đại Việt vào cuối thế kỷ XIV và là vũ khí tinh thần đưa nhà Hồ lên vũ đài chính trị, thay thế nhà Trần trong việc giải quyết những vấn đề mà lịch sử đặt ra.
Nhà Trần tồn tại 174 năm, 115 năm đầu là thời kỳ hưng thịnh với những chiến công oanh liệt và thành tựu văn hoá rực rỡ. Tuy nhiên, từ đời vua Dụ Tông (1341 - 1369) về sau, triều đại này bắt đầu lâm vào tình trạng khủng hoảng. Các vị vua bất tài, hèn kém, chỉ lo ăn chơi, không nghĩ gì đến giang sơn, xã tắc. Dụ Tông “nghiện rượu, mê đàn hát, xa xỉ, làm cung điện nguy nga và tường vách trạm trổ, lãng phí tiền của…” , Nhật Lễ cũng “rượu chè dâm dật…chỉ thích rong chơi…hát xướng” , suýt chút nữa phá tan cơ đồ mà dòng họ Trần dày công xây dựng. Bậc làm vua là vậy, số quan lại cũng không khá hơn, một bộ phận a dua, xu nịnh, chia bè kéo cánh, tranh giành quyền lợi, chèn ép nhân dân; bộ phận khác chán nản, bạc nhược, chỉ cầu yên phận. Trần Nguyên Đán - nhân vật nổi bật sau khi Nghệ Tông lên ngôi - với cương vị Tư đồ phụ chính cũng sớm tìm thú vui trong nhàn tản, ẩn dật. Trang Định Vương Ngạc – con trai vua Nghệ Tông thì than thở cùng Nguyên Đán:
“Ngày nay tôi là đồ bỏÔng không tài lạ cứu đờiCùng một lớp già đau ốmRuộng vườn sớm liệu về thôi” .
Sự yếu kém, sa đoạ của tầng lớp cầm quyền đã khiến tiềm lực của Đại Việt vào những năm cuối thế kỷ XIV trở nên kiệt quệ. Bên cạnh đó, thiên tai, mất mùa, đói kém xảy ra liên tiếp, thuế má nặng nề làm đời sống nhân dân vô cùng cực khổ; xã hội phân hoá trầm trọng; khởi nghĩa, cướp bóc nổi lên khắp nơi. Sử thần Phan Phu Tiên đã mô tả điều đó như sau: “Nhà Trần từ sau khi Dụ Tông hoang dâm, phóng túng… thì giặc cướp rất nhiều. Chúng cướp của, bắt người giữa ban ngày, pháp luật không thể ngăn cấm được” . Trong khi ấy, áp lực của xâm lược ngoại bang từ hai đầu Nam Bắc hiện ra như một mối đe doạ thường trực. Ở phía Nam, Chiêm Thành, Chân Lạp liên tục đưa quân quấy phá ; phía Bắc, nhà Minh cũng rắp tâm mở rộng bờ cõi, chúng liên tục sai sứ sang đòi người, đòi của; nguy hiểm nhất là việc hỏi mượn đường chinh phạt Chiêm Thành vào năm 1386. Điều này gợi nhớ đến sự kiện Toa Đô chỉ huy 50 vạn quân Nguyên đánh vào nước ta từ phía Nam năm 1282, khởi đầu cũng bằng yêu sách tương tự.
Có thể nói, bức tranh chung của Đại Việt vào cuối thế kỷ XIV là sự đình trệ về kinh tế, sự rối ren về chính trị…; nguy cơ mất nước như lưỡi gươm của thần Hadès treo lơ lửng trên đầu nhân dân ta. Nhà Trần đã đến hồi suy vi, không còn khả năng đưa đất nước vượt qua khủng hoảng. Tình thế cấp bách đặt ra là phải loại bỏ những chướng ngại trên con đường phát triển của dân tộc, phế truất sự lãnh đạo của tầng lớp quý tộc tông thất bảo thủ nhà Trần để đáp ứng nhu cầu ổn định chính trị - xã hội, giữ vững thế nước, chủ động đối phó với những hiểm hoạ bên ngoài. Quá trình đó đòi hỏi phải có sự nhạy bén, tài quyết đoán của cá nhân kiệt xuất - người đại diện cho xu thế mới - trong việc đọc và xử lý tình huống chính trị. Do vậy, sự xuất hiện của Hồ Quý Ly với vai trò là trung tâm của quá trình chuyển giao quyền lực là một điều tất nhiên xuyên qua vô số những cái ngẫu nhiên. Ph.Ăngghen đã viết: “Thật là điều ngẫu nhiên thuần tuý mà một vĩ nhân nào đó xuất hiện ở một thời đại nhất định nào đó. Nhưng nếu chúng ta phế bỏ người đó đi, thì lại xuất hiện sự đòi hỏi một người thay thế, và người thay thế này sẽ xuất hiện tốt hay xấu nhưng cuối cùng rồi cũng xuất hiện…” .
Hồ Quý Ly bước lên sân khấu chính trị - quân sự nhà Trần từ năm 1370. Trải qua 5 đời vua (Trần Nghệ Tông, Trần Duệ Tông, Trần Phế Đế, Trần Thuận Tông, Trần Thiếu Đế), ông ngày càng giữ vị trí quan trọng và có nhiều đóng góp to lớn trong việc chấn chỉnh cơ nghiệp nhà Trần. Song, cũng chính ông là người lật đổ vương triều đó, đề cao pháp trị và tiến hành những biện pháp cải cách hết sức táo bạo, quyết liệt.
Hồ Quý Ly vốn xuất thân từ tầng lớp Nho sỹ, những người mà vua Nghệ Tông gọi là bọn “Bạch diện thư sinh”. Chính vì vậy, tư tưởng của ông chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của học thuyết Nho giáo – đặc biệt là Tống Nho. Nguyễn Đăng Thục đã viết: “tư tưởng pháp trị của Hồ Quý Ly có lẽ manh nha nảy nở trong phái Nho học “bạch diện thư sinh” kể từ thời vua Minh Tông” . Đặc trưng của Nho học thời Tống là việc gạt bỏ lối tầm chương, trích cú, phục hưng Nho học Tiên Tần, lấy tư tưởng Khổng Mạnh làm hạt nhân, có hấp thụ tinh hoa của những trường phái triết học khác từ đó tạo ra trào lưu tư tưởng triết học mới của thời đại. Về lĩnh vực chính trị, Tống Nho xuất hiện xu hướng coi trọng thực tiễn, lấy tính hiệu quả làm thước đo cho đường lối trị nước, trong đó nổi bật là tư tưởng cải cách của Vương An Thạch.
Nguyễn Đăng Thục cho rằng Hồ Quý Ly đã kế thừa “tinh thần pháp trị khống chế theo kiểu Vương An Thạch thời Tống bên Tàu trước kia” . Trương Thị Hoà thì nhận định: “suy cho cùng, tính chất và kết quả của cuộc cải cách Hồ Quý Ly lại gần gũi với cuộc cải cách của Vương An Thạch (1021 - 1086) đời Bắc Tống” . Điểm xuyên suốt trong học thuyết triết học của Vương An Thạch là “tinh thần phê phán và thái độ coi trọng tác dụng tính năng động chủ quan của con người.
Đó cũng là tư tưởng chỉ đạo chủ trương cải cách xã hội của ông” . Công cuộc cải cách của Vương An Thạch diễn ra trên mọi mặt của đời sống xã hội như tài chính, kinh tế, quân đội… Về kinh tế - xã hội, ông đặt ra phép thanh miêu, phép miễn dịch và phép thị dịch: phép thanh miêu là việc nhà nước cho dân vay tiền để chăm lo mùa màng; phép miễn dịch cho những người kẻ phải chịu sưu dịch được nộp tiền thay; phép thị dịch cho phép nhà nước thu mua những hàng hóa mà người đi buôn không bán được… Về quân binh, Vương An Thạch đặt ra phép bảo giáp, phép bảo mã: dùng dân binh thay cho lính mộ, khuyến khích nông dân nuôi ngựa để cung cấp chiến mã cho nhà nước, nhằm tăng cường lực lượng quốc phòng và giảm bớt chi tiêu của nhà nước trong việc nuôi quân đội…
Mặc dù cuộc cải cách của Vương An Thạch không đạt được kết quả cao nhưng cũng có những tiến bộ nhất định và là một tiền đề cơ bản góp phần hình thành tư tưởng pháp trị của Hồ Quý Ly. Bên cạnh Vương An Thạch, như các nho sỹ thuộc phái “Bạch diện thư sinh” đương thời, Hồ Quý Ly cũng kế thừa tư tưởng của Trình Hạo, Trình Di, Chu Hy… hướng đến những giá trị hiện thực, gạt bỏ mặt tiêu cực, bi quan, vô vi của Phật giáo, Đạo giáo; từ đó phê phán Phật giáo, “bài bác tư tưởng tổng hợp, hỗn dung của các vua Trần” …
Những tư tưởng trị nước của các bậc tiền bối trong lịch sử dân tộc cũng ghi dấu ấn đậm nét trong tư tưởng pháp trị của Hồ Quý Ly. Có lẽ ở đây cần lưu ý đến nhân vật Trần Thủ Độ - nhà thực hành pháp trị xuất sắc đầu thời Trần. Thật bi hài khi nhà Trần đoạt ngôi nhà Lý thông qua hoạt động của một nhà pháp trị, cuối cùng mất ngôi cũng vì một nhà pháp trị. Song, pháp trị của Trần Thủ Độ với những mặt tích cực của nó như ý thức quốc gia, dân tộc; tinh thần thượng tôn pháp luật, “thời biến, pháp biến”… đã trở thành một nguồn gốc lý luận của tư tưởng Hồ Quý Ly. Ngoài Trần Thủ Độ, nhân vật có ảnh hưởng lớn đối với Hồ Quý Ly có thể kể đến là Trần Nghệ Tông.
Trần Nghệ Tông chính là người đề bạt và nâng đỡ Hồ Quý Ly, hai người đã gắn bó với nhau như hình với bóng, cùng trở thành linh hồn chi phối mọi hoạt động của nhà Trần. Mặc dù, pháp trị của Hồ Quý Ly trái ngược với chủ trương nhân trị mà các vị vua nhà Trần theo đuổi, nhưng ông đã kế thừa được ở Nghệ Tông ý thức về một dân tộc độc lập, khẳng định chủ quyền đất nước và đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích của tông tộc. Tư tưởng của Trần Nghệ Tông thể hiện qua câu nói nổi tiếng: “Triều trước dựng nước có luật pháp, chế độ riêng, không theo quy chế của nhà Tống là vì Nam Bắc nước nào làm chủ nước đó, không phải bắt chước nhau” ; hay trước khi mất, Nghệ Tông đã nhắn nhủ với Hồ Quý Ly: “Bình chương là họ thân thích của nhà vua, mọi việc nước nhà đều trao cho khanh cả. Nay thế nước đã suy yếu, Trẫm thì già nua. Sau khi Trẫm chết, Quan gia nếu giúp được thì giúp, nếu hèn kém, ngu muội thì khanh cứ tự nhận lấy ngôi vua” …
2. Sự xuất hiện của Hồ Quý Ly và tư tưởng pháp trị của ông là một sự tất yếu nhằm giải quyết những nhiệm vụ kinh tế - chính trị - xã hội cấp bách của Đại Việt thời kỳ Trần mạt, nó được hình thành trên nền tảng lý luận chủ yếu là Tống Nho, đồng thời là sự đúc kết những kinh nghiệm trị nước đã có trong lịch sử dân tộc. Pháp trị của Hồ Quý Ly cũng là cơ sở để nhà Hồ thực hiện chính sách cải cách xã hội một cách toàn diện, tạo ra một cục diện mới cho đất nước để sẵn sàng đối phó với mọi khó khăn, thách thức. Tuy nhiên, không phải chỉ khi soán ngôi nhà Trần, Hồ Quý Ly mới chủ trương pháp trị và cải cách xã hội, mà trên thực tế những điều đó đã được thực hiện từ trước, sở dĩ như vậy vì toàn bộ những quyết sách chính trị của nhà Trần trong 5 đời vua cuối cùng hầu hết đều được đạo diễn bởi Hồ Quý Ly. Tư tưởng pháp trị của Hồ Quý Ly được thể hiện ở một số nội dung chính như sau:
Thứ nhất, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên hàng đầu; coi ổn định chính trị - xã hội là điều kiện tiên quyết để phát triển đất nước.
Trong lịch sử nhân loại từ cổ tới kim, việc thay đổi triều đại, giành giật vị trí đứng đầu nhà nước là chuyện thường xảy ra, không có gì là lạ. Nhưng bối cảnh chuyển giao quyền lực từ nhà Trần sang nhà Hồ lại có nhiều điểm cần chú ý: đó là một xã hội khủng hoảng trầm trọng, Hồ Quý Ly phải đơn độc chèo lái con thuyền Đại Việt đang ngày một nguy khốn, nguy cơ mất nước dần trở thành hiện thực. Trong khi đó, những chủ trương cải cách của Hồ Quý Ly lại bị cản trở bởi tầng lớp vương hầu quý tộc nhà Trần hèn kém, bất tài, kể cả nhà vua vì quyền lợi riêng của dòng họ đã đứng về phía đối lập với ông.
Để phát triển đất nước, giữ vững độc lập chủ quyền, tránh khỏi thảm họa diệt vong, theo Hồ Quý Ly trước tiên phải nắm lấy thực quyền và thực hiện những chính sách nhằm ổn định chính trị - xã hội. Vì vậy, ông đã không ngần ngại sử dụng mọi biện pháp cần thiết, dùng bạo lực trấn áp để giành được quyền lực, cụ thể như: triệt hạ Đế Hiện, tức Trần Phế Đế (1389) bằng cách “góp ý” với Thượng hoàng Nghệ Tông để phế truất, sau đó sai người thắt cổ chết; ép Thuận Tông dời đô về Đại Lại, nhường ngôi cho thái tử An (Trần Thiếu Đế), xuất gia đi tu và cuối cùng chịu chung số phận như Đế Hiện (1398); giết quý tộc tông thất và bầy tôi trung thành với triều Trần gồm hơn 370 người tại hội thề Đốn Sơn (1399); bức Thiếu Đế nhường ngôi (1400), vì Thiếu Đế là cháu ngoại của Hồ Quý Ly nên mới tránh khỏi họa sát thân...
Có thể nói, Hồ Quý Ly đã vượt qua sự chế ngự của quan điểm “ngu trung” (trung thành một cách mù quáng) mà đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc lên hàng đầu; vì sự tồn vong của đất nước mà không việc gì không dám làm (vô sở bất vi). Tư tưởng này của ông phần nào được phản ánh trong bài thơ Gửi vua cũ:
“Trước có vua hèn nguHôn Đức và Linh Đức Sao không sớm liệu điĐể cho người nhọc sức” .
Chiếc ngai vàng đối với Hồ Quý Ly chỉ là phương tiện quan trọng vào bậc nhất để ổn định chính trị - xã hội và thực thi những chủ trương, chính sách mà ông đã và sẽ ban hành. Nguyên tắc chính trị: “cứu cánh biện minh cho phương tiện” mà Machiavelli – một người phương Tây nêu ra vào thế kỷ XVI xem ra không khác mấy so với trường hợp của Hồ Quý Ly - một người phương Đông ở thế kỷ XIV, bởi từ xưa đến nay, những trí tuệ và nhân cách lớn bao giờ cũng có những điểm tương đồng.
Thứ hai, chủ trương cải cách toàn diện, động viên mọi nguồn lực để giành và củng cố vương quyền, đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng.
Để động viên mọi nguồn lực, đưa đất nước thoát khỏi tình trạng “trì trệ, bế tắc”, ổn định bên trong và chủ động đối phó với hiểm họa bên ngoài, Hồ Quý Ly đã tiến hành một cuộc cải cách hết sức quyết liệt trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, từ hạ tầng cơ sở đến thượng tầng kiến trúc. Có thể coi cuộc chính biến lật đổ nhà Trần năm 1400 là “biện pháp cải cách chính trị táo bạo, triệt để nhất” của Hồ Quý Ly, song, đây là hệ quả tất yếu của quá trình chuẩn bị hết sức lâu dài. Trước đó, Hồ Quý Ly đã đặt ra những chức quan mới và lần lượt đưa những người có cùng chí hướng, thân cận với mình vào giữ những vị trí trọng yếu của triều đình. Việt sử thông giám cương mục chép: “Ở lộ đã có chức an phủ mà lại còn đặt đô hộ và đô thống, ở phủ đã có chức trấn thủ mà lại còn đặt tri phủ và thái thú, có lẽ cốt để cho công việc được thống nhất mà các viên quan đứng đầu phải kiêm việc trông coi, vì thế nên đều dùng các viên đại thần giữ các chức ấy.
Chẳng qua lúc bấy giờ Quý Ly sắp cướp ngôi nhà Trần, cho nên đặt ra các chức quan trọng đại, để phân phối công việc cho các người trong đảng mình” . Việc Hồ Quý Ly cử số cận thần, quan lại thân cận của mình kiêm giữ các chức vụ đứng đầu địa phương (1397) đã bước đầu phản ánh khuynh hướng tập trung quyền lực trong việc tổ chức và điều hành bộ máy nhà nước. Khuynh hướng này đã được Hồ Quý Ly áp dụng để xây dựng vương triều Hồ thành một nhà nước quân chủ trung ương tập quyền, đẩy nhà nước quân chủ quý tộc lùi về quá khứ, thay quan hệ tông tộc từng giữ vị trí chủ đạo bằng quan hệ vua – tôi, quân – thần.
Cùng với việc cải cách chính trị, Hồ Quý Ly cũng tiến hành những biện pháp để củng cố, tăng cường quốc phòng. Đối với Chiêm Thành, sách lược của Hồ Quý Ly là từ bỏ thói quen phòng ngự, chuyển sang chủ động tiến công. Mặt khác, ông cũng nỗ lực chấn chỉnh quân đội, bố trí phòng ngự để sẵn sàng đối phó với phong kiến phương Bắc, điều đó thể hiện qua hàng loạt các hành động như: dời đô về nơi hiểm yếu, điểm quân số, xét duyệt quân ngũ, chuẩn bị quân nhu vũ khí; sửa đắp thành trì, phát động toàn dân chống giặc, đẩy mạnh việc do thám trên đất địch. Quyết tâm chống xâm lược của Hồ Quý Ly phần nào được thể hiện qua câu nói: “Làm thế nào có được 100 vạn quân để chống giặc Bắc” .
Về kinh tế - xã hội, Hồ Quý Ly cho ban hành tiền giấy (1397) và thực hiện chính sách hạn điền (1397); tiến hành đo đạc ruộng đất (1398). Theo chính sách hạn điền, trừ Đại vương và Trưởng công chúa, không ai được có quá 10 mẫu ruộng, số ruộng tư nhân vượt quá mức ấy đều phải nộp cho nhà nước làm quan điền. Cùng với chính sách hạn điền, Hồ Quý Ly cũng thực hiện chính sách hạn nô (1401) nhằm hạn chế việc địa chủ, quý tộc dùng dân nghèo làm nô tỳ, bóc lột sức lao động của họ. Hai chính sách trên đã trực tiếp công kích vào tầng lớp quý tộc gắn bó với nhà Trần, hạn chế quyền lợi và làm suy yếu thế lực của họ. Bên cạnh đó, Hồ Quý Ly buộc các sư tăng chưa đến 50 tuổi phải hoàn tục (1396), những ai đủ tuổi muốn đi tu phải trải qua một kỳ thi để kiểm tra kiến thức. Ông cũng lập ra Quảng tế thự (1403) là cơ quan chuyên chữa bệnh cho dân…
Về văn hóa – giáo dục, Hồ Quý Ly chủ trương phát huy văn hóa dân tộc, đề cao chữ Nôm. Mặc dù là một Nho sỹ trong phái “Bạch diện thư sinh” nhưng ông không tôn sùng Tống Nho một cách mù quáng. Bùi Duy Tân cho rằng: “Tuy học theo Nho gia, nhưng cũng như Chu An, ông không thúc mình trong khuôn khổ của Nho gia qua sách vở Tống Nho.
Chính vì một tinh thần hoài nghi, một đầu óc tìm tòi sáng tạo táo bạo đó của ông đã làm cho nhiều thế hệ nhà Nho phải sửng sốt bàng hoàng” . Dường như con người Hồ Quý Ly luôn tồn tại hai mặt: một mặt, ông tìm cách giải thích đạo Nho theo tư tưởng riêng của mình và không tiếc lời phê phán các thánh hiền của đạo Nho, cụ thể “cho Chu Công là tiên thánh, Khổng Tử là tiên sư.. Luận ngữ có 4 điểm đáng ngờ… Hàn Dũ là đạo Nho… Chu Mâu Thức, Trình Di, Trình Hiệu… tuy học rộng nhưng ít tài…chỉ thạo cóp nhặt” ; mặt khác, ông lại tích cực vận dụng những cách thức, quy tắc của thể chế chính trị mà Nho giáo đã đưa ra để trị nước.
Cũng theo tinh thần Nho giáo, Hồ Quý Ly đẩy mạnh việc giáo dục, bồi dưỡng nhân tài. Ông cho đặt học quan ở các châu huyện và tiến hành cải cách thi cử, bỏ lối ám tả cổ văn, tổ chức thêm kỳ thi viết chữ và làm toán… Ở đây, có lẽ Hồ Quý Ly đã ý thức được sự cần thiết phải kết hợp pháp trị với việc giáo dục, cảm hóa con người; lấy văn hóa dân tộc làm mục tiêu đào tạo qua đó phát huy lòng yêu nước và tự tôn dân tộc…
Những chính sách trên đã chứng tỏ tinh thần đổi mới, cách tân của Hồ Quý Ly, ông không chấp nhận lối mòn có sẵn mà tiến hành một bước đột phá làm thay đổi bộ mặt xã hội. Công cuộc cải cách của Hồ Quý Ly chính là việc làm cần thiết để động viên mọi nguồn lực bao gồm chính trị, quốc phòng, kinh tế - xã hội, văn hóa - giáo dục, qua đó từng bước nắm lấy quyền lực và củng cố “thế” cho vương triều Hồ mới thành lập, tạo sức mạnh để chống chọi với các kẻ địch trong và ngoài nước, chèo lái con thuyền Đại Việt vượt qua phong ba, bão táp.
Thứ ba, đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật, đẩy mạnh công tác lập pháp và tăng cường các biện pháp trừng phạt, khen thưởng.
Hồ Quý Ly rất quan tâm đến luật pháp và đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật. Theo ông, luật pháp là phương tiện hết sức quan trọng để trị nước an dân, là công cụ quyền lực tối thượng để đảm bảo cho các chính sách cải cách được thực hiện đến nơi đến chốn. Chính vì vậy, khi ở cương vị đại thần của nhà Trần hay vị Thái thượng hoàng đầy quyền uy của nhà Hồ, Hồ Quý Ly luôn chủ trương đẩy mạnh công tác lập pháp.
Một mặt, ông kế thừa các văn bản pháp luật có sẵn của nhà Trần (chẳng hạn như: quốc triều thống chế, quốc triều thường lễ, hoàng triều đại điển, hình luật thư…); mặt khác, ông chỉ đạo ban hành các văn bản pháp luật để điều chỉnh các vấn đề mới phát sinh cho phù hợp với tình hình cụ thể. Sử chép rằng ngay sau khi thay thế nhà Trần (1401), nhà Hồ đã “định quan chế và hình luật nước Đại Ngu” . Có thể nói, hầu hết các văn bản pháp luật quan trọng vào cuối đời nhà Trần mạt và nhà Hồ (khoảng 12 văn bản dưới thời vua Thuận Tông và Thiếu Đế, 15 văn bản dưới thời vua Hán Thương) là do Hồ Quý Ly khởi xướng và thực hiện, các văn bản ấy đều hướng tới việc phục vụ công cuộc cải cách của ông.
Ngoài việc thường xuyên đẩy mạnh công tác lập pháp, Hồ Quý Ly cũng tăng cường các biện pháp trừng phạt và khen thưởng để việc thực hiện pháp luật được nghiêm chỉnh. Khác với pháp luật thời Lý – Trần, pháp luật của nhà Hồ được sử dụng nhằm lập lại trật tự xã hội, củng cố quốc phòng, trấn áp những mầm mống và hiện tượng phá hoại từ nhiều phía, đồng thời phục vụ công cuộc cải cách toàn diện với vô số trở lực và chống đối quyết liệt. Do vậy, trong những trường hợp cụ thể, hình phạt do Hồ Quý Ly đề ra mang tính chất nghiêm khắc nặng nề hơn các thời đại trước rất nhiều, chẳng hạn: tử hình và tịch thu ruộng đất đối với người phạm tội tàng trữ, lén lút tiêu dùng tiền đồng, làm giả tiền giấy; người lấy trộm măng tre trồng làm vòng thành cũng bị tử hình… Sử liệu cho thấy, những hình phạt cơ bản của nhà Hồ bao gồm: đồ hình, lưu hình, tử hình, giam cầm, tịch thu gia sản, biếm tư… Tử hình cũng có nhiều hình thức khác nhau như: chém chết; chôn sống, dìm nước cho chết; thắt cổ cho chết; lăng trì…
Có thể nói rằng, tinh thần trọng pháp chính là một nét son trong tư tưởng pháp trị Hồ Quý Ly, nó đã góp phần quan trọng để đưa những cải cách của ông vào thực tế, làm thay đổi căn bản mọi mặt của đời sống xã hội.
Thứ tư, kiên quyết và linh hoạt trong xử lý tình huống chính trị, kết hợp ba yếu tố “pháp”, “thế”, “thuật” nhằm hướng đến những giá trị có tính thực tiễn.
Hồ Quý Ly là một con người thực dụng, tư tưởng cũng như hành động của ông đều hướng đến những giá trị có tính thực tiễn, tính hiệu quả. Pháp trị của Hồ Quý Ly bao gồm cả “pháp”, “thế”, “thuật”, song “pháp” và “thế” là hai yếu tố được Hồ Quý Ly hết sức xem trọng.
Trước những thách thức tưởng chừng không thể vượt qua, Hồ Quý Ly không phó mặc cho thời cuộc mà quyết tâm giành lấy quyền lực về mình và sử dụng những hình phạt khắt khe khiến mọi người khiếp sợ mà tuân phục. Dường như ở Hồ Quý Ly, lý trí đã trở thành yếu tố chủ đạo, hầu như không bắt gặp yếu tố tình cảm, ông hành động rất kiên quyết, thậm chí có lúc tàn bạo, không từ mọi thủ đoạn để đạt được mục đích chính trị, chẳng hạn như: sai người treo cổ con rể (vua Thuận Tông); bức cháu ngoại (Thiếu Đế) nhường ngôi; giết 370 người thuộc tôn thất nhà Trần tại hội thề Đốn Sơn…; thẳng tay đàn áp mọi lực lượng và hành động chống đối. Tinh thần thực dụng, coi trọng thực tiễn của Hồ Quý Ly còn thể hiện ở việc ép các nhà sư dưới 50 tuổi phải hoàn tục, cho rằng đó là tầng lớp ăn bám, chỉ gây ra lãng phí; ông cũng đưa những người tu hành vào quân đội và sử dụng đội ngũ đó để chinh phạt phương Nam…
Bên cạnh “pháp” và “thế”, Hồ Quý Ly cũng chú ý đến “thuật”, với ý nghĩa là quyền mưu của kẻ cầm quyền trong điều khiển, quản lý đất nước. Điều đó thể hiện qua việc ông kết hợp giữa sự kiên quyết và linh hoạt khi xử lý tình huống chính trị, đặc biệt ở những thời điểm nhạy cảm. Chẳng hạn như chuyện Hồ Quý Ly giả vờ thoái thác không chịu lên ngôi vua; đợi khi quần thần ba lần dâng biểu, mới nhận lời, xưng là Hoàng đế, đặt niên hiệu là Thánh Nguyên, đổi quốc hiệu là Đại Ngu…. Hay chuyện Hồ Quý Ly đưa con thứ là Hồ Hán Thương lên ngai vàng cũng là một sự khôn khéo để tránh sự công kích từ mọi phía về việc ông cướp ngôi của nhà Trần.
Ông đã sai sứ sang nhà Minh giải thích: “Họ Trần đã tuyệt tự, Hán Thương là cháu ngoại Minh Tông tạm trông coi việc nước” . Hồ Nguyên Trừng là con trưởng, tuy không được nhường ngôi nhưng cũng không có phản ứng gì, ngược lại ba cha con họ Hồ hết sức đoàn kết, thống nhất trong suốt quá trình quản lý, điều hành đất nước. Điều đó cho thấy Hồ Quý Ly đã cùng các con dàn xếp, mưu tính mọi việc nội bộ để hướng tới đại cục, lấy đại cục làm trọng. Có thể nói, sự kết hợp giữa ba yếu tố “pháp”, “thế”, “thuật” trong tư tưởng pháp trị của Hồ Quý Ly đã giúp ông có những cách làm, bước đi quyết liệt tạo nên những điểm nhấn sâu sắc đối với xã hội Đại Việt vào cuối thế kỷ XIV – đầu thế kỷ XV.
3. Hồ Quý Ly là một nhà pháp trị triệt để, nhà cải cách táo bạo hiếm có trong lịch sử Việt Nam. Tư tưởng của ông đã khơi nguồn cho một cuộc cải cách toàn diện, nhằm tăng cường chế độ quân chủ trung ương tập quyền, củng cố an ninh - quốc phòng, giải quyết các mâu thuẫn kinh tế - xã hội và phát triển văn hóa - giáo dục… Pháp trị Hồ Quý Ly thể hiện tính cách mạng sâu sắc, đó là tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, dám đương đầu với muôn vàn khó khăn, dấn thân can thiệp cải tạo tình trạng hiện tồn, góp phần tạo nên sức sống cho một xã hội đang trên đà suy thoái, khủng hoảng trầm trọng. Một điểm tích cực nữa trong tư tưởng của Hồ Quý Ly đó là việc đề cao tinh thần độc lập tự chủ, kết hợp giữa tư tưởng pháp trị với chủ nghĩa yêu nước và tạo cho nó một sắc thái mới. Với ý nghĩa đó, pháp trị Hồ Quý Ly đã trở thành đường lối chiến lược để chống nạn ngoại xâm đang rình rập, đe dọa nền độc lập của đất nước.
Bên cạnh mặt tích cực, tư tưởng pháp trị của Hồ Quý Ly cũng bộc lộ nhiều hạn chế, sai lầm làm ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín và sự nghiệp của ông. Chủ trương, chính sách mà Hồ Quý Ly đưa ra tuy mới mẻ nhưng có những điểm chưa phù hợp với điều kiện xã hội lúc bấy giờ. Chẳng hạn như việc ban hành tiền giấy là quá sớm khi uy tín của nhà Trần và Hồ Quý Ly không đủ để bảo đảm cho giá trị của đồng tiền ấy; mặt khác, tiền giấy lúc đó chưa phải là nhu cầu thiết yếu đối với một nền kinh tế chưa phát triển cao.
Hay việc dời đô năm 1397 tuy có nguyên nhân chính đáng nhưng lại quá sức chịu đựng vì tài lực của nhà nước và nhân dân đã cạn kiệt... C. Mác đã viết: “Con người làm ra lịch sử của chính mình nhưng không phải làm theo ý muốn tùy tiện của mình, trong những điều kiện tự mình muốn chọn lấy, mà là trong những điều kiện trực tiếp có trước mắt, đã cho sẵn và do quá khứ để lại” . Sai lầm của Hồ Quý Ly là quá đề cao tính tích cực chủ quan của cá nhân mà thiếu tính toán đến phản ứng của nhân dân và tình hình thực tế của đất nước.
Mặc dù có chú ý đến “thuật” nhưng do đặt nặng yếu tố “pháp” và “thế” nên tư tưởng pháp trị của Hồ Quý Ly trở nên cứng nhắc và cố chấp. Với một xã hội chịu ảnh hưởng đậm nét của Nho giáo, lấy chữ “đức” làm trọng, thì những biện pháp, hình phạt nghiêm khắc có khi đến tàn bạo khi xử lý, giải quyết các mối quan hệ xã hội của Hồ Quý Ly khó có thể giành được lòng tin từ phía nhân dân, thậm chí còn tạo ra trong xã hội một tâm lý bất an, hoang mang, lo lắng... Cách dùng người cũng là điểm yếu trong “thuật” trị nước của Hồ Quý Ly.
Ông không những thẳng tay trừng trị những người chống đối mà ngay cả quần thần thân tín nhưng có ý kiến trái ngược cũng bị dồn tới đường cùng, ví như Nguyễn Đa Phương, Nguyễn Bẩm... do chỉ trích Hồ Quý Ly nên đã bị giết chết; Ngụy Trung bị chém vì khuyên cha con họ Hồ tuẫn tiết để khỏi lọt vào tay giặc… Nhân tài bên cạnh Hồ Quý Ly cũng vì thế mà ngày càng xa rời ông. Nguyễn Trãi đã nhận xét về con người Hồ Quý Ly như sau: “Họ Hồ dùng gian trí để cướp lấy nước, lại lấy gian trí để hiếp lòng dân. Lệnh bảo sao ban bố mà mọi người oán nổi thương sinh, việc di dân thi hành mà mọi người kêu bề gia thất sở. Gia dĩ thuế má phiền, giao dịch nặng, pháp luật ngặt, hình phạt nghiêm. Chỉ vụ ích kỷ phì gia, chẳng nghĩ khổ dân hại nước. Yêu người gần, vị tình riêng. Họ hàng thì người thấp cũng tôn quý, tiểu nhân mà người nịnh cũng tin dùng. Nhân mừng mà thưởng khen, nhân giận mà phạt giết. Người trung thực phải khóa miệng, kẻ lương thiện thì ngậm oan. Thế mà cứ kiêu ngạo tự tôn, không sợ mệnh trời gieo họa” .
Có thể nói những hạn chế trong tư tưởng pháp trị và chủ trương cải cách của Hồ Quý Ly đã khiến nhà Hồ không tập hợp, lôi kéo được quần chúng về phía mình. Thực tế cho thấy, cho đến nay những câu chuyện, truyền thuyết về Hồ Quý Ly còn nhiều, nhưng tất cả đều tỏ ra thiếu thiện cảm, nếu không muốn nói là chỉ trích, lên án ông. Hình ảnh Hồ Quý Ly qua ngòi bút của các sử gia hiện lên như một “loạn thần tặc tử” không hơn, không kém. Nhà Hồ đã thất bại nhanh chóng trước sự xâm lược của quân Minh, thất bại đó xuất phát từ nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, nhưng có hai nguyên nhân chủ yếu là: không được sự ủng hộ của nhân dân; sai lầm khi đề ra chiến lược chống giặc, trong đó nguyên nhân đầu tiên giữ vai trò quyết định và cơ bản nhất.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã viết: Hồ Quý Ly và nhà Hồ vì “phạm sai lầm, chính trị thì để mất lòng dân, quân sự thì nặng về phòng ngự, nên cuộc kháng chiến đã bị thất bại nhanh chóng” . Pháp trị của Hồ Quý Ly là sự thể hiện hoài bão cao đẹp, ý chí mãnh liệt như một công trình kiến trúc khổng lồ nhưng lại được thực hiện một cách vội vã dựa trên nền móng không vững chắc, lòng dân ly tán, xa lìa tựa bãi cát rời rạc mênh mông, nên chỉ cần một cơn gió mạnh là nó sẽ sụp đổ. Thất bại của Hồ Quý Ly đã khẳng định một chân lý bất diệt: Dân là gốc của nước, một nền chính trị dù có quy mô rộng lớn, có đầy đủ những biện pháp cưỡng chế, áp bức đến đâu đi chăng nữa nhưng nếu không được quần chúng ủng hộ thì sớm hay muộn cũng đi tới diệt vong.
Lịch sử luôn phát triển về phía trước, mọi thành công hay thất bại cuối cùng cũng lùi dần về quá khứ. Hiện nay, Việt Nam đang vững bước trên con đường đổi mới, xây dựng một nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Song, trên hành trình hướng tới tương lai chúng ta không thể không nhìn nhận, kế thừa những di sản tư tưởng mà cha ông đã để lại. Hồ Quý Ly tuy bại vong nhưng hoài bão của ông về một quốc gia tự lập, tự cường… đã được các thế hệ tiếp sau biến thành hiện thực. Lịch sử có thể hiểu sai lệch, nhưng với tính chất khách quan, nghiêm khắc và sòng phẳng, lịch sử sẽ trả lại những giá trị mà Hồ Quý Ly đã cống hiến, đồng thời chỉ rõ những hạn chế trong tư tưởng của ông để các thế hệ mai sau rút ra những bài học cần thiết trong xây dựng và bảo vệ đất nước.
TÀI LIỆU THAM KHẢO1. C.Mác – Ph.Ăngghen: Tuyển tập, Tập 6, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1985.2. C.Mác và Ph. Ăngghen: Toàn tập, Tập 8, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1993.3. Doãn Chính (Chủ biên), Đại cương lịch sử triết học Trung Quốc, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004.4. Đại Việt sử ký toàn thư, Tập 2, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1993.5. Nguyễn Hùng Hậu (Chủ biên), Đại cương lịch sử tư tưởng triết học Việt Nam, Tập 1, Nxb. Đại học quốc gia Hà Nội, 2002.6. Trương Thị Hoà, Thể chế chính trị, hành chính và pháp quyền trong cải cách Hồ Quý Ly, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997.7. Kỷ niệm 600 năm ngày sinh Nguyễn Trãi, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 19818. Thơ văn Lý - Trần, Tập 3, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1978.9. Nguyễn Đăng Thục, Lịch sử tư tưởng Việt Nam, Tập 5, Nxb. Thành phố Hồ Chí Minh, 1992.10. Nguyễn Trãi: Toàn tập, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1976.11. Việt sử thông giám cương mục, Tập 1, Nxb. Giáo dục, Hà Nội, 2007.12. Bùi Duy Tân, Hồ Quý Ly - Một văn nghiệp khiêm tốn, Tạp chí Nghiên cứu lịch sử, số 264 tháng 9-10/1992.
Nguyễn Quỳnh AnhGV Triết học, Trường Đại học An ninh nhân dânEmail: nguyenquynhanh.dhan@gmail.com

Cache-Control: private


markdown:
Với phương châm luôn xem con người là yếu tố quan trọng cho sự phát triển bền vững của công ty, chúng tôi đã xây dựng được một đội ngũ lao động hùng hậu (trên 3.000 người lao động), chuyên nghiệp, nhiệt tình, giỏi chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng nhu cầu phát triển của Công ty.Để tiếp tục đáp ứng nhu cầu mở rộng và phát triển ngày càng lớn mạnh
của Công ty, chúng tôi cần tuyển vị trí sau:
NHỮNG VIỆC LÀM MỚI NHẤT CỦA Japfa Comfeed Viet Nam LTD
Về chúng tôi | Liên hệ | Trợ giúp | Thỏa thuận sử dụng | Quy định bảo mật | Sơ đồ trang Web | Bảng giá dịch vụ
©2014 Bản quyền thuộc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ ỨNG VIÊN - Giấy phép ICP của Bộ Văn Hóa Thông Tin số 312/GP-BC

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown:
|
|
>>
## Siêu phẩm hoạt hình về Real và Barca - Sieu pham hoat hinh...
![]()
|
Kết bạn với 24H.COM.VN trên
|
Cơ quan chủ quản: Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H Trụ sở: Tầng 12, Tòa nhà Geleximco, 36 Hoàng Cầu, Phường Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa, TP Hà Nội Tel: (84-4) 73 00 24 24 hoặc (84-4) 3512 1806 - Fax: (84-4) 3512 1804 VPĐD: Tầng 5 – Toà nhà Hải Âu - 39B Trường Sơn, P2, Q.Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh Tel: (84-8) 73 00 24 24 hoặc (84-8) 3848 9845 - Fax: (84-8) 3848 6519 / Giấy phép số 2517/GP- TT ĐT ngày cấp 27/08/2013 SỞ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG HÀ NỘI. Chịu trách nhiệm xuất bản: Ngô Kỳ Lam ® Ghi rõ nguồn "24H.COM.VN" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này
|
|

Content-Type: text/html; charset=Utf-8

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

Cache-Control: public


markdown:
![if gt IE 7]> <![endif]>
Đặt phòng tại khách sạn này và tích lũy đêm sau thời gian lưu trú
**Vị trí. **
Tọa lạc tại Hyannis - Yarmouth -
**West Yarmouth**, Town and Country Motor Lodge nằm gần **Công viên nước Cape Cod Inflatable**, **Bãi biển Englewood** và **Vườn thú ZooQuarium**. **Sân gôn mini Pirate's Cove** và **Sân golf mini Putter's Paradise** cũng ở khá gần đó. **Đặc điểm khách sạn. **
Town and Country Motor Lodge có
*hồ bơi trong nhà*, *bồn tắm thủy lực* và *hồ bơi ngoài trời phục vụ theo mùa*. Khách có thể *truy cập Internet không dây miễn phí* tại các khu vực chung. Các tiện ích, dịch vụ khác bao gồm *khu dã ngoại*, *phòng giải trí/trò chơi có thưởng* và *khu lò nướng BBQ*. *Bãi đậu xe tự phục vụ miễn phí* nằm ngay trong khuôn viên. **Tiện nghi phòng. **
150 phòng tại Town and Country Motor Lodge bao gồm
*máy điều hòa nhiệt độ*. Khách có thể truy cập *Internet không dây tốc độ cao miễn phí* tại phòng. TV đi cùng *các kênh truyền hình cáp*.
Với khoản phụ phí 10USD mỗi lần lưu trú, khách có thể yêu cầu thêm
**giường gấp/giường phụ**
Khách có thể yêu cầu
**nôi/giường cho trẻ sơ sinh** với khoản phí 10USD mỗi lần lưu trú
|Kết nối||
|
|Ẩm thực||
|
|Vui chơi, giải trí||
|
|Tiện nghi||
|
|Hỗ trợ người khuyết tật||
|
|Tiện nghi như tại nhà||
|
|Giải trí||
|
|Kết nối||
|
|Ẩm thực||
|
Với khoản phụ phí 10USD mỗi lần lưu trú, khách có thể yêu cầu thêm
**giường gấp/giường phụ**
Khách có thể yêu cầu
**nôi/giường cho trẻ sơ sinh** với khoản phí 10USD mỗi lần lưu trú
Chúng tôi đã liệt kê mọi khoản phí được khách sạn thông báo với mình. Tuy nhiên, phí cụ thể có thể khác biệt, ví dụ như phụ thuộc vào thời gian lưu trú hoặc loại phòng của bạn.
Chúng tôi đang theo dõi giá của khách sạn này vào ngày lưu trú dự kiến của bạn
**( - )**

Server: Apache

Content-Language: vi-VN

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZOIUUqMjMwNTYyfG51bGx8bnVsbHwyIUYq; Domain=.hotels.com; Expires=Thu, 16-Apr-2015 16:08:38 GMT; Path=/


markdown:
Log in with Facebook to save your favorite definitions
and share them with friends.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Cache-Control: max-age=3600, public

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

Accept-Ranges: bytes

Via: 1.1 varnish

X-Cache: MISS


markdown:
A pearl muslim is when a man repeatedly ejaculates on a woman so many times that the only part of her body not covered with semen is her face (the jiz acts like a hijab, the typical wear for Muslim women where only her face is viewable). "Hijab" translates to "curtain" so this may also be referred to as Pearl Curtain.
Sean: Wow, I came so much last night I gave that girl a Pearl Muslim.
Gracie: That's gross!
Gracie: That's gross!
viết bởi
[1880sCouch](/author.php?author=1880sCouch)04 Tháng tư, 2010
33 26

X-Served-By: cache-v42-ASH, cache-jfk1020-JFK

X-Cache: MISS, MISS


markdown:
Từ
Đường dẫn YouTube
Nói với chúng tôi tại sao video này lại liên quan đến từ đó.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.
Log in with Facebook to save your favorite definitions
and share them with friends.

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

X-Served-By: cache-v36-ASH, cache-jfk1030-JFK


markdown:
Từ
Đường dẫn YouTube
Nói với chúng tôi tại sao video này lại liên quan đến từ đó.
Log in with Facebook to save your favorite definitions
and share them with friends.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

X-Served-By: cache-v43-ASH, cache-jfk1030-JFK


markdown:
# Chi Dâu tằm
|Chi Dâu tằm|
|
|![]()
[Morus alba](/wiki/D%C3%A2u_tr%E1%BA%AFng) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Rosids](/wiki/Nh%C3%A1nh_hoa_H%E1%BB%93ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Rosales](/wiki/Rosales) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Moraceae](/wiki/H%E1%BB%8D_D%C3%A2u_t%E1%BA%B1m) [Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *tribus*) [Moreae](/w/index.php?title=Moreae&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Morus** [L.](/wiki/Carl_von_Linn%C3%A9), 1753 **Chi Dâu tằm** ( [danh pháp khoa học](/wiki/Danh_ph%C3%A1p): *) là một chi Morus* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong họ [Moraceae](/wiki/H%E1%BB%8D_D%C3%A2u_t%E1%BA%B1m). Có 10 đến 16 loài thực vật rụng lá thuộc chi này thường được gọi là **dâu**.
Chi có quan hệ gần gũi với nó là
* cũng được gọi là Broussonetia* *dâu*, nổi tiếng là [dâu giấy](/wiki/D%C6%B0%E1%BB%9Bng), *Broussonetia papyrifera*. Các loài dâu phát triển rất nhanh khi còn nhỏ nhưng trở nên phát triển chậm và hiếm khi cao hơn 10–15 m (33–49 ft). Lá cấu trúc đơn giản, mọc xen kẽ, thường phân thùy đặc biệt nhiều hơn ở những cây non so với cây trưởng thành, và có răng cưa trên mép lá.
Tùy theo loài, chúng có thể là cây tự thụ phấn hoặc không.
[[2]](#cite_note-2)
## Các loài[
[sửa](/w/index.php?title=Chi_D%C3%A2u_t%E1%BA%B1m&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi_D%C3%A2u_t%E1%BA%B1m&action=edit§ion=1)]
Phân loại
*Morus* phức tạp và vẫn còn tranh cãi. Hơn 150 loài đã được đặt tên, và mặc dù các nguồn khác nhau có thể dẫn chiếu các chọn lọc tên gọi được chấp nhận khác nhau, chỉ có 10-16 loài là được chấp nhận rộng rãi. Sự phân loại *Morus* sẽ phức tạp hơn nếu tính cả các loài lai ghép.
Các loài sau đây được đa số nhà thực vật học chấp nhận:
|
||
|
Các loài sau phân bố ở đông và nam châu Á, được chấp nhận theo cách truyền thống bởi một hoặc một vài nghiên cứu; các tên đồng nghĩa cũng được liệt kê:
|
||
|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Chi_D%C3%A2u_t%E1%BA%B1m&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi_D%C3%A2u_t%E1%BA%B1m&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“](http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?7821). *Morus*L.” *.* [Germplasm Resources Information Network](/w/index.php?title=Germplasm_Resources_Information_Network&action=edit&redlink=1) [United States Department of Agriculture](/w/index.php?title=United_States_Department_of_Agriculture&action=edit&redlink=1). 16 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2009. [^](#cite_ref-2) [“Red Mulberry”](http://na.fs.fed.us/pubs/silvics_manual/volume_2/morus/rubra.htm). Northeastern Area State & Private Forestry - USDA Forest Service. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2011.

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate