markdown:
# Bộ điều tốc ly tâm
**Bộ điều tốc ly tâm** (còn được gọi là **bộ điều tốc Watt** hay **bộ điều tốc quả nặng**) là một loại điều tốc điển hình sử dụng [lực ly tâm](/wiki/L%E1%BB%B1c_ly_t%C3%A2m) nhằm kiểm soát [tốc độ](/wiki/T%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BB%99) của một [động cơ](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1), thông qua kiểm soát lượng [nhiên liệu](/wiki/Nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u) được nạp vào, giúp động cơ duy trì một tốc độ ổn định với mọi tải trọng hoặc điều kiện cung cấp nhiên liệu. Bộ điều tốc ly tâm sử dụng các nguyên tắc kiểm soát tỷ lệ, là một ứng dụng kinh điển của lực ly tâm và được ứng dụng rộng rãi trong [cơ khí](/wiki/C%C6%A1_kh%C3%AD).
Bộ điều tốc ly tâm được sử dụng phổ biến nhất trong
[động cơ hơi nước](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_h%C6%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) ngày trước vì nó quyết định lượng hơi nước được nạp vào [xi-lanh](/wiki/Xi_lanh). Nó cũng được ứng dụng trong [động cơ đốt trong](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_%C4%91%E1%BB%91t_trong) và các [tua-bin nhiên liệu](/w/index.php?title=Tua-bin_nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u&action=edit&redlink=1) hay trong một số loại [đồng hồ](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_h%E1%BB%93) có chuông.
## Mục lục
## Lịch sử hình thành[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&action=edit§ion=1)]
Bộ điều tốc ly tâm đầu tiên được chế tạo vào năm
[1788](/wiki/1788) bởi [James Watt](/wiki/James_Watt) theo sự đề nghị của [Matther Boulton](/w/index.php?title=Matther_Boulton&action=edit&redlink=1). Nó được miêu tả như một bộ điều tốc có 2 con lắc tạo thành một hình nón. Sau nhiều lần đổi mới, nó được Watt sử dụng trong động cơ hơi nước của mình. Tuy nhiên ông không bao giờ tuyên bố bộ điều tốc ly tâm là một [sáng chế](/wiki/S%C3%A1ng_ch%E1%BA%BF) của mình. Nhiều người lầm tưởng Watt là người đầu tiên sáng chế ra thiết bị này, nhưng nó đã được sử dụng để điều chỉnh khoảng cách và áp suất giữa các đá nghiền và cánh quạt trong các [cối xay gió](/wiki/C%E1%BB%91i_xay_gi%C3%B3) từ [thế kỉ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17).
## Cấu tạo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&action=edit§ion=2)]
Một bộ điều tốc ly tâm đơn giản gồm có
: [1]
- Một ròng rọc để nối bộ điều tốc với động cơ bởi một dây curoa
- Hai quả nặng được gắn vào một cánh tay đòn
- Cánh tay đòn này được gắn bắt chéo qua một trục cố định.
- Phía cuối 2 cánh tay đòn được gắn 2 thanh ngắn bởi 1 trục khác, 2 thanh ngắn này được gắn vào một vòng đai có thể trượt trên trục.
- Vòng trượt được nối với một hệ thống (có thể là đòn bẩy) để đến một van điều tiết của ống dẫn nhiên liệu
## Chuyển động của bộ ly điều tốc ly tâm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&action=edit§ion=3)]
Bộ điều tốc ly tâm có 2 chuyển động
: [1]
- Chuyển động quay quanh trục khiến quả nặng dưới tác dụng của lực ly tâm văng ra. Ngoài ra, các quả nặng chịu tác dụng của
[trọng lượng](/wiki/Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_bi%E1%BB%83u_ki%E1%BA%BFn)kéo xuống. Chuyển động của các quả nặng gây ra sự quay quanh các trục của cánh tay đòn và thanh ngắn khiến vòng trượt chuyển động
- Chuyển động tịnh tiến lên và xuống của vòng trượt (trực tiếp tác điều khiển van điều tiết).
## Hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&action=edit§ion=4)]
- Động cơ quay khiến cho bộ điều tốc quay vì chúng được nối bởi rây curoa. Năng lượng được truyền từ động cơ đến bộ điều tốc
- Các quả nặng sẽ bị văng ra xa khi trục quay quay nhanh bởi lực ly tâm. Cánh tay đòn của của vật nặng bị nâng lên và vì được nối với một van điều tiết sẽ làm đóng van này khiến lượng nhiên liệu nạp vào giảm đi và làm cho động cơ quay chậm lại.
- Nếu động cơ quay chậm đi, các quả nặng sẽ bị kéo xuống bởi tác dụng của trọng lực, các cánh tay đòn bị kéo xuống và làm mở van điều tiết khiến nhiên liệu được nạp vào nhiều hơn và động cơ quay nhanh hơn.
- Cứ như vậy, bộ điều tốc giữ động cơ ở một tốc độ quay ổn định.
## Nguyên lý của bộ điều tốc ly tâm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&action=edit§ion=5)]
Bỏ qua khối lượng của các cánh tay đòn cũng như ma sát. Các lực tác dụng lên quả nặng bao gồm: Lực ly tâm (F
c), trọng lượng (mg) và lực kéo của cánh tay đòn (T). Xét các momen lực ở đối với trục quay ta có:
Vì có
Vậy
Hay
Mặt khác
(N là số vòng quay trên phút)
Do đó
### Sự phụ thuộc của
*h* vào tốc độ quay của động cơ[ [sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&action=edit§ion=6)]
Tại tốc độ cao, sự thay đổi của
*h* là rất nhỏ (đường cong của *h* ở tốc độ cao gần như thẳng), biểu thị cho việc bộ điều tốc không nhạy ở tốc độ cao. [[2]](#cite_note-Theo_Ignou-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_t%E1%BB%91c_ly_t%C3%A2m&action=edit§ion=7)]
- ^
**a** **ă** [Theo Epicphysics](http://www.epicphysics.com/practical-physics/centrifugal-governor/)
- ^
**a** **ă** [Theo Ignou](http://www.ignou.ac.in/upload/Unit-5-56.pdf/)

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1055 miss (0), cp4010 miss (0), cp4018 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


markdown:
Vnexpress RSS
Chiều 6/1, các em Hoàng Thị Thơ, Hoàng Thị Hà, Trần Thị Linh, Hoàng Thị Phương đều khoảng 16-17 tuổi, trú tại xã Văn Lợi (Quỳ Hợp, Nghệ An) cùng đạp xe từ trường THPT Quỳ Hợp 1 về nhà. Khi ngang qua đập nước Hai Khe, thuộc xã Châu Đình, các em xuống lấy nước rửa xe.
![]()
|Đập nước nơi các em bị nạn. Ảnh: |T.L.
Đang rửa xe, thấy chiếc thuyền nhỏ đậu bên hồ, 4 nữ sinh rủ nhau chèo đi chơi. Khoảng 5 phút sau, thuyền bị lật, hai em Thơ và Phương tự bơi được vào bờ và gọi người đến cứu bạn. Nhưng Linh và Hà đã bị nước nhấn chìm.
Đến cuối buổi chiều, người thân mới tìm thấy hai em Linh và Hà đưa đi cấp cứu, nhưng quá muộn.
**Nguyên Khoa**

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

P3P: policyref="http://info.yahoo.com/w3c/p3p.xml", CP="CAO DSP COR CUR ADM DEV TAI PSA PSD IVAi IVDi CONi TELo OTPi OUR DELi SAMi OTRi UNRi PUBi IND PHY ONL UNI PUR FIN COM NAV INT DEM CNT STA POL HEA PRE LOC GOV"

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: HTTP/1.1 ncache10.global.media.bf1.yahoo.com (MediaFEValidator/1.0), 1.1 ncache10.global.media.bf1.yahoo.com-2:3128 (squid/2.7.STABLE9), 1.1 ncache6.global.media.bf1.yahoo.com:4080 (squid/2.7.STABLE9), http/1.1 media-border13.global.media.bf1.yahoo.com (ApacheTrafficServer/4.0.2 [cMsSfW]), http/1.1 r09.ycpi.dcb.yahoo.net (ApacheTrafficServer/4.0.2 [cMsSf ])

X-Media-Gzip: true

Server: ATS

Cache-Control: max-age=0, private

Content-Encoding: gzip


markdown:
With 1.7 million freelancers, we'll match you with the perfect talent.
Mastermind of writing, skillful at creating stories and editing content, I have all the confidence I need that I'm 100% reliable and professional at doing work.
|
|
English
|
|
|
|
Venusian Arts
|
|
English Spelling
|
|
|
|
Advertising
|
|
Windows XP
|
|
|
|
Speech Writing
|
|
|
|
English Grammar
|
|
English Proofreading
|
|
English Punctuation
|
|
Report Writing

Server: cloudflare-nginx

Content-Type: text/html; charset=iso-8859-1

Connection: close

Content-Language: en-US

Vary: Accept-Encoding

Front-End-Https: on

HTTPS: on