text:
Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Bình ĐịnhĐăng lúc: Chủ nhật - 01/09/2013 21:02 - Người đăng bài viết: Du lịch
Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Bình Định - Bình Định là một tỉnh duyên hải miền Trung, phía bắc giáp Quảng Ngãi, phía tây giáp Gia Lai, phía nam giáp Phú Yên, phía đông giáp biển Đông. Địa hình Bình Định đa dạng có vùng núi, vùng giáp núi, đồng bằng và vùng bãi bồi ven bờ. Đặc điểm đó đã tạo ra vô số các danh lam thắng cảnh cho Bình Định.
Khi đến với Bình Định du khách không thể bỏ qua các địa danh như:
1. Tháp đôi
Đất Bình Định có nhiều tháp, cụm tháp Chàm nằm rải rác ở 8 địa điểm thuộc các huyện phía Nam tỉnh, tháp Đôi (hay tháp Hưng Thạnh) là một trong số đó, tọa lạc tại làng Hưng Thạnh xưa, bây giờ thuộc phường Đống Đa, cách trung tâm thành phố chừng 3 km về phía Tây Bắc.
Tháp Đôi có niên đại từ thế kỷ XI đến thế kỷ XIII, có cấu trúc khá độc đáo, đặc biệt là kỹ thuật mài dũa, lắp ghép các tảng đá chồng khít lên nhau rất vững chắc. Quanh tường phía ngoài, các góc và trên nóc tháp có nhiều bức phù điêu chạm khắc các hình tượng thần, chim, thú thần theo tín ngưỡng của người Chăm rất sinh động. Tháp Đôi một lớn một nhỏ đứng gần kề nhau như cặp vợ chồng quấn quít. Tháp đã bị chiến tranh và thời gian tàn phá khá nặng nề, được sự giúp đỡ của các chuyên gia Ba Lan và các chuyên gia khảo cổ trong nước, tháp Đôi đã được khôi phục lại dáng vẻ ban đầu.
Tháp Đôi được coi là một trong những tháp đẹp nhất của nghệ thuật kiến trúc Chămpa - một công trình kiến trúc độc đáo gồm 2 tháp: Tháp chính cao 20m và tháp phụ cao 18m. Cả hai ngôi tháp đều không phải là tháp vuông nhiều tầng theo truyền thống của tháp Chămpa cổ mà được tạo thành gồm 2 phần chính: Khối thân vuông và phần đỉnh tháp mặt cong, các góc tháp hiện lên những tượng chim thần Garuda, hai tay đưa cao như đang nâng đỡ mái tháp bề thế.
Vòm trên của cửa tháp cao vút như những mũi lao sắc nhọn, đứng trong lòng tháp nhìn lên dường như thấy được cả một “lỗ đen của vũ trụ” bao la. Những chi tiết điêu khắc được thực hiện cực kỳ tinh xảo, có giá trị nghệ thuật cao. Kiến trúc này chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của nghệ thuật Ấn Độ giáo. Đây cũng là tháp được xây dựng không nằm trên khu vực đồi núi như thường thấy mà được bao bọc xung quanh bởi khu dân cư đông đúc.
Do chịu ảnh hưởng của nghệ thuật của kiến trúc Khmer, bộ diềm mái của tháp Đôi được làm bằng đá và được trang trí bằng hình các con khỉ đang múa, hình các con vật tạp chủng mình sư tử đầu voi (gajasimha). Bốn góc của bộ diềm mái là hình bốn chim thần điểu bằng đá. Tháp Đôi Quy Nhơn không chỉ là nơi để các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa Đông Nam Á, văn hóa Chăm tiếp tục công việc mà còn là một điểm tham quan du lịch hấp dẫn ở Bình Định.
Xem thêm: Khám phá tháp Đôi Quy Nhơn
2. Tháp Bình Lâm
Tháp Bình Lâm nằm sát ven sông Gò Tháp đổ ra cửa biển Thị Nại của xóm Long Mai, thôn Bình Lâm, xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước. Người xưa đã lấy tên thôn Bình Lâm để đặt tên cho ngọn tháp này. Tháp Bình Lâm được xếp hạng di tích năm 1993.
Tháp Bình Lâm bình đồ vuông, về hình thức tạo dáng, tháp cũng được xây cất theo kiểu tầng như các tháp khác, cửa chính quay về phía Đông, còn ba mặt là cửa giả quay về ba hướng Tây - Nam - Bắc. Trong các cửa giả, cửa phía Tây và cửa phía Nam là còn nguyên, cửa chính và cửa phía Bắc đã bị sụt lở phần vòm. Phần lớn các cửa giả đều được xây nhô ra cách thân tháp chừng 1,5m. Những cửa giả này, phần vòm được tạo nhiều lớp mái vòm nhọn, mỗi vòm như vậy tạo cảm giác như một tòa lâu đài thu nhỏ, trong các ô khám của “tòa lâu đài” đều có tượng thần bằng đất nung, nhưng đã bị mất từ lâu.
Tuy nằm ở vị trí bằng phẳng, song với chiều cao của tháp trên 20m, khi đứng dưới chân ngước mắt nhìn, vẫn thấy dáng cao vút uy nghi của kiến trúc. Cái đẹp nhất ở đây là những vòm cửa giả, mỗi cửa giả là một tác phẩm nghệ thuật sinh động mà những người nghệ sĩ Chăm vô danh gửi lại cho hậu thế. Giáp với mái và thân, tháp lại được trang trí những mô típ hoa văn kiểu chuỗi hạt uốn lượn liên hoàn hình chữ U chạy vòng quanh tháp. Lên các tầng trên, hoa văn cũng được lặp lại như vậy.
Ở Bình Lâm, các mô típ hoa văn đều được tạo trực tiếp lên gạch với hình dáng tỷ lệ cân đối, điều đó đã tạo vẻ đẹp cho di tích này. Những họa tiết trang trí các tháp góc và những hình ảnh tòa lâu đài trên các cửa giả, cùng với những hoa văn trang trí kiểu chuỗi hạt, cho thấy ở tháp Bình Lâm một xu hướng mới đã bắt đầu xuất hiện.
Ngoài các cửa giả như mọi tháp Chăm khác, mặt tường bên ngoài của tháp Bình Lâm cũng được trang trí bằng hệ thống các cột ốp, nhưng có điểm khác biệt là đường rãnh ở cột ốp không tách cột ốp thành một đôi cột đứng song đôi, không còn hoa văn phủ kín bề mặt cột ốp và vòng đai bao quanh khung trang trí nằm giữa các cột ốp. Vòm cửa đã bắt đầu vươn cao hình mũi giáo, một xu thế đơn giản để đi đến dáng vẻ hoành tráng, khỏe khoắn của phong cách kiến trúc Bình Định sau này.Có thể xem Bình Lâm là di tích mang phong cách kiến trúc chuyển tiếp từ thế kỷ X sang phong cách Bình Định cuối thế kỷ X, đầu thế kỷ XI.
3. Tháp Cánh Tiên
Tháp Cánh Tiên tọa lạc trên một gò đất không cao lắm ở khu vực trung tâm thành Đồ Bàn, nay thuộc xã Nhơn Hậu, huyện An Nhơn.
Cánh Tiên là một ngôi tháp đẹp, được tạo dáng độc đáo, thanh thoát với bố cục hết sức hợp lý. Đế tháp xây cao, bề thế, trên một bình diện gần vuông, mỗi bề dài khoảng gần 10m với các đường giật cấp so le. Toàn tháp cao khoảng 20m, bốn mặt quanh thân tháp đều trang trí các cột trụ ốp tường nhô ra theo một tỷ lệ hài hòa với tổng thể kiến trúc. Các góc thân tháp được bó bằng các khối đá có kích thước lớn nên khá vững chắc. Về hình thức, tháp có 4 cửa vòm nhọn vút lên mở ra 4 hướng, nhưng chỉ có cửa chính hướng đông là ăn thông với lòng tháp, còn lại là ba cửa giả. Bộ diềm hơi nhô ra tạo thành bộ đỡ cho các tháp góc bên trên. Các hình chạm khắc trang trí chủ yếu tập trung trên bộ mái. Với bốn tầng hiện còn, tầng nào cũng có bốn tháp góc trang trí, mỗi góc lại có những tầng nhỏ, tạo dáng lá lật nhỏ dần về phía trên tạo cảm giác như những cánh chim đang bay. Có lẽ chính do dáng vẻ này mà người ta gọi là tháp Cánh Tiên.
Những tảng đá chạm khắc hình đuôi phụng gắn trên các tầng tháp giả và hình Makara, một loài thủy quái trong thần thoại Ấn Độ với nanh nhọn, vòi dài, trang trí ở các góc đầu tường đã tạo cho tháp Cánh Tiên một vẻ đẹp sang trọng, huyền bí.
Khác với nhiều tháp Chăm, trang trí tháp Cánh Tiên cầu kỳ đến độ hoàn mỹ. Từ hệ thống vòm cửa với những dải hoa văn hình xoắn xếp lớp đối xứng nhau uyển chuyển đến các khối đá ốp cạnh được chạm khắc tinh tế tạo thành những hoa văn nối kết đều toát lên vẻ đẹp vừa thanh thoát, trang nhã, vừa uy nghi bề thế. Cũng có thể do vẻ đẹp duyên dáng mà tháp còn có tên dân gian là tháp Con Gái.
4. Tháp Thủ Thiện
Tháp Thủ Thiện là một ngôi tháp cổ Chămpa ở xã Bình Nghi, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định, cách quốc lộ 19 khoảng 1km. Tháp nằm giữa những cánh đồng khô cằn, có rất ít dấu vết của du khách đến thăm, chỉ ngoại trừ một bàn thờ cúng nhỏ nằm bên trong tháp. Có lẽ tháp Thủ Thiện cũng như các tháp chăm khác ở Tây Sơn chỉ được quan tâm bởi các nhà nghiên cứu văn hóa nhất là nghệ thuật Chăm và người dân địa phương đến chăm nom.
Tháp Thủ Thiện được nhà nước công nhận di tích kiến trúc nghệ thuật Chăm đầu thế kỷ XII, xếp hạng vào 20/1/1995. Nhưng hiện đang bị đổ nát nghiêm trọng, nhiều di tích, cấu trúc của ngọn tháp đã bị thời gian và con người phá hủy. Trong các loại tháp Chàm thì tháp Thủ Thiện thuộc loại thứ hai là các quần thể kiến trúc có mộ tháp trung tâm thờ thần Siva (tương tụ như tháp Cánh Tiên, tháp Thốc Lốc).
Không như một số cụm tháp Chămpa khác, tháp Thủ Thiện chỉ có một ngôi tháp. Trước năm 1985, trên đỉnh tháp Thủ Thiện bị một cây đa đồ sộ mọc lên phủ kín, vào những năm 1980 cả ngôi tháp Thủ Thiện như biến thành một gốc cây đa cổ thụ, không ai dám chặt cây đa này vì cả tháp và cây đều như đã trở thành linh thiêng, điều cũng tương tự với các tháp khác có cây mọc trên.
Tuy nhiên trận bão năm 1985 đổ bộ vào tỉnh Bình Định đã thổi bay cây đa khổng lồ khỏi đỉnh tháp, nhưng rất kỳ lạ là cây đa đổ xuống mà không hề làm hư hại lớn cho tòa tháp cổ này.
Như các ngôi tháp Chăm truyền thống khác, tháp Thủ Thiệm là một kiến trúc tháp tầng vuông gồm thân và ba tầng phía trên mô phỏng than tháp nhưng nhỏ hơn. Trên các mặt tường phía ngoài của than và các tầng tháp được tô điểm bằng các hình tháp nhỏ, đầu cùng các cột ốp góc tường có những hình điêu khắc đá nhô ra, tuy nhiên ở tháp Thủ Thiệm các cột ốp trơn, phẳng và không có hoa văn trang trí, các ô dọc trên tường nằm giữa các cột không những không được chạm khắc hoa văn mà còn biến thành một gờ nổi lớn nhô ra mạnh.
Các cửa giả ở giữa ba mặt tường Tây, Nam, Bắc và cửa ra vào phía Đông đều có hình cung nhọn lớn như mũi giáo khổng lồ phía trên, đầu các cột ốp hợp thành bộ diềm mái nhô ra mạnh, các tháp nhỏ ở góc các tầng mái không còn là một ngôi tháp thu nhỏ nữa mà biến thành một khố hình chóp nhiều tầng. Giống như các ngọn tháp chàm khác, tháp Thủ Thiện cũng rỗng chóp đỉnh ánh sáng có thế chiếu vào bên trong tháp.
Tháp có niên đại xây dựng vào khoảng thế kỷ 11 trong thời kỳ chuyển tiếp giữa phong cách Mỹ Sơn A1 và phong cách Bình Định nhưng đậm nét phong cách Bình Định nhiều hơn.
5. Tháp Dương Long
Dương Long là cả một quần thể ba ngọn tháp nằm gần nhau, đóng thẳng hàng theo trục Bắc Nam, các cửa chính đều quay về hướng Đông. Hiện nay tháp nằm trên địa phận hai thôn Vân Tương, xã Bình Hòa và An Chánh, xã Tây Bình, huyện Tây Sơn, cách huyện lị chừng 12km về phía Đông.
Tháp có nhiều tên gọi. Ngoài tên phổ biến là Dương Long, đôi khi tháp còn được gọi theo địa danh: tháp Bình An, tháp An Chánh hay tháp Vân Tường. Người Pháp gọi di tích này là Tour d’ Ivoire (tháp Ngà). Theo sách Đại Nam nhất thống chí thì ba tòa cổ tháp này được xây cất trên một tòa cao có tên là dương long, nằm ở phía Nam núi Trà Sơn.
Tháp Bắc hiện đã bị hư hại nhiều nhưng vẫn còn rõ hình hài và cấu trúc. Khác với các tháp còn lại ở Bình Định, nền móng có bình đồ hình vuông, mỗi cạnh rộng chừng 12m, nhưng được tạo bởi nhiều đường gấp khúc nên giống như một hình đa giác. Tháp cao tới gần 30m, chia làm ba phần rõ rệt. Đế tháp cao vững chắc, thân tháp cao vút, trên mặt tường trang trí các trụ ốp để trơn nâng toàn bộ mái tháp. Cửa chính tuy đã bị sạt lở nhưng căn cứ vào dấu vết còn lại và nhưng tư liệu gián tiếp có thể thấy vòm cửa được tạo dáng hình mũi lao tù vút lên phía trên với nhiều lớp liên tiếp chồng khít lên nhau. Hai trụ cửa làm bằng đá trên đầu được trang trí tượng thần Garuda chân quắp hai đầu rắn. Các cửa giả mô phỏng cửa chính nhưng nhỏ hơn. Thay vì hình Garuda, trên đỉnh trụ trang trí hình lá nhĩ, vòng ngoài là thân rắn uốn quanh, bên trong là mặt Kala giữ tợn, miệng khạc ra rắn bảy đầu trong tư thế uốn lượn rất sinh động. Diềm đá ngăn cách thân và mái được chạm khắc tinh vi thể hiện hình voi và sư tử mỗi con một tư thế như vừa chạy vừa đùa giỡn kết thành dải chạy vòng quanh. đường chạm khắc mềm mại, uyển chuyển, nhịp nhàng trông rất sống động. Bộ mái có cấu trúc bốn tầng nhỏ dần về phía trên và kết thúc bằng một búp sen lớn trên đỉnh tháp. Diềm ngăn cách giữa các tầng và ô khám chính giữa mỗi tầng đều được ghép bằng đá nguyên khối.
So với tháp Bắc, tháp Nam còn tương đối nguyên vẹn. Kích thước gần như tương đương với tháp Bắc. Hai tháp tạo thành thế đối xứng xuyên qua tháp chính. Về cấu trúc tháp Nam cũng không khác so với tháp Bắc. Duy có mô tiếp trang trí thì hầu như ít lặp lại những chủ đề đã thể hiện ở tháp Bắc, đặc biệt là dải trang trí quanh diềm mái. Trên giải giữa hoa văn trang trí là những bầu vú tròn trịa được chạm nổi xếp đều đặn sát cạnh nhau chạy vòng quanh tháp. Dải phía trên là phù điêu các đạo sĩ ngồi thiền trong khung lá đề và dải dưới cùng là hình người, sư tử và những con vật kì dị dạng đan xen với những ô trám kết giải, giữa có bông hoa nở cách xòe đối xứng. Trên các tầng mái, diềm bao quanh cũng được trang trí. Mỗi tầng thể hiện một cảnh khác nhau. Có thể thấy ở đây hình voi, sư tử , bò thần Nadin, mặt Kala, rắn thần Naga…Nghệ thuật điêu khắc, chạm trổ đã đạt tới trình độ điêu luyện. Các đề tài thể hiện vừa hoành tráng, lộng lẫy, vừa tinh tế, mềm mại. Những con vật và họa tiết trang trí vừa sống động chân thực vừa huyền ảo kì bí.
Lớn hơn cả và giữ vị trí trung tâm của quần thể kiến trúc là tháp Giữa. Về cấu trúc, tháp không khác hai tháp nhỏ nhưng cao vượt hẳn lên. Theo số liệu của học giả người Pháp H. Parmentier thì tháp cao tới 39m, nhưng hiện trạng đo được 36m. Là tháp chính và có kích thước lớn nhưng tháp Giữa trang trí không cầu kì như hai tháp nhỏ.
Căn cứ vào mặt bằng đế tháp và phong cách nghệ thuật, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tháp Dương Long tuy vẫn còn mang nhiều đặc trưng của tháp Champa nhưng đã chịu ảnh hưởng khá đậm của nghệ thuật Kh’mer. Trong lịch sử Champa giai đoạn từ đầu thế kỷ XII đến đầu thế kỷ XIII đất nước liên tục phải chiến đấu chống lại những cuộc tiến công của Tchenla (Chân lạp). Vùng đất Vijaya đã từng bị sáp nhập vào lãnh thổ của người Kh’mer trong thời gian tương đối dài. Có khả năng tháp được xây dựng vào thời kì Champa bị người Kh’mer đô hộ, nghĩa là trong khoảng thế kỷ XII-XIII. Nhìn trong bố cục tổng thể cũng như xem xét chi tiết từng tháp, cụm tháp Dương Long là một quần thể kiến trúc bề thế và có thể nói là đẹp nhất trong số các tháp Champa còn lại ở miền Trung. Vẻ đẹp của di tích càng được tôn lên nhờ cảnh quan xung quanh.
6. Tháp Phú Lốc
Tháp Phú Lốc (còn được gọi với tên khác là Thốc Lốc, Phốc Lốc, Phú Lộc) tọa lạc tại thôn Châu Thành, xã Nhơn Thành, Bình Định. Từ trước tới nay nhân dân vẫn thường gọi tháp là Thốc Lốc, Phốc Lốc, Phú Lốc, Phú Lộc mà không hiểu nghĩa của những tên tháp này. Trong các thư tịch cổ, tên tháp còn được chép là Phước Lộc.
Người Pháp, trong các công trình nghiên cứu của họ gọi là Tour d’Or (Tháp Vàng). Phân tích phong cách kiến trúc, các nhà chuyên môn đoán định rằng tháp có niên đại tương đương với tháp Cánh Tiên, có nghĩa là cũng được xây dựng vào đầu thế kỷ XII. Quy mô tháp không lớn. Bình đồ tháp hình vuông mỗi chiều đo được 9,7m, toàn tháp cao khoảng 15m.
So với tháp Cánh Tiên, trang trí trên tháp Phú Lốc có phần đơn giản hơn. Các cột đá ốp xung quanh thân tháp thẳng trơn. Giống như mọi tháp Champa, Phú Lốc cũng có ba cửa giả và một cửa chính hướng về phía Đông. Vòm cửa hình lưỡi mác vút lên cao tới 6m. phần trang trí chủ yếu được thể hiện trên các cửa giả. Bao quanh phầm trên mỗi vòm của là các phù điêu trang trí. Cửa giả có tới ba tầng, nhỏ dần về phía trên, tạo thành một hình khối giống như 3 lưỡi mác nhọn xếp nối nhau vút lên sát diềm mái.
Mái tháp có ba tầng, ngăn cách với phần thân bởi một diềm đá để trơn không trang trí. Tầng mái không còn được nguyên vẹn, được tạo dáng thu nhỏ dần trên phía trên với các tường được chạm khắc. Hình dáng lớp mái nhà là hình ảnh thu nhỏ của tháp chính nhưng các hàng cột ốp dọc có hoa văn xoắn kết dài. Các cửa trên mái tháp trông giống như những khám thờ, bao quanh phia trên vòm cửa nhọn được trang trí hoa văn lá lật xoắn đối xứng.
Tháp nằm trên đồi cao trông có vẻ trơ trọi, đìu hiu, nhưng lên tới chân tháp, phóng tầm mắt ra bốn hướng thì thấy cảnh trí xung quanh thật kỳ vĩ. Tại đây có thể nhìn thấy cả vùng đồng bằng rộng lớn của hai huyện An Nhơn và Phù Cát.
Cũng trên địa phận của xã Nhơn Thành, cách tháp Phú Lốc không xa, trên một quả đồi phía bắc thôn Châu Thành hiện còn phế tích một tòa tháp khác. Dấu tích còn lại là nền móng của ba khối tháp đã bị sập đổ. Gạch, đá đổ xuống chất thành gò. Trong đóng phế tích hoang tàn còn tìm thấy những mảnh đá chạm khắc, trang trí các điểm góc và đặc biệt là một phù điêu bằng đá tạo dáng khá đẹp, có lẻ là chỏm nóc.
Khi nói về tháp Phú Lốc, sách đại Nam nhất thống chí có chép: “Phú Lốc có tháp cổ ở hai thôn Châu Thành và Phú Thành, huyện Phù Cát”. Theo đó, tháp ở Nhơn Thành chính là tháp Thốc Lốc hiện nay, còn tháp Nhơn Thành là phế tích quần thể kiến trúc tháp ở thôn Châu Thành.
7. Tháp Bánh Ít
Tháp Bánh Ít là một trong bảy cụm Tháp trên đất Bình Ðịnh, một khu di tích đẹp, đặc sắc và còn lại nhiều tháp nhất, có giá trị văn hóa độc đáo trong kiến trúc của Việt Nam, được tạo lập vào giai đoạn cuối thế kỷ XI đến đầu thế kỷ XII, dưới thời trị vì của hai quốc vương Harivarman IV và V.
Trước kia tháp Bánh Ít nằm trong phạm vi của làng Tri Thiện, xã Phước Quang, Tuy Phước nên tháp này còn mang tên là tháp Tri Thiện, ngoài ra tháp Bánh Ít còn có những tên gọi khác như tháp Cầu Bà Gi, tháp Thiện Mẫu, Thổ Sơn hay người Pháp gọi là Tour d'argent - tháp Bạc.
Tháp Bánh Ít có bốn ngọn được xây trên một đồi núi đất đỏ, to, cao, trông có vẻ hùng vĩ, uy nghi, vượt hẳn những ngọn tháp khác. Ngọn to nhất cao 22m xây ở đỉnh đồi, nhìn từ xa trông giống như chiếc bánh ít lá gai. Chung quanh ngọn tháp chính, còn có ba ngọn tháp phụ, hình dáng thấp và nhỏ bé hơn nhiều. Trong ba ngọn tháp này, có hai ngọn giống như hai chiếc bánh ít ngọt và một ngọn giống cái bánh ít mặn, đều lột trần. Mỗi tháp là một kiến trúc riêng biệt mang sắc thái khác nhau, trên đỉnh mỗi tháp đều có tượng thần Siva làm bằng đá.
Tháp cổng phía đông cao chừng 13m, xây trên bình đồ hình vuông, mỗi chiều 7m, chất liệu hoàn toàn bằng gạch đá ong. Tháp mở ra hai cửa thông nhau theo hướng Đông - Tây. Ðây là kiến trúc Gopura với vòm cửa hình mũi giáo, có nhiều lớp liên tiếp vút lên phía trên. Hai mặt Bắc và Nam là hai cửa giả, bịt kín. Thân tháp có những rãnh dọc được xoi lõm, tạo thành những cột ốp có dáng cao vút, thanh thoát nhẹ nhàng.
Một tháp cổng phía Nam cao chừng 10m có phần kiến trúc giống tháp cổng phía Đông và cùng phong cách kiến trúc Bình Ðịnh: bình đồ vuông, cửa hình mũi giáo, thân được tạo các cột ốp... Song ở tháp cổng phía nam có những đặc điểm riêng như bốn cửa thông nhau. Ðây là kiến trúc Posah có bộ mái khá đặc biệt, các tầng mái nhỏ dần về phía trên. Mỗi tầng đều có hàng cột thể hiện theo lối thắt giữa, phình ra ở hai đầu trông giống như những quả bầu nậm, tạo cho di tích giá trị riêng biệt.
Tháp chính nằm trên đỉnh đồi, bình đồ hình vuông, mỗi chiều đo được 11m, có một cửa chính ở phía Đông và ba cửa giả. Ðây là kiến trúc Kalan với cửa chính nhô ra khỏi mặt tường đến 2m, vòm cửa hình mũi giáo, chính giữa vòm có phù điêu mặt Kala. Diềm mái vòm là một băng phù điêu hình khỉ thần HaNuMan đang múa. Ở các cửa giả nhô ra ít hơn, diềm mái vòm lại được tạo các phù điêu Gajasimha (mình người đầu voi). Thân tháp chính có năm cột dọc, rãnh kép, vừa làm cho tường vững chãi, vừa tạo dáng thanh thoát. Bộ diềm mái ngăn cách với thân được ốp bằng những khối đá sa thạch, gắn liền với nhau thành một mảng. Ba mái có ba tầng mô tả như thân tháp nhưng nhỏ dần về phía đỉnh. Các tầng mái, ngoài hệ thống cột và cửa giả còn có những bức trang trí hoa văn. Tầng một, ở phía Nam tạc hình sư tử, phía Tây và Đông trang trí bò thần Nadin, phía Bắc thể hiện mặt Kala nhìn thẳng, bên trong tầng còn có những tượng thờ bằng đá.
Cách tháp chính không xa, về phía Nam bạn gặp một kiến trúc lạ mắt, độc nhất vô nhị ở Bình Ðịnh. Tháp cao độ 10m, bình đồ hình chữ nhật, chiều dài 12m, chiều rộng 5m. Cửa chính mở ra phía Đông, dẫn sâu vào lòng tháp, thông với cửa trỏ ra ở phía Bắc và Nam. Ðặc biệt mái tháp được tạo dáng lõm ở giữa, vút lên ở hai đầu, giống hình yên ngựa. Tháp này giống như tháp phụ trong quần thể tháp Poklongarai ở Ninh Thuận. Ðế tháp hơi nhô ra so với thân tháp, xây giật cấp vuông vức tạo thành bệ đỡ vững chắc. Thân tháp có phù điêu chim thần trong tư thế hai cánh giơ cao như nâng đỡ cả phần trên của tháp.
Ðồi núi của tháp Bánh Ít có nhiều trãng to, rộng, ở về cuối làng Huỳnh Kim, đầu các làng Ðại Lộc, Phong Niên, Vạn Mỹ và nằm bên cạnh dòng Tân An, sát cạnh quốc lộ số 1, bên cạnh cây số 1214 cách Qui Nhơn 15 km. Ở đây phong cảnh hữu tình, có gió mát cây xanh, cảnh vật kỳ thú yên tĩnh, có cây trái thơm ngọt trong mùa hè, phơi màu tươi thắm ở trên những trãng của đồi núi tĩnh lặng. Hơn nữa nơi đây có nhiều đá son, có giống chim "tò le" kêu rất kỳ lạ.
Di tích Tháp Bánh Ít cũng hội tụ nhiều nét kiến trúc khác nhau, là một trong những công trình đền tháp lớn nhất còn lại của Vương Triều Chămpa đang được các nhà nghiên cứu quan tâm.
8. Bãi Tắm Hoàng Hậu
Nằm trong khu Ghềnh Ráng, cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 3km về phía Đông Nam, bãi tắm Hoàng Hậu (Bãi Trứng) được xem là bãi tắm đẹp nhất Bình Định.
Bãi biển toàn những đá cuội, bãi đá rộng, độc đáo gồm toàn những hòn đá tròn được sóng biển mài nhẵn như một sự xếp đặt lạ kỳ của thiên nhiên, tạo thành bãi Đá Trứng khổng lồ. Tương truyền rằng, trong những lần theo vua Bảo Đại đi kinh lý các tỉnh miền Trung, Nam Phương Hoàng Hậu đã chọn nơi đây làm bãi tắm cho riêng mình. Và bãi tắm Hoàng Hậu có tên gọi bắt nguồn từ đây.
Hai bên ghềnh đá nhô cao như những chàng vệ sĩ hứng tấm lưng trần chắn những đợt sóng lớn liên tục xô vào bờ, tung lên cao những đám bọt trắng xóa như pháo thăng thiên. Nhà hàng Hoàng Hậu mới được xây dựng đẹp và khang trang, càng làm cho khung cảnh nơi đây thêm thơ mộng.
Không bút nào tả được cảm giác tuyệt vời khi bạn giẫm bàn chân trần lên những viên đá tròn, nhẵn như trứng chim khổng lồ, nằm xếp lên nhau trên bãi biển.
Đến đây bạn sẽ được đắm mình trong không gian yên tĩnh, hài hoà của gió núi và sóng biển. Bãi tắm Hoàng Hậu - món quà của thiên nhiên ưu đãi cho con người nơi đây.
Xem thêm: Khám phá nhà thờ đá Ghềnh Ráng - Bình Định
9. Hòn Vọng Phu
Hòn Vọng Phu thuộc thôn Chánh Oai, xã Cát Hải, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, là hai khối đá, một cao, một thấp trông tựa hình người. Từ phía biển nhìn vào giống như một người đàn bà tay dắt con đang ngóng nhìn ra phía khơi xa. Đá Vọng phu cao cách mặt biển 700m, thời Tây Sơn khởi nghĩa nơi đây là "Vọng hải đài" có thể kiểm soát một vùng trời biển rộng lớn. Tác phẩm như có hồn của tạo hoá đã khiến con người phải động lòng. Khối đá xanh đứng hoài dưới nắng mưa, thi gan cùng năm tháng đã biểu tượng cho lòng chung thuỷ của nghĩa vợ chồng trong tâm thức dân gian.
"Núi Vọng phu" ở Bình Ðịnh còn gọi là "Núi Bà", vì tôn vinh người đàn bà tiết nghĩa, kiên trinh ấy mà có tên gọi như vậy. Dãy núi lớn như một quả tim khổng lồ đặt chính giữa cơ thể huyện Phù Cát. Mặt phía Đông ngăn nước biển tràn vào đất liền, mặt phía Nam và Tây, Tây Bắc bảo vệ cuộc sống của cư dân các huyện Phù Cát, An Nhơn và Tuy Phước.
Hòn Vọng Phu ở Bình Định là hoá thân của một phụ nữ gặp cảnh đời éo le. Sự tích kể lại rằng, từ thuở xa xưa có một gia đình chỉ sinh được hai ngươì con, một trai, một gái. Lúc còn nhỏ tuổi, người anh lỡ tay làm người em bị vỡ đầu, máu ra lênh láng. Sợ quá, người con trai bỏ nhà trốn đi biệt xứ. Thế rồi năm tháng qua đi, sự đời trớ trêu lại se kết họ nên duyên vợ chồng. Hạnh phúc giản dị và êm đềm đã đến với họ, nhất là sau khi hai người sinh hạ được một đừa con. Nào ngờ đến một ngày nọ, người chồng tình cờ phát hiện ra rằng người vợ chính là em gái ruột của mình. Đau đớn và ân hận đến khôn cùng, người chồng đành lặng lẽ bỏ đi không một lời giã biệt. Không mảy may hay biết về duyên cớ ra đi của chồng, người phụ nữ thương nhớ khôn nguôi mới dắt con lên ngọn núi ngóng trông cho đến khi hoá thành đá.
Có thể đây chỉ là một sự tích do dân gian thêu dệt, nhưng nó cứ được truyền từ đời này qua đời khác như một lời nhắc nhở và gửi gắm vào đó sự cảm phục đức thuỷ chung, một phẩm hạnh có thực của người phụ nữ Việt Nam.
10. Hồ Núi Một
Núi Một nằm ở phía Tây Nam tỉnh Bình Định, trên bản đồ có hình dạng như một con sâu nằm vắt ngang ranh giới giữa hai huyện Vân Canh và An Nhơn. Nguyên là một thung lũng được dãy núi An Trường bao bọc, sau năm 1975 hồ đã được quy hoạch thành một hồ chứa nước điều tiết nước cho sông Côn.
Diện tích mặt hồ 110.000m², chứa 110.000.000m³ nước, có thể tưới cho hàng ngàn ha đất canh tác của hai huyện An Nhơn và Tuy Phước. Những năm gần đây, Hồ Núi Một còn là một điểm du lịch sinh thái hấp dẫn với người dân Bình Định bởi những nét hoang sơ kỳ thú.
Từ thành phố Qui Nhơn, theo quốc lộ 19 đi về phía Tây 30km, đến địa phận thôn An Trường thì rẽ trái, đi độ 8km nữa là tới. Hồ Núi Một rộng mênh mông, phẳng lặng, mặt nước trong xanh có thể soi rõ mặt người với bầu không khí mát lạnh, trong lành làm bạn như quên đi sự mệt mỏi.
Xung quanh hồ là suối, thác, hang động, rừng nguyên sinh, cùng với mặt nước hồ phẳng lặng, trong xanh, tạo nên một khung cảnh sơn thuỷ sông, suối, núi, hồ lãng mạn. Bạn có thể ngồi thuyền hơn 40 phút trên hồ khám phá thiên nhiên quanh thung lũng, lên rừng tham quan Thác Đổ, Thạch Động, làng dân tộc.
Ngôi làng nhỏ của dân tộc Bana hiện ra len lỏi nơi cuối hồ như món quà lưu niệm đáng giá dành tặng cho chuyến đi ngắn ngày. Thềm làng ngoan ngoãn đón đưa những chuyến đò mưu sinh, nơi đây có hơn 90 hộ dân đã tạo ra bản làng thực sự là những trang đời sinh động. Làng hoang sơ từ mái nhà đến tận tư duy sinh tồn của người dân, sự đa sắc từ các mối quan hệ trong gia đình này là một minh chứng thuyết phục cho bản năng yêu thương của loài người.
Hồ Núi Một vẫn vẹn nguyên nét đẹp hoang sơ của rừng già, thân cây ngập trong nước, từng đàn hồ điệp bay lượn trên mặt hồ phẳng lặng, bốn bề núi non trùng điệp, chim hót líu lo tạo nên khung cảnh thanh bình hiếm có cho đất An Nhơn. Những ngọn thác nhỏ nước chảy róc rách, nhiều loại hoa rừng không tên đẹp xao xuyến lòng người.
11. Suối nước nóng Hội Vân
Thuộc địa phận xã Cát Trinh, huyện Phù Cát, cách TP Quy Nhơn 48km về phía Tây Bắc, suối nước nóng Hội Vân là danh thắng được nhiều du khách biết đến bởi cảnh đẹp thanh tao, kỳ ảo và có giá trị trong việc điều dưỡng chữa bệnh như: thấp khớp, tim mạch và các bệnh ngoài da…
Đến suối Hội Vân vào những ngày lạnh trời, lúc sớm mai hơi nước bốc lên tụ lại thành những làn khói mây mờ mờ, du khách sẽ thấy cảnh vật lung linh huyền ảo, còn những khi trời nắng nóng thì sương mù tan biến tạo một khoảng không trong vắt du khách có thể nhìn thấu những vòi nước nhỏ phun lên từ trong lòng đất. Quanh suối là những dải cát dài trắng mịn là nơi nghỉ ngơi và tắm nắng lý tưởng.
Nguồn nước khoáng nóng thiên nhiên ở suối Hội Vân có nhiệt độ bề mặt dao động từ 70 - 800C vô trùng, chứa khoảng 20 chất khoáng có ích với nồng độ thích hợp, có tác dụng tốt cho việc chữa bệnh. Đến đây, du khách sẽ được thưởng thức trứng gà, trứng cút được luộc ở các vũng nước nóng, bình dân nhưng ngon do du khách tự làm; sau đó thả mình xuống dòng nước ấm hay tắm nắng trên những dải cát dài trắng mịn, sẽ mang lại cho du khách cảm giác tuyệt vời, thoải mái, một chuyến du lịch thú vị và có lợi cho sức khỏe.
Người dân địa phương đã lưu truyền một sự tích, xưa kia khi Bình Định là cố đô của vương quốc Chămpa, có một công nương trong hoàng tộc sắc đẹp mê hồn nhưng lại mắc chứng bệnh kỳ quái về da không vị danh y nào có thể chữa khỏi, và cuối cùng nhờ nguồn nước ở suối Hội Vân mà bệnh của nàng đã được chữa khỏi. Vì vậy, mọi người cho rằng đó là suối nước mà thần tiên đã ban cho nên con suối này còn có tên gọi là suối Tiên. Hiện nay ở đây có Viện điều dưỡng chữa bệnh với các phương pháp trị liệu cổ truyền được du khách đánh giá cao.
Với cảnh đẹp thiên nhiên kì thú, nguồn “thuốc tiên” thiên nhiên kì bí này, suối khoáng Hội Vân đã và đang là điểm du lịch thu hút ngày càng đông du khách ưa thích loại hình du lịch thiên nhiên kết hợp với nghỉ ngơi chữa bệnh; đến đây để vừa chiêm ngưỡng, thưởng ngoạn cảnh đẹp vừa nghỉ ngơi tận mình ngâm mình và tắm nước suối Tiên.
12. Hầm Hô
Về Bình Định, bên cạnh nét đẹp huyền thoại của 7 cụm tháp Chàm nổi tiếng, đến huyện Tây Sơn du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp huyền ảo của thắng cảnh Hầm Hô.
Người dân nơi đây giải thích rằng, vì có một thác nước cao chừng sáu, bảy mét, đổ vào một hầm đá rộng, phát ra tiếng kêu ầm ồ như tiếng hô báo cho người chèo bè biết sắp tới chỗ nguy hiểm, nên gọi là Hầm Hô.
Hầm Hô là nơi gặp gỡ của hai nhánh sông Đồng Hưu và sông Cát đổ vào sông Phú Phong. Thắng cảnh là cả một khúc sông dài tới gần 3km, hai bên bờ là những khối đá trập trùng, chỗ thì dựng đứng như thành vách, nơi thì chồng chất lên nhau thành đống, lại có đoạn đá nhọn lởm chởm như những thanh gươm dựng đứng. Những lùm cây xanh làm dịu đi vẻ hiểm trở của những vách đá nhấp nhô. Những bụi sim với màu lá xanh, hoa tím xen lẫn những khóm phong lan cheo leo trên đá, lửng lơ trên những cành cây.
Đến với Hầm Hô, du khách không chỉ đắm mình vào cảnh núi non hùng vĩ mà còn tận hưởng những tuyệt tác của thiên nhiên ngay dưới lòng sông. Với chiều rộng trên dưới 30 mét, lòng sông chi chít những trụ đá hoa cương thiên hình vạn trạng.
Vào mùa nước cạn, những ngày trời trong xanh, khi những tia nắng ban mai rọi xuống, những khối đá hoa cương ánh lên muôn màu lóng lánh, rực rỡ như ngàn vạn viên kim cương khoe mình trên làn nước trong xanh. Mỗi trụ đá mang cho mình một hình dáng riêng, chắp cánh cho trí tưởng tượng của du khách nơi đây; đá lớn, đá nhỏ, khối vuông, khối tròn, có những cụm nhìn tựa đàn voi đang tắm, có những dãy trông như thể bầy ngựa đang phi…
Nếu có dịp du ngoạn bằng thuyền đi dọc sông, du khách sẽ có dịp đắm mình vào thế giới huyền ảo của thiên nhiên. Cảnh vật kỳ thú nơi đây bắt đầu với bờ đập nước trong veo và mát lạnh. Vượt qua bờ đập, đi ngược dòng sông một đoạn khách sẽ gặp một vách đá dựng đứng như tường thành với cái tên dân gian Hòn Đá Thành.
Ngược về phía thượng nguồn, độ dốc càng lớn, nước chảy càng mạnh. Từng đoạn, từng đoạn chia khúc thành những thác nhỏ, nước chảy ầm ầm dội vào vách núi, cảnh vật càng thêm huyền ảo. Đây đó vang lên tiếng gù của chim Cu Gáy, tiếng hót véo von của chim Khướu, chim Vành Khuyên, tiếng kêu tích tích của những chú chim Sâu. Thỉnh thoảng lại vang lên tiếng Tắc Kè vọng lại từ những hốc đá, lùm cây.
Ngoài việc thưởng ngoạn cảnh đẹp kì ảo của thiên nhiên, du khách còn có dịp sống lại những ngày tháng hào hùng của lịch sử. Tại nơi đây, hơn hai trăm năm về trước vị danh tướng Võ Văn Dũng đã rèn quân luyện võ để rồi sau đó hợp lực với các thủ lĩnh Tây Sơn phất cờ khởi nghĩa. Cũng ở nơi này, anh hùng Mai Xuân Thưởng đã xây dựng căn cứ kháng Pháp. Danh thắng này vì thế còn có ý nghĩa thiêng liêng của một chứng tích lịch sử.
13. Ghềnh Ráng
Danh thắng quốc gia Ghềnh Ráng, cách trung tâm thành phố Quy Nhơn 3km về phía Đông Nam. Ghềnh Ráng như một tác phẩm nghệ thuật do thiên nhiên xếp bày với quần thể sơn thạch chạy sát biển, đá tạo thành hang, thành rạng, thành ghềnh hết sức hấp dẫn. Ghềnh Ráng có diện tích chừng 35ha, có bãi cát trắng chạy dài, nước biển trong xanh, phong cảnh đẹp hữu tình, khí hậu mát lành.
Dưới chân đồi Ghềnh Ráng là một bãi đá rộng, độc đáo gồm toàn những hòn đá tròn được sóng biển mài nhẵn như một sự xếp đặt lạ kỳ của thiên nhiên, tạo thành bãi đá trứng khổng lồ. Phía trước bãi là những bức tường đá đứng che chắn sóng, tạo nên vùng nước lặng.
Phía trên sườn đồi (với tên gọi là đồi thi nhân) có mộ nhà thơ Hàn Mạc Tử - một thi sĩ nổi tiếng trong làng thi ca Việt Nam. Mới đây, khu mộ và vùng chung quanh được nâng cấp làm cho nơi đây thêm đẹp, thoáng đãng đúng như tên gọi.
Ðứng từ đỉnh đồi nhìn về hướng bắc, du khách có thể ngắm bao quát toàn bộ phía đông thành phố Quy Nhơn và xa hơn là bán đảo Phương Mai với đầm Thị Nại đẹp như một bức tranh thủy mặc.
Ðến Ghềnh Ráng du khách sẽ xuýt xoa bởi vẻ đẹp hữu tình, để rồi ngạc nhiên bởi một thắng cảnh mà vừa đụng chân xuống biển nghe sóng vỗ lại có thể trèo ngay lên núi nghe chim hót. Ngay cạnh thành phố lại có được một vùng yên tĩnh và êm ả đến như vậy. Phía nam Ghềnh Ráng khoảng 3km là Quy Hòa, một khu du lịch biển đẹp gắn liền với làng phong Quy Hòa, nơi ghi dấu khoảng thời gian cuối đời của nhà thơ Hàn Mạc Tử.
Như một nốt nhạc thanh tao trên cung đàn Vịnh Quy Nhơn, nối trung tâm thành phố và danh thắng Ghềnh Ráng uy nghi và bãi Hoàng Hậu nên thơ, quanh năm du dương bởi những đợt sóng xanh vỗ lên bãi cát vàng óng ả. Với phong cảnh lãng mạn êm đềm, sẽ là nơi tham quan và khám phá miền đất Quy Nhơn - Bình Đình huyền thoại.
14. Thành Hoàng Đế
Thành Đồ Bàn (Thành Hoàng Đế) được xây dựng dưới triều đại vua Yangpuku Vijaya vào cuối thế kỷ X, là kinh đô cuối cùng của vương quốc Chămpa từ thế kỷ XI đến thế kỷ XV. Đến năm 1775, thành được triều đại Tây Sơn xây dựng lại, trên nền của kinh đô Trà Bàn, là nơi đặt đại bản doanh của nghĩa quân Tây Sơn trong giai đoạn đầu và sau đó là kinh đô của chính quyền trung ương Hoàng Đế Thái Đức - Nguyễn Nhạc.
Thành Hoàng Đế không lớn nhưng có nét đẹp riêng và đặc biệt là mang đậm kiến trúc Chămpa với ba vòng thành: thành nội, thành ngoại và Tử Cấm Thành. Thành ngoại là vòng thành ngoài cùng, hình chữ nhật nhưng các cạnh uốn lượn, có chu vi 7400m. Chân thành có chiều rộng hơn 10m, cao trên 6m và mặt thành rộng tới trên 4m. Thành mở 5 cửa, trong đó tường thành phía Nam mở hai cửa là cửa Vệ và cửa Tân Khai, ba tường thành còn lại thì có 3 cửa Đông, Tây, Bắc, được đắp bằng đất, phía trong và ngoài bó đá ong.Thành nội có tên là Hoàng thành, được xây chếch về hướng Tây Nam của thành ngoại, hình chữ nhật với chu vi 1600m, chân thành rộng từ 7m - 9m, mở ba cửa trong đó cửa Tiền ở chính giữa tường thành phía Nam, nhìn thẳng ra cửa Vệ của thành ngoại. Tử Cấm Thành nằm ở trung tâm thành Hoàng Đế, là vòng thành trong cùng, hình chữ nhật, chu vi gần 600m, cao 1,8m, riêng góc Đông Nam cao đến trên 3m, rộng khoảng 1,5m. Thành có 4 cửa ở 4 hướng, trong đó cửa ở hướng Nam là cửa chính với tên gọi cửa Nam Lâu hay cửa Quyển Bồng.
Ngoài các vòng tường thành kiên cố, thành còn được phòng vệ bằng cả một hệ thống sông ngòi, núi, đồi, gò tự nhiên và nhân tạo bao bọc xung quanh. Sông Đập Đá tách ra ở Thiết Trụ, xã Nhơn Mỹ rồi hợp lại ở Lý Tây, xã Nhơn Thành, bao bọc thành Hoàng Đế như một con hào tự nhiên, đồng thời là con đường thủy thuận lợi. Cùng với tuyến sông - hào, các gò núi quanh thành cũng đóng vai trò không nhỏ trong hệ thống phòng thủ. Phía Nam thành có gò Vân Sơn, gò Tập - nơi trước đây dùng để luyện tập quân sĩ, xa hơn gò Tập một chút là ngọn núi Long Cốt án ngữ phía trước cửa thành.
Lối vào thành có hai chú voi bằng đá rêu phong đứng cách nhau hơn 20m, một hướng về phía Đông, một hướng về phía Tây. Đó là dấu tích thành Đồ Bàn của vương quốc Chămpa được vua Thái Đức Nguyễn Nhạc giữ lại khi xây dựng thành. Qua cổng thành, trong sân có những tượng lân đá rất sinh động, kế đến là lầu Bát Giác, hòn Giả Sơn. Phân bố đăng đối hai bên lầu Bát Giác là hai hồ hình bán nguyệt đã được nạo vét, trả lại nguyên vẹn hình dạng một hồ tắm xưa với đường kính dài 17m, sâu 1,6m. Vách hồ là những tảng đá ong nâu xếp chồng lên nhau, được kết dính bằng đất sét hết sức khéo léo và đẹp mắt. Đặc biệt, trên vách hồ có gắn những khối san hô trắng cỡ bằng bàn tay và một số bệ đá.Cách hồ bán nguyệt khoảng 50m là một giếng cổ hình lá đề, được xây bằng đá ong và đất sét. Trải qua thời gian, giếng nước xưa giờ đây đã bị lấp bằng, chỉ còn là một hồ trũng. Ở góc thành còn có một giếng cổ hình vuông, lát đá ong mà nước đến bây giờ vẫn trong xanh dù cho thời gian, cây cỏ vô tình che lấp.Tử Cấm Thành luôn rợp bóng cây xanh rất thơ mộng. Thấp thoáng sau tán cây cổ thụ là ngọn tháp Cánh Tiên từ thời Chămpa nghiêng mình e ấp đẹp tựa tranh vẽ. Trải qua sự tàn phá của thời gian, những cây cổ thụ với đủ loại: me, sung, bồ đề, khế vẫn hiên ngang đứng đó như những chàng lính ngự lâm oai dũng bảo vệ cấm cung. Với tuổi đời hàng trăm năm, thành cổ Hoàng Đế được ví như một quyển sách cổ bị bỏ quên, để rồi nếu vô tình chạm đến và mở ra, du khách sẽ bị chinh phục bởi nét đẹp của những trang dĩ vãng, những dòng lịch sử hết sức giá trị. Thành cổ Hoàng Đế đã được Bộ Văn Hóa - Thông tin xếp hạng di tích lịch sử quốc gia vào năm 1982.
15. Chùa Thập Tháp Di Đà
Chùa Thập Tháp nằm giữa một vùng quê cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 30km về phía Bắc, thuộc thôn Vạn Thuận, xã Nhơn Thành, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định. Ngôi chùa cổ kính này do Thiền sư Nguyên Thiều sáng lập.
Theo văn bia tại chùa ghi lại, vào năm 1665 Thiền sư Nguyên Thiều theo chân các nhà buôn Trung Hoa đến xứ Đàng Trong, vào thủ phủ Quy Ninh (nay là tỉnh Bình Định). Tại đây, ngài đã lập ngôi chùa nhỏ để tham thiền và hoằng dương Phật pháp. Năm 1680, chùa chính thức được xây dựng quy mô lớn lấy hiệu là “Thập Tháp Di Đà tự”. Năm Minh Mạng nguyên niên (1820), chùa được vua sắc phong Sắc tứ Thập Tháp Di Đà tự, tính đến nay đã trên 300 năm tuổi.Tọa lạc trên ngọn đồi mang tên Long Bích, phía Bắc thành Đồ Bàn cũ nên toàn cảnh chùa Thập Tháp trông rất nên thơ và hùng vĩ. Từ kiến trúc cho đến cảnh quan thiên nhiên, tất cả hòa quyện như một bức tranh thủy mặc sống động. Trước cổng chùa là hồ sen rộng 500m², quanh năm sen nở thơm ngát một vùng. Sau lưng chùa được bao bọc bởi chi lưu sông Kôn, phía Bắc là sông Bàn Khê. Bước vào tam quan, mọi sự nhiễu nhương của cuộc đời dường như khép lại, du khách như thể tận hưởng một luồng khí ấm ấp từ những hàng cây cổ thụ rợp bóng mát. Trước chùa là một khoảng sân rộng trồng nhiều hoa thơm cỏ lạ.
Chùa có kiến trúc hình chữ Khẩu, mái lợp ngói âm dương, chia thành bốn khu vực: chánh điện, phương trượng, Đông đường và Tây đường. Các khu này nối liền nhau bằng một khoảnh sân trong gọi là “giếng trời”. Chánh điện là công trình chính, kiến trúc theo kiểu nhà rường, gồm ba gian hai chái được kết cấu bởi 4 hàng cột cái, 4 hàng cột quân, 8 cột con và 16 cột hiên. Những đoạn trích cấu tạo kiểu giá chiêng, hai đầu chạm hoa cuộn. Bên trong chánh điện bài trí khám thờ. Ngoài kiến trúc bên trong, chùa Thập Tháp còn làm du khách ngỡ ngàng đến khâm phục khi chiêm ngưỡng khu vườn tháp cổ với 24 bảo tháp lớn nhỏ mang hình thái kiến trúc của nhiều thời đại khác nhau. Tất cả đều xây dựng từ thế kỷ XIX - XX. Nét độc đáo của từng ngôi tháp được thể hiện qua những tầng mái cong vút và những nét chạm trên thân tháp.Như nhiều ngôi chùa ở Đàng Trong, chùa Thập Tháp thờ Tam thế Phật, tả hữu thờ Tôn giả A Nan, Ca Diếp được tôn trí trong khám thờ cao 5m, bên trên chạm hoa văn “Lưỡng long triều nguyệt”, hai bên khám trang trí long phượng cách điệu. Hai bên chánh điện thờ Quan Thế Âm Bồ tát và Tổ sư Bồ Đề Đạt Ma. Đặc biệt là các pho tượng Thập bát La hán và Thập điện Minh vương bài trí hai bên hông chánh điện. Đây thực sự là những tác phẩm không chỉ độc đáo về nghệ thuật mà còn mang nét dung dị của đời thường.
Từng nụ cười, ánh mắt của mỗi pho tượng đều hàm chứa những triết lý về cõi nhân sinh, cuộc sống và sự vĩnh hằng. Ngoài những bức hoành phi, bao lam, tủ thờ, bàn ghế được chạm khắc, cẩn xà cừ công phu tỉ mỉ, chùa còn lưu giữ đôi câu đối do chính chúa Nguyễn Phúc Chu viết tặng năm 1691, bức hoành phi của vua Minh Mạng ban tặng và bộ kinh cổ làm bằng giấy khổ lớn, chữ to bằng đầu ngón tay út. Được biết, bản kinh cổ này do Thiền sư Nguyên Thiều thỉnh từ Trung Hoa sang lúc phụng mệnh chúa Nguyễn về nước vào cuối thế kỷ XVII. Đó thực sự là những tác phẩm nghệ thuật có giá trị về lịch sử, văn hóa của Phật giáo Việt Nam.
Trong tất cả các chùa chiền ở miền Trung Việt Nam được xây dựng vào thời Lê Nguyễn thì chùa Thập Tháp Di Đà ở Bình Định là ngôi chùa cổ thuộc phái thiền Lâm Tế. Qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, dù cái cũ và mới đan xen nhưng chùa vẫn giữ được tổng thể hài hòa. Năm 1990, chùa Thập Tháp Di Đà được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích văn hóa - lịch sử cấp quốc gia. Hàng năm, chùa đón tiếp hàng ngàn Phật tử và du khách trong và ngoài nước đến tham quan chiêm bái.
16. Nhà Thờ Chánh Tòa Quy Nhơn
Nhà thờ Chánh tòa Quy Nhơn (còn có danh hiệu Đức Mẹ Lên Trời và còn có tên khác là nhà thờ Nhọn) tọa lạc tại 122 đường Trần Hưng Ðạo, Thành Phố Quy Nhơn.
Nhà thờ có khuôn viên khá rộng và được trồng nhiều cây xanh, do vị trí nằm đối diện với trục đường Lê Thánh Tôn nên chúng ta có thể ngắm được nhà thờ từ đầu đường Nguyễn Huệ.
17. Bảo tàng Quang Trung
Bảo tàng Quang Trung cách thành phố Qui Nhơn 50km về phía Tây Bắc, thuộc làng Kiên Mỹ, xã Bình Thành, huyện Tây Sơn. Bảo tàng được xây dựng năm 1978 theo lối kiến trúc cổ, dáng vẻ uy nghiêm.
Bảo tàng có 9 phòng trưng bày với những di vật quan trọng liên quan đến phong trào khởi nghĩa Tây Sơn. Nằm trong quần thể Bảo tàng Quang Trung là điện thờ Tây Sơn Tam Kiệt và các danh tướng thời Tây Sơn. Điện được xây dựng trên chính nền nhà cũ của ba anh em nhà Tây Sơn. Điện được nhân dân góp công xây dựng vào năm 1958 và hoàn thành vào năm 1960 với tổng thể diện tích 2.325m².
Trong bảo tàng có 3 nhóm nhà chính, gợi ra 3 hướng tỏa vào sân tượng , cùng với đường vào từ phía cổng bảo tàng, tạo nên bố cục sân tượng tròn và cân đối, mở ra 4 hướng, xong lại tụ vào 1 điểm: đó là nơi đặt tượng đài Quang Trung - Nguyễn Huệ. Nhìn bề ngoài, kiến trúc Bảo tàng Quang Trung mang đường nét cổ, với những hàng cột được nhắc lại có nhịp điệu và những lớp mái cong khỏe khoắn nhưng vẫn lãng mạn, hài hòa.
Trước sân rộng có cổng tam quan, tiếp đó là nhà bia ghi công lao của Quang Trung - Nguyễn Huệ viết bằng chữ quốc ngữ. Chính điện gồm ba gian, gian giữa thờ Quang Trung - Nguyễn Huệ, có bức tranh ông cưỡi ngựa đặt trong khung kính, gian bên trái thờ Nguyễn Nhạc, gian bên phải thờ Nguyễn Lữ. Hai đầu hồi là ban thờ các văn thần võ tướng nhà Tây Sơn như: Trần Quang Diệu, Bùi Thị Xuân, Võ Văn Dũng, Ngô Thì Nhậm, Ngô Văn Sở, Trần Văn Kỷ…
Hiện nay trong khu vườn cũ của gia đình anh em Tây Sơn vẫn còn lại hai di tích cực kỳ quý giá là cây me cổ thụ và giếng nước xưa, tương truyền có từ thời Hồ Phi Phúc. Cây me cổ thụ nằm bên trái điện Tây Sơn cành lá xum xuê che mát cả một góc vườn, có chu vi gốc cây tới 3,5m. Bên phải điện Tây Sơn là giếng nước, đường kính 0,9m.Đến Bảo tàng Quang Trung, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiến trúc, những hiện vật trưng bày mà còn được xem biểu diễn võ thuật và trống trận Tây Sơn. Một bài trống trận Tây Sơn gồm 3 hồi: Xuất trận, xung trận - công thành, ca khúc khải hoàn..., không hề có hồi trống trận lui quân như những bài trống trận thông thường. Phải chăng trong suốt cuộc đời cầm quân đánh giặc chưa một lần Quang Trung thất bại, chưa một lần phải lui quân, cứ thắng dồn dập như chẻ tre, nên trống trận chỉ có tiến mà không có lùi.
Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Bình Định đang chờ các bạn khám phá
1. Tháp đôi
Đất Bình Định có nhiều tháp, cụm tháp Chàm nằm rải rác ở 8 địa điểm thuộc các huyện phía Nam tỉnh, tháp Đôi (hay tháp Hưng Thạnh) là một trong số đó, tọa lạc tại làng Hưng Thạnh xưa, bây giờ thuộc phường Đống Đa, cách trung tâm thành phố chừng 3 km về phía Tây Bắc.
Tháp Đôi được coi là một trong những tháp đẹp nhất của nghệ thuật kiến trúc Chămpa - một công trình kiến trúc độc đáo gồm 2 tháp: Tháp chính cao 20m và tháp phụ cao 18m. Cả hai ngôi tháp đều không phải là tháp vuông nhiều tầng theo truyền thống của tháp Chămpa cổ mà được tạo thành gồm 2 phần chính: Khối thân vuông và phần đỉnh tháp mặt cong, các góc tháp hiện lên những tượng chim thần Garuda, hai tay đưa cao như đang nâng đỡ mái tháp bề thế.
Do chịu ảnh hưởng của nghệ thuật của kiến trúc Khmer, bộ diềm mái của tháp Đôi được làm bằng đá và được trang trí bằng hình các con khỉ đang múa, hình các con vật tạp chủng mình sư tử đầu voi (gajasimha). Bốn góc của bộ diềm mái là hình bốn chim thần điểu bằng đá. Tháp Đôi Quy Nhơn không chỉ là nơi để các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa Đông Nam Á, văn hóa Chăm tiếp tục công việc mà còn là một điểm tham quan du lịch hấp dẫn ở Bình Định.
Xem thêm: Khám phá tháp Đôi Quy Nhơn
2. Tháp Bình Lâm
Tháp Bình Lâm nằm sát ven sông Gò Tháp đổ ra cửa biển Thị Nại của xóm Long Mai, thôn Bình Lâm, xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước. Người xưa đã lấy tên thôn Bình Lâm để đặt tên cho ngọn tháp này. Tháp Bình Lâm được xếp hạng di tích năm 1993.
Tuy nằm ở vị trí bằng phẳng, song với chiều cao của tháp trên 20m, khi đứng dưới chân ngước mắt nhìn, vẫn thấy dáng cao vút uy nghi của kiến trúc. Cái đẹp nhất ở đây là những vòm cửa giả, mỗi cửa giả là một tác phẩm nghệ thuật sinh động mà những người nghệ sĩ Chăm vô danh gửi lại cho hậu thế. Giáp với mái và thân, tháp lại được trang trí những mô típ hoa văn kiểu chuỗi hạt uốn lượn liên hoàn hình chữ U chạy vòng quanh tháp. Lên các tầng trên, hoa văn cũng được lặp lại như vậy.
Ở Bình Lâm, các mô típ hoa văn đều được tạo trực tiếp lên gạch với hình dáng tỷ lệ cân đối, điều đó đã tạo vẻ đẹp cho di tích này. Những họa tiết trang trí các tháp góc và những hình ảnh tòa lâu đài trên các cửa giả, cùng với những hoa văn trang trí kiểu chuỗi hạt, cho thấy ở tháp Bình Lâm một xu hướng mới đã bắt đầu xuất hiện.
Ngoài các cửa giả như mọi tháp Chăm khác, mặt tường bên ngoài của tháp Bình Lâm cũng được trang trí bằng hệ thống các cột ốp, nhưng có điểm khác biệt là đường rãnh ở cột ốp không tách cột ốp thành một đôi cột đứng song đôi, không còn hoa văn phủ kín bề mặt cột ốp và vòng đai bao quanh khung trang trí nằm giữa các cột ốp. Vòm cửa đã bắt đầu vươn cao hình mũi giáo, một xu thế đơn giản để đi đến dáng vẻ hoành tráng, khỏe khoắn của phong cách kiến trúc Bình Định sau này.Có thể xem Bình Lâm là di tích mang phong cách kiến trúc chuyển tiếp từ thế kỷ X sang phong cách Bình Định cuối thế kỷ X, đầu thế kỷ XI.
3. Tháp Cánh Tiên
Tháp Cánh Tiên tọa lạc trên một gò đất không cao lắm ở khu vực trung tâm thành Đồ Bàn, nay thuộc xã Nhơn Hậu, huyện An Nhơn.
Cánh Tiên là một ngôi tháp đẹp, được tạo dáng độc đáo, thanh thoát với bố cục hết sức hợp lý. Đế tháp xây cao, bề thế, trên một bình diện gần vuông, mỗi bề dài khoảng gần 10m với các đường giật cấp so le. Toàn tháp cao khoảng 20m, bốn mặt quanh thân tháp đều trang trí các cột trụ ốp tường nhô ra theo một tỷ lệ hài hòa với tổng thể kiến trúc. Các góc thân tháp được bó bằng các khối đá có kích thước lớn nên khá vững chắc. Về hình thức, tháp có 4 cửa vòm nhọn vút lên mở ra 4 hướng, nhưng chỉ có cửa chính hướng đông là ăn thông với lòng tháp, còn lại là ba cửa giả. Bộ diềm hơi nhô ra tạo thành bộ đỡ cho các tháp góc bên trên. Các hình chạm khắc trang trí chủ yếu tập trung trên bộ mái. Với bốn tầng hiện còn, tầng nào cũng có bốn tháp góc trang trí, mỗi góc lại có những tầng nhỏ, tạo dáng lá lật nhỏ dần về phía trên tạo cảm giác như những cánh chim đang bay. Có lẽ chính do dáng vẻ này mà người ta gọi là tháp Cánh Tiên.
Khác với nhiều tháp Chăm, trang trí tháp Cánh Tiên cầu kỳ đến độ hoàn mỹ. Từ hệ thống vòm cửa với những dải hoa văn hình xoắn xếp lớp đối xứng nhau uyển chuyển đến các khối đá ốp cạnh được chạm khắc tinh tế tạo thành những hoa văn nối kết đều toát lên vẻ đẹp vừa thanh thoát, trang nhã, vừa uy nghi bề thế. Cũng có thể do vẻ đẹp duyên dáng mà tháp còn có tên dân gian là tháp Con Gái.
4. Tháp Thủ Thiện
Tháp Thủ Thiện là một ngôi tháp cổ Chămpa ở xã Bình Nghi, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định, cách quốc lộ 19 khoảng 1km. Tháp nằm giữa những cánh đồng khô cằn, có rất ít dấu vết của du khách đến thăm, chỉ ngoại trừ một bàn thờ cúng nhỏ nằm bên trong tháp. Có lẽ tháp Thủ Thiện cũng như các tháp chăm khác ở Tây Sơn chỉ được quan tâm bởi các nhà nghiên cứu văn hóa nhất là nghệ thuật Chăm và người dân địa phương đến chăm nom.
Không như một số cụm tháp Chămpa khác, tháp Thủ Thiện chỉ có một ngôi tháp. Trước năm 1985, trên đỉnh tháp Thủ Thiện bị một cây đa đồ sộ mọc lên phủ kín, vào những năm 1980 cả ngôi tháp Thủ Thiện như biến thành một gốc cây đa cổ thụ, không ai dám chặt cây đa này vì cả tháp và cây đều như đã trở thành linh thiêng, điều cũng tương tự với các tháp khác có cây mọc trên.
Tuy nhiên trận bão năm 1985 đổ bộ vào tỉnh Bình Định đã thổi bay cây đa khổng lồ khỏi đỉnh tháp, nhưng rất kỳ lạ là cây đa đổ xuống mà không hề làm hư hại lớn cho tòa tháp cổ này.
Như các ngôi tháp Chăm truyền thống khác, tháp Thủ Thiệm là một kiến trúc tháp tầng vuông gồm thân và ba tầng phía trên mô phỏng than tháp nhưng nhỏ hơn. Trên các mặt tường phía ngoài của than và các tầng tháp được tô điểm bằng các hình tháp nhỏ, đầu cùng các cột ốp góc tường có những hình điêu khắc đá nhô ra, tuy nhiên ở tháp Thủ Thiệm các cột ốp trơn, phẳng và không có hoa văn trang trí, các ô dọc trên tường nằm giữa các cột không những không được chạm khắc hoa văn mà còn biến thành một gờ nổi lớn nhô ra mạnh.
Các cửa giả ở giữa ba mặt tường Tây, Nam, Bắc và cửa ra vào phía Đông đều có hình cung nhọn lớn như mũi giáo khổng lồ phía trên, đầu các cột ốp hợp thành bộ diềm mái nhô ra mạnh, các tháp nhỏ ở góc các tầng mái không còn là một ngôi tháp thu nhỏ nữa mà biến thành một khố hình chóp nhiều tầng. Giống như các ngọn tháp chàm khác, tháp Thủ Thiện cũng rỗng chóp đỉnh ánh sáng có thế chiếu vào bên trong tháp.
Tháp có niên đại xây dựng vào khoảng thế kỷ 11 trong thời kỳ chuyển tiếp giữa phong cách Mỹ Sơn A1 và phong cách Bình Định nhưng đậm nét phong cách Bình Định nhiều hơn.
5. Tháp Dương Long
Dương Long là cả một quần thể ba ngọn tháp nằm gần nhau, đóng thẳng hàng theo trục Bắc Nam, các cửa chính đều quay về hướng Đông. Hiện nay tháp nằm trên địa phận hai thôn Vân Tương, xã Bình Hòa và An Chánh, xã Tây Bình, huyện Tây Sơn, cách huyện lị chừng 12km về phía Đông.
Tháp Bắc hiện đã bị hư hại nhiều nhưng vẫn còn rõ hình hài và cấu trúc. Khác với các tháp còn lại ở Bình Định, nền móng có bình đồ hình vuông, mỗi cạnh rộng chừng 12m, nhưng được tạo bởi nhiều đường gấp khúc nên giống như một hình đa giác. Tháp cao tới gần 30m, chia làm ba phần rõ rệt. Đế tháp cao vững chắc, thân tháp cao vút, trên mặt tường trang trí các trụ ốp để trơn nâng toàn bộ mái tháp. Cửa chính tuy đã bị sạt lở nhưng căn cứ vào dấu vết còn lại và nhưng tư liệu gián tiếp có thể thấy vòm cửa được tạo dáng hình mũi lao tù vút lên phía trên với nhiều lớp liên tiếp chồng khít lên nhau. Hai trụ cửa làm bằng đá trên đầu được trang trí tượng thần Garuda chân quắp hai đầu rắn. Các cửa giả mô phỏng cửa chính nhưng nhỏ hơn. Thay vì hình Garuda, trên đỉnh trụ trang trí hình lá nhĩ, vòng ngoài là thân rắn uốn quanh, bên trong là mặt Kala giữ tợn, miệng khạc ra rắn bảy đầu trong tư thế uốn lượn rất sinh động. Diềm đá ngăn cách thân và mái được chạm khắc tinh vi thể hiện hình voi và sư tử mỗi con một tư thế như vừa chạy vừa đùa giỡn kết thành dải chạy vòng quanh. đường chạm khắc mềm mại, uyển chuyển, nhịp nhàng trông rất sống động. Bộ mái có cấu trúc bốn tầng nhỏ dần về phía trên và kết thúc bằng một búp sen lớn trên đỉnh tháp. Diềm ngăn cách giữa các tầng và ô khám chính giữa mỗi tầng đều được ghép bằng đá nguyên khối.
So với tháp Bắc, tháp Nam còn tương đối nguyên vẹn. Kích thước gần như tương đương với tháp Bắc. Hai tháp tạo thành thế đối xứng xuyên qua tháp chính. Về cấu trúc tháp Nam cũng không khác so với tháp Bắc. Duy có mô tiếp trang trí thì hầu như ít lặp lại những chủ đề đã thể hiện ở tháp Bắc, đặc biệt là dải trang trí quanh diềm mái. Trên giải giữa hoa văn trang trí là những bầu vú tròn trịa được chạm nổi xếp đều đặn sát cạnh nhau chạy vòng quanh tháp. Dải phía trên là phù điêu các đạo sĩ ngồi thiền trong khung lá đề và dải dưới cùng là hình người, sư tử và những con vật kì dị dạng đan xen với những ô trám kết giải, giữa có bông hoa nở cách xòe đối xứng. Trên các tầng mái, diềm bao quanh cũng được trang trí. Mỗi tầng thể hiện một cảnh khác nhau. Có thể thấy ở đây hình voi, sư tử , bò thần Nadin, mặt Kala, rắn thần Naga…Nghệ thuật điêu khắc, chạm trổ đã đạt tới trình độ điêu luyện. Các đề tài thể hiện vừa hoành tráng, lộng lẫy, vừa tinh tế, mềm mại. Những con vật và họa tiết trang trí vừa sống động chân thực vừa huyền ảo kì bí.
Căn cứ vào mặt bằng đế tháp và phong cách nghệ thuật, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tháp Dương Long tuy vẫn còn mang nhiều đặc trưng của tháp Champa nhưng đã chịu ảnh hưởng khá đậm của nghệ thuật Kh’mer. Trong lịch sử Champa giai đoạn từ đầu thế kỷ XII đến đầu thế kỷ XIII đất nước liên tục phải chiến đấu chống lại những cuộc tiến công của Tchenla (Chân lạp). Vùng đất Vijaya đã từng bị sáp nhập vào lãnh thổ của người Kh’mer trong thời gian tương đối dài. Có khả năng tháp được xây dựng vào thời kì Champa bị người Kh’mer đô hộ, nghĩa là trong khoảng thế kỷ XII-XIII. Nhìn trong bố cục tổng thể cũng như xem xét chi tiết từng tháp, cụm tháp Dương Long là một quần thể kiến trúc bề thế và có thể nói là đẹp nhất trong số các tháp Champa còn lại ở miền Trung. Vẻ đẹp của di tích càng được tôn lên nhờ cảnh quan xung quanh.
6. Tháp Phú Lốc
Tháp Phú Lốc (còn được gọi với tên khác là Thốc Lốc, Phốc Lốc, Phú Lộc) tọa lạc tại thôn Châu Thành, xã Nhơn Thành, Bình Định. Từ trước tới nay nhân dân vẫn thường gọi tháp là Thốc Lốc, Phốc Lốc, Phú Lốc, Phú Lộc mà không hiểu nghĩa của những tên tháp này. Trong các thư tịch cổ, tên tháp còn được chép là Phước Lộc.
So với tháp Cánh Tiên, trang trí trên tháp Phú Lốc có phần đơn giản hơn. Các cột đá ốp xung quanh thân tháp thẳng trơn. Giống như mọi tháp Champa, Phú Lốc cũng có ba cửa giả và một cửa chính hướng về phía Đông. Vòm cửa hình lưỡi mác vút lên cao tới 6m. phần trang trí chủ yếu được thể hiện trên các cửa giả. Bao quanh phầm trên mỗi vòm của là các phù điêu trang trí. Cửa giả có tới ba tầng, nhỏ dần về phía trên, tạo thành một hình khối giống như 3 lưỡi mác nhọn xếp nối nhau vút lên sát diềm mái.
Mái tháp có ba tầng, ngăn cách với phần thân bởi một diềm đá để trơn không trang trí. Tầng mái không còn được nguyên vẹn, được tạo dáng thu nhỏ dần trên phía trên với các tường được chạm khắc. Hình dáng lớp mái nhà là hình ảnh thu nhỏ của tháp chính nhưng các hàng cột ốp dọc có hoa văn xoắn kết dài. Các cửa trên mái tháp trông giống như những khám thờ, bao quanh phia trên vòm cửa nhọn được trang trí hoa văn lá lật xoắn đối xứng.
Tháp nằm trên đồi cao trông có vẻ trơ trọi, đìu hiu, nhưng lên tới chân tháp, phóng tầm mắt ra bốn hướng thì thấy cảnh trí xung quanh thật kỳ vĩ. Tại đây có thể nhìn thấy cả vùng đồng bằng rộng lớn của hai huyện An Nhơn và Phù Cát.
Cũng trên địa phận của xã Nhơn Thành, cách tháp Phú Lốc không xa, trên một quả đồi phía bắc thôn Châu Thành hiện còn phế tích một tòa tháp khác. Dấu tích còn lại là nền móng của ba khối tháp đã bị sập đổ. Gạch, đá đổ xuống chất thành gò. Trong đóng phế tích hoang tàn còn tìm thấy những mảnh đá chạm khắc, trang trí các điểm góc và đặc biệt là một phù điêu bằng đá tạo dáng khá đẹp, có lẻ là chỏm nóc.
Khi nói về tháp Phú Lốc, sách đại Nam nhất thống chí có chép: “Phú Lốc có tháp cổ ở hai thôn Châu Thành và Phú Thành, huyện Phù Cát”. Theo đó, tháp ở Nhơn Thành chính là tháp Thốc Lốc hiện nay, còn tháp Nhơn Thành là phế tích quần thể kiến trúc tháp ở thôn Châu Thành.
7. Tháp Bánh Ít
Tháp Bánh Ít là một trong bảy cụm Tháp trên đất Bình Ðịnh, một khu di tích đẹp, đặc sắc và còn lại nhiều tháp nhất, có giá trị văn hóa độc đáo trong kiến trúc của Việt Nam, được tạo lập vào giai đoạn cuối thế kỷ XI đến đầu thế kỷ XII, dưới thời trị vì của hai quốc vương Harivarman IV và V.
Tháp Bánh Ít có bốn ngọn được xây trên một đồi núi đất đỏ, to, cao, trông có vẻ hùng vĩ, uy nghi, vượt hẳn những ngọn tháp khác. Ngọn to nhất cao 22m xây ở đỉnh đồi, nhìn từ xa trông giống như chiếc bánh ít lá gai. Chung quanh ngọn tháp chính, còn có ba ngọn tháp phụ, hình dáng thấp và nhỏ bé hơn nhiều. Trong ba ngọn tháp này, có hai ngọn giống như hai chiếc bánh ít ngọt và một ngọn giống cái bánh ít mặn, đều lột trần. Mỗi tháp là một kiến trúc riêng biệt mang sắc thái khác nhau, trên đỉnh mỗi tháp đều có tượng thần Siva làm bằng đá.
Tháp cổng phía đông cao chừng 13m, xây trên bình đồ hình vuông, mỗi chiều 7m, chất liệu hoàn toàn bằng gạch đá ong. Tháp mở ra hai cửa thông nhau theo hướng Đông - Tây. Ðây là kiến trúc Gopura với vòm cửa hình mũi giáo, có nhiều lớp liên tiếp vút lên phía trên. Hai mặt Bắc và Nam là hai cửa giả, bịt kín. Thân tháp có những rãnh dọc được xoi lõm, tạo thành những cột ốp có dáng cao vút, thanh thoát nhẹ nhàng.
Một tháp cổng phía Nam cao chừng 10m có phần kiến trúc giống tháp cổng phía Đông và cùng phong cách kiến trúc Bình Ðịnh: bình đồ vuông, cửa hình mũi giáo, thân được tạo các cột ốp... Song ở tháp cổng phía nam có những đặc điểm riêng như bốn cửa thông nhau. Ðây là kiến trúc Posah có bộ mái khá đặc biệt, các tầng mái nhỏ dần về phía trên. Mỗi tầng đều có hàng cột thể hiện theo lối thắt giữa, phình ra ở hai đầu trông giống như những quả bầu nậm, tạo cho di tích giá trị riêng biệt.
Tháp chính nằm trên đỉnh đồi, bình đồ hình vuông, mỗi chiều đo được 11m, có một cửa chính ở phía Đông và ba cửa giả. Ðây là kiến trúc Kalan với cửa chính nhô ra khỏi mặt tường đến 2m, vòm cửa hình mũi giáo, chính giữa vòm có phù điêu mặt Kala. Diềm mái vòm là một băng phù điêu hình khỉ thần HaNuMan đang múa. Ở các cửa giả nhô ra ít hơn, diềm mái vòm lại được tạo các phù điêu Gajasimha (mình người đầu voi). Thân tháp chính có năm cột dọc, rãnh kép, vừa làm cho tường vững chãi, vừa tạo dáng thanh thoát. Bộ diềm mái ngăn cách với thân được ốp bằng những khối đá sa thạch, gắn liền với nhau thành một mảng. Ba mái có ba tầng mô tả như thân tháp nhưng nhỏ dần về phía đỉnh. Các tầng mái, ngoài hệ thống cột và cửa giả còn có những bức trang trí hoa văn. Tầng một, ở phía Nam tạc hình sư tử, phía Tây và Đông trang trí bò thần Nadin, phía Bắc thể hiện mặt Kala nhìn thẳng, bên trong tầng còn có những tượng thờ bằng đá.
Cách tháp chính không xa, về phía Nam bạn gặp một kiến trúc lạ mắt, độc nhất vô nhị ở Bình Ðịnh. Tháp cao độ 10m, bình đồ hình chữ nhật, chiều dài 12m, chiều rộng 5m. Cửa chính mở ra phía Đông, dẫn sâu vào lòng tháp, thông với cửa trỏ ra ở phía Bắc và Nam. Ðặc biệt mái tháp được tạo dáng lõm ở giữa, vút lên ở hai đầu, giống hình yên ngựa. Tháp này giống như tháp phụ trong quần thể tháp Poklongarai ở Ninh Thuận. Ðế tháp hơi nhô ra so với thân tháp, xây giật cấp vuông vức tạo thành bệ đỡ vững chắc. Thân tháp có phù điêu chim thần trong tư thế hai cánh giơ cao như nâng đỡ cả phần trên của tháp.
Ðồi núi của tháp Bánh Ít có nhiều trãng to, rộng, ở về cuối làng Huỳnh Kim, đầu các làng Ðại Lộc, Phong Niên, Vạn Mỹ và nằm bên cạnh dòng Tân An, sát cạnh quốc lộ số 1, bên cạnh cây số 1214 cách Qui Nhơn 15 km. Ở đây phong cảnh hữu tình, có gió mát cây xanh, cảnh vật kỳ thú yên tĩnh, có cây trái thơm ngọt trong mùa hè, phơi màu tươi thắm ở trên những trãng của đồi núi tĩnh lặng. Hơn nữa nơi đây có nhiều đá son, có giống chim "tò le" kêu rất kỳ lạ.
Di tích Tháp Bánh Ít cũng hội tụ nhiều nét kiến trúc khác nhau, là một trong những công trình đền tháp lớn nhất còn lại của Vương Triều Chămpa đang được các nhà nghiên cứu quan tâm.
8. Bãi Tắm Hoàng Hậu
Nằm trong khu Ghềnh Ráng, cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 3km về phía Đông Nam, bãi tắm Hoàng Hậu (Bãi Trứng) được xem là bãi tắm đẹp nhất Bình Định.
Hai bên ghềnh đá nhô cao như những chàng vệ sĩ hứng tấm lưng trần chắn những đợt sóng lớn liên tục xô vào bờ, tung lên cao những đám bọt trắng xóa như pháo thăng thiên. Nhà hàng Hoàng Hậu mới được xây dựng đẹp và khang trang, càng làm cho khung cảnh nơi đây thêm thơ mộng.
Không bút nào tả được cảm giác tuyệt vời khi bạn giẫm bàn chân trần lên những viên đá tròn, nhẵn như trứng chim khổng lồ, nằm xếp lên nhau trên bãi biển.
Đến đây bạn sẽ được đắm mình trong không gian yên tĩnh, hài hoà của gió núi và sóng biển. Bãi tắm Hoàng Hậu - món quà của thiên nhiên ưu đãi cho con người nơi đây.
Xem thêm: Khám phá nhà thờ đá Ghềnh Ráng - Bình Định
9. Hòn Vọng Phu
Hòn Vọng Phu thuộc thôn Chánh Oai, xã Cát Hải, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, là hai khối đá, một cao, một thấp trông tựa hình người. Từ phía biển nhìn vào giống như một người đàn bà tay dắt con đang ngóng nhìn ra phía khơi xa. Đá Vọng phu cao cách mặt biển 700m, thời Tây Sơn khởi nghĩa nơi đây là "Vọng hải đài" có thể kiểm soát một vùng trời biển rộng lớn. Tác phẩm như có hồn của tạo hoá đã khiến con người phải động lòng. Khối đá xanh đứng hoài dưới nắng mưa, thi gan cùng năm tháng đã biểu tượng cho lòng chung thuỷ của nghĩa vợ chồng trong tâm thức dân gian.
Hòn Vọng Phu ở Bình Định là hoá thân của một phụ nữ gặp cảnh đời éo le. Sự tích kể lại rằng, từ thuở xa xưa có một gia đình chỉ sinh được hai ngươì con, một trai, một gái. Lúc còn nhỏ tuổi, người anh lỡ tay làm người em bị vỡ đầu, máu ra lênh láng. Sợ quá, người con trai bỏ nhà trốn đi biệt xứ. Thế rồi năm tháng qua đi, sự đời trớ trêu lại se kết họ nên duyên vợ chồng. Hạnh phúc giản dị và êm đềm đã đến với họ, nhất là sau khi hai người sinh hạ được một đừa con. Nào ngờ đến một ngày nọ, người chồng tình cờ phát hiện ra rằng người vợ chính là em gái ruột của mình. Đau đớn và ân hận đến khôn cùng, người chồng đành lặng lẽ bỏ đi không một lời giã biệt. Không mảy may hay biết về duyên cớ ra đi của chồng, người phụ nữ thương nhớ khôn nguôi mới dắt con lên ngọn núi ngóng trông cho đến khi hoá thành đá.
Có thể đây chỉ là một sự tích do dân gian thêu dệt, nhưng nó cứ được truyền từ đời này qua đời khác như một lời nhắc nhở và gửi gắm vào đó sự cảm phục đức thuỷ chung, một phẩm hạnh có thực của người phụ nữ Việt Nam.
10. Hồ Núi Một
Núi Một nằm ở phía Tây Nam tỉnh Bình Định, trên bản đồ có hình dạng như một con sâu nằm vắt ngang ranh giới giữa hai huyện Vân Canh và An Nhơn. Nguyên là một thung lũng được dãy núi An Trường bao bọc, sau năm 1975 hồ đã được quy hoạch thành một hồ chứa nước điều tiết nước cho sông Côn.
Từ thành phố Qui Nhơn, theo quốc lộ 19 đi về phía Tây 30km, đến địa phận thôn An Trường thì rẽ trái, đi độ 8km nữa là tới. Hồ Núi Một rộng mênh mông, phẳng lặng, mặt nước trong xanh có thể soi rõ mặt người với bầu không khí mát lạnh, trong lành làm bạn như quên đi sự mệt mỏi.
Xung quanh hồ là suối, thác, hang động, rừng nguyên sinh, cùng với mặt nước hồ phẳng lặng, trong xanh, tạo nên một khung cảnh sơn thuỷ sông, suối, núi, hồ lãng mạn. Bạn có thể ngồi thuyền hơn 40 phút trên hồ khám phá thiên nhiên quanh thung lũng, lên rừng tham quan Thác Đổ, Thạch Động, làng dân tộc.
Ngôi làng nhỏ của dân tộc Bana hiện ra len lỏi nơi cuối hồ như món quà lưu niệm đáng giá dành tặng cho chuyến đi ngắn ngày. Thềm làng ngoan ngoãn đón đưa những chuyến đò mưu sinh, nơi đây có hơn 90 hộ dân đã tạo ra bản làng thực sự là những trang đời sinh động. Làng hoang sơ từ mái nhà đến tận tư duy sinh tồn của người dân, sự đa sắc từ các mối quan hệ trong gia đình này là một minh chứng thuyết phục cho bản năng yêu thương của loài người.
Hồ Núi Một vẫn vẹn nguyên nét đẹp hoang sơ của rừng già, thân cây ngập trong nước, từng đàn hồ điệp bay lượn trên mặt hồ phẳng lặng, bốn bề núi non trùng điệp, chim hót líu lo tạo nên khung cảnh thanh bình hiếm có cho đất An Nhơn. Những ngọn thác nhỏ nước chảy róc rách, nhiều loại hoa rừng không tên đẹp xao xuyến lòng người.
11. Suối nước nóng Hội Vân
Thuộc địa phận xã Cát Trinh, huyện Phù Cát, cách TP Quy Nhơn 48km về phía Tây Bắc, suối nước nóng Hội Vân là danh thắng được nhiều du khách biết đến bởi cảnh đẹp thanh tao, kỳ ảo và có giá trị trong việc điều dưỡng chữa bệnh như: thấp khớp, tim mạch và các bệnh ngoài da…
Nguồn nước khoáng nóng thiên nhiên ở suối Hội Vân có nhiệt độ bề mặt dao động từ 70 - 800C vô trùng, chứa khoảng 20 chất khoáng có ích với nồng độ thích hợp, có tác dụng tốt cho việc chữa bệnh. Đến đây, du khách sẽ được thưởng thức trứng gà, trứng cút được luộc ở các vũng nước nóng, bình dân nhưng ngon do du khách tự làm; sau đó thả mình xuống dòng nước ấm hay tắm nắng trên những dải cát dài trắng mịn, sẽ mang lại cho du khách cảm giác tuyệt vời, thoải mái, một chuyến du lịch thú vị và có lợi cho sức khỏe.
Với cảnh đẹp thiên nhiên kì thú, nguồn “thuốc tiên” thiên nhiên kì bí này, suối khoáng Hội Vân đã và đang là điểm du lịch thu hút ngày càng đông du khách ưa thích loại hình du lịch thiên nhiên kết hợp với nghỉ ngơi chữa bệnh; đến đây để vừa chiêm ngưỡng, thưởng ngoạn cảnh đẹp vừa nghỉ ngơi tận mình ngâm mình và tắm nước suối Tiên.
12. Hầm Hô
Về Bình Định, bên cạnh nét đẹp huyền thoại của 7 cụm tháp Chàm nổi tiếng, đến huyện Tây Sơn du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp huyền ảo của thắng cảnh Hầm Hô.
Hầm Hô là nơi gặp gỡ của hai nhánh sông Đồng Hưu và sông Cát đổ vào sông Phú Phong. Thắng cảnh là cả một khúc sông dài tới gần 3km, hai bên bờ là những khối đá trập trùng, chỗ thì dựng đứng như thành vách, nơi thì chồng chất lên nhau thành đống, lại có đoạn đá nhọn lởm chởm như những thanh gươm dựng đứng. Những lùm cây xanh làm dịu đi vẻ hiểm trở của những vách đá nhấp nhô. Những bụi sim với màu lá xanh, hoa tím xen lẫn những khóm phong lan cheo leo trên đá, lửng lơ trên những cành cây.
Đến với Hầm Hô, du khách không chỉ đắm mình vào cảnh núi non hùng vĩ mà còn tận hưởng những tuyệt tác của thiên nhiên ngay dưới lòng sông. Với chiều rộng trên dưới 30 mét, lòng sông chi chít những trụ đá hoa cương thiên hình vạn trạng.
Vào mùa nước cạn, những ngày trời trong xanh, khi những tia nắng ban mai rọi xuống, những khối đá hoa cương ánh lên muôn màu lóng lánh, rực rỡ như ngàn vạn viên kim cương khoe mình trên làn nước trong xanh. Mỗi trụ đá mang cho mình một hình dáng riêng, chắp cánh cho trí tưởng tượng của du khách nơi đây; đá lớn, đá nhỏ, khối vuông, khối tròn, có những cụm nhìn tựa đàn voi đang tắm, có những dãy trông như thể bầy ngựa đang phi…
Nếu có dịp du ngoạn bằng thuyền đi dọc sông, du khách sẽ có dịp đắm mình vào thế giới huyền ảo của thiên nhiên. Cảnh vật kỳ thú nơi đây bắt đầu với bờ đập nước trong veo và mát lạnh. Vượt qua bờ đập, đi ngược dòng sông một đoạn khách sẽ gặp một vách đá dựng đứng như tường thành với cái tên dân gian Hòn Đá Thành.
Ngược về phía thượng nguồn, độ dốc càng lớn, nước chảy càng mạnh. Từng đoạn, từng đoạn chia khúc thành những thác nhỏ, nước chảy ầm ầm dội vào vách núi, cảnh vật càng thêm huyền ảo. Đây đó vang lên tiếng gù của chim Cu Gáy, tiếng hót véo von của chim Khướu, chim Vành Khuyên, tiếng kêu tích tích của những chú chim Sâu. Thỉnh thoảng lại vang lên tiếng Tắc Kè vọng lại từ những hốc đá, lùm cây.
Ngoài việc thưởng ngoạn cảnh đẹp kì ảo của thiên nhiên, du khách còn có dịp sống lại những ngày tháng hào hùng của lịch sử. Tại nơi đây, hơn hai trăm năm về trước vị danh tướng Võ Văn Dũng đã rèn quân luyện võ để rồi sau đó hợp lực với các thủ lĩnh Tây Sơn phất cờ khởi nghĩa. Cũng ở nơi này, anh hùng Mai Xuân Thưởng đã xây dựng căn cứ kháng Pháp. Danh thắng này vì thế còn có ý nghĩa thiêng liêng của một chứng tích lịch sử.
13. Ghềnh Ráng
Danh thắng quốc gia Ghềnh Ráng, cách trung tâm thành phố Quy Nhơn 3km về phía Đông Nam. Ghềnh Ráng như một tác phẩm nghệ thuật do thiên nhiên xếp bày với quần thể sơn thạch chạy sát biển, đá tạo thành hang, thành rạng, thành ghềnh hết sức hấp dẫn. Ghềnh Ráng có diện tích chừng 35ha, có bãi cát trắng chạy dài, nước biển trong xanh, phong cảnh đẹp hữu tình, khí hậu mát lành.
Phía trên sườn đồi (với tên gọi là đồi thi nhân) có mộ nhà thơ Hàn Mạc Tử - một thi sĩ nổi tiếng trong làng thi ca Việt Nam. Mới đây, khu mộ và vùng chung quanh được nâng cấp làm cho nơi đây thêm đẹp, thoáng đãng đúng như tên gọi.
Ðứng từ đỉnh đồi nhìn về hướng bắc, du khách có thể ngắm bao quát toàn bộ phía đông thành phố Quy Nhơn và xa hơn là bán đảo Phương Mai với đầm Thị Nại đẹp như một bức tranh thủy mặc.
Ðến Ghềnh Ráng du khách sẽ xuýt xoa bởi vẻ đẹp hữu tình, để rồi ngạc nhiên bởi một thắng cảnh mà vừa đụng chân xuống biển nghe sóng vỗ lại có thể trèo ngay lên núi nghe chim hót. Ngay cạnh thành phố lại có được một vùng yên tĩnh và êm ả đến như vậy. Phía nam Ghềnh Ráng khoảng 3km là Quy Hòa, một khu du lịch biển đẹp gắn liền với làng phong Quy Hòa, nơi ghi dấu khoảng thời gian cuối đời của nhà thơ Hàn Mạc Tử.
Như một nốt nhạc thanh tao trên cung đàn Vịnh Quy Nhơn, nối trung tâm thành phố và danh thắng Ghềnh Ráng uy nghi và bãi Hoàng Hậu nên thơ, quanh năm du dương bởi những đợt sóng xanh vỗ lên bãi cát vàng óng ả. Với phong cảnh lãng mạn êm đềm, sẽ là nơi tham quan và khám phá miền đất Quy Nhơn - Bình Đình huyền thoại.
14. Thành Hoàng Đế
Thành Đồ Bàn (Thành Hoàng Đế) được xây dựng dưới triều đại vua Yangpuku Vijaya vào cuối thế kỷ X, là kinh đô cuối cùng của vương quốc Chămpa từ thế kỷ XI đến thế kỷ XV. Đến năm 1775, thành được triều đại Tây Sơn xây dựng lại, trên nền của kinh đô Trà Bàn, là nơi đặt đại bản doanh của nghĩa quân Tây Sơn trong giai đoạn đầu và sau đó là kinh đô của chính quyền trung ương Hoàng Đế Thái Đức - Nguyễn Nhạc.
Ngoài các vòng tường thành kiên cố, thành còn được phòng vệ bằng cả một hệ thống sông ngòi, núi, đồi, gò tự nhiên và nhân tạo bao bọc xung quanh. Sông Đập Đá tách ra ở Thiết Trụ, xã Nhơn Mỹ rồi hợp lại ở Lý Tây, xã Nhơn Thành, bao bọc thành Hoàng Đế như một con hào tự nhiên, đồng thời là con đường thủy thuận lợi. Cùng với tuyến sông - hào, các gò núi quanh thành cũng đóng vai trò không nhỏ trong hệ thống phòng thủ. Phía Nam thành có gò Vân Sơn, gò Tập - nơi trước đây dùng để luyện tập quân sĩ, xa hơn gò Tập một chút là ngọn núi Long Cốt án ngữ phía trước cửa thành.
15. Chùa Thập Tháp Di Đà
Chùa Thập Tháp nằm giữa một vùng quê cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 30km về phía Bắc, thuộc thôn Vạn Thuận, xã Nhơn Thành, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định. Ngôi chùa cổ kính này do Thiền sư Nguyên Thiều sáng lập.
Từng nụ cười, ánh mắt của mỗi pho tượng đều hàm chứa những triết lý về cõi nhân sinh, cuộc sống và sự vĩnh hằng. Ngoài những bức hoành phi, bao lam, tủ thờ, bàn ghế được chạm khắc, cẩn xà cừ công phu tỉ mỉ, chùa còn lưu giữ đôi câu đối do chính chúa Nguyễn Phúc Chu viết tặng năm 1691, bức hoành phi của vua Minh Mạng ban tặng và bộ kinh cổ làm bằng giấy khổ lớn, chữ to bằng đầu ngón tay út. Được biết, bản kinh cổ này do Thiền sư Nguyên Thiều thỉnh từ Trung Hoa sang lúc phụng mệnh chúa Nguyễn về nước vào cuối thế kỷ XVII. Đó thực sự là những tác phẩm nghệ thuật có giá trị về lịch sử, văn hóa của Phật giáo Việt Nam.
Trong tất cả các chùa chiền ở miền Trung Việt Nam được xây dựng vào thời Lê Nguyễn thì chùa Thập Tháp Di Đà ở Bình Định là ngôi chùa cổ thuộc phái thiền Lâm Tế. Qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, dù cái cũ và mới đan xen nhưng chùa vẫn giữ được tổng thể hài hòa. Năm 1990, chùa Thập Tháp Di Đà được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích văn hóa - lịch sử cấp quốc gia. Hàng năm, chùa đón tiếp hàng ngàn Phật tử và du khách trong và ngoài nước đến tham quan chiêm bái.
16. Nhà Thờ Chánh Tòa Quy Nhơn
Nhà thờ Chánh tòa Quy Nhơn (còn có danh hiệu Đức Mẹ Lên Trời và còn có tên khác là nhà thờ Nhọn) tọa lạc tại 122 đường Trần Hưng Ðạo, Thành Phố Quy Nhơn.
17. Bảo tàng Quang Trung
Bảo tàng Quang Trung cách thành phố Qui Nhơn 50km về phía Tây Bắc, thuộc làng Kiên Mỹ, xã Bình Thành, huyện Tây Sơn. Bảo tàng được xây dựng năm 1978 theo lối kiến trúc cổ, dáng vẻ uy nghiêm.
Trong bảo tàng có 3 nhóm nhà chính, gợi ra 3 hướng tỏa vào sân tượng , cùng với đường vào từ phía cổng bảo tàng, tạo nên bố cục sân tượng tròn và cân đối, mở ra 4 hướng, xong lại tụ vào 1 điểm: đó là nơi đặt tượng đài Quang Trung - Nguyễn Huệ. Nhìn bề ngoài, kiến trúc Bảo tàng Quang Trung mang đường nét cổ, với những hàng cột được nhắc lại có nhịp điệu và những lớp mái cong khỏe khoắn nhưng vẫn lãng mạn, hài hòa.
Trước sân rộng có cổng tam quan, tiếp đó là nhà bia ghi công lao của Quang Trung - Nguyễn Huệ viết bằng chữ quốc ngữ. Chính điện gồm ba gian, gian giữa thờ Quang Trung - Nguyễn Huệ, có bức tranh ông cưỡi ngựa đặt trong khung kính, gian bên trái thờ Nguyễn Nhạc, gian bên phải thờ Nguyễn Lữ. Hai đầu hồi là ban thờ các văn thần võ tướng nhà Tây Sơn như: Trần Quang Diệu, Bùi Thị Xuân, Võ Văn Dũng, Ngô Thì Nhậm, Ngô Văn Sở, Trần Văn Kỷ…
Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Bình Định đang chờ các bạn khám phá
Nguồn tin: Tổng hợp
Kết bạn với Du lịch Bạn Và Tôi
Thích và chia sẻ
Theo dòng sự kiện
-
Khám phá tháp Đôi Quy Nhơn(25/08/2014)
-
10 điểm đến kỳ thú ở miền đất võ Bình Định(11/04/2014)
-
Khám phá nhà thờ đá Ghềnh Ráng - Bình Định(09/11/2013)
-
Biển Nhơn Lý - Thắng cảnh đẹp của Bình Định(02/09/2013)
-
Ba món ngon chính gốc Bình Định(22/07/2013)
Những tin mới hơn
-
Những điểm du lịch hấp dẫn ở Khánh Hòa(09/09/2013)
-
Những địa điểm thiên nhiên đẹp nhất ở Huế(09/09/2013)
-
Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Hà Tĩnh(11/09/2013)
-
Du lịch Cầu ngói chợ Thượng - Nam Định(12/09/2013)
-
Những địa điểm du lịch nổi tiếng miền Bắc Việt Nam(07/09/2013)
-
Những điểm du lịch hấp dẫn ở Quảng Ngãi(05/09/2013)
-
Thắng cảnh Ngàn Nưa - Thanh Hóa(03/09/2013)
-
Những thác nước đẹp ở Thanh Hóa(04/09/2013)
-
5 khu du lịch sinh thái tuyệt vời ở miền Nam(05/09/2013)
-
Biển Nhơn Lý - Thắng cảnh đẹp của Bình Định(02/09/2013)
Những tin cũ hơn
-
Măng Đen danh thắng tuyệt đẹp ở Kon Tum (31/08/2013)
-
Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Kon Tum (31/08/2013)
-
Chốn thần tiên ở Ngũ Hành Sơn - Đà Nẵng (29/08/2013)
-
Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Phú Yên (28/08/2013)
-
Những điểm du lịch hấp dẫn ở Đắk Nông (26/08/2013)
-
Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Đắk Lắk (26/08/2013)
-
Những điểm du lịch hấp dẫn ở Quảng Nam (25/08/2013)
-
Địa điểm du lịch hấp dẫn ở phố cổ Hội An (24/08/2013)
-
Thác Cà Đú điểm đến du lịch hấp dẫn - Quảng Ngãi (23/08/2013)
-
Cầu Rồng điểm du lịch hấp dẫn ở Đà Nẵng (20/08/2013)
Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Bình Định
4,0/5 5 5
Tin mới nhất
- Tour du lịch Đảo Lý Sơn (2 ngày 1 đêm)
- Đặt phòng khách sạn Rosa Đà Lạt giá rẻ
- Khám phá lễ hội hoa đăng Thái Lan
- Chương trình tour festival hoa Đà Lạt 2015
- Những món ăn Việt Nam, kinh dị trong mắt người nước ngoài.
- Tour du lịch đu dây vượt thác Đà Lạt (Dalat canyoning tour)
- 10 mùa săn hoa hấp dẫn nhất ở Việt Nam
- Kinh nghiệm du lịch đảo Nam Du- Kiên Giang
- Những điểm du lịch hấp dẫn ở Côn Đảo
- Tour du lịch Đà lạt xuất phát từ Hà Nội giá rẻ
Tin tiêu điểm
- Tour du lịch Đảo Lý Sơn (2 ngày 1 đêm)
- Đặt phòng khách sạn Rosa Đà Lạt giá rẻ
- Khám phá lễ hội hoa đăng Thái Lan
- Chương trình tour festival hoa Đà Lạt 2015
- Những món ăn Việt Nam, kinh dị trong mắt người nước ngoài.
- Tour du lịch đu dây vượt thác Đà Lạt (Dalat canyoning tour)
- 10 mùa săn hoa hấp dẫn nhất ở Việt Nam
- Kinh nghiệm du lịch đảo Nam Du- Kiên Giang
- Những điểm du lịch hấp dẫn ở Côn Đảo
- Tour du lịch Đà lạt xuất phát từ Hà Nội giá rẻ
Bài viết
Đăng ký nhận tin
TOUR DU LỊCH
- Tin mới nhất
- Tin tiêu điểm
- Tin đọc nhiều nhất
- Tour du lịch Đảo Lý Sơn (2 ngày 1 đêm)
- Đặt phòng khách sạn Rosa Đà Lạt giá rẻ
- Khám phá lễ hội hoa đăng Thái Lan
- Chương trình tour festival hoa Đà Lạt 2015
- Những món ăn Việt Nam, kinh dị trong mắt người nước ngoài.
- Tour du lịch đu dây vượt thác Đà Lạt (Dalat canyoning tour)
- 10 mùa săn hoa hấp dẫn nhất ở Việt Nam
- Kinh nghiệm du lịch đảo Nam Du- Kiên Giang
Cẩm nang
Khám Phá
Khám phá đảo Phú Quý- Bình Thuận
Không nổi tiếng như Phú Quốc (Kiên Giang), nhưng đảo Phú Quý (Bình Thuận) cũng là địa điểm du lịch...
Thông tin giá vé pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2015
Cuộc thi trình diễn pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2015 (DIFC 2015) diễn ra trong 2 đêm 28 và 29/4/2015...
Cuộc thi bắn pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng 2015 và những thông tin cần biết
Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng vừa chính thức công bố cuộc thi trình diễn pháo hoa quốc tế Đà...
Lễ Hội
Khám phá lễ hội hoa đăng Thái Lan
Đến Thái Lan vào tháng 11 năm nay, bạn có dịp được chiêm ngưỡng một trong những cảnh tượng đẹp nhất...
Rùng rợn với lễ hội hành xác dị nhất Việt Nam
Từ rất lâu, người dân miền Tây Nam bộ đã truyền tai nhau về một lễ hội hành xác rùng rợn dị nhất nhì...
Những lễ hội đặc sắc vào dịp ra tết ở Việt Nam
Đi hội Xuân là một thú vui và là nét đẹp văn hóa của cha ông ta từ ngàn xưa. Có những Lễ hội để...

markdown:
# Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Bình ĐịnhĐăng lúc: Chủ nhật - 01/09/2013 21:02 - Người đăng bài viết:
[Du lịch](#)
## Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Bình Định - Bình Định là một tỉnh duyên hải miền Trung, phía bắc giáp Quảng Ngãi, phía tây giáp Gia Lai, phía nam giáp Phú Yên, phía đông giáp biển Đông. Địa hình Bình Định đa dạng có vùng núi, vùng giáp núi, đồng bằng và vùng bãi bồi ven bờ. Đặc điểm đó đã tạo ra vô số các danh lam thắng cảnh cho Bình Định.
Khi đến với
Đất Bình Định có nhiều tháp, cụm tháp Chàm nằm rải rác ở 8 địa điểm thuộc các huyện phía Nam tỉnh, tháp Đôi (hay tháp Hưng Thạnh) là một trong số đó, tọa lạc tại làng Hưng Thạnh xưa, bây giờ thuộc phường Đống Đa, cách trung tâm thành phố chừng 3 km về phía Tây Bắc.
![](http://vietjetair.biz.vn/upload/file/mrnguyen/image/thap-doi1.jpg)
Tháp Đôi có niên đại từ thế kỷ XI đến thế kỷ XIII, có cấu trúc khá độc đáo, đặc biệt là kỹ thuật mài dũa, lắp ghép các tảng đá chồng khít lên nhau rất vững chắc. Quanh tường phía ngoài, các góc và trên nóc tháp có nhiều bức phù điêu chạm khắc các hình tượng thần, chim, thú thần theo tín ngưỡng của người Chăm rất sinh động. Tháp Đôi một lớn một nhỏ đứng gần kề nhau như cặp vợ chồng quấn quít. Tháp đã bị chiến tranh và thời gian tàn phá khá nặng nề, được sự giúp đỡ của các chuyên gia Ba Lan và các chuyên gia khảo cổ trong nước, tháp Đôi đã được khôi phục lại dáng vẻ ban đầu.
Tháp Đôi được coi là một trong những tháp đẹp nhất của nghệ thuật kiến trúc Chămpa - một công trình kiến trúc độc đáo gồm 2 tháp: Tháp chính cao 20m và tháp phụ cao 18m. Cả hai ngôi tháp đều không phải là tháp vuông nhiều tầng theo truyền thống của tháp Chămpa cổ mà được tạo thành gồm 2 phần chính: Khối thân vuông và phần đỉnh tháp mặt cong, các góc tháp hiện lên những tượng chim thần Garuda, hai tay đưa cao như đang nâng đỡ mái tháp bề thế.
Vòm trên của cửa tháp cao vút như những mũi lao sắc nhọn, đứng trong lòng tháp nhìn lên dường như thấy được cả một “lỗ đen của vũ trụ” bao la. Những chi tiết điêu khắc được thực hiện cực kỳ tinh xảo, có giá trị nghệ thuật cao. Kiến trúc này chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của nghệ thuật Ấn Độ giáo. Đây cũng là tháp được xây dựng không nằm trên khu vực đồi núi như thường thấy mà được bao bọc xung quanh bởi khu dân cư đông đúc.
Do chịu ảnh hưởng của nghệ thuật của kiến trúc Khmer, bộ diềm mái của tháp Đôi được làm bằng đá và được trang trí bằng hình các con khỉ đang múa, hình các con vật tạp chủng mình sư tử đầu voi (gajasimha). Bốn góc của bộ diềm mái là hình bốn chim thần điểu bằng đá. Tháp Đôi Quy Nhơn không chỉ là nơi để các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa Đông Nam Á, văn hóa Chăm tiếp tục công việc mà còn là một điểm tham quan du lịch hấp dẫn ở Bình Định.
Xem thêm:
Tháp Bình Lâm nằm sát ven sông Gò Tháp đổ ra cửa biển Thị Nại của xóm Long Mai, thôn Bình Lâm, xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước. Người xưa đã lấy tên thôn Bình Lâm để đặt tên cho ngọn tháp này. Tháp Bình Lâm được xếp hạng di tích năm 1993.
![](http://www.baobinhdinh.com.vn/vanhoa-nghethuat/2012/12/136997/images/images174038_6-1.jpg)
Tháp Bình Lâm bình đồ vuông, về hình thức tạo dáng, tháp cũng được xây cất theo kiểu tầng như các tháp khác, cửa chính quay về phía Đông, còn ba mặt là cửa giả quay về ba hướng Tây - Nam - Bắc. Trong các cửa giả, cửa phía Tây và cửa phía Nam là còn nguyên, cửa chính và cửa phía Bắc đã bị sụt lở phần vòm. Phần lớn các cửa giả đều được xây nhô ra cách thân tháp chừng 1,5m. Những cửa giả này, phần vòm được tạo nhiều lớp mái vòm nhọn, mỗi vòm như vậy tạo cảm giác như một tòa lâu đài thu nhỏ, trong các ô khám của “tòa lâu đài” đều có tượng thần bằng đất nung, nhưng đã bị mất từ lâu.
Tuy nằm ở vị trí bằng phẳng, song với chiều cao của tháp trên 20m, khi đứng dưới chân ngước mắt nhìn, vẫn thấy dáng cao vút uy nghi của kiến trúc. Cái đẹp nhất ở đây là những vòm cửa giả, mỗi cửa giả là một tác phẩm nghệ thuật sinh động mà những người nghệ sĩ Chăm vô danh gửi lại cho hậu thế. Giáp với mái và thân, tháp lại được trang trí những mô típ hoa văn kiểu chuỗi hạt uốn lượn liên hoàn hình chữ U chạy vòng quanh tháp. Lên các tầng trên, hoa văn cũng được lặp lại như vậy.
Ở Bình Lâm, các mô típ hoa văn đều được tạo trực tiếp lên gạch với hình dáng tỷ lệ cân đối, điều đó đã tạo vẻ đẹp cho di tích này. Những họa tiết trang trí các tháp góc và những hình ảnh tòa lâu đài trên các cửa giả, cùng với những hoa văn trang trí kiểu chuỗi hạt, cho thấy ở tháp Bình Lâm một xu hướng mới đã bắt đầu xuất hiện.
Ngoài các cửa giả như mọi tháp Chăm khác, mặt tường bên ngoài của tháp Bình Lâm cũng được trang trí bằng hệ thống các cột ốp, nhưng có điểm khác biệt là đường rãnh ở cột ốp không tách cột ốp thành một đôi cột đứng song đôi, không còn hoa văn phủ kín bề mặt cột ốp và vòng đai bao quanh khung trang trí nằm giữa các cột ốp. Vòm cửa đã bắt đầu vươn cao hình mũi giáo, một xu thế đơn giản để đi đến dáng vẻ hoành tráng, khỏe khoắn của phong cách kiến trúc Bình Định sau này.Có thể xem Bình Lâm là di tích mang phong cách kiến trúc chuyển tiếp từ thế kỷ X sang phong cách Bình Định cuối thế kỷ X, đầu thế kỷ XI.
Tháp Cánh Tiên tọa lạc trên một gò đất không cao lắm ở khu vực trung tâm thành Đồ Bàn, nay thuộc xã Nhơn Hậu, huyện An Nhơn.
Cánh Tiên là một ngôi tháp đẹp, được tạo dáng độc đáo, thanh thoát với bố cục hết sức hợp lý. Đế tháp xây cao, bề thế, trên một bình diện gần vuông, mỗi bề dài khoảng gần 10m với các đường giật cấp so le. Toàn tháp cao khoảng 20m, bốn mặt quanh thân tháp đều trang trí các cột trụ ốp tường nhô ra theo một tỷ lệ hài hòa với tổng thể kiến trúc. Các góc thân tháp được bó bằng các khối đá có kích thước lớn nên khá vững chắc. Về hình thức, tháp có 4 cửa vòm nhọn vút lên mở ra 4 hướng, nhưng chỉ có cửa chính hướng đông là ăn thông với lòng tháp, còn lại là ba cửa giả. Bộ diềm hơi nhô ra tạo thành bộ đỡ cho các tháp góc bên trên. Các hình chạm khắc trang trí chủ yếu tập trung trên bộ mái. Với bốn tầng hiện còn, tầng nào cũng có bốn tháp góc trang trí, mỗi góc lại có những tầng nhỏ, tạo dáng lá lật nhỏ dần về phía trên tạo cảm giác như những cánh chim đang bay. Có lẽ chính do dáng vẻ này mà người ta gọi là tháp Cánh Tiên.
Những tảng đá chạm khắc hình đuôi phụng gắn trên các tầng tháp giả và hình Makara, một loài thủy quái trong thần thoại Ấn Độ với nanh nhọn, vòi dài, trang trí ở các góc đầu tường đã tạo cho tháp Cánh Tiên một vẻ đẹp sang trọng, huyền bí.
Khác với nhiều tháp Chăm, trang trí tháp Cánh Tiên cầu kỳ đến độ hoàn mỹ. Từ hệ thống vòm cửa với những dải hoa văn hình xoắn xếp lớp đối xứng nhau uyển chuyển đến các khối đá ốp cạnh được chạm khắc tinh tế tạo thành những hoa văn nối kết đều toát lên vẻ đẹp vừa thanh thoát, trang nhã, vừa uy nghi bề thế. Cũng có thể do vẻ đẹp duyên dáng mà tháp còn có tên dân gian là tháp Con Gái.
Tháp Thủ Thiện là một ngôi tháp cổ Chămpa ở xã Bình Nghi, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định, cách quốc lộ 19 khoảng 1km. Tháp nằm giữa những cánh đồng khô cằn, có rất ít dấu vết của du khách đến thăm, chỉ ngoại trừ một bàn thờ cúng nhỏ nằm bên trong tháp. Có lẽ tháp Thủ Thiện cũng như các tháp chăm khác ở Tây Sơn chỉ được quan tâm bởi các nhà nghiên cứu văn hóa nhất là nghệ thuật Chăm và người dân địa phương đến chăm nom.
![](http://www.baobinhdinh.com.vn/anhthapcham/2006/12/36862/images/images37720_thapdung.jpg)
Tháp Thủ Thiện được nhà nước công nhận di tích kiến trúc nghệ thuật Chăm đầu thế kỷ XII, xếp hạng vào 20/1/1995. Nhưng hiện đang bị đổ nát nghiêm trọng, nhiều di tích, cấu trúc của ngọn tháp đã bị thời gian và con người phá hủy. Trong các loại tháp Chàm thì tháp Thủ Thiện thuộc loại thứ hai là các quần thể kiến trúc có mộ tháp trung tâm thờ thần Siva (tương tụ như tháp Cánh Tiên, tháp Thốc Lốc).
Không như một số cụm tháp Chămpa khác, tháp Thủ Thiện chỉ có một ngôi tháp. Trước năm 1985, trên đỉnh tháp Thủ Thiện bị một cây đa đồ sộ mọc lên phủ kín, vào những năm 1980 cả ngôi tháp Thủ Thiện như biến thành một gốc cây đa cổ thụ, không ai dám chặt cây đa này vì cả tháp và cây đều như đã trở thành linh thiêng, điều cũng tương tự với các tháp khác có cây mọc trên.
Tuy nhiên trận bão năm 1985 đổ bộ vào tỉnh Bình Định đã thổi bay cây đa khổng lồ khỏi đỉnh tháp, nhưng rất kỳ lạ là cây đa đổ xuống mà không hề làm hư hại lớn cho tòa tháp cổ này.
Như các ngôi tháp Chăm truyền thống khác, tháp Thủ Thiệm là một kiến trúc tháp tầng vuông gồm thân và ba tầng phía trên mô phỏng than tháp nhưng nhỏ hơn. Trên các mặt tường phía ngoài của than và các tầng tháp được tô điểm bằng các hình tháp nhỏ, đầu cùng các cột ốp góc tường có những hình điêu khắc đá nhô ra, tuy nhiên ở tháp Thủ Thiệm các cột ốp trơn, phẳng và không có hoa văn trang trí, các ô dọc trên tường nằm giữa các cột không những không được chạm khắc hoa văn mà còn biến thành một gờ nổi lớn nhô ra mạnh.
Các cửa giả ở giữa ba mặt tường Tây, Nam, Bắc và cửa ra vào phía Đông đều có hình cung nhọn lớn như mũi giáo khổng lồ phía trên, đầu các cột ốp hợp thành bộ diềm mái nhô ra mạnh, các tháp nhỏ ở góc các tầng mái không còn là một ngôi tháp thu nhỏ nữa mà biến thành một khố hình chóp nhiều tầng. Giống như các ngọn tháp chàm khác, tháp Thủ Thiện cũng rỗng chóp đỉnh ánh sáng có thế chiếu vào bên trong tháp.
Tháp có niên đại xây dựng vào khoảng thế kỷ 11 trong thời kỳ chuyển tiếp giữa phong cách Mỹ Sơn A1 và phong cách Bình Định nhưng đậm nét phong cách Bình Định nhiều hơn.
Dương Long là cả một quần thể ba ngọn tháp nằm gần nhau, đóng thẳng hàng theo trục Bắc Nam, các cửa chính đều quay về hướng Đông. Hiện nay tháp nằm trên địa phận hai thôn Vân Tương, xã Bình Hòa và An Chánh, xã Tây Bình, huyện Tây Sơn, cách huyện lị chừng 12km về phía Đông.
![](http://i188.photobucket.com/albums/z6/conlun/VN/DuongLong.jpg)
Tháp có nhiều tên gọi. Ngoài tên phổ biến là Dương Long, đôi khi tháp còn được gọi theo địa danh: tháp Bình An, tháp An Chánh hay tháp Vân Tường. Người Pháp gọi di tích này là Tour d’ Ivoire (tháp Ngà). Theo sách Đại Nam nhất thống chí thì ba tòa cổ tháp này được xây cất trên một tòa cao có tên là dương long, nằm ở phía Nam núi Trà Sơn.
Tháp Bắc hiện đã bị hư hại nhiều nhưng vẫn còn rõ hình hài và cấu trúc. Khác với các tháp còn lại ở Bình Định, nền móng có bình đồ hình vuông, mỗi cạnh rộng chừng 12m, nhưng được tạo bởi nhiều đường gấp khúc nên giống như một hình đa giác. Tháp cao tới gần 30m, chia làm ba phần rõ rệt. Đế tháp cao vững chắc, thân tháp cao vút, trên mặt tường trang trí các trụ ốp để trơn nâng toàn bộ mái tháp. Cửa chính tuy đã bị sạt lở nhưng căn cứ vào dấu vết còn lại và nhưng tư liệu gián tiếp có thể thấy vòm cửa được tạo dáng hình mũi lao tù vút lên phía trên với nhiều lớp liên tiếp chồng khít lên nhau. Hai trụ cửa làm bằng đá trên đầu được trang trí tượng thần Garuda chân quắp hai đầu rắn. Các cửa giả mô phỏng cửa chính nhưng nhỏ hơn. Thay vì hình Garuda, trên đỉnh trụ trang trí hình lá nhĩ, vòng ngoài là thân rắn uốn quanh, bên trong là mặt Kala giữ tợn, miệng khạc ra rắn bảy đầu trong tư thế uốn lượn rất sinh động. Diềm đá ngăn cách thân và mái được chạm khắc tinh vi thể hiện hình voi và sư tử mỗi con một tư thế như vừa chạy vừa đùa giỡn kết thành dải chạy vòng quanh. đường chạm khắc mềm mại, uyển chuyển, nhịp nhàng trông rất sống động. Bộ mái có cấu trúc bốn tầng nhỏ dần về phía trên và kết thúc bằng một búp sen lớn trên đỉnh tháp. Diềm ngăn cách giữa các tầng và ô khám chính giữa mỗi tầng đều được ghép bằng đá nguyên khối.
So với tháp Bắc, tháp Nam còn tương đối nguyên vẹn. Kích thước gần như tương đương với tháp Bắc. Hai tháp tạo thành thế đối xứng xuyên qua tháp chính. Về cấu trúc tháp Nam cũng không khác so với tháp Bắc. Duy có mô tiếp trang trí thì hầu như ít lặp lại những chủ đề đã thể hiện ở tháp Bắc, đặc biệt là dải trang trí quanh diềm mái. Trên giải giữa hoa văn trang trí là những bầu vú tròn trịa được chạm nổi xếp đều đặn sát cạnh nhau chạy vòng quanh tháp. Dải phía trên là phù điêu các đạo sĩ ngồi thiền trong khung lá đề và dải dưới cùng là hình người, sư tử và những con vật kì dị dạng đan xen với những ô trám kết giải, giữa có bông hoa nở cách xòe đối xứng. Trên các tầng mái, diềm bao quanh cũng được trang trí. Mỗi tầng thể hiện một cảnh khác nhau. Có thể thấy ở đây hình voi, sư tử , bò thần Nadin, mặt Kala, rắn thần Naga…Nghệ thuật điêu khắc, chạm trổ đã đạt tới trình độ điêu luyện. Các đề tài thể hiện vừa hoành tráng, lộng lẫy, vừa tinh tế, mềm mại. Những con vật và họa tiết trang trí vừa sống động chân thực vừa huyền ảo kì bí.
![](https://fbcdn-sphotos-f-a.akamaihd.net/hphotos-ak-xfa1/t31.0-8/664358_768882783136284_7407547097994016700_o.jpg)
Lớn hơn cả và giữ vị trí trung tâm của quần thể kiến trúc là tháp Giữa. Về cấu trúc, tháp không khác hai tháp nhỏ nhưng cao vượt hẳn lên. Theo số liệu của học giả người Pháp H. Parmentier thì tháp cao tới 39m, nhưng hiện trạng đo được 36m. Là tháp chính và có kích thước lớn nhưng tháp Giữa trang trí không cầu kì như hai tháp nhỏ.
Căn cứ vào mặt bằng đế tháp và phong cách nghệ thuật, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tháp Dương Long tuy vẫn còn mang nhiều đặc trưng của tháp Champa nhưng đã chịu ảnh hưởng khá đậm của nghệ thuật Kh’mer. Trong lịch sử Champa giai đoạn từ đầu thế kỷ XII đến đầu thế kỷ XIII đất nước liên tục phải chiến đấu chống lại những cuộc tiến công của Tchenla (Chân lạp). Vùng đất Vijaya đã từng bị sáp nhập vào lãnh thổ của người Kh’mer trong thời gian tương đối dài. Có khả năng tháp được xây dựng vào thời kì Champa bị người Kh’mer đô hộ, nghĩa là trong khoảng thế kỷ XII-XIII. Nhìn trong bố cục tổng thể cũng như xem xét chi tiết từng tháp, cụm tháp Dương Long là một quần thể kiến trúc bề thế và có thể nói là đẹp nhất trong số các tháp Champa còn lại ở miền Trung. Vẻ đẹp của di tích càng được tôn lên nhờ cảnh quan xung quanh.
Tháp Phú Lốc (còn được gọi với tên khác là Thốc Lốc, Phốc Lốc, Phú Lộc) tọa lạc tại thôn Châu Thành, xã Nhơn Thành, Bình Định. Từ trước tới nay nhân dân vẫn thường gọi tháp là Thốc Lốc, Phốc Lốc, Phú Lốc, Phú Lộc mà không hiểu nghĩa của những tên tháp này. Trong các thư tịch cổ, tên tháp còn được chép là Phước Lộc.
![](http://static.panoramio.com/photos/large/91662028.jpg)
Người Pháp, trong các công trình nghiên cứu của họ gọi là Tour d’Or (Tháp Vàng). Phân tích phong cách kiến trúc, các nhà chuyên môn đoán định rằng tháp có niên đại tương đương với tháp Cánh Tiên, có nghĩa là cũng được xây dựng vào đầu thế kỷ XII. Quy mô tháp không lớn. Bình đồ tháp hình vuông mỗi chiều đo được 9,7m, toàn tháp cao khoảng 15m.
So với tháp Cánh Tiên, trang trí trên tháp Phú Lốc có phần đơn giản hơn. Các cột đá ốp xung quanh thân tháp thẳng trơn. Giống như mọi tháp Champa, Phú Lốc cũng có ba cửa giả và một cửa chính hướng về phía Đông. Vòm cửa hình lưỡi mác vút lên cao tới 6m. phần trang trí chủ yếu được thể hiện trên các cửa giả. Bao quanh phầm trên mỗi vòm của là các phù điêu trang trí. Cửa giả có tới ba tầng, nhỏ dần về phía trên, tạo thành một hình khối giống như 3 lưỡi mác nhọn xếp nối nhau vút lên sát diềm mái.
Mái tháp có ba tầng, ngăn cách với phần thân bởi một diềm đá để trơn không trang trí. Tầng mái không còn được nguyên vẹn, được tạo dáng thu nhỏ dần trên phía trên với các tường được chạm khắc. Hình dáng lớp mái nhà là hình ảnh thu nhỏ của tháp chính nhưng các hàng cột ốp dọc có hoa văn xoắn kết dài. Các cửa trên mái tháp trông giống như những khám thờ, bao quanh phia trên vòm cửa nhọn được trang trí hoa văn lá lật xoắn đối xứng.
Tháp nằm trên đồi cao trông có vẻ trơ trọi, đìu hiu, nhưng lên tới chân tháp, phóng tầm mắt ra bốn hướng thì thấy cảnh trí xung quanh thật kỳ vĩ. Tại đây có thể nhìn thấy cả vùng đồng bằng rộng lớn của hai huyện An Nhơn và Phù Cát.
Cũng trên địa phận của xã Nhơn Thành, cách tháp Phú Lốc không xa, trên một quả đồi phía bắc thôn Châu Thành hiện còn phế tích một tòa tháp khác. Dấu tích còn lại là nền móng của ba khối tháp đã bị sập đổ. Gạch, đá đổ xuống chất thành gò. Trong đóng phế tích hoang tàn còn tìm thấy những mảnh đá chạm khắc, trang trí các điểm góc và đặc biệt là một phù điêu bằng đá tạo dáng khá đẹp, có lẻ là chỏm nóc.
Khi nói về tháp Phú Lốc, sách đại Nam nhất thống chí có chép: “Phú Lốc có tháp cổ ở hai thôn Châu Thành và Phú Thành, huyện Phù Cát”. Theo đó, tháp ở Nhơn Thành chính là tháp Thốc Lốc hiện nay, còn tháp Nhơn Thành là phế tích quần thể kiến trúc tháp ở thôn Châu Thành.
Tháp Bánh Ít là một trong bảy cụm Tháp trên đất Bình Ðịnh, một khu di tích đẹp, đặc sắc và còn lại nhiều tháp nhất, có giá trị văn hóa độc đáo trong kiến trúc của Việt Nam, được tạo lập vào giai đoạn cuối thế kỷ XI đến đầu thế kỷ XII, dưới thời trị vì của hai quốc vương Harivarman IV và V.
![](http://www.baobinhdinh.com.vn/anhthapcham/2006/12/36006/images/images37156_BanhIt1.JPG)
Trước kia tháp Bánh Ít nằm trong phạm vi của làng Tri Thiện, xã Phước Quang, Tuy Phước nên tháp này còn mang tên là tháp Tri Thiện, ngoài ra tháp Bánh Ít còn có những tên gọi khác như tháp Cầu Bà Gi, tháp Thiện Mẫu, Thổ Sơn hay người Pháp gọi là Tour d'argent - tháp Bạc.
Tháp Bánh Ít có bốn ngọn được xây trên một đồi núi đất đỏ, to, cao, trông có vẻ hùng vĩ, uy nghi, vượt hẳn những ngọn tháp khác. Ngọn to nhất cao 22m xây ở đỉnh đồi, nhìn từ xa trông giống như chiếc bánh ít lá gai. Chung quanh ngọn tháp chính, còn có ba ngọn tháp phụ, hình dáng thấp và nhỏ bé hơn nhiều. Trong ba ngọn tháp này, có hai ngọn giống như hai chiếc bánh ít ngọt và một ngọn giống cái bánh ít mặn, đều lột trần. Mỗi tháp là một kiến trúc riêng biệt mang sắc thái khác nhau, trên đỉnh mỗi tháp đều có tượng thần Siva làm bằng đá.
Tháp cổng phía đông cao chừng 13m, xây trên bình đồ hình vuông, mỗi chiều 7m, chất liệu hoàn toàn bằng gạch đá ong. Tháp mở ra hai cửa thông nhau theo hướng Đông - Tây. Ðây là kiến trúc Gopura với vòm cửa hình mũi giáo, có nhiều lớp liên tiếp vút lên phía trên. Hai mặt Bắc và Nam là hai cửa giả, bịt kín. Thân tháp có những rãnh dọc được xoi lõm, tạo thành những cột ốp có dáng cao vút, thanh thoát nhẹ nhàng.
Một tháp cổng phía Nam cao chừng 10m có phần kiến trúc giống tháp cổng phía Đông và cùng phong cách kiến trúc Bình Ðịnh: bình đồ vuông, cửa hình mũi giáo, thân được tạo các cột ốp... Song ở tháp cổng phía nam có những đặc điểm riêng như bốn cửa thông nhau. Ðây là kiến trúc Posah có bộ mái khá đặc biệt, các tầng mái nhỏ dần về phía trên. Mỗi tầng đều có hàng cột thể hiện theo lối thắt giữa, phình ra ở hai đầu trông giống như những quả bầu nậm, tạo cho di tích giá trị riêng biệt.
Tháp chính nằm trên đỉnh đồi, bình đồ hình vuông, mỗi chiều đo được 11m, có một cửa chính ở phía Đông và ba cửa giả. Ðây là kiến trúc Kalan với cửa chính nhô ra khỏi mặt tường đến 2m, vòm cửa hình mũi giáo, chính giữa vòm có phù điêu mặt Kala. Diềm mái vòm là một băng phù điêu hình khỉ thần HaNuMan đang múa. Ở các cửa giả nhô ra ít hơn, diềm mái vòm lại được tạo các phù điêu Gajasimha (mình người đầu voi). Thân tháp chính có năm cột dọc, rãnh kép, vừa làm cho tường vững chãi, vừa tạo dáng thanh thoát. Bộ diềm mái ngăn cách với thân được ốp bằng những khối đá sa thạch, gắn liền với nhau thành một mảng. Ba mái có ba tầng mô tả như thân tháp nhưng nhỏ dần về phía đỉnh. Các tầng mái, ngoài hệ thống cột và cửa giả còn có những bức trang trí hoa văn. Tầng một, ở phía Nam tạc hình sư tử, phía Tây và Đông trang trí bò thần Nadin, phía Bắc thể hiện mặt Kala nhìn thẳng, bên trong tầng còn có những tượng thờ bằng đá.
Cách tháp chính không xa, về phía Nam bạn gặp một kiến trúc lạ mắt, độc nhất vô nhị ở Bình Ðịnh. Tháp cao độ 10m, bình đồ hình chữ nhật, chiều dài 12m, chiều rộng 5m. Cửa chính mở ra phía Đông, dẫn sâu vào lòng tháp, thông với cửa trỏ ra ở phía Bắc và Nam. Ðặc biệt mái tháp được tạo dáng lõm ở giữa, vút lên ở hai đầu, giống hình yên ngựa. Tháp này giống như tháp phụ trong quần thể tháp Poklongarai ở Ninh Thuận. Ðế tháp hơi nhô ra so với thân tháp, xây giật cấp vuông vức tạo thành bệ đỡ vững chắc. Thân tháp có phù điêu chim thần trong tư thế hai cánh giơ cao như nâng đỡ cả phần trên của tháp.
Ðồi núi của tháp Bánh Ít có nhiều trãng to, rộng, ở về cuối làng Huỳnh Kim, đầu các làng Ðại Lộc, Phong Niên, Vạn Mỹ và nằm bên cạnh dòng Tân An, sát cạnh quốc lộ số 1, bên cạnh cây số 1214 cách Qui Nhơn 15 km. Ở đây phong cảnh hữu tình, có gió mát cây xanh, cảnh vật kỳ thú yên tĩnh, có cây trái thơm ngọt trong mùa hè, phơi màu tươi thắm ở trên những trãng của đồi núi tĩnh lặng. Hơn nữa nơi đây có nhiều đá son, có giống chim "tò le" kêu rất kỳ lạ.
Di tích Tháp Bánh Ít cũng hội tụ nhiều nét kiến trúc khác nhau, là một trong những công trình đền tháp lớn nhất còn lại của Vương Triều Chămpa đang được các nhà nghiên cứu quan tâm.
Nằm trong khu Ghềnh Ráng, cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 3km về phía Đông Nam, bãi tắm Hoàng Hậu (
![](http://vemaybaythanhhoang.com/wp-content/uploads/2014/04/Ve-may-bay-Vietjet-TPHCM-di-Quy-Nhon-gia-re-nhat.jpg)
Bãi biển toàn những đá cuội, bãi đá rộng, độc đáo gồm toàn những hòn đá tròn được sóng biển mài nhẵn như một sự xếp đặt lạ kỳ của thiên nhiên, tạo thành bãi Đá Trứng khổng lồ. Tương truyền rằng, trong những lần theo vua Bảo Đại đi kinh lý các tỉnh miền Trung, Nam Phương Hoàng Hậu đã chọn nơi đây làm bãi tắm cho riêng mình. Và bãi tắm Hoàng Hậu có tên gọi bắt nguồn từ đây.
Hai bên ghềnh đá nhô cao như những chàng vệ sĩ hứng tấm lưng trần chắn những đợt sóng lớn liên tục xô vào bờ, tung lên cao những đám bọt trắng xóa như pháo thăng thiên. Nhà hàng Hoàng Hậu mới được xây dựng đẹp và khang trang, càng làm cho khung cảnh nơi đây thêm thơ mộng.
Không bút nào tả được cảm giác tuyệt vời khi bạn giẫm bàn chân trần lên những viên đá tròn, nhẵn như trứng chim khổng lồ, nằm xếp lên nhau trên bãi biển.
Đến đây bạn sẽ được đắm mình trong không gian yên tĩnh, hài hoà của gió núi và sóng biển. Bãi tắm Hoàng Hậu - món quà của thiên nhiên ưu đãi cho con người nơi đây.
Xem thêm:
Hòn Vọng Phu thuộc thôn Chánh Oai, xã Cát Hải, huyện Phù Cát, tỉnh
"Núi Vọng phu" ở Bình Ðịnh còn gọi là "Núi Bà", vì tôn vinh người đàn bà tiết nghĩa, kiên trinh ấy mà có tên gọi như vậy. Dãy núi lớn như một quả tim khổng lồ đặt chính giữa cơ thể huyện Phù Cát. Mặt phía Đông ngăn nước biển tràn vào đất liền, mặt phía Nam và Tây, Tây Bắc bảo vệ cuộc sống của cư dân các huyện Phù Cát, An Nhơn và Tuy Phước.
Hòn Vọng Phu ở Bình Định là hoá thân của một phụ nữ gặp cảnh đời éo le. Sự tích kể lại rằng, từ thuở xa xưa có một gia đình chỉ sinh được hai ngươì con, một trai, một gái. Lúc còn nhỏ tuổi, người anh lỡ tay làm người em bị vỡ đầu, máu ra lênh láng. Sợ quá, người con trai bỏ nhà trốn đi biệt xứ. Thế rồi năm tháng qua đi, sự đời trớ trêu lại se kết họ nên duyên vợ chồng. Hạnh phúc giản dị và êm đềm đã đến với họ, nhất là sau khi hai người sinh hạ được một đừa con. Nào ngờ đến một ngày nọ, người chồng tình cờ phát hiện ra rằng người vợ chính là em gái ruột của mình. Đau đớn và ân hận đến khôn cùng, người chồng đành lặng lẽ bỏ đi không một lời giã biệt. Không mảy may hay biết về duyên cớ ra đi của chồng, người phụ nữ thương nhớ khôn nguôi mới dắt con lên ngọn núi ngóng trông cho đến khi hoá thành đá.
Có thể đây chỉ là một sự tích do dân gian thêu dệt, nhưng nó cứ được truyền từ đời này qua đời khác như một lời nhắc nhở và gửi gắm vào đó sự cảm phục đức thuỷ chung, một phẩm hạnh có thực của người phụ nữ Việt Nam.
Núi Một nằm ở phía Tây Nam tỉnh Bình Định, trên bản đồ có hình dạng như một con sâu nằm vắt ngang ranh giới giữa hai huyện Vân Canh và An Nhơn. Nguyên là một thung lũng được dãy núi An Trường bao bọc, sau năm 1975 hồ đã được quy hoạch thành một hồ chứa nước điều tiết nước cho sông Côn.
![](http://img.news.zing.vn/img/151/151542.jpg)
Diện tích mặt hồ 110.000m², chứa 110.000.000m³ nước, có thể tưới cho hàng ngàn ha đất canh tác của hai huyện An Nhơn và Tuy Phước. Những năm gần đây, Hồ Núi Một còn là một điểm du lịch sinh thái hấp dẫn với người dân Bình Định bởi những nét hoang sơ kỳ thú.
Từ thành phố Qui Nhơn, theo quốc lộ 19 đi về phía Tây 30km, đến địa phận thôn An Trường thì rẽ trái, đi độ 8km nữa là tới. Hồ Núi Một rộng mênh mông, phẳng lặng, mặt nước trong xanh có thể soi rõ mặt người với bầu không khí mát lạnh, trong lành làm bạn như quên đi sự mệt mỏi.
Xung quanh hồ là suối, thác, hang động, rừng nguyên sinh, cùng với mặt nước hồ phẳng lặng, trong xanh, tạo nên một khung cảnh sơn thuỷ sông, suối, núi, hồ lãng mạn. Bạn có thể ngồi thuyền hơn 40 phút trên hồ khám phá thiên nhiên quanh thung lũng, lên rừng tham quan Thác Đổ, Thạch Động, làng dân tộc.
Ngôi làng nhỏ của dân tộc Bana hiện ra len lỏi nơi cuối hồ như món quà lưu niệm đáng giá dành tặng cho chuyến đi ngắn ngày. Thềm làng ngoan ngoãn đón đưa những chuyến đò mưu sinh, nơi đây có hơn 90 hộ dân đã tạo ra bản làng thực sự là những trang đời sinh động. Làng hoang sơ từ mái nhà đến tận tư duy sinh tồn của người dân, sự đa sắc từ các mối quan hệ trong gia đình này là một minh chứng thuyết phục cho bản năng yêu thương của loài người.
Hồ Núi Một vẫn vẹn nguyên nét đẹp hoang sơ của rừng già, thân cây ngập trong nước, từng đàn hồ điệp bay lượn trên mặt hồ phẳng lặng, bốn bề núi non trùng điệp, chim hót líu lo tạo nên khung cảnh thanh bình hiếm có cho đất An Nhơn. Những ngọn thác nhỏ nước chảy róc rách, nhiều loại hoa rừng không tên đẹp xao xuyến lòng người.
Thuộc địa phận xã Cát Trinh, huyện Phù Cát, cách TP Quy Nhơn 48km về phía Tây Bắc, suối nước nóng Hội Vân là danh thắng được nhiều du khách biết đến bởi cảnh đẹp thanh tao, kỳ ảo và có giá trị trong việc điều dưỡng chữa bệnh như: thấp khớp, tim mạch và các bệnh ngoài da…
![](http://travel.zizi.vn/Resources/Editor/Images/suoinuocnonghvan2.jpg)
Đến suối Hội Vân vào những ngày lạnh trời, lúc sớm mai hơi nước bốc lên tụ lại thành những làn khói mây mờ mờ, du khách sẽ thấy cảnh vật lung linh huyền ảo, còn những khi trời nắng nóng thì sương mù tan biến tạo một khoảng không trong vắt du khách có thể nhìn thấu những vòi nước nhỏ phun lên từ trong lòng đất. Quanh suối là những dải cát dài trắng mịn là nơi nghỉ ngơi và tắm nắng lý tưởng.
Nguồn nước khoáng nóng thiên nhiên ở suối Hội Vân có nhiệt độ bề mặt dao động từ 70 - 800C vô trùng, chứa khoảng 20 chất khoáng có ích với nồng độ thích hợp, có tác dụng tốt cho việc chữa bệnh. Đến đây, du khách sẽ được thưởng thức trứng gà, trứng cút được luộc ở các vũng nước nóng, bình dân nhưng ngon do du khách tự làm; sau đó thả mình xuống dòng nước ấm hay tắm nắng trên những dải cát dài trắng mịn, sẽ mang lại cho du khách cảm giác tuyệt vời, thoải mái, một chuyến du lịch thú vị và có lợi cho sức khỏe.
Người dân địa phương đã lưu truyền một sự tích, xưa kia khi Bình Định là cố đô của vương quốc Chămpa, có một công nương trong hoàng tộc sắc đẹp mê hồn nhưng lại mắc chứng bệnh kỳ quái về da không vị danh y nào có thể chữa khỏi, và cuối cùng nhờ nguồn nước ở suối Hội Vân mà bệnh của nàng đã được chữa khỏi. Vì vậy, mọi người cho rằng đó là suối nước mà thần tiên đã ban cho nên con suối này còn có tên gọi là suối Tiên. Hiện nay ở đây có Viện điều dưỡng chữa bệnh với các phương pháp trị liệu cổ truyền được du khách đánh giá cao.
Với cảnh đẹp thiên nhiên kì thú, nguồn “thuốc tiên” thiên nhiên kì bí này, suối khoáng Hội Vân đã và đang là điểm du lịch thu hút ngày càng đông du khách ưa thích loại hình du lịch thiên nhiên kết hợp với nghỉ ngơi chữa bệnh; đến đây để vừa chiêm ngưỡng, thưởng ngoạn cảnh đẹp vừa nghỉ ngơi tận mình ngâm mình và tắm nước suối Tiên.
Về Bình Định, bên cạnh nét đẹp huyền thoại của 7 cụm tháp Chàm nổi tiếng, đến huyện Tây Sơn du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp huyền ảo của thắng cảnh Hầm Hô.
![](http://thethaovietnam.vn/dataimages/201306/original/images705752_1067120868_8dfbdb2dc5_o_1_.jpg)
Người dân nơi đây giải thích rằng, vì có một thác nước cao chừng sáu, bảy mét, đổ vào một hầm đá rộng, phát ra tiếng kêu ầm ồ như tiếng hô báo cho người chèo bè biết sắp tới chỗ nguy hiểm, nên gọi là Hầm Hô.
Hầm Hô là nơi gặp gỡ của hai nhánh sông Đồng Hưu và sông Cát đổ vào sông Phú Phong. Thắng cảnh là cả một khúc sông dài tới gần 3km, hai bên bờ là những khối đá trập trùng, chỗ thì dựng đứng như thành vách, nơi thì chồng chất lên nhau thành đống, lại có đoạn đá nhọn lởm chởm như những thanh gươm dựng đứng. Những lùm cây xanh làm dịu đi vẻ hiểm trở của những vách đá nhấp nhô. Những bụi sim với màu lá xanh, hoa tím xen lẫn những khóm phong lan cheo leo trên đá, lửng lơ trên những cành cây.
Đến với Hầm Hô, du khách không chỉ đắm mình vào cảnh núi non hùng vĩ mà còn tận hưởng những tuyệt tác của thiên nhiên ngay dưới lòng sông. Với chiều rộng trên dưới 30 mét, lòng sông chi chít những trụ đá hoa cương thiên hình vạn trạng.
Vào mùa nước cạn, những ngày trời trong xanh, khi những tia nắng ban mai rọi xuống, những khối đá hoa cương ánh lên muôn màu lóng lánh, rực rỡ như ngàn vạn viên kim cương khoe mình trên làn nước trong xanh. Mỗi trụ đá mang cho mình một hình dáng riêng, chắp cánh cho trí tưởng tượng của du khách nơi đây; đá lớn, đá nhỏ, khối vuông, khối tròn, có những cụm nhìn tựa đàn voi đang tắm, có những dãy trông như thể bầy ngựa đang phi…
Nếu có dịp du ngoạn bằng thuyền đi dọc sông, du khách sẽ có dịp đắm mình vào thế giới huyền ảo của thiên nhiên. Cảnh vật kỳ thú nơi đây bắt đầu với bờ đập nước trong veo và mát lạnh. Vượt qua bờ đập, đi ngược dòng sông một đoạn khách sẽ gặp một vách đá dựng đứng như tường thành với cái tên dân gian Hòn Đá Thành.
Ngược về phía thượng nguồn, độ dốc càng lớn, nước chảy càng mạnh. Từng đoạn, từng đoạn chia khúc thành những thác nhỏ, nước chảy ầm ầm dội vào vách núi, cảnh vật càng thêm huyền ảo. Đây đó vang lên tiếng gù của chim Cu Gáy, tiếng hót véo von của chim Khướu, chim Vành Khuyên, tiếng kêu tích tích của những chú chim Sâu. Thỉnh thoảng lại vang lên tiếng Tắc Kè vọng lại từ những hốc đá, lùm cây.
Ngoài việc thưởng ngoạn cảnh đẹp kì ảo của thiên nhiên, du khách còn có dịp sống lại những ngày tháng hào hùng của lịch sử. Tại nơi đây, hơn hai trăm năm về trước vị danh tướng Võ Văn Dũng đã rèn quân luyện võ để rồi sau đó hợp lực với các thủ lĩnh Tây Sơn phất cờ khởi nghĩa. Cũng ở nơi này, anh hùng Mai Xuân Thưởng đã xây dựng căn cứ kháng Pháp. Danh thắng này vì thế còn có ý nghĩa thiêng liêng của một chứng tích lịch sử.
Danh thắng quốc gia Ghềnh Ráng, cách trung tâm thành phố Quy Nhơn 3km về phía Đông Nam. Ghềnh Ráng như một tác phẩm nghệ thuật do thiên nhiên xếp bày với quần thể sơn thạch chạy sát biển, đá tạo thành hang, thành rạng, thành ghềnh hết sức hấp dẫn. Ghềnh Ráng có diện tích chừng 35ha, có bãi cát trắng chạy dài, nước biển trong xanh, phong cảnh đẹp hữu tình, khí hậu mát lành.
![](http://img2.news.zing.vn/2013/02/22/g4.jpg)
Dưới chân đồi Ghềnh Ráng là một bãi đá rộng, độc đáo gồm toàn những hòn đá tròn được sóng biển mài nhẵn như một sự xếp đặt lạ kỳ của thiên nhiên, tạo thành bãi đá trứng khổng lồ. Phía trước bãi là những bức tường đá đứng che chắn sóng, tạo nên vùng nước lặng.
Phía trên sườn đồi (với tên gọi là đồi thi nhân) có mộ nhà thơ Hàn Mạc Tử - một thi sĩ nổi tiếng trong làng thi ca Việt Nam. Mới đây, khu mộ và vùng chung quanh được nâng cấp làm cho nơi đây thêm đẹp, thoáng đãng đúng như tên gọi.
Ðứng từ đỉnh đồi nhìn về hướng bắc, du khách có thể ngắm bao quát toàn bộ phía đông thành phố Quy Nhơn và xa hơn là bán đảo Phương Mai với đầm Thị Nại đẹp như một bức tranh thủy mặc.
Ðến Ghềnh Ráng du khách sẽ xuýt xoa bởi vẻ đẹp hữu tình, để rồi ngạc nhiên bởi một thắng cảnh mà vừa đụng chân xuống biển nghe sóng vỗ lại có thể trèo ngay lên núi nghe chim hót. Ngay cạnh thành phố lại có được một vùng yên tĩnh và êm ả đến như vậy. Phía nam Ghềnh Ráng khoảng 3km là Quy Hòa, một khu du lịch biển đẹp gắn liền với làng phong Quy Hòa, nơi ghi dấu khoảng thời gian cuối đời của nhà thơ
Như một nốt nhạc thanh tao trên cung đàn Vịnh Quy Nhơn, nối trung tâm thành phố và danh thắng Ghềnh Ráng uy nghi và bãi Hoàng Hậu nên thơ, quanh năm du dương bởi những đợt sóng xanh vỗ lên bãi cát vàng óng ả. Với phong cảnh lãng mạn êm đềm, sẽ là nơi tham quan và khám phá miền đất Quy Nhơn - Bình Đình huyền thoại.
Thành Đồ Bàn (Thành Hoàng Đế) được xây dựng dưới triều đại vua Yangpuku Vijaya vào cuối thế kỷ X, là kinh đô cuối cùng của vương quốc Chămpa từ thế kỷ XI đến thế kỷ XV. Đến năm 1775, thành được triều đại Tây Sơn xây dựng lại, trên nền của kinh đô Trà Bàn, là nơi đặt đại bản doanh của nghĩa quân Tây Sơn trong giai đoạn đầu và sau đó là kinh đô của chính quyền trung ương Hoàng Đế Thái Đức - Nguyễn Nhạc.
Thành Hoàng Đế không lớn nhưng có nét đẹp riêng và đặc biệt là mang đậm kiến trúc Chămpa với ba vòng thành: thành nội, thành ngoại và Tử Cấm Thành. Thành ngoại là vòng thành ngoài cùng, hình chữ nhật nhưng các cạnh uốn lượn, có chu vi 7400m. Chân thành có chiều rộng hơn 10m, cao trên 6m và mặt thành rộng tới trên 4m. Thành mở 5 cửa, trong đó tường thành phía Nam mở hai cửa là cửa Vệ và cửa Tân Khai, ba tường thành còn lại thì có 3 cửa Đông, Tây, Bắc, được đắp bằng đất, phía trong và ngoài bó đá ong.
Thành nội có tên là Hoàng thành, được xây chếch về hướng Tây Nam của thành ngoại, hình chữ nhật với chu vi 1600m, chân thành rộng từ 7m - 9m, mở ba cửa trong đó cửa Tiền ở chính giữa tường thành phía Nam, nhìn thẳng ra cửa Vệ của thành ngoại. Tử Cấm Thành nằm ở trung tâm thành Hoàng Đế, là vòng thành trong cùng, hình chữ nhật, chu vi gần 600m, cao 1,8m, riêng góc Đông Nam cao đến trên 3m, rộng khoảng 1,5m. Thành có 4 cửa ở 4 hướng, trong đó cửa ở hướng Nam là cửa chính với tên gọi cửa Nam Lâu hay cửa Quyển Bồng.
Ngoài các vòng tường thành kiên cố, thành còn được phòng vệ bằng cả một hệ thống sông ngòi, núi, đồi, gò tự nhiên và nhân tạo bao bọc xung quanh. Sông Đập Đá tách ra ở Thiết Trụ, xã Nhơn Mỹ rồi hợp lại ở Lý Tây, xã Nhơn Thành, bao bọc thành Hoàng Đế như một con hào tự nhiên, đồng thời là con đường thủy thuận lợi. Cùng với tuyến sông - hào, các gò núi quanh thành cũng đóng vai trò không nhỏ trong hệ thống phòng thủ. Phía Nam thành có gò Vân Sơn, gò Tập - nơi trước đây dùng để luyện tập quân sĩ, xa hơn gò Tập một chút là ngọn núi Long Cốt án ngữ phía trước cửa thành.
Lối vào thành có hai chú voi bằng đá rêu phong đứng cách nhau hơn 20m, một hướng về phía Đông, một hướng về phía Tây. Đó là dấu tích thành Đồ Bàn của vương quốc Chămpa được vua Thái Đức Nguyễn Nhạc giữ lại khi xây dựng thành. Qua cổng thành, trong sân có những tượng lân đá rất sinh động, kế đến là lầu Bát Giác, hòn Giả Sơn. Phân bố đăng đối hai bên lầu Bát Giác là hai hồ hình bán nguyệt đã được nạo vét, trả lại nguyên vẹn hình dạng một hồ tắm xưa với đường kính dài 17m, sâu 1,6m. Vách hồ là những tảng đá ong nâu xếp chồng lên nhau, được kết dính bằng đất sét hết sức khéo léo và đẹp mắt. Đặc biệt, trên vách hồ có gắn những khối san hô trắng cỡ bằng bàn tay và một số bệ đá.Cách hồ bán nguyệt khoảng 50m là một giếng cổ hình lá đề, được xây bằng đá ong và đất sét. Trải qua thời gian, giếng nước xưa giờ đây đã bị lấp bằng, chỉ còn là một hồ trũng. Ở góc thành còn có một giếng cổ hình vuông, lát đá ong mà nước đến bây giờ vẫn trong xanh dù cho thời gian, cây cỏ vô tình che lấp.Tử Cấm Thành luôn rợp bóng cây xanh rất thơ mộng. Thấp thoáng sau tán cây cổ thụ là ngọn tháp Cánh Tiên từ thời Chămpa nghiêng mình e ấp đẹp tựa tranh vẽ. Trải qua sự tàn phá của thời gian, những cây cổ thụ với đủ loại: me, sung, bồ đề, khế vẫn hiên ngang đứng đó như những chàng lính ngự lâm oai dũng bảo vệ cấm cung. Với tuổi đời hàng trăm năm, thành cổ Hoàng Đế được ví như một quyển sách cổ bị bỏ quên, để rồi nếu vô tình chạm đến và mở ra, du khách sẽ bị chinh phục bởi nét đẹp của những trang dĩ vãng, những dòng lịch sử hết sức giá trị. Thành cổ Hoàng Đế đã được Bộ Văn Hóa - Thông tin xếp hạng di tích lịch sử quốc gia vào năm 1982.
Chùa Thập Tháp nằm giữa một vùng quê cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 30km về phía Bắc, thuộc thôn Vạn Thuận, xã Nhơn Thành, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định. Ngôi chùa cổ kính này do Thiền sư Nguyên Thiều sáng lập.
![](http://www.seagullhotel.com.vn/upload/hinhsp/152010_lonchua%20thap%20thap%203.jpg)
Theo văn bia tại chùa ghi lại, vào năm 1665 Thiền sư Nguyên Thiều theo chân các nhà buôn Trung Hoa đến xứ Đàng Trong, vào thủ phủ Quy Ninh (nay là tỉnh Bình Định). Tại đây, ngài đã lập ngôi chùa nhỏ để tham thiền và hoằng dương Phật pháp. Năm 1680, chùa chính thức được xây dựng quy mô lớn lấy hiệu là “Thập Tháp Di Đà tự”. Năm Minh Mạng nguyên niên (1820), chùa được vua sắc phong Sắc tứ Thập Tháp Di Đà tự, tính đến nay đã trên 300 năm tuổi.
Tọa lạc trên ngọn đồi mang tên Long Bích, phía Bắc thành Đồ Bàn cũ nên toàn cảnh chùa Thập Tháp trông rất nên thơ và hùng vĩ. Từ kiến trúc cho đến cảnh quan thiên nhiên, tất cả hòa quyện như một bức tranh thủy mặc sống động. Trước cổng chùa là hồ sen rộng 500m², quanh năm sen nở thơm ngát một vùng. Sau lưng chùa được bao bọc bởi chi lưu sông Kôn, phía Bắc là sông Bàn Khê. Bước vào tam quan, mọi sự nhiễu nhương của cuộc đời dường như khép lại, du khách như thể tận hưởng một luồng khí ấm ấp từ những hàng cây cổ thụ rợp bóng mát. Trước chùa là một khoảng sân rộng trồng nhiều hoa thơm cỏ lạ.
![](http://xmedia.nguoiduatin.vn/2013/03/25/d60fd09e42c63b60d221241a5f5283db-1.jpg)
Chùa có kiến trúc hình chữ Khẩu, mái lợp ngói âm dương, chia thành bốn khu vực: chánh điện, phương trượng, Đông đường và Tây đường. Các khu này nối liền nhau bằng một khoảnh sân trong gọi là “giếng trời”. Chánh điện là công trình chính, kiến trúc theo kiểu nhà rường, gồm ba gian hai chái được kết cấu bởi 4 hàng cột cái, 4 hàng cột quân, 8 cột con và 16 cột hiên. Những đoạn trích cấu tạo kiểu giá chiêng, hai đầu chạm hoa cuộn. Bên trong chánh điện bài trí khám thờ. Ngoài kiến trúc bên trong, chùa Thập Tháp còn làm du khách ngỡ ngàng đến khâm phục khi chiêm ngưỡng khu vườn tháp cổ với 24 bảo tháp lớn nhỏ mang hình thái kiến trúc của nhiều thời đại khác nhau. Tất cả đều xây dựng từ thế kỷ XIX - XX. Nét độc đáo của từng ngôi tháp được thể hiện qua những tầng mái cong vút và những nét chạm trên thân tháp.
Như nhiều ngôi chùa ở Đàng Trong, chùa Thập Tháp thờ Tam thế Phật, tả hữu thờ Tôn giả A Nan, Ca Diếp được tôn trí trong khám thờ cao 5m, bên trên chạm hoa văn “Lưỡng long triều nguyệt”, hai bên khám trang trí long phượng cách điệu. Hai bên chánh điện thờ Quan Thế Âm Bồ tát và Tổ sư Bồ Đề Đạt Ma. Đặc biệt là các pho tượng Thập bát La hán và Thập điện Minh vương bài trí hai bên hông chánh điện. Đây thực sự là những tác phẩm không chỉ độc đáo về nghệ thuật mà còn mang nét dung dị của đời thường.
Từng nụ cười, ánh mắt của mỗi pho tượng đều hàm chứa những triết lý về cõi nhân sinh, cuộc sống và sự vĩnh hằng. Ngoài những bức hoành phi, bao lam, tủ thờ, bàn ghế được chạm khắc, cẩn xà cừ công phu tỉ mỉ, chùa còn lưu giữ đôi câu đối do chính chúa Nguyễn Phúc Chu viết tặng năm 1691, bức hoành phi của vua Minh Mạng ban tặng và bộ kinh cổ làm bằng giấy khổ lớn, chữ to bằng đầu ngón tay út. Được biết, bản kinh cổ này do Thiền sư Nguyên Thiều thỉnh từ Trung Hoa sang lúc phụng mệnh chúa Nguyễn về nước vào cuối thế kỷ XVII. Đó thực sự là những tác phẩm nghệ thuật có giá trị về lịch sử, văn hóa của Phật giáo Việt Nam.
Trong tất cả các chùa chiền ở miền Trung Việt Nam được xây dựng vào thời Lê Nguyễn thì chùa Thập Tháp Di Đà ở Bình Định là ngôi chùa cổ thuộc phái thiền Lâm Tế. Qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, dù cái cũ và mới đan xen nhưng chùa vẫn giữ được tổng thể hài hòa. Năm 1990, chùa Thập Tháp Di Đà được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích văn hóa - lịch sử cấp quốc gia. Hàng năm, chùa đón tiếp hàng ngàn Phật tử và du khách trong và ngoài nước đến tham quan chiêm bái.
![](http://media.dulich24.com.vn/diemden/nha-tho-chanh-toa-quy-nhon-4319/nha-tho-chanh-toa-quy-nhon.jpg)
Nhà thờ có khuôn viên khá rộng và được trồng nhiều cây xanh, do vị trí nằm đối diện với trục đường Lê Thánh Tôn nên chúng ta có thể ngắm được nhà thờ từ đầu đường Nguyễn Huệ.
Bảo tàng Quang Trung cách thành phố Qui Nhơn 50km về phía Tây Bắc, thuộc làng Kiên Mỹ, xã Bình Thành, huyện Tây Sơn. Bảo tàng được xây dựng năm 1978 theo lối kiến trúc cổ, dáng vẻ uy nghiêm.
Bảo tàng có 9 phòng trưng bày với những di vật quan trọng liên quan đến phong trào khởi nghĩa Tây Sơn. Nằm trong quần thể Bảo tàng Quang Trung là điện thờ Tây Sơn Tam Kiệt và các danh tướng thời Tây Sơn. Điện được xây dựng trên chính nền nhà cũ của ba anh em nhà Tây Sơn. Điện được nhân dân góp công xây dựng vào năm 1958 và hoàn thành vào năm 1960 với tổng thể diện tích 2.325m².
Trong bảo tàng có 3 nhóm nhà chính, gợi ra 3 hướng tỏa vào sân tượng , cùng với đường vào từ phía cổng bảo tàng, tạo nên bố cục sân tượng tròn và cân đối, mở ra 4 hướng, xong lại tụ vào 1 điểm: đó là nơi đặt tượng đài Quang Trung - Nguyễn Huệ. Nhìn bề ngoài, kiến trúc Bảo tàng Quang Trung mang đường nét cổ, với những hàng cột được nhắc lại có nhịp điệu và những lớp mái cong khỏe khoắn nhưng vẫn lãng mạn, hài hòa.
Trước sân rộng có cổng tam quan, tiếp đó là nhà bia ghi công lao của Quang Trung - Nguyễn Huệ viết bằng chữ quốc ngữ. Chính điện gồm ba gian, gian giữa thờ Quang Trung - Nguyễn Huệ, có bức tranh ông cưỡi ngựa đặt trong khung kính, gian bên trái thờ Nguyễn Nhạc, gian bên phải thờ Nguyễn Lữ. Hai đầu hồi là ban thờ các văn thần võ tướng nhà Tây Sơn như: Trần Quang Diệu, Bùi Thị Xuân, Võ Văn Dũng, Ngô Thì Nhậm, Ngô Văn Sở, Trần Văn Kỷ…
Hiện nay trong khu vườn cũ của gia đình anh em Tây Sơn vẫn còn lại hai di tích cực kỳ quý giá là cây me cổ thụ và giếng nước xưa, tương truyền có từ thời Hồ Phi Phúc. Cây me cổ thụ nằm bên trái điện Tây Sơn cành lá xum xuê che mát cả một góc vườn, có chu vi gốc cây tới 3,5m. Bên phải điện Tây Sơn là giếng nước, đường kính 0,9m.
Đến Bảo tàng Quang Trung, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiến trúc, những hiện vật trưng bày mà còn được xem biểu diễn võ thuật và trống trận Tây Sơn. Một bài trống trận Tây Sơn gồm 3 hồi: Xuất trận, xung trận - công thành, ca khúc khải hoàn..., không hề có hồi trống trận lui quân như những bài trống trận thông thường. Phải chăng trong suốt cuộc đời cầm quân đánh giặc chưa một lần Quang Trung thất bại, chưa một lần phải lui quân, cứ thắng dồn dập như chẻ tre, nên trống trận chỉ có tiến mà không có lùi.
[du khách không thể bỏ qua các địa danh như:](http://dulichbanvatoi.vn/news/Binh-Dinh/) **Bình Định** **1.** *Tháp đôi*
Đất Bình Định có nhiều tháp, cụm tháp Chàm nằm rải rác ở 8 địa điểm thuộc các huyện phía Nam tỉnh, tháp Đôi (hay tháp Hưng Thạnh) là một trong số đó, tọa lạc tại làng Hưng Thạnh xưa, bây giờ thuộc phường Đống Đa, cách trung tâm thành phố chừng 3 km về phía Tây Bắc.
![](http://vietjetair.biz.vn/upload/file/mrnguyen/image/thap-doi1.jpg)
Tháp Đôi được coi là một trong những tháp đẹp nhất của nghệ thuật kiến trúc Chămpa - một công trình kiến trúc độc đáo gồm 2 tháp: Tháp chính cao 20m và tháp phụ cao 18m. Cả hai ngôi tháp đều không phải là tháp vuông nhiều tầng theo truyền thống của tháp Chămpa cổ mà được tạo thành gồm 2 phần chính: Khối thân vuông và phần đỉnh tháp mặt cong, các góc tháp hiện lên những tượng chim thần Garuda, hai tay đưa cao như đang nâng đỡ mái tháp bề thế.
![](http://vietnamfoto.files.wordpress.com/2011/08/untitled-21.jpg)
Do chịu ảnh hưởng của nghệ thuật của kiến trúc Khmer, bộ diềm mái của tháp Đôi được làm bằng đá và được trang trí bằng hình các con khỉ đang múa, hình các con vật tạp chủng mình sư tử đầu voi (gajasimha). Bốn góc của bộ diềm mái là hình bốn chim thần điểu bằng đá. Tháp Đôi Quy Nhơn không chỉ là nơi để các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa Đông Nam Á, văn hóa Chăm tiếp tục công việc mà còn là một điểm tham quan du lịch hấp dẫn ở Bình Định.
Xem thêm:
[Khám phá tháp Đôi Quy Nhơn](http://dulichbanvatoi.vn/news/Kham-pha/Kham-pha-thap-Doi-Quy-Nhon-488/) **2.** *Tháp Bình Lâm*
Tháp Bình Lâm nằm sát ven sông Gò Tháp đổ ra cửa biển Thị Nại của xóm Long Mai, thôn Bình Lâm, xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước. Người xưa đã lấy tên thôn Bình Lâm để đặt tên cho ngọn tháp này. Tháp Bình Lâm được xếp hạng di tích năm 1993.
![](http://www.baobinhdinh.com.vn/vanhoa-nghethuat/2012/12/136997/images/images174038_6-1.jpg)
Tuy nằm ở vị trí bằng phẳng, song với chiều cao của tháp trên 20m, khi đứng dưới chân ngước mắt nhìn, vẫn thấy dáng cao vút uy nghi của kiến trúc. Cái đẹp nhất ở đây là những vòm cửa giả, mỗi cửa giả là một tác phẩm nghệ thuật sinh động mà những người nghệ sĩ Chăm vô danh gửi lại cho hậu thế. Giáp với mái và thân, tháp lại được trang trí những mô típ hoa văn kiểu chuỗi hạt uốn lượn liên hoàn hình chữ U chạy vòng quanh tháp. Lên các tầng trên, hoa văn cũng được lặp lại như vậy.
Ở Bình Lâm, các mô típ hoa văn đều được tạo trực tiếp lên gạch với hình dáng tỷ lệ cân đối, điều đó đã tạo vẻ đẹp cho di tích này. Những họa tiết trang trí các tháp góc và những hình ảnh tòa lâu đài trên các cửa giả, cùng với những hoa văn trang trí kiểu chuỗi hạt, cho thấy ở tháp Bình Lâm một xu hướng mới đã bắt đầu xuất hiện.
Ngoài các cửa giả như mọi tháp Chăm khác, mặt tường bên ngoài của tháp Bình Lâm cũng được trang trí bằng hệ thống các cột ốp, nhưng có điểm khác biệt là đường rãnh ở cột ốp không tách cột ốp thành một đôi cột đứng song đôi, không còn hoa văn phủ kín bề mặt cột ốp và vòng đai bao quanh khung trang trí nằm giữa các cột ốp. Vòm cửa đã bắt đầu vươn cao hình mũi giáo, một xu thế đơn giản để đi đến dáng vẻ hoành tráng, khỏe khoắn của phong cách kiến trúc Bình Định sau này.Có thể xem Bình Lâm là di tích mang phong cách kiến trúc chuyển tiếp từ thế kỷ X sang phong cách Bình Định cuối thế kỷ X, đầu thế kỷ XI.
**3.** *Tháp Cánh Tiên*
Tháp Cánh Tiên tọa lạc trên một gò đất không cao lắm ở khu vực trung tâm thành Đồ Bàn, nay thuộc xã Nhơn Hậu, huyện An Nhơn.
Cánh Tiên là một ngôi tháp đẹp, được tạo dáng độc đáo, thanh thoát với bố cục hết sức hợp lý. Đế tháp xây cao, bề thế, trên một bình diện gần vuông, mỗi bề dài khoảng gần 10m với các đường giật cấp so le. Toàn tháp cao khoảng 20m, bốn mặt quanh thân tháp đều trang trí các cột trụ ốp tường nhô ra theo một tỷ lệ hài hòa với tổng thể kiến trúc. Các góc thân tháp được bó bằng các khối đá có kích thước lớn nên khá vững chắc. Về hình thức, tháp có 4 cửa vòm nhọn vút lên mở ra 4 hướng, nhưng chỉ có cửa chính hướng đông là ăn thông với lòng tháp, còn lại là ba cửa giả. Bộ diềm hơi nhô ra tạo thành bộ đỡ cho các tháp góc bên trên. Các hình chạm khắc trang trí chủ yếu tập trung trên bộ mái. Với bốn tầng hiện còn, tầng nào cũng có bốn tháp góc trang trí, mỗi góc lại có những tầng nhỏ, tạo dáng lá lật nhỏ dần về phía trên tạo cảm giác như những cánh chim đang bay. Có lẽ chính do dáng vẻ này mà người ta gọi là tháp Cánh Tiên.
![](http://www.toibay.vn/upload/file/ngocxu90/image/ve-may-bay-di-noi-dia/thap-canh-tien-ve-may-bay-di-quy-nhon.jpg)
Khác với nhiều tháp Chăm, trang trí tháp Cánh Tiên cầu kỳ đến độ hoàn mỹ. Từ hệ thống vòm cửa với những dải hoa văn hình xoắn xếp lớp đối xứng nhau uyển chuyển đến các khối đá ốp cạnh được chạm khắc tinh tế tạo thành những hoa văn nối kết đều toát lên vẻ đẹp vừa thanh thoát, trang nhã, vừa uy nghi bề thế. Cũng có thể do vẻ đẹp duyên dáng mà tháp còn có tên dân gian là tháp Con Gái.
**4.** *Tháp Thủ Thiện*
Tháp Thủ Thiện là một ngôi tháp cổ Chămpa ở xã Bình Nghi, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định, cách quốc lộ 19 khoảng 1km. Tháp nằm giữa những cánh đồng khô cằn, có rất ít dấu vết của du khách đến thăm, chỉ ngoại trừ một bàn thờ cúng nhỏ nằm bên trong tháp. Có lẽ tháp Thủ Thiện cũng như các tháp chăm khác ở Tây Sơn chỉ được quan tâm bởi các nhà nghiên cứu văn hóa nhất là nghệ thuật Chăm và người dân địa phương đến chăm nom.
![](http://www.baobinhdinh.com.vn/anhthapcham/2006/12/36862/images/images37720_thapdung.jpg)
Không như một số cụm tháp Chămpa khác, tháp Thủ Thiện chỉ có một ngôi tháp. Trước năm 1985, trên đỉnh tháp Thủ Thiện bị một cây đa đồ sộ mọc lên phủ kín, vào những năm 1980 cả ngôi tháp Thủ Thiện như biến thành một gốc cây đa cổ thụ, không ai dám chặt cây đa này vì cả tháp và cây đều như đã trở thành linh thiêng, điều cũng tương tự với các tháp khác có cây mọc trên.
Tuy nhiên trận bão năm 1985 đổ bộ vào tỉnh Bình Định đã thổi bay cây đa khổng lồ khỏi đỉnh tháp, nhưng rất kỳ lạ là cây đa đổ xuống mà không hề làm hư hại lớn cho tòa tháp cổ này.
Như các ngôi tháp Chăm truyền thống khác, tháp Thủ Thiệm là một kiến trúc tháp tầng vuông gồm thân và ba tầng phía trên mô phỏng than tháp nhưng nhỏ hơn. Trên các mặt tường phía ngoài của than và các tầng tháp được tô điểm bằng các hình tháp nhỏ, đầu cùng các cột ốp góc tường có những hình điêu khắc đá nhô ra, tuy nhiên ở tháp Thủ Thiệm các cột ốp trơn, phẳng và không có hoa văn trang trí, các ô dọc trên tường nằm giữa các cột không những không được chạm khắc hoa văn mà còn biến thành một gờ nổi lớn nhô ra mạnh.
Các cửa giả ở giữa ba mặt tường Tây, Nam, Bắc và cửa ra vào phía Đông đều có hình cung nhọn lớn như mũi giáo khổng lồ phía trên, đầu các cột ốp hợp thành bộ diềm mái nhô ra mạnh, các tháp nhỏ ở góc các tầng mái không còn là một ngôi tháp thu nhỏ nữa mà biến thành một khố hình chóp nhiều tầng. Giống như các ngọn tháp chàm khác, tháp Thủ Thiện cũng rỗng chóp đỉnh ánh sáng có thế chiếu vào bên trong tháp.
Tháp có niên đại xây dựng vào khoảng thế kỷ 11 trong thời kỳ chuyển tiếp giữa phong cách Mỹ Sơn A1 và phong cách Bình Định nhưng đậm nét phong cách Bình Định nhiều hơn.
**5.** *Tháp Dương Long*
Dương Long là cả một quần thể ba ngọn tháp nằm gần nhau, đóng thẳng hàng theo trục Bắc Nam, các cửa chính đều quay về hướng Đông. Hiện nay tháp nằm trên địa phận hai thôn Vân Tương, xã Bình Hòa và An Chánh, xã Tây Bình, huyện Tây Sơn, cách huyện lị chừng 12km về phía Đông.
![](http://i188.photobucket.com/albums/z6/conlun/VN/DuongLong.jpg)
Tháp Bắc hiện đã bị hư hại nhiều nhưng vẫn còn rõ hình hài và cấu trúc. Khác với các tháp còn lại ở Bình Định, nền móng có bình đồ hình vuông, mỗi cạnh rộng chừng 12m, nhưng được tạo bởi nhiều đường gấp khúc nên giống như một hình đa giác. Tháp cao tới gần 30m, chia làm ba phần rõ rệt. Đế tháp cao vững chắc, thân tháp cao vút, trên mặt tường trang trí các trụ ốp để trơn nâng toàn bộ mái tháp. Cửa chính tuy đã bị sạt lở nhưng căn cứ vào dấu vết còn lại và nhưng tư liệu gián tiếp có thể thấy vòm cửa được tạo dáng hình mũi lao tù vút lên phía trên với nhiều lớp liên tiếp chồng khít lên nhau. Hai trụ cửa làm bằng đá trên đầu được trang trí tượng thần Garuda chân quắp hai đầu rắn. Các cửa giả mô phỏng cửa chính nhưng nhỏ hơn. Thay vì hình Garuda, trên đỉnh trụ trang trí hình lá nhĩ, vòng ngoài là thân rắn uốn quanh, bên trong là mặt Kala giữ tợn, miệng khạc ra rắn bảy đầu trong tư thế uốn lượn rất sinh động. Diềm đá ngăn cách thân và mái được chạm khắc tinh vi thể hiện hình voi và sư tử mỗi con một tư thế như vừa chạy vừa đùa giỡn kết thành dải chạy vòng quanh. đường chạm khắc mềm mại, uyển chuyển, nhịp nhàng trông rất sống động. Bộ mái có cấu trúc bốn tầng nhỏ dần về phía trên và kết thúc bằng một búp sen lớn trên đỉnh tháp. Diềm ngăn cách giữa các tầng và ô khám chính giữa mỗi tầng đều được ghép bằng đá nguyên khối.
So với tháp Bắc, tháp Nam còn tương đối nguyên vẹn. Kích thước gần như tương đương với tháp Bắc. Hai tháp tạo thành thế đối xứng xuyên qua tháp chính. Về cấu trúc tháp Nam cũng không khác so với tháp Bắc. Duy có mô tiếp trang trí thì hầu như ít lặp lại những chủ đề đã thể hiện ở tháp Bắc, đặc biệt là dải trang trí quanh diềm mái. Trên giải giữa hoa văn trang trí là những bầu vú tròn trịa được chạm nổi xếp đều đặn sát cạnh nhau chạy vòng quanh tháp. Dải phía trên là phù điêu các đạo sĩ ngồi thiền trong khung lá đề và dải dưới cùng là hình người, sư tử và những con vật kì dị dạng đan xen với những ô trám kết giải, giữa có bông hoa nở cách xòe đối xứng. Trên các tầng mái, diềm bao quanh cũng được trang trí. Mỗi tầng thể hiện một cảnh khác nhau. Có thể thấy ở đây hình voi, sư tử , bò thần Nadin, mặt Kala, rắn thần Naga…Nghệ thuật điêu khắc, chạm trổ đã đạt tới trình độ điêu luyện. Các đề tài thể hiện vừa hoành tráng, lộng lẫy, vừa tinh tế, mềm mại. Những con vật và họa tiết trang trí vừa sống động chân thực vừa huyền ảo kì bí.
![](https://fbcdn-sphotos-f-a.akamaihd.net/hphotos-ak-xfa1/t31.0-8/664358_768882783136284_7407547097994016700_o.jpg)
Căn cứ vào mặt bằng đế tháp và phong cách nghệ thuật, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tháp Dương Long tuy vẫn còn mang nhiều đặc trưng của tháp Champa nhưng đã chịu ảnh hưởng khá đậm của nghệ thuật Kh’mer. Trong lịch sử Champa giai đoạn từ đầu thế kỷ XII đến đầu thế kỷ XIII đất nước liên tục phải chiến đấu chống lại những cuộc tiến công của Tchenla (Chân lạp). Vùng đất Vijaya đã từng bị sáp nhập vào lãnh thổ của người Kh’mer trong thời gian tương đối dài. Có khả năng tháp được xây dựng vào thời kì Champa bị người Kh’mer đô hộ, nghĩa là trong khoảng thế kỷ XII-XIII. Nhìn trong bố cục tổng thể cũng như xem xét chi tiết từng tháp, cụm tháp Dương Long là một quần thể kiến trúc bề thế và có thể nói là đẹp nhất trong số các tháp Champa còn lại ở miền Trung. Vẻ đẹp của di tích càng được tôn lên nhờ cảnh quan xung quanh.
**6.** *Tháp Phú Lốc*
Tháp Phú Lốc (còn được gọi với tên khác là Thốc Lốc, Phốc Lốc, Phú Lộc) tọa lạc tại thôn Châu Thành, xã Nhơn Thành, Bình Định. Từ trước tới nay nhân dân vẫn thường gọi tháp là Thốc Lốc, Phốc Lốc, Phú Lốc, Phú Lộc mà không hiểu nghĩa của những tên tháp này. Trong các thư tịch cổ, tên tháp còn được chép là Phước Lộc.
![](http://static.panoramio.com/photos/large/91662028.jpg)
So với tháp Cánh Tiên, trang trí trên tháp Phú Lốc có phần đơn giản hơn. Các cột đá ốp xung quanh thân tháp thẳng trơn. Giống như mọi tháp Champa, Phú Lốc cũng có ba cửa giả và một cửa chính hướng về phía Đông. Vòm cửa hình lưỡi mác vút lên cao tới 6m. phần trang trí chủ yếu được thể hiện trên các cửa giả. Bao quanh phầm trên mỗi vòm của là các phù điêu trang trí. Cửa giả có tới ba tầng, nhỏ dần về phía trên, tạo thành một hình khối giống như 3 lưỡi mác nhọn xếp nối nhau vút lên sát diềm mái.
Mái tháp có ba tầng, ngăn cách với phần thân bởi một diềm đá để trơn không trang trí. Tầng mái không còn được nguyên vẹn, được tạo dáng thu nhỏ dần trên phía trên với các tường được chạm khắc. Hình dáng lớp mái nhà là hình ảnh thu nhỏ của tháp chính nhưng các hàng cột ốp dọc có hoa văn xoắn kết dài. Các cửa trên mái tháp trông giống như những khám thờ, bao quanh phia trên vòm cửa nhọn được trang trí hoa văn lá lật xoắn đối xứng.
Tháp nằm trên đồi cao trông có vẻ trơ trọi, đìu hiu, nhưng lên tới chân tháp, phóng tầm mắt ra bốn hướng thì thấy cảnh trí xung quanh thật kỳ vĩ. Tại đây có thể nhìn thấy cả vùng đồng bằng rộng lớn của hai huyện An Nhơn và Phù Cát.
Cũng trên địa phận của xã Nhơn Thành, cách tháp Phú Lốc không xa, trên một quả đồi phía bắc thôn Châu Thành hiện còn phế tích một tòa tháp khác. Dấu tích còn lại là nền móng của ba khối tháp đã bị sập đổ. Gạch, đá đổ xuống chất thành gò. Trong đóng phế tích hoang tàn còn tìm thấy những mảnh đá chạm khắc, trang trí các điểm góc và đặc biệt là một phù điêu bằng đá tạo dáng khá đẹp, có lẻ là chỏm nóc.
Khi nói về tháp Phú Lốc, sách đại Nam nhất thống chí có chép: “Phú Lốc có tháp cổ ở hai thôn Châu Thành và Phú Thành, huyện Phù Cát”. Theo đó, tháp ở Nhơn Thành chính là tháp Thốc Lốc hiện nay, còn tháp Nhơn Thành là phế tích quần thể kiến trúc tháp ở thôn Châu Thành.
**7.** *Tháp Bánh Ít*
Tháp Bánh Ít là một trong bảy cụm Tháp trên đất Bình Ðịnh, một khu di tích đẹp, đặc sắc và còn lại nhiều tháp nhất, có giá trị văn hóa độc đáo trong kiến trúc của Việt Nam, được tạo lập vào giai đoạn cuối thế kỷ XI đến đầu thế kỷ XII, dưới thời trị vì của hai quốc vương Harivarman IV và V.
Tháp Bánh Ít có bốn ngọn được xây trên một đồi núi đất đỏ, to, cao, trông có vẻ hùng vĩ, uy nghi, vượt hẳn những ngọn tháp khác. Ngọn to nhất cao 22m xây ở đỉnh đồi, nhìn từ xa trông giống như chiếc bánh ít lá gai. Chung quanh ngọn tháp chính, còn có ba ngọn tháp phụ, hình dáng thấp và nhỏ bé hơn nhiều. Trong ba ngọn tháp này, có hai ngọn giống như hai chiếc bánh ít ngọt và một ngọn giống cái bánh ít mặn, đều lột trần. Mỗi tháp là một kiến trúc riêng biệt mang sắc thái khác nhau, trên đỉnh mỗi tháp đều có tượng thần Siva làm bằng đá.
Tháp cổng phía đông cao chừng 13m, xây trên bình đồ hình vuông, mỗi chiều 7m, chất liệu hoàn toàn bằng gạch đá ong. Tháp mở ra hai cửa thông nhau theo hướng Đông - Tây. Ðây là kiến trúc Gopura với vòm cửa hình mũi giáo, có nhiều lớp liên tiếp vút lên phía trên. Hai mặt Bắc và Nam là hai cửa giả, bịt kín. Thân tháp có những rãnh dọc được xoi lõm, tạo thành những cột ốp có dáng cao vút, thanh thoát nhẹ nhàng.
Một tháp cổng phía Nam cao chừng 10m có phần kiến trúc giống tháp cổng phía Đông và cùng phong cách kiến trúc Bình Ðịnh: bình đồ vuông, cửa hình mũi giáo, thân được tạo các cột ốp... Song ở tháp cổng phía nam có những đặc điểm riêng như bốn cửa thông nhau. Ðây là kiến trúc Posah có bộ mái khá đặc biệt, các tầng mái nhỏ dần về phía trên. Mỗi tầng đều có hàng cột thể hiện theo lối thắt giữa, phình ra ở hai đầu trông giống như những quả bầu nậm, tạo cho di tích giá trị riêng biệt.
Tháp chính nằm trên đỉnh đồi, bình đồ hình vuông, mỗi chiều đo được 11m, có một cửa chính ở phía Đông và ba cửa giả. Ðây là kiến trúc Kalan với cửa chính nhô ra khỏi mặt tường đến 2m, vòm cửa hình mũi giáo, chính giữa vòm có phù điêu mặt Kala. Diềm mái vòm là một băng phù điêu hình khỉ thần HaNuMan đang múa. Ở các cửa giả nhô ra ít hơn, diềm mái vòm lại được tạo các phù điêu Gajasimha (mình người đầu voi). Thân tháp chính có năm cột dọc, rãnh kép, vừa làm cho tường vững chãi, vừa tạo dáng thanh thoát. Bộ diềm mái ngăn cách với thân được ốp bằng những khối đá sa thạch, gắn liền với nhau thành một mảng. Ba mái có ba tầng mô tả như thân tháp nhưng nhỏ dần về phía đỉnh. Các tầng mái, ngoài hệ thống cột và cửa giả còn có những bức trang trí hoa văn. Tầng một, ở phía Nam tạc hình sư tử, phía Tây và Đông trang trí bò thần Nadin, phía Bắc thể hiện mặt Kala nhìn thẳng, bên trong tầng còn có những tượng thờ bằng đá.
Cách tháp chính không xa, về phía Nam bạn gặp một kiến trúc lạ mắt, độc nhất vô nhị ở Bình Ðịnh. Tháp cao độ 10m, bình đồ hình chữ nhật, chiều dài 12m, chiều rộng 5m. Cửa chính mở ra phía Đông, dẫn sâu vào lòng tháp, thông với cửa trỏ ra ở phía Bắc và Nam. Ðặc biệt mái tháp được tạo dáng lõm ở giữa, vút lên ở hai đầu, giống hình yên ngựa. Tháp này giống như tháp phụ trong quần thể tháp Poklongarai ở Ninh Thuận. Ðế tháp hơi nhô ra so với thân tháp, xây giật cấp vuông vức tạo thành bệ đỡ vững chắc. Thân tháp có phù điêu chim thần trong tư thế hai cánh giơ cao như nâng đỡ cả phần trên của tháp.
Ðồi núi của tháp Bánh Ít có nhiều trãng to, rộng, ở về cuối làng Huỳnh Kim, đầu các làng Ðại Lộc, Phong Niên, Vạn Mỹ và nằm bên cạnh dòng Tân An, sát cạnh quốc lộ số 1, bên cạnh cây số 1214 cách Qui Nhơn 15 km. Ở đây phong cảnh hữu tình, có gió mát cây xanh, cảnh vật kỳ thú yên tĩnh, có cây trái thơm ngọt trong mùa hè, phơi màu tươi thắm ở trên những trãng của đồi núi tĩnh lặng. Hơn nữa nơi đây có nhiều đá son, có giống chim "tò le" kêu rất kỳ lạ.
Di tích Tháp Bánh Ít cũng hội tụ nhiều nét kiến trúc khác nhau, là một trong những công trình đền tháp lớn nhất còn lại của Vương Triều Chămpa đang được các nhà nghiên cứu quan tâm.
**8.** *Bãi Tắm Hoàng Hậu*
Nằm trong khu Ghềnh Ráng, cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 3km về phía Đông Nam, bãi tắm Hoàng Hậu (
*Bãi Trứng*) được xem là bãi tắm đẹp nhất Bình Định. ![](http://vemaybaythanhhoang.com/wp-content/uploads/2014/04/Ve-may-bay-Vietjet-TPHCM-di-Quy-Nhon-gia-re-nhat.jpg)
Hai bên ghềnh đá nhô cao như những chàng vệ sĩ hứng tấm lưng trần chắn những đợt sóng lớn liên tục xô vào bờ, tung lên cao những đám bọt trắng xóa như pháo thăng thiên. Nhà hàng Hoàng Hậu mới được xây dựng đẹp và khang trang, càng làm cho khung cảnh nơi đây thêm thơ mộng.
Không bút nào tả được cảm giác tuyệt vời khi bạn giẫm bàn chân trần lên những viên đá tròn, nhẵn như trứng chim khổng lồ, nằm xếp lên nhau trên bãi biển.
Đến đây bạn sẽ được đắm mình trong không gian yên tĩnh, hài hoà của gió núi và sóng biển. Bãi tắm Hoàng Hậu - món quà của thiên nhiên ưu đãi cho con người nơi đây.
Xem thêm:
[Khám phá nhà thờ đá Ghềnh Ráng - Bình Định](http://dulichbanvatoi.vn/news/Kham-pha/Kham-pha-nha-tho-da-Ghenh-Rang-Binh-Dinh-284/) **9. Hòn Vọng Phu**
Hòn Vọng Phu thuộc thôn Chánh Oai, xã Cát Hải, huyện Phù Cát, tỉnh
**, là hai khối đá, một cao, một thấp trông tựa hình người. Từ phía biển nhìn vào giống như một người đàn bà tay dắt con đang ngóng nhìn ra phía khơi xa. Đá Vọng phu cao cách mặt biển 700m, thời Tây Sơn khởi nghĩa nơi đây là "Vọng hải đài" có thể kiểm soát một vùng trời biển rộng lớn. Tác phẩm như có hồn của tạo hoá đã khiến con người phải động lòng. Khối đá xanh đứng hoài dưới nắng mưa, thi gan cùng năm tháng đã biểu tượng cho lòng chung thuỷ của nghĩa vợ chồng trong tâm thức dân gian.** [Bình Định](http://dulichbanvatoi.vn/news/Binh-Dinh/)
Hòn Vọng Phu ở Bình Định là hoá thân của một phụ nữ gặp cảnh đời éo le. Sự tích kể lại rằng, từ thuở xa xưa có một gia đình chỉ sinh được hai ngươì con, một trai, một gái. Lúc còn nhỏ tuổi, người anh lỡ tay làm người em bị vỡ đầu, máu ra lênh láng. Sợ quá, người con trai bỏ nhà trốn đi biệt xứ. Thế rồi năm tháng qua đi, sự đời trớ trêu lại se kết họ nên duyên vợ chồng. Hạnh phúc giản dị và êm đềm đã đến với họ, nhất là sau khi hai người sinh hạ được một đừa con. Nào ngờ đến một ngày nọ, người chồng tình cờ phát hiện ra rằng người vợ chính là em gái ruột của mình. Đau đớn và ân hận đến khôn cùng, người chồng đành lặng lẽ bỏ đi không một lời giã biệt. Không mảy may hay biết về duyên cớ ra đi của chồng, người phụ nữ thương nhớ khôn nguôi mới dắt con lên ngọn núi ngóng trông cho đến khi hoá thành đá.
Có thể đây chỉ là một sự tích do dân gian thêu dệt, nhưng nó cứ được truyền từ đời này qua đời khác như một lời nhắc nhở và gửi gắm vào đó sự cảm phục đức thuỷ chung, một phẩm hạnh có thực của người phụ nữ Việt Nam.
**10.** *Hồ Núi Một*
Núi Một nằm ở phía Tây Nam tỉnh Bình Định, trên bản đồ có hình dạng như một con sâu nằm vắt ngang ranh giới giữa hai huyện Vân Canh và An Nhơn. Nguyên là một thung lũng được dãy núi An Trường bao bọc, sau năm 1975 hồ đã được quy hoạch thành một hồ chứa nước điều tiết nước cho sông Côn.
![](http://img.news.zing.vn/img/151/151542.jpg)
Từ thành phố Qui Nhơn, theo quốc lộ 19 đi về phía Tây 30km, đến địa phận thôn An Trường thì rẽ trái, đi độ 8km nữa là tới. Hồ Núi Một rộng mênh mông, phẳng lặng, mặt nước trong xanh có thể soi rõ mặt người với bầu không khí mát lạnh, trong lành làm bạn như quên đi sự mệt mỏi.
Xung quanh hồ là suối, thác, hang động, rừng nguyên sinh, cùng với mặt nước hồ phẳng lặng, trong xanh, tạo nên một khung cảnh sơn thuỷ sông, suối, núi, hồ lãng mạn. Bạn có thể ngồi thuyền hơn 40 phút trên hồ khám phá thiên nhiên quanh thung lũng, lên rừng tham quan Thác Đổ, Thạch Động, làng dân tộc.
Ngôi làng nhỏ của dân tộc Bana hiện ra len lỏi nơi cuối hồ như món quà lưu niệm đáng giá dành tặng cho chuyến đi ngắn ngày. Thềm làng ngoan ngoãn đón đưa những chuyến đò mưu sinh, nơi đây có hơn 90 hộ dân đã tạo ra bản làng thực sự là những trang đời sinh động. Làng hoang sơ từ mái nhà đến tận tư duy sinh tồn của người dân, sự đa sắc từ các mối quan hệ trong gia đình này là một minh chứng thuyết phục cho bản năng yêu thương của loài người.
Hồ Núi Một vẫn vẹn nguyên nét đẹp hoang sơ của rừng già, thân cây ngập trong nước, từng đàn hồ điệp bay lượn trên mặt hồ phẳng lặng, bốn bề núi non trùng điệp, chim hót líu lo tạo nên khung cảnh thanh bình hiếm có cho đất An Nhơn. Những ngọn thác nhỏ nước chảy róc rách, nhiều loại hoa rừng không tên đẹp xao xuyến lòng người.
**11.** *Suối nước nóng Hội Vân*
Thuộc địa phận xã Cát Trinh, huyện Phù Cát, cách TP Quy Nhơn 48km về phía Tây Bắc, suối nước nóng Hội Vân là danh thắng được nhiều du khách biết đến bởi cảnh đẹp thanh tao, kỳ ảo và có giá trị trong việc điều dưỡng chữa bệnh như: thấp khớp, tim mạch và các bệnh ngoài da…
![](http://travel.zizi.vn/Resources/Editor/Images/suoinuocnonghvan2.jpg)
Nguồn nước khoáng nóng thiên nhiên ở suối Hội Vân có nhiệt độ bề mặt dao động từ 70 - 800C vô trùng, chứa khoảng 20 chất khoáng có ích với nồng độ thích hợp, có tác dụng tốt cho việc chữa bệnh. Đến đây, du khách sẽ được thưởng thức trứng gà, trứng cút được luộc ở các vũng nước nóng, bình dân nhưng ngon do du khách tự làm; sau đó thả mình xuống dòng nước ấm hay tắm nắng trên những dải cát dài trắng mịn, sẽ mang lại cho du khách cảm giác tuyệt vời, thoải mái, một chuyến du lịch thú vị và có lợi cho sức khỏe.
Với cảnh đẹp thiên nhiên kì thú, nguồn “thuốc tiên” thiên nhiên kì bí này, suối khoáng Hội Vân đã và đang là điểm du lịch thu hút ngày càng đông du khách ưa thích loại hình du lịch thiên nhiên kết hợp với nghỉ ngơi chữa bệnh; đến đây để vừa chiêm ngưỡng, thưởng ngoạn cảnh đẹp vừa nghỉ ngơi tận mình ngâm mình và tắm nước suối Tiên.
**12.** *Hầm Hô*
Về Bình Định, bên cạnh nét đẹp huyền thoại của 7 cụm tháp Chàm nổi tiếng, đến huyện Tây Sơn du khách sẽ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp huyền ảo của thắng cảnh Hầm Hô.
![](http://thethaovietnam.vn/dataimages/201306/original/images705752_1067120868_8dfbdb2dc5_o_1_.jpg)
Hầm Hô là nơi gặp gỡ của hai nhánh sông Đồng Hưu và sông Cát đổ vào sông Phú Phong. Thắng cảnh là cả một khúc sông dài tới gần 3km, hai bên bờ là những khối đá trập trùng, chỗ thì dựng đứng như thành vách, nơi thì chồng chất lên nhau thành đống, lại có đoạn đá nhọn lởm chởm như những thanh gươm dựng đứng. Những lùm cây xanh làm dịu đi vẻ hiểm trở của những vách đá nhấp nhô. Những bụi sim với màu lá xanh, hoa tím xen lẫn những khóm phong lan cheo leo trên đá, lửng lơ trên những cành cây.
Đến với Hầm Hô, du khách không chỉ đắm mình vào cảnh núi non hùng vĩ mà còn tận hưởng những tuyệt tác của thiên nhiên ngay dưới lòng sông. Với chiều rộng trên dưới 30 mét, lòng sông chi chít những trụ đá hoa cương thiên hình vạn trạng.
Vào mùa nước cạn, những ngày trời trong xanh, khi những tia nắng ban mai rọi xuống, những khối đá hoa cương ánh lên muôn màu lóng lánh, rực rỡ như ngàn vạn viên kim cương khoe mình trên làn nước trong xanh. Mỗi trụ đá mang cho mình một hình dáng riêng, chắp cánh cho trí tưởng tượng của du khách nơi đây; đá lớn, đá nhỏ, khối vuông, khối tròn, có những cụm nhìn tựa đàn voi đang tắm, có những dãy trông như thể bầy ngựa đang phi…
Nếu có dịp du ngoạn bằng thuyền đi dọc sông, du khách sẽ có dịp đắm mình vào thế giới huyền ảo của thiên nhiên. Cảnh vật kỳ thú nơi đây bắt đầu với bờ đập nước trong veo và mát lạnh. Vượt qua bờ đập, đi ngược dòng sông một đoạn khách sẽ gặp một vách đá dựng đứng như tường thành với cái tên dân gian Hòn Đá Thành.
Ngược về phía thượng nguồn, độ dốc càng lớn, nước chảy càng mạnh. Từng đoạn, từng đoạn chia khúc thành những thác nhỏ, nước chảy ầm ầm dội vào vách núi, cảnh vật càng thêm huyền ảo. Đây đó vang lên tiếng gù của chim Cu Gáy, tiếng hót véo von của chim Khướu, chim Vành Khuyên, tiếng kêu tích tích của những chú chim Sâu. Thỉnh thoảng lại vang lên tiếng Tắc Kè vọng lại từ những hốc đá, lùm cây.
Ngoài việc thưởng ngoạn cảnh đẹp kì ảo của thiên nhiên, du khách còn có dịp sống lại những ngày tháng hào hùng của lịch sử. Tại nơi đây, hơn hai trăm năm về trước vị danh tướng Võ Văn Dũng đã rèn quân luyện võ để rồi sau đó hợp lực với các thủ lĩnh Tây Sơn phất cờ khởi nghĩa. Cũng ở nơi này, anh hùng Mai Xuân Thưởng đã xây dựng căn cứ kháng Pháp. Danh thắng này vì thế còn có ý nghĩa thiêng liêng của một chứng tích lịch sử.
**13.** *Ghềnh Ráng*
Danh thắng quốc gia Ghềnh Ráng, cách trung tâm thành phố Quy Nhơn 3km về phía Đông Nam. Ghềnh Ráng như một tác phẩm nghệ thuật do thiên nhiên xếp bày với quần thể sơn thạch chạy sát biển, đá tạo thành hang, thành rạng, thành ghềnh hết sức hấp dẫn. Ghềnh Ráng có diện tích chừng 35ha, có bãi cát trắng chạy dài, nước biển trong xanh, phong cảnh đẹp hữu tình, khí hậu mát lành.
![](http://img2.news.zing.vn/2013/02/22/g4.jpg)
Phía trên sườn đồi (với tên gọi là đồi thi nhân) có mộ nhà thơ Hàn Mạc Tử - một thi sĩ nổi tiếng trong làng thi ca Việt Nam. Mới đây, khu mộ và vùng chung quanh được nâng cấp làm cho nơi đây thêm đẹp, thoáng đãng đúng như tên gọi.
Ðứng từ đỉnh đồi nhìn về hướng bắc, du khách có thể ngắm bao quát toàn bộ phía đông thành phố Quy Nhơn và xa hơn là bán đảo Phương Mai với đầm Thị Nại đẹp như một bức tranh thủy mặc.
Ðến Ghềnh Ráng du khách sẽ xuýt xoa bởi vẻ đẹp hữu tình, để rồi ngạc nhiên bởi một thắng cảnh mà vừa đụng chân xuống biển nghe sóng vỗ lại có thể trèo ngay lên núi nghe chim hót. Ngay cạnh thành phố lại có được một vùng yên tĩnh và êm ả đến như vậy. Phía nam Ghềnh Ráng khoảng 3km là Quy Hòa, một khu du lịch biển đẹp gắn liền với làng phong Quy Hòa, nơi ghi dấu khoảng thời gian cuối đời của nhà thơ
**.** *Hàn Mạc Tử*
Như một nốt nhạc thanh tao trên cung đàn Vịnh Quy Nhơn, nối trung tâm thành phố và danh thắng Ghềnh Ráng uy nghi và bãi Hoàng Hậu nên thơ, quanh năm du dương bởi những đợt sóng xanh vỗ lên bãi cát vàng óng ả. Với phong cảnh lãng mạn êm đềm, sẽ là nơi tham quan và khám phá miền đất Quy Nhơn - Bình Đình huyền thoại.
**14.** *Thành Hoàng Đế*
Thành Đồ Bàn (Thành Hoàng Đế) được xây dựng dưới triều đại vua Yangpuku Vijaya vào cuối thế kỷ X, là kinh đô cuối cùng của vương quốc Chămpa từ thế kỷ XI đến thế kỷ XV. Đến năm 1775, thành được triều đại Tây Sơn xây dựng lại, trên nền của kinh đô Trà Bàn, là nơi đặt đại bản doanh của nghĩa quân Tây Sơn trong giai đoạn đầu và sau đó là kinh đô của chính quyền trung ương Hoàng Đế Thái Đức - Nguyễn Nhạc.
![](http://www.seagullhotel.com.vn/upload/hinhsp/151440_lonthanh%20hoang%20de%201.jpg)
![](http://annhon.binhdinh.gov.vn//upload/images/thanhDoBan.jpg)
Ngoài các vòng tường thành kiên cố, thành còn được phòng vệ bằng cả một hệ thống sông ngòi, núi, đồi, gò tự nhiên và nhân tạo bao bọc xung quanh. Sông Đập Đá tách ra ở Thiết Trụ, xã Nhơn Mỹ rồi hợp lại ở Lý Tây, xã Nhơn Thành, bao bọc thành Hoàng Đế như một con hào tự nhiên, đồng thời là con đường thủy thuận lợi. Cùng với tuyến sông - hào, các gò núi quanh thành cũng đóng vai trò không nhỏ trong hệ thống phòng thủ. Phía Nam thành có gò Vân Sơn, gò Tập - nơi trước đây dùng để luyện tập quân sĩ, xa hơn gò Tập một chút là ngọn núi Long Cốt án ngữ phía trước cửa thành.
**15.** *Chùa Thập Tháp Di Đà*
Chùa Thập Tháp nằm giữa một vùng quê cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 30km về phía Bắc, thuộc thôn Vạn Thuận, xã Nhơn Thành, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định. Ngôi chùa cổ kính này do Thiền sư Nguyên Thiều sáng lập.
![](http://www.seagullhotel.com.vn/upload/hinhsp/152010_lonchua%20thap%20thap%203.jpg)
![](http://giacngo.vn/UserImages/1/2008/12/01/thapthap-9.gif)
![](http://xmedia.nguoiduatin.vn/2013/03/25/d60fd09e42c63b60d221241a5f5283db-1.jpg)
![](http://danviet.vn/Uploaded/Share/2014/03/04/A_1.jpg.ashx?width=600)
Từng nụ cười, ánh mắt của mỗi pho tượng đều hàm chứa những triết lý về cõi nhân sinh, cuộc sống và sự vĩnh hằng. Ngoài những bức hoành phi, bao lam, tủ thờ, bàn ghế được chạm khắc, cẩn xà cừ công phu tỉ mỉ, chùa còn lưu giữ đôi câu đối do chính chúa Nguyễn Phúc Chu viết tặng năm 1691, bức hoành phi của vua Minh Mạng ban tặng và bộ kinh cổ làm bằng giấy khổ lớn, chữ to bằng đầu ngón tay út. Được biết, bản kinh cổ này do Thiền sư Nguyên Thiều thỉnh từ Trung Hoa sang lúc phụng mệnh chúa Nguyễn về nước vào cuối thế kỷ XVII. Đó thực sự là những tác phẩm nghệ thuật có giá trị về lịch sử, văn hóa của Phật giáo Việt Nam.
Trong tất cả các chùa chiền ở miền Trung Việt Nam được xây dựng vào thời Lê Nguyễn thì chùa Thập Tháp Di Đà ở Bình Định là ngôi chùa cổ thuộc phái thiền Lâm Tế. Qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, dù cái cũ và mới đan xen nhưng chùa vẫn giữ được tổng thể hài hòa. Năm 1990, chùa Thập Tháp Di Đà được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích văn hóa - lịch sử cấp quốc gia. Hàng năm, chùa đón tiếp hàng ngàn Phật tử và du khách trong và ngoài nước đến tham quan chiêm bái.
**16.** *Nhà Thờ Chánh Tòa Quy Nhơn* **(còn có danh hiệu Đức Mẹ Lên Trời và còn có tên khác là nhà thờ Nhọn) tọa lạc tại 122 đường Trần Hưng Ðạo, Thành Phố Quy Nhơn.** *Nhà thờ Chánh tòa Quy Nhơn* ![](http://media.dulich24.com.vn/diemden/nha-tho-chanh-toa-quy-nhon-4319/nha-tho-chanh-toa-quy-nhon.jpg)
**17.** *Bảo tàng Quang Trung*
Bảo tàng Quang Trung cách thành phố Qui Nhơn 50km về phía Tây Bắc, thuộc làng Kiên Mỹ, xã Bình Thành, huyện Tây Sơn. Bảo tàng được xây dựng năm 1978 theo lối kiến trúc cổ, dáng vẻ uy nghiêm.
![](http://tayson.binhdinh.gov.vn/upload/images/quang%20trung.jpg)
Trong bảo tàng có 3 nhóm nhà chính, gợi ra 3 hướng tỏa vào sân tượng , cùng với đường vào từ phía cổng bảo tàng, tạo nên bố cục sân tượng tròn và cân đối, mở ra 4 hướng, xong lại tụ vào 1 điểm: đó là nơi đặt tượng đài Quang Trung - Nguyễn Huệ. Nhìn bề ngoài, kiến trúc Bảo tàng Quang Trung mang đường nét cổ, với những hàng cột được nhắc lại có nhịp điệu và những lớp mái cong khỏe khoắn nhưng vẫn lãng mạn, hài hòa.
Trước sân rộng có cổng tam quan, tiếp đó là nhà bia ghi công lao của Quang Trung - Nguyễn Huệ viết bằng chữ quốc ngữ. Chính điện gồm ba gian, gian giữa thờ Quang Trung - Nguyễn Huệ, có bức tranh ông cưỡi ngựa đặt trong khung kính, gian bên trái thờ Nguyễn Nhạc, gian bên phải thờ Nguyễn Lữ. Hai đầu hồi là ban thờ các văn thần võ tướng nhà Tây Sơn như: Trần Quang Diệu, Bùi Thị Xuân, Võ Văn Dũng, Ngô Thì Nhậm, Ngô Văn Sở, Trần Văn Kỷ…
![](http://www.baoanhdatmui.vn/vcms/media/photos/2011/12/cm707/18/2.jpg)
[đang chờ các bạn khám phá](http://dulichbanvatoi.vn/news/Danh-lam-Thang-canh/Nhung-dia-diem-du-lich-hap-dan-o-Binh-Dinh-221/) **Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Bình Định** **Nguồn tin:**Tổng hợp **® Ghi rõ nguồn dulichbanvatoi.vn khi sử dụng lại thông tin từ website này.** ![ Hot!](http://linkhay.com/templates/images/guide/button4.jpg)
![ Hot!](http://linkhay.com/templates/images/guide/button4.jpg)
[Pin It](http://pinterest.com/pin/create/button/)
Kết bạn với Du lịch Bạn Và Tôi
Thích và chia sẻ
#### Theo dòng sự kiện
-
[Khám phá tháp Đôi Quy Nhơn](/news/Kham-pha/Kham-pha-thap-Doi-Quy-Nhon-488/)(25/08/2014)
-
[10 điểm đến kỳ thú ở miền đất võ Bình Định](/news/Kham-pha/10-diem-den-ky-thu-o-mien-dat-vo-Binh-Dinh-381/)(11/04/2014)
-
[Khám phá nhà thờ đá Ghềnh Ráng - Bình Định](/news/Kham-pha/Kham-pha-nha-tho-da-Ghenh-Rang-Binh-Dinh-284/)(09/11/2013)
-
[Biển Nhơn Lý - Thắng cảnh đẹp của Bình Định](/news/Danh-lam-Thang-canh/Bien-Nhon-Ly-Thang-canh-dep-cua-Binh-Dinh-224/)(02/09/2013)
-
[Ba món ngon chính gốc Bình Định](/news/Cam-nang/Ba-mon-ngon-chinh-goc-Binh-Dinh-135/)(22/07/2013)
#### Những tin mới hơn
-
[Những điểm du lịch hấp dẫn ở Khánh Hòa](/news/Danh-lam-Thang-canh/Nhung-diem-du-lich-hap-dan-o-Khanh-Hoa-237/)(09/09/2013)
-
[Những địa điểm thiên nhiên đẹp nhất ở Huế](/news/Danh-lam-Thang-canh/Nhung-dia-diem-thien-nhien-dep-nhat-o-Hue-238/)(09/09/2013)
-
[Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Hà Tĩnh](/news/Danh-lam-Thang-canh/Nhung-dia-diem-du-lich-hap-dan-o-Ha-Tinh-240/)(11/09/2013)
-
[Du lịch Cầu ngói chợ Thượng - Nam Định](/news/Danh-lam-Thang-canh/Du-lich-Cau-ngoi-cho-Thuong-Nam-Dinh-241/)(12/09/2013)
-
[Những địa điểm du lịch nổi tiếng miền Bắc Việt Nam](/news/Danh-lam-Thang-canh/Nhung-dia-diem-du-lich-noi-tieng-mien-Bac-Viet-Nam-233/)(07/09/2013)
-
[Những điểm du lịch hấp dẫn ở Quảng Ngãi](/news/Danh-lam-Thang-canh/Nhung-diem-du-lich-hap-dan-o-Quang-Ngai-232/)(05/09/2013)
-
[Thắng cảnh Ngàn Nưa - Thanh Hóa](/news/Danh-lam-Thang-canh/Thang-canh-Ngan-Nua-Thanh-Hoa-226/)(03/09/2013)
-
[Những thác nước đẹp ở Thanh Hóa](/news/Danh-lam-Thang-canh/Nhung-thac-nuoc-dep-o-Thanh-Hoa-228/)(04/09/2013)
-
[5 khu du lịch sinh thái tuyệt vời ở miền Nam](/news/Danh-lam-Thang-canh/5-khu-du-lich-sinh-thai-tuyet-voi-o-mien-Nam-230/)(05/09/2013)
-
[Biển Nhơn Lý - Thắng cảnh đẹp của Bình Định](/news/Danh-lam-Thang-canh/Bien-Nhon-Ly-Thang-canh-dep-cua-Binh-Dinh-224/)(02/09/2013)
#### Những tin cũ hơn
-
[Măng Đen danh thắng tuyệt đẹp ở Kon Tum](/news/Danh-lam-Thang-canh/Mang-Den-danh-thang-tuyet-dep-o-Kon-Tum-217/)(31/08/2013)
-
[Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Kon Tum](/news/Danh-lam-Thang-canh/Nhung-dia-diem-du-lich-hap-dan-o-Kon-Tum-216/)(31/08/2013)
-
[Chốn thần tiên ở Ngũ Hành Sơn - Đà Nẵng](/news/Danh-lam-Thang-canh/Chon-than-tien-o-Ngu-Hanh-Son-Da-Nang-214/)(29/08/2013)
-
[Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Phú Yên](/news/Danh-lam-Thang-canh/Nhung-dia-diem-du-lich-hap-dan-o-Phu-Yen-212/)(28/08/2013)
-
[Những điểm du lịch hấp dẫn ở Đắk Nông](/news/Danh-lam-Thang-canh/Nhung-diem-du-lich-hap-dan-o-Dak-Nong-210/)(26/08/2013)
-
[Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Đắk Lắk](/news/Danh-lam-Thang-canh/Nhung-dia-diem-du-lich-hap-dan-o-Dak-Lak-209/)(26/08/2013)
-
[Những điểm du lịch hấp dẫn ở Quảng Nam](/news/Danh-lam-Thang-canh/Nhung-diem-du-lich-hap-dan-o-Quang-Nam-207/)(25/08/2013)
-
[Địa điểm du lịch hấp dẫn ở phố cổ Hội An](/news/Danh-lam-Thang-canh/Dia-diem-du-lich-hap-dan-o-pho-co-Hoi-An-206/)(24/08/2013)
-
[Thác Cà Đú điểm đến du lịch hấp dẫn - Quảng Ngãi](/news/Danh-lam-Thang-canh/Thac-Ca-Du-diem-den-du-lich-hap-dan-Quang-Ngai-204/)(23/08/2013)
-
[Cầu Rồng điểm du lịch hấp dẫn ở Đà Nẵng](/news/Danh-lam-Thang-canh/Cau-Rong-diem-du-lich-hap-dan-o-Da-Nang-199/)(20/08/2013)
Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Bình Định
![ Những địa điểm du lịch hấp dẫn ở Bình Định](http://dulichbanvatoi.vn/uploads/news/danhlam_thangcanh/mien_trung/thap-doi-binh-dinh.jpg)
4,0/5 5 5
### Tin mới nhất
-
[Tour du lịch Đảo Lý Sơn (2 ngày 1 đêm)](/news/Tour-du-lich/Tour-du-lich-Dao-Ly-Son-2-ngay-1-dem-438/)
-
[Đặt phòng khách sạn Rosa Đà Lạt giá rẻ](/news/Loi-khuyen-bo-ich/Dat-phong-khach-san-Rosa-Da-Lat-gia-re-560/)
-
[Khám phá lễ hội hoa đăng Thái Lan](/news/Le-hoi/Kham-pha-le-hoi-hoa-dang-Thai-Lan-559/)
-
[Chương trình tour festival hoa Đà Lạt 2015](/news/Tour-du-lich/Chuong-trinh-tour-festival-hoa-Da-Lat-2015-558/)
-
[Những món ăn Việt Nam, kinh dị trong mắt người nước ngoài.](/news/Am-thuc/Nhung-mon-an-Viet-Nam-kinh-di-557/)
-
[Tour du lịch đu dây vượt thác Đà Lạt (Dalat canyoning tour)](/news/Tour-du-lich/Tour-du-day-vuot-thac-Da-Lat-556/)
-
[10 mùa săn hoa hấp dẫn nhất ở Việt Nam](/news/Danh-lam-Thang-canh/10-mua-san-hoa-hap-dan-nhat-o-Viet-Nam-555/)
-
[Kinh nghiệm du lịch đảo Nam Du- Kiên Giang](/news/Cam-nang/Kinh-nghiem-du-lich-dao-Nam-Du-554/)
-
[Những điểm du lịch hấp dẫn ở Côn Đảo](/news/Cam-nang/Nhung-diem-du-lich-hap-dan-o-Con-Dao-552/)
-
[Tour du lịch Đà lạt xuất phát từ Hà Nội giá rẻ](/news/Tour-du-lich/Tour-du-lich-Da-lat-xuat-phat-tu-Ha-Noi-gia-re-551/)
### Tin tiêu điểm
-
[Tour du lịch Đảo Lý Sơn (2 ngày 1 đêm)](/news/Tour-du-lich/Tour-du-lich-Dao-Ly-Son-2-ngay-1-dem-438/)
-
[Đặt phòng khách sạn Rosa Đà Lạt giá rẻ](/news/Loi-khuyen-bo-ich/Dat-phong-khach-san-Rosa-Da-Lat-gia-re-560/)
-
[Khám phá lễ hội hoa đăng Thái Lan](/news/Le-hoi/Kham-pha-le-hoi-hoa-dang-Thai-Lan-559/)
-
[Chương trình tour festival hoa Đà Lạt 2015](/news/Tour-du-lich/Chuong-trinh-tour-festival-hoa-Da-Lat-2015-558/)
-
[Những món ăn Việt Nam, kinh dị trong mắt người nước ngoài.](/news/Am-thuc/Nhung-mon-an-Viet-Nam-kinh-di-557/)
-
[Tour du lịch đu dây vượt thác Đà Lạt (Dalat canyoning tour)](/news/Tour-du-lich/Tour-du-day-vuot-thac-Da-Lat-556/)
-
[10 mùa săn hoa hấp dẫn nhất ở Việt Nam](/news/Danh-lam-Thang-canh/10-mua-san-hoa-hap-dan-nhat-o-Viet-Nam-555/)
-
[Kinh nghiệm du lịch đảo Nam Du- Kiên Giang](/news/Cam-nang/Kinh-nghiem-du-lich-dao-Nam-Du-554/)
-
[Những điểm du lịch hấp dẫn ở Côn Đảo](/news/Cam-nang/Nhung-diem-du-lich-hap-dan-o-Con-Dao-552/)
-
[Tour du lịch Đà lạt xuất phát từ Hà Nội giá rẻ](/news/Tour-du-lich/Tour-du-lich-Da-lat-xuat-phat-tu-Ha-Noi-gia-re-551/)
### Bài viết
![](http://imp.accesstrade.vn/img.php?rk=00004c000387)
### Đăng ký nhận tin
### TOUR DU LỊCH
- Tin mới nhất
- Tin tiêu điểm
- Tin đọc nhiều nhất
[Tour du lịch Đảo Lý Sơn (2 ngày 1 đêm)](/news/Tour-du-lich/Tour-du-lich-Dao-Ly-Son-2-ngay-1-dem-438/) [Đặt phòng khách sạn Rosa Đà Lạt giá rẻ](/news/Loi-khuyen-bo-ich/Dat-phong-khach-san-Rosa-Da-Lat-gia-re-560/) [Khám phá lễ hội hoa đăng Thái Lan](/news/Le-hoi/Kham-pha-le-hoi-hoa-dang-Thai-Lan-559/) [Chương trình tour festival hoa Đà Lạt 2015](/news/Tour-du-lich/Chuong-trinh-tour-festival-hoa-Da-Lat-2015-558/) [Những món ăn Việt Nam, kinh dị trong mắt người nước ngoài.](/news/Am-thuc/Nhung-mon-an-Viet-Nam-kinh-di-557/) [Tour du lịch đu dây vượt thác Đà Lạt (Dalat canyoning tour)](/news/Tour-du-lich/Tour-du-day-vuot-thac-Da-Lat-556/) [10 mùa săn hoa hấp dẫn nhất ở Việt Nam](/news/Danh-lam-Thang-canh/10-mua-san-hoa-hap-dan-nhat-o-Viet-Nam-555/) [Kinh nghiệm du lịch đảo Nam Du- Kiên Giang](/news/Cam-nang/Kinh-nghiem-du-lich-dao-Nam-Du-554/)
### Cẩm nang
### Khám Phá
[Khám phá đảo Phú Quý- Bình Thuận](/news/Kham-pha/Kham-pha-dao-Phu-Quy-Binh-Thuan-553/)
Không nổi tiếng như Phú Quốc (Kiên Giang), nhưng đảo Phú Quý (Bình Thuận) cũng là địa điểm du lịch...
![ Khám phá đảo Phú Quý- Bình Thuận](/files/news/thumb/large_662f622b93ef4982a9980a7e1bf86660.jpg.png)
![ Khám phá đảo Phú Quý- Bình Thuận](/files/news/thumb/large_662f622b93ef4982a9980a7e1bf86660.jpg.png)
[Thông tin giá vé pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2015](/news/Kham-pha/Thong-tin-gia-ve-phao-hoa-quoc-te-Da-Nang-2015-539/)
Cuộc thi trình diễn pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2015 (DIFC 2015) diễn ra trong 2 đêm 28 và 29/4/2015...
![ Thông tin giá vé pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2015](/files/news/thumb/7.jpg)
![ Thông tin giá vé pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2015](/files/news/thumb/7.jpg)
[Cuộc thi bắn pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng 2015 và những thông tin cần biết](/news/Kham-pha/Cuoc-thi-ban-phao-hoa-Quoc-te-Da-Nang-2015-va-nhung-thong-tin-can-biet-538/)
Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng vừa chính thức công bố cuộc thi trình diễn pháo hoa quốc tế Đà...
![ Cuộc thi bắn pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng 2015 và những thông tin cần biết](/files/news/thumb/phao-hoa-da-nang.jpg)
![ Cuộc thi bắn pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng 2015 và những thông tin cần biết](/files/news/thumb/phao-hoa-da-nang.jpg)
### Lễ Hội
[Khám phá lễ hội hoa đăng Thái Lan](/news/Le-hoi/Kham-pha-le-hoi-hoa-dang-Thai-Lan-559/)
Đến Thái Lan vào tháng 11 năm nay, bạn có dịp được chiêm ngưỡng một trong những cảnh tượng đẹp nhất...
![ Khám phá lễ hội hoa đăng Thái Lan](http://c0.f21.img.vnecdn.net/2013/11/14/Yi-Peng-11-4870-1384402219.jpg)
![ Khám phá lễ hội hoa đăng Thái Lan](http://c0.f21.img.vnecdn.net/2013/11/14/Yi-Peng-11-4870-1384402219.jpg)
[Rùng rợn với lễ hội hành xác dị nhất Việt Nam](/news/Le-hoi/Rung-ron-voi-le-hoi-hanh-xac-di-nhat-VIet-Nam-540/)
Từ rất lâu, người dân miền Tây Nam bộ đã truyền tai nhau về một lễ hội hành xác rùng rợn dị nhất nhì...
![ Rùng rợn với lễ hội hành xác dị nhất Việt Nam](/files/news/thumb/1426212039-le-hoi-hanh-xc2.jpg)
![ Rùng rợn với lễ hội hành xác dị nhất Việt Nam](/files/news/thumb/1426212039-le-hoi-hanh-xc2.jpg)
[Những lễ hội đặc sắc vào dịp ra tết ở Việt Nam](/news/Le-hoi/Nhung-le-hoi-dac-sac-vao-dip-ra-tet-o-Viet-Nam-534/)
Đi hội Xuân là một thú vui và là nét đẹp văn hóa của cha ông ta từ ngàn xưa. Có những Lễ hội để...
![ Những lễ hội đặc sắc vào dịp ra tết ở Việt Nam](/files/news/thumb/le-hoi.jpg)
![ Những lễ hội đặc sắc vào dịp ra tết ở Việt Nam](/files/news/thumb/le-hoi.jpg)
[Du lịch Bạn và tôi](http://dulichbanvatoi.vn/)I [Du lịch Măng Đen](http://dulichmangden.blogspot.com/)I [Du lịch Đà Lạt](http://greendalat.com/)I [Liên kết du lịch](http://lienketdulich.com/)I [Đức mẹ Măng Đen](http://xn--cmmngen-b4a6jg1264fnqa.vn/) [Tour du lịch Đà Lạt 1 ngày](http://www.dulichdalat24h.com/2015/11/tour-du-lich-lat-1-ngay.html) [Tour du lịch Đà Lạt từ Hà Nội](http://www.dulichdalat24h.com/2015/11/tour-lat-tu-ha-noi-4-ngay-3-em.html) [Festival hoa Đà Lạt](http://www.festivalhoadalat.com/) [Tour nội thành Đà Lạt 1 ngày -](http://www.dulichdalat24h.com/2015/09/tour-lat-1-ngay-tour-du-lich-lat-1-ngay.html) [Tour ngoại thành Đà Lạt 1 ngày](http://www.dulichdalat24h.com/2015/05/tour-du-lich-ngoai-thanh-lat-ms-05-chua.html)

Content-Language: vi

Cache-Control: private, pre-check=0, post-check=0, max-age=0

Content-Encoding: x-gzip

Set-Cookie: nv3c_Ejlgz_nvvithemever=nA%2C%2C; expires=Sat, 26-Nov-2016 09:58:47 GMT; path=/; domain=.dulichbanvatoi.vn; httponly