text:
Muay Thái
Muay Thai (tiếng Thái: มวยไทย, chuyển tự: Muai Thai, IPA: mūɛj tʰāj) là một môn võ thuật cổ truyền đồng thời là một môn thể thao phổ thông của Thái Lan. Người phương Tây gọi môn này là quyền Thái (Thai boxing), tuy nhiên nó khác nhiều so với môn boxing của phương Tây. Môn thể thao này đã hiện diện từ năm 1500, với tên gọi là Muay Boran (Ancient Boxing) dưới triều đại quốc vương Naresuan, tất cả binh lính đều được rèn luyện võ thuật này, xem như điển hình trong cuộc chiến tay không chống trả với địch. Binh sĩ Xiêm La phải ôn luyện thực hành để tranh tài với nhau tại từng địa phương hay từng vùng. Không chỉ riêng Thái Lan mới có có Muay, ở mỗi quốc gia trong khu vực Châu Á cũng có Muay, thế nhưng ở mỗi quốc gia, tên gọi Muay có sự khác biệt. Nhưng cũng có nguồn cho rằng Muay Thai do Nai Khanomtom - một binh sĩ Xiêm La sáng lập khi bị bắt làm tù binh Miến Điện. Khi bi bắt, ông đã được yêu cầu giao đấu với 10 võ sĩ hàng đầu Miến Điện và ông đã thắng toàn bộ bằng cách sử dụng những chiêu thức được học trong quân đội. Người ta cho rằng đấy là trận đấu Tharshanning chính thức đầu tiên
- Ở Campuchia gọi là Kun Khmer, Pradal Serey hoặc Bokator
- Ở Malaysia gọi là Tomoi
- Ở Indonesia gọi là Pencak Silat
- Ở Myanma gọi là Lethwei
- Ở Lào gọi là Muay Lào
- Ở Việt Nam cũng có môn võ hay sử dụng cùi chỏ và đầu gối gọi là Bình Định gia.
Riêng về nguồn gốc của Muay xuất phát và khởi nguồn từ quốc gia nào [1] nhưng cho đến bây giờ vẫn còn là một câu hỏi lớn.
Mục lục
- 1 Lịch sử
- 2 Quy tắc trận đấu
- 3 Muay Thái tại Bangkok
- 4 Muay Thái tại các nơi khác
- 5 Muay Thái với quốc tế
- 6 Muay Thái trên truyền hình
- 7 Muay Thái trong điện ảnh
- 8 Muay Thái trong trò chơi điện tử
- 9 Muay Thái trong truyện tranh
- 10 Chú giải
- 11 Xem thêm
- 12 Tham khảo
- 13 Liên kết ngoài
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Giống với những môn võ trong khu vực Đông Nam Á như Pencak silat hay Arnis, Muay cũng là một hình thức chiến đấu cổ xưa của một đại bộ phận dân tộc được đúc kết qua các cuộc chiến. Cho đến nay vẫn chưa có tài liệu nào chứng minh được Muay có nguồn gốc từ đâu.hiện nay sự tranh cãi vẫn nằm trên 4 quốc gia hiện đại là Myanmar, Thái Lan, Campuchia và Lào.
Trước khi môn thể thao có đầy đủ tiêu chuẩn thi đấu, thời xa xưa võ sĩ không được mang vật dụng che chở như găng tay. Quả vậy, lúc bấy giờ các đấu thủ sử dụng áo quần của mình bằng vải bạt, hỗ trợ những cú đấm bằng bàn tay theo lối dùng rượu pha nước nóng tẩm lên, giúp đôi tay chai lì, dù cho mục tiêu bị lệch đi, sự đụng chạm sơ sài vào vải bạt tạo ra sự cọ xát và làm bỏng da. Vào năm 1700, môn thể thao Muay Thai đã phổ biến trong quần chúng, những trại huấn luyện được dựng lên khắp các vùng đất nước. Vào đầu thế kỷ 20, môn thể thao Muay Thái được dân chúng công nhận là một hình thức nghệ thuật và thường được công diễn phục vụ trò tiêu khiển tại các lễ hội, nơi đền đài tráng lệ. Năm 2007, Muay Thái chính thức thi đấu trong Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007 diễn ra tại tỉnh Nakhon Ratchasima.
Khi Muay Thai phát triển thành môn thể thao có tổ chức quy củ, luật lệ được hường dẫn khái quát vào năm 1930,đúng tiêu chuẩn của nó, được dựa trên luật quốc tế về môn Quyền Anh. Sức nặng của võ sĩ giới hạn đúng ấn định và một cuộc thi tài chia làm 10 trận đấu, kéo dài từ 5 đến 3 phút, và hai phút cho những võ sĩ tranh tài giữa mỗi hiệp đấu. Võ sĩ yêu cầu được măc quần soọc màu xanh hay đỏ và mang găng tay. Có vài truyền thống được giữ lại: ngay cả ngày nay, mặc dù võ sĩ không mang giày, nhưng họ yêu cầu đôi chân của họ được bao bọc kỹ càng.
Trận đấu theo nghi thức tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Muay Thai là môn thể thao có tính cách tầm linh và theo đúng nghi thức tôn giáo cao cả. Võ sĩ được các vị sư dạy dỗ tài nghệ, ban cho một danh xưng riêng, được sát nhập vào các danh sách các đệ tử thọ giáo nơi võ đường. Trước giờ giao đấu, các võ sĩ tranh tài cúi mình cung kính quay về hướng nơi mình chào đời (nghi thức này được gọi là Ram Muay), sau đó quay theo bốn hướng, để tỏ lòng tôn kính các bậc thầy cố sức huấn luyện và thần linh võ đài (nghi thức này được gọi là Wai Kru).
Để bổ sung cho tiếng kèn ô-boa của người Thái, có nhạc khí như đánh trống, khiến các võ sĩ nhảy múa một cách chậm rãi quanh võ đài, bằng cách đều chỉnh những động tác tỏ lòng biết ơn và cũng được phục vụ việc khởi động để chuẩn bị trận đấu. Mỗi một võ sĩ có động tác riêng về vũ điệu của mình, được nhập vào những cử động biểu lộ nghi thức tôn giáo từ những hoạt động nơi vũ môn mình được huấn luyện.
Mặc dù hiện thời không thấy rõ, nhưng võ sĩ Thái mỗi lần lên đài đều quấn một sợi dây thừng nhỏ quanh đầu của mình đúng như truyền thống. Theo niềm tin xa xưa, sợi dây thừng quấn quanh đầu võ sĩ có thể cất đi trong sàn đấu do các vị hướng dẫn hay các vị sư dạy võ đảm trách, các vị này là người ban phúc lành cho võ sĩ trước khi trận đấu bắt đầu.
Quy tắc trận đấu[sửa | sửa mã nguồn]
Khi hai đấu thủ giao đấu, chỉ còn băng phải quấn hai tay và một tượng Phật nhỏ được dính vào tay để hộ mệnh, nhờ các thần thánh thiêng liêng che chở. Tất cả mọi bộ phận cơ thể được sử dụng trong các miếng võ của Muay Thái – cú đấm nảy lửa, dùng đầu gối tấn công địch thủ ngay sườn, bụng và hông, dùng chân nhảy đá song phi - tất cả làm cho đối phương đo ván. Mặc dù những cú đấm xem như thứ vũ khí tiện lợi nhất, nhưng đạt nhiều điểm thưởng lại do sự đánh giá trong việc ứng dụng đầu gối hạ đối phương.
Dùng khuỷu tay là đòn ấn tượng đánh gục đối thủ, dùng sức lao thẳng đến trán cao của địch thủ, thích hợp hơn nhắm vào đôi mắt của địch thủ, như thế phải làm đối phương yếu thế. Những cú đánh có thể gây cho đối thủ tử vong, đặc biệt nhất những cú đánh vào cổ đối phương.
Muay Thái tại Bangkok[sửa | sửa mã nguồn]
Tại thủ đô Bangkok có hai sân vận động chủ yếu dành riêng cho môn thể thao Muay Thái:
- Sân vận động Rachadamnoen: gần đài kỷ niệm Dân chủ mở cửa vào lúc 6 giờ chiều tối thứ hai, thứ tư, thứ năm và 5 giờ chiều chủ nhật; điện thoại: 281. 4205/281. 0879, đây là sân vận động cũ kỹ.
- Sân vận động Lumphini: nằm trên đại lộ Rama IV, mở cửa vào lúc 6 giờ chiều các ngày thứ ba, thứ sáu, thứ bảy; điện thoại: 251. 4303.
Muay Thái tại các nơi khác[sửa | sửa mã nguồn]
Môn thể thao Muay Thai trở thành phổ thông trong quần chúng và ngày càng tăng lên một cách nhanh chóng vào năm 1990 cho đến hiện nay.
Muay Thái với quốc tế[sửa | sửa mã nguồn]
Một số lớn người nước ngoài hâm mộ môn thể thao này đến Thái Lan học hỏi và thực hành. Ngoài ra, Muay Thái đã hiện diện tại Pháp và Bỉ, cũng như tại Hoa Kỳ. Tại các quốc gia này có nhiều trường học dựng lên để giúp giới thanh niên rèn luyện thể lực và ý chí về Muay Thái. Những trận giao đấu quốc tế đã được tổ chức tại Thái Lan một cách đều đặn giữa đấu thủ địa phương và đấu thủ nước ngoài, bằng những cuộc tranh tài chiếu trên truyền hình.
Muay Thái trên truyền hình[sửa | sửa mã nguồn]
- Có rất nhiều chương trình trình chiếu và trực tiếp các trận đấu Muay Thái như: Omnoi, Rangsit và International Muay Thai Channel 7.
Muay Thái trong điện ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Có rất nhiều bộ phim đưa Muay Thái vào mà bạc, ngoài Thái Lan vốn là nước sản xuất nhiều bộ phim nói về Muay nhất thì còn có rất nhiều hãng phim nước ngoài làm về đề tài này, có thể kể tên dưới đây:
- Bộ phim Never Back Down sản xuất năm 2007 có sự diễn xuất của 2 diễn viên Ryan McCarthy và Jake Tyler với các màn biểu diễn Muay Thái.
- Năm 2004, diễn viên chuyển đổi giới tính Asanee Suwan với vai diễn một đấu sĩ Muay chuyển đổi giới tính của đạo diễn Parinya Charoenphol trong phim Beautiful Boxer – Sắc đẹp của cú đấm. Bộ phim gây được tiếng vang và đọat nhiều giải thưởng.
- Năm 1971 hãng Shaw Brothers Studio Film, với bộ phim Duel of Fists, của nam ngôi sao Ti Lung nói về Muay Thái của đạo diễn David Chiang.
- Người đàn ông với cây súng vàng – The Man With The Golden Gun, nổi tiếng với sự tham gia của nam diện viên James Bond cũng có sự xuất hiện của Muay Thái trong phim.
- Bộ phim Ong-Bak, hay Truy tìm bức tượng Phật gồm có 3 phần với sự tham gia diễn xuất của nam diễn viên Tony Jaa, đây là bộ phim nói về Muay Thái truyền thống với những cú đấm chết người. Trong Ong-Bak 2, Tony Jaa trình diễn một loại võ thuật với tên gọi là Muay Khon - múa trước khi chiến đấu
- Bộ phim Chok Dee nói về Muay Thái ở Bangkok.
- Bộ phim Kickboxer có sự tham gia của diễn viên Jean Claude van Damme
- Bộ phim Bẫy rồng có sự tham gia của diễn viên Johnny Trí Nguyễn bao gồm các pha hành động dử dụng Muay Thai được trình bày bởi Francisco Xavier - một người Pháp dạy Muay Thái tại Thành phố Hồ Chí Minh
- Hài kịch Vân Sơn in Thái Lan ở đoạn gần cuối, một nam diễn viên trình bày vũ điệu Ram Muay của Muay Thái trước khi đánh nhau
- Bộ phim Born to fight, có sử dụng Muay Thái trong những pha hành động
- Bộ phim Muay Chaiya sản xuất năm 2007, có nhắc đến Muay Thái ở Chaiya và Bangkok
- Trong loạt phim truyền hình Huyền thoại Lý Tiểu Long, Lý Tiểu Long đã đấu với 2 võ sĩ Muay Thái
- Trong loạt phim truyền hình Vó ngựa trời Nam kể về cuộc đời của Huỳnh Văn Nghệ, có đoạn một võ sĩ Muay Thái tấn công danh nhân này
- Bộ phim Honor, tên tiếng Việt là "Danh dự", ở đoạn đầu có cảnh giao đấu giữa một võ sĩ Muay Thái với một võ sĩ Taekwondo
Muay Thái trong trò chơi điện tử[sửa | sửa mã nguồn]
- Trò chơi Street Fighter (ストリートファイター, Sutorīto Faitā) hay "SF" là trò chơi điện tử của Nhật Bản có sử dụng Muay Thái trong trò chơi bằng các võ sĩ đấu trực tiếp. Bản này được nâng cấp gồm nhiều phiên bản. Phiên bản năm 1987 với tên gọi "Street Fighter", năm 1992 với tên gọi Street Fighter II, Năm 1993 với tên gọi "Super Street Fighter II", năm 1995 với tên gọi "Street Fighter Alpha", năm 1996 với tên gọi "Street Fighter EX", năm 1997 với tên gọi "Street Fighter III", và phiên bản gần đây nhất năm 2008 là "Street Fighter IV".[1]
- Trò chơi Virtua Fighter (バーチャファイター,Baachafaitaa) với nhân vật Brad đến từ Italia có phong cách hào hoa, cũng sử dụng các chiêu thức của Muay Thái.
- Trò chơi "World Heroes ", phiên bản 2 của hãng Alpha Denshi, SNK xuất bản năm 1992.[2]
- Ngoài ra còn có các trò chơi: King of Fighters [3], Fatal Fury, [4],Ehrgeiz [5], God Hand [6], Tekken [7]
- Những nhân vật Muay Thai trong những trò chơi trên cụ thể là: Joe Higashi, Adon, Sagat, Samchay, Brad,Bruce Irvin.
Muay Thái trong truyện tranh[sửa | sửa mã nguồn]
- Trong bộ truyện tranh dài tập Bảy viên ngọc rồng, có sự xuất hiện của hai nhân vật Muay Thái, đó là Draculaman - đệ tử của bà phù thủy Hạt mít và Pamput- một võ sĩ tham gia đại hội võ thuật trong truyện.
- Trong bộ truyện tranh dài tập Truyền nhân Atula, có sự xuất hiện của Muay Thái qua những đòn thế và luyện tập của các nhân vật trong truyện.
Chú giải[sửa | sửa mã nguồn]
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Kun Khmer của Campuchia.
- Pradal Serey của Campuchia.
- Bokator của Campuchia.
- Lethwei của Myanma.
- Silat của Malaysia.
- Tomoi của Indonesia.
- MMA của Mỹ.
- Muay Lào của Lào
- Savate của Pháp
- Kickboxing của Nhật Bản
- Bình Định gia của Việt Nam
- Việt Võ đạo của Việt Nam
- Tán thủ của Trung Quốc
- Tán đả của Trung Quốc
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Prayukvong, Kat, Muay Thai: A Living Legacy, của nhà xuất bản Spry Publishing Co, Ltd năm 2006.Pages 72.
- Viết theo bộ phim Sắc đẹp của cú đấm - Beautiful Boxer của đạo diễn Parinya Charoenphol.
- G.S Nguyễn Tấn Đắc, Văn hóa Đông Nam Á, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.
- Trịnh Huy Hóa (biên dịch), Đối thoại với các nền văn hóa – Thái Lan, Nxb Trẻ.
- Hoàng Văn Quang (sưu tầm và biên soạn), Hướng dẫn tham quan thủ đô Bangkok – Nhà xuất bản Phương Đông.
- Kraitus, Panya (1992), Phuket, Muay Thai The Most Distinguished Art of Fighting, Transit Press.
- Boykin, Chad (2002), Boulder, CO, Muay Thai Kickboxing - The Ultimate Guide to Conditioning, Training and Fighting, Paladin Press.
- Belmar, Peter (2006), New York, NY, Thai Kickboxing For Beginners, Lulu Press.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- http://www.thaiboxing.com/history-kraitus3.html.
- http://www.wmtc.nu/html/wmc03_mtwaikru.html.
- http://www.muaythailesson.com/basic_attack.html.

markdown:
# Muay Thái
|
|Muay Thái
|
|![]()
**Muay Thai** ( [tiếng Thái](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Th%C3%A1i): มวยไทย, [chuyển tự](/wiki/Chuy%E1%BB%83n_t%E1%BB%B1_ti%E1%BA%BFng_Th%C3%A1i_sang_k%C3%BD_t%E1%BB%B1_Latinh): Muai Thai, [IPA](/wiki/B%E1%BA%A3ng_m%E1%BA%ABu_t%E1%BB%B1_phi%C3%AAn_%C3%A2m_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF): [mūɛj tʰāj](/wiki/Chuy%E1%BB%83n_t%E1%BB%B1_ti%E1%BA%BFng_Th%C3%A1i_sang_k%C3%BD_t%E1%BB%B1_Latinh)) là một môn võ thuật cổ truyền đồng thời là một môn thể thao phổ thông của [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan). Người phương Tây gọi môn này là quyền Thái ( *Thai boxing*), tuy nhiên nó khác nhiều so với môn [boxing](/wiki/Boxing) của phương Tây. Môn thể thao này đã hiện diện từ năm 1500, với tên gọi là [Muay Boran](/w/index.php?title=Muay_Boran&action=edit&redlink=1) (Ancient Boxing) dưới triều đại quốc vương [Naresuan](/w/index.php?title=Naresuan&action=edit&redlink=1), tất cả binh lính đều được rèn luyện võ thuật này, xem như điển hình trong cuộc chiến tay không chống trả với địch. Binh sĩ [Xiêm La](/wiki/Xi%C3%AAm) phải ôn luyện thực hành để tranh tài với nhau tại từng địa phương hay từng vùng. Không chỉ riêng Thái Lan mới có có Muay, ở mỗi quốc gia trong khu vực [Châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81) cũng có Muay, thế nhưng ở mỗi quốc gia, tên gọi Muay có sự khác biệt. Nhưng cũng có nguồn cho rằng Muay Thai do [Nai Khanomtom](/w/index.php?title=Nai_Khanomtom&action=edit&redlink=1) - một [binh sĩ](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i) [Xiêm La](/wiki/Xi%C3%AAm) sáng lập khi bị bắt làm [tù binh](/wiki/T%C3%B9_binh) [Miến Điện](/wiki/Myanma). Khi bi bắt, ông đã được yêu cầu giao đấu với 10 [võ sĩ](/wiki/V%C3%B5_s%C4%A9) hàng đầu [Miến Điện](/wiki/Myanma) và ông đã thắng toàn bộ bằng cách sử dụng những [chiêu thức](/w/index.php?title=Chi%C3%AAu_th%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) được học trong [quân đội](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i). Người ta cho rằng đấy là trận đấu [Tharshanning](/w/index.php?title=Tharshanning&action=edit&redlink=1) chính thức đầu tiên
- Ở
[Campuchia](/wiki/Campuchia)gọi là [Kun Khmer](/w/index.php?title=Kun_Khmer&action=edit&redlink=1), [Pradal Serey](//en.wikipedia.org/wiki/Pradal_Serey)hoặc [Bokator](/w/index.php?title=Bokator&action=edit&redlink=1)
- Ở
[Malaysia](/wiki/Malaysia)gọi là [Tomoi](//en.wikipedia.org/wiki/Tomoi)
- Ở
[Indonesia](/wiki/Indonesia)gọi là [Pencak Silat](/wiki/Pencak_Silat)
- Ở
[Myanma](/wiki/Myanma)gọi là [Lethwei](//en.wikipedia.org/wiki/Lethwei)
- Ở
[Lào](/wiki/L%C3%A0o)gọi là [Muay Lào](//en.wikipedia.org/wiki/Muay_Lao)
- Ở
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)cũng có môn võ hay sử dụng cùi chỏ và đầu gối gọi là [Bình Định gia](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh_gia).
Riêng về nguồn gốc của Muay xuất phát và khởi nguồn từ quốc gia nào
nhưng cho đến bây giờ vẫn còn là một câu hỏi lớn. [1]
## Mục lục
[1 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [2 Quy tắc trận đấu](#Quy_t.E1.BA.AFc_tr.E1.BA.ADn_.C4.91.E1.BA.A5u) [3 Muay Thái tại Bangkok](#Muay_Th.C3.A1i_t.E1.BA.A1i_Bangkok) [4 Muay Thái tại các nơi khác](#Muay_Th.C3.A1i_t.E1.BA.A1i_c.C3.A1c_n.C6.A1i_kh.C3.A1c) [5 Muay Thái với quốc tế](#Muay_Th.C3.A1i_v.E1.BB.9Bi_qu.E1.BB.91c_t.E1.BA.BF) [6 Muay Thái trên truyền hình](#Muay_Th.C3.A1i_tr.C3.AAn_truy.E1.BB.81n_h.C3.ACnh) [7 Muay Thái trong điện ảnh](#Muay_Th.C3.A1i_trong_.C4.91i.E1.BB.87n_.E1.BA.A3nh) [8 Muay Thái trong trò chơi điện tử](#Muay_Th.C3.A1i_trong_tr.C3.B2_ch.C6.A1i_.C4.91i.E1.BB.87n_t.E1.BB.AD) [9 Muay Thái trong truyện tranh](#Muay_Th.C3.A1i_trong_truy.E1.BB.87n_tranh) [10 Chú giải](#Ch.C3.BA_gi.E1.BA.A3i) [11 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [12 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [13 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=1)]
Giống với những môn võ trong khu vực Đông Nam Á như
[Pencak silat](/wiki/Pencak_silat) hay [Arnis](/wiki/Eskrimador), Muay cũng là một hình thức chiến đấu cổ xưa của một đại bộ phận dân tộc được đúc kết qua các cuộc chiến. Cho đến nay vẫn chưa có tài liệu nào chứng minh được Muay có nguồn gốc từ đâu.hiện nay sự tranh cãi vẫn nằm trên 4 quốc gia hiện đại là Myanmar, Thái Lan, Campuchia và Lào.
Trước khi môn thể thao có đầy đủ tiêu chuẩn thi đấu, thời xa xưa võ sĩ không được mang vật dụng che chở như găng tay. Quả vậy, lúc bấy giờ các đấu thủ sử dụng áo quần của mình bằng vải bạt, hỗ trợ những cú đấm bằng bàn tay theo lối dùng
[rượu](/wiki/R%C6%B0%E1%BB%A3u) pha nước nóng tẩm lên, giúp đôi tay chai lì, dù cho mục tiêu bị lệch đi, sự đụng chạm sơ sài vào vải bạt tạo ra sự cọ xát và làm bỏng da. Vào năm 1700, môn thể thao Muay Thai đã phổ biến trong quần chúng, những trại huấn luyện được dựng lên khắp các vùng đất nước. Vào đầu thế kỷ 20, môn thể thao Muay Thái được dân chúng công nhận là một hình thức nghệ thuật và thường được công diễn phục vụ trò tiêu khiển tại các lễ hội, nơi đền đài tráng lệ. Năm 2007, Muay Thái chính thức thi đấu trong [Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%99i_Th%E1%BB%83_thao_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81_2007) diễn ra tại tỉnh [Nakhon Ratchasima](/wiki/Nakhon_Ratchasima).
Khi Muay Thai phát triển thành môn thể thao có tổ chức quy củ, luật lệ được hường dẫn khái quát vào năm 1930,đúng tiêu chuẩn của nó, được dựa trên luật quốc tế về môn Quyền Anh. Sức nặng của võ sĩ giới hạn đúng ấn định và một cuộc thi tài chia làm 10 trận đấu, kéo dài từ 5 đến 3 phút, và hai phút cho những võ sĩ tranh tài giữa mỗi hiệp đấu. Võ sĩ yêu cầu được măc quần soọc màu xanh hay đỏ và mang găng tay. Có vài truyền thống được giữ lại: ngay cả ngày nay, mặc dù võ sĩ không mang giày, nhưng họ yêu cầu đôi chân của họ được bao bọc kỹ càng.
### Trận đấu theo nghi thức tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=2)]
Muay Thai là môn thể thao có tính cách tầm linh và theo đúng nghi thức tôn giáo cao cả. Võ sĩ được các vị sư dạy dỗ tài nghệ, ban cho một danh xưng riêng, được sát nhập vào các danh sách các đệ tử thọ giáo nơi võ đường. Trước giờ giao đấu, các võ sĩ tranh tài cúi mình cung kính quay về hướng nơi mình chào đời (nghi thức này được gọi là
[Ram Muay](/w/index.php?title=Ram_Muay&action=edit&redlink=1)), sau đó quay theo bốn hướng, để tỏ lòng tôn kính các bậc thầy cố sức huấn luyện và thần linh võ đài (nghi thức này được gọi là [Wai Kru](/w/index.php?title=Wai_Kru&action=edit&redlink=1)).
Để bổ sung cho tiếng
[kèn ô-boa](/wiki/%C3%94-boa) của người Thái, có nhạc khí như đánh trống, khiến các võ sĩ nhảy múa một cách chậm rãi quanh võ đài, bằng cách đều chỉnh những động tác tỏ lòng biết ơn và cũng được phục vụ việc khởi động để chuẩn bị trận đấu. Mỗi một võ sĩ có động tác riêng về vũ điệu của mình, được nhập vào những cử động biểu lộ nghi thức tôn giáo từ những hoạt động nơi vũ môn mình được huấn luyện.
Mặc dù hiện thời không thấy rõ, nhưng võ sĩ Thái mỗi lần lên đài đều quấn một sợi dây thừng nhỏ quanh đầu của mình đúng như truyền thống. Theo niềm tin xa xưa, sợi dây thừng quấn quanh đầu
[võ sĩ](/wiki/V%C3%B5_s%C4%A9) có thể cất đi trong sàn đấu do các vị hướng dẫn hay các vị sư dạy võ đảm trách, các vị này là người ban phúc lành cho võ sĩ trước khi trận đấu bắt đầu.
## Quy tắc trận đấu[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=3)]
Khi hai đấu thủ giao đấu, chỉ còn băng phải quấn hai tay và một tượng Phật nhỏ được dính vào tay để hộ mệnh, nhờ các thần thánh thiêng liêng che chở. Tất cả mọi bộ phận cơ thể được sử dụng trong các miếng võ của Muay Thái – cú đấm nảy lửa, dùng đầu gối tấn công địch thủ ngay sườn, bụng và hông, dùng chân nhảy đá song phi - tất cả làm cho đối phương đo ván. Mặc dù những cú đấm xem như thứ vũ khí tiện lợi nhất, nhưng đạt nhiều điểm thưởng lại do sự đánh giá trong việc ứng dụng đầu gối hạ đối phương.
Dùng khuỷu tay là đòn ấn tượng đánh gục đối thủ, dùng sức lao thẳng đến trán cao của địch thủ, thích hợp hơn nhắm vào đôi mắt của địch thủ, như thế phải làm đối phương yếu thế. Những cú đánh có thể gây cho đối thủ tử vong, đặc biệt nhất những cú đánh vào cổ đối phương.
## Muay Thái tại Bangkok[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=4)]
Tại thủ đô
[Bangkok](/wiki/Bangkok) có hai sân vận động chủ yếu dành riêng cho môn thể thao Muay Thái: [Sân vận động Rachadamnoen](/w/index.php?title=S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_Rachadamnoen&action=edit&redlink=1): gần đài kỷ niệm Dân chủ mở cửa vào lúc 6 giờ chiều tối thứ hai, thứ tư, thứ năm và 5 giờ chiều chủ nhật; điện thoại: 281. 4205/281. 0879, đây là sân vận động cũ kỹ. [Sân vận động Lumphini](/w/index.php?title=S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_Lumphini&action=edit&redlink=1): nằm trên đại lộ [Rama IV](/wiki/Rama_IV), mở cửa vào lúc 6 giờ chiều các ngày thứ ba, thứ sáu, thứ bảy; điện thoại: 251. 4303.
## Muay Thái tại các nơi khác[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=5)]
Môn thể thao Muay Thai trở thành phổ thông trong quần chúng và ngày càng tăng lên một cách nhanh chóng vào năm 1990 cho đến hiện nay.
## Muay Thái với quốc tế[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=6)]
Một số lớn người nước ngoài hâm mộ môn thể thao này đến Thái Lan học hỏi và thực hành. Ngoài ra, Muay Thái đã hiện diện tại
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) và [Bỉ](/wiki/B%E1%BB%89), cũng như tại [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Tại các quốc gia này có nhiều trường học dựng lên để giúp giới thanh niên rèn luyện thể lực và ý chí về Muay Thái. Những trận giao đấu quốc tế đã được tổ chức tại Thái Lan một cách đều đặn giữa đấu thủ địa phương và đấu thủ nước ngoài, bằng những cuộc tranh tài chiếu trên [truyền hình](/wiki/Truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh).
## Muay Thái trên truyền hình[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=7)]
- Có rất nhiều chương trình trình chiếu và trực tiếp các trận đấu Muay Thái như:
[Omnoi](/w/index.php?title=Omnoi&action=edit&redlink=1), [Rangsit](/w/index.php?title=Rangsit&action=edit&redlink=1)và [International Muay Thai Channel 7](/w/index.php?title=International_Muay_Thai_Channel_7&action=edit&redlink=1).
## Muay Thái trong điện ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=8)]
Có rất nhiều bộ phim đưa Muay Thái vào mà bạc, ngoài Thái Lan vốn là nước sản xuất nhiều bộ phim nói về Muay nhất thì còn có rất nhiều hãng phim nước ngoài làm về đề tài này, có thể kể tên dưới đây:
- Bộ phim
[Never Back Down](/w/index.php?title=Never_Back_Down&action=edit&redlink=1)sản xuất năm 2007 có sự diễn xuất của 2 diễn viên [Ryan McCarthy](/w/index.php?title=Ryan_McCarthy&action=edit&redlink=1)và [Jake Tyler](/w/index.php?title=Jake_Tyler&action=edit&redlink=1)với các màn biểu diễn Muay Thái.
- Năm 2004, diễn viên chuyển đổi giới tính
[Asanee Suwan](/w/index.php?title=Asanee_Suwan&action=edit&redlink=1)với vai diễn một đấu sĩ Muay chuyển đổi giới tính của đạo diễn [Parinya Charoenphol](/w/index.php?title=Parinya_Charoenphol&action=edit&redlink=1)trong phim [Beautiful Boxer – Sắc đẹp của cú đấm](/w/index.php?title=Beautiful_Boxer_%E2%80%93_S%E1%BA%AFc_%C4%91%E1%BA%B9p_c%E1%BB%A7a_c%C3%BA_%C4%91%E1%BA%A5m&action=edit&redlink=1). Bộ phim gây được tiếng vang và đọat nhiều giải thưởng.
- Năm 1971 hãng
[Shaw Brothers Studio Film](/w/index.php?title=Shaw_Brothers_Studio_Film&action=edit&redlink=1), với bộ phim [Duel of Fists](/w/index.php?title=Duel_of_Fists&action=edit&redlink=1), của nam ngôi sao [Ti Lung](/w/index.php?title=Ti_Lung&action=edit&redlink=1)nói về Muay Thái của đạo diễn [David Chiang](/w/index.php?title=David_Chiang&action=edit&redlink=1).
- Người đàn ông với cây súng vàng –
[The Man With The Golden Gun](/w/index.php?title=The_Man_With_The_Golden_Gun&action=edit&redlink=1), nổi tiếng với sự tham gia của nam diện viên [James Bond](/wiki/James_Bond)cũng có sự xuất hiện của Muay Thái trong phim.
- Bộ phim
[Ong-Bak](/w/index.php?title=Ong-Bak&action=edit&redlink=1), hay [Truy tìm bức tượng Phật](/w/index.php?title=Truy_t%C3%ACm_b%E1%BB%A9c_t%C6%B0%E1%BB%A3ng_Ph%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1)gồm có 3 phần với sự tham gia diễn xuất của nam diễn viên [Tony Jaa](/wiki/Tony_Jaa), đây là bộ phim nói về Muay Thái truyền thống với những cú đấm chết người. Trong [Ong-Bak 2](/w/index.php?title=Ong-Bak_2&action=edit&redlink=1), [Tony Jaa](/wiki/Tony_Jaa)trình diễn một loại võ thuật với tên gọi là [Muay Khon](/w/index.php?title=Muay_Khon&action=edit&redlink=1)- múa trước khi [chiến đấu](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1)
- Bộ phim
[Chok Dee](/w/index.php?title=Chok_Dee&action=edit&redlink=1)nói về Muay Thái ở Bangkok.
- Bộ phim
[Kickboxer](/w/index.php?title=Kickboxer&action=edit&redlink=1)có sự tham gia của diễn viên [Jean Claude van Damme](/w/index.php?title=Jean_Claude_van_Damme&action=edit&redlink=1)
- Bộ phim
[Bẫy rồng](/wiki/B%E1%BA%ABy_r%E1%BB%93ng)có sự tham gia của diễn viên [Johnny Trí Nguyễn](/wiki/Johnny_Tr%C3%AD_Nguy%E1%BB%85n)bao gồm các pha hành động dử dụng Muay Thai được trình bày bởi [Francisco Xavier](/w/index.php?title=Francisco_Xavier&action=edit&redlink=1)- một người Pháp dạy Muay Thái tại [Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)
- Hài kịch
[Vân Sơn in Thái Lan](/w/index.php?title=V%C3%A2n_S%C6%A1n_in_Th%C3%A1i_Lan&action=edit&redlink=1)ở đoạn gần cuối, một nam diễn viên trình bày vũ điệu [Ram Muay](/w/index.php?title=Ram_Muay&action=edit&redlink=1)của Muay Thái trước khi đánh nhau
- Bộ phim
[Born to fight](/w/index.php?title=Born_to_fight&action=edit&redlink=1), có sử dụng Muay Thái trong những pha hành động
- Bộ phim
[Muay Chaiya](/w/index.php?title=Muay_Chaiya&action=edit&redlink=1)sản xuất năm 2007, có nhắc đến Muay Thái ở [Chaiya](/w/index.php?title=Chaiya&action=edit&redlink=1)và [Bangkok](/wiki/Bangkok)
- Trong loạt
[phim truyền hình](/wiki/Phim_truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh) [Huyền thoại Lý Tiểu Long](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%81n_tho%E1%BA%A1i_L%C3%BD_Ti%E1%BB%83u_Long&action=edit&redlink=1), [Lý Tiểu Long](/wiki/L%C3%BD_Ti%E1%BB%83u_Long)đã đấu với 2 võ sĩ Muay Thái
- Trong loạt
[phim truyền hình](/wiki/Phim_truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh) [Vó ngựa trời Nam](/wiki/V%C3%B3_ng%E1%BB%B1a_tr%E1%BB%9Di_Nam)kể về cuộc đời của [Huỳnh Văn Nghệ](/wiki/Hu%E1%BB%B3nh_V%C4%83n_Ngh%E1%BB%87), có đoạn một võ sĩ Muay Thái tấn công [danh nhân](/w/index.php?title=Danh_nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1)này
- Bộ phim
[Honor](/w/index.php?title=Honor&action=edit&redlink=1), tên tiếng Việt là "Danh dự", ở đoạn đầu có cảnh [giao đấu](/w/index.php?title=Giao_%C4%91%E1%BA%A5&action=edit&redlink=1)giữa một [võ sĩ](/wiki/V%C3%B5_s%C4%A9)Muay Thái với một [võ sĩ](/wiki/V%C3%B5_s%C4%A9) [Taekwondo](/wiki/Taekwondo)
## Muay Thái trong trò chơi điện tử[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=9)]
- Trò chơi
[Street Fighter](/wiki/Street_Fighter)(ストリートファイター, Sutorīto Faitā) hay " **SF**" là trò chơi điện tử của [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)có sử dụng Muay Thái trong trò chơi bằng các võ sĩ đấu trực tiếp. Bản này được nâng cấp gồm nhiều phiên bản. Phiên bản năm 1987 với tên gọi " *Street Fighter*", năm 1992 với tên gọi *Street Fighter II*, Năm 1993 với tên gọi " *Super Street Fighter II*", năm 1995 với tên gọi " *Street Fighter Alpha*", năm 1996 với tên gọi " *Street Fighter EX*", năm 1997 với tên gọi " *Street Fighter III*", và phiên bản gần đây nhất năm 2008 là " *Street Fighter IV*". [[1]](http://en.wikipedia.org/wiki/Street_Fighter)
- Trò chơi
[Virtua Fighter](/w/index.php?title=Virtua_Fighter&action=edit&redlink=1)(バーチャファイター,Baachafaitaa) với nhân vật Brad đến từ Italia có phong cách hào hoa, cũng sử dụng các chiêu thức của Muay Thái.
- Trò chơi "
[World Heroes](/w/index.php?title=World_Heroes&action=edit&redlink=1)", phiên bản 2 của hãng [Alpha Denshi](/w/index.php?title=Alpha_Denshi&action=edit&redlink=1), [SNK](/wiki/SNK_Playmore)xuất bản năm 1992. [[2]](http://en.wikipedia.org/wiki/World_Heroes#World_Heroes_2)
- Ngoài ra còn có các trò chơi:
[King of Fighters](/wiki/The_King_of_Fighters) [[3]](http://en.wikipedia.org/wiki/World_Heroes#World_Heroes_2), [Fatal Fury](/w/index.php?title=Fatal_Fury&action=edit&redlink=1), [[4]](http://en.wikipedia.org/wiki/Virtua_Fighter), [Ehrgeiz](/w/index.php?title=Ehrgeiz&action=edit&redlink=1) [[5]](http://en.wikipedia.org/wiki/Ehrgeiz), [God Hand](/w/index.php?title=God_Hand&action=edit&redlink=1) [[6]](http://en.wikipedia.org/wiki/God_Hand), [Tekken](/wiki/Tekken) [[7]](http://vi.wikipedia.org/wiki/Tekken)
- Những nhân vật Muay Thai trong những trò chơi trên cụ thể là: Joe Higashi, Adon,
[Sagat](/wiki/Sagat_(Street_Fighter)), Samchay, Brad,Bruce Irvin.
## Muay Thái trong truyện tranh[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=10)]
- Trong bộ
[truyện tranh](/wiki/Truy%E1%BB%87n_tranh)dài tập [Bảy viên ngọc rồng](/wiki/B%E1%BA%A3y_vi%C3%AAn_ng%E1%BB%8Dc_r%E1%BB%93ng), có sự xuất hiện của hai nhân vật Muay Thái, đó là [Draculaman](/w/index.php?title=Draculaman&action=edit&redlink=1)- đệ tử của bà [phù thủy](/w/index.php?title=Ph%C3%B9_th%E1%BB%A7y&action=edit&redlink=1)Hạt mít và [Pamput](/w/index.php?title=Pamput&action=edit&redlink=1)- một võ sĩ tham gia [đại hội](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) [võ thuật](/wiki/V%C3%B5_thu%E1%BA%ADt)trong truyện.
- Trong bộ
[truyện tranh](/wiki/Truy%E1%BB%87n_tranh)dài tập [Truyền nhân Atula](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%81n_nh%C3%A2n_Atula&action=edit&redlink=1), có sự xuất hiện của Muay Thái qua những đòn thế và luyện tập của các nhân vật trong truyện.
## Chú giải[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=11)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=12)] [Kun Khmer](/w/index.php?title=Kun_Khmer&action=edit&redlink=1)của [Campuchia](/wiki/Campuchia). [Pradal Serey](/w/index.php?title=Pradal_Serey&action=edit&redlink=1)của [Campuchia](/wiki/Campuchia). [Bokator](/w/index.php?title=Bokator&action=edit&redlink=1)của [Campuchia](/wiki/Campuchia). [Lethwei](/w/index.php?title=Lethwei&action=edit&redlink=1)của [Myanma](/wiki/Myanma). [Silat](/w/index.php?title=Silat&action=edit&redlink=1)của [Malaysia](/wiki/Malaysia). [Tomoi](/w/index.php?title=Tomoi&action=edit&redlink=1)của [Indonesia](/wiki/Indonesia). [MMA](/wiki/Mixed_Martial_Arts)của [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). [Muay Lào](/wiki/Muay_L%C3%A0o)của [Lào](/wiki/L%C3%A0o) [Savate](/wiki/Quy%E1%BB%81n_Ph%C3%A1p)của [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Kickboxing](/w/index.php?title=Kickboxing&action=edit&redlink=1)của [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Bình Định gia](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh_gia)của [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Việt Võ đạo](/wiki/Vovinam)của [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Tán thủ](/wiki/T%C3%A1n_th%E1%BB%A7)của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) [Tán đả](/w/index.php?title=T%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3&action=edit&redlink=1)của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=13)]
- Prayukvong, Kat,
*Muay Thai: A Living Legacy*, của nhà xuất bản Spry Publishing Co, Ltd năm 2006.Pages 72.
- Viết theo bộ phim
*Sắc đẹp của cú đấm - Beautiful Boxer*của đạo diễn [Parinya Charoenphol](/w/index.php?title=Parinya_Charoenphol&action=edit&redlink=1).
- G.S Nguyễn Tấn Đắc,
*Văn hóa Đông Nam Á*, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội.
- Trịnh Huy Hóa (biên dịch),
*Đối thoại với các nền văn hóa – Thái Lan*, Nxb Trẻ.
- Hoàng Văn Quang (sưu tầm và biên soạn),
*Hướng dẫn tham quan thủ đô Bangkok*– Nhà xuất bản Phương Đông.
- Kraitus, Panya (1992), Phuket,
*Muay Thai The Most Distinguished Art of Fighting*, Transit Press.
- Boykin, Chad (2002), Boulder, CO,
*Muay Thai Kickboxing - The Ultimate Guide to Conditioning*, Training and Fighting, Paladin Press.
- Belmar, Peter (2006), New York, NY,
*Thai Kickboxing For Beginners*, Lulu Press.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Muay_Th%C3%A1i&action=edit§ion=14)]
|
|![]()
[Muay Thái](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Muay_Thai?uselang=vi) [http://www.thaiboxing.com/history-kraitus3.html](http://www.thaiboxing.com/history-kraitus3.html). [http://www.wmtc.nu/html/wmc03_mtwaikru.html](http://www.wmtc.nu/html/wmc03_mtwaikru.html). [http://www.muaythailesson.com/basic_attack.html](http://www.muaythailesson.com/basic_attack.html).

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1055 hit (1), cp4016 hit (14), cp4017 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Ma
Ma là một khái niệm trừu tượng, một phần phi vật chất của một người đã chết (hay hiếm hơn là một động vật đã chết).
Theo quan niệm của một số tôn giáo và nền văn hóa, con người gồm thể xác (mang tính chất vật chất) và linh hồn (mang tính chất phi vật chất). Khi thể xác chết, linh hồn xuất khỏi thể xác. Nếu linh hồn đó không có cơ hội đầu thai hoặc nơi trú ngụ chung với các linh hồn khác mà tương tác với cõi thực có con người sẽ gọi là "ma", "hồn ma", "quỷ"; nhưng nếu các phần phi vật chất đó tương tác với cõi thực của con người theo tình cảm, theo trách nhiệm được giao của các tôn giáo thì lại gọi là "hồn", "linh hồn", "thánh", "thần", "thiên sứ". Phật giáo gọi linh hồn người mới mất là hương linh[1][2].
Thực tế thì khi nói đến ma người ta chỉ nghĩ đến những vật thể phi hình dáng, khó làm hại người. Nhưng khi nói đến "quỷ", thì đó là một khái niệm đáng sợ. Trong truyện kể dân gian các nước thường lưu truyền những câu chuyện về quỷ từng giết và ăn thịt người rất hãi hùng dễ sợ, ma quỷ có thể nhập vào người sống...
Theo tín ngưỡng Việt Nam, trong con người có cái vật chất và tinh thần. Cái tinh thần trừu tượng, khó nắm bắt, nên người xưa đã thần thánh hóa nó thành khái niệm linh hồn, và linh hồn theo người Việt Nam và các nước Đông Nam Á tách ra làm 2 phần: hồn và vía. Người Việt cho rằng con người có 3 hồn, nhưng vía thì nam có 7, còn nữ có 9. Như vậy khái niệm ma, đơn giản chính là hồn và vía của con người.[3]
Mục lục
- 1 Niềm tin vào ma
- 2 Các loại ma
- 3 Nghệ thuật sử dụng ma
- 4 Các giả thuyết khoa học
- 5 Ma trong nghệ thuật và lễ hội
- 6 Ma trong tác phẩm văn học
- 7 Ma trong điện ảnh
- 8 Ma trong hội họa
- 9 Ma trong truyện tranh
- 10 Một số bức ảnh ma
- 11 Xem thêm
- 12 Chú thích
- 13 Liên kết ngoài
Niềm tin vào ma[sửa | sửa mã nguồn]
Không có cơ sở chính xác nào là có ma một cách chắc chắn và khoa học cho đến nay cũng chưa chứng minh hay bác bỏ hoàn toàn được. Nhưng tùy vào từng người, lứa tuổi, tôn giáo, chủng tộc mà họ tin là có ma hay không. Nói chung phụ nữ, trẻ em, người già, sống ở vùng nông thôn thì thường dễ tin là có ma hơn các vùng khác.
Cho đến nay, ma vẫn là bí ẩn đối với nhân loại, có những câu chuyện hư cấu về ma, nhưng cũng không thể kết luận được có phải hư cấu hay không. Sự bí ẩn của ma xuất phát từ giới hạn tri thức và hiểu biết của con người (nói chung) và các nhà khoa học (nói riêng).
Ma thường được miêu tả là một dạng người (mặc dù cũng hiếm khi đề cập tới ma động vật), nhưng miêu tả thông thường là "trắng bạc", "cái bóng lờ mờ", "nửa trong suốt", hay "tựa như sương mù", "đống đen thùi lùi". Ma không có cơ thể sống như con người. Xã hội của ma theo nhiều người là "âm phủ" còn chỗ ở của ma là cái mộ (sống cái nhà thác cái mồ) vì vậy họ xây dựng nhà mồ rất đẹp có nhiều nghĩa địa khang trang như một thành phố.[4] Nhưng ma cũng có thể vương vất ở những nơi tăm tối, vắng vẻ nơi có liên quan đến họ khi còn sống. Theo quan điểm một số người thì chỉ có người có "duyên" với linh hồn đó mới có thể nhìn thấy linh hồn hoặc chỉ những người có khả năng đặc biệt còn gọi là các nhà ngoại cảm là có thể thấy và tương tác với linh hồn hoặc ma. Nhiều người cho rằng ma có khả năng biết tất cả những gì người sống nghĩ, có khả năng biết được các việc đã, đang và sắp xảy ra như kết quả xổ số (số đề) hoặc có khả năng tác động lên thể xác, lời nói của người sống như hiện tượng lên đồng, tác động lên cảm quan người sống như dắt người sống đi lạc vào bụi, xúi người sống ăn đất mà tưởng ăn bánh hoặc ma có thể tác động lên vật chất như tạo ra tiếng động, rung cây, xô lệch bàn ghế...
Trong tín ngưỡng dân gian Trung Quốc, ma không có bóng và không được phản chiếu lên gương. Ngoài ra, đa số ma rất sợ ánh sáng Mặt Trời và các thần thánh. Do đó người ta thường dùng các loại bùa và dấu hiệu như bát quái, thánh giá, máu chó mực, củ tỏi, củ hành, cây dâu, cây đồng đình... để trừ ma. Tuy nhiên theo lời kể của một số người cho rằng họ đã từng thấy ma, các vật đó không tác dụng gì mà họ cũng chẳng giải thích được tại sao ma lại không biết sợ.
Ma ám ảnh hay hiện tượng dọa ma nhằm mưu đồ trục lợi hay dùng nỗi sợ của ma để phá án hay dùng để tra khảo phạm nhân trước kia hay hiện nay. Con người đã biết dùng nỗi sợ về ma một cách có ích như phá án trong các vụ án như: Bao Công hay các vụ án mạng hiện nay. Hay lợi dụng nỗi sợ về ma để trục lợi, biến tướng này sinh ra đồng bóng, nhập hồn hay cầu cơ mà ta gọi chung là mê tín dị đoan. Đây là một hiện tượng cần bài trừ.
Các loại ma[sửa | sửa mã nguồn]
Tùy theo mỗi nền văn hóa mà ma cũng đa dạng.
- Ở Việt Nam cũng có các huyền thoại về ma như ma da, ma le, ma xó, ma gà, ma lai, ma trơi, ma hời...
- Ở Trung Quốc thì có các cương thi, các oan hồn, hồ ly, yêu tinh.
- Ở phương Tây thì có ma sói, ma cây, ma cà rồng.
- Ở Thái Lan có ma nước, ma vi tính,.v.v..
- Ở Nhật Bản có ma gấu, ma sói, ma một mắt, ma cổ dài, ma dù, v..v..
Ma trơi[sửa | sửa mã nguồn]
Ma trơi là loại ma giống như những đám lửa nhỏ mà đến nay các nhà khoa học có thể giải thích được bằng tri thức khoa học. Các chất khí dễ cháy (thường là Phốtphin PH3) bốc lên khi gặp không khí trong một số điều kiện sẽ bốc cháy và tạo thành các đốm lửa nhỏ với độ sáng khá nhỏ với có thể nhìn thấy rõ vào ban đêm còn ban ngày thì các đốm lửa này có thể bị ánh sáng mặt trời che khuất.
Nghệ thuật sử dụng ma[sửa | sửa mã nguồn]
Khả năng hiểu biết của con người về ma quỉ rất hạn chế, chủ yếu mang tích chất suy đoán, tưởng tượng. Các nhà cận tâm lý học có rất nhiều nghiên cứu về hiện tượng ma quỷ nhưng vẫn chưa có khẳng định khoa học nào.
Các thầy ngải dùng linh hồn, thường là chết oan, để trù ếm và luyện các loại ngải có tác dụng hại người.
Đa số các phim kinh dị đều dùng các yếu tố ma quái. Phim ma thường có những cảnh huyền bí, hay phản khoa học, và sự xuất hiện của ma thường kèm theo chết chóc. Truyện ma cũng thế.
Tiểu thuyết Liêu trai chí dị của Trung Quốc bao gồm cả ma thiện lẫn ma ác và ma mà giống hệt như người.
Ngành công nghiệp du lịch Anh dùng ma để thu hút du khách[5].
Các giả thuyết khoa học[sửa | sửa mã nguồn]
Ma có thể là do các sóng hạ âm gây ra, gió biển mạnh thổi nhanh dọc theo các hành lang và tháp canh của những lâu đài và biệt thự cổ tạo ra các sóng hạ âm được cho là nguyên nhân gây ra hiện tượng nghe tiếng ma ở các nơi này[6].
Các nhà khoa học còn có giả thuyết: "Mỗi con người chúng ta đều phát ra một từ trường có tần số dao động riêng, khi ta chết đi, nguồn sóng từ trường vẫn tồn tại. Khi có một ai đó có tần số phù hợp, sẽ kích thích từ trường này, làm cho người xung quanh nơi đó thấy lại những cảnh sinh hoạt trước đây của người chết.
Ma trong nghệ thuật và lễ hội[sửa | sửa mã nguồn]
- Halloween là một ngày lễ của trẻ em,được tổ chức vào ngày cuối cùng của tháng 10, còn gọi là lễ hội Ma lộ hình. Thường vào ngày lễ này, người ta thường hoá trang mình vào những hình thù kì dị, ma quỷ hay mặt nạ dúm dó,...để doạ mọi người. Trong dịp lễ này, trẻ con thường mặc trang phục ma đến nhà của mọi người để xin kẹo. Tuy là một lễ hội ma, nhưng nó lại được nhiều trẻ em và các bậc phụ huynh yêu thích.
- Lễ hội ma vùng Yashothon - Thái Lan.
- Lễ hội ma tại Nhật Bản.
- Lễ hội ma tại Hồng Kông.
Ma trong tác phẩm văn học[sửa | sửa mã nguồn]
- Harry Potter, trong series truyện này, ma xuất hiện nhiều, nhưng đặc biệt ở chỗ trong truyện, ma cũng là một nhân vật bình thường như bao người khác và không giống như tính chất của ma làm người ta sợ. Thực chất ma sống trong lâu đài chung với các học sinh và giáo viên.
- Tây Du Ký của Ngô Thừa Ân: xuất hiện nhiều yêu tinh, ma quái
- Liêu trai chí dị của Bồ Tùng Linh.
- Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ
- Lĩnh Nam Chích Quái
- Các truyền thuyết, cổ tích: Con Rồng Cháu Tiên, An Dương vương xây thành, người lấy ma, con ma báo thù...
Văn học trung đại Việt Nam: Ở Việt Nam thời trung đại, thể loại này để lại nhiều tác phẩm nổi tiếng: Thánh Tông di cảo,; Công Dư tiệp ký; Truyền kỳ tân phả; Tân truyền kỳ lục (Phạm Quý Thích, thế kỷ XIX); …
Với hàng trăm truyện có sự tham gia của các yếu tố kỳ quái, hoang đường, … một số tiêu đề có thể kể đến: Chuyện Chức Phán sự đền Tản Viên, Chuyện yêu quái ở Xương Giang; Chuyện tướng Dạ Xoa (Truyền kỳ mạn lục – Nguyễn Dữ); Dì ghẻ bị quả báo; Khách chôn của (Nam thiên trân dị tập – Khuyết danh); Ma trành; Ma thắt cổ; Hài cốt nữ hiệp dưới gốc hồng mai (Vân nang tiểu sử - Phạm Đình Dục); Biết chuyện kiếp trước (Thoái thực ký văn – Trương Quốc Dụng); Thác oan (Vũ trung tùy bút – Phạm Đình Hổ); Kim quy hiến kế giết yêu tinh; … (Tân đính Lĩnh Nam chích quái)
Ma trong điện ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Tuy ma làm đa số phải sợ nhưng con người lại thích những nỗi sợ như thế. Càng ngày, những bộ phim kinh dị càng được sản xuất nhiều để đáp ứng sự thích thú được cảm giác run sợ vì ma. Những bộ phim này có thể có cốt truyện ma ăn thịt người, ma hào hiệp, ma "có tình người" chuyên giúp đỡ người khác, ma hại người. Cũng có những bộ phim nói về ma nhưng theo thể loại hài.
Ma trong các bộ phim như Ghost House, The eyes, Hell... Theo lý luận của các bộ phim kinh dị của Mỹ thì ma là một loại xác sống chuyên đi ăn thịt người sau khi bị ăn thịt thì chính họ lại trở thành một xác sống khác và được gọi chung là ZOMBIE. Lí do vì sao có ZOMBIE là họ bị một loại virus gây nên ăn thẳng vào cơ thể nhưng không chết hoàn toàn mà vẫn tồn tại theo hướng khác bản năng và không còn tính người
Sau khi công chiếu vào ngày 18, tháng 10 năm 2002, bộ phim xếp thứ nhất tại Mĩ với doanh thu 15 triệu đô la.[1]. Tổng doanh thu bộ phim đạt $249.348.933, là một trong những phim kinh dị thành công nhất mọi thời đại. Các nước khai thác yếu tố tâm lý sợ ma của con người mà cho ra đời khá nhiều bộ phim thu hút khán giả. Đặc biệt có nhiều bộ phim mang lại nhiều giải thưởng cao.
Phim Ma tại các nước[sửa | sửa mã nguồn]
Tại Campuchia, hầu như các phim kinh dị về ma luôn luôn đông khách và nền điện ảnh nước này năm nào cũng cho ra đời những bộ phim ma mà đề tài về ma cũng rất đa dạng. Hầu như rạp chiếu phim nào tại đất nước này cũng trình chiếu phim ma.
Tại Mĩ, bộ phim The Ring (Vòng tròn định mệnh), sản xuất năm 2002, được xếp thứ 20 trong top 100 khoảnh khắc kinh dị nhất mọi thời đại của kênh truyền hình cáp Bravo.
Tại Trung Quốc, bộ phim Thiện nữ ưu hồn là bộ phim nổi tiếng trong dòng phim ma tại nước này, phim ma Trung Quốc thường đi theo lối mòn là mang yếu tố thần thoại, cốt truyện mang nội dung gần giống với Liêu trai chí dị, bộ phim Thiện nữ ưu hồn đã mang lại nhiều giải thưởng cao cho điện ảnh Trung Quốc.
Tại Thái Lan, các phim ma kinh dị và các phim ma hài hước được khai thác tối đa. Truyền hình có cả kênh chuyên đề ma là chuyện kể các nhân chứng gặp được ma.
Tại Hàn Quốc, thể loại phim ma kết hợp giữa hư và thực hay sử dụng kỹ xảo điện ảnh cho ra đời các phim truyện ma có nội dung rõ ràng và giáo dục con người nhiều hơn là kinh dị câu khách.
Tại Việt Nam, thể loại ma trước đây ít được khai thác do chưa phải là đề tài khuyến khích thì nay các bộ phim với nội dung đề tài ma được khai thác nhiều. Điển hình như:
- Bộ phim Nụ hôn thần chết, Giải cứu thần chết
- Bộ phim Mười
- Bộ phim Phim Ngôi nhà bí ẩn - Suối Oan Hồn
- Bộ phim Giao lộ định mệnh
- Bộ phim Oan hồn (phim 2004)
Ma trong hội họa[sửa | sửa mã nguồn]
Ma trong truyện tranh[sửa | sửa mã nguồn]
- Ma kinh dị:
- Âm Dương Lộ
- Dùng nỗi sợ về ma phá án hay dùng nỗi sợ về ma để trục lợi.
Một số bức ảnh ma[sửa | sửa mã nguồn]
Các bức ảnh do những người chụp ảnh rửa ảnh nhìn thấy đã công bố trên các mạng truyền thông và cho tới giờ vẫn chưa tìm ra lời giải đáp dù những ảnh này không hề dùng kỹ thuật phần mềm hay bất cứ thủ thuật nào khác. Tuy nhiên, một số hình ảnh này nhiều khi do hiệu ứng ánh sáng, tốc độ chụp nhanh và bị lệch, hình ảnh cho ra sẽ khác.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Quỷ: là hồn kẻ tiểu nhân, kẻ dữ, hung ác, hoặc người chết oan hiện ra.
- Ma gà: thứ ma hay theo những cô gái đẹp (theo quan niệm của dân tộc Tày – Nùng)
- Ma xó: theo tục người Mường, khi có người chết, đem dựng đứng ở xó nhà, sau thành ma
- Ma lai: thứ người ban đêm hóa ma đi ăn phần người khác, có nhiều truyền thuyết vể ma lai rút ruột, đầu...
- Ma men: người say chết thành ma thường hay lôi cuốn người khác say sưa tới chết
- Ma cà rồng: thứ ma thường hay nhập vào đi hút máu người khác
- Ma thần vòng: ma những người thắt cổ chết (sau giục người khác tự tử chết như họ)
- Ma trành: ma cọp dữ, thường tìm dẫn cọp bắt ăn người khác để nó được đầu thai...
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Cúng cơm cho hương linh sau ngày chung thất?”. 01/12/2008 10:38 (GMT+7).
- ^ “Nghi Thức Cúng Hương Linh”. Thứ tư, 13 Tháng 10 2010 11:43.
- ^ theo Cơ sớ văn hóa Việt Nam - Trần Ngọc Thêm - NXB Giáo Dục năm 2003 - Trần Ngọc Thêm - trang 137: Tín ngưỡng sùng bái con người
- ^ Thành phố không người
- ^ Những tour du lịch mạo hiểm và kỳ lạ nhất
- ^ Bóng ma xuất hiện khi có sóng hạ âm
MA QUỶ TRONG VĂN HỌC VIỆT NAM, Trần Minh Thương.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Các khái niệm về ma trên Bách khoa toàn thư Việt Nam:

markdown:
# Ma
[Quỷ](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%B7&redirect=no)) **Ma** là một khái niệm [trừu tượng](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%ABu_t%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1), một phần phi vật chất của một người đã [chết](/wiki/Ch%E1%BA%BFt) (hay hiếm hơn là một động vật đã chết).
Theo quan niệm của một số
[tôn giáo](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o) và nền [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a), con người gồm thể xác (mang tính chất vật chất) và [linh hồn](/wiki/Linh_h%E1%BB%93n) (mang tính chất phi vật chất). Khi thể xác chết, linh hồn xuất khỏi thể xác. Nếu linh hồn đó không có cơ hội [đầu thai](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7u_thai) hoặc nơi trú ngụ chung với các linh hồn khác mà tương tác với cõi thực có con người sẽ gọi là "ma", "hồn ma", "quỷ"; nhưng nếu các phần phi vật chất đó tương tác với cõi thực của con người theo tình cảm, theo trách nhiệm được giao của các tôn giáo thì lại gọi là "hồn", "linh hồn", "thánh", "thần", "thiên sứ". [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) gọi linh hồn người mới mất là [hương linh](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1ng_linh&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-1) . [2]
Thực tế thì khi nói đến ma người ta chỉ nghĩ đến những
[vật thể](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADt_th%E1%BB%83&action=edit&redlink=1) phi [hình dáng](/w/index.php?title=H%C3%ACnh_d%C3%A1ng&action=edit&redlink=1), khó làm hại người. Nhưng khi nói đến " [quỷ](/wiki/Qu%E1%BB%B7)", thì đó là một khái niệm đáng sợ. Trong [truyện kể dân gian](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%87n_k%E1%BB%83_d%C3%A2n_gian&action=edit&redlink=1) các nước thường lưu truyền những câu chuyện về quỷ từng giết và ăn thịt người rất hãi hùng dễ sợ, ma quỷ có thể nhập vào người sống...
Theo tín ngưỡng
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), trong con người có cái vật chất và tinh thần. Cái tinh thần trừu tượng, khó nắm bắt, nên người xưa đã thần thánh hóa nó thành khái niệm linh hồn, và linh hồn theo người Việt Nam và các nước Đông Nam Á tách ra làm 2 phần: hồn và vía. Người Việt cho rằng con người có 3 hồn, nhưng vía thì nam có 7, còn nữ có 9. Như vậy khái niệm ma, đơn giản chính là hồn và vía của con người. [[3]](#cite_note-3)
## Mục lục
[1 Niềm tin vào ma](#Ni.E1.BB.81m_tin_v.C3.A0o_ma) [2 Các loại ma](#C.C3.A1c_lo.E1.BA.A1i_ma) [3 Nghệ thuật sử dụng ma](#Ngh.E1.BB.87_thu.E1.BA.ADt_s.E1.BB.AD_d.E1.BB.A5ng_ma) [4 Các giả thuyết khoa học](#C.C3.A1c_gi.E1.BA.A3_thuy.E1.BA.BFt_khoa_h.E1.BB.8Dc) [5 Ma trong nghệ thuật và lễ hội](#Ma_trong_ngh.E1.BB.87_thu.E1.BA.ADt_v.C3.A0_l.E1.BB.85_h.E1.BB.99i) [6 Ma trong tác phẩm văn học](#Ma_trong_t.C3.A1c_ph.E1.BA.A9m_v.C4.83n_h.E1.BB.8Dc) [7 Ma trong điện ảnh](#Ma_trong_.C4.91i.E1.BB.87n_.E1.BA.A3nh) [8 Ma trong hội họa](#Ma_trong_h.E1.BB.99i_h.E1.BB.8Da) [9 Ma trong truyện tranh](#Ma_trong_truy.E1.BB.87n_tranh) [10 Một số bức ảnh ma](#M.E1.BB.99t_s.E1.BB.91_b.E1.BB.A9c_.E1.BA.A3nh_ma) [11 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [12 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [13 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Niềm tin vào ma[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=1)]
Không có cơ sở chính xác nào là có ma một cách chắc chắn và
[khoa học](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc) cho đến nay cũng chưa chứng minh hay bác bỏ hoàn toàn được. Nhưng tùy vào từng người, lứa tuổi, [tôn giáo](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o), [chủng tộc](/wiki/Ch%E1%BB%A7ng_t%E1%BB%99c) mà họ tin là có ma hay không. Nói chung [phụ nữ](/wiki/Ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF), [trẻ em](/wiki/Tr%E1%BA%BB_em), người già, sống ở vùng [nông thôn](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_qu%C3%AA) thì thường dễ tin là có ma hơn các vùng khác.
Cho đến nay, ma vẫn là bí ẩn đối với nhân loại, có những câu chuyện hư cấu về ma, nhưng cũng không thể kết luận được có phải hư cấu hay không. Sự bí ẩn của ma xuất phát từ giới hạn tri thức và hiểu biết của con người (nói chung) và các nhà khoa học (nói riêng).
Ma thường được miêu tả là một dạng người (mặc dù cũng hiếm khi đề cập tới ma động vật), nhưng miêu tả thông thường là "trắng bạc", "cái bóng lờ mờ", "nửa trong suốt", hay "tựa như sương mù", "đống đen thùi lùi". Ma không có cơ thể sống như con người. Xã hội của ma theo nhiều người là "
[âm phủ](/wiki/%C3%82m_ph%E1%BB%A7)" còn chỗ ở của ma là cái [mộ](/wiki/M%E1%BB%99) (sống cái nhà thác cái mồ) vì vậy họ xây dựng nhà mồ rất đẹp có nhiều [nghĩa địa](/wiki/Ngh%C4%A9a_trang) khang trang như một [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91). Nhưng ma cũng có thể vương vất ở những nơi tăm tối, vắng vẻ nơi có liên quan đến họ khi còn sống. Theo quan điểm một số người thì chỉ có người có "duyên" với [4] [linh hồn](/wiki/Linh_h%E1%BB%93n)đó mới có thể nhìn thấy linh hồn hoặc chỉ những người có khả năng đặc biệt còn gọi là các [nhà ngoại cảm](/wiki/Ngo%E1%BA%A1i_c%E1%BA%A3m#Nh.C3.A0_ngo.E1.BA.A1i_c.E1.BA.A3m)là có thể thấy và tương tác với linh hồn hoặc ma. Nhiều người cho rằng ma có khả năng biết tất cả những gì người sống nghĩ, có khả năng biết được các việc đã, đang và sắp xảy ra như kết quả [xổ số](/w/index.php?title=X%E1%BB%95_s%E1%BB%91&action=edit&redlink=1)(số đề) hoặc có khả năng tác động lên thể xác, lời nói của người sống như hiện tượng [lên đồng](/wiki/L%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng), tác động lên cảm quan người sống như dắt người sống đi lạc vào bụi, xúi người sống ăn đất mà tưởng ăn bánh hoặc ma có thể tác động lên vật chất như tạo ra tiếng động, rung cây, xô lệch bàn ghế...
Trong tín ngưỡng dân gian
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), ma không có bóng và không được phản chiếu lên gương. Ngoài ra, đa số ma rất sợ [ánh sáng](/wiki/%C3%81nh_s%C3%A1ng) [Mặt Trời](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di) và các [thần thánh](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_th%C3%A1nh&action=edit&redlink=1). Do đó người ta thường dùng các loại [bùa](/wiki/B%C3%B9a_h%E1%BB%99_m%E1%BB%87nh) và dấu hiệu như [bát quái](/wiki/Kinh_D%E1%BB%8Bch), [thánh giá](/wiki/Th%C3%A1nh_Gi%C3%A1), máu chó mực, củ [tỏi](/wiki/T%E1%BB%8Fi), củ [hành](/wiki/H%C3%A0nh), cây [dâu](/wiki/D%C3%A2u), cây [đồng đình](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_%C4%91%C3%ACnh&action=edit&redlink=1)... để trừ ma. Tuy nhiên theo lời kể của một số người cho rằng họ đã từng thấy ma, các vật đó không tác dụng gì mà họ cũng chẳng giải thích được tại sao ma lại không biết sợ.
Ma ám ảnh hay hiện tượng
*dọa* ma nhằm mưu đồ trục lợi hay dùng nỗi sợ của ma để phá án hay dùng để tra khảo phạm nhân trước kia hay hiện nay. Con người đã biết dùng *nỗi sợ về ma* một cách có ích như phá án trong các vụ án như: [Bao Công](/wiki/Bao_C%C3%B4ng) hay các vụ án mạng hiện nay. Hay lợi dụng nỗi sợ về ma để trục lợi, biến tướng này sinh ra *đồng bóng,* nhập hồn *hay cầu cơ mà ta gọi chung là mê tín dị đoan. Đây là một hiện tượng cần bài trừ.*
## Các loại ma[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=2)]
Tùy theo mỗi nền văn hóa mà ma cũng đa dạng.
- Ở
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)cũng có các huyền thoại về ma như [ma da](/w/index.php?title=Ma_da&action=edit&redlink=1), [ma le](/w/index.php?title=Ma_le&action=edit&redlink=1), [ma xó](/w/index.php?title=Ma_x%C3%B3&action=edit&redlink=1), [ma gà](/w/index.php?title=Ma_g%C3%A0&action=edit&redlink=1), [ma lai](/w/index.php?title=Ma_lai&action=edit&redlink=1), [ma trơi](/wiki/Ma_tr%C6%A1i), [ma hời](/w/index.php?title=Ma_h%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1)...
- Ở
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)thì có các [cương thi](/wiki/C%C6%B0%C6%A1ng_thi), các [oan hồn](/wiki/Oan_h%E1%BB%93n_(phim_2004)), [hồ ly](/wiki/H%E1%BB%93_ly_tinh), [yêu tinh](/wiki/Y%C3%AAu_tinh).
- Ở
[phương Tây](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y)thì có [ma sói](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_s%C3%B3i), [ma cây](/w/index.php?title=Ma_c%C3%A2y&action=edit&redlink=1), [ma cà rồng](/wiki/Ma_c%C3%A0_r%E1%BB%93ng).
- Ở Thái Lan có
[ma nước](/w/index.php?title=Ma_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1), [ma vi tính](/w/index.php?title=Ma_vi_t%C3%ADnh&action=edit&redlink=1),.v.v..
- Ở Nhật Bản có
[ma gấu](/w/index.php?title=Ma_g%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1), [ma sói](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_s%C3%B3i), [ma một mắt](/w/index.php?title=Ma_m%E1%BB%99t_m%E1%BA%AFt&action=edit&redlink=1), [ma cổ dài](/w/index.php?title=Ma_c%E1%BB%95_d%C3%A0i&action=edit&redlink=1), [ma dù](/w/index.php?title=Ma_d%C3%B9&action=edit&redlink=1), v..v..
### Ma trơi[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=3)] [Ma trơi](/wiki/Ma_tr%C6%A1i) là loại ma giống như những đám lửa nhỏ mà đến nay các nhà khoa học có thể giải thích được bằng tri thức khoa học. Các chất khí dễ cháy (thường là [Phốtphin](/wiki/Ph%E1%BB%91tphin) [P](/wiki/Ph%E1%BB%91tpho) [H](/wiki/Hi%C4%91r%C3%B4) 3) bốc lên khi gặp không khí trong một số điều kiện sẽ [bốc cháy](/wiki/L%E1%BB%ADa) và tạo thành các đốm lửa nhỏ với độ sáng khá nhỏ với có thể nhìn thấy rõ vào ban đêm còn ban ngày thì các đốm lửa này có thể bị ánh sáng mặt trời che khuất.
## Nghệ thuật sử dụng ma[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=4)]
Khả năng hiểu biết của con người về ma quỉ rất hạn chế, chủ yếu mang tích chất suy đoán, tưởng tượng. Các nhà cận tâm lý học có rất nhiều nghiên cứu về hiện tượng ma quỷ nhưng vẫn chưa có khẳng định khoa học nào.
Các thầy ngải dùng linh hồn, thường là chết oan, để trù ếm và luyện các loại ngải có tác dụng hại người.
Đa số các phim kinh dị đều dùng các yếu tố ma quái. Phim ma thường có những cảnh huyền bí, hay phản khoa học, và sự xuất hiện của ma thường kèm theo chết chóc. Truyện ma cũng thế.
Tiểu thuyết
* của Trung Quốc bao gồm cả ma thiện lẫn ma ác và ma mà giống hệt như người. Liêu trai chí dị*
Ngành công nghiệp du lịch Anh dùng ma để thu hút du khách
. [5]
## Các giả thuyết khoa học[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=5)]
Ma có thể là do các sóng hạ âm gây ra, gió biển mạnh thổi nhanh dọc theo các hành lang và tháp canh của những lâu đài và biệt thự cổ tạo ra các sóng hạ âm được cho là nguyên nhân gây ra hiện tượng nghe tiếng ma ở các nơi này
. [6]
Các nhà khoa học còn có giả thuyết: "Mỗi con người chúng ta đều phát ra một từ trường có tần số dao động riêng, khi ta chết đi, nguồn sóng từ trường vẫn tồn tại. Khi có một ai đó có tần số phù hợp, sẽ kích thích từ trường này, làm cho người xung quanh nơi đó thấy lại những cảnh sinh hoạt trước đây của người chết.
## Ma trong nghệ thuật và lễ hội[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=6)] [Halloween](/wiki/Halloween)là một ngày lễ của trẻ em,được tổ chức vào ngày cuối cùng của tháng 10, còn gọi là [lễ hội Ma lộ hình](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_Ma_l%E1%BB%99_h%C3%ACnh&action=edit&redlink=1). Thường vào ngày lễ này, người ta thường hoá trang mình vào những hình thù kì dị, ma quỷ hay mặt nạ dúm dó,...để doạ mọi người. Trong dịp lễ này, trẻ con thường mặc trang phục ma đến nhà của mọi người để xin kẹo. Tuy là một lễ hội ma, nhưng nó lại được nhiều trẻ em và các bậc phụ huynh yêu thích. [Lễ hội ma](/wiki/Halloween)vùng Yashothon - Thái Lan. [Lễ hội ma](/wiki/Halloween)tại Nhật Bản. [Lễ hội ma](/wiki/Halloween)tại Hồng Kông.
## Ma trong tác phẩm văn học[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=7)] [Harry Potter](/wiki/Harry_Potter), trong series truyện này, ma xuất hiện nhiều, nhưng đặc biệt ở chỗ trong truyện, ma cũng là một nhân vật bình thường như bao người khác và không giống như tính chất của ma làm người ta sợ. Thực chất ma sống trong lâu đài chung với các học sinh và giáo viên. [Tây Du Ký](/wiki/T%C3%A2y_du_k%C3%BD)của [Ngô Thừa Ân](/wiki/Ng%C3%B4_Th%E1%BB%ABa_%C3%82n): xuất hiện nhiều yêu tinh, ma quái [Liêu trai chí dị](/wiki/Li%C3%AAu_trai_ch%C3%AD_d%E1%BB%8B)của [Bồ Tùng Linh](/wiki/B%E1%BB%93_T%C3%B9ng_Linh). [Truyền kỳ mạn lục](/wiki/Truy%E1%BB%81n_k%E1%BB%B3_m%E1%BA%A1n_l%E1%BB%A5c)của [Nguyễn Dữ](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_D%E1%BB%AF) [Lĩnh Nam Chích Quái](/wiki/L%C4%A9nh_Nam_Ch%C3%ADch_Qu%C3%A1i)
- Các truyền thuyết, cổ tích: Con Rồng Cháu Tiên, An Dương vương xây thành, người lấy ma, con ma báo thù...
**Văn học trung đại Việt Nam:** Ở Việt Nam thời trung đại, thể loại này để lại nhiều tác phẩm nổi tiếng: Thánh Tông di cảo,; Công Dư tiệp ký; Truyền kỳ tân phả; Tân truyền kỳ lục (Phạm Quý Thích, thế kỷ XIX); …
Với hàng trăm truyện có sự tham gia của các yếu tố kỳ quái, hoang đường, … một số tiêu đề có thể kể đến: Chuyện Chức Phán sự đền Tản Viên, Chuyện yêu quái ở Xương Giang; Chuyện tướng Dạ Xoa (Truyền kỳ mạn lục – Nguyễn Dữ); Dì ghẻ bị quả báo; Khách chôn của (Nam thiên trân dị tập – Khuyết danh); Ma trành; Ma thắt cổ; Hài cốt nữ hiệp dưới gốc hồng mai (Vân nang tiểu sử - Phạm Đình Dục); Biết chuyện kiếp trước (Thoái thực ký văn – Trương Quốc Dụng); Thác oan (Vũ trung tùy bút – Phạm Đình Hổ); Kim quy hiến kế giết yêu tinh; … (Tân đính Lĩnh Nam chích quái)
## Ma trong điện ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=8)]
Tuy ma làm đa số phải sợ nhưng con người lại thích những nỗi sợ như thế. Càng ngày, những bộ
[phim kinh dị](/wiki/Phim_kinh_d%E1%BB%8B) càng được sản xuất nhiều để đáp ứng sự thích thú được cảm giác run sợ vì ma. Những bộ phim này có thể có cốt truyện ma ăn thịt người, ma hào hiệp, ma "có tình người" chuyên giúp đỡ người khác, ma hại người. Cũng có những bộ phim nói về ma nhưng theo thể loại hài.
Ma trong các bộ phim như Ghost House, The eyes, Hell... Theo lý luận của các bộ phim kinh dị của Mỹ thì ma là một loại xác sống chuyên đi ăn thịt người sau khi bị ăn thịt thì chính họ lại trở thành một xác sống khác và được gọi chung là ZOMBIE. Lí do vì sao có ZOMBIE là họ bị một loại virus gây nên ăn thẳng vào cơ thể nhưng không chết hoàn toàn mà vẫn tồn tại theo hướng khác bản năng và không còn tính người
Sau khi công chiếu vào ngày 18, tháng 10 năm 2002, bộ phim xếp thứ nhất tại Mĩ với doanh thu 15 triệu đô la.[1]. Tổng doanh thu bộ phim đạt $249.348.933, là một trong những phim kinh dị thành công nhất mọi thời đại. Các nước khai thác yếu tố tâm lý sợ ma của con người mà cho ra đời khá nhiều bộ phim thu hút khán giả. Đặc biệt có nhiều bộ phim mang lại nhiều giải thưởng cao.
#### Phim Ma tại các nước[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=9)]
Tại
[Campuchia](/wiki/Campuchia), hầu như các phim kinh dị về ma luôn luôn đông khách và nền điện ảnh nước này năm nào cũng cho ra đời những bộ phim ma mà đề tài về ma cũng rất đa dạng. Hầu như rạp chiếu phim nào tại đất nước này cũng trình chiếu phim ma.
Tại Mĩ, bộ phim
** (Vòng tròn định mệnh), sản xuất năm 2002, được xếp thứ 20 trong top 100 khoảnh khắc kinh dị nhất mọi thời đại của kênh truyền hình cáp Bravo. The Ring**
Tại
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), bộ phim [Thiện nữ ưu hồn](/wiki/Thi%E1%BA%BFn_n%E1%BB%AF_u_h%E1%BB%93n) là bộ phim nổi tiếng trong dòng phim ma tại nước này, phim ma [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) thường đi theo lối mòn là mang yếu tố thần thoại, cốt truyện mang nội dung gần giống với [Liêu trai chí dị](/wiki/Li%C3%AAu_trai_ch%C3%AD_d%E1%BB%8B), bộ phim [Thiện nữ ưu hồn](/wiki/Thi%E1%BA%BFn_n%E1%BB%AF_u_h%E1%BB%93n) đã mang lại nhiều giải thưởng cao cho điện ảnh Trung Quốc.
Tại
[Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), các phim ma kinh dị và các phim ma hài hước được khai thác tối đa. Truyền hình có cả kênh chuyên đề ma là chuyện kể các nhân chứng gặp được ma.
Tại
[Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c), thể loại phim ma kết hợp giữa hư và thực hay sử dụng kỹ xảo điện ảnh cho ra đời các phim truyện ma có nội dung rõ ràng và giáo dục con người nhiều hơn là kinh dị câu khách.
Tại
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), thể loại ma trước đây ít được khai thác do chưa phải là đề tài khuyến khích thì nay các bộ phim với nội dung đề tài ma được khai thác nhiều. Điển hình như:
- Bộ phim
*Nụ hôn thần chết*, *Giải cứu thần chết*
- Bộ phim
*Mười*
- Bộ phim
*Phim Ngôi nhà bí ẩn - Suối Oan Hồn*
- Bộ phim
*Giao lộ định mệnh*
- Bộ phim
[Oan hồn (phim 2004)](/wiki/Oan_h%E1%BB%93n_(phim_2004))
## Ma trong hội họa[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=10)]
## Ma trong truyện tranh[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=11)]
- Ma kinh dị:
- Âm Dương Lộ
- Dùng nỗi sợ về ma phá án hay dùng nỗi sợ về ma để trục lợi.
## Một số bức ảnh ma[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=12)]
Các bức ảnh do những người chụp ảnh rửa ảnh nhìn thấy đã công bố trên các mạng truyền thông và cho tới giờ vẫn chưa tìm ra lời giải đáp dù những ảnh này không hề dùng kỹ thuật phần mềm hay bất cứ thủ thuật nào khác. Tuy nhiên, một số hình ảnh này nhiều khi do hiệu ứng ánh sáng, tốc độ chụp nhanh và bị lệch, hình ảnh cho ra sẽ khác.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=13)] **Quỷ**: là hồn kẻ tiểu nhân, kẻ dữ, hung ác, hoặc người chết oan hiện ra. **Ma gà**: thứ ma hay theo những cô gái đẹp (theo quan niệm của dân tộc [Tày](/wiki/T%C3%A0y)– [Nùng](/wiki/N%C3%B9ng)) **Ma xó**: theo tục người Mường, khi có người chết, đem dựng đứng ở xó nhà, sau thành ma **Ma lai**: thứ người ban đêm hóa ma đi ăn phần người khác, có nhiều truyền thuyết vể ma lai rút ruột, đầu... **Ma men**: người say chết thành ma thường hay lôi cuốn người khác say sưa tới chết **Ma cà rồng**: thứ ma thường hay nhập vào đi hút máu người khác **Ma thần vòng**: ma những người thắt cổ chết (sau giục người khác tự tử chết như họ) **Ma trành**: ma [cọp](/wiki/C%E1%BB%8Dp)dữ, thường tìm dẫn cọp bắt ăn người khác để nó được đầu thai...
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=14)] [^](#cite_ref-1) [“Cúng cơm cho hương linh sau ngày chung thất?”](http://www.giacngo.vn/tuvan/2008/12/01/7A5458/). 01/12/2008 10:38 (GMT+7). [^](#cite_ref-2) [“Nghi Thức Cúng Hương Linh”](http://www.viengiac.de/vi/index.php?option=com_content&view=article&id=174:nghi-thuc-cung-huong-linh&catid=77:bai-doc-them&Itemid=109). Thứ tư, 13 Tháng 10 2010 11:43. **theo Cơ sớ văn hóa Việt Nam - Trần Ngọc Thêm - NXB Giáo Dục năm 2003 - Trần Ngọc Thêm - trang 137: Tín ngưỡng sùng bái con người** [^](#cite_ref-3) [^](#cite_ref-4) [Thành phố không người](http://tintuconline.vietnamnet.vn/vn/xahoi/117205/) [^](#cite_ref-5) [Những tour du lịch mạo hiểm và kỳ lạ nhất](http://irv.moi.gov.vn/KH-CN/ncpmud/2006/1/15356.ttvn) [^](#cite_ref-6) [Bóng ma xuất hiện khi có sóng hạ âm](http://vnexpress.net/Vietnam/Khoa-hoc/2006/08/3B9ED428/) [MA QUỶ TRONG VĂN HỌC VIỆT NAM](http://www.vanhoahoc.vn/nghien-cuu/van-hoa-viet-nam/van-hoa-to-chuc-doi-song-ca-nhan/1885-tran-minh-thuong-ma-quy-trong-van-hoc-viet-nam.html), Trần Minh Thương.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ma&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ma&action=edit§ion=15)]
|
|![]()
[Ma](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ghosts?uselang=vi)
Các khái niệm về
**ma** trên Bách khoa toàn thư Việt Nam:

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1053 frontend miss (0)