markdown:
# Lai Châu
[Lai Châu (định hướng)](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|Lai Châu|
|
|**Tọa độ**: [22°21′46″B 103°15′58″Đ / 22,362776°B 103,265991°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Lai_Ch%C3%A2u¶ms=22.362776_N_103.265991_E_region:VN_type:adm1st) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [22°21′46″B 103°15′58″Đ / 22,362776°B 103,265991°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Lai_Ch%C3%A2u¶ms=22.362776_N_103.265991_E_region:VN_type:adm1st) [[1]](#cite_note-Di.E1.BB.87n_t.C3.ADch.2C_d.C3.A2n_s.E1.BB.91-1) [Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t), [Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i), [H'Mông](/wiki/H%27M%C3%B4ng), [Dao](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Dao), [Giáy](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Gi%C3%A1y)
|Vị trí Lai Châu trên bản đồ Việt Nam|
|
|![]()
Tỉnh Lai Châu
![ Cờ Việt Nam](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/20px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Cờ Việt Nam](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/20px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [tây bắc](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_t%C3%A2y_b%E1%BA%AFc_(Vi%E1%BB%87t_Nam)&action=edit&redlink=1) [Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) [Nguyễn Khắc Chử](/w/index.php?title=Nguy%E1%BB%85n_Kh%E1%BA%AFc_Ch%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) [Giàng Páo Mỷ](/wiki/Gi%C3%A0ng_P%C3%A1o_M%E1%BB%B7) [VN-01](/wiki/ISO_3166-2:VN) [39xxxx](/wiki/M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam) [231](/wiki/M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam) [25](/wiki/Bi%E1%BB%83n_xe_c%C6%A1_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t_Nam) [http://www.laichau.gov.vn/](http://www.laichau.gov.vn/) **Lai Châu** là một [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) biên giới thuộc vùng [tây bắc](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_t%C3%A2y_b%E1%BA%AFc_(Vi%E1%BB%87t_Nam)&action=edit&redlink=1) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), phía bắc giáp nước [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa), phía tây và phía tây nam giáp tỉnh [Điện Biên](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn), phía đông giáp tỉnh [Lào Cai](/wiki/L%C3%A0o_Cai), phía đông nam giáp tỉnh [Yên Bái](/wiki/Y%C3%AAn_B%C3%A1i), và phía nam giáp tỉnh [Sơn La](/wiki/S%C6%A1n_La).
## Mục lục
## Địa lý tự nhiên[
[sửa](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&action=edit§ion=1)]
Nằm ở phía tây bắc của Việt Nam, Lai Châu nằm cách thủ đô Hà Nội 450 km về phía tây bắc, có toạ độ địa lý từ 21o51 phút đến 22o49 phút vĩ độ Bắc và 102o19 phút đến 103o59 phút kinh độ Đông. phía bắc giáp tỉnh Vân Nam - Trung Quốc; phía đông giáp với tỉnh
[Lào Cai](/wiki/L%C3%A0o_Cai), [Yên Bái](/wiki/Y%C3%AAn_B%C3%A1i), [Sơn La](/wiki/S%C6%A1n_La); phía tây và phía nam giáp với tỉnh [Điện Biên](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn). Lai Châu có 273 km đường biên giới với cửa khẩu quốc gia [Ma Lù Thàng](/wiki/Khu_kinh_t%E1%BA%BF_c%E1%BB%ADa_kh%E1%BA%A9u_Ma_L%C3%B9_Th%C3%A0ng) và nhiều lối mở trên tuyến biên giới Việt – Trung trực tiếp giao lưu với các lục địa rộng lớn phía tây nam Trung Quốc; được gắn với khu vực tam giác kinh tế [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) – [Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng) – [Quảng Ninh](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ninh) bằng các tuyến [Quốc lộ 4D](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_4), [Quốc lộ 70](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_70), [Quốc lộ 32](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_32) và đường thuỷ [sông Đà](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A0). Lai Châu có tiềm năng để phát triển dịch vụ – thương mại, xuất nhập khẩu và du lịch, đồng thời, cũng có vị trí chiến lược hết sức quan trọng về quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia. Lai Châu nằm trong khu vực đầu nguồn và phòng hộ đặc biệt xung yếu của [sông Đà](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A0), sông Nậm Na và sông Nậm Mu, điều tiết nguồn nước trực tiếp cho các công trình thuỷ điện lớn trên sông Đà, đảm bảo sự phát triển bền vững cả vùng [châu thổ sông Hồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng).
Địa hình được tạo bởi những dãy núi chạy dài theo hướng tây bắc - Đông Nam, có nhiều đỉnh núi cao như đỉnh
[Pu Sa Leng](/w/index.php?title=Pu_Sa_Leng&action=edit&redlink=1) cao 3.096 m. Núi đồi cao và dốc, xen kẽ nhiều thung lũng sâu và hẹp, có nhiều cao nguyên, sông suối. Sông có nhiều thác ghềnh, dòng chảy lưu lượng lớn nên tiềm năng thuỷ điện rất lớn. Lai Châu có đặc điểm địa hình là vùng lãnh thổ nhiều dãy núi và cao nguyên. phía đông khu vực này là dãy núi [Hoàng Liên Sơn](/wiki/Ho%C3%A0ng_Li%C3%AAn_S%C6%A1n), phía tây là dãy núi Sông Mã (độ cao 1.800m). Giữa hai dãy núi đồ sộ trên là phần đất thuộc vùng núi thấp tương đối rộng lớn và lưu vực [sông Đà](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A0) với nhiều cao nguyên đá vôi (dài 400 km, rộng từ 1 – 25 km, cao 600 – 1.000m). Trên 60% diện tích có độ cao trên 1.000m, trên 90% diện tích có độ dốc trên 25o, bị chia cắt mạnh bởi các dãy núi chạy dài theo hướng tây bắc – Đông Nam, xen kẽ là các thung lũng có địa hình tương đối bằng phẳng như: Mường So, [Tam Đường](/wiki/Tam_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Bình Lư](/wiki/B%C3%ACnh_L%C6%B0,_Tam_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Than Uyên](/wiki/Than_Uy%C3%AAn)… Có đỉnh núi [Phan Xi Păng](/wiki/Phan_Xi_P%C4%83ng) cao 3.143m, Pu Sam Cáp cao 1.700m… Núi đồi cao và dốc, xen kẽ nhiều thung lũng sâu và hẹp, có nhiều sông suối, nhiều thác ghềnh, dòng chảy lưu lượng lớn nên có nhiều tiềm năng về thuỷ điện.
Lai Châu có
[khí hậu cận nhiệt đới ẩm](/wiki/Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_c%E1%BA%ADn_nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi_%E1%BA%A9m). Nhiệt độ trung bình năm khoảng 21 °C-23 °C chia làm hai mùa theo độ ẩm là [mùa mưa](/wiki/M%C3%B9a_m%C6%B0a) và [mùa khô](/wiki/M%C3%B9a_kh%C3%B4), chia làm 4 mùa theo nhiệt độ: xuân, hè, thu, đông.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&action=edit§ion=2)]
Xưa kia Lai Châu đặt dưới quyền điều hành của tù trưởng các dân tộc
[Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i), quy phục triều đình Việt Nam. Đây vốn là một châu thuộc phủ Điện Biên, tỉnh [Hưng Hóa](/wiki/H%C6%B0ng_H%C3%B3a_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) xưa. **Tiểu quân khu phụ Lai Châu** gồm châu Lai, châu Luân, châu Quỳnh Nhai, châu [Phong Thổ](/wiki/Phong_Th%E1%BB%95) được thành lập theo Nghị định ngày [5 tháng 6](/wiki/5_th%C3%A1ng_6) năm [1893](/wiki/1893) của [Toàn quyền Đông Dương](/wiki/To%C3%A0n_quy%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) và trực thuộc tỉnh [Vạn Bú](/wiki/S%C6%A1n_La) từ ngày [10 tháng 10](/wiki/10_th%C3%A1ng_10) năm [1895](/wiki/1895). Tỉnh Vạn Bú đổi tên thành tỉnh [Sơn La](/wiki/S%C6%A1n_La) năm [1904](/wiki/1904), do đó Lai Châu lại thuộc tỉnh Sơn La.
Tỉnh Lai Châu được thành lập theo Nghị định ngày
[28 tháng 6](/wiki/28_th%C3%A1ng_6) năm [1909](/wiki/1909) của Toàn quyền Đông Dương. Lúc đó tỉnh Lai Châu gồm các châu Lai, châu Quỳnh Nhai, châu Điện Biên tách ra từ tỉnh Sơn La, tỉnh lỵ đặt tại thị xã Lai Châu (nay là [thị xã Mường Lay](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Lay) thuộc tỉnh Điện Biên). Ngày [16 tháng 1](/wiki/16_th%C3%A1ng_1) năm [1915](/wiki/1915) tỉnh Lai Châu bị thay thế bằng Đạo Quan binh 4 Lai Châu dưới sự cai trị quân sự.
Năm
[1948](/wiki/1948), Lai Châu thuộc [Khu tự trị Thái](/wiki/Khu_t%E1%BB%B1_tr%E1%BB%8B_Th%C3%A1i) trong [Liên bang Đông Dương](/wiki/Li%C3%AAn_bang_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) đến năm [1950](/wiki/1950) thì gộp và [Hoàng triều Cương thổ](/wiki/Ho%C3%A0ng_tri%E1%BB%81u_C%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BB%95) của [Quốc trưởng](/wiki/Nguy%C3%AAn_th%E1%BB%A7_qu%E1%BB%91c_gia) [Bảo Đại](/wiki/B%E1%BA%A3o_%C4%90%E1%BA%A1i).
Thời kỳ
[1953](/wiki/1953)- [1955](/wiki/1955), khi [Việt Minh](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Minh) tiếp quản thì tỉnh Lai Châu thuộc Khu tây bắc, tách khỏi Liên khu Việt Bắc.
Ngày
[29 tháng 4](/wiki/29_th%C3%A1ng_4) năm [1955](/wiki/1955), tỉnh Lai Châu giải thể, 6 châu của tỉnh Lai Châu cũ ( [Mường Tè](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%A8), [Mường Lay](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Lay), [Sình Hồ](/wiki/S%C3%ACn_H%E1%BB%93), [Điện Biên](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_(huy%E1%BB%87n)), [Quỳnh Nhai](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Nhai), [Tuần Giáo](/wiki/Tu%E1%BA%A7n_Gi%C3%A1o)) trực thuộc [Khu tự trị Thái Mèo](/wiki/Khu_t%E1%BB%B1_tr%E1%BB%8B_T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc).
Ngày
[18 tháng 10](/wiki/18_th%C3%A1ng_10) năm [1955](/wiki/1955), thành lập châu [Tủa Chùa](/wiki/T%E1%BB%A7a_Ch%C3%B9a) gồm 8 xã, tách từ châu Mường Lay.
Ngày
[27 tháng 10](/wiki/27_th%C3%A1ng_10) năm [1962](/wiki/1962), đổi tên Khu tự trị Thái Mèo thành [Khu tự trị Tây Bắc](/wiki/Khu_t%E1%BB%B1_tr%E1%BB%8B_T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc), đồng thời tái lập tỉnh Lai Châu, gồm 7 huyện: Mường Tè, Mường Lay, Sình Hồ (nay là Sìn Hồ), Điện Biên, Quỳnh Nhai, Tuần Giáo, Tủa Chùa. Đến cuối năm [1975](/wiki/1975), giải thể cấp Khu tự trị.
Sau năm
[1975](/wiki/1975), tỉnh Lai Châu có tỉnh lị là [thị xã Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) và 7 huyện: [Điện Biên](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_(huy%E1%BB%87n)), [Mường Lay](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ch%C3%A0), [Mường Tè](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%A8), [Phong Thổ](/wiki/Phong_Th%E1%BB%95), [Sìn Hồ](/wiki/S%C3%ACn_H%E1%BB%93), [Tủa Chùa](/wiki/T%E1%BB%A7a_Ch%C3%B9a), [Tuần Giáo](/wiki/Tu%E1%BA%A7n_Gi%C3%A1o).
Năm
[1979](/wiki/1979), [Trung Quốc](/wiki/Qu%C3%A2n_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Qu%E1%BB%91c) đã xâm lăng, đánh chiếm tỉnh lỵ, phá hủy nhiều cơ sở trước khi rút quân về bên kia biên giới. Sau này tỉnh lỵ chuyển về thị xã [Điện Biên Phủ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7), (nay là thành phố Điện Biên Phủ thuộc tỉnh Điện Biên).
Trước khi tách tỉnh, tỉnh Lai Châu có diện tích lớn nhất
[miền Bắc Việt Nam](/wiki/Mi%E1%BB%81n_B%E1%BA%AFc_(Vi%E1%BB%87t_Nam)), thứ hai Việt Nam (sau tỉnh [Đắk Lắk](/wiki/%C4%90%E1%BA%AFk_L%E1%BA%AFk)): 16.919 km², dân số 715.300 người ( [1999](/wiki/1999)). [Tháng 1](/wiki/Th%C3%A1ng_1) năm [2002](/wiki/2002), thành lập huyện Tam Đường trên cơ sở một phần diện tích và dân số của huyện Phong Thổ; thành lập huyện Mường Nhé trên cơ sở một phần diện tích và dân số của các huyện Mường Tè, Mường Lay. [[2]](#cite_note-LC2002-2)
Ngày
[26 tháng 9](/wiki/26_th%C3%A1ng_9) năm [2003](/wiki/2003), thành lập thành phố Điện Biên Phủ trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của thị xã Điện Biên Phủ. [[3]](#cite_note-LC2003-3)
Như vậy, đến đầu năm
[2003](/wiki/2003), tỉnh Lai Châu có [thành phố Điện Biên Phủ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7) (tỉnh lị), [thị xã Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)) và 10 huyện: [Điện Biên](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_(huy%E1%BB%87n)), [Điện Biên Đông](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_%C4%90%C3%B4ng), [Mường Lay](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ch%C3%A0), [Mường Nhé](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Nh%C3%A9), [Mường Tè](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%A8), [Phong Thổ](/wiki/Phong_Th%E1%BB%95), [Sìn Hồ](/wiki/S%C3%ACn_H%E1%BB%93), [Tam Đường](/wiki/Tam_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), [Tủa Chùa](/wiki/T%E1%BB%A7a_Ch%C3%B9a), [Tuần Giáo](/wiki/Tu%E1%BA%A7n_Gi%C3%A1o). [Tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_11) năm [2003](/wiki/2003), Quốc hội ra Nghị quyết trong đó chia tỉnh Lai Châu thành tỉnh Lai Châu (mới) và tỉnh [Điện Biên](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn), đồng thời chuyển huyện [Than Uyên](/wiki/Than_Uy%C3%AAn) của tỉnh [Lào Cai](/wiki/L%C3%A0o_Cai) về tỉnh Lai Châu mới quản lý:
- Tỉnh
[Điện Biên](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn)gồm [thành phố Điện Biên Phủ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7)(tỉnh lị), [thị xã Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))và 6 huyện: [Điện Biên](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_(huy%E1%BB%87n)), [Điện Biên Đông](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_%C4%90%C3%B4ng), [Mường Lay](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ch%C3%A0), [Mường Nhé](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Nh%C3%A9), [Tủa Chùa](/wiki/T%E1%BB%A7a_Ch%C3%B9a), [Tuần Giáo](/wiki/Tu%E1%BA%A7n_Gi%C3%A1o).
Tỉnh Lai Châu mới có diện tích tự nhiên là 906.512,30 ha và dân số vào thời điểm 2003 là 313.511 người, bao gồm huyện Phong Thổ; huyện Tam Đường; huyện Mường Tè; huyện Sìn Hồ; xã Pú Đao, xã Chăn Nưa, xã Nậm Hàng, bản Thành Chử thuộc xã Xá Tổng của huyện Mường Lay; phưường Lê Lợi của thị xã Lai Châu; huyện Than Uyên của tỉnh Lào Cai. Tỉnh lỵ đặt tại thị trấn Phong Thổ thuộc huyện Tam Đường.
[[3]](#cite_note-LC2003-3) [Tháng 1](/wiki/Th%C3%A1ng_1) năm [2004](/wiki/2004), địa giới các huyện Mường Tè và Sìn Hồ được điều chỉnh lại. [[4]](#cite_note-LC2004a-4) [Tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_10) năm [2004](/wiki/2004), thành lập thị xã Lai Châu mới, thị trấn Phong Thổ mới và thị trấn Tam Đường. (Năm 2005, thị xã Lai Châu cũ (thuộc tỉnh Điện Biên) được đổi thành thị xã Mường Lay). [5] [Tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_12) năm [2006](/wiki/2006), điều chỉnh địa giới hành chính xã, huyện; thành lập xã thuộc các huyện Phong Thổ, Tam Đường, Sìn Hồ và Than Uyên. [[6]](#cite_note-LC2006-6) [Tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_4) năm [2008](/wiki/2008), thành lập một số xã, thị trấn thuộc huyện Than Uyên, huyện Tam Đường, huyện Mường Tè. [[7]](#cite_note-LC2008-7)
Ngày
[30 tháng 10](/wiki/30_th%C3%A1ng_10) năm [2008](/wiki/2008), thành lập huyện [Tân Uyên](/wiki/T%C3%A2n_Uy%C3%AAn,_Lai_Ch%C3%A2u) trên cơ sở tách thị trấn Tân Uyên và 9 xã: Mường Khoa, Phúc Khoa, Nậm Sỏ, Nậm Cần, Thân Thuộc, Trung Đồng, Hố Mít, Pắc Ta, Tà Mít thuộc huyện [Than Uyên](/wiki/Than_Uy%C3%AAn) [[7]](#cite_note-LC2008-7) [Tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_10) năm [2011](/wiki/2011), thành lập một số xã, thị trấn thuộc các huyện: Mường Tè, Sìn Hồ, Than Uyên. [[8]](#cite_note-LC2011-8) [Tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_11) năm [2012](/wiki/2012), thành lập huyện [Nậm Nhùn](/wiki/N%E1%BA%ADm_Nh%C3%B9n) theo nghị định số 71/NQ-CP của Chính phủ Việt Nam trên cơ sở một phần của huyện Mường Tè cũ và một phần của huyện Sìn Hồ cũ. Nậm Nhùn rộng 1388,0839 km2 và có 24.165 nhân khẩu. [[8]](#cite_note-LC2011-8)
Ngày
[27 tháng 12](/wiki/27_th%C3%A1ng_12) năm [2013](/wiki/2013), chuyển thị xã Lai Châu thành thành phố Lai Châu. [[9]](#cite_note-LC2013-9)
## Các đơn vị hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&action=edit§ion=3)]
Theo điều tra dân số ngày 01/04/2009, dân số tỉnh Lai Châu là 370.135 người, xếp thứ 62/63 tỉnh, thành phố cả nước, chỉ trên tỉnh Bắc Kạn. Lai Châu có 1 thành phố và 7 huyện:
- Thành phố
[Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))5 phường và 2 xã
- Huyện
[Mường Tè](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%A8)1 thị trấn và 13 xã
- Huyện
[Phong Thổ](/wiki/Phong_Th%E1%BB%95)1 thị trấn và 17 xã
- Huyện
[Sìn Hồ](/wiki/S%C3%ACn_H%E1%BB%93)1 thị trấn và 21 xã
- Huyện
[Tam Đường](/wiki/Tam_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng)1 thị trấn và 13 xã
- Huyện
[Than Uyên](/wiki/Than_Uy%C3%AAn)(trước kia thuộc tỉnh [Lào Cai](/wiki/L%C3%A0o_Cai))1 thị trấn và 11 xã
- Huyện
[Tân Uyên](/wiki/T%C3%A2n_Uy%C3%AAn,_Lai_Ch%C3%A2u)(tách ra từ huyện [Than Uyên](/wiki/Than_Uy%C3%AAn))1 thị trấn và 9 xã
- Huyện
[Nậm Nhùn](/wiki/N%E1%BA%ADm_Nh%C3%B9n)(tách từ huyện [Mường Tè](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%A8)và huyện [Sìn Hồ](/wiki/S%C3%ACn_H%E1%BB%93)) 1 thị trấn và 10 xã
(Thành lập vào ngày
[02 tháng 11](/wiki/2_th%C3%A1ng_11), [2012](/wiki/2012))
Tỉnh Lai Châu có 108 đơn vị cấp xã gồm 5 phường, 7 thị trấn và 96 xã
|
|
Ðơn vị hành chính cấp Huyện
|
|
Thành phố
|
|
Huyện
|
|
Huyện
|
|
Huyện
|
|
Huyện
|
|
Huyện
|
|
Huyện
|
|
Huyện
|
|
Diện tích (km²)
|---||---||---||---||---||---||---||---|
|
|
Dân số (người)
|52.227||26.434||64.865||77.831||74.087||56.829||42.888||24.656|
|
|
Mật độ dân số (người/km²)
|---||---||---||---||---||---||---||---|
|
|
Số đơn vị hành chính
|5 phường và 2 xã||1 thị trấn và 13 xã||1 thị trấn và 17 xã||1 thị trấn và 22 xã||1 thị trấn và 11 xã||1 thị trấn và 14 xã||1 thị trấn và 9 xã||1 thị trấn và 12 xã|
|
|
Năm thành lập
## Cơ sở hạ tầng[
[sửa](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&action=edit§ion=4)]
Lai Châu là một tỉnh vùng cao biên giới, núi đồi dốc, địa hình chia cắt, xen kẽ nhiều thung lũng sâu và hẹp, lại có nhiều cao nguyên, sông suối nên khó khăn cho việc phát triển giao thông. Nhưng Lai Châu lại có đường biên giới dài 273 km giáp nước
[Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) với cửa khẩu Quốc tế [Ma Lù Thàng](/wiki/Khu_kinh_t%E1%BA%BF_c%E1%BB%ADa_kh%E1%BA%A9u_Ma_L%C3%B9_Th%C3%A0ng) là điều kiện thuận lợi cho việc giao thương hàng hoá và dịch vụ du lịch.
Với mạng lưới giao thông chủ yếu là đường bộ. Tỉnh Lai Châu có
[quốc lộ 12](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_12) chạy qua nối từ thành phố [Điện Biên Phủ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7) tới Trung Quốc (qua cửa khẩu Ma Lù Thàng), có [quốc lộ 4D](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_4) nối tới thị trấn SaPa (Lào Cai), [quốc lộ 32](/wiki/Qu%E1%BB%91c_l%E1%BB%99_32) nối với tỉnh [Yên Bái](/wiki/Y%C3%AAn_B%C3%A1i), có đường thủy [sông Đà](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A0) giao lưu với các tỉnh [Điện Biên](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn), [Sơn La](/wiki/S%C6%A1n_La), [Hòa Bình](/wiki/H%C3%B2a_B%C3%ACnh). Tính đến nay đã có 95/98 xã, phường có đường ô tô đến tận trung tâm các xã, phường trên địa bàn toàn tỉnh và 3 xã đang trong giai đoạn xây dựng.
Hạ tầng mạng lưới điện: Tính đến cuối năm 2009, 80/98 xã và 74% số hộ được sử dụng điện. Nhiều công trình thuỷ điện lớn đã và đang được xây dựng trên địa bàn như
[thủy điện Sơn La](/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y_th%E1%BB%A7y_%C4%91i%E1%BB%87n_S%C6%A1n_La) (2400MW), Huổi Quảng (520MW), Bản Chát (220MW), Nậm Nhùn (1.200MW), Nậm Na 3 (84MW) và đặc biệt là [thủy điện Lai Châu](/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y_th%E1%BB%A7y_%C4%91i%E1%BB%87n_Lai_Ch%C3%A2u) (1.200MW) được khởi công vào cuối năm 2010, cùng với 60 dự án thuỷ điện vừa và nhỏ khác…
Hạ tầng mạng lưới cấp thoát nước: Tính đến cuối năm 2009, 50% dân số đô thị trên địa bàn tỉnh được sử dụng nước sạch, 74% dân số nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh.
Tính đến cuối năm 2009, Lai Châu có 11 bưu cục, 68/89 xã có điểm bưu điện văn hoá xã, 22 đại lý bưu điện và điểm chuyển phát; có 29/89 xã, 06 thị trấn, 03/03 phường có báo phát hàng ngày; có 221 trạm BTS, tăng 111 trạm so với năm trước; mật độ điện thoại cố định là 16,2 máy/100 dân, tăng 143% so với năm 2008; dịch vụ Internet tiếp tục phát triển nhanh, mật độ 1,21 thuê bao/ 100 dân, tăng 162% so với năm 2008
Năm học 2009-2010 có 392 trường với 5.759 lớp, tăng 27 trường, 306 lớp so với năm 2008-2009. Tổng số học sinh ra lớp là 104.209 học sinh, tăng 6.117 học sinh so với năm học trước. Tính đến cuối năm 2009, đã hoàn thành phổ cập giáo dục Trung học cơ sở 23 xã, đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi.
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&action=edit§ion=5)]
Sau khi tách tỉnh, Lai Châu là một trong những tỉnh khó khăn. Tuy nhiên, nền kinh tế Lai Châu đã phát triển và đạt được những kết quả quan trọng, tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, cơ cấu kinh tế chuyển biến tích cực, cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội phát triển khá. Tốc độ tăng trưởng kinh tế GDP bình quân 13%/ năm, thu nhập bình quân đầu người năm 2010 đạt 8 triệu đồng, tăng 2,4 lần so với năm 2005. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, tỷ trọng nông, lâm nghiệp đạt 34% (giảm 11,3%); công nghiệp – xây dựng 35% (tăng 9,6%); dịch vụ 31% (tăng 1,7%). Các ngành, lĩnh vực kinh tế đều có sự phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa. Đã hình thành một số vùng sản xuất nông, lâm nghiệp tập trung, có triển vọng về hiệu quả kinh tế và xã hội; Sản xuất lương thực tăng cả về diện tích, năng suất và sản lượng, tổng sản lượng lương thực có hạt đạt 157 nghìn tấn, lương thực bình quân đầu người đạt 400 kg/ người/ năm. Cây cao su được đầu tư trồng mới gần 7000 ha, tiếp tục thâm canh vùng chè và đưa thêm giống mới vào sản xuất. Kinh tế rừng phát triển với việc đã thu hút được một số doanh nghiệp đến đầu tư, phát triển rừng kinh tế. Trong 5 năm đã khoán bảo vệ 141 nghìn ha, khoanh nuôi tái sinh 117 nghìn ha, trồng mới trên 19 nghìn ha, tỷ lệ che phủ rừng đạt 41%, tăng 9,3% so với năm 2005; Văn hóa - xã hội tiếp tục có bước chuyển biến rõ nét, dân trí được nâng lên, công tác xóa đói giảm nghèo đạt kết quả tích cực; Quốc phòng - An ninh được đảm bảo, quan hệ đối ngoại được mở rộng; Năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng bộ được nâng lên…
- Nông nghiệp - Lâm nghiệp - Thuỷ sản: Xây dựng các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, có những vùng đạt 30–50 triệu đồng/ha/năm tại các cánh đồng Mường So, Bình Lư, Mường Than. Duy trì và cải tạo, thâm canh và phát triển cây chè và cây thảo quả, đây là hai loại cây có thế mạnh trong việc xuất khẩu hàng hoá của tỉnh. Xã hội hoá nghề rừng, chuyển cơ bản từ lâm nghiệp truyền thống sang phát triển lâm nghiệp xã hội mang tính cộng đồng, phát triển rừng kinh tế để phục vụ cho ngành công nghiệp chế biến. Tổ chức sản xuất nông thôn theo hướng phát triển kinh tế trang trại, lấy kinh tế hộ làm đơn vị tự chủ, các DN, hợp tác xã nông lâm nghiệp là đơn vị dịch vụ hai đầu cho kinh tế hộ phát triển.
- Công nghiệp: Đối với Lai Châu có thể coi đây là một ngành kinh tế mũi nhọn, kết hợp phục vụ sản xuất nông – lâm nghiệp. Tỉnh đã thông qua quy hoạch chi tiết các điểm có thể xây dựng nhà máy thuỷ điện, đặc biệt là công trình
[thủy điện Lai Châu](/wiki/Nh%C3%A0_m%C3%A1y_th%E1%BB%A7y_%C4%91i%E1%BB%87n_Lai_Ch%C3%A2u). Công nghiệp chế biến nông lâm sản cũng cần được quan tâm đúng mức. Công nghiệp khai thác và sản xuất vật liệu xây dựng tránh làm theo phương thức vụn vặt để dễ quản lý và khai thác có hiệu quả. Tiểu thủ công nghiệp với các ngành nghề truyền thống của địa phương như: mây tre đan, dệt thổ cẩm, lương thực thực phẩm…
## Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&action=edit§ion=6)]
### Du lịch văn hoá[
[sửa](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&action=edit§ion=7)]
Lai Châu có 20 dân tộc, mỗi dân tộc đều có những nét riêng trong đời sống văn hoá truyền thống. Chợ phiên vùng cao là nơi biểu hiện rất rõ những nét văn hoá đặc trưng đó.
- Dinh thự
[Đèo Văn Long](/wiki/%C4%90%C3%A8o_V%C4%83n_Long)thuộc xã Lê Lợi – huyện [Sìn Hồ](/wiki/S%C3%ACn_H%E1%BB%93), là khu dinh thự của vị chúa Thái thời [Chiến tranh Đông Dương](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng). Dinh thự trở thành di tích lịch sử, giáo dục lòng tự hào dân tộc và là nơi tham quan tìm hiểu những nét kiến trúc đặc trưng, mang bản sắc văn hóa Thái.
- Bia Lê Lợi: được khắc trên vách đá bờ Bắc sông Đà, nay thuộc xã Lê Lợi – huyện Sìn Hồ.
- Di chỉ khảo cổ học nền văn minh của người Việt cổ như di tích Nậm Phé, Nậm Tun ở
[Phong Thổ](/wiki/Phong_Th%E1%BB%95); đã tìm thấy công cụ của thời kỳ đồ đá; những công cụ bằng đồng của nền văn hoá Đông Sơn thời đại [Hùng Vương](/w/index.php?title=H%C3%B9ng_V%C2%AD%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1), như trống đồng
### Cảnh quan thiên nhiên[
[sửa](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&action=edit§ion=8)]
- Lai Châu có nhiều cao nguyên cao trên 1.500m, mây, sương phủ bốn mùa, khí hậu trong lành, mát lạnh quanh năm như:
[cao nguyên Sìn Hồ](/w/index.php?title=Cao_nguy%C3%AAn_S%C3%ACn_H%E1%BB%93&action=edit&redlink=1), [hồ Thầu](/wiki/H%E1%BB%93_Th%E1%BA%A7u), Dào San...
- Lai Châu có nhiều đỉnh núi cao, sông suối nhiều thác ghềnh, như: đỉnh Phan Xi Păng (3.143m), dãy Pu Sam Cáp (cao trên 1.700 m),
[sông Đà](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90%C3%A0), [sông Nậm Na](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_N%E1%BA%ADm_Na&action=edit&redlink=1), sông Nậm Mu …
- Suối nước nóng, nước khoáng là sản vật thiên nhiên tặng cho Lai Châu như núi đá Ô, động Tiên (Sìn Hồ); động Tiên Sơn (Bình Lư - Tam Đường), thác Tắc Tình (TT Tam Đường), suối nước nóng Vàng Bó (Phong Thổ); suối nước nóng Nà Đông, Nà Đon (Tam Đường); suối nước khoáng (Than Uyên); … và các hồ thuỷ điện lớn khác.
- Pú Đao: Một bản người Mông nhỏ với 887 người dân ở tỉnh Lai Châu được khách hàng của một hãng lữ hành nước
[Anh](/wiki/Anh)bầu là một trong năm điểm đến hấp dẫn nhất ở [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81). [[1]](http://www.mangdulich.com/home/modules.php?name=News&file=article&sid=5731)Xã Pú Đao (tiếng Mông có nghĩa là "điểm cao nhất") thuộc huyện Sìn Hồ, cách thị xã [Mường Lay](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Lay)13 km.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&action=edit§ion=9)] [^](#cite_ref-Di.E1.BB.87n_t.C3.ADch.2C_d.C3.A2n_s.E1.BB.91_1-0) [“Diện tích, dân số và mật độ dân số năm 2013 phân theo địa phương”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&idmid=3&ItemID=15571). Tổng Cục Thống kê Việt Nam. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2015. [^](#cite_ref-LC2002_2-0) [Nghị định số 08/2002/NĐ-CP](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-08-2002-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-huyen-Muong-Te-Muong-Lay-thanh-lap-Muong-Nhe-chia-tach-Phong-Tho-lap-Tam-Duong-tinh-Lai-Chau-vb7316t11.aspx)về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Mường Tè, huyện Mường Lay để thành lập huyện Mường Nhé và chia tách huyện Phong Thổ để thành lập huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu.
- ^
**a** **ă** [Nghị định 110/2003/NĐ-CP](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-110-2003-ND-CP-thanh-lap-thanh-pho-Dien-Bien-Phu-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-mo-rong-phuong-Lai-Chau-vb51520t11.aspx)về việc thành lập thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Lai Châu [^](#cite_ref-LC2004a_4-0) [Nghị định số 01/2004/NĐ-CP](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-01-2004-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-huyen-Sin-Ho-Muong-Te-tinh-Lai-Chau-vb52401t11.aspx)về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Sìn Hồ và huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu. [^](#cite_ref-2004b_5-0) [Nghị định số 176/2004/NĐ-CP](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-176-2004-ND-CP-thanh-lap-thi-xa-Lai-Chau-va-thanh-lap-thi-tran-thuoc-cac-huyen-Tam-Duong-Phong-Tho-tinh-Lai-Chau-vb5530t11.aspx)về việc thành lập thị xã Lai Châu và thành lập thị trấn thuộc các huyện Tam Đường, Phong Thổ, tỉnh Lai Châu. [^](#cite_ref-LC2006_6-0) [Nghị định số 156/2006/NĐ-CP](http://www.thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-156-2006-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-xa-huyen-thanh-lap-xa-thuoc-cac-huyen-Phong-Tho-Tam-Duong-Sin-Ho-va-Than-Uyen-Lai-Chau-vb16104t11.aspx)về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã, huyện; thành lập xã thuộc các huyện Than Uyên, Than Uyên, Sìn Hồ và Than Uyên, tỉnh Lai Châu.
- ^
**a** **ă** [ghị định 41/2008/NĐ-CP](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-41-2008-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-xa-thanh-lap-thi-tran-thuoc-huyen-Than-Uyen-Tam-Duong-Muong-Te-tinh-Lai-Chau-vb64925t11.aspx)về điều chỉnh địa giới hành chính xã, thành lập xã, thị trấn thuộc huyện Than Uyên, huyện Tam Đường, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu.
- ^
**a** **ă** [Nghị quyết số 97/NQ-CP ngày 14/10/2011 của Chính phủ](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet/Nghi-quyet-97-NQ-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-xa-de-thanh-lap-xa-vb130476t13.aspx)về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã để thành lập xã, thị trấn thuộc huyện: Mường Tè, Sìn Hồ, Than Uyên, tỉnh Lai Châu. [^](#cite_ref-LC2013_9-0) [Nghị quyết 131/NQ-CP năm 2013](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet-131-NQ-CP-nam-2013-thanh-lap-thanh-pho-Lai-Chau-vb217701.aspx)thành lập thành phố Lai Châu thuộc tỉnh Lai Châu.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lai_Ch%C3%A2u&action=edit§ion=10)]
|
|
Phường: Xã:
|
|

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1066 frontend miss (0)