text:
Khoa học về đất đai
Khoa học về đất đai là môn khoa học nghiên cứu đất, coi đối tượng nghiên cứu này như là một tài nguyên thiên nhiên trên bề mặt Trái Đất, nghiên cứu khoa học đất bao gồm nghiên cứu hình thành, phân loại và xây dựng bản đồ đất; các thuộc tính vật lý, hóa học, sinh học, và độ phì nhiêu của đất; cũng như nghiên cứu các thuộc tính này trong mối liên hệ với việc sử dụng và quản lý đất đai...
Đôi khi thuật ngữ này được nhắc tới như là các nhánh của khoa học đất, chẳng hạn thổ nhưỡng học và edaphology?? (môn khoa học nghiên cứu đất đai như môi trường sinh sống cho thực vật và các sinh vật khác), chúng được sử dụng như là từ đồng nghĩa với khoa học đất. Sự đa dạng các tên gọi gắn với môn khoa học này có liên quan đến một loạt các khái niệm có mối liên quan. Thực vậy, các nhà kỹ nghệ, nông học, hóa học, địa chất, địa lý, sinh học, vi sinh học, lâm học, khảo cổ học cũng như các chuyên gia trong quy hoạch khu vực, tất cả đều đóng góp những kiến thức bổ sung về đất và làm cho khoa học đất phát triển hơn nữa.
Vì sự hiểu biết về khoa học đất là quan trọng đối với áp dụng thực tế của một loạt các ngành khoa học khác nhau, nó là một điều không bất thường khi có thể tìm thấy các chuyên gia về đất trong các khoa học có liên quan. Các chuyên gia này đôi khi trong ngành của mình được nói đến như là những nhà khoa học về đất, làm cho người ta bối rối khi nói đến các nhà khoa học này. Để phân biệt họ với các chuyên gia khác trong lĩnh vực đất đai, các nhà khoa học chuyên nghiệp về đất tại Mỹ có thể lấy đăng ký và chứng chỉ chuyên nghiệp.
Mục lục
- 1 Lịch sử khoa học đất
- 2 Thực tiễn của khoa học đất
- 3 Các bài liên quan
- 4 Tham khảo
- 5 Liên kết ngoài
Lịch sử khoa học đất[sửa | sửa mã nguồn]
Justus von Liebig[sửa | sửa mã nguồn]
Những khái niệm sớm nhất về đất dựa trên tư tưởng phát triển bởi nhà hóa học người Đức, Justus von Liebig (1803 – 1873), cũng như các thay đổi và cô đọng bởi các nhà khoa học nông nghiệp đã làm trên các mẫu đất trong phòng thí nghiệm, nhà kính cũng như trên các cánh đồng nhỏ. Đất ít khi được khảo sát dưới độ sâu của lớp trồng trọt. Các nhà hóa học này đưa ra thuyết "bảng cân bằng" của dinh dưỡng cho thực vật. Đất được coi là một thùng chứa tĩnh (nhiều hay ít) của các chất dinh dưỡng cho cây cối—đất có thể sử dụng và thay thế. Khái niệm này vẫn còn giá trị khi áp dụng trong phạm vi của khoa học đất hiện đại, mặc dù quan niệm có ích của đất ẩn chứa sau các khái niệm lấy đi chất dinh dưỡng từ đất bởi cây trồng và sự trả lại của chúng trong các dạng phân bón hữu cơ, vôi và phân hóa học.
Các nhà địa chất học đầu tiên nói chung chấp nhận thuyết bảng cân bằng về độ màu mỡ của đất và áp dụng chúng trong phạm vi chuyên ngành của họ. Họ mô tả đất như là các loại đá đã bị phân hủy —granit, sa thạch, sét tảng v.v. Tuy nhiên, họ đã đi xa hơn và mô tả bằng cách nào các quá trình phong hóa đã biến đổi các vật liệu này và các quá trình địa chất đã hình thành ra các dạng đất như thế nào, chẳng hạn như các loại đất băng tích, bồi tích, hoàng thổ và thềm đại dương. Chuyên khảo năm 1891 của nhà địa chất N. S. Shaler (1841 – 1906) về nguồn gốc và bản chất tự nhiên của đất đã tổng quát hóa các khái niệm địa chất về đất ở thời điểm cuối thế kỷ 19.
Những công việc lập bản đồ địa hình đất đai đầu tiên đã ra đời để giúp nông dân xác định đất đai phù hợp với các loại hình quản lý khác nhau và để giúp họ xác định loại cây trồng nào cũng như việc quản lý đất đai nào phù hợp nhất với các loại hình đất cụ thể trong trang trại của họ. Rất nhiều người làm công việc này đầu tiên là các nhà địa chất bởi vì chỉ có các nhà địa chất là có khả năng chuyên môn trong việc áp dụng các phương thức cần thiết và trong tương quan khoa học phù hợp với việc nghiên cứu đất. Họ cho rằng đất chủ yếu là sản phẩm của các quá trình phong hóa trong sự hình thành địa chất, được xác định bởi các thù hình đất và các thành phần đá. Phần lớn các bản đồ địa hình phát hành trước năm 1910 đã chịu ảnh hưởng lớn của các khái niệm này. Những bản đồ xuất bản từ năm 1910 đến năm 1920 dần dần bổ sung thêm các sự cô đọng lớn và thừa nhận nhiều đặc trưng của đất nhưng vẫn giữ nền tảng của các khái niệm địa chất.
Thuyết bảng cân bằng trong dinh dưỡng của thực vật đã thống trị trong các phòng thí nghiệm và khái niệm địa chất thống trị các lĩnh vực nghiên cứu. Cả hai cách tiếp cận đã được giảng dạy trong nhiều khóa học cho đến tận cuối những năm 1920. Mặc dù các khái niệm nói chung là có ích hơn và rộng rãi hơn về đất đã được phát triển bởi một số nhà khoa học về đất, đặc biệt là E.W. Hilgard (1833 – 1916) và G.N. Coffey (George Nelson Coffey) tại Mỹ cũng như các nhà khoa học về đất khác ở Nga, nhưng các dữ liệu cần thiết để tạo ra những khái niệm rộng lớn hơn này đã đến từ các công trình nghiên cứu về địa hình đất đai.
V.V.Dokuchaev[sửa | sửa mã nguồn]
- Các nền tảng khoa học của khoa học đất như là một khoa học tự nhiên đã được thiết lập bởi các công trình cổ điển của Dokuchaev. Trước đây, đất được coi là sản phẩm của sự chuyển hóa hóa lý của đá, mà thực vật rút ra được các khoáng chất dinh dưỡng từ những chất nền của chúng. Đất và đá trên thực tế là ngang hàng nhau.
- Dokuchaev cho rằng đất như là một thực thể tự nhiên có nguồn gốc và lịch sử phát triển riêng, là thực thể với những quá trình phức tạp và đa dạng diễn ra trong nó. Đất được coi là khác biệt với đá. Đá trở thành đất dưới ảnh hưởng của một loạt các yếu tố tạo thành đất như khí hậu, cây cỏ, khu vực, địa hình và tuổi. Theo ông, đất có thể được gọi là các tầng trên nhất của đá không phụ thuộc vào dạng; chúng bị thay đổi một cách tự nhiên bởi các tác động phổ biến của nước, không khí và một loạt các dạng hình của các sinh vật sống hay chết.
- Nguồn: Krasil'nikov, N.A. (1958) Vi sinh vật đất và các thực vật bậc cao hơn. [1]
Bắt đầu từ năm 1870, trường phái Nga về khoa học đất dưới sự lãnh đạo của V.V.Dokuchaev (1846 – 1903) và N.M. Sibirtsev (1860 – 1900) đã phát triển khái niệm mới về đất. Những nhà nghiên cứu Nga coi đất như là một thực thể tự nhiên độc lập, mỗi loại có thuộc tính duy nhất được tạo ra bởi tổ hợp duy nhất của khí hậu, các vật chất sống, nguyên liệu gốc, địa hình và thời gian. Họ giả thiết rằng các thuộc tính của mỗi loại đất phản ánh các hiệu ứng tổ hợp của một tập hợp cụ thể các yếu tố phát sinh có trách nhiệm trong việc hình thành đất. Hans Jenny sau đó nhấn mạnh sự liên quan về chức năng của các thuộc tính của đất và sự hình thành đất. Các kết quả của công trình này đã được người Mỹ biết đến thông qua lần xuất bản năm 1914 cuốn sách của K.D.Glinka bằng tiếng Đức và đặc biệt là thông qua bản dịch tiếng Anh của C.F.Marbut năm 1927.
Các khái niệm của người Nga là một cuộc cách mạng. Các thuộc tính của đất về tổng thể không còn dựa trên các điều suy diễn từ bản chất tự nhiên của đá hay từ khí hậu hoặc các yếu tố môi trường khác khi xem xét một cách độc lập hay tổng thể; mà nó là của bản thân đất một cách trực tiếp, sự biểu đạt tổng thể của các yếu tố này có thể xem xét trong hình thái học của đất. Khái niệm này bắt buộc rằng mọi thuộc tính của đất phải xem xét một cách tổng thể trong giới hạn của một thực thể tự nhiên độc lập hoàn toàn. Nói ngắn gọn thì điều này đã làm cho khoa học đất trở thành hiện thực.
Sự hưởng ứng ban đầu đối với khái niệm mới và sự ra đời của một ngành mới trong khoa học đất đã làm cho một số người cho rằng việc nghiên cứu đất có thể tiến hành mà không cần có sự liên hệ với các khái niệm cũ có nguồn gốc từ địa chất học và nông hóa. Nhưng điều ngược lại mới là sự thật. Bên cạnh việc thiết lập các nền tảng mới cho khoa học đất với những nguyên lý cơ bản của nó, khái niệm mới đã làm cho các ngành khoa học khác thậm chí trở thành có ích hơn. Hình thái học đất cung cấp một nền tảng vững chắc trên đó người ta có thể nhóm các kết quả quan trắc, thực nghiệm và các kinh nghiệm thực tế cũng như để phát triển các nguyên lý tổng quát để có thể dự báo trước các tính chất của các loại đất.
C.F.Marbut[sửa | sửa mã nguồn]
Dưới sự lãnh đạo của Marbut, khái niệm của người Nga đã được mở rộng ra và làm thích ứng với các điều kiện tại Mỹ. Khái niệm này nhấn mạnh các mặt cắt thiết diện đất riêng biệt nhằm hạ thấp tầm quan trọng của các đặc trưng bên ngoài của đất và địa chất bề mặt. Bằng cách nhấn mạnh thiết diện của đất, các nhà khoa học về đất ban đầu có xu hướng không chú ý tới biến thiên tự nhiên của các loại đất mà nó có thể chỉ là một sự kiện thực tế trong phạm vi một khu vực nhỏ. Không chú ý tới sự biến thiên của đất đã làm giảm nghiêm trọng giá trị của các loại bản đồ mà trong đó chỉ ra khu vực của từng loại đất.
Ngoài ra, sự nhấn mạnh ban đầu về các thiết diện nguồn gốc đất đã lớn đến mức cho rằng các vật chất không có trong mặt cắt thiết diện nguồn gốc (chẳng hạn như các bồi tích (alluvium) gần thời gian đó) đã không được coi là đất. Sự phân biệt rõ ràng đã được đưa ra giữa đá phong hóa và sự hình thành đất. Mặc dù sự phân biệt giữa các tập hợp các tiến trình này là có ích trong một số mục đích nhưng đá và các khoáng chất phong hóa và sự hình thành đất nói chung là không phân biệt được.
Khái niệm về đất đã dần dần được mở rộng trong những năm sau thời kỳ 1930, chủ yếu thông qua sự hợp nhất và cân bằng. Sự nhấn mạnh chính là nhằm vào mặt cắt thiết diện đất. Sau năm 1930, các nghiên cứu hình thái học đã mở rộng từ các hố đơn thành các rãnh dài hay một loạt các hố trong khu vực có loại đất này. Hình thái học của đất thành ra được mô tả bởi một dãy các thuộc tính có độ lệch từ khái niệm trung tâm thay vì bởi một thiết diện "điển hình" đơn giản. Sự phát triển của các kỹ thuật dành cho các nghiên cứu khoáng chất học của đất sét cũng nhấn mạnh sự cần thiết của các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm.
Marbut nhấn mạnh rằng sự phân loại đất phải dựa trên hình thái học thay vì dựa trên các học thuyết về nguồn gốc đất, bởi vì các học thuyết là phù du và thay đổi. Ông có lẽ đã đánh giá quá cao điểm này để bỏ qua những nghiên cứu của những người khác khi họ cho rằng đất đai có những đặc trưng nào đó mà không cần thiết phải khảo sát đất. Marbut cố gắng làm rõ rằng việc khảo sát đất đai tự nó là chủ yếu trong phát triển hệ thống phân loại đất và trong việc tạo ra các bản đồ đất đai có ích. Mặc dù vậy, công trình của Marbut biểu lộ những hiểu biết cá nhân của ông về những đóng góp của địa chất học đối với khoa học đất. Sự phân loại đất năm 1935 của ông phụ thuộc nhiều vào khái niệm "đất bình thường", sản phẩm của sự cân bằng trong khu vực ở đó sự xói mòn theo thời gian giữ được tốc độ tiến triển của sự hình thành đất.
Sự phân loại và mở rộng các khái niệm của khoa học đất cũng làm nảy sinh sự nhấn mạnh tăng lên trên các bản đồ đất đai chi tiết. Các khái niệm thay đổi với sự nhấn mạnh tăng lên trên các loại cây trồng dự báo là sinh lợi đối với mỗi loại đất được chỉ ra trên bản đồ. Rất nhiều mô tả cũ hơn của các loại đất đã không được định lượng đầy đủ và các đơn vị phân loại cũng quá hỗn tạp để có thể thu được lợi ích và quản lý các dự báo cần thiết để lập kế hoạch quản lý của từng trang trại cá nhân hay các cánh đồng.
Trong những năm thập niên 1930, sự hình thành của đất đã được giải thích theo thuật ngữ của các tiến trình được hiểu rất lỏng lẻo, chẳng hạn như "podzol hóa", "đá ong hóa" và "vôi hóa". Các tiến trình này được cho là các tiến trình duy nhất có trách nhiệm đối với các thuộc tính phổ biến được quan sát của đất đai trong khu vực.
Hans Jenny[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1941, Factors of Soil Formation (Các yếu tố hình thành đất) của Hans Jenny (1899 – 1992), một hệ thống của thổ nhưỡng học định lượng, đã tổng quát hóa một cách súc tích và minh họa rất nhiều nguyên lý cơ bản của khoa học đất hiện đại cho tới ngày đó. Từ năm 1940, thời gian được coi là có tầm quan trọng lớn hơn cả trong số các yếu tố hình thành đất, và các nghiên cứu hình thái địa chất học đã trở thành quan trọng trong việc xác định thời gian mà các nguyên liệu ban đầu ở một khu vực bất kỳ là chủ thể của các tiến trình hình thành đất. Trong khi ấy, những tiến bộ trong hóa học đất, vật lý học đất, khoáng chất học đất và sinh học đất cũng như trong các khoa học cơ bản nằm dưới chúng đã bổ sung các công cụ mới để nghiên cứu sự hình thành đất. Kết quả là sự hình thành của đất đã được xem xét như là tổ hợp của nhiều tiến trình vật lý, hóa học, sinh học có liên quan với nhau. Các tiến trình này là chủ thể để nghiên cứu định lượng trong vật lý đất, hóa học đất, sinh học đất, khoáng chất học đất. Sự định hướng chú ý cũng chuyển từ nghiên cứu các thuộc tính tổng thể nói chung của đất đai sang các chi tiết cùng biến đổi của các bộ phận riêng rẽ, bao gồm cả các quan hệ bản chất đối với bản chất.
Guy Smith[sửa | sửa mã nguồn]
Trong cả hai phân loại của Marbut và phân loại năm 1938 của Bộ Nông nghiệp Mỹ, các lớp đã được mô tả chủ yếu theo các thuật ngữ định tính. Các lớp không được định nghĩa một cách định lượng để có thể cho phép các ứng dụng của các nhà khoa học khác nhau phù hợp với hệ thống. Chưa có một hệ thống nào liên kết rõ ràng các lớp của các phạm trù cao hơn thành các loại đất và các phân nhóm của chúng để sử dụng trong các bản đồ đất đai ở Mỹ. Cả hai hệ thống phản ánh các khái niệm và học thuyết về nguồn gốc đất của thời gian đó, tự chúng chủ yếu là định tính trong các đặc trưng. Phiên bản sửa đổi năm 1949 của hệ thống năm 1938 đã sửa chữa một số thiếu hụt nhưng cũng phản ánh sự cần thiết đánh giá lại các khái niệm và nguyên lý. Hơn 15 năm các công trình dưới sự chỉ đạo của Guy Smith cuối cùng đã cho ra một hệ thống phân loại đất mới. Nó trở thành hệ thống phân loại chính thức của National Cooperative Soil Survey của Mỹ năm 1965 và đã được xuất bản năm 1975 như là Hệ thống phân loại đất: Một hệ thống cơ bản của phân loại đất để tạo và diễn giải các bản đồ địa hình đất đai. Hệ thống của Smith đã được Mỹ và nhiều quốc gia khác chấp nhận làm hệ thống phân loại đất chính thức.
Một yếu tố khác cũng có ảnh hưởng lớn đến các bản đồ địa hình đất đai, đặc biệt trong những năm 1960. Trước năm 1950, ứng dụng chủ yếu của các loại bản đồ này là dành cho nông nghiệp, chăn nuôi và lâm nghiệp. Các ứng dụng để làm đường giao thông đã được thừa nhận ở một số bang sớm nhất là vào những năm cuối thập niên 1920, và các diễn giải về đất đã có trong sổ tay tra cứu của nhiều kỹ sư cầu đường ở một số bang trong những năm thập niên 1930 và 1940. Ngoài ra, sự thay đổi trong các bản đồ địa hình trong giai đoạn này chủ yếu là để phục vụ cho nhu cầu của nông nghiệp, chăn nuôi và lâm nghiệp. Trong những năm 1950 và 1960 các sử dụng bản đồ địa hình cho các mục đích phi nông nghiệp đã tăng lên nhanh chóng. Điều này tạo ra nhu cầu lớn trong thông tin về các hiệu ứng của đất trong các ứng dụng phi nông nghiệp này.
Nguồn: Soil Survey Staff (1993) Soil Survey Manual USDA Handbook 18
Thực tiễn của khoa học đất[sửa | sửa mã nguồn]
Một cách kinh điển thì các nhà khoa học về đất có xu hướng chuyên môn hóa trong một trong năm lĩnh vực chuyên ngành: vi sinh học, thổ nhưỡng học, edaphology??, vật lý học hay hóa học. Các sự phân biệt giữa các nhánh này của khoa học đất thông thường bị nhòe đi trong quá trình thực hành. Các chuyên gia khoa học đất nói chung hiện nay tiến hành các nghiên cứu về hóa học đất, vật lý học đất, vi sinh học đất, thổ nhưỡng học và áp dụng khoa học đất trong các nhánh liên quan.
Một cố gắng đáng chú ý diễn ra trong giới các nhà khoa học đất tại Mỹ vào năm 2004 là Soil Quality Initiative (Sáng kiến chất lượng đất). Vấn đề trung tâm của nó là phát triển các chỉ số về sức khỏe của đất đai và sau đó giám sát chúng trong vai trò như là người quản lý của hành tinh này theo cách thức có thể đem lại cho con người sự nuôi dưỡng dài hạn. Sự cố gắng này bao gồm các kiến thức về các chức năng của các lớp vỏ vi sinh học của đất và khai thác các tiềm năng để cô lập cacbon trong khí quyển thành các chất hữu cơ trong đất.
Vai trò truyền thống hơn của các nhà khoa học về đất là lập bản đồ đất đai. Phần lớn các khu vực tại Mỹ hiện nay đã được lập bản đồ địa hình đất đai, trong đó bao gồm các bảng diễn giải, chẳng hạn các thuộc tính của đất hỗ trợ hay hạn chế các hoạt động và sử dụng như thế nào. Khoa học phân loại đất được chấp nhận trên phạm vi quốc tế cho phép liên hệ thống nhất các đặc trưng của đất với các chức năng của nó. Các kết quả thu được từ bản đồ địa hình quốc gia và quốc tế đã cung cấp cho những nhà chuyên môn sự hiểu biết thống nhất trong các chức năng ở thang độ phong cảnh. Các chức năng phong cảnh mà các nhà khoa học đất kêu gọi sự chú ý dường như rơi vào sáu lĩnh vực sau:
- Xử lý các chất thải trên cơ sở đất
- Các hệ thống tự hoại
- Phân bón hữu cơ
- Các chất rắn sinh học đô thị
- chế biến chất thải từ thức ăn và có sợi
- Nhận dạng và bảo vệ các khu vực nguy cấp về môi trường
- Các loại đất nhạy cảm và không ổn định
- Đất ngập lụt
- Các địa thế duy nhất hỗ trợ môi trường sống có giá trị và sự đa dạng hệ sinh thái
- Quản lý hiệu suất tối ưu trong sử dụng đất
- Lâm học
- Nông học
- Quản lý chất dinh dưỡng
- Quản lý nước
- Thực vật tự nhiên
- Đồng cỏ
- Quản lý chất lượng nước tối ưu
- Quản lý nước bề mặt
- Kiểm soát trầm tích và xói mòn
- Sửa chữa và phục hồi các loại đất đã bị hư hại
- Phục hồi đất đã khai thác quặng
- Lụt lội và hư hại lớn
- Ô nhiễm
- Duy trì các sử dụng mong muốn
- Bảo tồn đất
Còn có các ứng dụng thực tế khác của khoa học đất mà dường như không rõ ràng từ quan điểm của việc lập các bản đồ địa hình.
- Xác định niên đại bằng phóng xạ: đặc biệt các kiến thức của thổ nhưỡng học khu vực được sử dụng để xác định các hoạt động trước đây trong khu vực.
- Tầng khảo cổ: ở đó các quá trình hình thành đất và các đặc tính bảo tồn có thể cung cấp thông tin cho nghiên cứu về các vị trí khảo cổ.
- Hiện tượng địa chất
- Thay đổi đất để thực hiện các sử dụng mới
- Thủy tinh hóa đối với các chất thải phóng xạ
- Làm giàu vi khuẩn trong đất để làm giảm các chất ô nhiễm (xử lý sinh học).
- Cô lập cacbon
Các lĩnh vực nghiên cứu của khoa học đất[sửa | sửa mã nguồn]
- Thổ nhưỡng học
- Nguồn gốc đất
- Hình thái học đất
- Vi hình thái học đất
- Phân loại đất
- Vật lý học đất
- cơ học và kỹ thuật đất
- Khoáng vật học đất
- Hóa học đất
- Hóa sinh học đất
- Vi sinh học đất
- Edaphology??
Các lĩnh vực ứng dụng của khoa học đất[sửa | sửa mã nguồn]
- Bản đồ địa hình
- Quản lý đất đai
- Các phương pháp tiêu chuẩn trong phân tích
- Độ màu mỡ của đất / Quản lý và cải tạo độ màu mỡ
- Các nghiên cứu hệ sinh thái
- Thay đổi khí hậu
- Các nghiên cứu về lưu vực và đất ngập lụt
Các ngành khoa học liên quan[sửa | sửa mã nguồn]
- Nông nghiệp học
- Nhân loại học
- Môi trường học
- Địa chất học
- Thủy học
- Quản lý chất thải
- Khoa học đất ngập lụt
Các bài liên quan[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

markdown:
# Khoa học về đất đai
[Khoa học đất](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_%C4%91%E1%BA%A5t&redirect=no)) [Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search) **Khoa học về đất đai** là môn [khoa học](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc) nghiên cứu [đất](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t), coi đối tượng nghiên cứu này như là một [tài nguyên thiên nhiên](/wiki/T%C3%A0i_nguy%C3%AAn_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn) trên bề mặt [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t), nghiên cứu khoa học đất bao gồm nghiên cứu [hình thành](/w/index.php?title=Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1), [phân loại](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) và xây dựng bản đồ đất; các thuộc tính vật lý, hóa học, sinh học, và độ phì nhiêu của đất; cũng như nghiên cứu các thuộc tính này trong mối liên hệ với việc sử dụng và quản lý đất đai...
Đôi khi thuật ngữ này được nhắc tới như là các nhánh của khoa học đất, chẳng hạn
[thổ nhưỡng học](/wiki/Th%E1%BB%95_nh%C6%B0%E1%BB%A1ng_h%E1%BB%8Dc) và [edaphology](/w/index.php?title=Edaphology&action=edit&redlink=1)?? (môn khoa học nghiên cứu đất đai như môi trường sinh sống cho thực vật và các sinh vật khác), chúng được sử dụng như là từ đồng nghĩa với khoa học đất. Sự đa dạng các tên gọi gắn với môn khoa học này có liên quan đến một loạt các khái niệm có mối liên quan. Thực vậy, các nhà [kỹ nghệ](/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87), [nông học](/wiki/N%C3%B4ng_h%E1%BB%8Dc), [hóa học](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc), [địa chất](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%8Dc), [địa lý](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_l%C3%BD), [sinh học](/wiki/Sinh_h%E1%BB%8Dc), [vi sinh học](/wiki/Vi_sinh_h%E1%BB%8Dc), [lâm học](/w/index.php?title=L%C3%A2m_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1), [khảo cổ học](/wiki/Kh%E1%BA%A3o_c%E1%BB%95_h%E1%BB%8Dc) cũng như các chuyên gia trong [quy hoạch khu vực](/w/index.php?title=Quy_ho%E1%BA%A1ch_khu_v%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1), tất cả đều đóng góp những kiến thức bổ sung về đất và làm cho khoa học đất phát triển hơn nữa.
Vì sự hiểu biết về khoa học đất là quan trọng đối với áp dụng thực tế của một loạt các ngành khoa học khác nhau, nó là một điều không bất thường khi có thể tìm thấy các chuyên gia về đất trong các khoa học có liên quan. Các chuyên gia này đôi khi trong ngành của mình được nói đến như là những nhà khoa học về đất, làm cho người ta bối rối khi nói đến các nhà khoa học này. Để phân biệt họ với các chuyên gia khác trong lĩnh vực đất đai, các nhà khoa học chuyên nghiệp về đất tại
[Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) có thể lấy đăng ký và chứng chỉ chuyên nghiệp.
## Mục lục
[1 Lịch sử khoa học đất](#Lịch_sử_khoa_học_đất) [2 Thực tiễn của khoa học đất](#Thực_tiễn_của_khoa_học_đất) [3 Các bài liên quan](#Các_bài_liên_quan) [4 Tham khảo](#Tham_khảo) [5 Liên kết ngoài](#Liên_kết_ngoài)
## Lịch sử khoa học đất[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=1)]
### Justus von Liebig[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=2)]
Những khái niệm sớm nhất về đất dựa trên tư tưởng phát triển bởi nhà hóa học người
[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), [Justus von Liebig](/wiki/Justus_von_Liebig) ( [1803](/wiki/1803) – [1873](/wiki/1873)), cũng như các thay đổi và cô đọng bởi các nhà khoa học nông nghiệp đã làm trên các mẫu đất trong phòng thí nghiệm, nhà kính cũng như trên các cánh đồng nhỏ. Đất ít khi được khảo sát dưới độ sâu của lớp trồng trọt. Các nhà hóa học này đưa ra thuyết "bảng cân bằng" của dinh dưỡng cho thực vật. Đất được coi là một thùng chứa tĩnh (nhiều hay ít) của các chất dinh dưỡng cho cây cối—đất có thể sử dụng và thay thế. Khái niệm này vẫn còn giá trị khi áp dụng trong phạm vi của khoa học đất hiện đại, mặc dù quan niệm có ích của đất ẩn chứa sau các khái niệm lấy đi chất dinh dưỡng từ đất bởi cây trồng và sự trả lại của chúng trong các dạng phân bón hữu cơ, vôi và phân hóa học.
Các nhà địa chất học đầu tiên nói chung chấp nhận thuyết bảng cân bằng về độ màu mỡ của đất và áp dụng chúng trong phạm vi chuyên ngành của họ. Họ mô tả đất như là các loại đá đã bị phân hủy —granit, sa thạch, sét tảng v.v. Tuy nhiên, họ đã đi xa hơn và mô tả bằng cách nào các quá trình phong hóa đã biến đổi các vật liệu này và các quá trình địa chất đã hình thành ra các dạng đất như thế nào, chẳng hạn như các loại đất băng tích, bồi tích, hoàng thổ và thềm đại dương. Chuyên khảo năm
[1891](/wiki/1891) của nhà địa chất N. S. Shaler ( [1841](/wiki/1841) – [1906](/wiki/1906)) về nguồn gốc và bản chất tự nhiên của đất đã tổng quát hóa các khái niệm địa chất về đất ở thời điểm cuối [thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19).
Những công việc lập bản đồ địa hình đất đai đầu tiên đã ra đời để giúp nông dân xác định đất đai phù hợp với các loại hình quản lý khác nhau và để giúp họ xác định loại cây trồng nào cũng như việc quản lý đất đai nào phù hợp nhất với các loại hình đất cụ thể trong trang trại của họ. Rất nhiều người làm công việc này đầu tiên là các nhà địa chất bởi vì chỉ có các nhà địa chất là có khả năng chuyên môn trong việc áp dụng các phương thức cần thiết và trong tương quan khoa học phù hợp với việc nghiên cứu đất. Họ cho rằng đất chủ yếu là sản phẩm của các quá trình phong hóa trong sự hình thành địa chất, được xác định bởi các thù hình đất và các thành phần đá. Phần lớn các bản đồ địa hình phát hành trước năm
[1910](/wiki/1910) đã chịu ảnh hưởng lớn của các khái niệm này. Những bản đồ xuất bản từ năm [1910](/wiki/1910) đến năm [1920](/wiki/1920) dần dần bổ sung thêm các sự cô đọng lớn và thừa nhận nhiều đặc trưng của đất nhưng vẫn giữ nền tảng của các khái niệm địa chất.
Thuyết bảng cân bằng trong dinh dưỡng của thực vật đã thống trị trong các phòng thí nghiệm và khái niệm địa chất thống trị các lĩnh vực nghiên cứu. Cả hai cách tiếp cận đã được giảng dạy trong nhiều khóa học cho đến tận cuối những năm 1920. Mặc dù các khái niệm nói chung là có ích hơn và rộng rãi hơn về đất đã được phát triển bởi một số nhà khoa học về đất, đặc biệt là E.W. Hilgard (
[1833](/wiki/1833) – [1916](/wiki/1916)) và G.N. Coffey (George Nelson Coffey) tại Mỹ cũng như các nhà khoa học về đất khác ở Nga, nhưng các dữ liệu cần thiết để tạo ra những khái niệm rộng lớn hơn này đã đến từ các công trình nghiên cứu về địa hình đất đai.
### V.V.Dokuchaev[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=3)] *Các nền tảng khoa học của khoa học đất như là một khoa học tự nhiên đã được thiết lập bởi các công trình cổ điển của Dokuchaev. Trước đây, đất được coi là sản phẩm của sự chuyển hóa hóa lý của đá, mà thực vật rút ra được các khoáng chất dinh dưỡng từ những chất nền của chúng. Đất và đá trên thực tế là ngang hàng nhau.* *Dokuchaev cho rằng đất như là một thực thể tự nhiên có nguồn gốc và lịch sử phát triển riêng, là thực thể với những quá trình phức tạp và đa dạng diễn ra trong nó. Đất được coi là khác biệt với đá. Đá trở thành đất dưới ảnh hưởng của một loạt các yếu tố tạo thành đất như khí hậu, cây cỏ, khu vực, địa hình và tuổi. Theo ông, đất có thể được gọi là các tầng trên nhất của đá không phụ thuộc vào dạng; chúng bị thay đổi một cách tự nhiên bởi các tác động phổ biến của nước, không khí và một loạt các dạng hình của các sinh vật sống hay chết.*
- Nguồn: Krasil'nikov, N.A. (1958) Vi sinh vật đất và các thực vật bậc cao hơn.
[[1]](http://www.soilandhealth.org/01aglibrary/010112Krasil/010112krasil.intro.html)
Bắt đầu từ năm
[1870](/wiki/1870), trường phái Nga về khoa học đất dưới sự lãnh đạo của [V.V.Dokuchaev](/wiki/Vasily_Vasilievich_Dokuchaev) ( [1846](/wiki/1846) – [1903](/wiki/1903)) và N.M. Sibirtsev ( [1860](/wiki/1860) – [1900](/wiki/1900)) đã phát triển khái niệm mới về đất. Những nhà nghiên cứu Nga coi đất như là một thực thể tự nhiên độc lập, mỗi loại có thuộc tính duy nhất được tạo ra bởi tổ hợp duy nhất của khí hậu, các vật chất sống, nguyên liệu gốc, địa hình và thời gian. Họ giả thiết rằng các thuộc tính của mỗi loại đất phản ánh các hiệu ứng tổ hợp của một tập hợp cụ thể các yếu tố phát sinh có trách nhiệm trong việc hình thành đất. Hans Jenny sau đó nhấn mạnh sự liên quan về chức năng của các thuộc tính của đất và sự hình thành đất. Các kết quả của công trình này đã được người Mỹ biết đến thông qua lần xuất bản năm [1914](/wiki/1914) cuốn sách của K.D.Glinka bằng tiếng Đức và đặc biệt là thông qua bản dịch tiếng Anh của C.F.Marbut năm [1927](/wiki/1927).
Các khái niệm của người Nga là một cuộc cách mạng. Các thuộc tính của đất về tổng thể không còn dựa trên các điều suy diễn từ bản chất tự nhiên của đá hay từ khí hậu hoặc các yếu tố môi trường khác khi xem xét một cách độc lập hay tổng thể; mà nó là của bản thân đất một cách trực tiếp, sự biểu đạt tổng thể của các yếu tố này có thể xem xét trong hình thái học của đất. Khái niệm này bắt buộc rằng mọi thuộc tính của đất phải xem xét một cách tổng thể trong giới hạn của một thực thể tự nhiên độc lập hoàn toàn. Nói ngắn gọn thì điều này đã làm cho khoa học đất trở thành hiện thực.
Sự hưởng ứng ban đầu đối với khái niệm mới và sự ra đời của một ngành mới trong khoa học đất đã làm cho một số người cho rằng việc nghiên cứu đất có thể tiến hành mà không cần có sự liên hệ với các khái niệm cũ có nguồn gốc từ địa chất học và
[nông hóa](/w/index.php?title=N%C3%B4ng_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1). Nhưng điều ngược lại mới là sự thật. Bên cạnh việc thiết lập các nền tảng mới cho khoa học đất với những nguyên lý cơ bản của nó, khái niệm mới đã làm cho các ngành khoa học khác thậm chí trở thành có ích hơn. Hình thái học đất cung cấp một nền tảng vững chắc trên đó người ta có thể nhóm các kết quả quan trắc, thực nghiệm và các kinh nghiệm thực tế cũng như để phát triển các nguyên lý tổng quát để có thể dự báo trước các tính chất của các loại đất.
### C.F.Marbut[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=4)]
Dưới sự lãnh đạo của Marbut, khái niệm của người Nga đã được mở rộng ra và làm thích ứng với các điều kiện tại Mỹ. Khái niệm này nhấn mạnh các mặt cắt thiết diện đất riêng biệt nhằm hạ thấp tầm quan trọng của các đặc trưng bên ngoài của đất và địa chất bề mặt. Bằng cách nhấn mạnh thiết diện của đất, các nhà khoa học về đất ban đầu có xu hướng không chú ý tới biến thiên tự nhiên của các loại đất mà nó có thể chỉ là một sự kiện thực tế trong phạm vi một khu vực nhỏ. Không chú ý tới sự biến thiên của đất đã làm giảm nghiêm trọng giá trị của các loại bản đồ mà trong đó chỉ ra khu vực của từng loại đất.
Ngoài ra, sự nhấn mạnh ban đầu về các thiết diện nguồn gốc đất đã lớn đến mức cho rằng các vật chất không có trong mặt cắt thiết diện nguồn gốc (chẳng hạn như các bồi tích (
*alluvium*) gần thời gian đó) đã không được coi là đất. Sự phân biệt rõ ràng đã được đưa ra giữa đá phong hóa và sự hình thành đất. Mặc dù sự phân biệt giữa các tập hợp các tiến trình này là có ích trong một số mục đích nhưng đá và các khoáng chất phong hóa và sự hình thành đất nói chung là không phân biệt được.
Khái niệm về đất đã dần dần được mở rộng trong những năm sau thời kỳ
[1930](/wiki/1930), chủ yếu thông qua sự hợp nhất và cân bằng. Sự nhấn mạnh chính là nhằm vào mặt cắt thiết diện đất. Sau năm [1930](/wiki/1930), các nghiên cứu hình thái học đã mở rộng từ các hố đơn thành các rãnh dài hay một loạt các hố trong khu vực có loại đất này. Hình thái học của đất thành ra được mô tả bởi một dãy các thuộc tính có độ lệch từ khái niệm trung tâm thay vì bởi một thiết diện "điển hình" đơn giản. Sự phát triển của các kỹ thuật dành cho các nghiên cứu khoáng chất học của đất sét cũng nhấn mạnh sự cần thiết của các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm.
Marbut nhấn mạnh rằng sự phân loại đất phải dựa trên hình thái học thay vì dựa trên các học thuyết về nguồn gốc đất, bởi vì các học thuyết là phù du và thay đổi. Ông có lẽ đã đánh giá quá cao điểm này để bỏ qua những nghiên cứu của những người khác khi họ cho rằng đất đai có những đặc trưng nào đó mà không cần thiết phải khảo sát đất. Marbut cố gắng làm rõ rằng việc khảo sát đất đai tự nó là chủ yếu trong phát triển hệ thống phân loại đất và trong việc tạo ra các bản đồ đất đai có ích. Mặc dù vậy, công trình của Marbut biểu lộ những hiểu biết cá nhân của ông về những đóng góp của địa chất học đối với khoa học đất. Sự phân loại đất năm
[1935](/wiki/1935) của ông phụ thuộc nhiều vào khái niệm "đất bình thường", sản phẩm của sự cân bằng trong khu vực ở đó sự xói mòn theo thời gian giữ được tốc độ tiến triển của sự hình thành đất.
Sự phân loại và mở rộng các khái niệm của khoa học đất cũng làm nảy sinh sự nhấn mạnh tăng lên trên các bản đồ đất đai chi tiết. Các khái niệm thay đổi với sự nhấn mạnh tăng lên trên các loại cây trồng dự báo là sinh lợi đối với mỗi loại đất được chỉ ra trên bản đồ. Rất nhiều mô tả cũ hơn của các loại đất đã không được định lượng đầy đủ và các đơn vị phân loại cũng quá hỗn tạp để có thể thu được lợi ích và quản lý các dự báo cần thiết để lập kế hoạch quản lý của từng trang trại cá nhân hay các cánh đồng.
Trong những năm thập niên
[1930](/wiki/1930), sự hình thành của đất đã được giải thích theo thuật ngữ của các tiến trình được hiểu rất lỏng lẻo, chẳng hạn như "podzol hóa", "đá ong hóa" và "vôi hóa". Các tiến trình này được cho là các tiến trình duy nhất có trách nhiệm đối với các thuộc tính phổ biến được quan sát của đất đai trong khu vực.
### Hans Jenny[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=5)]
Năm
[1941](/wiki/1941), *Factors of Soil Formation* (Các yếu tố hình thành đất) của [Hans Jenny](/w/index.php?title=Hans_Jenny&action=edit&redlink=1) ( [1899](/wiki/1899) – [1992](/wiki/1992)), một hệ thống của thổ nhưỡng học định lượng, đã tổng quát hóa một cách súc tích và minh họa rất nhiều nguyên lý cơ bản của khoa học đất hiện đại cho tới ngày đó. Từ năm [1940](/wiki/1940), thời gian được coi là có tầm quan trọng lớn hơn cả trong số các yếu tố hình thành đất, và các nghiên cứu hình thái địa chất học đã trở thành quan trọng trong việc xác định thời gian mà các nguyên liệu ban đầu ở một khu vực bất kỳ là chủ thể của các tiến trình hình thành đất. Trong khi ấy, những tiến bộ trong hóa học đất, vật lý học đất, khoáng chất học đất và sinh học đất cũng như trong các khoa học cơ bản nằm dưới chúng đã bổ sung các công cụ mới để nghiên cứu sự hình thành đất. Kết quả là sự hình thành của đất đã được xem xét như là tổ hợp của nhiều tiến trình vật lý, hóa học, sinh học có liên quan với nhau. Các tiến trình này là chủ thể để nghiên cứu định lượng trong vật lý đất, hóa học đất, sinh học đất, khoáng chất học đất. Sự định hướng chú ý cũng chuyển từ nghiên cứu các thuộc tính tổng thể nói chung của đất đai sang các chi tiết cùng biến đổi của các bộ phận riêng rẽ, bao gồm cả các quan hệ bản chất đối với bản chất.
### Guy Smith[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=6)]
Trong cả hai phân loại của Marbut và phân loại năm
[1938](/wiki/1938) của Bộ Nông nghiệp Mỹ, các lớp đã được mô tả chủ yếu theo các thuật ngữ định tính. Các lớp không được định nghĩa một cách định lượng để có thể cho phép các ứng dụng của các nhà khoa học khác nhau phù hợp với hệ thống. Chưa có một hệ thống nào liên kết rõ ràng các lớp của các phạm trù cao hơn thành các loại đất và các phân nhóm của chúng để sử dụng trong các bản đồ đất đai ở Mỹ. Cả hai hệ thống phản ánh các khái niệm và học thuyết về nguồn gốc đất của thời gian đó, tự chúng chủ yếu là định tính trong các đặc trưng. Phiên bản sửa đổi năm [1949](/wiki/1949) của hệ thống năm [1938](/wiki/1938) đã sửa chữa một số thiếu hụt nhưng cũng phản ánh sự cần thiết đánh giá lại các khái niệm và nguyên lý. Hơn 15 năm các công trình dưới sự chỉ đạo của Guy Smith cuối cùng đã cho ra một hệ thống phân loại đất mới. Nó trở thành hệ thống phân loại chính thức của *National Cooperative Soil Survey* của Mỹ năm [1965](/wiki/1965) và đã được xuất bản năm [1975](/wiki/1975) như là *Hệ thống phân loại đất*: Một hệ thống cơ bản của phân loại đất để tạo và diễn giải các bản đồ địa hình đất đai. Hệ thống của Smith đã được Mỹ và nhiều quốc gia khác chấp nhận làm hệ thống phân loại đất chính thức.
Một yếu tố khác cũng có ảnh hưởng lớn đến các bản đồ địa hình đất đai, đặc biệt trong những năm
[1960](/wiki/1960). Trước năm [1950](/wiki/1950), ứng dụng chủ yếu của các loại bản đồ này là dành cho nông nghiệp, chăn nuôi và lâm nghiệp. Các ứng dụng để làm đường giao thông đã được thừa nhận ở một số bang sớm nhất là vào những năm cuối thập niên [1920](/wiki/1920), và các diễn giải về đất đã có trong sổ tay tra cứu của nhiều kỹ sư cầu đường ở một số bang trong những năm thập niên [1930](/wiki/1930) và [1940](/wiki/1940). Ngoài ra, sự thay đổi trong các bản đồ địa hình trong giai đoạn này chủ yếu là để phục vụ cho nhu cầu của nông nghiệp, chăn nuôi và lâm nghiệp. Trong những năm [1950](/wiki/1950) và [1960](/wiki/1960) các sử dụng bản đồ địa hình cho các mục đích phi nông nghiệp đã tăng lên nhanh chóng. Điều này tạo ra nhu cầu lớn trong thông tin về các hiệu ứng của đất trong các ứng dụng phi nông nghiệp này. **Nguồn:** [Soil Survey Staff (1993) Soil Survey Manual USDA Handbook 18](http://soils.usda.gov/technical/manual/)
## Thực tiễn của khoa học đất[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=7)]
Một cách kinh điển thì các nhà khoa học về đất có xu hướng chuyên môn hóa trong một trong năm lĩnh vực chuyên ngành: vi sinh học, thổ nhưỡng học, edaphology??, vật lý học hay hóa học. Các sự phân biệt giữa các nhánh này của khoa học đất thông thường bị nhòe đi trong quá trình thực hành. Các chuyên gia khoa học đất nói chung hiện nay tiến hành các nghiên cứu về hóa học đất, vật lý học đất, vi sinh học đất, thổ nhưỡng học và áp dụng khoa học đất trong các nhánh liên quan.
Một cố gắng đáng chú ý diễn ra trong giới các nhà khoa học đất tại Mỹ vào năm
[2004](/wiki/2004) là *Soil Quality Initiative* (Sáng kiến chất lượng đất). Vấn đề trung tâm của nó là phát triển các chỉ số về sức khỏe của đất đai và sau đó giám sát chúng trong vai trò như là người quản lý của hành tinh này theo cách thức có thể đem lại cho con người sự nuôi dưỡng dài hạn. Sự cố gắng này bao gồm các kiến thức về các chức năng của các lớp vỏ vi sinh học của đất và khai thác các tiềm năng để cô lập cacbon trong khí quyển thành các chất hữu cơ trong đất.
Vai trò truyền thống hơn của các nhà khoa học về đất là lập bản đồ đất đai. Phần lớn các khu vực tại Mỹ hiện nay đã được lập bản đồ địa hình đất đai, trong đó bao gồm các bảng diễn giải, chẳng hạn các thuộc tính của đất hỗ trợ hay hạn chế các hoạt động và sử dụng như thế nào. Khoa học phân loại đất được chấp nhận trên phạm vi quốc tế cho phép liên hệ thống nhất các đặc trưng của đất với các chức năng của nó. Các kết quả thu được từ bản đồ địa hình quốc gia và quốc tế đã cung cấp cho những nhà chuyên môn sự hiểu biết thống nhất trong các chức năng ở thang độ phong cảnh. Các chức năng phong cảnh mà các nhà khoa học đất kêu gọi sự chú ý dường như rơi vào sáu lĩnh vực sau:
**Xử lý các chất thải trên cơ sở đất**
- Các hệ thống tự hoại
[Phân bón hữu cơ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%AFu_c%C6%A1)
- Các
[chất rắn sinh học](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_r%E1%BA%AFn_sinh_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)đô thị
- chế biến chất thải từ thức ăn và có sợi
**Nhận dạng và bảo vệ các khu vực nguy cấp về môi trường**
- Các loại đất nhạy cảm và không ổn định
[Đất ngập lụt](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_ng%E1%BA%ADp_l%E1%BB%A5t&action=edit&redlink=1)
- Các địa thế duy nhất hỗ trợ
[môi trường sống](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1)có giá trị và sự [đa dạng hệ sinh thái](/w/index.php?title=%C4%90a_d%E1%BA%A1ng_h%E1%BB%87_sinh_th%C3%A1i&action=edit&redlink=1) **Quản lý hiệu suất tối ưu trong sử dụng đất** [Lâm học](/w/index.php?title=L%C3%A2m_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Nông học](/wiki/N%C3%B4ng_h%E1%BB%8Dc)
- Quản lý
[chất dinh dưỡng](/wiki/Ph%C3%A2n_b%C3%B3n)
- Quản lý
[nước](/wiki/Th%E1%BB%A7y_l%E1%BB%A3i)
- Quản lý
- Thực vật tự nhiên
[Đồng cỏ](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_c%E1%BB%8F)
-
**Quản lý chất lượng nước tối ưu**
- Quản lý
[nước bề mặt](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_b%E1%BB%81_m%E1%BA%B7t)
- Kiểm soát
[trầm tích](/wiki/Tr%E1%BA%A7m_t%C3%ADch)và [xói mòn](/wiki/X%C3%B3i_m%C3%B2n)
- Quản lý
**Sửa chữa và phục hồi các loại đất đã bị hư hại**
- Phục hồi đất đã khai thác quặng
- Lụt lội và hư hại lớn
- Ô nhiễm
**Duy trì các sử dụng mong muốn**
- Bảo tồn
[đất](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_b%E1%BB%81_m%E1%BA%B7t&action=edit&redlink=1)
- Bảo tồn
Còn có các ứng dụng thực tế khác của khoa học đất mà dường như không rõ ràng từ quan điểm của việc lập các bản đồ địa hình.
**Xác định niên đại bằng phóng xạ**: đặc biệt các kiến thức của thổ nhưỡng học khu vực được sử dụng để xác định các hoạt động trước đây trong khu vực.
- Tầng khảo cổ: ở đó các quá trình hình thành đất và các đặc tính bảo tồn có thể cung cấp thông tin cho nghiên cứu về các
[vị trí khảo cổ](/w/index.php?title=V%E1%BB%8B_tr%C3%AD_kh%E1%BA%A3o_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1). [Hiện tượng địa chất](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87n_t%C6%B0%E1%BB%A3ng_%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1)
- Tầng khảo cổ: ở đó các quá trình hình thành đất và các đặc tính bảo tồn có thể cung cấp thông tin cho nghiên cứu về các
**Thay đổi đất để thực hiện các sử dụng mới** [Thủy tinh hóa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7y_tinh_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1)đối với các [chất thải phóng xạ](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_th%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_x%E1%BA%A1)
- Làm giàu vi khuẩn trong đất để làm giảm các chất ô nhiễm (
[xử lý sinh học](/w/index.php?title=X%E1%BB%AD_l%C3%BD_sinh_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)). [Cô lập cacbon](/wiki/C%C3%B4_l%E1%BA%ADp_cacbon)
-
### Các lĩnh vực nghiên cứu của khoa học đất[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=8)] [Thổ nhưỡng học](/wiki/Th%E1%BB%95_nh%C6%B0%E1%BB%A1ng_h%E1%BB%8Dc) [Nguồn gốc đất](/w/index.php?title=Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1)
- Hình thái học đất
- Vi hình thái học đất
[Phân loại đất](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1)
-
- Vật lý học đất
[cơ học](/wiki/C%C6%A1_h%E1%BB%8Dc_%C4%91%E1%BA%A5t)và [kỹ thuật đất](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_k%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt) [Khoáng vật](/wiki/Kho%C3%A1ng_v%E1%BA%ADt)học đất
- Hóa học đất
- Hóa sinh học đất
- Vi sinh học đất
[Edaphology](/w/index.php?title=Edaphology&action=edit&redlink=1)??
### Các lĩnh vực ứng dụng của khoa học đất[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=9)] [Bản đồ địa hình](/wiki/B%E1%BA%A3n_%C4%91%E1%BB%93_%C4%91%E1%BB%8Ba_h%C3%ACnh)
- Quản lý đất đai
- Các phương pháp tiêu chuẩn trong phân tích
- Độ màu mỡ của đất / Quản lý và cải tạo
[độ màu mỡ](/wiki/Ph%C3%A2n_b%C3%B3n)
- Các nghiên cứu
[hệ sinh thái](/wiki/H%E1%BB%87_sinh_th%C3%A1i) [Thay đổi khí hậu](/wiki/Thay_%C4%91%E1%BB%95i_kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu)
- Các nghiên cứu về
[lưu vực](/wiki/L%C6%B0u_v%E1%BB%B1c)và [đất ngập lụt](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_ng%E1%BA%ADp_l%E1%BB%A5t&action=edit&redlink=1)
### Các ngành khoa học liên quan[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=10)] [Nông nghiệp học](/w/index.php?title=N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Nhân loại học](/wiki/Nh%C3%A2n_ch%E1%BB%A7ng_h%E1%BB%8Dc) [Môi trường học](/w/index.php?title=M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Địa chất học](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%8Dc) [Thủy học](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7y_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Quản lý chất thải](/wiki/Qu%E1%BA%A3n_l%C3%BD_ch%E1%BA%A5t_th%E1%BA%A3i)
- Khoa học
[đất ngập lụt](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A5t_ng%E1%BA%ADp_l%E1%BB%A5t&action=edit&redlink=1)
## Các bài liên quan[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=11)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=12)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%E1%BB%81_%C4%91%E1%BA%A5t_%C4%91ai&action=edit§ion=13)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|


text:
Svitavy
Jump to navigation Jump to search
Svitavy là một thị trấn thuộc huyện Svitavy, vùng Pardubický, Cộng hòa Séc.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.

markdown:
# Svitavy
[Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search)
|Svitavy|
|—
|![ Svitavy náměstí 2.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Svitavy_n%C3%A1m%C4%9Bst%C3%AD_2.jpg/250px-Svitavy_n%C3%A1m%C4%9Bst%C3%AD_2.jpg)
![ Svitavy náměstí 2.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Svitavy_n%C3%A1m%C4%9Bst%C3%AD_2.jpg/250px-Svitavy_n%C3%A1m%C4%9Bst%C3%AD_2.jpg)
|
|![]()
**Hiệu kỳ** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_Czech_Republic.svg/23px-Flag_of_the_Czech_Republic.svg.png)
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) [Vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Pardubický](/wiki/Pardubice_(v%C3%B9ng)) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Svitavy](/wiki/Svitavy_(huy%E1%BB%87n)) 2(12.10 mi 2) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(1,400/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [NUTS 5](/wiki/C%C3%A1c_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) [Thành phố kết nghĩa](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) [Stendal](https://www.wikidata.org/wiki/Q7082) **Svitavy** là một [thị trấn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc huyện [Svitavy](/wiki/Svitavy_(huy%E1%BB%87n)), vùng [Pardubický](/wiki/Pardubice_(v%C3%B9ng)), [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c). [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Svitavy&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Svitavy&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”](http://www.czso.cz/csu/klasifik.nsf/i/ii_struktura_uzemi_ceske_republiky/). Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1066 miss, cp1055 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Taurin
Taurine, hay 2-aminoethanesulfonic acid, là một axít hữu cơ. Taurine lần đầu được phát hiện bởi các nhà khoa học người Đức Frieddrich Tiedeman và Leopold Gmelin năm 1827, Taurine dường như cần thiết cho nhiều chức năng trong cơ thể con người. Nó cần thiết cho hoạt động của mắt, và đóng vai trò như chất chống oxi hóa trong các tế bào bạch cầu và mô phổi. Hơn nữa, taurine ảnh hưởng đến chức năng của các tế bào thần kinh và sự co bóp của tim.
Với khả năng hấp thụ chất béo kém, trẻ em có tình trạng xơ hóa u nang hay trẻ sinh non có thể được lợi từ sự bổ sung taurine. Vì taurine đi kèm với axit mật sẽ giúp quá trình hấp thụ chất béo.
Taurine được tạo ra từ hai axit amin thiết yếu là methionine và xystin, và taurine được tập trung tại cơ bắp thịt, mô tiểu huyết cầu và mô thần kinh. Taurine chỉ được tìm thấy ở thịt động vật.
Từ nguyên[sửa | sửa mã nguồn]
Taurin được đặt theo tên Latin taurus nghĩa là trâu hoặc bò, do hợp chất này được các nhà khoa học người Đức Friedrich Tiedemann và Leopold Gmelin tách chiết từ mật bò vào năm 1827.[1]
Cấu trúc[sửa | sửa mã nguồn]
Taurin là dẫn xuất của cystein, là axit amin chứa nhóm thiol. Taurin nằm trong số ít axit sulfonic tự nhiên. Nó không phải là axit amin vì thiếu nhóm carboxyl,[2] nhưng vẫn thường được gọi là axit amin ngay cả trong các bài báo khoa học.[3][4][5] Taurin không chứa nhóm sulfonat và có thể gọi nó là axit amin sulfonic.
Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]
Từ thực phẩm[sửa | sửa mã nguồn]
Taurin có trong thực phẩm, đặc biệt là thịt và thủy sản. Lượng taurin ăn vào hàng ngày đối với động vật ăn tạp vào khoảng 58 mg (từ 9 đến 372 mg) và ở mức thấp hoặc không đáng kể đối với chế độ ăn không có thức ăn động vật. Trong một nghiên cứu khác, lượng taurin ăn vào nói chung ít hơn 200 mg/ngày, ngay cả với các cá thể ăn nhiều thịt động vật. Một nghiên cứu thứ ba ước lượng về lượng taurin ăn vào từ 40 and 400 mg/ngày. [6]
Sinh tổng hợp[sửa | sửa mã nguồn]
Taurin là thành phần chính của mật, nó cũng có trong ruột và cơ thịt của nhiều loài động vật, kể cả người.[7][8]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ F. Tiedemann, L. Gmelin (1827). “Einige neue Bestandtheile der Galle des Ochsen”. Annalen der Physik 85 (2): 326–37. Bibcode:1827AnP....85..326T. doi:10.1002/andp.18270850214.
- ^ Carey, FA (2006). Organic Chemistry (ấn bản 6). New York: McGraw Hill. tr. 1149. ISBN 0-07-282837-4.
Amino acids are carboxylic acids that contain an amine function.
- ^ Stapleton, PP; L O'Flaherty, HP Redmond, and DJ Bouchier-Hayes (1998). “Host defense--a role for the amino acid taurine?”. Journal of Parenteral and Enteral Nutrition 22 (1): 42–8. PMID 9437654. doi:10.1177/014860719802200142.
- ^ Weiss, SJ; Klein R, Slivka A, Wei M (1982). “Chlorination of Taurine by Human Neutrophils”. Journal of Clinical Investigation 70 (3): 598–607. PMC 370261. PMID 6286728. doi:10.1172/JCI110652.
- ^ Kirk, K; Kirk, J (1993). “Volume-regulatory taurine release from a human heart cancer cell line”. FEBS Letters 336 (1): 153–8. PMID 8262200. doi:10.1016/0014-5793(93)81630-I.
- ^ “Opinion on Caffeine, Taurine and D-Glucurono — g -Lactone as constituents of so-called "energy" drinks”. Directorate-General Health and Consumers, European Commission, European Union. Ngày 21 tháng 1 năm 1999.
- ^ Bouckenooghe T, Remacle C, Reusens B (2006). “Is taurine a functional nutrient?”. Curr Opin Clin Nutr 9 (6): 728–33. PMID 17053427. doi:10.1097/01.mco.0000247469.26414.55.
- ^ Brosnan J, Brosnan M (2006). “The sulfur-containing amino acids: an overview”. J Nutr 136 (6 Suppl): 1636S–40S. PMID 16702333.

markdown:
# Taurin
[Taurine](/w/index.php?title=Taurine&redirect=no)) [Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search)
|Taurin|
|
|
|
|![]()
[Danh pháp IUPAC](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_IUPAC) [Số CAS](/wiki/S%E1%BB%91_%C4%91%C4%83ng_k%C3%BD_CAS) [107-35-7](http://www.commonchemistry.org/ChemicalDetail.aspx?ref=107-35-7) [PubChem](/w/index.php?title=PubChem&action=edit&redlink=1) [1123](http://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=1123) [Ngân hàng dược phẩm](/w/index.php?title=Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_d%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u_d%C6%B0%E1%BB%A3c_ph%E1%BA%A9m&action=edit&redlink=1) [DB01956](http://redpoll.pharmacy.ualberta.ca/drugbank/cgi-bin/getCard.cgi?CARD=DB01956) [ChEBI](/w/index.php?title=ChEBI&action=edit&redlink=1) [15891](http://www.ebi.ac.uk/chebi/searchId.do?chebiId=CHEBI:15891) [Jmol](/w/index.php?title=Jmol&action=edit&redlink=1)-3D [ảnh](http://chemapps.stolaf.edu/jmol/jmol.php?model=O%3DS%28%3DO%29%28O%29CCN)
-
O=S(=O)(O)CCN
[Khối lượng mol](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_mol) [Khối lượng riêng](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_ri%C3%AAng) 3(at −173.15 °C) [Điểm nóng chảy](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_n%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y) [Điểm sôi](/wiki/%C4%90i%E1%BB%83m_s%C3%B4i) [Độ axit](/w/index.php?title=H%E1%BA%B1ng_s%E1%BB%91_%C4%91i%E1%BB%87n_li_axit&action=edit&redlink=1)(p *K* a) **Taurine**, hay **2-aminoethanesulfonic acid**, là một [axít hữu cơ](/wiki/Axit_h%E1%BB%AFu_c%C6%A1). Taurine lần đầu được phát hiện bởi các nhà khoa học người Đức Frieddrich Tiedeman và Leopold Gmelin năm 1827, Taurine dường như cần thiết cho nhiều chức năng trong cơ thể con người. Nó cần thiết cho hoạt động của [mắt](/wiki/M%E1%BA%AFt), và đóng vai trò như chất chống oxi hóa trong các tế bào bạch cầu và mô phổi. Hơn nữa, taurine ảnh hưởng đến chức năng của các tế bào thần kinh và sự co bóp của [tim](/wiki/Tim).
Với khả năng hấp thụ chất béo kém, trẻ em có tình trạng xơ hóa u nang hay trẻ sinh non có thể được lợi từ sự bổ sung taurine. Vì taurine đi kèm với axit mật sẽ giúp quá trình hấp thụ chất béo.
Taurine được tạo ra từ hai
[axit amin](/wiki/Axit_amin) thiết yếu là methionine và xystin, và taurine được tập trung tại [cơ bắp](/wiki/C%C6%A1_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) thịt, mô tiểu huyết cầu và mô thần kinh. Taurine chỉ được tìm thấy ở thịt động vật.
## Từ nguyên[
[sửa](/w/index.php?title=Taurin&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Taurin&action=edit§ion=1)]
Taurin được đặt theo tên Latin
*taurus* nghĩa là [trâu](/wiki/Tr%C3%A2u) hoặc [bò](/wiki/B%C3%B2), do hợp chất này được các nhà khoa học [người Đức](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%90%E1%BB%A9c) [Friedrich Tiedemann](/w/index.php?title=Friedrich_Tiedemann&action=edit&redlink=1) và [Leopold Gmelin](/w/index.php?title=Leopold_Gmelin&action=edit&redlink=1) tách chiết từ mật bò vào năm 1827. [[1]](#cite_note-1)
## Cấu trúc[
[sửa](/w/index.php?title=Taurin&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Taurin&action=edit§ion=2)]
Taurin là dẫn xuất của
[cystein](/wiki/Cystein), là axit amin chứa nhóm [thiol](/wiki/Thiol). Taurin nằm trong số ít [axit sulfonic](/wiki/Axit_sulfonic) tự nhiên. Nó không phải là axit amin vì thiếu [nhóm carboxyl](/w/index.php?title=Axit_carboxylic&action=edit&redlink=1), nhưng vẫn thường được gọi là axit amin ngay cả trong các bài báo khoa học. [2] [[3]](#cite_note-3) [[4]](#cite_note-4) Taurin không chứa nhóm [[5]](#cite_note-5) [sulfonat](/wiki/Sulfonat)và có thể gọi nó là axit amin sulfonic.
## Nguồn gốc[
[sửa](/w/index.php?title=Taurin&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Taurin&action=edit§ion=3)]
### Từ thực phẩm[
[sửa](/w/index.php?title=Taurin&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Taurin&action=edit§ion=4)]
Taurin có trong thực phẩm, đặc biệt là
[thịt](/wiki/Th%E1%BB%8Bt) và [thủy sản](/wiki/Th%E1%BB%A7y_s%E1%BA%A3n). Lượng taurin ăn vào hàng ngày đối với động vật ăn tạp vào khoảng 58 mg (từ 9 đến 372 mg) và ở mức thấp hoặc không đáng kể đối với chế độ ăn không có thức ăn động vật. Trong một nghiên cứu khác, lượng taurin ăn vào nói chung ít hơn 200 mg/ngày, ngay cả với các cá thể ăn nhiều thịt động vật. Một nghiên cứu thứ ba ước lượng về lượng taurin ăn vào từ 40 and 400 mg/ngày. [[6]](#cite_note-ref9-6)
### Sinh tổng hợp[
[sửa](/w/index.php?title=Taurin&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Taurin&action=edit§ion=5)]
Taurin là thành phần chính của mật, nó cũng có trong ruột và cơ thịt của nhiều loài động vật, kể cả người.
[[7]](#cite_note-Bouckenooghe2006-7) [[8]](#cite_note-Brosnan2006-8)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Taurin&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Taurin&action=edit§ion=6)] **F. Tiedemann, L. Gmelin (1827). “Einige neue Bestandtheile der Galle des Ochsen”.** [^](#cite_ref-1) [Annalen der Physik](/wiki/Annalen_der_Physik) **85**(2): 326–37. [Bibcode](/wiki/Bibcode): [1827AnP....85..326T](http://adsabs.harvard.edu/abs/1827AnP....85..326T). [doi](/wiki/DOI): [10.1002/andp.18270850214](//dx.doi.org/10.1002%2Fandp.18270850214). **Carey, FA (2006).** [^](#cite_ref-2) *Organic Chemistry*(ấn bản 6). New York: McGraw Hill. tr. 1149. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-07-282837-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-07-282837-4).
Amino acids are carboxylic acids that contain an amine function.
**Stapleton, PP; L O'Flaherty, HP Redmond, and DJ Bouchier-Hayes (1998).** [^](#cite_ref-3) [“Host defense--a role for the amino acid taurine?”](http://jpen.aspenjournals.org/cgi/content/abstract/22/1/42). *Journal of Parenteral and Enteral Nutrition* **22**(1): 42–8. [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [9437654](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9437654). [doi](/wiki/DOI): [10.1177/014860719802200142](//dx.doi.org/10.1177%2F014860719802200142). **Weiss, SJ; Klein R, Slivka A, Wei M (1982).** [^](#cite_ref-4) [“Chlorination of Taurine by Human Neutrophils”](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC370261). *Journal of Clinical Investigation* **70**(3): 598–607. [PMC](/wiki/PubMed_Central) [370261](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC370261). [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [6286728](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/6286728). [doi](/wiki/DOI): [10.1172/JCI110652](//dx.doi.org/10.1172%2FJCI110652). **Kirk, K; Kirk, J (1993). “Volume-regulatory taurine release from a human heart cancer cell line”.** [^](#cite_ref-5) *FEBS Letters* **336**(1): 153–8. [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [8262200](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8262200). [doi](/wiki/DOI): [10.1016/0014-5793(93)81630-I](//dx.doi.org/10.1016%2F0014-5793%2893%2981630-I). [^](#cite_ref-ref9_6-0) [“Opinion on Caffeine, Taurine and D-Glucurono — g -Lactone as constituents of so-called "energy" drinks”](http://ec.europa.eu/food/fs/sc/scf/out22_en.html). Directorate-General Health and Consumers, European Commission, European Union. Ngày 21 tháng 1 năm 1999. **Bouckenooghe T, Remacle C, Reusens B (2006). “Is taurine a functional nutrient?”.** [^](#cite_ref-Bouckenooghe2006_7-0) *Curr Opin Clin Nutr* **9**(6): 728–33. [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [17053427](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17053427). [doi](/wiki/DOI): [10.1097/01.mco.0000247469.26414.55](//dx.doi.org/10.1097%2F01.mco.0000247469.26414.55). **Brosnan J, Brosnan M (2006). “The sulfur-containing amino acids: an overview”.** [^](#cite_ref-Brosnan2006_8-0) *J Nutr* **136**(6 Suppl): 1636S–40S. [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [16702333](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16702333).

X-Cache: cp1067 miss, cp1055 miss


text:
Thể loại:Kansas
Jump to navigation Jump to search
Thể loại con
Thể loại này gồm 5 thể loại con sau, trên tổng số 5 thể loại con.
- ► Sơ khai Kansas (2.028 tr.)
Đ
- ► Địa lý Kansas (3 t.l., 1 tr.)
L
- ► Lịch sử Kansas (1 t.l.)
N
- ► Người Kansas (1 t.l., 4 tr.)
V
- ► Văn hóa Kansas (1 t.l.)
Các trang trong thể loại “Kansas”
4 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 4 trang.

markdown:
# Thể loại:Kansas
[Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search)
là một tiểu bang của
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Thể loại con
Thể loại này gồm 5 thể loại con sau, trên tổng số 5 thể loại con.
- ►
[Sơ khai Kansas](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C6%A1_khai_Kansas) (2.028 tr.)
### Đ
- ►
[Địa lý Kansas](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%E1%BB%8Ba_l%C3%BD_Kansas) (3 t.l., 1 tr.)
### L
- ►
[Lịch sử Kansas](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Kansas) (1 t.l.)
### N
- ►
[Người Kansas](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kansas) (1 t.l., 4 tr.)
### V
- ►
[Văn hóa Kansas](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:V%C4%83n_h%C3%B3a_Kansas) (1 t.l.)
## Các trang trong thể loại “Kansas”
4 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 4 trang.


text:
Trợ giúp
Thể loại:Nhà điêu khắc Ý
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Nhà điêu khắc Ý
Các trang trong thể loại “Nhà điêu khắc Ý”
10 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 10 trang.
A
Leone Battista Alberti
Andrea del Verrocchio
D
Dante Parini
Donatello
F
Filarete
G
Gian Lorenzo Bernini
Giovanni de Martino
L
Gina Lollobrigida
M
Michelangelo
Amedeo Modigliani
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Nhà_điêu_khắc_Ý&oldid=10998116
”
Thể loại
:
Điêu khắc Ý
Nghệ sĩ Ý
Nhà điêu khắc theo quốc gia
Người Ý theo nghề nghiệp
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Bài viết chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên lạc
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Tại dự án khác
Wikimedia Commons
Ngôn ngữ khác
Afrikaans
العربية
Aragonés
Asturianu
Azərbaycanca
Bahasa Indonesia
Bahasa Melayu
Basa Jawa
Башҡортса
Беларуская
Беларуская (тарашкевіца)
Bosanski
Brezhoneg
Български
Català
Čeština
Dansk
Eesti
Ελληνικά
English
Español
Esperanto
Euskara
فارسی
Français
Frysk
Gaeilge
Galego
한국어
Հայերեն
Hrvatski
Ido
Íslenska
Italiano
עברית
ქართული
Latina
Lëtzebuergesch
Lietuvių
Magyar
Македонски
Malti
მარგალური
Nederlands
日本語
Napulitano
Norsk
Norsk nynorsk
Polski
Português
Română
Runa Simi
Русский
Scots
Shqip
Sicilianu
Simple English
Slovenčina
Slovenščina
Ślůnski
کوردی
Српски / srpski
Srpskohrvatski / српскохрватски
Suomi
Svenska
ไทย
Türkçe
Українська
اردو
Vèneto
Võro
West-Vlams
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 20:00 ngày 15 tháng 3 năm 2013.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# Thể loại:Nhà điêu khắc Ý
[Jump to navigation](#mw-head) [Jump to search](#p-search)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Nhà điêu khắc Ý”
10 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 10 trang.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
10 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 10 trang.


text:
"Thương vụ này thúc đẩy an ninh quốc gia và lợi ích chính sách đối ngoại Mỹ, hỗ trợ an ninh lâu dài của Arab Saudi và vùng Vịnh trước các mối đe dọa từ Iran và các đe doạ khác", Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 6/10 thông báo, theo AFP. Thương vụ trị giá ước tính 15 tỷ USD.
Việc phê chuẩn thoả thuận diễn ra một ngày sau khi Quốc vương Arab Saudi Salman gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin và ký thoả thuận sơ bộ nhằm xem xét hệ thống phòng không S-400 của Moscow.
Mỹ đã cung cấp Hệ thống Phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) cho Qatar và Các Tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE), các láng giềng của Arab Saudi. Đây là một trong những hệ thống phòng thủ tên lửa mạnh nhất trong kho vũ khí Mỹ, được trang bị hệ thống radar tân tiến.
Mỹ gần đây triển khai THAAD ở Hàn Quốc để bảo vệ trước bất cứ cuộc tấn công nào ở Triều Tiên, khiến Trung Quốc phản đối. Bắc Kinh lo ngại hệ thống cảm biến của THAAD có thể xâm nhập không phận Trung Quốc.
Trọng Giáp
Nguồn tin: VnExpress
Tin Liên Quan
Vợ sốc vì trước mặt chồng xin tha thứ, sau lưng lại nói với bồ "anh yêu em là thật" Thậm chí cô bồ còn không xinh xắn và trẻ đẹp bằng cô nên mẹ trẻ càng đau lòng và...

markdown:
|
|![]()
|
|
Hệ thống THAAD của Mỹ. Ảnh:
"Thương vụ này thúc đẩy an ninh quốc gia và lợi ích chính sách đối ngoại Mỹ, hỗ trợ an ninh lâu dài của Arab Saudi và vùng Vịnh trước các mối đe dọa từ Iran và các đe doạ khác", Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 6/10 thông báo, theo
*AFP*. Thương vụ trị giá ước tính 15 tỷ USD.
Việc phê chuẩn thoả thuận diễn ra một ngày sau khi Quốc vương Arab Saudi Salman gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin và ký thoả thuận sơ bộ nhằm xem xét hệ thống phòng không S-400 của Moscow.
Mỹ đã cung cấp Hệ thống Phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) cho Qatar và Các Tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE), các láng giềng của Arab Saudi. Đây là một trong những hệ thống phòng thủ tên lửa mạnh nhất trong kho vũ khí Mỹ, được trang bị hệ thống radar tân tiến.
Mỹ gần đây triển khai THAAD ở Hàn Quốc để bảo vệ trước bất cứ cuộc tấn công nào ở Triều Tiên, khiến Trung Quốc phản đối. Bắc Kinh lo ngại hệ thống cảm biến của THAAD có thể xâm nhập không phận Trung Quốc.
**Trọng Giáp** **Nguồn tin: **VnExpress
**Tin Liên Quan**
|1|
|2|
|3|
|4|
|5|
|6|
|7|
|8|
|9|
|10|
|11|
|12|
|13|
|14|
|15|[
Thậm chí cô bồ còn không xinh xắn và trẻ đẹp bằng cô nên mẹ trẻ càng đau lòng và...
Vợ sốc vì trước mặt chồng xin tha thứ, sau lưng lại nói với bồ "anh yêu em là thật"](/doi-song/vo-soc-vi-truoc-mat-chong-xin-tha-thu-sau-lung-lai-noi-voi-bo-anh-yeu-em-la-that-1-25807.html)

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Pragma: no-cache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: private, pre-check=0, post-check=0, max-age=0

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: nv4c_h5gEF_sess=6qg90su0lvqm7r8e5e7ug22i64; path=/; domain=.viettoday.vn; HttpOnly

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Trường tiểu học/trung học cơ sở/trung học phổ thông El Jabiria tại Algérie, Ghardaia
Algérie, Ghardaia, GPS: 32.4749,3.6938
Ảnh El Jabiria
Bạn đã có lựa chọn sau đây trong bản đồ MAPS.ME và thư mục địa điểm: trường học El Jabiria tại địa chỉ: Algérie, Ghardaia / 909275 địa điểm. Bạn có thể tải về MAPS.ME cho thiết bị di động Android hoặc iOS và được dẫn hướng đến trường học El Jabiria hoặc các nơi gần bạn nhất:
- CEM Ahmed Hirouni;
- CEM Abdelaziz Thamini;
- Ecole primaire Aïcha Oum El Mou'minine;
- Ecole Primaire Bashir Al Ibrahimi;
- Ecole primaire Bouhamida Mohamed;
- Ecole primaire Belmokhtar Slimane.
Objects nearby
Algérie, Ghardaia
Algérie, Ghardaia
Algérie, Ghardaia
Algérie, Ghardaia, Bounoura
Algérie, Ghardaia
Algérie, Ghardaia

markdown:
# Trường tiểu học/trung học cơ sở/trung học phổ thông El Jabiria tại Algérie, Ghardaia
Algérie, Ghardaia, GPS: 32.4749,3.6938
## Ảnh El Jabiria
Bạn đã có lựa chọn sau đây trong bản đồ
[MAPS.ME](/) và thư mục địa điểm: trường học El Jabiria tại địa chỉ: Algérie, Ghardaia / 909275 địa điểm. Bạn có thể tải về [MAPS.ME](/) cho thiết bị di động Android hoặc iOS và được dẫn hướng đến trường học El Jabiria hoặc các nơi gần bạn nhất: [CEM Ahmed Hirouni](/catalog/education/amenity-school/cem-ahmed-hirouni-9223372037315311736/); [CEM Abdelaziz Thamini](/catalog/education/amenity-school/cem-abdelaziz-thamini-9223372037315132251/); [Ecole primaire Aïcha Oum El Mou'minine](/catalog/education/amenity-school/ecole-primaire-aicha-oum-el-mou-minine-9223372037315311738/); [Ecole Primaire Bashir Al Ibrahimi](/catalog/education/amenity-school/ecole-primaire-bashir-al-ibrahimi-9223372037105249932/); [Ecole primaire Bouhamida Mohamed](/catalog/education/amenity-school/ecole-primaire-bouhamida-mohamed-9223372037315311735/); [Ecole primaire Belmokhtar Slimane](/catalog/education/amenity-school/ecole-primaire-belmokhtar-slimane-9223372037315311737/). [giáo dục](/catalog/education/)ví dụ như các thư mục địa điểm này: [trường đại học](/catalog/education/amenity-college/), [mẫu giáo](/catalog/education/amenity-kindergarten/)or [trường đại học](/catalog/education/amenity-university/)\
## Objects nearby
Algérie, Ghardaia
Algérie, Ghardaia
Algérie, Ghardaia
Algérie, Ghardaia, Bounoura
Algérie, Ghardaia
Algérie, Ghardaia


text:
Người dùng Việt Nam chỉ còn 2 tuần để "đi Uber", sau đó sẽ được thay bằng Grab
Sau khi Uber chính thức bán lại mảng kinh doanh Đông Nam Á cho Grab, dịch vụ này sẽ nhanh chóng biến mất chỉ trong vòng 2 tuần.
Thỏa thuận giữa Uber và Grab được công bố chính thức vào sáng nay (26/3), theo đó Grab sẽ thâu tóm toàn bộ hoạt động của Uber ở khu vực Đông Nam Á có tới 620 triệu dân bao gồm cả dịch vụ chuyển đồ ăn UberEats.
Email Uber gửi tới khách hàng thông báo về việc dừng hoạt động từ ngày 8/4
Ngay trong ngày, cả Uber và Grab đều đã gửi thông báo tới khách hàng về những thay đổi về hoạt động trong thời gian tới. Cụ thể, Uber cho biết họ sẽ chuyển giao tất cả dịch vụ cho Grab và dừng hoạt động tại Đông Nam Á từ ngày 8/4. Sau ngày này ứng dụng Uber cũng sẽ chỉ sử dụng được tại các khu vực khác trên thế giới.
Trong email gửi người dùng, Uber cũng hướng dẫn chi tiết cách tải ứng dụng Grab, đăng nhập và nhận mã ưu đãi.
Theo ICT News, sáng nay toàn bộ tài xế Uber cũng đã nhận được email thông báo họ sẽ chuyển sang hoạt động cho Grab từ ngày 8/4. Các tài xế sẽ được quyết định có chuyển sang Grab hay không, nếu đồng ý và đăng ký thì thông tin của họ sẽ được chuyển sang Grab.
Thông báo các tài xế nhận được vào sáng nay
AT

markdown:
# Người dùng Việt Nam chỉ còn 2 tuần để "đi Uber", sau đó sẽ được thay bằng Grab
**Sau khi Uber chính thức bán lại mảng kinh doanh Đông Nam Á cho Grab, dịch vụ này sẽ nhanh chóng biến mất chỉ trong vòng 2 tuần.**
Thỏa thuận giữa Uber và Grab được công bố chính thức vào sáng nay (26/3), theo đó Grab sẽ thâu tóm toàn bộ hoạt động của Uber ở khu vực Đông Nam Á có tới 620 triệu dân bao gồm cả dịch vụ chuyển đồ ăn UberEats.
*Email Uber gửi tới khách hàng thông báo về việc dừng hoạt động từ ngày 8/4*
Ngay trong ngày, cả Uber và Grab đều đã gửi thông báo tới khách hàng về những thay đổi về hoạt động trong thời gian tới. Cụ thể, Uber cho biết họ sẽ chuyển giao tất cả dịch vụ cho Grab và dừng hoạt động tại Đông Nam Á từ ngày 8/4. Sau ngày này ứng dụng Uber cũng sẽ chỉ sử dụng được tại các khu vực khác trên thế giới.
Trong email gửi người dùng, Uber cũng hướng dẫn chi tiết cách tải ứng dụng Grab, đăng nhập và nhận mã ưu đãi.
Theo ICT News, sáng nay toàn bộ tài xế Uber cũng đã nhận được email thông báo họ sẽ chuyển sang hoạt động cho Grab từ ngày 8/4. Các tài xế sẽ được quyết định có chuyển sang Grab hay không, nếu đồng ý và đăng ký thì thông tin của họ sẽ được chuyển sang Grab.
*Thông báo các tài xế nhận được vào sáng nay* **AT**

Server-Node: vnr

Server-Code-Name: fire phenix - 1.1.0.2

Server-Name: VnReview (vnreview.vn - reviews, advisor product and tech news)

Author: ThuanDH, KhoaVD, LinhLH, HungDX, HuyMQ - ePortal Department

Set-Cookie: COOKIE_SUPPORT=true; Expires=Wed, 19-Jun-2019 00:38:55 GMT; Path=/


text:
- Trang chủ
-
Cảm ơn
Cảm ơn - Cập nhật tin tức mới nhất, video hình anh hot nhất về chủ đề Cảm ơn trên VTC News
Xuất hiện lại trên đài Vĩnh Long sau ồn ào bị cấm cửa, Trấn Thành nói gì?
Video: Nhà lãnh đạo Kim Jong-un cười rạng rỡ, cảm ơn Thủ tướng Lý Hiển Long
Hồ Ngọc Hà lần đầu đụng độ Nam Em sau ồn ào tình cảm với Chu Đăng Khoa
Trường Giang vui vẻ xuất hiện, từ chối trả lời ồn ào tình cảm
Sau ồn ào tình cảm, Nam Em gây ám ảnh với teaser như phim kinh dị
Cảm ơn Arsene Wenger đã khuyên bầu Đức mở Học viện HAGL
Bóng đá Việt Nam cảm ơn 'Thượng đế'
Sau ồn ào tình cảm, Trường Giang sánh đôi cùng Hoa hậu Hương Giang
Được U23 Việt Nam truyền cảm hứng, HLV Mai Đức Chung cảm ơn HLV Park Hang Seo
Tuấn Anh phẫu thuật thành công, bầu Đức cảm ơn bác sĩ Hàn Quốc
Sau ồn ào với Nam Em, Trường Giang biểu cảm lạ khi gặp Hoài Linh
Tổng Bí thư gửi điện cảm ơn Chủ tịch Cuba

markdown: [Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ mang món quà đặc biệt đến Việt Nam](https://vtc.vn/tro-ly-ngoai-truong-my-mang-mon-qua-dac-biet-den-viet-nam-d407514.html) [3 cặp sinh đôi cùng học chung 1 lớp ở Hải Phòng](https://vtc.vn/3-cap-sinh-doi-cung-hoc-chung-1-lop-o-hai-phong-d407546.html) [Đổi mới sách giáo khoa phổ thông: Thủ tướng ra chỉ thị](https://vtc.vn/doi-moi-sach-giao-khoa-pho-thong-thu-tuong-ra-chi-thi-d407495.html) [Vợ không cho sang Nga xem World Cup, bạn thân của chồng hành động bất ngờ](https://vtc.vn/vo-khong-cho-sang-nga-xem-world-cup-ban-than-cua-chong-hanh-dong-bat-ngo-d407525.html) [Cập nhật World Cup 2018 ngày 19/6: Đội tuyển Anh lẽ ra phải thắng đậm hơn](https://vtc.vn/cap-nhat-world-cup-2018-ngay-19-6-doi-tuyen-anh-le-ra-phai-thang-dam-hon-d407549.html) [Gạo nếp gạo tẻ tập 19: Bố vợ đến xin lỗi Trung Dũng vì mẹ vợ quá quắt, bắt ly hôn](https://vtc.vn/gao-nep-gao-te-tap-19-bo-vo-den-xin-loi-trung-dung-vi-me-vo-qua-quat-bat-ly-hon-d407505.html) [Dàn hot girl bình luận World Cup 2018 gây tranh cãi trái chiều](https://vtc.vn/hot-girl-binh-luan-world-cup-2018-gay-tranh-cai-trai-chieu-d407555.html) [Clip: Trèo xuống vách đá để 'lấy góc ảnh đẹp', ngã thác chết thảm](https://vtc.vn/clip-treo-xuong-vach-da-de-lay-goc-anh-dep-nga-thac-chet-tham-d407548.html) [Cười ngất khi Huỳnh Lập đọc rap, hóa Hằng Nga phiên bản ‘lầy’](https://vtc.vn/cuoi-ngat-khi-huynh-lap-doc-rap-hoa-hang-nga-phien-ban-lay-d407506.html) [Hôm nay, TP.HCM công bố kết quả chấm phúc khảo kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10](https://vtc.vn/hom-nay-tphcm-cong-bo-ket-qua-cham-phuc-khao-ky-thi-tuyen-sinh-vao-lop-10-d407529.html)

Cache-Control: public

X-Fastcgi-Cache: MISS


text: thanh tú nhờ các ban giúp đỡ! Mình dang cần một báo cáo tốt nghiệp về KẾ TOÁN GIÁ THÀNH SẢX XUẤT Rất mong được sự giúp đỡ của các bạn! nguyen_tu624@yahoo.com

Server: nginx admin

Cache-Control: private, max-age=0

Set-Cookie: xf_session=5c9ea1fd50e00116bfb13d9a21f07989; path=/; secure; httponly

Cache: MISS


text:
"Chuyện ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng mang việc của mẹ anh chia sẻ trong cộng đồng từ hôm qua đến nay đang râm ran mạng xã hội, khiến tôi suy nghĩ rất nhiều"- nhà văn Nguyễn Văn Thọ viết.
Chuyện ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng mang việc của mẹ anh chia sẻ trong cộng đồng từ hôm qua đến nay râm ran trên mạng xã hội. Trước hết với tư cách bậc cha mẹ, tôi hoàn toàn phản đối hành vi của mẹ anh đã vay nợ quá nhiều tiền và nhiều lần, để một gánh nặng cho con cái phải gánh chịu.
Điều này không chỉ vi phạm luật pháp mà còn trái với quy luật và truyền thống đạo đức và tâm thế bậc cha mẹ đã đúc kết như quy luật của văn hóa Việt: Nước mắt chảy xuôi. Nhưng việc ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng mang việc mẹ mình xấu xa như thế chia sẻ với cả cộng đồng mạng làm tôi suy nghĩ nhiều.
Bà mẹ anh như anh kể, chỉ vay ở những người quen biết anh, những fan của anh. Hỏi rằng thực sự những người như thế có nhiều qua không để tràn lan trong cả xã hội để không thể nào có biện pháp khác việc anh lên mạng than khóc kể về mẹ như một hành vi bôi do trát trấu vào người đã sinh thành ra mình?
Ca sĩ Đàm không phải là người có quyền lực và hành vi của mẹ anh dù làm anh tổn hại nhưng không làm công việc của anh bị hủy diệt. Chỉ tới khi tự anh công bố thì công chúng mới biết.
Trong sử sách Trung Hoa có chép chuyện của Tần Thủy Hoàng. Mẹ Tần Thủy Hoàng hoang dâm vô độ. Câu kết với người tình là Lao Ái và Lao Ái âm mưu phản loạn. Tần Thủy Hoàng giết Lao Ái, nhưng không dám giết mẹ dù quật chết hai người em của mình và đầy mẹ ra khuất xa cung thành. Sử chép 17 người can gián Tần Vương đều bị bỏ vạc dầu và bêu xác ở cửa thành.
Vì đạo lý vẫn còn vị quan nhân thứ 18 can gián vua Tần, chỉ ra cái sai trái của đạo nghĩa mẫu tử. Nghe ra vua Tần sai đón mẹ về kinh thành tạ lỗi. Truyền thuyết xưa cũng kể, có kẻ nông phu cắt thịt mình đùi cho mẹ ăn để mẹ khỏi chết đói. Đấy là cái đạo nghĩa ngàn đời nay của tất cả các dân tộc trên thế gian này để cai cái đạo lý đơn giản: Con cái phải biết cái nguồn cội của mình sinh ra.
Giọng ca ấy là trời phú song cũng là giọng ca từ tinh cha máu mẹ mà ra. Chuyện bấy nay khoe tài sản cả ngàn tỉ, quà tặng cho ai đó bao nhiêu tỉ, đi xe sang, đắp tượng vàng là hư danh bịa tạc hay cái thói tô son bánh vẽ mà nên? Nhưng một sự thật hiển nhiên là sự đau khổ của ca sỹ bấy nay vì mẹ có bằng cái công sinh dưỡng đau đớn chín tháng mười ngày và bao năm người mẹ nuôi dậy ca sỹ nên người không?
Việc mang cha mẹ ra để người đời đàm tiếu phanh phui cái gọi là sự thật có thực đúng đạo lý cần có của con người ta không? Đàm Vĩnh Hưng còn trẻ, giọng ca còn dài. Sao anh không nghĩ tới việc làm này là bất nhẫn làm cho hàng triệu trái tim các bà mẹ đau đớn?
Khi cất lên tiếng hát ngợi ca Người Mẹ liệu có phải từ trái tim yêu thương bất hoại về tình mẹ con vốn vẫn là 1 tình cảm thiêng liêng của nhân loại? Tôi mong đợi ca sĩ tài năng ở cái giọng ca người mẹ sinh thành nghĩ lại mà xin lỗi mẹ trước dư luận để giữ điều còn quan trọng hơn cả tiền bạc.
Vì tiền bạc 20 tỉ chứ nhiều hơn nữa ca sỹ vẫn có thể kiếm được chứ cái tình mẹ con bao la vô tận thì trời đất nào, công chúng nào ban tặng riêng cho anh được nữa?
Thật bất nhẫn phải viết những dòng này. Nhưng cũng thật bất nhẫn khi không viết, khi mà xã hội bấy nay bao nhiêu chuyện đau lòng xảy ra về cái sự bất hiếu của con người ta. Con cái giết cha mẹ bằng dao bằng đòn, bằng cả lời lẽ tưởng vô tình mà trở nên công khai ác độc.
Nhà văn Nguyễn Văn Thọ

markdown:
"Chuyện ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng mang việc của mẹ anh chia sẻ trong cộng đồng từ hôm qua đến nay đang râm ran mạng xã hội, khiến tôi suy nghĩ rất nhiều"- nhà văn Nguyễn Văn Thọ viết.
Chuyện ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng mang việc của mẹ anh chia sẻ trong cộng đồng từ hôm qua đến nay râm ran trên mạng xã hội. Trước hết với tư cách bậc cha mẹ, tôi hoàn toàn phản đối hành vi của mẹ anh đã vay nợ quá nhiều tiền và nhiều lần, để một gánh nặng cho con cái phải gánh chịu.
Điều này không chỉ vi phạm luật pháp mà còn trái với quy luật và truyền thống đạo đức và tâm thế bậc cha mẹ đã đúc kết như quy luật của văn hóa Việt: Nước mắt chảy xuôi. Nhưng việc ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng mang việc mẹ mình xấu xa như thế chia sẻ với cả cộng đồng mạng làm tôi suy nghĩ nhiều.
![]()
Bà mẹ anh như anh kể, chỉ vay ở những người quen biết anh, những fan của anh. Hỏi rằng thực sự những người như thế có nhiều qua không để tràn lan trong cả xã hội để không thể nào có biện pháp khác việc anh lên mạng than khóc kể về mẹ như một hành vi bôi do trát trấu vào người đã sinh thành ra mình?
Ca sĩ Đàm không phải là người có quyền lực và hành vi của mẹ anh dù làm anh tổn hại nhưng không làm công việc của anh bị hủy diệt. Chỉ tới khi tự anh công bố thì công chúng mới biết.
Trong sử sách Trung Hoa có chép chuyện của Tần Thủy Hoàng. Mẹ Tần Thủy Hoàng hoang dâm vô độ. Câu kết với người tình là Lao Ái và Lao Ái âm mưu phản loạn. Tần Thủy Hoàng giết Lao Ái, nhưng không dám giết mẹ dù quật chết hai người em của mình và đầy mẹ ra khuất xa cung thành. Sử chép 17 người can gián Tần Vương đều bị bỏ vạc dầu và bêu xác ở cửa thành.
Vì đạo lý vẫn còn vị quan nhân thứ 18 can gián vua Tần, chỉ ra cái sai trái của đạo nghĩa mẫu tử. Nghe ra vua Tần sai đón mẹ về kinh thành tạ lỗi. Truyền thuyết xưa cũng kể, có kẻ nông phu cắt thịt mình đùi cho mẹ ăn để mẹ khỏi chết đói. Đấy là cái đạo nghĩa ngàn đời nay của tất cả các dân tộc trên thế gian này để cai cái đạo lý đơn giản: Con cái phải biết cái nguồn cội của mình sinh ra.
Giọng ca ấy là trời phú song cũng là giọng ca từ tinh cha máu mẹ mà ra. Chuyện bấy nay khoe tài sản cả ngàn tỉ, quà tặng cho ai đó bao nhiêu tỉ, đi xe sang, đắp tượng vàng là hư danh bịa tạc hay cái thói tô son bánh vẽ mà nên? Nhưng một sự thật hiển nhiên là sự đau khổ của ca sỹ bấy nay vì mẹ có bằng cái công sinh dưỡng đau đớn chín tháng mười ngày và bao năm người mẹ nuôi dậy ca sỹ nên người không?
![]()
Khi cất lên tiếng hát ngợi ca Người Mẹ liệu có phải từ trái tim yêu thương bất hoại về tình mẹ con vốn vẫn là 1 tình cảm thiêng liêng của nhân loại? Tôi mong đợi ca sĩ tài năng ở cái giọng ca người mẹ sinh thành nghĩ lại mà xin lỗi mẹ trước dư luận để giữ điều còn quan trọng hơn cả tiền bạc.
Vì tiền bạc 20 tỉ chứ nhiều hơn nữa ca sỹ vẫn có thể kiếm được chứ cái tình mẹ con bao la vô tận thì trời đất nào, công chúng nào ban tặng riêng cho anh được nữa?
Thật bất nhẫn phải viết những dòng này. Nhưng cũng thật bất nhẫn khi không viết, khi mà xã hội bấy nay bao nhiêu chuyện đau lòng xảy ra về cái sự bất hiếu của con người ta. Con cái giết cha mẹ bằng dao bằng đòn, bằng cả lời lẽ tưởng vô tình mà trở nên công khai ác độc.
Nhà văn Nguyễn Văn Thọ

Server: GSE