text:
Nhìn lại để thương
Trong đời sống hàng ngày, chúng ta ít khi nhìn lại chính mình, để thấy rõ được những giá trị đích thực của sự sống và để thương yêu bản thân mình cùng những người chung quanh. Bởi tình thương là điều kiện tất yếu của hạnh phúc chân thực; nếu đời sống mà thiếu vắng tình thương thì sẽ trở nên khô khan, trơ trọi và không có ý nghĩa gì.
Tình thương chỉ có mặt khi tuệ giác ở nơi ta được phát khởi, khi tâm trở về trọn vẹn với thân. Vì lẽ đó cho nên, khi vua Trần Thánh Tông gửi thái tử Trần Khâm tới để học hỏi đạo lý với Tuệ Trung Thượng Sĩ, và trước khi ra về, Trần Khâm kính cẩn hỏi yếu chỉ của Thiền, thì được dạy rằng: “Phản quan tự kỷ bổn phận sự, bất tùng tha đắc” (Soi sáng lại chính mình là phận sự gốc, chẳng từ nơi khác mà được – Tuệ Trung Thượng Sĩ ngữ lục).
Thật vậy, chúng ta chỉ cần nhìn lại thân tâm mình cho thật kỹ càng và tường tận, thì sẽ thấy được vô vàn điều kiện hạnh phúc. Tuệ Trung Thượng Sĩ khẳng định cho Trần Khâm biết rằng, cốt lõi của sự sống an vui, giải thoát, nó vốn tại đây rồi, đừng chạy đi tìm kiếm ở nơi nào khác mà vô ích. Câu nói trên tuy ngắn, nhưng thật là thâm sâu, hàm chứa toàn bộ yếu chỉ của Thiền. Nhờ lời dạy thâm sâu đó, về sau đã giúp cho vua Trần Nhân Tông sáng đạo và trở thành Sơ tổ của dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử.
Nhìn lại, có nghĩa là hãy quay đầu lại, hãy trở về đây mà thấy. Tức là sự sống đích thực, nó đang có mặt tại đây, ta hãy trở về để tiếp nhận và thừa hưởng, chứ không phải ở một nơi nào khác. Vậy thì, nhìn lại là ta nhận diện rõ ràng sự vận hành của thân tâm, cũng như hoàn cảnh đương tại. Nhìn lại, là trạng thái tâm ý tỉnh thức và trong sáng, không bị mê mờ hay dao động bởi ngoại cảnh. Một khi tâm ý trở về trọn vẹn với tự thân, thì ta sẽ cảm nhận được những dòng dấy khởi từ thân tâm mình một cách rõ ràng. Nhờ biết rõ những hiện thực ấy, nên ta làm chủ được bản thân mình, và đồng thời không bị bản ngã sai sử, chi phối. Trong đời sống hàng ngày, ta thường quên nhìn lại chính mình, nhất là khi đi tới ở chỗ đông người. Khi đi chợ hay là vào siêu thị để mua sắm, thì ta dễ bị hoàn cảnh thu hút. Những lúc ấy, ta không biết rõ mình đang làm cái gì, mà chỉ hành xử theo bản năng, quán tính.
Trong đời sống hàng ngày, ta thường bị bản ngã điều động và làm theo như một công thức có sẵn. Khi ai nói một câu khó nghe, thì lập tức bản ngã xen vào để phản ứng. Lúc đó, ta không thấy rõ được sự vận hành của tâm ý như thế nào cả, vì vậy không làm chủ được chính mình, nên ta la mắng người đó hoặc dùng mọi thủ đoạn để buộc tội hay trừng phạt. Hiện trạng bực bội này làm cho thân thể ta gồng cứng lên, những tế bào co rúm lại và khuôn mặt biến dạng đỏ phừng phừng hoặc tái nhạt đi, tim đập không đều, khó thở, máu huyết bị tắc nghẽn. Chúng ta thừa biết rằng, mỗi khi máu trong cơ thể không được lưu thông, thì sẽ dẫn đến đủ thứ căn bệnh phát sinh. Như vậy, không hiểu rõ và làm chủ chính mình, thì sẽ làm hại cho bản thân và những người khác. Như vậy, đối với bản thân mình ta không thương yêu, mà còn tạo ra đau khổ, thì làm sao ta có thể thương yêu ai được? Thế thì muốn thương yêu mọi người, trước hết ta phải biết thương lấy chính mình. Mà thương bản thân mình, thì phải có cái nhìn sâu sắc vào trong mỗi giây phút của đời sống hàng ngày, để biết rằng ta nên tiếp xúc và tiêu thụ những gì, nhằm đem lại sự lợi lạc cho ta và cho những người chung quanh.
Thực ra, khi trở về với tự thân, ta sẽ học được rất nhiều kinh nghiệm; từ những nỗi khổ niềm đau, giận hờn, ghen ghét, sự phản ứng… Tất cả những diễn biến ấy, đều là bài học quý giá cho ta cả, và đồng thời tuệ giác cũng được biểu hiện từ nơi đây. Có thể nói rằng, những người có tình thương lớn, là nhờ họ trải qua rất nhiều cay đắng trong cuộc đời, nên họ dễ dàng buông xả và thông cảm, thương yêu đối với mọi người.
Vì vậy, nhìn lại chính mình là vấn đề rất quan trọng cho đời sống của chúng ta. Có khi nào bạn ngồi yên và lắng lòng để nghe những tiếng nói thì thầm trong tâm mình chưa? Bạn đã từng nhận diện rõ ràng hơi thở vào và hơi thở ra của mình hay không? Hơi thở như bà mẹ hiền, đã nuôi dưỡng cho bạn sống mấy mươi năm, nhưng có khi nào bạn quan tâm nhìn lại hơi thở và tỏ lòng biết ơn chưa? Hơi thở rất là quan trọng, bởi nó ngừng thở trong vòng một phút, thì bao nhiêu sự nghiệp bạn gầy dựng được, kể như tiêu tan trong chốc lát. Thế mà chúng ta vô tình quên lãng và xem thường, đến khi nằm hấp hối trên giường bệnh, thì lúc ấy ta mới thấy hơi thở quan trọng đến mức độ nào! Khi đó, ta chỉ biết tiếc nuối và hối hận trong muộn màng.
Khi ta biết nhìn lại chính mình, thì sẽ được tự do và bình an trong mọi xung đột, phức tạp của cuộc đời. Một khi tâm ta bình thản, tươi mát, thì tình thương chân thực đồng thời cũng được biểu hiện. Do đó, khi tiếp xúc với mọi hoàn cảnh éo le, tiêu cực xảy ra, ta dễ dàng buông xả và tha thứ cho những ai đang còn yếu kém, vụng về hay lầm lỡ. Trong tâm ta không còn ôm ấp nỗi hiềm hận hay oán ghét ai cả, bởi nhờ có cái nhìn trong sáng, thâm sâu vào thực tại.
Viên Ngộ
Trị liệu trái tim
Vì sao phải trị liệu trái tim? Vì trái tim đã bị thương tổn, nên cần phải trị liệu! Trái tim vì sao bị thương tổn? Nguyên nhân? Đương nhiên là vì nó đã bị tác động bởi những độc tố như ghen tuông mù quáng, sự sân giận, lòng đố kỵ, giả dối… nơi con người, nơi những mối quan hệ xung quanh, nơi những người quen biết, thân thiết!
Trái tim khi mới tập tành bước vào cuộc đời nó thường háo hức và nhìn đời bằng một màu hồng hồng, xinh xinh… Mọi thứ qua cảm nhận của trái tim nguyên sơ đều đẹp, đều dễ thương nên ai nói gì nó cũng tin, ai bảo gì nó cũng thấy rằng điều đó là sự thật!
Nhiều trái tim đau tâm sự rằng: “Bởi vì tin, nên mới đau”, hoặc “Bởi vì thương nên đau”… Điều đó cho tôi rút ra một điều rằng, niềm tin và tình thương cũng gây ra thương tổn cho con người. Đó là khi tin không đúng chỗ, trao thương yêu không trúng người. Niềm tin và tình thương mà thiếu sự soi sáng bởi hiểu biết thì sẽ tin bậy bạ, thương lung tung, cảm tính, hoặc ngộ nhận bởi sự choáng ngợp của cảm xúc, ngoại hình rồi gọi đại là… thương, yêu (thực chất chỉ là đam mê).
Trái tim tổn thương là trái tim bị bóp nghẹt bởi sự ganh ghét, bởi những âm mưu của một ai đó, một tập thể vào một mục đích nào đó. Để rồi khi phát hiện ra sự thật đằng sau tấm màn nhung được dựng lên bởi “tình bạn, tình đồng chí, đồng đội, lợi ích tập thể, quốc gia, lợi ích con người” thì trái tim bắt đầu co thắt…
Trái tim bị tổn thương là khi nó đã từng nghĩ rằng mọi chuyện sẽ tốt đẹp, cho đến một ngày, mọi chuyện không được như dự định, ý muốn…
Vô số những lý do thương tổn mà trái tim phải hứng chịu, khi nó càng đặt để tình thương, niềm tin đến những đối tượng mà nó trân quý…
Tự chữa trị
Chủ nhân của trái tim phải nhận diện được những tổn thương nơi mình để tự trị liệu. Lánh đi môi trường chứa độc tố là cách làm đầu tiên, bởi trái tim đã bị thương tổn cần phải được tiếp xúc với bầu không khí lành, cần được ôm ấp. Đừng ngại rời xa, đừng cố chấp nghĩ rằng mình đớn hèn khi phải… lánh nạn. Bởi, nó cũng giống như việc bạn lao vào nhà lửa để thể hiện sự anh hùng dù biết rằng vào đó bạn cũng không thể cứu được người trong biển lửa. Sự hiểu biết cần phải được soi sáng trong lúc này, nếu bạn theo quan điểm “không thành công thì cũng thành… nhân (hoặc thành danh)” thì thật đáng chê, sự “dũng cảm” ấy cuối cùng cũng chỉ nhằm phục vụ cho cái tôi ích kỷ, ham danh của bạn mà thôi!
Đừng cố tỏ ra cứng cáp nếu đôi chân bạn đã muốn ngã quỵ. Bước ra khỏi môi trường và bắt đầu nhìn lại, thật sâu sắc. Bắt đầu từ cái nhìn trong kiếp sống hiện tại, trên quan điểm “tiên trách kỷ” (trước phải nhận trách nhiệm từ mình). Phải chăng mình đã vội vàng trao gửi tin yêu? Hay là mình đã ngộ nhận vì bị choáng ngợp, và có khả năng là mình đã quá ham lợi ích hoặc danh dự nào đó nên đã mụ mị mình. Giống như mấy người đi cho vay để lấy lãi suất cao mà không cần tìm hiểu người vay sử dụng tiền ấy làm gì, có khả năng trả nợ…? Vì món tiền lãi to nên đã mù mắt, thiếu cảnh giác, đưa ra tiền tỉ, đến lúc bị quỵt nợ mới hỡi ôi thì có kêu trời cũng phỏng ích gì? Bản thân mình, do có tập khí tham, si sâu dày nên có đôi khi cũng đã mù mắt như thế, để trái tim bị tổn thương. Thế thì, hãy trở lại, để nhìn ra sự thật, đừng đổ lỗi, đó là cách tự trị liệu, gọi bằng cụm từ “phản quan tự kỷ”!
Và nếu sau khi đã tìm về với những kiếp hiện tại mình cũng không thỏa đáng với lý do, vì thấy nó… lãng xẹt thì hãy tra về nhân quả quá khứ. Phật dạy về quả báo có sanh báo (nhân đã làm ở kiếp trước, kiếp này sinh ra liền hưởng), hiện báo (nhân đã gây ở kiếp này và ngay kiếp này hưởng quả), hậu báo (nhân làm ở kiếp này, kiếp sau sẽ hưởng). Do vậy, sự mù tối nơi mình, tập khí ngu muội của bản thân là do đời trước, kiếp nào đó mình đã từng khinh bậc có trí, coi thường người chọn con đường xuất thế gian… Và những sự ám hại, nói xấu, bội bạc của ai đó dành cho mình hôm nay đã có nhân từ nơi kiếp quá khứ, mình cũng đã từng…, nay oan oan tương báo?
Nhưng dù là nhân kiếp nào thì với sự thương tổn nơi tim mình, mình phải biết là trái tim mình đang yếu đuối, hiện tại mình kém tu tập, không biết nhận diện sự có mặt của mình là do luân hồi, sanh tử, do nghiệp lực mà sinh để sám hối, làm những điều thiện. Do mình, sám hối chưa thật thành tâm, chưa sâu sắc và chưa làm thiện nhiều nên những hạt lành không đủ sức chống lại gió giông của cuộc đời (hay là của mình đã tạo trước đó).
Nhận diện như thế để mình thôi trách đời, thôi trách người! Và bạn biết đấy, khi mình đã trở về và thấy được như thế thì chắc chắn những cơn lốc khác sẽ không xâm hại, không đủ khả năng quấy nhiễu trái tim đang đau và rối loạn của bạn. Cơ hội được chữa lành trái tim của bạn sẽ rất cao!
Nương tựa
Một điều khác bạn cũng cần nhận diện nữa, đó là hãy luôn tin vào lòng tốt và sự chân thành nơi con người. Trong mỗi con người có hai hạt giống (tốt và xấu) là do sự huân tập lâu đời và có hạt giống cao quý là “Phật tánh” thì ai cũng có, đó là nhân thành Phật. Do vậy, bạn không thể đánh mất niềm tin và sự nhân ái (hạt giống từ) nơi con người. Một khi bạn yếu đuối và cần sẻ chia, khi trái tim bị tổn thương thì hãy nương tựa nơi những trái tim khác, có lòng độ lượng và có khả năng lắng nghe. Tôi từng giả định là “nếu cả thế giới quay lưng với bạn” (chỉ là giả định thôi, chứ thật tế thì ai cũng có ít nhất một vài người thương, đáng tin cậy để nương tựa).
Hoặc đôi khi sự nương tựa đến từ những giá trị đã được xác lập như là sự công bằng, cao nhất là luật nhân quả. Do vậy, giả sử bạn có bị ám hại đến mức tơi tả thì cũng hãy tin rằng, trong biểu hiện ấy đều có nhân và quả của nó. Sẽ có lúc bạn tìm thấy được sự công bằng, nếu bạn tin vào luật nhân quả!
Và điểm nương tựa tiếp theo, cũng là tối thượng chính là nơi những vị đã đạt quả vị giải thoát, có trí tuệ lớn, có tình thương lớn. Những vị ấy, được xưng tôn là Bụt, Bồ tát, Hiền Thánh Tăng. Có một câu kệ mà tôi rất thích, vẫn thường xướng tụng mỗi sớm mai: “Vừa thấy dung nhan điều ngự/Trăm ngàn phiền não sạch không”. Rõ ràng là vậy, khi khổ đau, khi trái tim non nớt, yếu ớt bị thương tổn thì về quay về nương tựa Bụt là một cách để hóa giải và chữa trị.
Nếu, bạn phát hiện người bạn, người thân, người thương của mình bị thương tổn? Hoặc bạn là người có hạnh nguyện muốn chữa những vết thương cho trái tim đau cho mọi người thì ngay bây giờ (và đầu tiên) bạn phải thực tập tình thương (chân thành) và lắng nghe (sâu sắc) cũng như chuẩn bị hiểu biết (trúng) để có thể ngồi nghe, hiến tặng sự tĩnh lặng, góp ý xác đáng… Muốn vậy, bạn phải có một đời sống thật tốt, đúng theo những nguyên tắc đạo đức mà Bụt dạy hàng đệ tử (gọi chung là giới) để đạt được sự tĩnh lặng (định); được vậy, chắc chắn bạn sẽ có tình thương lớn (đại bi) và hiểu biết đúng đắn (trí tuệ). Vâng, phải có những chất liệu đó thì bạn mới có thể giúp người khác trị liệu thương tổn nơi trái tim!
Trả lời

markdown:
Nhìn lại để thương
Trong đời sống hàng ngày, chúng ta ít khi nhìn lại chính mình, để thấy rõ được những giá trị đích thực của sự sống và để thương yêu bản thân mình cùng những người chung quanh. Bởi tình thương là điều kiện tất yếu của hạnh phúc chân thực; nếu đời sống mà thiếu vắng tình thương thì sẽ trở nên khô khan, trơ trọi và không có ý nghĩa gì.
Tình thương chỉ có mặt khi tuệ giác ở nơi ta được phát khởi, khi tâm trở về trọn vẹn với thân. Vì lẽ đó cho nên, khi vua Trần Thánh Tông gửi thái tử Trần Khâm tới để học hỏi đạo lý với Tuệ Trung Thượng Sĩ, và trước khi ra về, Trần Khâm kính cẩn hỏi yếu chỉ của Thiền, thì được dạy rằng: “Phản quan tự kỷ bổn phận sự, bất tùng tha đắc” (Soi sáng lại chính mình là phận sự gốc, chẳng từ nơi khác mà được – Tuệ Trung Thượng Sĩ ngữ lục).
Thật vậy, chúng ta chỉ cần nhìn lại thân tâm mình cho thật kỹ càng và tường tận, thì sẽ thấy được vô vàn điều kiện hạnh phúc. Tuệ Trung Thượng Sĩ khẳng định cho Trần Khâm biết rằng, cốt lõi của sự sống an vui, giải thoát, nó vốn tại đây rồi, đừng chạy đi tìm kiếm ở nơi nào khác mà vô ích. Câu nói trên tuy ngắn, nhưng thật là thâm sâu, hàm chứa toàn bộ yếu chỉ của Thiền. Nhờ lời dạy thâm sâu đó, về sau đã giúp cho vua Trần Nhân Tông sáng đạo và trở thành Sơ tổ của dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử.
Nhìn lại, có nghĩa là hãy quay đầu lại, hãy trở về đây mà thấy. Tức là sự sống đích thực, nó đang có mặt tại đây, ta hãy trở về để tiếp nhận và thừa hưởng, chứ không phải ở một nơi nào khác. Vậy thì, nhìn lại là ta nhận diện rõ ràng sự vận hành của thân tâm, cũng như hoàn cảnh đương tại. Nhìn lại, là trạng thái tâm ý tỉnh thức và trong sáng, không bị mê mờ hay dao động bởi ngoại cảnh. Một khi tâm ý trở về trọn vẹn với tự thân, thì ta sẽ cảm nhận được những dòng dấy khởi từ thân tâm mình một cách rõ ràng. Nhờ biết rõ những hiện thực ấy, nên ta làm chủ được bản thân mình, và đồng thời không bị bản ngã sai sử, chi phối. Trong đời sống hàng ngày, ta thường quên nhìn lại chính mình, nhất là khi đi tới ở chỗ đông người. Khi đi chợ hay là vào siêu thị để mua sắm, thì ta dễ bị hoàn cảnh thu hút. Những lúc ấy, ta không biết rõ mình đang làm cái gì, mà chỉ hành xử theo bản năng, quán tính.
Trong đời sống hàng ngày, ta thường bị bản ngã điều động và làm theo như một công thức có sẵn. Khi ai nói một câu khó nghe, thì lập tức bản ngã xen vào để phản ứng. Lúc đó, ta không thấy rõ được sự vận hành của tâm ý như thế nào cả, vì vậy không làm chủ được chính mình, nên ta la mắng người đó hoặc dùng mọi thủ đoạn để buộc tội hay trừng phạt. Hiện trạng bực bội này làm cho thân thể ta gồng cứng lên, những tế bào co rúm lại và khuôn mặt biến dạng đỏ phừng phừng hoặc tái nhạt đi, tim đập không đều, khó thở, máu huyết bị tắc nghẽn. Chúng ta thừa biết rằng, mỗi khi máu trong cơ thể không được lưu thông, thì sẽ dẫn đến đủ thứ căn bệnh phát sinh. Như vậy, không hiểu rõ và làm chủ chính mình, thì sẽ làm hại cho bản thân và những người khác. Như vậy, đối với bản thân mình ta không thương yêu, mà còn tạo ra đau khổ, thì làm sao ta có thể thương yêu ai được? Thế thì muốn thương yêu mọi người, trước hết ta phải biết thương lấy chính mình. Mà thương bản thân mình, thì phải có cái nhìn sâu sắc vào trong mỗi giây phút của đời sống hàng ngày, để biết rằng ta nên tiếp xúc và tiêu thụ những gì, nhằm đem lại sự lợi lạc cho ta và cho những người chung quanh.
Thực ra, khi trở về với tự thân, ta sẽ học được rất nhiều kinh nghiệm; từ những nỗi khổ niềm đau, giận hờn, ghen ghét, sự phản ứng… Tất cả những diễn biến ấy, đều là bài học quý giá cho ta cả, và đồng thời tuệ giác cũng được biểu hiện từ nơi đây. Có thể nói rằng, những người có tình thương lớn, là nhờ họ trải qua rất nhiều cay đắng trong cuộc đời, nên họ dễ dàng buông xả và thông cảm, thương yêu đối với mọi người.
Vì vậy, nhìn lại chính mình là vấn đề rất quan trọng cho đời sống của chúng ta. Có khi nào bạn ngồi yên và lắng lòng để nghe những tiếng nói thì thầm trong tâm mình chưa? Bạn đã từng nhận diện rõ ràng hơi thở vào và hơi thở ra của mình hay không? Hơi thở như bà mẹ hiền, đã nuôi dưỡng cho bạn sống mấy mươi năm, nhưng có khi nào bạn quan tâm nhìn lại hơi thở và tỏ lòng biết ơn chưa? Hơi thở rất là quan trọng, bởi nó ngừng thở trong vòng một phút, thì bao nhiêu sự nghiệp bạn gầy dựng được, kể như tiêu tan trong chốc lát. Thế mà chúng ta vô tình quên lãng và xem thường, đến khi nằm hấp hối trên giường bệnh, thì lúc ấy ta mới thấy hơi thở quan trọng đến mức độ nào! Khi đó, ta chỉ biết tiếc nuối và hối hận trong muộn màng.
Khi ta biết nhìn lại chính mình, thì sẽ được tự do và bình an trong mọi xung đột, phức tạp của cuộc đời. Một khi tâm ta bình thản, tươi mát, thì tình thương chân thực đồng thời cũng được biểu hiện. Do đó, khi tiếp xúc với mọi hoàn cảnh éo le, tiêu cực xảy ra, ta dễ dàng buông xả và tha thứ cho những ai đang còn yếu kém, vụng về hay lầm lỡ. Trong tâm ta không còn ôm ấp nỗi hiềm hận hay oán ghét ai cả, bởi nhờ có cái nhìn trong sáng, thâm sâu vào thực tại.
Viên Ngộ
Trị liệu trái tim
Vì sao phải trị liệu trái tim? Vì trái tim đã bị thương tổn, nên cần phải trị liệu! Trái tim vì sao bị thương tổn? Nguyên nhân? Đương nhiên là vì nó đã bị tác động bởi những độc tố như ghen tuông mù quáng, sự sân giận, lòng đố kỵ, giả dối… nơi con người, nơi những mối quan hệ xung quanh, nơi những người quen biết, thân thiết!
Trái tim khi mới tập tành bước vào cuộc đời nó thường háo hức và nhìn đời bằng một màu hồng hồng, xinh xinh… Mọi thứ qua cảm nhận của trái tim nguyên sơ đều đẹp, đều dễ thương nên ai nói gì nó cũng tin, ai bảo gì nó cũng thấy rằng điều đó là sự thật!
Nhiều trái tim đau tâm sự rằng: “Bởi vì tin, nên mới đau”, hoặc “Bởi vì thương nên đau”… Điều đó cho tôi rút ra một điều rằng, niềm tin và tình thương cũng gây ra thương tổn cho con người. Đó là khi tin không đúng chỗ, trao thương yêu không trúng người. Niềm tin và tình thương mà thiếu sự soi sáng bởi hiểu biết thì sẽ tin bậy bạ, thương lung tung, cảm tính, hoặc ngộ nhận bởi sự choáng ngợp của cảm xúc, ngoại hình rồi gọi đại là… thương, yêu (thực chất chỉ là đam mê).
Trái tim tổn thương là trái tim bị bóp nghẹt bởi sự ganh ghét, bởi những âm mưu của một ai đó, một tập thể vào một mục đích nào đó. Để rồi khi phát hiện ra sự thật đằng sau tấm màn nhung được dựng lên bởi “tình bạn, tình đồng chí, đồng đội, lợi ích tập thể, quốc gia, lợi ích con người” thì trái tim bắt đầu co thắt…
Trái tim bị tổn thương là khi nó đã từng nghĩ rằng mọi chuyện sẽ tốt đẹp, cho đến một ngày, mọi chuyện không được như dự định, ý muốn…
Vô số những lý do thương tổn mà trái tim phải hứng chịu, khi nó càng đặt để tình thương, niềm tin đến những đối tượng mà nó trân quý…
Tự chữa trị
Chủ nhân của trái tim phải nhận diện được những tổn thương nơi mình để tự trị liệu. Lánh đi môi trường chứa độc tố là cách làm đầu tiên, bởi trái tim đã bị thương tổn cần phải được tiếp xúc với bầu không khí lành, cần được ôm ấp. Đừng ngại rời xa, đừng cố chấp nghĩ rằng mình đớn hèn khi phải… lánh nạn. Bởi, nó cũng giống như việc bạn lao vào nhà lửa để thể hiện sự anh hùng dù biết rằng vào đó bạn cũng không thể cứu được người trong biển lửa. Sự hiểu biết cần phải được soi sáng trong lúc này, nếu bạn theo quan điểm “không thành công thì cũng thành… nhân (hoặc thành danh)” thì thật đáng chê, sự “dũng cảm” ấy cuối cùng cũng chỉ nhằm phục vụ cho cái tôi ích kỷ, ham danh của bạn mà thôi!
Đừng cố tỏ ra cứng cáp nếu đôi chân bạn đã muốn ngã quỵ. Bước ra khỏi môi trường và bắt đầu nhìn lại, thật sâu sắc. Bắt đầu từ cái nhìn trong kiếp sống hiện tại, trên quan điểm “tiên trách kỷ” (trước phải nhận trách nhiệm từ mình). Phải chăng mình đã vội vàng trao gửi tin yêu? Hay là mình đã ngộ nhận vì bị choáng ngợp, và có khả năng là mình đã quá ham lợi ích hoặc danh dự nào đó nên đã mụ mị mình. Giống như mấy người đi cho vay để lấy lãi suất cao mà không cần tìm hiểu người vay sử dụng tiền ấy làm gì, có khả năng trả nợ…? Vì món tiền lãi to nên đã mù mắt, thiếu cảnh giác, đưa ra tiền tỉ, đến lúc bị quỵt nợ mới hỡi ôi thì có kêu trời cũng phỏng ích gì? Bản thân mình, do có tập khí tham, si sâu dày nên có đôi khi cũng đã mù mắt như thế, để trái tim bị tổn thương. Thế thì, hãy trở lại, để nhìn ra sự thật, đừng đổ lỗi, đó là cách tự trị liệu, gọi bằng cụm từ “phản quan tự kỷ”!
Và nếu sau khi đã tìm về với những kiếp hiện tại mình cũng không thỏa đáng với lý do, vì thấy nó… lãng xẹt thì hãy tra về nhân quả quá khứ. Phật dạy về quả báo có sanh báo (nhân đã làm ở kiếp trước, kiếp này sinh ra liền hưởng), hiện báo (nhân đã gây ở kiếp này và ngay kiếp này hưởng quả), hậu báo (nhân làm ở kiếp này, kiếp sau sẽ hưởng). Do vậy, sự mù tối nơi mình, tập khí ngu muội của bản thân là do đời trước, kiếp nào đó mình đã từng khinh bậc có trí, coi thường người chọn con đường xuất thế gian… Và những sự ám hại, nói xấu, bội bạc của ai đó dành cho mình hôm nay đã có nhân từ nơi kiếp quá khứ, mình cũng đã từng…, nay oan oan tương báo?
Nhưng dù là nhân kiếp nào thì với sự thương tổn nơi tim mình, mình phải biết là trái tim mình đang yếu đuối, hiện tại mình kém tu tập, không biết nhận diện sự có mặt của mình là do luân hồi, sanh tử, do nghiệp lực mà sinh để sám hối, làm những điều thiện. Do mình, sám hối chưa thật thành tâm, chưa sâu sắc và chưa làm thiện nhiều nên những hạt lành không đủ sức chống lại gió giông của cuộc đời (hay là của mình đã tạo trước đó).
Nhận diện như thế để mình thôi trách đời, thôi trách người! Và bạn biết đấy, khi mình đã trở về và thấy được như thế thì chắc chắn những cơn lốc khác sẽ không xâm hại, không đủ khả năng quấy nhiễu trái tim đang đau và rối loạn của bạn. Cơ hội được chữa lành trái tim của bạn sẽ rất cao!
Nương tựa
Một điều khác bạn cũng cần nhận diện nữa, đó là hãy luôn tin vào lòng tốt và sự chân thành nơi con người. Trong mỗi con người có hai hạt giống (tốt và xấu) là do sự huân tập lâu đời và có hạt giống cao quý là “Phật tánh” thì ai cũng có, đó là nhân thành Phật. Do vậy, bạn không thể đánh mất niềm tin và sự nhân ái (hạt giống từ) nơi con người. Một khi bạn yếu đuối và cần sẻ chia, khi trái tim bị tổn thương thì hãy nương tựa nơi những trái tim khác, có lòng độ lượng và có khả năng lắng nghe. Tôi từng giả định là “nếu cả thế giới quay lưng với bạn” (chỉ là giả định thôi, chứ thật tế thì ai cũng có ít nhất một vài người thương, đáng tin cậy để nương tựa).
Hoặc đôi khi sự nương tựa đến từ những giá trị đã được xác lập như là sự công bằng, cao nhất là luật nhân quả. Do vậy, giả sử bạn có bị ám hại đến mức tơi tả thì cũng hãy tin rằng, trong biểu hiện ấy đều có nhân và quả của nó. Sẽ có lúc bạn tìm thấy được sự công bằng, nếu bạn tin vào luật nhân quả!
Và điểm nương tựa tiếp theo, cũng là tối thượng chính là nơi những vị đã đạt quả vị giải thoát, có trí tuệ lớn, có tình thương lớn. Những vị ấy, được xưng tôn là Bụt, Bồ tát, Hiền Thánh Tăng. Có một câu kệ mà tôi rất thích, vẫn thường xướng tụng mỗi sớm mai: “Vừa thấy dung nhan điều ngự/Trăm ngàn phiền não sạch không”. Rõ ràng là vậy, khi khổ đau, khi trái tim non nớt, yếu ớt bị thương tổn thì về quay về nương tựa Bụt là một cách để hóa giải và chữa trị.
Nếu, bạn phát hiện người bạn, người thân, người thương của mình bị thương tổn? Hoặc bạn là người có hạnh nguyện muốn chữa những vết thương cho trái tim đau cho mọi người thì ngay bây giờ (và đầu tiên) bạn phải thực tập tình thương (chân thành) và lắng nghe (sâu sắc) cũng như chuẩn bị hiểu biết (trúng) để có thể ngồi nghe, hiến tặng sự tĩnh lặng, góp ý xác đáng… Muốn vậy, bạn phải có một đời sống thật tốt, đúng theo những nguyên tắc đạo đức mà Bụt dạy hàng đệ tử (gọi chung là giới) để đạt được sự tĩnh lặng (định); được vậy, chắc chắn bạn sẽ có tình thương lớn (đại bi) và hiểu biết đúng đắn (trí tuệ). Vâng, phải có những chất liệu đó thì bạn mới có thể giúp người khác trị liệu thương tổn nơi trái tim!
## Trả lời Hủy trả lời

Link: <https://wp.me/pHrjy-cd>; rel=shortlink


text:
Học viện PGVN tổ chức đêm thắp nến cầu nguyện, nhân 49 ngày cho nạn nhân tại thảm họa Nhật Bản
Đêm ngày 26/3/Âm Lịch, nhằm ngày 28/4/2011. Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP. HCM đã long trọng tổ chức đêm thắp nến cầu nguyện cho nhân dân động đất và sóng thần tại Nhật Bản, tính đến hiện nay là vừa tròn 49 ngày. Buổi lễ đặt dưới sự quan tâm và chứng minh của Đại lão Hòa thượng Thích Minh Châu- Nguyên Viện Trưởng Học Viện Phật Giáo VN tại TP.HCM.
Đến tham dự lễ cầu nguyện gồm có GS.TS: Lê Mạnh Thát -Phó Viện trưởng – Viện Nghiên cứu PGVN tại TP.HCM, Trưởng ban tổ chức cùng HT.Thích Đạt Đạo – Phó viện trưởng Tổ chức Hành chánh HVPGVN; TT. Thích Bửu Chánh- Phó viện trưởng, kiêm trưởng khoa Pali Học viện PGVN tại Tp.HCM; ; ông Lê Hoàng Vân, Trưởng phòng Phật giáo Ban Tôn giáo – Dân tộc TP.HCM; Ông Saiki Furudate, lãnh sự, Trưởng ban Văn hóa của Tổng Lãnh sự quán Nhật Bản tại TP.HCM; ông Lê Phước Vũ – Chủ tịch HĐQT – Tổng Giám Đốc Hoa Sen Group. Cùng đông đảo chư tôn Thượng tọa, đại đức, Tăng- Ni sinh HVPGVN, và hàng ngàn quan khách, Phật tử gần xa cũng đồng trở về tham dự.
Được biết ban tổ chức đã tiếp nhận được trên 600 triệu tiền Việt Nam, từ sự ủng hộ của các Ban ngành đoàn thể, công ty, và doanh nghiệp, Phật tử, mạnh thường quân trên khắp cả nước, sau mười ngày phát động chương trình. Buổi cầu nguyện được diễn ra trong sự trang nghiêm thấm tình đạo vị, chia sớt đi phần nào nổi đau thương và mất mát mà nhân dân Nhật Bản đang phải gánh chịu. GS.TS Lê Mạnh Thát đại diện Ban tổ chức đã bày tỏ tấm lòng “tương thân, tương ái” của đồng bào Việt Nam nói chung, và HVPGVN nói riêng gởi đến nhân dân Nhật Bản một sự đồng cảm và sẽ chia lớn lao này. Điều đó đã nói lên được tinh thần của Tăng- Ni sinh Học viện PGVN luôn luôn đồng hành cùng nhân dân Nhật Bản trước thảm họa này, nhằm quên đi sự thật đau buồn trước mắt, mà chung tay đóng góp xây dựng lại cuộc sống mới tốt đẹp hơn. Hội chúng cũng đồng gia tâm cầu nguyện cho những nạn nhân sau thảm họa vừa tròn 49 ngày, được nhờ công đức cầu nguyện này mà siêu sanh tịnh độ, người hiện tại được bình an phước báu.
Xin giới thiệu chùm ảnh:
Nhật Bản: Chư Tăng tổ chức lễ cầu siêu 49 ngày cho các nạn nhân động đất sóng thần
Ngày 28-4, tại một Tưởng niệm đường ở Soma, huyện Fukushima, miền Đông-Bắc Nhật Bản, chư tôn đức Tăng-già đã tổ chức lễ tưởng cầu siêu chung thất trai tuần cho các nạn nhân động đất sóng thần kinh hoàng xảy ra ở đây ngày 11-3 vừa qua.
Buổi lễ diễn ra trong không khí trang nghiêm, cảm động với sự cầu nguyện của hơn 170 Tăng sĩ Phật giáo đến từ khắp Nhật Bản và sự tham dự của hơn 1200 tang gia, hiếu quyến tay cầm di ảnh và linh vị những người thân yêu đã khuất của họ.
“Vẫn còn quá nhiều người mất tích. Có người chết trôi ra biển, không thể tìm thấy. Nhưng hôm nay là ngày họ có thể được siêu thoát. Chúng tôi cầu nguyện cho tất cả họ và cho tất cả chúng sinh,” thầy Kojin Sato chia sẻ.
Trận động đất và sóng thần vừa qua đã cướp đi gần 26.000 sinh mạng, mặc dù chỉ có 14.000 thi thể được tìm thấy. Nhiều người dường như đã bị cuốn trôi ra biển nên sẽ chẳng bao giờ có thể tìm thấy thi thể họ.
Đức Dalai Lama, lãnh tụ tinh thần của Phật tử Tây Tạng công du Nhật Bản hôm thứ Năm và dự kiến sẽ tham dự một lễ tưởng niệm cầu siêu khác ở thủ đô Tokyo vào cuối tuần này. Phát ngôn nhân của ngài nói ngài đã thay đổi lịch trình để có thể ở Nhật Bản đúng vào dịp cầu siêu 49 ngày cho các nạn nhân động đất ở đây.
Bảy tuần sau trận động đất 9.0 độ richter và sóng thần cao hơn 10 mét, khoảng 130 ngàn người vẫn còn sống trong 2500 túp lều tạm. Chính phủ hứa xây 30.000 ngôi nhà cho họ vào cuối tháng 5 này và 70.000 ngôi nhà khác sau đó.
Quần Anh (theo AP)
Trả lời

markdown:
# Học viện PGVN tổ chức đêm thắp nến cầu nguyện, nhân 49 ngày cho nạn nhân tại thảm họa Nhật Bản
**Đêm ngày 26/3/Âm Lịch, nhằm ngày 28/4/2011. Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP. HCM đã long trọng tổ chức đêm thắp nến cầu nguyện cho nhân dân động đất và sóng thần tại Nhật Bản, tính đến hiện nay là vừa tròn 49 ngày. Buổi lễ đặt dưới sự quan tâm và chứng minh của Đại lão Hòa thượng Thích Minh Châu- Nguyên Viện Trưởng Học Viện Phật Giáo VN tại TP.HCM.**
Đến tham dự lễ cầu nguyện gồm có GS.TS: Lê Mạnh Thát -Phó Viện trưởng – Viện Nghiên cứu PGVN tại TP.HCM, Trưởng ban tổ chức cùng HT.Thích Đạt Đạo – Phó viện trưởng Tổ chức Hành chánh HVPGVN; TT. Thích Bửu Chánh- Phó viện trưởng, kiêm trưởng khoa Pali Học viện PGVN tại Tp.HCM; ; ông Lê Hoàng Vân, Trưởng phòng Phật giáo Ban Tôn giáo – Dân tộc TP.HCM; Ông Saiki Furudate, lãnh sự, Trưởng ban Văn hóa của Tổng Lãnh sự quán Nhật Bản tại TP.HCM; ông Lê Phước Vũ – Chủ tịch HĐQT – Tổng Giám Đốc Hoa Sen Group. Cùng đông đảo chư tôn Thượng tọa, đại đức, Tăng- Ni sinh HVPGVN, và hàng ngàn quan khách, Phật tử gần xa cũng đồng trở về tham dự.
Được biết ban tổ chức đã tiếp nhận được trên 600 triệu tiền Việt Nam, từ sự ủng hộ của các Ban ngành đoàn thể, công ty, và doanh nghiệp, Phật tử, mạnh thường quân trên khắp cả nước, sau mười ngày phát động chương trình. Buổi cầu nguyện được diễn ra trong sự trang nghiêm thấm tình đạo vị, chia sớt đi phần nào nổi đau thương và mất mát mà nhân dân Nhật Bản đang phải gánh chịu. GS.TS Lê Mạnh Thát đại diện Ban tổ chức đã bày tỏ tấm lòng “tương thân, tương ái” của đồng bào Việt Nam nói chung, và HVPGVN nói riêng gởi đến nhân dân Nhật Bản một sự đồng cảm và sẽ chia lớn lao này. Điều đó đã nói lên được tinh thần của Tăng- Ni sinh Học viện PGVN luôn luôn đồng hành cùng nhân dân Nhật Bản trước thảm họa này, nhằm quên đi sự thật đau buồn trước mắt, mà chung tay đóng góp xây dựng lại cuộc sống mới tốt đẹp hơn. Hội chúng cũng đồng gia tâm cầu nguyện cho những nạn nhân sau thảm họa vừa tròn 49 ngày, được nhờ công đức cầu nguyện này mà siêu sanh tịnh độ, người hiện tại được bình an phước báu.
**Xin giới thiệu chùm ảnh:**
**Ikuo Mizuki, Ông chủ tịch Uỷ Ban Nhân dân Thành Phố, Ông giám đốc công ty Tôn Hoa Sen….và gần 2000 Phật Tử đến tham dự buổi lễ cầu nguyện này.** **Chùm ảnh tại buổi lễ cầu nguyện**
|
|![]()
# Nhật Bản: Chư Tăng tổ chức lễ cầu siêu 49 ngày cho các nạn nhân động đất sóng thần
# Ngày 28-4, tại một Tưởng niệm đường ở Soma, huyện Fukushima, miền Đông-Bắc Nhật Bản, chư tôn đức Tăng-già đã tổ chức lễ tưởng cầu siêu chung thất trai tuần cho các nạn nhân động đất sóng thần kinh hoàng xảy ra ở đây ngày 11-3 vừa qua.
Buổi lễ diễn ra trong không khí trang nghiêm, cảm động với sự cầu nguyện của hơn 170 Tăng sĩ Phật giáo đến từ khắp Nhật Bản và sự tham dự của hơn 1200 tang gia, hiếu quyến tay cầm di ảnh và linh vị những người thân yêu đã khuất của họ.
*“Vẫn còn quá nhiều người mất tích. Có người chết trôi ra biển, không thể tìm thấy. Nhưng hôm nay là ngày họ có thể được siêu thoát. Chúng tôi cầu nguyện cho tất cả họ và cho tất cả chúng sinh,” *thầy Kojin Sato chia sẻ.
Trận động đất và sóng thần vừa qua đã cướp đi gần 26.000 sinh mạng, mặc dù chỉ có 14.000 thi thể được tìm thấy. Nhiều người dường như đã bị cuốn trôi ra biển nên sẽ chẳng bao giờ có thể tìm thấy thi thể họ.
Đức Dalai Lama, lãnh tụ tinh thần của Phật tử Tây Tạng công du Nhật Bản hôm thứ Năm và dự kiến sẽ tham dự một lễ tưởng niệm cầu siêu khác ở thủ đô Tokyo vào cuối tuần này. Phát ngôn nhân của ngài nói ngài đã thay đổi lịch trình để có thể ở Nhật Bản đúng vào dịp cầu siêu 49 ngày cho các nạn nhân động đất ở đây.
Bảy tuần sau trận động đất 9.0 độ richter và sóng thần cao hơn 10 mét, khoảng 130 ngàn người vẫn còn sống trong 2500 túp lều tạm. Chính phủ hứa xây 30.000 ngôi nhà cho họ vào cuối tháng 5 này và 70.000 ngôi nhà khác sau đó.
**Quần Anh** * (theo AP)*
## Trả lời Hủy trả lời

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Connection: close

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <https://wp.me/pHrjy-dy>; rel=shortlink

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-ac: 1.dca _dca


text:
- Khi tôi được thành Phật, sẽ ở nơi cõi nước tệ ác, núi đồi, gò đống, sành sỏi, gai góc. Chúng sinh ở trong cõi đó, đủ mọi phiền não, ngũ nghịch, thập ác. Tôi sẽ tu hành thành Phật ở nơi đó, để làm những việc lợi ích, đoạn trừ tất cả khổ não cho chúng sinh, khiến cho chúng sinh được tất cả vui, thành tựu Pháp thân hết không còn sót. (Đức Phật Thích Ca)
Ðấng Pháp Vương vô thượng
Ba cõi chẳng ai bằng
Thầy dạy khắp trời người
Cha lành chung bốn loài
Quy y trọn một niệm
Dứt sạch nghiệp ba kỳ
Xưng dương cùng tán thán
Ức kiếp không cùng tận.
Phật chúng sanh tánh thường rỗng lặng
Đạo cảm thông khó thể nghĩ bàn
Lưới đế Châu ví tựa đạo tràng
Mười phương Phật hiện hào quang sáng ngời
Trước Bảo tọa thân con ảnh hiện
Cúi đầu xin thệ nguyện quy y.
KÍNH MỪNG ĐẠI LỄ PHẬT THÀNH ĐẠO
(Mùng 8 tháng Chạp năm Đinh Dậu - Phật Lịch 2561)
Thấu chân tướng huyền vi tạo hóa,
Ngộ lẽ đời đắc quả đạo vàng,
Bừng lên ánh sáng dương quang,
Ðuổi mây sinh tử, vẹt màn vô minh.
Thuyền đại ngộ cứu tinh phàm tục,
Ðưa nhơn sanh khỏi khúc sông mê,
Hôm nay kỷ niệm nhớ về,
Mừng ngày Thành Ðạo Bồ Ðề nhớ ơn.
Người Ðại Sĩ Tuyết Sơn khai sáng,
Ðạo chân như chói rạng độ đời,
Rừng già tu luyện làm nơi,
Sáu năm tìm đạo lắm hồi gian truân.
Sương tuyết gội lạnh lùng lao khổ,
Mè bắp ăn tạm đỡ nuôi thân,
Ngày kia sức lực suy dần,
Nghĩ rằng ta phải uống ăn đủ đầy.
Và bỗng thấy có người thí chủ,
Su Già Ta dâng sữa cúng dường,
Ngài liền thọ dụng đỡ lòng,
Rồi ra tắm gội nơi sông Liên Thiền.
Nhờ thọ thực Ngài liền hồi sức,
Cội Bồ đề thệ quyết khắc ghi,
Nếu không đắc đạo thời này,
Nơi đây ta nguyện chẳng khi nào rời.
Bồ đề tòa là nơi nhập định,
Suốt thời gian bốn chín ngày đêm,
Giặc đâu đủ thứ tràn lên,
Nội tâm phiền não, tham, sân khôn lường.
Ngoại cảnh có ma vương quấy nhiễu,
Ma nữ bày vũ điệu nguyệt hoa,
Ngài dùng định huệ bao la,
Ðánh tan các giặc ác tà khen thay!
Rồi tháng chạp rạng ngày mồng tám,
Khi nền trời ló rạng sao mai,
Tam minh pháp tánh hiện bày,
Lạ thay Phật tại tâm đây rành rành!
Bậc chánh giác quần sanh độ khắp,
Thương muôn loài diệu pháp truyền ban,
Sáu đường ba cõi thoát nàn,
Nhờ từ quang Phật huy hoàng khắp nơi.
Thích Ca Thành Ðạo độ đời,
Chúng con kỷ niệm một thời sám văn.
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

markdown:
[Free WordPress Themes](http://dlwordpress.com/)and plugins. [Free Android Games](https://dlandroid24.com/)and apps.
- Khi tôi được thành Phật, sẽ ở nơi cõi nước tệ ác, núi đồi, gò đống, sành sỏi,
gai góc. Chúng sinh ở trong cõi đó, đủ mọi phiền não, ngũ nghịch, thập ác. Tôi
sẽ tu hành thành Phật ở nơi đó, để làm những việc lợi ích, đoạn trừ tất cả khổ
não cho chúng sinh, khiến cho chúng sinh được tất cả vui, thành tựu Pháp thân
hết không còn sót. (
**Đức
Phật Thích Ca**)
Ðấng Pháp Vương vô thượng
Ba cõi chẳng ai bằng
Thầy dạy khắp trời người
Cha lành chung bốn loài
Quy y trọn một niệm
Dứt sạch nghiệp ba kỳ
Xưng dương cùng tán thán
Ức kiếp không cùng tận.
Phật chúng sanh tánh thường rỗng lặng
Đạo cảm thông khó thể nghĩ bàn
Lưới đế Châu ví tựa đạo tràng
Mười phương Phật hiện hào quang sáng ngời
Trước Bảo tọa thân con ảnh hiện
Cúi đầu xin thệ nguyện quy y.
KÍNH MỪNG ĐẠI LỄ PHẬT THÀNH ĐẠO
(Mùng 8 tháng Chạp năm Đinh Dậu - Phật Lịch 2561)
Thấu chân tướng huyền vi tạo hóa,
Ngộ lẽ đời đắc quả đạo vàng,
Bừng lên ánh sáng dương quang,
Ðuổi mây sinh tử, vẹt màn vô minh.
Thuyền đại ngộ cứu tinh phàm tục,
Ðưa nhơn sanh khỏi khúc sông mê,
Hôm nay kỷ niệm nhớ về,
Mừng ngày Thành Ðạo Bồ Ðề nhớ ơn.
Người Ðại Sĩ Tuyết Sơn khai sáng,
Ðạo chân như chói rạng độ đời,
Rừng già tu luyện làm nơi,
Sáu năm tìm đạo lắm hồi gian truân.
Sương tuyết gội lạnh lùng lao khổ,
Mè bắp ăn tạm đỡ nuôi thân,
Ngày kia sức lực suy dần,
Nghĩ rằng ta phải uống ăn đủ đầy.
Và bỗng thấy có người thí chủ,
Su Già Ta dâng sữa cúng dường,
Ngài liền thọ dụng đỡ lòng,
Rồi ra tắm gội nơi sông Liên Thiền.
Nhờ thọ thực Ngài liền hồi sức,
Cội Bồ đề thệ quyết khắc ghi,
Nếu không đắc đạo thời này,
Nơi đây ta nguyện chẳng khi nào rời.
Bồ đề tòa là nơi nhập định,
Suốt thời gian bốn chín ngày đêm,
Giặc đâu đủ thứ tràn lên,
Nội tâm phiền não, tham, sân khôn lường.
Ngoại cảnh có ma vương quấy nhiễu,
Ma nữ bày vũ điệu nguyệt hoa,
Ngài dùng định huệ bao la,
Ðánh tan các giặc ác tà khen thay!
Rồi tháng chạp rạng ngày mồng tám,
Khi nền trời ló rạng sao mai,
Tam minh pháp tánh hiện bày,
Lạ thay Phật tại tâm đây rành rành!
Bậc chánh giác quần sanh độ khắp,
Thương muôn loài diệu pháp truyền ban,
Sáu đường ba cõi thoát nàn,
Nhờ từ quang Phật huy hoàng khắp nơi.
Thích Ca Thành Ðạo độ đời,
Chúng con kỷ niệm một thời sám văn.
**Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.**

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

Vary: Accept-Encoding

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Link: <https://tangthuphathoc.net/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <https://tangthuphathoc.net/?p=9081>; rel=shortlink


text:
‘Hai nhà sư Sài Gòn xưa đánh chết cọp giữa ngày Tết’ hot trên mạng XH
Giữa trung tâm TP HCM vẫn còn đền thờ một trong hai nhà sư đã đánh chết cọp ngày Tết - câu chuyện đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng.
Trang chủ » giết cọp
| Điểm báo
Tintaynguyen.com là một website tổng hợp tin tức hoàn toàn được điều khiển tự động bởi máy tính. Mỗi ngày tin tức về 05 tỉnh Tây Nguyên, tin tức thời sự, giải trí từ các trang tin điện tử Việt Nam được Tintaynguyen.com tự động tổng hợp, phân loại theo tỉnh nhóm các bài viết liên quan và hiển thị theo sở thích đọc tin của từng độc giả.
78/0,196

markdown:
[‘Hai nhà sư Sài Gòn xưa đánh chết cọp giữa ngày Tết’ hot trên mạng XH](https://tintaynguyen.com/hai-nha-su-sai-gon-xua-danh-chet-cop-giua-ngay-tet-hot-tren-mang-xh/131851/)
Giữa trung tâm TP HCM vẫn còn đền thờ một trong hai nhà sư đã đánh chết cọp ngày Tết - câu chuyện đang thu hút sự quan tâm của cộng đồng.

Server: cloudflare

Set-Cookie: __cfduid=d6930ec69192f7972a7473eb7ff5035f41516122591; expires=Wed, 16-Jan-19 17:09:51 GMT; path=/; domain=.tintaynguyen.com; HttpOnly

Link: <http://goo.gl/yo7RLk>; rel=shortlink


text:
Thông tin truyện
Tác giả:Đạp Tuyết Chân Nhân
Thể loại:Huyền Huyễn
Trạng thái:Đang ra
Lượt xem:283613
Bá Hoàng Kỷ
Đánh giá: 4.3/5 từ 19 lượt
a địch nhân chỉ có 2 loại, một loại là quỳ, một loại là nằm. Bằng hữu ta cũng chỉ có 2 loại, một loại ngủ qua, một loại không nghĩ ngủ. Ta gọi Cao Chính Dương, Man hoang thế giới trong, bá đạo nhất tùy hứng nhất cái kia.
Các chương mới nhất(Cập nhật: 16/01/2018 08:20)
Danh sách chương
- Chương 1 : Bánh ngô dẫn phát huyết án
- Chương 2 : Mẫu đồ tể
- Chương 3 : Tách ra
- Chương 4 : Chân Vũ Đại Đế
- Chương 5 : Ăn thịt
- Chương 6 : Ước đấu
- Chương 7 : Hạc tộc mỹ nữ
- Chương 8 : Quyền trong có thần
- Chương 9 : Nhập ngũ
- Chương 10 : Từng người tính toán
- Chương 11 : Thần Binh Quyết
- Chương 12 : Đột biến
- Chương 13 : Lang tộc
- Chương 14 : Kịch chiến
- Chương 15 : Phù văn kiếm
- Chương 16 : Vây giết
- Chương 17 : Kim thiền thoát xác
- Chương 18 : Pháp thuật uy lực
- Chương 19 : Vu sư
- Chương 20 : Kim Cương đảo trùy
- Chương 21 : Huyết Lang Thuật
- Chương 22 : Nghịch Nguyệt Trảm
- Chương 23 : Huyền Minh Lôi Giáp
- Chương 24 : Thừa dịp Lôi mà đến
- Chương 25 : Đánh chết
- Chương 26 : Lui lại
- Chương 27 : Hào dũng
- Chương 28 : Lao
- Chương 29 : Đồ đằng trụ
- Chương 30 : Thương Lang chân hồn
- Chương 31 : Mở ra huyệt khiếu
- Chương 32 : Không ngờ
- Chương 33 : Kiêu căng
- Chương 34 : Cao gia
- Chương 35 : Vô hạn bi thương
- Chương 36 : Hoài bích có tội
- Chương 37 : Rộng lớn Thiên Địa
- Chương 38 : Không nhìn
- Chương 39 : Vào núi
- Chương 40 : Đầu khớp xương thượng phù văn
- Chương 41 : Phong Nguyên tàn nhẫn
- Chương 42 : Phải chết
- Chương 43 : Cắn giết
- Chương 44 : Tật Phong Thứ
- Chương 45 : Thần binh mê hoặc
- Chương 46 : Huấn luyện
- Chương 47 : Tọa sơn quan hổ đấu
- Chương 48 : Lên sân khấu
- Chương 49 : Chấn Sơn Hống
- Chương 50 : Liên hoàn pháo
Truyện đang hot
Thiên Đạo Đồ Thư Quán
Huyền Huyễn
2 Nhất Niệm Vĩnh Hằng
Tiên Hiệp
3 Mục Thần Ký
Huyền Huyễn
4 Vạn Đạo Kiếm Tôn
Huyền Huyễn
5 Phi Kiếm Vấn Đạo
Huyền Huyễn
7 Bạch Bào Tổng Quản
Huyền Huyễn
8 Tu Chân Liêu Thiên Quần
Đô Thị
9 Đế Bá
Huyền Huyễn
10 Tạo Hóa Chi Vương
Huyền Huyễn
Bình luận truyện

markdown:
#### Thông tin truyện
![ Bá Hoàng Kỷ](https://www.nae.vn/ttv/ttv/public/images/story/299.jpg)
### Tác giả:
[Đạp Tuyết Chân Nhân](https://truyen.tangthuvien.vn/author/449)
### Thể loại:
[Huyền Huyễn](https://truyen.tangthuvien.vn/the-loai/huyen-huyen)
### Trạng thái:Đang ra
### Lượt xem:283613
# Bá Hoàng Kỷ
*Đánh giá: 4.3/5 từ 19 lượt*
a địch nhân chỉ có 2 loại, một loại là quỳ, một loại là nằm. Bằng hữu ta cũng chỉ có 2 loại, một loại ngủ qua, một loại không nghĩ ngủ. Ta gọi Cao Chính Dương, Man hoang thế giới trong, bá đạo nhất tùy hứng nhất cái kia.
### Các chương mới nhất
*(Cập nhật: 16/01/2018 08:20)*
#### Danh sách chương
-
[Chương 1 : Bánh ngô dẫn phát huyết án](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-1)
-
[Chương 2 : Mẫu đồ tể](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-2)
-
[Chương 3 : Tách ra](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-3)
-
[Chương 4 : Chân Vũ Đại Đế](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-4)
-
[Chương 5 : Ăn thịt](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-5)
-
[Chương 6 : Ước đấu](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-6)
-
[Chương 7 : Hạc tộc mỹ nữ](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-7)
-
[Chương 8 : Quyền trong có thần](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-8)
-
[Chương 9 : Nhập ngũ](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-9)
-
[Chương 10 : Từng người tính toán](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-10)
-
[Chương 11 : Thần Binh Quyết](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-11)
-
[Chương 12 : Đột biến](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-12)
-
[Chương 13 : Lang tộc](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-13)
-
[Chương 14 : Kịch chiến](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-14)
-
[Chương 15 : Phù văn kiếm](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-15)
-
[Chương 16 : Vây giết](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-16)
-
[Chương 17 : Kim thiền thoát xác](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-17)
-
[Chương 18 : Pháp thuật uy lực](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-18)
-
[Chương 19 : Vu sư](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-19)
-
[Chương 20 : Kim Cương đảo trùy](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-20)
-
[Chương 21 : Huyết Lang Thuật](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-21)
-
[Chương 22 : Nghịch Nguyệt Trảm](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-22)
-
[Chương 23 : Huyền Minh Lôi Giáp](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-23)
-
[Chương 24 : Thừa dịp Lôi mà đến](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-24)
-
[Chương 25 : Đánh chết](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-25)
-
[Chương 26 : Lui lại](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-26)
-
[Chương 27 : Hào dũng](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-27)
-
[Chương 28 : Lao](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-28)
-
[Chương 29 : Đồ đằng trụ](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-29)
-
[Chương 30 : Thương Lang chân hồn](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-30)
-
[Chương 31 : Mở ra huyệt khiếu](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-31)
-
[Chương 32 : Không ngờ](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-32)
-
[Chương 33 : Kiêu căng](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-33)
-
[Chương 34 : Cao gia](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-34)
-
[Chương 35 : Vô hạn bi thương](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-35)
-
[Chương 36 : Hoài bích có tội](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-36)
-
[Chương 37 : Rộng lớn Thiên Địa](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-37)
-
[Chương 38 : Không nhìn](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-38)
-
[Chương 39 : Vào núi](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-39)
-
[Chương 40 : Đầu khớp xương thượng phù văn](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-40)
-
[Chương 41 : Phong Nguyên tàn nhẫn](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-41)
-
[Chương 42 : Phải chết](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-42)
-
[Chương 43 : Cắn giết](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-43)
-
[Chương 44 : Tật Phong Thứ](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-44)
-
[Chương 45 : Thần binh mê hoặc](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-45)
-
[Chương 46 : Huấn luyện](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-46)
-
[Chương 47 : Tọa sơn quan hổ đấu](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-47)
-
[Chương 48 : Lên sân khấu](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-48)
-
[Chương 49 : Chấn Sơn Hống](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-49)
-
[Chương 50 : Liên hoàn pháo](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/ba-hoang-ky/chuong-50)
#### Truyện đang hot
[Thiên Đạo Đồ Thư Quán](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/thien-dao-do-thu-quan)
Huyền Huyễn
2
[Nhất Niệm Vĩnh Hằng](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/5759-nhat-niem-vinh-hang)
Tiên Hiệp
3
[Mục Thần Ký](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/muc-than-ky)
Huyền Huyễn
4
[Vạn Đạo Kiếm Tôn](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/van-dao-kiem-ton)
Huyền Huyễn
5
[Phi Kiếm Vấn Đạo](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/phi-kiem-van-dao)
Huyền Huyễn
7
[Bạch Bào Tổng Quản](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/bach-bao-tong-quan)
Huyền Huyễn
8
[Tu Chân Liêu Thiên Quần](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/tu-chan-lieu-thien-quan)
Đô Thị
9
[Đế Bá](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/de-ba)
Huyền Huyễn
10
[Tạo Hóa Chi Vương](https://truyen.tangthuvien.vn/doc-truyen/tao-hoa-chi-vuong)
Huyền Huyễn
## Bình luận truyện

Cache-Control: private, must-revalidate

pragma: no-cache


text:
Ung thư cổ tử cung chỉ chừa… đàn ông?
- 11 triệu chứng ung thư gây chết người phụ nữa không nên bỏ qua
- 2.500 phụ nữ chết vì ung thư cổ tử cung ở Việt Nam mỗi năm
- 35 % ung thư do dinh dưỡng - hãy cẩn trọng trong ăn uống
Năm nay đã bước sang tuổi 60, thời kỳ mãn kinh đã qua hơn 10 năm rồi, nhưng thời gian gần đây bác T. (quận 3, TP.HCM) lại thấy có chút máu dính ở quần lót. Con cái lo lắng muốn dẫn mẹ đi khám nhưng bác cứ chần chừ, ngại khám bệnh, sợ tốn kém… Cho đến khi đau bụng không chịu nổi, đi khám, bác được chẩn đoán bị ung thư cổ tử cung giai đoạn cuối. Chẳng bao lâu sau ngày nhận cái tin kinh khủng đó, bác T. ra đi trong sự đau đớn, tiếc nuối của người thân.
May mắn hơn bác T, chị Như Mai (quận Bình Tân, TP.HCM) phát hiện ra bệnh của mình trong một đợt khám sức khỏe chung với công ty. Bác sĩ cho biết, khả năng khỏi bệnh của chị rất cao nhờ phát hiện sớm.
Ung thư cổ tử cung chỉ gặp ở phụ nữ?
Tất cả những người mang giới tính nữ đều có nguy cơ mắc bệnh, căn bệnh này chỉ chừa đàn ông mà thôi. Quan niệm “chưa sinh hoạt tình dục thì không bị ung thư cổ tử cung” là một quan niệm sai lầm. Nếu chưa từng “làm chuyện ấy”, khả năng mắc căn bệnh này sẽ giảm đi đáng kể, nhưng không có nghĩa là hoàn toàn miễn nhiễm. Còn nếu đã có sinh hoạt tình dục, khả năng mắc căn bệnh này sẽ cao hơn. Nếu giao hợp lần đầu dưới 16 tuổi, nguy cơ mắc bệnh còn cao hơn nữa.
Những người có nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung cao gồm có: quan hệ tình dục với nhiều người, bị nhiễm trùng ở bộ phận sinh dục, như mụn cóc hoặc các bệnh truyền nhiễm qua đường tình dục, hoặc “đối tác” bị các bệnh vừa kể; hút thuốc lá hoặc thường xuyên hít phải khói thuốc lá của người khác.
Một tin vui cho người bệnh đó là nếu được phát hiện thù tỷ lệ chữa khỏi gần như là 100%. Căn bệnh này có thời gian tiến triển rất dài, thường là do quá trình viêm nhiễm kéo dài, có liên quan đến nhiễm Human Papilloma virus (HPV), với nhóm nguy cơ cao nhất là type 16, 18, 31, 45. Vì thế, nếu được phát hiện sớm, ung thư cổ tử cung cũng không đến nỗi đáng sợ vì tổn thương chưa nhiều. Hiềm một nỗi, các dấu hiệu bệnh lại khá âm thầm, không rõ ràng nên nếu không kiểm tra sức khoẻ định kỳ hay phát hiện một cách tình cờ, đa số người bệnh đều để bệnh ở giai đoạn muộn mới đến bệnh viện, việc chữa trị rất khó khăn mà chưa chắc đã thành công.
Nhiễm HPV gây ung thư cổ tử cung?
Rất nhiều chị em phụ nữ bị nhiễm vi rút HPV. Người ta ước tính có đến 60-80% phụ nữ trong độ tuổi quan hệ tình dục đã từng bị nhiễm HPV. Thật may mắn là đa số đều có khả năng tự tạo ra kháng thể chống virus này một cách hiệu quả. Các cuộc nghiên cứu cho thấy, sau 12 tháng, 70% số người bị nhiễm HPV thời kỳ đầu tiên không còn bị nhiễm nữa. Và sau 24 tháng, chỉ còn 9% tiếp tục bị nhiễm HPV. Đây là những người có hệ miễn dịch yếu nên virus vẫn tồn tại và phát triển, gây bệnh ung thư.
Quá trình một tế bào bình thường biến đổi thành tế bào ung thư cổ tử cung được chia ra làm 4 giai đoạn chính như sau:
Giai đoạn 1:
Có 3 tình huống lâm sàng sẽ xảy ra khi bị nhiễm HPV, hoặc là virus chỉ thụ động (tức là chỉ có mặt trong tế bào nhưng không gây tác hại); hoặc là virus sẽ gây nên một vài bệnh liên quan đến cổ tử cung; hoặc virus sẽ tiến triển và làm hại tế bào, gây nên tình trạng “tiền ung thư”. Giai đoạn này, các dấu hiệu ung thư cổ tử cung không rõ ràng nên khó nhận biết.
Giai đoạn 2:
Trong số những người nhiễm HPV thì có khoảng 10% sẽ trở thành tiền ung thư (phần lớn nhiễm HPV đến tiền ung thư kéo dài từ 5 đến 10 năm). Khoảng 1/3 trường hợp trong giai đoạn này sẽ không phát triển thành ung thư, nhưng khoảng 12% sẽ phát triển thành ung thư chưa di căn. Đây là giai đoạn lý tưởng để nhận bệnh và ngăn ngừa bệnh trước khi tế bào phát triển thành ung thư.
Giai đoạn 3
Ung thư chưa hoặc không di căn (carcinoma in-situ). Tế bào có dấu hiệu ung thư nhưng chỉ giới hạn trong cổ tử cung, điều trị có thể đem lại kết quả khả quan. Một số trường hợp ung thư cổ tử cung ở giai đoạn này cũng không phát triển thêm.
Giai đoạn 4:
Giai đoạn 4 là giai đoạn cuối cũng là giai đoạn nguy hiểm nhất, đây là lúc các tế bào ung thư di căn và xâm lấn sang các cơ quan khác.
Nên lưu ý một điều là không phải ai cũng sẽ trải qua tiến trình ung thư gồm 4 giai đoạn. Trong thực tế, có nhiều trường hợp ung thư ở giai đoạn 2 và 3 tự nhiên… dừng lại và không còn biểu hiện ung thư nữa. Ngay cả quá trình hình thành và phát triển ung thư cũng thường biến chuyển với tốc độ khác nhau, tùy thuộc vào hệ miễn dịch có đủ mạnh hay không.
Để phòng tránh ung thư cổ tử cung thì có lối sống lành mạnh và kiểm tra sức khỏe định kỳ chính là biện pháp tối ưu nhất.
Box thông tin:
Bạn có biết
– Mối liên quan giữa HPV và ung thư cổ tử cung rõ ràng đến mức vaccin ngừa HPV còn được gọi là vaccin ngừa ung thư cổ tử cung.
– Vaccin được dùng rất sớm khi bé bắt đầu dậy thì (11-12 tuổi) nhưng tác dụng phòng ngừa ung thư chỉ rõ ràng khi người phụ nữ hơn 35 tuổi.
– Ngày nay, vaccine không chỉ dùng cho bé gái, mà còn được khuyên dùng cho cả các bé trai để hạn chế việc lây nhiễm. Tất nhiên, quý ông sẽ chẳng bao giờ bị ung thư cổ tử cung cả nhưng đó cũng là một cách hữu hiệu để bảo vệ người thân của mình.
Nguồn
http://www.doanhnhansaigon.vn/suc-khoe/ung-thu-co-tu-cung/1072255/
Bài thuốc hữu ích:
- Cây thuốc Nấm lim xanh điều trị bệnh ung thư hiệu quả
- Công dụng của nấm lim xanh Tiên Phước điều trị bệnh ung thư
- Cách dùng nấm lim xanh điều trị bệnh ung thư khoa học
-
Cảnh báo dấu hiệu ung thư cổ tử cung cần đi khám ngay
Một số dấu hiệu ung thư cổ tử cung phổ biến như ra máu bất thường giữa 2 kỳ kinh nguyệt, chảy máu âm đạo sau khi mãn kinh… Chuyên gia của Trung tâm ung thư Parkway – Singapore cho biết, triệu chứng ung thư cổ tử cung không xuất hiện ở giai đoạn sớm nên…
- Ung thư cổ tử cung: Căn bệnh dễ mắc khi “yêu sớm”
- Những lưu ý khi chăm sóc bệnh nhân ung thư cổ tử cung giai đoạn cuối
- Yếu tố nguy cơ mắc bệnh ung thư cổ tử cung từ virut HPV
- Ung thư cổ tử cung – có khả năng điều trị dứt điểm?
- 7 phụ nữ Việt tử vong mỗi ngày vì ung thư cổ tử cung
- Những lo ngại về văcxin ngừa ung thư cổ tử cung

markdown:
# Ung thư cổ tử cung chỉ chừa… đàn ông?
**Ung thư cổ tử cung là căn bệnh phổ biến thứ ba ở phụ nữ, mỗi năm có hơn 5.000 trường hợp được chẩn đoán mắc bệnh và hơn một nửa trong số đó tử vong.** [11 triệu chứng ung thư gây chết người phụ nữa không nên bỏ qua](https://ungthuvietnam.com/phong-ngua-ung-thu/dau-hieu-ung-thu/11-trieu-chung-ung-thu-gay-chet-nguoi-phu-nua-khong-nen-bo-qua.html) [2.500 phụ nữ chết vì ung thư cổ tử cung ở Việt Nam mỗi năm](https://ungthuvietnam.com/cac-benh-ung-thu/ung-thu-co-tu-cung/2-500-phu-nu-chet-vi-ung-thu-co-tu-cung-o-viet-nam-moi-nam.html) [35 % ung thư do dinh dưỡng - hãy cẩn trọng trong ăn uống](https://ungthuvietnam.com/phong-ngua-ung-thu/nguyen-nhan-ung-thu/35-ung-thu-dinh-duong-hay-can-trong-trong-uong.html)
Năm nay đã bước sang tuổi 60, thời kỳ mãn kinh đã qua hơn 10 năm rồi, nhưng thời gian gần đây bác T. (quận 3, TP.HCM) lại thấy có chút máu dính ở quần lót. Con cái lo lắng muốn dẫn mẹ đi khám nhưng bác cứ chần chừ, ngại khám bệnh, sợ tốn kém… Cho đến khi đau bụng không chịu nổi, đi khám, bác được chẩn đoán bị
[ung thư cổ tử cung](http://ungthu.nguoiduatin.vn/ung-thu-co-tu-cung) giai đoạn cuối. Chẳng bao lâu sau ngày nhận cái tin kinh khủng đó, bác T. ra đi trong sự đau đớn, tiếc nuối của người thân.
May mắn hơn bác T, chị Như Mai (quận Bình Tân, TP.HCM) phát hiện ra bệnh của mình trong một đợt khám sức khỏe chung với công ty. Bác sĩ cho biết, khả năng khỏi bệnh của chị rất cao nhờ phát hiện sớm.
**Ung thư cổ tử cung chỉ gặp ở phụ nữ?**
Tất cả những người mang giới tính nữ đều có nguy cơ mắc bệnh, căn bệnh này chỉ chừa đàn ông mà thôi. Quan niệm “chưa sinh hoạt tình dục thì không bị ung thư cổ tử cung” là một quan niệm sai lầm. Nếu chưa từng “làm chuyện ấy”, khả năng mắc căn bệnh này sẽ giảm đi đáng kể, nhưng không có nghĩa là hoàn toàn miễn nhiễm. Còn nếu đã có sinh hoạt tình dục, khả năng mắc căn bệnh này sẽ cao hơn. Nếu giao hợp lần đầu dưới 16 tuổi, nguy cơ mắc bệnh còn cao hơn nữa.
Những người có nguy cơ mắc
[ cao gồm có: quan hệ tình dục với nhiều người, bị nhiễm trùng ở bộ phận sinh dục, như mụn cóc hoặc các bệnh truyền nhiễm qua đường tình dục, hoặc “đối tác” bị các bệnh vừa kể; hút thuốc lá hoặc thường xuyên hít phải khói thuốc lá của người khác. ung thư cổ tử cung](https://ungthuvietnam.com/cac-benh-ung-thu/ung-thu-co-tu-cung) ![ Ung thư cổ tử cung](https://ungthuvietnam.com/wp-content/uploads/2017/04/5.1-ung-thu-co-tu-cung.jpg)
Ung thư cổ tử cung là căn bệnh chỉ gặp ở phụ nữ
Một tin vui cho người bệnh đó là nếu được phát hiện thù tỷ lệ chữa khỏi gần như là 100%. Căn bệnh này có thời gian tiến triển rất dài, thường là do quá trình viêm nhiễm kéo dài, có liên quan đến nhiễm Human Papilloma virus (HPV), với nhóm nguy cơ cao nhất là type 16, 18, 31, 45. Vì thế, nếu được phát hiện sớm, ung thư cổ tử cung cũng không đến nỗi đáng sợ vì tổn thương chưa nhiều. Hiềm một nỗi, các dấu hiệu bệnh lại khá âm thầm, không rõ ràng nên nếu không kiểm tra sức khoẻ định kỳ hay phát hiện một cách tình cờ, đa số người bệnh đều để bệnh ở giai đoạn muộn mới đến bệnh viện, việc chữa trị rất khó khăn mà chưa chắc đã thành công.
**Nhiễm HPV gây ung thư cổ tử cung?**
Rất nhiều chị em phụ nữ bị nhiễm vi rút HPV. Người ta ước tính có đến 60-80% phụ nữ trong độ tuổi quan hệ tình dục đã từng bị nhiễm HPV. Thật may mắn là đa số đều có khả năng tự tạo ra kháng thể chống virus này một cách hiệu quả. Các cuộc nghiên cứu cho thấy, sau 12 tháng, 70% số người bị nhiễm HPV thời kỳ đầu tiên không còn bị nhiễm nữa. Và sau 24 tháng, chỉ còn 9% tiếp tục bị nhiễm HPV. Đây là những người có hệ miễn dịch yếu nên virus vẫn tồn tại và phát triển, gây bệnh ung thư.
Quá trình một tế bào bình thường biến đổi thành tế bào
[ được chia ra làm 4 giai đoạn chính như sau:ung thư cổ tử cung](https://ungthuvietnam.com/tag/cac-giai-doan-ung-thu-co-tu-cung) *Giai đoạn 1*:
Có 3 tình huống lâm sàng sẽ xảy ra khi bị nhiễm HPV, hoặc là virus chỉ thụ động (tức là chỉ có mặt trong tế bào nhưng không gây tác hại); hoặc là virus sẽ gây nên một vài bệnh liên quan đến cổ tử cung; hoặc virus sẽ tiến triển và làm hại tế bào, gây nên tình trạng “tiền ung thư”. Giai đoạn này, các
[dấu hiệu ung thư cổ tử cung](http://ungthu.nguoiduatin.vn/ung-thu-co-tu-cung/huong-dan-theo-doi-nhung-dau-hieu-ung-thu-co-tu-cung-giai-doan-dau.html) không rõ ràng nên khó nhận biết. *Giai đoạn 2*:
Trong số những người nhiễm HPV thì có khoảng 10% sẽ trở thành tiền ung thư (phần lớn nhiễm HPV đến tiền ung thư kéo dài từ 5 đến 10 năm). Khoảng 1/3 trường hợp trong giai đoạn này sẽ không phát triển thành ung thư, nhưng khoảng 12% sẽ phát triển thành ung thư chưa di căn. Đây là giai đoạn lý tưởng để nhận bệnh và ngăn ngừa bệnh trước khi tế bào phát triển thành ung thư.
*Giai đoạn 3*
Ung thư chưa hoặc không di căn (carcinoma in-situ). Tế bào có dấu hiệu ung thư nhưng chỉ giới hạn trong cổ tử cung, điều trị có thể đem lại kết quả khả quan. Một số trường hợp ung thư cổ tử cung ở giai đoạn này cũng không phát triển thêm.
*Giai đoạn 4*:
Giai đoạn 4 là giai đoạn cuối cũng là giai đoạn nguy hiểm nhất, đây là lúc các tế bào ung thư di căn và xâm lấn sang các cơ quan khác.
![ Ung thư cổ tử cung](https://ungthuvietnam.com/wp-content/uploads/2017/04/5.2-ung-thu-co-tu-cung.jpg)
Tiêm vắc xin HPV là cách phòng ngừa ung thư cổ tử cung hiệu quả
Nên lưu ý một điều là không phải ai cũng sẽ trải qua tiến trình ung thư gồm 4 giai đoạn. Trong thực tế, có nhiều trường hợp ung thư ở giai đoạn 2 và 3 tự nhiên… dừng lại và không còn biểu hiện ung thư nữa. Ngay cả quá trình hình thành và phát triển ung thư cũng thường biến chuyển với tốc độ khác nhau, tùy thuộc vào hệ miễn dịch có đủ mạnh hay không.
Để phòng tránh
**ung thư cổ tử cung **thì có lối sống lành mạnh và kiểm tra sức khỏe định kỳ chính là biện pháp tối ưu nhất. **Box thông tin:**
Bạn có biết
– Mối liên quan giữa HPV và ung thư cổ tử cung rõ ràng đến mức vaccin ngừa HPV còn được gọi là vaccin ngừa ung thư cổ tử cung.
– Vaccin được dùng rất sớm khi bé bắt đầu dậy thì (11-12 tuổi) nhưng tác dụng phòng ngừa ung thư chỉ rõ ràng khi người phụ nữ hơn 35 tuổi.
– Ngày nay, vaccine không chỉ dùng cho bé gái, mà còn được khuyên dùng cho cả các bé trai để hạn chế việc lây nhiễm. Tất nhiên, quý ông sẽ chẳng bao giờ bị ung thư cổ tử cung cả nhưng đó cũng là một cách hữu hiệu để bảo vệ người thân của mình.
Nguồn
http://www.doanhnhansaigon.vn/suc-khoe/ung-thu-co-tu-cung/1072255/
**Bài thuốc hữu ích: **
-
[Cây thuốc Nấm lim xanh điều trị bệnh ung thư hiệu quả](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/cay-thuoc-dieu-tri-benh.html?utm_source=UTVN&utm_medium=cpc&utm_campaign=Linkxemthem_Cuoibaiviet)
-
[Công dụng của nấm lim xanh Tiên Phước điều trị bệnh ung thư]( https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/cong-dung-nam-lim-xanh/cong-dung-cua-nam-lim-xanh-tien-phuoc.html?utm_source=UTVN&utm_medium=cpc&utm_campaign=Linkxemthem_Cuoibaiviet)
-
[Cách dùng nấm lim xanh điều trị bệnh ung thư khoa học](https://ungthuvietnam.com/nam-lim-xanh/cach-su-dung-nam-lim-xanh/cach-dung-nam-lim-xanh-dieu-tri-ung-thu.html?utm_source=UTVN&utm_medium=cpc&utm_campaign=Linkxemthem_Cuoibaiviet) [Hình ảnh bệnh ung thư cổ tử cung](https://ungthuvietnam.com/tag/hinh-anh-benh-ung-thu-co-tu-cung), [Khám ung thư cổ tử cung](https://ungthuvietnam.com/tag/kham-ung-thu-co-tu-cung), [Điều trị ung thư cổ tử cung](https://ungthuvietnam.com/tag/dieu-tri-ung-thu-co-tu-cung)
-
[Cảnh báo dấu hiệu ung thư cổ tử cung cần đi khám ngay](https://ungthuvietnam.com/cac-benh-ung-thu/ung-thu-co-tu-cung/canh-bao-dau-hieu-ung-thu-co-tu-cung-can-di-kham-ngay.html)
Một số dấu hiệu ung thư cổ tử cung phổ biến như ra máu bất thường giữa 2 kỳ kinh nguyệt, chảy máu âm đạo sau khi mãn kinh… Chuyên gia của Trung tâm ung thư Parkway – Singapore cho biết, triệu chứng ung thư cổ tử cung không xuất hiện ở giai đoạn sớm nên…
-
[Ung thư cổ tử cung: Căn bệnh dễ mắc khi “yêu sớm”](https://ungthuvietnam.com/cac-benh-ung-thu/ung-thu-co-tu-cung/ung-thu-co-tu-cung-can-benh-de-mac-khi-yeu-som.html)
-
[Những lưu ý khi chăm sóc bệnh nhân ung thư cổ tử cung giai đoạn cuối](https://ungthuvietnam.com/cac-benh-ung-thu/ung-thu-co-tu-cung/nhung-luu-y-khi-cham-soc-benh-nhan-ung-thu-co-tu-cung-giai-doan-cuoi.html)
-
[Yếu tố nguy cơ mắc bệnh ung thư cổ tử cung từ virut HPV](https://ungthuvietnam.com/cac-benh-ung-thu/ung-thu-co-tu-cung/yeu-to-nguy-co-mac-benh-ung-thu-co-tu-cung-tu-virut-hpv.html)
-
[Ung thư cổ tử cung – có khả năng điều trị dứt điểm?](https://ungthuvietnam.com/cac-benh-ung-thu/ung-thu-co-tu-cung/ung-thu-co-tu-cung-co-kha-nang-dieu-tri-dut-diem.html)
-
[7 phụ nữ Việt tử vong mỗi ngày vì ung thư cổ tử cung](https://ungthuvietnam.com/cac-benh-ung-thu/ung-thu-co-tu-cung/7-phu-nu-viet-tu-vong-moi-ngay-vi-ung-thu-co-tu-cung.html)
-
[Những lo ngại về văcxin ngừa ung thư cổ tử cung](https://ungthuvietnam.com/cac-benh-ung-thu/ung-thu-co-tu-cung/nhung-lo-ngai-ve-vacxin-ngua-ung-thu-co-tu-cung.html)

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Đậu bắp
Đậu bắp còn có các tên khác như mướp tây[cần dẫn nguồn], bắp còi và gôm (danh pháp hai phần: Abelmoschus esculentus) là một loài thực vật có hoa có giá trị vì quả non ăn được. Loài này là cây một năm hoặc nhiều năm, cao tới 2,5 m. Lá dài và rộng khoảng 10–20 cm, xẻ thùy chân vịt với 5–7 thùy. Hoa đường kính 4–8 cm, với 5 cánh hoa màu trắng hay vàng, thường có các đốm đỏ hay tía tại phần gốc mỗi cánh hoa. Quả là dạng quả nang dài tới 20 cm, chứa nhiều hạt.
Mục lục
Từ nguyên, nguồn gốc, phân bố[sửa | sửa mã nguồn]
Tên gọi của đậu bắp trong một số ngôn ngữ phương Tây, như tiếng Anh là "okra" có nguồn gốc Tây Phi và nó là cùng nguồn gốc với "ọ́kụ̀rụ̀" trong tiếng Igbo, một ngôn ngữ được sử dụng trong khu vực ngày nay là Nigeria. Trong các ngôn ngữ hệ Bantu, đậu bắp được gọi là "kingombo" hay các biến thể của nó, và đây là nguồn gốc của tên gọi cho đậu bắp trong tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Pháp. Tên gọi trong tiếng Ả Rập "bāmyah" là cơ sở của các tên gọi dành cho đậu bắp tại Trung Đông, Balkan, Thổ Nhĩ Kỳ, Bắc Phi và Nga. Tại Nam Á, tên gọi của nó là các dạng biến thái của từ "bhindi".
Đậu bắp đôi khi được gọi theo tên khoa học cũ là Hibiscus esculentus L. Loài này dường như có nguồn gốc từ vùng cao nguyên Ethiopia, mặc dù sự bắt nguồn và phát nguyên từ đây là không có tài liệu nào ghi chép cả. Người Ai Cập và người Moor trong thế kỷ 12 và 13 sử dụng tên gọi trong tiếng Ả Rập để chỉ loài cây này, gợi ý rằng nó đến từ phía đông. Loài thực vật này vì thế có thể đã được đem xuyên qua Hồng Hải bằng con đường qua eo biển Bab-el-Mandeb để tới bán đảo Ả Rập, hơn là bằng con đường phía bắc qua Sahara. Một trong những ghi chép sớm nhất là của Ibn Jubayr (1145-1217), một người Moor Tây Ban Nha, người đã tới Ai Cập vào năm 1216 và miêu tả loài cây này được dân cư địa phương gieo trồng và sử dụng các quả non trong các bữa ăn[2].
Từ bán đảo Ả Rập, loài cây này đã được phổ biến tới các vùng ven Địa Trung Hải và về phía đông. Việc thiếu từ để chỉ đậu bắp trong các ngôn ngữ cổ ở Ấn Độ cho thấy rằng nó chỉ xuất hiện ở đây kể từ khi bắt đầu Công Nguyên. Nó được đưa tới châu Mỹ bằng các tàu chuyên chở trong buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương[3] vào khoảng những năm thập niên 1650, do vào năm 1658 sự hiện diện của nó tại Brasil đã được ghi nhận. Nó được ghi chép là có tại Surinam năm 1686. Đậu bắp có lẽ được đưa vào đông nam Bắc Mỹ đầu thế kỷ 18 và dần dần được phổ biến tại đây. Nó được trồng xa về phía bắc tới Philadelphia vào năm 1748, trong khi Thomas Jefferson ghi chép rằng nó có mặt một cách vững chắc tại Virginia vào năm 1781. Nó là phổ biến tại miền nam Hoa Kỳ vào khoảng năm 1800 và lần đầu tiên được nhắc tới với các giống cây trồng khác nhau vào năm 1806.[2]
Sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]
Abelmoschus esculentus được gieo trồng trong các khu vực nhiệt đới và ôn đới ấm của thế giới để lấy quả có xơ, chứa nhiều hạt tròn màu trắng. Quả được thu hoạch khi còn non và ăn như là một loại rau.
Tại Iran, Ai Cập, Liban, Israel, Jordan, Iraq, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ và các khu vực khác ở miền đông Địa Trung Hải, đậu bắp được sử dụng trong các món hầm đặc với rau và thịt. Trong ẩm thực Ấn Độ, nó được chiên áp chảo hay thêm vào trong các món ăn chế biến trên nền tảng nước xốt thịt và là rất phổ biến tại Nam Ấn. Nó cũng trở thành một loại rau ăn phổ biến trong ẩm thực Nhật Bản vào cuối thế kỷ 20, được dùng cùng xì dầu và katsuobushi hay với tempura. Nó cũng được sử dụng trong vai trò của chất làm đặc trong món xúp mướp tây Charleston. Đậu bắp chiên khô kẹp bánh mì được ăn tại miền nam Hoa Kỳ. Quả non cũng có thể làm dưa.
Lá non của đậu bắp cũng có thể chế biến tương tự như lá non của của cải đường hay bồ công anh[4]. Lá cũng được ăn sống trong các món xà lách. Hạt đậu bắp có thể đem rang và xay ra để làm "cà phê không caffein"[2]. Khi việc nhập khẩu bị gián đoạn do Nội chiến Mỹ năm 1861, Austin State Gazette thông báo rằng "Một mẫu Anh đậu bắp sẽ sản xuất hạt đủ để cung cấp cho việc gieo trồng của 50 người da đen với cà phê về mọi mặt là tương đương với cà phê nhập khẩu từ Rio."[5].
Đậu bắp tạo thành một phần của một vài món ăn đặc trưng trong một số khu vực. Frango com quiabo (thịt gà với đậu bắp) là một món ăn trong ẩm thực Brasil, đặc biệt nổi tiếng trong khu vực Minas Gerais. Xúp mướp tây (gumbo), một món thịt hầm với thành phần là đậu bắp, khá phổ biến tại khu vực ven vịnh Mexico của Hoa Kỳ. Từ "gumbo" có nguồn gốc từ tiếng Bantu để chỉ đậu bắp ("kigombo"), thông qua tiếng Tây Ban Nha ở vùng Caribe "guingambó" hay "qimbombó"[2]. Nó cũng là thành phần chế biến ra món callaloo, một món ăn vùng Caribe và là món ăn quốc gia của Trinidad & Tobago.
Dầu đậu bắp được sản xuất bằng cách ép hạt đậu bắp. Loại dầu ăn với màu vàng lục này có hương vị dễ chịu, và chứa nhiều chất béo chưa no như axít oleic và axít linoleic[6]. Hàm lượng dầu trong hạt là khá cao (khoảng 40%). Sản lượng dầu thu hoạch từ đậu bắp cũng khá cao, với năng suất 794 kg/ha thì chỉ có hướng dương là vượt được nó[7].
Các phần không nói rõ của cây đậu bắp cũng được coi là có tính lợi tiểu[8][9]
Gieo trồng[sửa | sửa mã nguồn]
Abelmoschus esculentus là một loài cây chịu nóng bức và khô hạn tốt. Nó cũng sống được trong các loại đất nghèo dinh dưỡng với lớp đất sét dày và sự ẩm ướt không liên tục. Tuy nhiên, sương giá có thể gây tổn hại cho quả đậu bắp.Nó là cây trồng một năm tại Mỹ.
Trong gieo trồng, hạt được ngâm nước qua đêm trước khi gieo ở độ sâu 1–2 cm. Hạt nảy mầm trong phạm vi 6 ngày (hạt ngâm nước) tới 3 tuần. Cây non cần nhiều nước. Quả nhanh chóng có xơ và hóa gỗ nên cần thu hoạch trong phạm vi 1 tuần kể từ khi được thụ phấn để có thể ăn được[2].
Quả đậu bắp là dạng có chứa các tế bào nhớt, vì vậy khi chế biến thường đem nướng lên hoặc chế biến cùng các loại thực phẩm có vị chua, như chanh hay cà chua.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Luffa, tức chi Mướp thuộc Họ Bầu bí
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Abelmoschus”. GRIN. USDA. Ngày 12 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2009.
- ^ a ă â b c "Okra, or 'Gumbo,' from Africa, tamu.edu
- ^ " Okra gumbo and rice" của Sheila S. Walker, The News Courier, không rõ ngày tháng
- ^ Okra Greens and Corn Saute, recipe copyrighted to "c.1996, M.S. Milliken & S. Feniger", hosted by foodnetwork.com
- ^ Austin State Gazette [TEX.], 9 tháng 11 năm 1861, trang 4, c. 2, sao chép từ Confederate Coffee Substitutes: Articles from Civil War Newspapers, Đại học Texas tại Tyler
- ^ Franklin W. Martin (1982). “Okra, Potential Multiple-Purpose Crop for the Temperate Zones and Tropics”. Economic Botany 36: 340–345.
- ^ Mays D.A., W. Buchanan, B.N. Bradford, P.M. Giordano (1990). “Fuel production potential of several agricultural crops”. Advances in new crops: 260–263.
- ^ Felter Harvey Wickes & Lloyd John Uri. "Hibiscus Esculentus.—Okra.", King's American Dispensatory, 1898, truy cập ngày ngày 23 tháng 3 năm 2007.
- ^ "Abelmoschus esculentus - (L.)Moench.", Plants for a Future, 6/2004, truy cập ngày 23-3- 2007.

markdown:
# Đậu bắp
|Đậu bắp|
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Rosids](/wiki/Rosids) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Malvales](/wiki/B%E1%BB%99_C%E1%BA%A9m_qu%E1%BB%B3) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Malvaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%E1%BA%A9m_qu%E1%BB%B3) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Malvoideae](/wiki/Malvoideae) [Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *tribus*) [Hibisceae](/w/index.php?title=Hibisceae&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Abelmoschus](/wiki/Chi_V%C3%B4ng_vang) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) *A. esculentus* [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Abelmoschus esculentus*
(
[L.](/wiki/Carolus_Linnaeus)) [Moench](/w/index.php?title=Conrad_Moench&action=edit&redlink=1) **Đậu bắp** còn có các tên khác như **mướp tây**, **bắp còi** và **gôm** ( [danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n): *) là một loài Abelmoschus esculentus* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)có giá trị vì quả non ăn được. Loài này là cây một năm hoặc nhiều năm, cao tới 2,5 m. Lá dài và rộng khoảng 10–20 cm, xẻ thùy chân vịt với 5–7 thùy. Hoa đường kính 4–8 cm, với 5 cánh hoa màu trắng hay vàng, thường có các đốm đỏ hay tía tại phần gốc mỗi cánh hoa. Quả là dạng quả nang dài tới 20 cm, chứa nhiều hạt.
## Mục lục
## Từ nguyên, nguồn gốc, phân bố[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_b%E1%BA%AFp&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_b%E1%BA%AFp&action=edit§ion=1)]
Tên gọi của đậu bắp trong một số ngôn ngữ phương Tây, như tiếng Anh là "okra" có nguồn gốc
[Tây Phi](/wiki/T%C3%A2y_Phi) và nó là cùng nguồn gốc với "ọ́kụ̀rụ̀" trong [tiếng Igbo](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Igbo), một ngôn ngữ được sử dụng trong khu vực ngày nay là [Nigeria](/wiki/Nigeria). Trong các ngôn ngữ hệ [Bantu](/w/index.php?title=Bantu&action=edit&redlink=1), đậu bắp được gọi là "kingombo" hay các biến thể của nó, và đây là nguồn gốc của tên gọi cho đậu bắp trong [tiếng Bồ Đào Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha), [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha) và [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p). Tên gọi trong [tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp) "bāmyah" là cơ sở của các tên gọi dành cho đậu bắp tại [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng), [Balkan](/wiki/Balkan), [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3), [Bắc Phi](/wiki/B%E1%BA%AFc_Phi) và [Nga](/wiki/Nga). Tại [Nam Á](/wiki/Nam_%C3%81), tên gọi của nó là các dạng biến thái của từ "bhindi".
Đậu bắp đôi khi được gọi theo tên khoa học cũ là
*Hibiscus esculentus* L. Loài này dường như có nguồn gốc từ vùng cao nguyên [Ethiopia](/wiki/Ethiopia), mặc dù sự bắt nguồn và phát nguyên từ đây là không có tài liệu nào ghi chép cả. Người Ai Cập và người Moor trong thế kỷ 12 và 13 sử dụng tên gọi trong tiếng Ả Rập để chỉ loài cây này, gợi ý rằng nó đến từ phía đông. Loài thực vật này vì thế có thể đã được đem xuyên qua [Hồng Hải](/wiki/H%E1%BB%93ng_H%E1%BA%A3i) bằng con đường qua eo biển [Bab-el-Mandeb](/wiki/Bab-el-Mandeb) để tới [bán đảo Ả Rập](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp), hơn là bằng con đường phía bắc qua [Sahara](/wiki/Sahara). Một trong những ghi chép sớm nhất là của [Ibn Jubayr](/w/index.php?title=Abu_al-Husayn_Muhammad_Ibn_Ahmad_Ibn_Jubayr_al-Kinani&action=edit&redlink=1) (1145-1217), một người Moor Tây Ban Nha, người đã tới Ai Cập vào năm 1216 và miêu tả loài cây này được dân cư địa phương gieo trồng và sử dụng các quả non trong các bữa ăn . [2]
Từ bán đảo Ả Rập, loài cây này đã được phổ biến tới các vùng ven
[Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) và về phía đông. Việc thiếu từ để chỉ đậu bắp trong các ngôn ngữ cổ ở [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) cho thấy rằng nó chỉ xuất hiện ở đây kể từ khi bắt đầu [Công Nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn). Nó được đưa tới [châu Mỹ](/wiki/Ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9) bằng các tàu chuyên chở trong [buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương](/w/index.php?title=Bu%C3%B4n_b%C3%A1n_n%C3%B4_l%E1%BB%87_xuy%C3%AAn_%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) vào khoảng những năm thập niên 1650, do vào năm 1658 sự hiện diện của nó tại [3] [Brasil](/wiki/Brasil)đã được ghi nhận. Nó được ghi chép là có tại [Surinam](/wiki/Surinam)năm 1686. Đậu bắp có lẽ được đưa vào đông nam [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9)đầu thế kỷ 18 và dần dần được phổ biến tại đây. Nó được trồng xa về phía bắc tới [Philadelphia](/wiki/Philadelphia)vào năm 1748, trong khi [Thomas Jefferson](/wiki/Thomas_Jefferson)ghi chép rằng nó có mặt một cách vững chắc tại [Virginia](/wiki/Virginia)vào năm 1781. Nó là phổ biến tại miền nam [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)vào khoảng năm 1800 và lần đầu tiên được nhắc tới với các giống cây trồng khác nhau vào năm 1806. [[2]](#cite_note-tamu-2)
## Sử dụng[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_b%E1%BA%AFp&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_b%E1%BA%AFp&action=edit§ion=2)]
|Giá trị dinh dưỡng cho mỗi 100 g (3,5 oz)|
|
|[Chất xơ thực phẩm](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_x%C6%A1_th%E1%BB%B1c_ph%E1%BA%A9m) [Vitamin](/wiki/Vitamin) [Folate (B9)](/w/index.php?title=Folic_acid&action=edit&redlink=1) [Vitamin C](/wiki/Vitamin_C) [Chất khoáng](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_kho%C3%A1ng_(dinh_d%C6%B0%E1%BB%A1ng)&action=edit&redlink=1) [Canxi](/wiki/Canxi_trong_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Magiê](/w/index.php?title=Magi%C3%AA_trong_sinh_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)
- Đơn vị quy đổi
- μg =
[microgam](/wiki/Microgam)• mg = [miligam](/w/index.php?title=Miligam&action=edit&redlink=1)
- IU =
[Đơn vị quốc tế](/wiki/%C4%90%C6%A1n_v%E1%BB%8B_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)(International unit) [lượng hấp thụ thực phẩm tham chiếu](/w/index.php?title=L%C6%B0%E1%BB%A3ng_h%E1%BA%A5p_th%E1%BB%A5_th%E1%BB%B1c_ph%E1%BA%A9m_tham_chi%E1%BA%BFu&action=edit&redlink=1)(US recommendations) cho người trưởng thành. *Abelmoschus esculentus* được gieo trồng trong các khu vực nhiệt đới và ôn đới ấm của thế giới để lấy quả có xơ, chứa nhiều hạt tròn màu trắng. Quả được thu hoạch khi còn non và ăn như là một loại [rau](/wiki/Rau).
Tại
[Iran](/wiki/Iran), [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp), [Liban](/wiki/Liban), [Israel](/wiki/Israel), [Jordan](/wiki/Jordan), [Iraq](/wiki/Iraq), [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p), [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) và các khu vực khác ở miền đông [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i), đậu bắp được sử dụng trong các món hầm đặc với rau và thịt. Trong [ẩm thực Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A8m_th%E1%BB%B1c_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), nó được chiên áp chảo hay thêm vào trong các món ăn chế biến trên nền tảng nước xốt thịt và là rất phổ biến tại Nam Ấn. Nó cũng trở thành một loại rau ăn phổ biến trong [ẩm thực Nhật Bản](/wiki/%E1%BA%A8m_th%E1%BB%B1c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) vào cuối thế kỷ 20, được dùng cùng [xì dầu](/wiki/X%C3%AC_d%E1%BA%A7u) và * hay với katsuobushi* [tempura](/wiki/Tempura). Nó cũng được sử dụng trong vai trò của chất làm đặc trong món [xúp mướp tây](/w/index.php?title=X%C3%BAp_m%C6%B0%E1%BB%9Bp_t%C3%A2y&action=edit&redlink=1)Charleston. Đậu bắp chiên khô kẹp bánh mì được ăn tại miền nam Hoa Kỳ. Quả non cũng có thể làm dưa.
Lá non của đậu bắp cũng có thể chế biến tương tự như lá non của
[của cải đường](/w/index.php?title=C%E1%BB%A7a_c%E1%BA%A3i_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1) hay [bồ công anh](/wiki/B%E1%BB%93_c%C3%B4ng_anh) . Lá cũng được ăn sống trong các món xà lách. Hạt đậu bắp có thể đem rang và xay ra để làm " [4] [cà phê](/wiki/C%C3%A0_ph%C3%AA)không [caffein](/wiki/Caffein)" . Khi việc nhập khẩu bị gián đoạn do [[2]](#cite_note-tamu-2) [Nội chiến Mỹ](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_M%E1%BB%B9)năm 1861, [Austin State Gazette](/w/index.php?title=Austin_State_Gazette&action=edit&redlink=1)thông báo rằng "Một mẫu Anh đậu bắp sẽ sản xuất hạt đủ để cung cấp cho việc gieo trồng của 50 người da đen với cà phê về mọi mặt là tương đương với cà phê nhập khẩu từ [Rio](/wiki/Rio_de_Janeiro)." . [[5]](#cite_note-5)
Đậu bắp tạo thành một phần của một vài món ăn đặc trưng trong một số khu vực.
*Frango com quiabo* (thịt gà với đậu bắp) là một món ăn trong [ẩm thực Brasil](/wiki/%E1%BA%A8m_th%E1%BB%B1c_Brasil), đặc biệt nổi tiếng trong khu vực [Minas Gerais](/wiki/Minas_Gerais). [Xúp mướp tây](/w/index.php?title=X%C3%BAp_m%C6%B0%E1%BB%9Bp_t%C3%A2y&action=edit&redlink=1) (gumbo), một món thịt hầm với thành phần là đậu bắp, khá phổ biến tại khu vực ven [vịnh Mexico](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Mexico) của Hoa Kỳ. Từ "gumbo" có nguồn gốc từ tiếng [Bantu](/w/index.php?title=Bantu&action=edit&redlink=1) để chỉ đậu bắp ("kigombo"), thông qua tiếng Tây Ban Nha ở vùng Caribe "guingambó" hay "qimbombó" . Nó cũng là thành phần chế biến ra món [2] [callaloo](/w/index.php?title=Callaloo&action=edit&redlink=1), một món ăn vùng Caribe và là món ăn quốc gia của Trinidad & Tobago.
Dầu đậu bắp được sản xuất bằng cách ép hạt đậu bắp. Loại dầu ăn với màu vàng lục này có hương vị dễ chịu, và chứa nhiều chất béo chưa no như
[axít oleic](/wiki/Ax%C3%ADt_oleic) và [axít linoleic](/w/index.php?title=Ax%C3%ADt_linoleic&action=edit&redlink=1) . Hàm lượng dầu trong hạt là khá cao (khoảng 40%). Sản lượng dầu thu hoạch từ đậu bắp cũng khá cao, với năng suất 794 kg/ha thì chỉ có [6] [hướng dương](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_d%C6%B0%C6%A1ng)là vượt được nó . [[7]](#cite_note-7)
Các phần không nói rõ của cây đậu bắp cũng được coi là có tính lợi tiểu
[[8]](#cite_note-8) [[9]](#cite_note-9)
## Gieo trồng[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_b%E1%BA%AFp&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_b%E1%BA%AFp&action=edit§ion=3)] *Abelmoschus esculentus* là một loài cây chịu nóng bức và khô hạn tốt. Nó cũng sống được trong các loại đất nghèo dinh dưỡng với lớp đất sét dày và sự ẩm ướt không liên tục. Tuy nhiên, sương giá có thể gây tổn hại cho quả đậu bắp.Nó là cây trồng một năm tại Mỹ.
Trong gieo trồng, hạt được ngâm nước qua đêm trước khi gieo ở độ sâu 1–2 cm. Hạt nảy mầm trong phạm vi 6 ngày (hạt ngâm nước) tới 3 tuần. Cây non cần nhiều nước. Quả nhanh chóng có xơ và hóa gỗ nên cần thu hoạch trong phạm vi 1 tuần kể từ khi được thụ phấn để có thể ăn được
. [2]
Quả đậu bắp là dạng có chứa các tế bào nhớt, vì vậy khi chế biến thường đem nướng lên hoặc chế biến cùng các loại thực phẩm có vị chua, như chanh hay cà chua.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_b%E1%BA%AFp&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_b%E1%BA%AFp&action=edit§ion=4)] *, tức chi Mướp thuộc Họ Bầu bí* [Luffa](/wiki/Luffa)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_b%E1%BA%AFp&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_b%E1%BA%AFp&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Sách nấu ăn Wikibooks](https://vi.wikibooks.org/wiki/Ch%E1%BB%A7_%C4%91%E1%BB%81:%E1%BA%A8m_th%E1%BB%B1c)có bài về [^](#cite_ref-1) [“Abelmoschus”](http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?12). *GRIN*. USDA. Ngày 12 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2009.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** ["Okra, or 'Gumbo,' from Africa](http://plantanswers.tamu.edu/publications/vegetabletravelers/okra.html), tamu.edu [^](#cite_ref-3) [" Okra gumbo and rice"](http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=23877&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html)của Sheila S. Walker, *The News Courier*, không rõ ngày tháng [^](#cite_ref-4) [Okra Greens and Corn Saute](http://www.foodnetwork.com/food/recipes/recipe/0,,FOOD_9936_2718,00.html?rsrc=search), recipe copyrighted to "c.1996, M.S. Milliken & S. Feniger", hosted by foodnetwork.com **Austin State Gazette [TEX.],** [^](#cite_ref-5) [9 tháng 11](/wiki/9_th%C3%A1ng_11)năm [1861](/wiki/1861), trang 4, c. 2, sao chép từ [,](http://www.uttyler.edu/vbetts/coffee.htm) *Confederate Coffee Substitutes: Articles from Civil War Newspapers* [Đại học Texas tại Tyler](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Texas_t%E1%BA%A1i_Tyler&action=edit&redlink=1) **Franklin W. Martin (1982). “Okra, Potential Multiple-Purpose Crop for the Temperate Zones and Tropics”.** [^](#cite_ref-6) *Economic Botany* **36**: 340–345. **Mays D.A., W. Buchanan, B.N. Bradford, P.M. Giordano (1990). “Fuel production potential of several agricultural crops”.** [^](#cite_ref-7) *Advances in new crops*: 260–263. **Felter Harvey Wickes & Lloyd John Uri.** [^](#cite_ref-8) ["Hibiscus Esculentus.—Okra."](http://www.henriettesherbal.com/eclectic/kings/hibiscus.html), *King's American Dispensatory*, 1898, truy cập ngày ngày 23 tháng 3 năm 2007. [^](#cite_ref-9) ["Abelmoschus esculentus - (L.)Moench."](http://www.pfaf.org/database/plants.php?Abelmoschus+esculentus), *Plants for a Future*, 6/2004, truy cập ngày 23-3- 2007.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_b%E1%BA%AFp&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%ADu_b%E1%BA%AFp&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: hit-local

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1055 hit/1, cp1067 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Cát kết
Cát kết hay sa thạch (đá cát) là đá trầm tích vụn cơ học với thành phần gồm các hạt cát chủ yếu là fenspat và thạch anh được gắn kết bởi xi măng silic, canxi, oxit sắt... Tuỳ theo từng loại xi măng mà cát kết có màu sáng, xám, lục đỏ. Cát kết là loại đá nằm giữa đá vôi và đá bùn.Do cát kết thông thường tạo ra các vách đá dễ nhận thấy và các hình khối tự nhiên bằng đá khác nên màu sắc của đá cát có thể coi giống hệt như là màu sắc của khu vực đó. Vì các phân tử của cát kết có sắc tố phụ bị biến dạng theo màu sắc của khu vực. Ví dụ, phần lớn khu vực miền tây Bắc Mỹ được biết đến là có màu đỏ do đá cát màu đỏ ở đây.
Cát kết thông thường tương đối mềm và dễ gia công, vì thế chúng là loại vật liệu xây dựng và vật liệu lát đường phổ biến. Do độ cứng của các hạt riêng rẽ và tính đồng nhất của kích thước hạt, cũng như bản chất dễ vụn của đá cát nên nó là khoáng chất được ưa chuộng để sản xuất đá mài (làm sắc lưỡi dao và các dụng cụ khác).
Các hình khối tự nhiên bằng đá mà chủ yếu chứa cát kết thông thường cho nước thấm qua và là đủ xốp để lưu trữ một lượng lớn nước, điều này làm cho chúng trở thành lớp ngậm nước quan trọng. Các lớp ngậm nước hạt mịn, chẳng hạn như đá cát, là thích hợp để lọc bỏ các chất gây ô nhiễm từ bề mặt hơn nhiều so với các loại đá có các vết nứt và các kẽ hở như đá vôi hay các loại đá khác bị nứt nẻ do các hoạt động địa chấn.
Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]
Cát kết là đá trầm tích mảnh vụn khác với các loại đá hữu cơ, như đá phấn hay than. Chúng được tạo thành từ các hạt bị gắn kết mà các hạt này lại có thể là các mảnh vỡ của đá đã tồn tại trước đó hoặc là đơn tinh thể của các khoáng vật. Các chất kết dính hay còn gọi là xi măng gắn kết có tác dụng gắn các hạt này với nhau chủ yếu là canxit, các khoáng vật sét và các khoáng vật silica. Kích thước các hạt cát trong đá cát nằm trong khoảng 0,1 mm tới 2 mm. Các loại đá với kích thước hạt nhỏ hơn, bao gồm bột kết và sét kết. Các loại đá có kích thước hạt lớn hơn, bao gồm đá dăm kết và sỏi kết và được gọi chung là cuội kết.
Cát kết được hình thành qua hai giai đoạn. Đầu tiên là quá trình lắng đọng các hạt cát thành các lớp trầm tích. Các trầm tích cát này có thể được lắng đọng trong các môi trường như sông, hồ, biển hay không khí. Sau khi lắng đọng, các hạt cát bị nén ép bởi các lớp đất nằm bên trên và được liên kết với nhau bởi các vật liệu khác (xi măng) lắng đọng cùng lúc với chúng. Các loại xi măng phổ biến nhất là silica và cacbonat canxi vì chúng được tạo ra từ sự hòa tan hoặc thay thế của cát khi chúng bị chôn vùi. Cát kết nằm ở trong vỏ trái đất khoảng giữa lớp Đá Bùn & Đá Vôi.
Môi trường trầm tích sẽ quyết định các đặc trưng của đá cát được tạo ra như kích thước hạt, độ chọn lọc, thành phần ở mức độ vi mô (kiến trúc) và cấu tạo của đá ở mức độ vĩ mô như tính phân lớp... Các môi trường chủ yếu của quá trình trầm tích là môi trường lục địa (lục nguyên) và môi trường biển, được chia ra thành các nhóm chủ yếu sau:
- Môi trường lục địa
- Sông (đê tự nhiên, doi cát)
- Nón phóng vật
- Băng tích (các trầm tích lắng đọng do băng tan chảy)
- Hồ
- Sa mạc (cồn cát)
- Môi trường biển
Các loại cát kết[sửa | sửa mã nguồn]
Cát kết được phân thành một số nhóm chính dựa trên thành phần khoáng vật và cấu trúc như sau:
- Cát kết Acco, có hàm lượng fenspat lớn hơn >25%. Độ mài tròn và chọn lọc kém so với cát kết thạch anh. Các loại đá cát kết giàu fenspat thường có nguồn gốc từ sự phong hóa cơ học hoặc phong hóa hóa học các đá granit và đá biến chất.
- Cát kết thạch anh, có hàm lượng thạch anh trên >90%, có độ mài tròn và chọn lọc tốt. Cát chỉ toàn thạch anh thường được hình thành trong môi trường xa nguồn cung cấp thạch anh, do thạch anh là một khoáng vật bền nhất. Đôi khi cát kết thuộc loại này được gọi là cát kết "dạng quartzit", ví dụ Quartzit Tuscarora của các khu vực thuộc dãy núi An pơ.
- Cát kết lithic được hình thành từ các mảnh vụn của các đá hạt mịn như đá phiến sét, đá núi lửa và đá biến chất hạt mịn.
- Đá xám greywacke, là gồm các mảnh vụn đá, thạch anh và fenspat góc cạnh. Các hạt này thường được bao bọc bên ngoài bởi cấu trúc hạt mịn giống sét phong hóa từ đá phiến sét và một số đá núi lửa
- Cát kết Aeolian là loại đá thường được hình thành từ trầm tích gió trong môi sa mạc.
- Đá dholpur màu be, rajpura màu hồng, marson màu đồng và khatu màu gỗ tếch là một số loại đá cát.
-
-
-
Các mẫu hình đá cát trên tường của gian phòng tại Petra
-
Tu viện Arbroath thể hiện màu vàng đặc biệt của đá cát.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Sa thạch đỏ cổ đại
- Đá bagat
- Địa chất học
- Danh sách khoáng vật
- Danh sách các loại đá
- Bồn trũng trầm tích

markdown:
# Cát kết
[Sa thạch](/w/index.php?title=Sa_th%E1%BA%A1ch&redirect=no)) **Cát kết** hay **sa thạch** (đá cát) là [đá trầm tích](/wiki/%C4%90%C3%A1_tr%E1%BA%A7m_t%C3%ADch) vụn cơ học với thành phần gồm các hạt [cát](/wiki/C%C3%A1t) chủ yếu là [fenspat](/wiki/Felspat) và [thạch anh](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_anh) được gắn kết bởi xi măng silic, canxi, oxit sắt... Tuỳ theo từng loại xi măng mà cát kết có màu sáng, xám, lục đỏ. Cát kết là loại đá nằm giữa đá vôi và đá bùn.Do cát kết thông thường tạo ra các vách đá dễ nhận thấy và các hình khối tự nhiên bằng đá khác nên màu sắc của đá cát có thể coi giống hệt như là màu sắc của khu vực đó. Vì các phân tử của cát kết có sắc tố phụ bị biến dạng theo màu sắc của khu vực. Ví dụ, phần lớn khu vực miền tây [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9) được biết đến là có màu đỏ do đá cát màu đỏ ở đây.
Cát kết thông thường tương đối mềm và dễ gia công, vì thế chúng là loại
[vật liệu xây dựng](/wiki/V%E1%BA%ADt_li%E1%BB%87u_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng) và vật liệu lát đường phổ biến. Do độ cứng của các hạt riêng rẽ và tính đồng nhất của kích thước hạt, cũng như bản chất dễ vụn của đá cát nên nó là khoáng chất được ưa chuộng để sản xuất [đá mài](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1_m%C3%A0i&action=edit&redlink=1) (làm sắc lưỡi dao và các dụng cụ khác).
Các hình khối tự nhiên bằng đá mà chủ yếu chứa cát kết thông thường cho nước thấm qua và là đủ xốp để lưu trữ một lượng lớn nước, điều này làm cho chúng trở thành
[lớp ngậm nước](/wiki/T%E1%BA%A7ng_ng%E1%BA%ADm_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) quan trọng. Các lớp ngậm nước hạt mịn, chẳng hạn như đá cát, là thích hợp để lọc bỏ các chất gây ô nhiễm từ bề mặt hơn nhiều so với các loại đá có các vết nứt và các kẽ hở như [đá vôi](/wiki/%C4%90%C3%A1_v%C3%B4i) hay các loại đá khác bị nứt nẻ do các hoạt động địa chấn.
## Nguồn gốc[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1t_k%E1%BA%BFt&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1t_k%E1%BA%BFt&action=edit§ion=1)]
Cát kết là
*đá trầm tích mảnh vụn* khác với các loại đá *hữu cơ*, như [đá phấn](/wiki/%C4%90%C3%A1_ph%E1%BA%A5n) hay [than](/wiki/Than_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). Chúng được tạo thành từ các hạt bị gắn kết mà các hạt này lại có thể là các mảnh vỡ của đá đã tồn tại trước đó hoặc là đơn tinh thể của các khoáng vật. Các chất kết dính hay còn gọi là xi măng gắn kết có tác dụng gắn các hạt này với nhau chủ yếu là [canxit](/wiki/Canxit), các khoáng vật [sét](/wiki/Tia_s%C3%A9t) và các khoáng vật [silica](/wiki/Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt). Kích thước các hạt cát trong đá cát nằm trong khoảng 0,1 mm tới 2 mm. Các loại đá với kích thước hạt nhỏ hơn, bao gồm [bột kết](/wiki/B%E1%BB%99t_k%E1%BA%BFt) và [sét kết](/wiki/S%C3%A9t_k%E1%BA%BFt). Các loại đá có kích thước hạt lớn hơn, bao gồm đá [dăm kết](/w/index.php?title=D%C4%83m_k%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1) và [sỏi kết](/w/index.php?title=S%E1%BB%8Fi_k%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1) và được gọi chung là *. cuội kết*
Cát kết được hình thành qua hai giai đoạn. Đầu tiên là quá trình lắng đọng các hạt cát thành các lớp trầm tích. Các trầm tích cát này có thể được lắng đọng trong các môi trường như sông, hồ, biển hay không khí. Sau khi lắng đọng, các hạt cát bị nén ép bởi các lớp đất nằm bên trên và được liên kết với nhau bởi các vật liệu khác (xi măng) lắng đọng cùng lúc với chúng. Các loại xi măng phổ biến nhất là
[silica](/wiki/Silic_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt) và [cacbonat canxi](/wiki/Canxi_cacbonat) vì chúng được tạo ra từ sự hòa tan hoặc thay thế của cát khi chúng bị chôn vùi. Cát kết nằm ở trong vỏ trái đất khoảng giữa lớp Đá Bùn & Đá Vôi.
Môi trường trầm tích sẽ quyết định các đặc trưng của đá cát được tạo ra như
*kích thước hạt*, *độ chọn lọc*, *thành phần* ở mức độ vi mô (kiến trúc) và cấu tạo của đá ở mức độ vĩ mô như tính phân lớp... Các môi trường chủ yếu của quá trình trầm tích là môi trường lục địa (lục nguyên) và môi trường biển, được chia ra thành các nhóm chủ yếu sau:
- Môi trường lục địa
- Sông (đê tự nhiên, doi cát)
- Nón phóng vật
- Băng tích (các trầm tích lắng đọng do băng tan chảy)
- Hồ
- Sa mạc (cồn cát)
- Môi trường biển
## Các loại cát kết[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1t_k%E1%BA%BFt&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1t_k%E1%BA%BFt&action=edit§ion=2)]
Cát kết được phân thành một số nhóm chính dựa trên thành phần khoáng vật và cấu trúc như sau:
- Cát kết
*, có hàm lượng* [Acco](/wiki/Acco) [fenspat](/wiki/Felspat)lớn hơn >25%. Độ mài tròn và chọn lọc kém so với cát kết thạch anh. Các loại đá cát kết giàu fenspat thường có nguồn gốc từ sự phong hóa cơ học hoặc phong hóa hóa học các đá [granit](/wiki/%C4%90%C3%A1_hoa_c%C6%B0%C6%A1ng)và [đá biến chất](/wiki/%C4%90%C3%A1_bi%E1%BA%BFn_ch%E1%BA%A5t).
- Cát kết
*thạch anh*, có hàm lượng thạch anh trên >90%, có độ mài tròn và chọn lọc tốt. Cát chỉ toàn thạch anh thường được hình thành trong môi trường xa nguồn cung cấp thạch anh, do thạch anh là một khoáng vật bền nhất. Đôi khi cát kết thuộc loại này được gọi là cát kết " [dạng quartzit](/wiki/Quartzit)", ví dụ Quartzit Tuscarora của các khu vực thuộc [dãy núi](/wiki/D%C3%A3y_n%C3%BAi) [An pơ](/wiki/Anp%C6%A1).
- Cát kết
*lithic*được hình thành từ các mảnh vụn của các đá hạt mịn như [đá phiến sét](/wiki/%C4%90%C3%A1_phi%E1%BA%BFn_s%C3%A9t), [đá núi lửa](/wiki/%C4%90%C3%A1_n%C3%BAi_l%E1%BB%ADa)và đá biến chất hạt mịn.
- Đá xám
*greywacke*, là gồm các mảnh vụn đá, thạch anh và fenspat góc cạnh. Các hạt này thường được bao bọc bên ngoài bởi cấu trúc hạt mịn giống sét phong hóa từ [đá phiến sét](/wiki/%C4%90%C3%A1_phi%E1%BA%BFn_s%C3%A9t)và một số [đá núi lửa](/wiki/%C4%90%C3%A1_n%C3%BAi_l%E1%BB%ADa)
- Cát kết
*Aeolian*là loại đá thường được hình thành từ trầm tích gió trong môi [sa mạc](/wiki/Hoang_m%E1%BA%A1c).
- Đá dholpur màu be, rajpura màu hồng, marson màu đồng và khatu màu gỗ tếch là một số loại đá cát.
-
-
-
Các mẫu hình đá cát trên tường của gian phòng tại
[Petra](/wiki/Petra)
-
[Tu viện Arbroath](/w/index.php?title=Tu_vi%E1%BB%87n_Arbroath&action=edit&redlink=1)thể hiện màu vàng đặc biệt của đá cát.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A1t_k%E1%BA%BFt&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A1t_k%E1%BA%BFt&action=edit§ion=3)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Sa thạch đỏ cổ đại](/w/index.php?title=Sa_th%E1%BA%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) [Đá bagat](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1_bagat&action=edit&redlink=1) [Địa chất học](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%8Dc) [Danh sách khoáng vật](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_kho%C3%A1ng_v%E1%BA%ADt) [Danh sách các loại đá](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_lo%E1%BA%A1i_%C4%91%C3%A1) [Bồn trũng trầm tích](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_tr%C5%A9ng_tr%E1%BA%A7m_t%C3%ADch&action=edit&redlink=1)

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1068 miss, cp1067 miss