text:
MTG - “Nguyễn Hoàng yếu lắm rồi, bác sĩ trả về vì không còn khả năng chữa trị, sự sống chỉ còn được tình bằng ngày...”- tin từ người nhà của diễn viên Nguyễn Hoàng đến như thế trong một ngày Sài Gòn mưa.
Muốn được nằm cạnh ba
Đến thăm anh vào một ngày mưa rả rích của đầu tháng 6.2017, sau khi vượt hơn 40km từ Sài Gòn về Long An và cũng là lúc người viết nhận được tin báo từ gia đình anh rằng: “Nguyễn Hoàng yếu lắm rồi, bác sĩ trả về vì không còn khả năng chữa trị, sự sống chỉ còn được tình bằng ngày và sống ngày nào thì biết ngày đó...”.
Trong căn phòng nhỏ, giữa bốn bức tường vôi trắng, đại úy tình báo Nguyễn Mạnh Cường trong phim Bông hồng trà nằm đó, trên chiếc giường bệnh và đang thoi thóp từng nhịp thở như cố giành lấy sự sống đầy chật vật từ tay tử thần được ngày nào thì hay ngày đó.
Tất cả việc chăm sóc anh giờ đều nhờ vào chị Hồng - người chị thứ 3 và anh Hà - em trai của Nguyễn Hoàng. Trong 4 bức tường vôi ấy, không khí ảm đạm, buồn rũ rượi đã bao trùm những người thân của nam diễn viên từ khi bác sĩ lắc đầu trả anh về.
Tròn một tuần đưa Nguyễn Hoàng về lại Long An sau nửa tháng điều trị chứng viêm phổi dẫn đến suy hô hấp suýt tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời, em trai nam diễn viên bần thần cho biết, giờ đây gia đình đã ngưng việc tập vật lý trị liệu cho Nguyễn Hoàng vì sức khỏe anh rất yếu, đến cả đỡ anh trai ngồi dậy như trước kia để tránh “hầm” lưng gây lở loét mà cũng không dám, sợ đụng vào anh thì lại có chuyện gì...
“Ở nhà mọi người cũng đã chuẩn bị tinh thần hết rồi...”, em trai Nguyễn Hoàng nói, tay quệt vội ngang mày như sợ anh trai bỗng dưng thấy mắt mình ngấn nước. Đứng tần ngần hồi lâu, vò nhầu chiếc khăn mùi xoa đầm đìa nước mắt, như có vật cản vướng nơi cuống họng, em trai Nguyễn Hoàng nghèn nghẹn nói nếu Nguyễn Hoàng ra đi, gia đình sẽ thực hiện nghi thức tại một Nhà tang lễ gần đây và sẽ không có chắp điếu vì không muốn nam diễn viên mắc nợ ai khi về cõi vĩnh hằng. Sau đó, gia đình sẽ đưa Nguyễn Hoàng về nằm cạnh ba như đúng tâm nguyện của anh.
Trước khi con trai mình trải qua cơn bạo bệnh và bị tai biến tái phát lần thứ 3 khoảng 2 tháng, người cha ấy đã ra đi, vì tai biến. Ông đi mà không biết con mình sẽ ra sao, liệu có chữa được không.
Trong sự đau xót vô vàn, Nguyễn Hoàng đã quỳ ở mộ ba và bật khóc, anh mong muốn khi mất đi sẽ được về nằm cạnh ba. Xót xa thay, những tưởng tâm nguyện đó của nam diễn viên sẽ còn rất lâu nữa mới thành hiện thực, thì giờ đây... khi chỉ ngoài 50 xuân xanh, ngày ấy lại đang đến rất gần.
Trong suy nghĩ của những người thân Nguyễn Hoàng, anh là người con hiếu thảo và rất thương ba, vì lẽ đó mà sau cú sốc mất ba, tinh thần anh đã bị ảnh hưởng khá nhiều. “Tôi nghĩ đó cũng là một trong những lý do khiến anh bị tai biến tái phát nặng hơn”, anh Hà chia sẻ.
Dù tất cả đều đã chuẩn bị tinh thần cho trường hợp xấu nhất, nhưng trong ngôi nhà ấy, tiếng khóc cố kiềm vẫn cứ chực trôi ra. Mặc cho những cố gắng mà người thân Nguyễn Hoàng đã cùng anh vượt qua trong suốt gần 2 năm bệnh tật đeo bám, giờ đây tận sâu nơi đáy mắt của họ chỉ còn là một vực buồn thăm thẳm cùng sự bất lực quá đỗi nhọc nhằn...
Gia đình Nguyễn Hoàng như muốn gục ngã khi đón nhận cái lắc đầu ám ảnh của bác sĩ, bởi họ đã từng hy vọng anh sẽ qua khỏi khi mổ não thành công, thậm chí tất cả anh chị em dẫu không mấy khá giả vẫn sẵn lòng chung tay, mỗi người góp một ít để cùng cứu Nguyễn Hoàng qua cơn bĩ cực. “Ông trời không thương em tôi, không mang phép màu đến với Hoàng...”, chị gái nam diễn viên nói trong nước mắt.
“Gia đình thật sự chưa muốn bỏ cuộc, vẫn hy vọng “còn nước thì còn tát”, nhưng khi thấy em đớn đau vì bệnh tật, tôi đã nghĩ có thể sự ra đi là cách giải thoát giúp Hoàng không còn phải khổ sở như lúc này”, người chị gái run run nói.
Người ra đi rồi sẽ đi mất, riêng nỗi đau và khoảng trống dành cho người ở lại, biết đến khi nào mới có thể lấp đầy?
Cái siết tay run rẩy như ngàn lời muốn nói
Những ngày chiều tháng 6, những cơn mưa cứ vội trút không báo trước. Âm thanh ấy hoà trong tiếng ho của Nguyễn Hoàng, và cả tiếng tụng kinh được mở liên tục...
Nguyễn Hoàng, có lẽ anh cũng muốn chào người đến thăm anh, cái chào tạm biệt, như anh đang sắp tạm biệt cuộc đời. Đột nhiên, bàn tay phải anh chìa ra để bắt tay người đối diện như một thói quen lịch sự lúc còn khỏe mạnh.
Nhưng, chỉ như thế thôi. Bàn tay anh chỉ còn ngón tay cái là cử động được trên tay khách ở cái nắm ấy. Ánh mắt anh đưa thẳng lên trần nhà, trong hơi thở khó nhọc. Đôi mắt ấy dần ngấn nước.
Gương mặt đang hồng hào bỗng chốc chuyển sang đỏ bừng. Người chị gái như đã quen với điều ấy, nhanh chóng xoa đầu liên tục cho anh, vỗ về: “Bình tĩnh thôi, đừng căng thẳng”. Chị cho biết mỗi khi anh tập trung suy nghĩ về điều gì mà không thể nói được, mặt anh lại đỏ như thế. Và dù anh bị tai biến liệt nửa người cũng như không thể nói chuyện nhưng Nguyễn Hoàng vẫn có khả năng nghe và hiểu vấn đề đang nói.
Nghèn nghẹn giọng, chị Hồng thổ lộ rằng trước khi bị viêm phổi nặng cách đây gần một tháng, mỗi sáng khi thức dậy, Nguyễn Hoàng đều lấy tay phải cầm tay trái để tập thể dục như vậy mỗi ngày. Ai nói gì anh cũng nghe và hiểu hết, chỉ là phản ứng hơi chậm hơn người bình thường một chút. “Thỉnh thoảng, tôi thấy em nằm và chảy nước mắt, tôi xót xa lắm!”, chị Hồng chia sẻ.
Người nằm đó, người bỏ đi
Nguyễn Hoàng từng có một gia đình đẹp như mơ, cùng người vợ kém 23 tuổi và cậu con trai khôi ngô. Nhưng, như thể phận đời của anh đang phải trả cho một điều gì quá lớn lao anh vay ở kiếp trước, nên ngày anh ngã bệnh cũng là ngày anh không còn vợ còn con.
Ngập ngừng, em trai Nguyễn Hoàng bảo giờ có nói gì về về chuyện này cũng gợi thêm một mối thương tâm. Trong gần một năm qua kể từ khi Nguyễn Hoàng được gia đình đón về Long An điều trị, người vợ ấy cũng cùng con sống nơi khác.
Trước khi đến thăm Nguyễn Hoàng tại Long An, người viết có tìm tới địa chỉ quán cafe mà chị Trúc – vợ nam diễn viên - từng thuê để buôn bán, kiếm chi phí lo cho chồng cô như lời chị chia sẻ trên báo chí trước đó. Tuy nhiên, khi đến nơi, quán cafe đã không còn, người dân xung quanh cho biết chỉ sau hơn một tháng hoạt động, chị Trúc đóng cửa quán và rời đi nơi khác, không ai biết chị đi đâu.
Theo lời em trai Nguyễn Hoàng, từ khi gia đình đón nam diễn viên về Long An điều trị, chị Trúc cũng hiếm khi lui tới thăm nom anh cũng như không phụ giúp gia đình trang trải chi phí thuốc men.
Đang giữ 400 triệu tiền của các nghệ sĩ ủng hộ để giúp Nguyễn Hoàng chữa bệnh thế nhưng chị Trúc lại từ chối chi tiền phụ chữa bệnh cho chồng. “Cách đây 6-7 tháng, tôi có xin tiền chị để mua máy tập cho anh Hoàng, khoảng 12 triệu nhưng chị nói hết tiền rồi, dù trước đó chị giữ tiền ấy”, anh Hà bùi ngùi thổ lộ. Và trước lời chối từ ấy của người vợ, gia đình nam diễn viên không còn muốn nhắc đến cô dâu con này nữa... “Cuối cùng anh chị em chúng tôi gom góp lại cũng đủ tiền mua máy tập cho anh”, em trai Nguyễn Hoàng nói.
Những ngày giữa tháng 5.2017, khi Nguyễn Hoàng đang phải chống chọi với “tử thần”, vượt qua cơn thập tử nhất sinh tại bệnh viện vì bị viêm phổi chỉ để chờ gặp con trai thêm lần nào thì hạnh phúc lần ấy, thì người bạn đời đầu ấp tay gối phải chờ đến sự thúc giục của nhiều đồng nghiệp thân thiết cùng người thân Nguyễn Hoàng, mới đưa con trai đến gặp anh và “dòm ngó chút xíu” người chồng tội nghiệp rồi nhanh chóng ra về.
“Từ bây giờ cho đến lúc anh Hoàng ra đi, dù khó khăn thế nào thì tự gia đình chúng tôi cũng cố gắng hết sức lo cho anh. Khi anh Hoàng đi rồi, gia đình sẽ báo cho cô Trúc hay tin, còn chuyện cô ấy có đến viếng hay có để tang hay không, chúng tôi không quan tâm nữa”, người thân nam diễn viên chua xót cho biết.
Trong cơn phẫn nộ về người dâu con không giữ trọn nghĩa vợ chồng, gia đình Nguyễn Hoàng tức giận cho biết nếu họ đón anh về Long An sớm hơn để chăm sóc thì chân của anh đã không bị vôi hóa nghiêm trọng và phần da thịt cũng chẳng bị lở loét do nằm lâu ngày...
Ắt hẳn sẽ có rất nhiều câu hỏi được đặt ra xoay quanh những hành động của người vợ. Có lẽ, gắn mình với một người bệnh là một nỗi nhọc quá lớn, và người vợ mang tình yêu không đủ lớn để chị làm điều ấy cho anh trong những ngày cuối đời… Hoặc, có nỗi khổ tâm nào khác mà người vợ ấy không thể kể cùng ai. Những giả thiết ấy đã được đặt ra nhưng không ai trả lời được.
Thật ra nhiều người đã cố tìm cách lý giải, và sự chênh lệch 23 năm dường như là đáp án ít mang nỗi đau nhất. Người vợ ấy chỉ mới 27 tuổi, còn cả quãng đời phía trước. Thôi thì…
Giờ chỉ còn lại một Nguyễn Hoàng và ngày cuối đời bơ vơ vợ con, nước mắt ứa đếm từng ngày mình về miền đất lạnh!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

markdown:
**Thanh Hương/PNO** [MTG](http://motthegioi.vn/van-hoa-giai-tri-c-80/dien-vien-nguyen-hoang-ngay-cuoi-doi-van-nam-do-cho-vo-doi-con-64552.html)- “Nguyễn Hoàng yếu lắm rồi, bác sĩ trả về vì không còn khả năng chữa trị, sự sống chỉ còn được tình bằng ngày...”- tin từ người nhà của diễn viên Nguyễn Hoàng đến như thế trong một ngày Sài Gòn mưa. **Muốn được nằm cạnh ba**
Đến thăm anh vào một ngày mưa rả rích của đầu tháng 6.2017, sau khi vượt hơn 40km từ Sài Gòn về Long An và cũng là lúc người viết nhận được tin báo từ gia đình anh rằng: “Nguyễn Hoàng yếu lắm rồi, bác sĩ trả về vì không còn khả năng chữa trị, sự sống chỉ còn được tình bằng ngày và sống ngày nào thì biết ngày đó...”.
Trong căn phòng nhỏ, giữa bốn bức tường vôi trắng, đại úy tình báo Nguyễn Mạnh Cường trong phim Bông hồng trà nằm đó, trên chiếc giường bệnh và đang thoi thóp từng nhịp thở như cố giành lấy sự sống đầy chật vật từ tay tử thần được ngày nào thì hay ngày đó.
Tất cả việc chăm sóc anh giờ đều nhờ vào chị Hồng - người chị thứ 3 và anh Hà - em trai của Nguyễn Hoàng. Trong 4 bức tường vôi ấy, không khí ảm đạm, buồn rũ rượi đã bao trùm những người thân của nam diễn viên từ khi bác sĩ lắc đầu trả anh về.
Tròn một tuần đưa Nguyễn Hoàng về lại Long An sau nửa tháng điều trị chứng viêm phổi dẫn đến suy hô hấp suýt tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời, em trai nam diễn viên bần thần cho biết, giờ đây gia đình đã ngưng việc tập vật lý trị liệu cho Nguyễn Hoàng vì sức khỏe anh rất yếu, đến cả đỡ anh trai ngồi dậy như trước kia để tránh “hầm” lưng gây lở loét mà cũng không dám, sợ đụng vào anh thì lại có chuyện gì...
“Ở nhà mọi người cũng đã chuẩn bị tinh thần hết rồi...”, em trai Nguyễn Hoàng nói, tay quệt vội ngang mày như sợ anh trai bỗng dưng thấy mắt mình ngấn nước. Đứng tần ngần hồi lâu, vò nhầu chiếc khăn mùi xoa đầm đìa nước mắt, như có vật cản vướng nơi cuống họng, em trai Nguyễn Hoàng nghèn nghẹn nói nếu Nguyễn Hoàng ra đi, gia đình sẽ thực hiện nghi thức tại một Nhà tang lễ gần đây và sẽ không có chắp điếu vì không muốn nam diễn viên mắc nợ ai khi về cõi vĩnh hằng. Sau đó, gia đình sẽ đưa Nguyễn Hoàng về nằm cạnh ba như đúng tâm nguyện của anh.
Trước khi con trai mình trải qua cơn bạo bệnh và bị tai biến tái phát lần thứ 3 khoảng 2 tháng, người cha ấy đã ra đi, vì tai biến. Ông đi mà không biết con mình sẽ ra sao, liệu có chữa được không.
Trong sự đau xót vô vàn, Nguyễn Hoàng đã quỳ ở mộ ba và bật khóc, anh mong muốn khi mất đi sẽ được về nằm cạnh ba. Xót xa thay, những tưởng tâm nguyện đó của nam diễn viên sẽ còn rất lâu nữa mới thành hiện thực, thì giờ đây... khi chỉ ngoài 50 xuân xanh, ngày ấy lại đang đến rất gần.
Trong suy nghĩ của những người thân Nguyễn Hoàng, anh là người con hiếu thảo và rất thương ba, vì lẽ đó mà sau cú sốc mất ba, tinh thần anh đã bị ảnh hưởng khá nhiều. “Tôi nghĩ đó cũng là một trong những lý do khiến anh bị tai biến tái phát nặng hơn”, anh Hà chia sẻ.
Dù tất cả đều đã chuẩn bị tinh thần cho trường hợp xấu nhất, nhưng trong ngôi nhà ấy, tiếng khóc cố kiềm vẫn cứ chực trôi ra. Mặc cho những cố gắng mà người thân Nguyễn Hoàng đã cùng anh vượt qua trong suốt gần 2 năm bệnh tật đeo bám, giờ đây tận sâu nơi đáy mắt của họ chỉ còn là một vực buồn thăm thẳm cùng sự bất lực quá đỗi nhọc nhằn...
Gia đình Nguyễn Hoàng như muốn gục ngã khi đón nhận cái lắc đầu ám ảnh của bác sĩ, bởi họ đã từng hy vọng anh sẽ qua khỏi khi mổ não thành công, thậm chí tất cả anh chị em dẫu không mấy khá giả vẫn sẵn lòng chung tay, mỗi người góp một ít để cùng cứu Nguyễn Hoàng qua cơn bĩ cực. “Ông trời không thương em tôi, không mang phép màu đến với Hoàng...”, chị gái nam diễn viên nói trong nước mắt.
“Gia đình thật sự chưa muốn bỏ cuộc, vẫn hy vọng “còn nước thì còn tát”, nhưng khi thấy em đớn đau vì bệnh tật, tôi đã nghĩ có thể sự ra đi là cách giải thoát giúp Hoàng không còn phải khổ sở như lúc này”, người chị gái run run nói.
Người ra đi rồi sẽ đi mất, riêng nỗi đau và khoảng trống dành cho người ở lại, biết đến khi nào mới có thể lấp đầy?
**Cái siết tay run rẩy như ngàn lời muốn nói**
Những ngày chiều tháng 6, những cơn mưa cứ vội trút không báo trước. Âm thanh ấy hoà trong tiếng ho của Nguyễn Hoàng, và cả tiếng tụng kinh được mở liên tục...
Nguyễn Hoàng, có lẽ anh cũng muốn chào người đến thăm anh, cái chào tạm biệt, như anh đang sắp tạm biệt cuộc đời. Đột nhiên, bàn tay phải anh chìa ra để bắt tay người đối diện như một thói quen lịch sự lúc còn khỏe mạnh.
Nhưng, chỉ như thế thôi. Bàn tay anh chỉ còn ngón tay cái là cử động được trên tay khách ở cái nắm ấy. Ánh mắt anh đưa thẳng lên trần nhà, trong hơi thở khó nhọc. Đôi mắt ấy dần ngấn nước.
Gương mặt đang hồng hào bỗng chốc chuyển sang đỏ bừng. Người chị gái như đã quen với điều ấy, nhanh chóng xoa đầu liên tục cho anh, vỗ về: “Bình tĩnh thôi, đừng căng thẳng”. Chị cho biết mỗi khi anh tập trung suy nghĩ về điều gì mà không thể nói được, mặt anh lại đỏ như thế. Và dù anh bị tai biến liệt nửa người cũng như không thể nói chuyện nhưng Nguyễn Hoàng vẫn có khả năng nghe và hiểu vấn đề đang nói.
Nghèn nghẹn giọng, chị Hồng thổ lộ rằng trước khi bị viêm phổi nặng cách đây gần một tháng, mỗi sáng khi thức dậy, Nguyễn Hoàng đều lấy tay phải cầm tay trái để tập thể dục như vậy mỗi ngày. Ai nói gì anh cũng nghe và hiểu hết, chỉ là phản ứng hơi chậm hơn người bình thường một chút. “Thỉnh thoảng, tôi thấy em nằm và chảy nước mắt, tôi xót xa lắm!”, chị Hồng chia sẻ.
**Người nằm đó, người bỏ đi**
Nguyễn Hoàng từng có một gia đình đẹp như mơ, cùng người vợ kém 23 tuổi và cậu con trai khôi ngô. Nhưng, như thể phận đời của anh đang phải trả cho một điều gì quá lớn lao anh vay ở kiếp trước, nên ngày anh ngã bệnh cũng là ngày anh không còn vợ còn con.
Ngập ngừng, em trai Nguyễn Hoàng bảo giờ có nói gì về về chuyện này cũng gợi thêm một mối thương tâm. Trong gần một năm qua kể từ khi Nguyễn Hoàng được gia đình đón về Long An điều trị, người vợ ấy cũng cùng con sống nơi khác.
Trước khi đến thăm Nguyễn Hoàng tại Long An, người viết có tìm tới địa chỉ quán cafe mà chị Trúc – vợ nam diễn viên - từng thuê để buôn bán, kiếm chi phí lo cho chồng cô như lời chị chia sẻ trên báo chí trước đó. Tuy nhiên, khi đến nơi, quán cafe đã không còn, người dân xung quanh cho biết chỉ sau hơn một tháng hoạt động, chị Trúc đóng cửa quán và rời đi nơi khác, không ai biết chị đi đâu.
Theo lời em trai Nguyễn Hoàng, từ khi gia đình đón nam diễn viên về Long An điều trị, chị Trúc cũng hiếm khi lui tới thăm nom anh cũng như không phụ giúp gia đình trang trải chi phí thuốc men.
Đang giữ 400 triệu tiền của các nghệ sĩ ủng hộ để giúp Nguyễn Hoàng chữa bệnh thế nhưng chị Trúc lại từ chối chi tiền phụ chữa bệnh cho chồng. “Cách đây 6-7 tháng, tôi có xin tiền chị để mua máy tập cho anh Hoàng, khoảng 12 triệu nhưng chị nói hết tiền rồi, dù trước đó chị giữ tiền ấy”, anh Hà bùi ngùi thổ lộ. Và trước lời chối từ ấy của người vợ, gia đình nam diễn viên không còn muốn nhắc đến cô dâu con này nữa... “Cuối cùng anh chị em chúng tôi gom góp lại cũng đủ tiền mua máy tập cho anh”, em trai Nguyễn Hoàng nói.
Những ngày giữa tháng 5.2017, khi Nguyễn Hoàng đang phải chống chọi với “tử thần”, vượt qua cơn thập tử nhất sinh tại bệnh viện vì bị viêm phổi chỉ để chờ gặp con trai thêm lần nào thì hạnh phúc lần ấy, thì người bạn đời đầu ấp tay gối phải chờ đến sự thúc giục của nhiều đồng nghiệp thân thiết cùng người thân Nguyễn Hoàng, mới đưa con trai đến gặp anh và “dòm ngó chút xíu” người chồng tội nghiệp rồi nhanh chóng ra về.
“Từ bây giờ cho đến lúc anh Hoàng ra đi, dù khó khăn thế nào thì tự gia đình chúng tôi cũng cố gắng hết sức lo cho anh. Khi anh Hoàng đi rồi, gia đình sẽ báo cho cô Trúc hay tin, còn chuyện cô ấy có đến viếng hay có để tang hay không, chúng tôi không quan tâm nữa”, người thân nam diễn viên chua xót cho biết.
Trong cơn phẫn nộ về người dâu con không giữ trọn nghĩa vợ chồng, gia đình Nguyễn Hoàng tức giận cho biết nếu họ đón anh về Long An sớm hơn để chăm sóc thì chân của anh đã không bị vôi hóa nghiêm trọng và phần da thịt cũng chẳng bị lở loét do nằm lâu ngày...
Ắt hẳn sẽ có rất nhiều câu hỏi được đặt ra xoay quanh những hành động của người vợ. Có lẽ, gắn mình với một người bệnh là một nỗi nhọc quá lớn, và người vợ mang tình yêu không đủ lớn để chị làm điều ấy cho anh trong những ngày cuối đời… Hoặc, có nỗi khổ tâm nào khác mà người vợ ấy không thể kể cùng ai. Những giả thiết ấy đã được đặt ra nhưng không ai trả lời được.
Thật ra nhiều người đã cố tìm cách lý giải, và sự chênh lệch 23 năm dường như là đáp án ít mang nỗi đau nhất. Người vợ ấy chỉ mới 27 tuổi, còn cả quãng đời phía trước. Thôi thì…
Giờ chỉ còn lại một Nguyễn Hoàng và ngày cuối đời bơ vơ vợ con, nước mắt ứa đếm từng ngày mình về miền đất lạnh!
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Người sinh tuổi dậu là nhân vật giàu trí tưởng tượng, hào hiệp trọng nghĩa theo kiểu “Đông-ki-sốt”. Họ tưởng mình là người anh hùng đang cứu cả thế giới, thực tế đặc trưng của người tuổi gà nhìn bề ngoài giống vẻ cấp tiến nhưng thực ra họ lại là người bảo thủ, câu nệ với các quy tắc luật lệ truyền thống.
Hiện nay việc đặt một tên miền cho công ty, cho sản phẩm, dịch vụ của bạn hoàn toàn khó, việc chọn cho mình một tên miền hay, tên miền đẹp, tên miền dễ nhớ thật sự khó, suy nghĩ nhiều khi đến cả tuần, cả tháng do các nhà đầu cơ thâu tóm, hoặc suy nghĩ của bạn đã được người khác đặt tên.
Tuổi Tý: Năm này không gặp vận, cả năm lo âu tiếp nối lo âu, đổ vỡ, trời không đất trống, có cả việc tang lẫn miệng lưỡi thị phi, kiện tụng rồi cũng gặp. May mà hoạ chỉ diễn ra một trăm ngày vào khoảng giữa năm, sau đó mây tan mặt trời ló dạng, sao Thái Dương chiểu mệnh, được quý nhân phù trợ, hết cơn bĩ cực đến hôi thái lai, mất cái này được cái khác, đạo trời là vậy.
a. Nuôi cá cảnh: Nuôi cả cảnh là một thú chơi tao nhã. Trong nhà đặt một bồn cá cảnh không những tăng thêm sinh khí cho căn nhà. mà còn là một thú thư giãn ngắm cả bơi lội mỗi khi nhàn rỗi. Theo quan điểm của Phong thủy học, bể cả là một công cụ bổ trợ vận khi rất hiện quả, nếu sữ dụng hợp lý thì có thể trừ sát hóa hung, vượng tài.
Người sinh năm Mùi thường hay xấu hổ, thẹn thùng, cảm thấy nhút nhát khi đứng trước phụ nữ. Phần lớn người sinh năm Mùi không những có vẻ đẹp tao nhã, mà còn có phong cách thướt tha, mê hoặc lòng người.
Cắt tóc cũng phải xem ngày, nghe ra có vẻ là hơi cầu kỳ, nhưng bạn có thể mở sách thông thư ra xem, sẽ thấy các cụ đã đưa việc này vào làm một trong những việc cần chọn ngày để làm. Sau đây quý vị có thể xem tóc của mình có những đặc trưng nào để lựa chọn phương pháp phù hợp nhằm thay đổi vận số mình tốt hơn.
Vị trí đặt biển hiệu và tên gọi của cửa hàng rất quan trọng. Giờ treo biển hiệu phải tính toán để phù hợp với người chủ của cửa hiệu. kích thước bảng hiệu, màu sắc bảng hiệu, chữ trong bảng hiệu, rất quang trọng.
Đặt một cái tên hay không những để người khác gọi dễ nghe, mà còn có thể mang lịa may mắn trong cuộc sống. Cho nên đừng con thường tác dụng của tên được đặt.
Màng mề gà là một vị thuốc quý, rẻ tiền và dễ kiếm, được sách Đông y ghi lại với những tác dụng chữa bệnh về đường tiêu hóa vô cùng hiệu quả. Khi mổ gà, lấy mề gà mổ ra, bóc ngay lớp màng bao quanh mề gà, đem rửa sạch rồi phơi. Loại màng tốt có màu vàng nâu, trên mặt có nhiều vết nhăn dọc khi phơi khô chất giòn.
Thoạt nghe, bạn sẽ thấy sinh mổ là cách hay nhất để bé chào đời. Bạn không phải trải qua những cơn co thắt tử cung đau đớn, vật vả. Bạn khỏi phải lo mình thật sự chuyển dạ hay chưa, thế nhưng điều mà các bà mẹ từng sinh con qua âm đạo đôi khi quên là sinh mổ không êm ái, nhẹ nhàng như chúng ta tưởng. Vết mổ ở bụng không lành nhanh và êm như ta tưởng dễ chịu một chút nào. Nếu bạn phải gây mê khi mổ thì lúc tỉnh dậy, bạn sẽ cảm thấy chóng mặt hoặc ói mửa do hiệu ứng của thuốc mê...
Để giúp các em học sinh phát triển được kỷ năng giải bài tập Tiếng Việt là mong muốn không chỉ của thầy cô giáo mà còn là các bậc phụ huynh chúng tôi giới thiệu bạn đọc link học tiếng việt lớp 1, lớp 2 rát hưu ích http://gamechocon.com/LOP-2/DOC-HIEU.html được biên soạn theo chuẩn kiến thức bộ Giáo Dục
Hợp tác và góp ý xin gửi về email: minhviendn@gmail.com

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Cache-Control: private,public

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: ho=TgBnAHUAeQDFHm4A; path=/

X-Powered-By-Plesk: PleskWin

Connection: close


text:
Cần mua nhà ngay tại Huế
DAI HOC HUE, WEB RAO VAT, THAM HUE :: ๑۩۞۩๑ KHU VỰC MUA BÁN NHÀ ĐẤT THAMHUE.COM ๑۩۞۩๑ :: 5/ Cần Mua Nhà, Cần mua Đất tại Huế
Trang 1 trong tổng số 1 trang • Share •
Cần mua nhà ngay tại Huế
Cần mua nhà ngay tại Huế, cách Bưu điện Thành phố với bán kính không quá 4Km. nhà cấp 4 cũng được, quang trọng là có vị trí đất đẹp. giá giao động từ 500 triệu đến 1 tỷ VND.
mọi thông tin chi tiết vui lòng liên hệ: 097211111, tên như nick
mọi thông tin chi tiết vui lòng liên hệ: 097211111, tên như nick
THAMHUE
- Admin
- Tổng số bài gửi : 43
Join date : 09/11/2011
-
DAI HOC HUE, WEB RAO VAT, THAM HUE :: ๑۩۞۩๑ KHU VỰC MUA BÁN NHÀ ĐẤT THAMHUE.COM ๑۩۞۩๑ :: 5/ Cần Mua Nhà, Cần mua Đất tại Huế
Trang 1 trong tổng số 1 trang
Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết

markdown:
[Cần mua nhà ngay tại Huế](/t771-topic) [DAI HOC HUE, WEB RAO VAT, THAM HUE](/) :: [๑۩۞۩๑ KHU VỰC MUA BÁN NHÀ ĐẤT THAMHUE.COM ๑۩۞۩๑](/c4-category) :: [5/ Cần Mua Nhà, Cần mua Đất tại Huế](/f20-forum)
Trang
**1**trong tổng số **1**trang • [Share](#)•
[Cần mua nhà ngay tại Huế](/t771-topic#1252)
Cần mua nhà ngay tại Huế, cách Bưu điện Thành phố với bán kính không quá 4Km. nhà cấp 4 cũng được, quang trọng là có vị trí đất đẹp. giá giao động từ 500 triệu đến 1 tỷ VND.
mọi thông tin chi tiết vui lòng liên hệ: 097211111, tên như nick
mọi thông tin chi tiết vui lòng liên hệ: 097211111, tên như nick
[THAMHUE](/u1)
- Admin
- Tổng số bài gửi : 43
Join date : 09/11/2011
[DAI HOC HUE, WEB RAO VAT, THAM HUE](/) [ :: ]() [๑۩۞۩๑ KHU VỰC MUA BÁN NHÀ ĐẤT THAMHUE.COM ๑۩۞۩๑](/c4-category) :: [5/ Cần Mua Nhà, Cần mua Đất tại Huế](/f20-forum)
Trang
**1**trong tổng số **1**trang
Bạn
**Permissions in this forum:** **không có quyền**trả lời bài viết

WARC-Truncated: length

Pragma: no-cache

P3P: CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"

Cache-Control: no-cache

Vary: User-Agent


text:
Bệnh tiểu đường
Đăng ngày 29/07/2017
Tiểu đường có thực sự là căn bệnh lây nhiễm hay không là băn khoăn của nhiều người. Hãy cùng chuyên gia giải đáp vấn đề này.
Khoảng 80% những người bị bệnh tiểu đường có hàm lượng triglyceride cao. Đây là một trong số những thành phần của hội chứng chuyển hóa, như đường huyết, huyết áp cao, HDL (cholesterol) thấp..., thủ phạm tăng bệnh bệnh tim, đột quỵ và nhiều chứng bệnh nan y khác.
Các chị em đang bầu bí nên lưu ý rằng nhiệt độ ngoài trời có thể ảnh hưởng đến nguy cơ tiểu đường thai kỳ, đặc biệt trong thời tiết mùa hè nóng nực.
Nếu bạn bị đái tháo đường và đang liên tục bị stress, điều này sẽ gây khó khăn cho bạn để kiểm soát tốt nồng độ đường trong máu.
Chế độ dinh dưỡng - sinh hoạt
Đăng ngày 29/07/2017
Người bệnh tiểu đường nên kiêng các loại trái cây phổ biến trong mùa hè như: chuối, sầu riêng, nhãn.
Người mắc bệnh tiểu đường quá kiêng khem hoặc dùng những thức ăn có hại đều ảnh hưởng đến sức khỏe. Chính vì vậy, một chế độ ăn hợp lý với thịt cá, rau quả, đậu... chế biến phù hợp sẽ đảm bảo dinh dưỡng và giữ được ổn định đường huyết cho người bệnh.
Đề kháng insulin có thể làm tăng đường huyết, làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường tuýp 2. Để ngăn ngừa bệnh tiến triển, người bị đề kháng insulin nên chú ý chế độ dinh dưỡng hợp lý hơn.
Khoai lang có là thực phẩm tốt với người bệnh tiểu đường hay không?
Bí quyết hay
Đăng ngày 29/07/2017
Bí đao không những là món ăn quen thuộc tốt cho sức khỏe mà còn có tác dụng là bài thuốc chữa bệnh tiểu đường, giúp người tiểu đường ổn định đường huyết.
Quả óc chó có nhiều lợi ích sức khỏe, ngăn ngừa gốc tự do, cải thiện chức năng mạch máu và giúp phòng ngừa bệnh tiểu đường tuýp 2.
Chia sẻ kinh nghiệm ổn định đường huyết bằng cây sả cho người bệnh tiểu đường.
Tham khảo bài thuốc chữa tiểu đường bằng lá cây dứa dại.
Hoạt động công ty
Đăng ngày 16/08/2017
Ngày 13/8, Thanh Đường An được trao giải thưởng Top 10 Thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2017.
Công ty Gpharm xin trân trọng giới thiệu sản phẩm mới Trà Thanh Đường An, được bào chế dựa trên công thức của viên nang Thanh Đường An, giúp hỗ trợ hạ đường huyết, giảm mỡ máu, đặc biệt tiết kiệm chi phí.
Nhân dịp ngày của Cha, Thanh Đường An kính gửi Quý khách hàng chương trình khuyến mãi nhằm tri ân ơn nghĩa sinh thành, dưỡng dục của các đấng sinh thành.
Thanh Đường An tham dự “Ngày hội truyền thống Người cao tuổi” với nhiều hoạt động ý nghĩa.

markdown:
![ ](https://s1.anh.im/2017/08/15/banner34ca1c.jpg)
[Tóm tắt kết quả nghiên cứu khảo sát tác dụng của TPCN Thanh Đường An](http://thanhduongan.com/bai-viet/tom-tat-ket-qua-nghien-cuu-khao-sat-tac-dung-cua-tpcn-thanh-duong-an/215)
Kết quả nghiên cứu khảo sát tác dụng của Thực phẩm chức năng Thanh Đường An tại Viện Sâm và Dược liệu thành phố Hồ Chí Minh.
![ ](https://c1.staticflickr.com/5/4434/35623027014_cabb370d39_o.jpg)
[Tóm tắt kết quả nghiên cứu khảo sát tác dụng của TPCN Thanh Đường An](http://thanhduongan.com/bai-viet/tom-tat-ket-qua-nghien-cuu-khao-sat-tac-dung-cua-tpcn-thanh-duong-an/215)
Kết quả nghiên cứu khảo sát tác dụng của Thực phẩm chức năng Thanh Đường An tại Viện Sâm và Dược liệu thành phố Hồ Chí Minh.
![ ](https://c1.staticflickr.com/5/4425/35647921053_e2dccf1f08_b.jpg)
[Tóm tắt kết quả nghiên cứu khảo sát tác dụng của TPCN Thanh Đường An](http://thanhduongan.com/bai-viet/tom-tat-ket-qua-nghien-cuu-khao-sat-tac-dung-cua-tpcn-thanh-duong-an/215)
Kết quả nghiên cứu khảo sát tác dụng của Thực phẩm chức năng Thanh Đường An tại Viện Sâm và Dược liệu thành phố Hồ Chí Minh.
[❮ Previous](#slideshow) [❯ Next](#slideshow)
#### Bệnh tiểu đường
[](http://thanhduongan.com/bai-viet/benh-tieu-duong-co-lay-khong/393)
![ ](https://c1.staticflickr.com/5/4364/36318349321_3429377451_o.jpg)
[Bệnh tiểu đường có lây không?](http://thanhduongan.com/bai-viet/benh-tieu-duong-co-lay-khong/393)
Đăng ngày 29/07/2017
Tiểu đường có thực sự là căn bệnh lây nhiễm hay không là băn khoăn của nhiều người. Hãy cùng chuyên gia giải đáp vấn đề này.
[Tại sao người bệnh tiểu đường thường có chỉ số triglyceride cao?](http://thanhduongan.com/bai-viet/tai-sao-nguoi-benh-tieu-duong-thuong-co-chi-so-triglyceride-cao/390)
Khoảng 80% những người bị bệnh tiểu đường có hàm lượng triglyceride cao. Đây là một trong số những thành phần của hội chứng chuyển hóa, như đường huyết, huyết áp cao, HDL (cholesterol) thấp..., thủ phạm tăng bệnh bệnh tim, đột quỵ và nhiều chứng bệnh nan y khác.
[Mùa hè, nguy cơ cao bị tiểu đường thai kỳ ở mẹ bầu](http://thanhduongan.com/bai-viet/mua-he-nguy-co-cao-bi-tieu-duong-thai-ky-o-me-bau/387)
Các chị em đang bầu bí nên lưu ý rằng nhiệt độ ngoài trời có thể ảnh hưởng đến nguy cơ tiểu đường thai kỳ, đặc biệt trong thời tiết mùa hè nóng nực.
[Stress làm đường huyết tăng nhanh](http://thanhduongan.com/bai-viet/stress-lam-duong-huyet-tang-nhanh/384)
Nếu bạn bị đái tháo đường và đang liên tục bị stress, điều này sẽ gây khó khăn cho bạn để kiểm soát tốt nồng độ đường trong máu.
[Xem thêm](http://thanhduongan.com/chuyen-muc/thong-tin-benh)
#### Chế độ dinh dưỡng - sinh hoạt
[](http://thanhduongan.com/bai-viet/nhung-loai-qua-mua-he-ma-nguoi-benh-tieu-duong-nen-kieng/395)
![ ](https://c1.staticflickr.com/5/4375/36318349101_30152b6c4d_o.jpg)
[Những loại quả mùa hè mà người bệnh tiểu đường nên kiêng](http://thanhduongan.com/bai-viet/nhung-loai-qua-mua-he-ma-nguoi-benh-tieu-duong-nen-kieng/395)
Đăng ngày 29/07/2017
Người bệnh tiểu đường nên kiêng các loại trái cây phổ biến trong mùa hè như: chuối, sầu riêng, nhãn.
[Ăn như nào là đúng với bệnh nhân tiểu đường?](http://thanhduongan.com/bai-viet/an-nhu-nao-la-dung-voi-benh-nhan-tieu-duong/391)
Người mắc bệnh tiểu đường quá kiêng khem hoặc dùng những thức ăn có hại đều ảnh hưởng đến sức khỏe. Chính vì vậy, một chế độ ăn hợp lý với thịt cá, rau quả, đậu... chế biến phù hợp sẽ đảm bảo dinh dưỡng và giữ được ổn định đường huyết cho người bệnh.
[Chế độ ăn cho người bị đề kháng insulin](http://thanhduongan.com/bai-viet/che-do-an-cho-nguoi-bi-de-khang-insulin/388)
Đề kháng insulin có thể làm tăng đường huyết, làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường tuýp 2. Để ngăn ngừa bệnh tiến triển, người bị đề kháng insulin nên chú ý chế độ dinh dưỡng hợp lý hơn.
[Ăn khoai lang có làm ảnh hưởng đến chỉ số đường huyết](http://thanhduongan.com/bai-viet/an-khoai-lang-co-lam-anh-huong-den-chi-so-duong-huyet/385)
Khoai lang có là thực phẩm tốt với người bệnh tiểu đường hay không?
[Xem thêm](http://thanhduongan.com/chuyen-muc/che-do-dinh-duong-sinh-hoat)
#### Bí quyết hay
[](http://thanhduongan.com/bai-viet/cong-dung-cua-bi-dao-trong-dieu-tri-benh-tieu-duong/394)
![ ](https://c1.staticflickr.com/5/4351/36318349241_947c371509_o.jpg)
[Công dụng của bí đao trong điều trị bệnh tiểu đường](http://thanhduongan.com/bai-viet/cong-dung-cua-bi-dao-trong-dieu-tri-benh-tieu-duong/394)
Đăng ngày 29/07/2017
Bí đao không những là món ăn quen thuộc tốt cho sức khỏe mà còn có tác dụng là bài thuốc chữa bệnh tiểu đường, giúp người tiểu đường ổn định đường huyết.
[Quả óc chó giúp phòng ngừa bệnh tiểu đường tuýp 2](http://thanhduongan.com/bai-viet/qua-oc-cho-giup-phong-ngua-benh-tieu-duong-tuyp-2/392)
Quả óc chó có nhiều lợi ích sức khỏe, ngăn ngừa gốc tự do, cải thiện chức năng mạch máu và giúp phòng ngừa bệnh tiểu đường tuýp 2.
[Ổn định đường huyết bằng cây sả](http://thanhduongan.com/bai-viet/on-dinh-duong-huyet-bang-cay-sa/389)
Chia sẻ kinh nghiệm ổn định đường huyết bằng cây sả cho người bệnh tiểu đường.
[Chữa tiểu đường bằng lá cây dứa dại](http://thanhduongan.com/bai-viet/chua-tieu-duong-bang-la-cay-dua-dai/386)
Tham khảo bài thuốc chữa tiểu đường bằng lá cây dứa dại.
[Xem thêm](http://thanhduongan.com/chuyen-muc/bi-quyet-hay)
#### Hoạt động công ty
[](http://thanhduongan.com/bai-viet/thanh-duong-an-dat-top-10-thuong-hieu-dan-dau-viet-nam-nam-2017/397)
![ ](https://c1.staticflickr.com/5/4379/35790993153_fbc71e5db6_n.jpg)
[Thanh Đường An đạt Top 10 Thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2017](http://thanhduongan.com/bai-viet/thanh-duong-an-dat-top-10-thuong-hieu-dan-dau-viet-nam-nam-2017/397)
Đăng ngày 16/08/2017
Ngày 13/8, Thanh Đường An được trao giải thưởng Top 10 Thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2017.
[TIN VUI CHO NGƯỜI TIỂU ĐƯỜNG: Trà Thanh Đường An – Giảm đường huyết. Giảm mỡ máu. Bảo vệ gan thận.Tiết kiệm chi phí, hiệu quả như ý!](http://thanhduongan.com/bai-viet/tin-vui-cho-nguoi-tieu-duong-tra-thanh-duong-an-giam-duong-huyet-giam-mo-mau-bao-ve-gan-than-tiet-kiem-chi-phi-hieu-qua-nhu-y/396)
Công ty Gpharm xin trân trọng giới thiệu sản phẩm mới Trà Thanh Đường An, được bào chế dựa trên công thức của viên nang Thanh Đường An, giúp hỗ trợ hạ đường huyết, giảm mỡ máu, đặc biệt tiết kiệm chi phí.
[THANH ĐƯỜNG AN gửi tặng "Món quà sức khỏe Ngày của Cha"](http://thanhduongan.com/bai-viet/thanh-duong-an-gui-tang-mon-qua-suc-khoe-ngay-cua-cha/379)
Nhân dịp ngày của Cha, Thanh Đường An kính gửi Quý khách hàng chương trình khuyến mãi nhằm tri ân ơn nghĩa sinh thành, dưỡng dục của các đấng sinh thành.
[THANH ĐƯỜNG AN tham dự “Ngày hội truyền thống Người cao tuổi”](http://thanhduongan.com/bai-viet/thanh-duong-an-tham-du-ngay-hoi-truyen-thong-nguoi-cao-tuoi/378)
Thanh Đường An tham dự “Ngày hội truyền thống Người cao tuổi” với nhiều hoạt động ý nghĩa.
[Xem thêm](http://thanhduongan.com/chuyen-muc/san-pham)

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
KHƯƠNG DUY
Tố Hữu
Mẹ tôi kể rằng khi tôi còn chưa biết đọc, biết viết mẹ đã dạy tôi học thuộc những câu thơ Tố Hữu, để rồi khi mẹ lúi húi trong vườn sắn, tôi ngồi vắt vẻo trên tảng đá nghêu ngao đọc:
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Mẹ thuộc rất nhiều thơ Tố Hữu. Từ những bài thơ dễ thuộc, dễ nhớ nhưBà bủ, đến những bài thơ mang âm hưởng truyện thơ như Bà má Hậu Giang; từ những bài thơ hừng hực lửa nhiệt thành như Hãy nhớ lấy lời tôi,đến những bài thơ nghẹn ngào đau thương như Bác ơi… mẹ đều thuộc nằm lòng. Giọng đọc của mẹ say sưa, ấm áp đã khiến những vần thơ TốHữu ngấm vào tâm hồn tôi như thể người ta ăn cơm uống nước để sống vàlớn lên.
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Mẹ thuộc rất nhiều thơ Tố Hữu. Từ những bài thơ dễ thuộc, dễ nhớ nhưBà bủ, đến những bài thơ mang âm hưởng truyện thơ như Bà má Hậu Giang; từ những bài thơ hừng hực lửa nhiệt thành như Hãy nhớ lấy lời tôi,đến những bài thơ nghẹn ngào đau thương như Bác ơi… mẹ đều thuộc nằm lòng. Giọng đọc của mẹ say sưa, ấm áp đã khiến những vần thơ TốHữu ngấm vào tâm hồn tôi như thể người ta ăn cơm uống nước để sống vàlớn lên.
Tôi vẫn còn yêu thơ Tố Hữu cho đến mãi hôm nay, dù rằng khi lớn lên tôi biết được nhiều câu thơ khác của Tố Hữu không được hay như những câu thơ mẹ đã dạy tôi thủa thiếu thời. Tiếng đầu lòng con gọi Stalin. Có yêu thơ Tố Hữu đến nhường nào, tôi cũng nuốt không trôi những câu thơ nhưthế. Và khi đã biết lắng nghe bằng cả hai tai, tôi còn vỡ lẽ ra rằng bên cạnh một Tố Hữu thi sĩ với hồn thơ dâng trào như sóng cuộn biển Đông còn có một ông quan văn hóa Tố Hữu, người đã trực tiếp hay gián tiếp liên quan tới một giai đoạn buồn của nền văn nghệ nước nhà với những tiêu án chẳng biết bao giờ sáng tỏ như Nhân văn – Giai phẩm. Ban đầu tôi còn hồ nghi, hay đúng hơn tôi không muốn hình ảnh nhà thơ Tố Hữu màtôi hằng yêu quý tan vỡ. Nhưng càng đọc nhiều, càng suy ngẫm nhiều, tôi buộc lòng phải chấp nhận sự thật đó. Tôi tự an ủi mình rằng một khi cóquyền lực trong tay, dẫu là nhà thơ cũng khó có thể giữ cho mình thánh thiện…
Phạm Duy
Ngược lại với Tố Hữu, tôi biết đến Phạm Duy muộn hơn nhiều. Khi tôi học lớp 11, một thầy ở Viện Ngôn ngữ học khi về Phú Thọ dạy đội tuyển Tiếng Anh đã nói tên tôi giống Phạm Duy. Có biết nhạc sĩ Phạm Duy là ai không? Thầy hỏi và tôi lắc đầu. Thầy chỉ cười. Đợt học đó thầy còn nhắc tới Phạm Duy với tôi một vài lần nữa. Tôi chỉ có thể đọc được trong ánh mắt của thầy một niềm trân trọng nhưng dường như cũng pha chút mỉa mai nào đó. Giọng nói và nụ cười của thầy như thể muốn hé mở cho tôi biết rằng nhân vật mà thầy nhắc đến phức tạp và thú vị vô cùng.
Đương nhiên hôm nay tôi đã có thể trả lời câu hỏi của thầy, bởi tôi đã biết Phạm Duy là ai. Và nếu thầy thực sự thích nhạc Phạm Duy, tôi có thể nói chuyện cùng thầy cả ngày về gia tài âm nhạc đồ sộ mà bài nào cũng lấp lánh như những viên sỏi nơi đáy nước của ông. Nhưng có lẽ tôi chẳng bao giờ còn gặp lại thầy, và nếu có thì cũng đã quá muộn bởi người nhạc sĩthiên tài ấy đã mãi mãi ra đi…
***
Đến đây, tôi muốn nói về mối tương liên giữa Phạm Duy và Tố Hữu, điều tôi đã nhận thấy từ khi bắt đầu biết nghe nhạc Phạm Duy, nhưng phải sau khi ông đi về cõi vĩnh hằng, tôi mới thấm thía và ngộ ra những điều xưa kia mình chỉ mơ hồ cảm nhận thấy. Mối tương liên ấy, nhiều người bất nhẫn hẳn sẽ cho là điều hoang đường bởi hai con người ấy có hai số phận hoàn toàn khác nhau, ngoại trừ việc họ đều là nghệ sĩ. Nhưng trên đời này, nghệ sĩ cũng có năm bảy đường, và con đường mà Phạm Duy và Tố Hữu đã chọn lại quá khác xa nhau. Nhưng hãy bình tâm và tạm quên đi cái lằn ranh về ý thức hệ vốn đã làm cho đất nước này quằn quại dưới khói lửa chiến tranh mấy mươi năm, bạn sẽ cảm nhận được ở hai ông những điểm chung mà dẫu có muốn xóa nhòa cũng không thể nào xóa nổi.
Tố Hữu sinh năm 1920, chỉ trước Phạm Duy một năm. Chẳng những làngười cùng thời mà trong suốt mấy mươi năm sống và viết, nếu như Tố Hữu trở thành cây đại thụ của nền nghệ thuật cách mạng miền Bắc thì Phạm Duy là ngôi sao sáng chói trên bầu trời nghệ thuật miền Nam. Giờ đây, khi non sông đã liền một dải thì hai ông xứng đáng được nhắc đến như hai nghệ sĩ đã bằng âm nhạc và thơ ca của mình vô tình chung tay dệt nên bức tranh đầy đủ màu sắc kể về số phận dân tộc suốt nửa sau thếkỷ XX.
Nói về thơ Tố Hữu, dẫu là người ghét ông hay yêu ông, cũng không thểnào phủ nhận được rằng, sau Nguyễn Du, Tố Hữu là một trong những nhàthơ lớn nhất của dân tộc, với tài năng đưa tiếng Việt vào thơ thành công ít ai sánh kịp. Với sức viết không mệt mỏi suốt gần một hoa giáp kể những ngày còn là chàng thanh niên Nguyễn Kim Thành, cho tới những dòng tâm sự cuối cùng của một ông lão tuổi ngoại bát tuần, thơ Tố Hữu vẫn dạt dào tuôn chảy như một dòng suối đã khơi nguồn là chảy một mạch cho tới tận cùng. Ông thành công ở nhiều thể loại thơ nhưng đặc biệt để lại dấu ấn với thể thơ lục bát. Thơ lục bát của Tố Hữu giản dị, hồn hậu nhưng cũng không kém phần trong sáng, thanh cao. Nhiều câu thơ Tố Hữu nếuđặt cạnh Truyện Kiều sẽ khó có thể nhận ra; lại có những câu thơ lẫn vào trong ca dao như tiếng hồn cha ông tự thủa nào. Trải dài với bảy tập thơ, Tố Hữu đã bền bỉ dùng tiếng Việt để diễn tả nhiều cung bậc của cảm xúc riêng – chung.
Có lúc, đó là những câu thơ ngậm ngùi cho thân phận người con gái giang hồ buôn mái chèo trên sông Hương:
Đời em buông chiếc thuyền nan xuôi dòng
Thuyền em rách nát
Mà em không chồng
Thuyền em rách nát
Mà em không chồng
Có lúc, đó là những câu thơ hào sảng như một dòng thác bất tậng vui say chiến thắng Điện Biên lừng lẫy:
Hoan hô chiến sĩ Điện Biên
Chiến sĩ anh hùng
Đầu nung lửa sắt
Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt
Máu trộn bùn non
Gan không núng
Chí không mòn!
Chiến sĩ anh hùng
Đầu nung lửa sắt
Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt
Máu trộn bùn non
Gan không núng
Chí không mòn!
Có lúc, đó là những lời thơ tình tứ, ngọt ngào đằm thắm ca ngợi tình yêuđôi lứa:
Nhớ gì như nhớ người yêu
Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương
Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương
Có lúc, đó là những câu thơ chất chứa nỗi đớn đau uất nghẹn vì nỗi mất mát quá lớn:
Đã mấy hôm rày đau tiễn đưa
Đời tuôn nước mắt trời tuôn mưa
Đời tuôn nước mắt trời tuôn mưa
Những ai không ưa thơ Tố Hữu vì điểm này hay điểm khác vốn chẳng mấy khi liên quan tới thơ ông, hãy trả lời thật lòng rằng những câu tôi trích ra trên đây lẽ nào không phải là thơ, và lẽ nào không phải là thơhay. Công bằng mà nói, có người chê thơ Tố Hữu nặng tính tuyên truyền, nhưng thử hỏi suốt mấy mươi năm có ai làm thơ tuyên truyền hay bằng Tố Hữu.
Xuân Diệu, Huy Cận trước 1945 làm mưa làm gió trên thi đàn nhưng viết thơ cách mạng thì dở đến mức chẳng ai muốn nhắc tới. Quả sấu non trên cao, Đoàn thuyền đánh cá là những thí dụ nhãn tiền. Nói về chính trị vàtình yêu đều nồng nàn, say đắm như nhau. Nói về lý tưởng mà ngọt ngào như viết tình thư. Nói về lãnh tụ mà ngỡ như con viết tặng cha. Nói về mẹViệt Nam mà như nói về mẹ của riêng mình… Chỉ có thể là tâm hồn thơđặc biệt của Tố Hữu, tưởng như là điểm yếu nhưng hóa ra lại là tài năng trác tuyệt của ông.
Cá nhân tôi nhận thấy thơ Tố Hữu là sản phẩm của một trí tuệ thơ vô tiền khoáng hậu, tôi sẽ không ngại ngần xếp Tố Hữu vào bảng vàng ghi danh những thi sĩ xuất sắc bậc nhất của lịch sử văn chương Việt Nam.
Còn Phạm Duy, người nhạc sĩ tài hoa đã một thời theo Việt Minh rồi chịu không nổi những gông cùm về tư tưởng rồi dinh-tê rồi vào Nam. Phải nói thêm rằng, trong hồi ký của mình, chính Phạm Duy đã thấp thoáng hémở rằng một phần hiện thân của những gông cùm ấy chính là Tố Hữu – người có quyền cầm cân nảy mực gần như tối cao trong về tư tưởng văn hóa nghệ thuật trong suốt mấy mươi năm. Chuyến đò vĩ tuyến đã đưa Phạm Duy sang một chân trời khác, nơi ông có thể tự do tự viết lên những bản nhạc tình say đắm lòng người mà không còn sợ ai dèm pha, và kể cảkhi có người dèm pha (như trường hợp bài Kỷ vật cho em) thì cũng không ai có đủ thẩm quyền để phê bình ông, để ngăn cấm ông, để ép ông từ bỏnhững đứa con tinh thần của mình; điều mà Phạm Duy không thể cóđược nếu ông ở lại miền Bắc.
Quyết định đi tìm tự do trong nghệ thuật đã đẩy Phạm Duy sang bên kia chiến tuyến với Tố Hữu. Nhưng trớ trêu thay, hai con người như nước với lửa trên lập trường chính trị ấy lại giống nhau đến lạ kỳ trong nghệ thuật. Cái âm hưởng dồn dập, da diết, trào tuôn trong thơ Tố Hữu cũng hiện hữu trong âm nhạc Phạm Duy. Hơn thế nữa, Phạm Duy cũng là người cóbiệt tài với tiếng Việt, ông đặt lời, phổ thơ điêu luyện như một nghệ nhân bậc thầy. Nhạc của ông đã đưa âm nhạc Việt Nam lên một tầm cao mới hiện đại mà không lìa thoát cái âm giai ngũ cung ngọt ngào da diết.
Đặc biệt, lời nhạc của ông bên cạnh những ca từ mới mẻ, phá cách, phần nhiều là những lời đậm đà hương vị dân ca. Hãy lắng nghe tiếng lòng ông trải rộng trongTình ca:
Một yêu câu hát Truyện Kiều
Lẳng lơ như tiếng sáo diều làng ta
Và yêu cô gái bên nhà
Miệng xinh ăn nói mặn mà có duyên
Lẳng lơ như tiếng sáo diều làng ta
Và yêu cô gái bên nhà
Miệng xinh ăn nói mặn mà có duyên
Và tình tứ như một lời hát giao duyên trong Đố ai:
Đố ai mấy tuổi trăng già
Để em lên tiếng mặn mà yêu anh
Để em lên tiếng mặn mà yêu anh
Phạm Duy mang cả một dải Việt Nam vào trường ca Con đường cái quan với những hình ảnh đẹp như trong cổ tích:
Năm tê trong lúc sang Xuân
Tôi theo Công Chúa Huyền Trân tôi lên đường
Ðường máu xương đã lắm oán thương
Ðổi sắc hương lấy cõi giang san
Tôi đi theo bước ái tình
Ði cho trăm họ được hòa bình ấm no
Ðèo núi cao nghe gió vi vu
Thổi phấn son bay tới kinh đô
Tôi theo Công Chúa Huyền Trân tôi lên đường
Ðường máu xương đã lắm oán thương
Ðổi sắc hương lấy cõi giang san
Tôi đi theo bước ái tình
Ði cho trăm họ được hòa bình ấm no
Ðèo núi cao nghe gió vi vu
Thổi phấn son bay tới kinh đô
Hồn dân tộc thấm đãm trong từng nốt nhạc, lời thơ là điều mà Phạm Duy và Tố Hữu giống nhau. Chỉ cần lắng nghe cách đưa những tiếng địa phương, những tên gọi của từng vùng miền đất nước vào thơ vào nhạc đãcó thể thấy chất dân gian đã được hai ông cùng vận dụng sáng tạo và nhuần nhuyễn đến mức nào.
Không chỉ thế, dù bằng những cách tiếp cận khác nhau theo những ý thức nghệ thuật khác nhau nhưng chủ đề trong thơ Tố Hữu và nhạc Phạm Duy nhiều khi rất tương đồng. Con đường cái quan của Phạm Duy lẽ nào không có chút gì đồng điệu với Nước non ngàn dặm của Tố Hữu? Bà mẹquê và Bà bủ lẽ nào không phải đều là những hình ảnh đẹp đến nao lòng về người mẹ Việt Nam? Trong thơ Tố Hữu và nhạc Phạm Duy tình yêu riêng và tình yêu chung hòa quyện với nhau khéo léo đến bất ngờ, vàcũng chỉ có hai ông mới có cái biệt tài luyến láy giữa cái riêng với cái chung có duyên đến thế.
Và trên hết, Phạm Duy và Tố Hữu đều là những người đều yêu tiếng Việt và dành trọn cuộc đời nghệ thuật của mình để tô điểm cho tiếng Việt, đẩy thơ và nhạc dùng tiếng Việt lên đến đỉnh cao. Thơ Tố Hữu, nhạc Phạm Duy giống như hai mảnh ghép tưởng như khập khiễng nhưng khi ghép lại sẽ giúp chúng ta thấu hiểu tiếng lòng của con người Việt Nam trong thếkỷ XX bị cách ngăn bởi một dòng sông vĩ tuyến với đầy đủ cung bậc hờn giận yêu thương,vừa lớn lao, lộng lẫy mà rất đỗi gần gũi, chân thành…
Xin được nói thêm rằng ở thơ và nhạc của hai ông, người đọc người ngheđều thấy hiện lên sự nhiệt thành, sự cuộn chảy của cảm xúc mà tôi tin đólà cảm xúc thật sự của người nghệ sĩ.
Tố Hữu viết thơ bằng trái tim sục sôi của người chiến sĩ cộng sản, trái tim lớn không sợ gì súng đạn. Dẫu tôi hôm nay đã không còn giữ được sựnhiệt thành ngày nào khi nghe mẹ đọc Hãy nhớ lấy lời tôi, và sự hoài nghi trong lòng tôi với quá khứ ngày một lớn hơn, nhưng tôi luôn trân trọng những gì là cảm xúc chân thành của con người. Người ta có thể hoài nghiý nghĩa của một cuộc chiến tranh nhưng không được phép hoài nghi sựdũng cảm của người chiến sĩ. Tố Hữu khi viết những dòng như thác lũ ca ngợi chiến thắng Điện Biên lẽ nào ông lại không vui sướng, khi viết những dòng quặn thắt lòng người khi Hồ Chủ tịch lẽ nào ông lại không đớn đau? Tôi tin rằng thơ không nói dối cảm xúc của con người. Khoan hãy bàn đếnđúng sai tốt xấu mà hãy hiểu rằng ở thời điểm đó, ở tâm thế đó Tố Hữuđang bằng tình yêu thiêng liêng, và cảm xúc chân thành viết ra những dòng thơ lai láng và chứa chan tình cảm ấy. Chỉ có rung cảm chân thành mới giúp cho chất thơ mới tuôn chảy đầu ngọn bút không một chút ngập ngừng như thế.
Còn Phạm Duy, hẳn không cần phải nói thêm bởi những ai từng nghe nhạc của ông đều dễ dàng cảm nhận sự dâng trào của cảm xúc trong ca khúc của ông mạnh mẽ đến nhường nào. Dẫu đó là tình yêu lứa đôi hay tình yêu đất nước, Phạm Duy đều viết lên những nốt nhạc lời ca bằng cảtrái tim giàu rung cảm của mình. Giết người đi, giết người trong mộng vẫnđi về. Ngày mai đi nhận xác chồng, say đi để thấy mình không là mình. Tôi yêu những sông trường, biết ái tình ở dòng sông Hương, sống no đầy là nhờ Cửu Long, máu sông Hồng đỏ vì chờ mong… Những lời ca nồng nàn, dạt dào như thế lẽ nào không phải do cảm xúc chân thật mà thành.Đọc thơ của Tố Hữu và nhạc của Phạm Duy người ta thấy cảm xúc được giải phóng mãnh liệt, cảm xúc như thoát khỏi trái tim chật hẹp, tìm được tự do thoải mái vùng vẫy dọc ngang.
Nói đến tự do, tôi cho rằng Tố Hữu cũng yêu tự do lắm chứ, một người đãtừng nghe hè dậy bên lòng, mà chân muốn đạp tan phòng mà ra thì lẽnào lại không yêu tự do? Vậy mới thấy tự do hóa ra là thứ tương đối. Phạm Duy không tìm được tự do cho mình dưới trời miền Bắc nhưng TốHữu lại như cá được nước, như chim trời được chắp cánh tung bay. Cho nên thơ Tố Hữu dẫu nhiều câu là thơ ”đường lối” mà nghe sao vẫn nhẹnhàng, thanh thoát, khoáng đạt đến diệu kỳ. Chỉ tiếc Tố Hữu sinh thời cólẽ đã không hiểu rằng cái khuôn khổ và hình thức tự do mà Phạm Duy cần rộng hơn thế thứ tự do mà ông có thể chấp nhận rất nhiều…
***
Phạm Duy đã có lần nói rằng suốt cả cuộc đời viết nhạc của mình, ông luôn khóc cười theo mệnh nước nổi trôi, khi đất nước vui ông cũng vui, khi đất nước buồn ông cũng buồn. Chính vì thế trong kho tàng tác phẩmđồ sộ để lại, Phạm Duy đã khắc họa đầy đủ những biến động của đất nước trong suốt hơn nửa thế kỷ. Đất nước trong nhạc của ông trải từ gấm hoađẹp đẽ đến mất mát tang thương và khi ông rời bỏ quê nhà thì đất nước chỉ còn là quê hương hoài niệm. Cái nổi trôi của đất nước từ núi rừng đầy hoa bỗng thành chiến trường cũng là cái nổi trôi của cuộc đời Phạm Duy, từ một chàng trai Hà Thành tài hoa do cuộc li loạn mà đã dạt trôi vào Sài Gòn rồi bỏ nước ra đi, để rồi mấy mươi năm sau, tha thiết nhớ quê hươngông lại trở về với đất mẹ…
Tố Hữu cũng vậy. Cuộc đời Tố Hữu với bảy tập thơ lớn trải dài theo bướcđường lịch sử dân tộc được coi như tập nhật ký bằng thơ của những chặngđường cách mạng Việt Nam. Soi mình vào thơ Tố Hữu, có thể thấy hiển hiện lên cả một thời máu và hoa, vinh quang và gian khổ. Từ những ngàyđầu tiên giác ngộ cách mạng, cho đến khi cách mạng thành công, rồi lên Việt Bắc lập chiến khu và trở về bước vào cuộc chiến hai mươi năm xẻ dọc Trường Sơn. Để đến cuối đời, những gì còn lại là nỗi trăn trở với thế sự, vềcái mới và cái cũ, về cái còn và cái mất.
Tố Hữu và Phạm Duy phải chăng đều đã gặp nhau ở đây, khi mà hai ông đều biến cuộc đời mình thành thơ thành nhạc, hòa chung vào mệnh nước để viết lên những tác phẩm có tính tiêu biểu cho cả một thời đại.
***
Số phận của nhạc Phạm Duy và thơ Tố Hữu tưởng khác nhau nhưng thực ra lại rất giống nhau, bởi lẽ vừa có lắm vinh quang những cũng phải chịu quá nhiều cay đắng.
Số phận của nhạc Phạm Duy và thơ Tố Hữu tưởng khác nhau nhưng thực ra lại rất giống nhau, bởi lẽ vừa có lắm vinh quang những cũng phải chịu quá nhiều cay đắng.
Hãy nói về nhạc của Phạm Duy trước. Dẫu là một nhạc sĩ nổi tiếng với những tác phẩm đỉnh cao nhưng số phận các tác phẩm của ông lại hết sức chìm nổi long đong. Cũng bởi những ca khúc như Bên cầu biên giới không được cách mạng chấp nhận nên ông đã cảm thấy mình cần phải rađi, để rồi thành danh ở bên kia vĩ tuyến 17. Nhạc Phạm Duy đã trở thành biểu tượng của âm nhạc Sài Gòn, đến mức những người Sài Gòn bỏ nước ra đi sau cuộc chiến đã ngậm ngùi nhớ tiếc:
Đâu Phạm Duy với tình ca sầu
Mắt lệ rơi khóc thủa ban đầu
Mắt lệ rơi khóc thủa ban đầu
Được yêu mến là thế, nhưng cũng có lúc ông đứng giữa hai làn đạn, vì ởphía bên kia cũng có người cho rằng nhiều ca khúc của ông như Kỷ vật cho em, Tưởng như còn người yêu quá đau thương, sầu thảm khiến cho quân đội Việt Nam Cộng Hòa mất đi tinh thần chiến đấu. Phạm Duy đãtrả lời rằng, nếu như chỉ mấy câu hát mà đủ sức làm cho cả đoàn quân nhụt chí thì lỗi là ở quân sĩ chứ đâu phải ở lời ca? Tôi tâm đắc với ý kiến này và sẽ còn trở lại khi có dịp bàn về quan điểm quản lý nghệ thuật hiện nay.
Sau năm 1975 nhạc của Phạm Duy trở thành nhạc cấm, ngoại trừ những ca khúc được hát ở hải ngoại thì tuyệt đại đa số không được chính thức phổ biến trong nước. Đương nhiên, khó có thể cản dòng chảy của âm nhạc, nên dù không được cấp phép nhưng nhiều tác phẩm của ông vẫn vang lên bền bỉ suốt mấy mươi năm ông vắng nhà. Nhưng là một người nhạc sĩ, nhìn những đứa con tinh thần của mình phải sống cuộc đời ngoài vòng pháp luật, dẫu được người nghe yêu mến nhưng danh chưa chính, ngôn chưa thuận thì làm sao không đau lòng. Hơn nữa, một khi chưađược chính quyền công nhận thì sức truyền bá của những tác phẩm ấy cũng chưa thể cao xa như lẽ ra chúng phải thế.
Có lẽ vì vậy, trong những năm cuối đời, Phạm Duy vẫn luôn mong muốn ngày càng nhiều tác phẩm của ông được cấp phép. Ông nhẩm tính rằng, cho tới nay chỉ có 1/10 số nhạc phẩm của ông được nhà nước cho lưu hành, vậy thì phải mất 100 năm nữa họa chăng nhạc của ông mới được giải phóng hoàn toàn khỏi cơ chế kiểm duyệt khắt khe. Phạm Duy đauđáu nỗi niềm rằng trong cả ngàn ca khúc của ông, có vô số bài ca ngợi tình yêu lứa đôi, tình yêu đất nước, chẳng hề dính dáng tới chính trị, nên nếu như để mai một sẽ đáng tiếc vô cùng. Nhưng biết làm sao được khi cho tới gần đây, ca khúc bất hủ Mùa thu chết mới được cấp phép, vì bao năm qua người ta vẫn dè chừng ca khúc này vì cho rằng Phạm Duy nhạo báng Cách mạng tháng Tám… Với lối tư duy nghi kỵ như thế thì biết đến khi nào nhạc của ông mới đến được với công chúng trọn vẹn?
Số phận thơ Tố Hữu thoạt nhìn tưởng chừng như khác hẳn với số phận nhạc Phạm Duy. Đã có một thời, từ học sinh tiểu học cho tới sinh viên đại học đều học thơ Tố Hữu. Các đề thi từ tốt nghiệp phổ thông cho tới tuyển sinh đại học, và cả thi học sinh giỏi quốc gia môn Văn đều phải ít nhiều nhắc tới thơ Tố Hữu. Nhưng trong những năm gần đây, sự hiện hiện của thơ Tố Hữu bỗng trở nên thưa thớt dần. Có người nói thơ Tố Hữu đang gặp hạn.
Thực ra, nếu nhìn thẳng vào sự thật thì thơ Tố Hữu đã gặp hạn từ lâu. Biết bao nhiêu giáo viên dạy Văn khi giảng thơ Tố Hữu đều giảng như giảng chính trị, thậm chí nhiều thầy cô không ngại tỏ ra chán chường. Giới phêbình từ lâu không còn mặn mà với thơ Tố Hữu. Người ta nửa công khai chê thơ Tố Hữu rằng đó là thơ tuyên truyền, thơ chính trị, không có giátrị nghệ thuật.
Vậy hóa ra bao nhiêu lâu nay người ta ca ngợi thơ Tố Hữu chỉ bằng sáo ngữ, người ta truyền bá thơ Tố Hữu giống như truyền bá một thứ nghịquyết, một kiểu tự nguyện trên tinh thần bắt buộc. Người ta bằng mặt nhưng không bằng lòng với thơ Tố Hữu. Hóa ra, thơ ông vào thời hoàng kim được trọng vọng vì phù hợp với chủ trương, đường lối và bởi ông làỦy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (tương đương PhóThủ tướng). Thắm lắm phai nhiều, nhất là khi sắc thắm đó nhiều phần làgiả tạo. Cho nên khi văn nghệ được cởi trói, người ta lập tức đối xử lạnh nhạt với thơ Tố Hữu, coi nó như cái gì lỗi thời, lỗi mốt, và thơ Tố Hữu nửa chính thức xuống giá trong lòng công chúng.
Về điểm này Phạm Duy có phần còn may mắn hơn Tố Hữu. Nhạc Phạm Duy bị cấm nhưng có triệu triệu khán giả thầm yêu, trong khi thơ Tố Hữuđược tôn vinh bằng những lời chót lưỡi đầu môi, còn người thực sự trân trọng thơ ông đã và đang dần rơi rụng.
Tôi xin nói rằng thái độ của chúng ta với nhạc Phạm Duy và thơ Tố Hữuđều là bất công. Những người ngồi xét duyệt công bố từng tác phẩm của Phạm Duy chỉ là hàng con cháu của ông, cả về tài về đức đều chẳng xứngđáng để người nghệ sĩ tài hoa của dân tộc phải luồn cúi trong cái cơ chếxin-cho cứng nhắc. Nhạc của Phạm Duy đa phần đều nên được và cầnđược phổ biến và tôn vinh, nhất là trong bối cảnh nền âm nhạc Việt Namđang lao đao vì thiếu đi những tài năng thực sự, và một thời tao loạn củaâm nhạc đang diễn ra với đủ thứ bát nháo mang danh nghệ thuật lên ngôi.
Về phía Tố Hữu, ở nơi chín suối, hẳn Tố Hữu cũng thiết tha mong chúng ta nhìn nhận lại cho đúng gia tài thơ đồ sộ mà ông để lại. Vẫn biết thơ TốHữu gắn liền với cuộc đời cách mạng của ông nhưng trong thơ Tố Hữuđâu chỉ có những lời giáo huấn, đâu chỉ có súng gươm, đâu chỉ có căm thù, đâu chỉ có đấu tranh. Trong thơ Tố Hữu có cả một trời quê hương,đất nước thân thương; có cả những mối tình thủy chung son sắt; có cảnhững người mẹ dịu hiền chịu thương chịu khó. Những tình cảm chân thật, giản dị mà cao cả ấy đã được Tố Hữu đưa vào thơ ông bằng những câu thơ tài hoa tuyệt diệu mà nếu kể ra ở đây e không cùng, khôn xiết.
Thơ ông còn nhiều góc cạnh đẹp lung linh mà vì cái mặc cảm chính trịngười ta đã vội quên đi. Chẳng cần nói những điều cao xa, hôm nay mỗi lần bước trên đường phố Châu Âu tuyết phủ, tôi vẫn thầm nhớ tới câu thơrất đẹp của Tố Hữu:
Em ơi Ba Lan mùa tuyết tan
Đường bạch dương sương trắng nắng tràn
Hay khi bước đi bên dòng sông Hương của xứ Huế, có khi nào ta không ngẩn ngơ nhớ tới câu thơ:
Trên dòng Hương Giang
Em buông mái chèo
Trời trong veo
Nước trong veo
Em buông mái chèo
Trên giòng Hương Giang
Em ơi Ba Lan mùa tuyết tan
Đường bạch dương sương trắng nắng tràn
Hay khi bước đi bên dòng sông Hương của xứ Huế, có khi nào ta không ngẩn ngơ nhớ tới câu thơ:
Trên dòng Hương Giang
Em buông mái chèo
Trời trong veo
Nước trong veo
Em buông mái chèo
Trên giòng Hương Giang
Cho nên chỉ cần chúng ta khơi gạn trong hàng trăm bài thơ dài ngắn củaông, sẽ thấy được cả một hồn thơ phong phú, sôi nổi mà bội phần lãng mạn, luôn mới mẻ và nồng nàn mãnh liệt. Đó là một kho báu của thi ca mà nếu không khéo chúng ta sẽ để thời gian phủ bụi lên.
****
Xin kết lại bài viết này bằng câu chuyện sau đây, câu chuyện do chính Phạm Duy kể lại về cuộc hạnh ngộ của ông với nhà thơ Tố Hữu:
Tôi quen anh Tố Hữu từ ngày Cách Mạng thành công và có nhiều dịp công tác với anh tại Huế và tại Việt Bắc trong ngày Đại Hội Văn Hóa.
Trở về quê hương năm 2001, tôi đã tới thăm một “đồng chí” xưa. Hai người đều vui vì có được môt hội ngộ không ngờ…
Chúng tôi không đả động gì tới chuyện “chính chị, chính em”, tới chuyện “đấu tranh, đánh trâu” chỉ nói chuyện “trời mưa, trời nắng, con cắng đánh nhau, bồ câu đi chữa, chốc nữa lại tạnh”.
Rồi anh Tố Hữu tự tay mở gói bánh đậu xanh Hải Dương ra mời tôi ăn…
Chia tay ra về, tôi không ngờ chỉ một năm sau, anh Tố Hữu qua đời.
Trong buổi gặp gỡ này, có mặt Bộ trưởng Bộ Văn hóa – Thông Tin Trần Hoàn.
Anh Tố Hữu, tên thật là Nguyễn Kim Thành (1920–2002) là một nhà thơ tiêu biểu của dòng thơ cách mạng Việt Nam. Nghệ thuật thơ Tố Hữu giàu tính dân tộc.
Phối hợp tài tình ca dao, các thể thơ dân tộc và thơ mới.
Vận dụng biến hoá cách nói, cách cảm, cách so sánh ví von rất gần gũi với tâm hồn người. Phong phú vần điệu, câu thơ mượt mà, dễ thuộc dễ ngâm.
Những bài “Việt Bắc”, “Nước non ngàn dặm”, “Theo chân Bác”… là những bài thơ tuyệt bút của Tố Hữu.
Trở về quê hương năm 2001, tôi đã tới thăm một “đồng chí” xưa. Hai người đều vui vì có được môt hội ngộ không ngờ…
Chúng tôi không đả động gì tới chuyện “chính chị, chính em”, tới chuyện “đấu tranh, đánh trâu” chỉ nói chuyện “trời mưa, trời nắng, con cắng đánh nhau, bồ câu đi chữa, chốc nữa lại tạnh”.
Rồi anh Tố Hữu tự tay mở gói bánh đậu xanh Hải Dương ra mời tôi ăn…
Chia tay ra về, tôi không ngờ chỉ một năm sau, anh Tố Hữu qua đời.
Trong buổi gặp gỡ này, có mặt Bộ trưởng Bộ Văn hóa – Thông Tin Trần Hoàn.
Anh Tố Hữu, tên thật là Nguyễn Kim Thành (1920–2002) là một nhà thơ tiêu biểu của dòng thơ cách mạng Việt Nam. Nghệ thuật thơ Tố Hữu giàu tính dân tộc.
Phối hợp tài tình ca dao, các thể thơ dân tộc và thơ mới.
Vận dụng biến hoá cách nói, cách cảm, cách so sánh ví von rất gần gũi với tâm hồn người. Phong phú vần điệu, câu thơ mượt mà, dễ thuộc dễ ngâm.
Những bài “Việt Bắc”, “Nước non ngàn dặm”, “Theo chân Bác”… là những bài thơ tuyệt bút của Tố Hữu.
Tôi tin rằng giờ ở nơi nào đó, Phạm Duy và Tố Hữu đã gặp lại nhau nhưnhững người bạn nghệ sĩ, cùng nhau nhấp chén rượu xuân và quên đi mọi chuyện đắng cay của kiếp trước. Chỉ có chúng ta vẫn loay hoay trong vòng kim cô của lập trường, quan điểm để rồi đánh mất đi những giọt vàng của hai bậc tài hoa còn lưu lại trên cõi nhân gian.
( Nguồn: Nguyễn Trọng Tạo )
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

markdown:
**KHƯƠNG DUY** **Tố Hữu**
Mẹ tôi kể rằng khi tôi còn chưa biết đọc, biết viết mẹ đã dạy tôi học thuộc những câu thơ Tố Hữu, để rồi khi mẹ lúi húi trong vườn sắn, tôi ngồi vắt vẻo trên tảng đá nghêu ngao đọc:
*Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời* *Áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường*
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Mẹ thuộc rất nhiều thơ Tố Hữu. Từ những bài thơ dễ thuộc, dễ nhớ nhưBà bủ, đến những bài thơ mang âm hưởng truyện thơ như Bà má Hậu Giang; từ những bài thơ hừng hực lửa nhiệt thành như Hãy nhớ lấy lời tôi,đến những bài thơ nghẹn ngào đau thương như Bác ơi… mẹ đều thuộc nằm lòng. Giọng đọc của mẹ say sưa, ấm áp đã khiến những vần thơ TốHữu ngấm vào tâm hồn tôi như thể người ta ăn cơm uống nước để sống vàlớn lên.
Tôi vẫn còn yêu thơ Tố Hữu cho đến mãi hôm nay, dù rằng khi lớn lên tôi biết được nhiều câu thơ khác của Tố Hữu không được hay như những câu thơ mẹ đã dạy tôi thủa thiếu thời. Tiếng đầu lòng con gọi Stalin. Có yêu thơ Tố Hữu đến nhường nào, tôi cũng nuốt không trôi những câu thơ nhưthế. Và khi đã biết lắng nghe bằng cả hai tai, tôi còn vỡ lẽ ra rằng bên cạnh một Tố Hữu thi sĩ với hồn thơ dâng trào như sóng cuộn biển Đông còn có một ông quan văn hóa Tố Hữu, người đã trực tiếp hay gián tiếp liên quan tới một giai đoạn buồn của nền văn nghệ nước nhà với những tiêu án chẳng biết bao giờ sáng tỏ như Nhân văn – Giai phẩm. Ban đầu tôi còn hồ nghi, hay đúng hơn tôi không muốn hình ảnh nhà thơ Tố Hữu màtôi hằng yêu quý tan vỡ. Nhưng càng đọc nhiều, càng suy ngẫm nhiều, tôi buộc lòng phải chấp nhận sự thật đó. Tôi tự an ủi mình rằng một khi cóquyền lực trong tay, dẫu là nhà thơ cũng khó có thể giữ cho mình thánh thiện…
**Phạm Duy**
Ngược lại với Tố Hữu, tôi biết đến Phạm Duy muộn hơn nhiều. Khi tôi học lớp 11, một thầy ở Viện Ngôn ngữ học khi về Phú Thọ dạy đội tuyển Tiếng Anh đã nói tên tôi giống Phạm Duy. Có biết nhạc sĩ Phạm Duy là ai không? Thầy hỏi và tôi lắc đầu. Thầy chỉ cười. Đợt học đó thầy còn nhắc tới Phạm Duy với tôi một vài lần nữa. Tôi chỉ có thể đọc được trong ánh mắt của thầy một niềm trân trọng nhưng dường như cũng pha chút mỉa mai nào đó. Giọng nói và nụ cười của thầy như thể muốn hé mở cho tôi biết rằng nhân vật mà thầy nhắc đến phức tạp và thú vị vô cùng.
Đương nhiên hôm nay tôi đã có thể trả lời câu hỏi của thầy, bởi tôi đã biết Phạm Duy là ai. Và nếu thầy thực sự thích nhạc Phạm Duy, tôi có thể nói chuyện cùng thầy cả ngày về gia tài âm nhạc đồ sộ mà bài nào cũng lấp lánh như những viên sỏi nơi đáy nước của ông. Nhưng có lẽ tôi chẳng bao giờ còn gặp lại thầy, và nếu có thì cũng đã quá muộn bởi người nhạc sĩthiên tài ấy đã mãi mãi ra đi…
***
Đến đây, tôi muốn nói về mối tương liên giữa Phạm Duy và Tố Hữu, điều tôi đã nhận thấy từ khi bắt đầu biết nghe nhạc Phạm Duy, nhưng phải sau khi ông đi về cõi vĩnh hằng, tôi mới thấm thía và ngộ ra những điều xưa kia mình chỉ mơ hồ cảm nhận thấy. Mối tương liên ấy, nhiều người bất nhẫn hẳn sẽ cho là điều hoang đường bởi hai con người ấy có hai số phận hoàn toàn khác nhau, ngoại trừ việc họ đều là nghệ sĩ. Nhưng trên đời này, nghệ sĩ cũng có năm bảy đường, và con đường mà Phạm Duy và Tố Hữu đã chọn lại quá khác xa nhau. Nhưng hãy bình tâm và tạm quên đi cái lằn ranh về ý thức hệ vốn đã làm cho đất nước này quằn quại dưới khói lửa chiến tranh mấy mươi năm, bạn sẽ cảm nhận được ở hai ông những điểm chung mà dẫu có muốn xóa nhòa cũng không thể nào xóa nổi.
Tố Hữu sinh năm 1920, chỉ trước Phạm Duy một năm. Chẳng những làngười cùng thời mà trong suốt mấy mươi năm sống và viết, nếu như Tố Hữu trở thành cây đại thụ của nền nghệ thuật cách mạng miền Bắc thì Phạm Duy là ngôi sao sáng chói trên bầu trời nghệ thuật miền Nam. Giờ đây, khi non sông đã liền một dải thì hai ông xứng đáng được nhắc đến như hai nghệ sĩ đã bằng âm nhạc và thơ ca của mình vô tình chung tay dệt nên bức tranh đầy đủ màu sắc kể về số phận dân tộc suốt nửa sau thếkỷ XX.
Nói về thơ Tố Hữu, dẫu là người ghét ông hay yêu ông, cũng không thểnào phủ nhận được rằng, sau Nguyễn Du, Tố Hữu là một trong những nhàthơ lớn nhất của dân tộc, với tài năng đưa tiếng Việt vào thơ thành công ít ai sánh kịp. Với sức viết không mệt mỏi suốt gần một hoa giáp kể những ngày còn là chàng thanh niên Nguyễn Kim Thành, cho tới những dòng tâm sự cuối cùng của một ông lão tuổi ngoại bát tuần, thơ Tố Hữu vẫn dạt dào tuôn chảy như một dòng suối đã khơi nguồn là chảy một mạch cho tới tận cùng. Ông thành công ở nhiều thể loại thơ nhưng đặc biệt để lại dấu ấn với thể thơ lục bát. Thơ lục bát của Tố Hữu giản dị, hồn hậu nhưng cũng không kém phần trong sáng, thanh cao. Nhiều câu thơ Tố Hữu nếuđặt cạnh Truyện Kiều sẽ khó có thể nhận ra; lại có những câu thơ lẫn vào trong ca dao như tiếng hồn cha ông tự thủa nào. Trải dài với bảy tập thơ, Tố Hữu đã bền bỉ dùng tiếng Việt để diễn tả nhiều cung bậc của cảm xúc riêng – chung.
Có lúc, đó là những câu thơ ngậm ngùi cho thân phận người con gái giang hồ buôn mái chèo trên sông Hương:
*Đời em buông chiếc thuyền nan xuôi dòng*
Thuyền em rách nát
Mà em không chồng
Thuyền em rách nát
Mà em không chồng
Có lúc, đó là những câu thơ hào sảng như một dòng thác bất tậng vui say chiến thắng Điện Biên lừng lẫy:
*Hoan hô chiến sĩ Điện Biên*
Chiến sĩ anh hùng
Đầu nung lửa sắt
Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt
Máu trộn bùn non
Gan không núng
Chí không mòn!
Chiến sĩ anh hùng
Đầu nung lửa sắt
Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt
Máu trộn bùn non
Gan không núng
Chí không mòn!
Có lúc, đó là những lời thơ tình tứ, ngọt ngào đằm thắm ca ngợi tình yêuđôi lứa:
Nhớ gì như nhớ người yêu
Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương
Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương
Có lúc, đó là những câu thơ chất chứa nỗi đớn đau uất nghẹn vì nỗi mất mát quá lớn:
*Đã mấy hôm rày đau tiễn đưa*
Đời tuôn nước mắt trời tuôn mưa
Đời tuôn nước mắt trời tuôn mưa
Những ai không ưa thơ Tố Hữu vì điểm này hay điểm khác vốn chẳng mấy khi liên quan tới thơ ông, hãy trả lời thật lòng rằng những câu tôi trích ra trên đây lẽ nào không phải là thơ, và lẽ nào không phải là thơhay. Công bằng mà nói, có người chê thơ Tố Hữu nặng tính tuyên truyền, nhưng thử hỏi suốt mấy mươi năm có ai làm thơ tuyên truyền hay bằng Tố Hữu.
Xuân Diệu, Huy Cận trước 1945 làm mưa làm gió trên thi đàn nhưng viết thơ cách mạng thì dở đến mức chẳng ai muốn nhắc tới. Quả sấu non trên cao, Đoàn thuyền đánh cá là những thí dụ nhãn tiền. Nói về chính trị vàtình yêu đều nồng nàn, say đắm như nhau. Nói về lý tưởng mà ngọt ngào như viết tình thư. Nói về lãnh tụ mà ngỡ như con viết tặng cha. Nói về mẹViệt Nam mà như nói về mẹ của riêng mình… Chỉ có thể là tâm hồn thơđặc biệt của Tố Hữu, tưởng như là điểm yếu nhưng hóa ra lại là tài năng trác tuyệt của ông.
Cá nhân tôi nhận thấy thơ Tố Hữu là sản phẩm của một trí tuệ thơ vô tiền khoáng hậu, tôi sẽ không ngại ngần xếp Tố Hữu vào bảng vàng ghi danh những thi sĩ xuất sắc bậc nhất của lịch sử văn chương Việt Nam.
Còn Phạm Duy, người nhạc sĩ tài hoa đã một thời theo Việt Minh rồi chịu không nổi những gông cùm về tư tưởng rồi dinh-tê rồi vào Nam. Phải nói thêm rằng, trong hồi ký của mình, chính Phạm Duy đã thấp thoáng hémở rằng một phần hiện thân của những gông cùm ấy chính là Tố Hữu – người có quyền cầm cân nảy mực gần như tối cao trong về tư tưởng văn hóa nghệ thuật trong suốt mấy mươi năm. Chuyến đò vĩ tuyến đã đưa Phạm Duy sang một chân trời khác, nơi ông có thể tự do tự viết lên những bản nhạc tình say đắm lòng người mà không còn sợ ai dèm pha, và kể cảkhi có người dèm pha (như trường hợp bài Kỷ vật cho em) thì cũng không ai có đủ thẩm quyền để phê bình ông, để ngăn cấm ông, để ép ông từ bỏnhững đứa con tinh thần của mình; điều mà Phạm Duy không thể cóđược nếu ông ở lại miền Bắc.
Quyết định đi tìm tự do trong nghệ thuật đã đẩy Phạm Duy sang bên kia chiến tuyến với Tố Hữu. Nhưng trớ trêu thay, hai con người như nước với lửa trên lập trường chính trị ấy lại giống nhau đến lạ kỳ trong nghệ thuật. Cái âm hưởng dồn dập, da diết, trào tuôn trong thơ Tố Hữu cũng hiện hữu trong âm nhạc Phạm Duy. Hơn thế nữa, Phạm Duy cũng là người cóbiệt tài với tiếng Việt, ông đặt lời, phổ thơ điêu luyện như một nghệ nhân bậc thầy. Nhạc của ông đã đưa âm nhạc Việt Nam lên một tầm cao mới hiện đại mà không lìa thoát cái âm giai ngũ cung ngọt ngào da diết.
Đặc biệt, lời nhạc của ông bên cạnh những ca từ mới mẻ, phá cách, phần nhiều là những lời đậm đà hương vị dân ca. Hãy lắng nghe tiếng lòng ông trải rộng trongTình ca:
*Một yêu câu hát Truyện Kiều*
Lẳng lơ như tiếng sáo diều làng ta
Và yêu cô gái bên nhà
Miệng xinh ăn nói mặn mà có duyên
Lẳng lơ như tiếng sáo diều làng ta
Và yêu cô gái bên nhà
Miệng xinh ăn nói mặn mà có duyên
Và tình tứ như một lời hát giao duyên trong Đố ai:
*Đố ai mấy tuổi trăng già*
Để em lên tiếng mặn mà yêu anh
Để em lên tiếng mặn mà yêu anh
Phạm Duy mang cả một dải Việt Nam vào trường ca Con đường cái quan với những hình ảnh đẹp như trong cổ tích:
*Năm tê trong lúc sang Xuân*
Tôi theo Công Chúa Huyền Trân tôi lên đường
Ðường máu xương đã lắm oán thương
Ðổi sắc hương lấy cõi giang san
Tôi đi theo bước ái tình
Ði cho trăm họ được hòa bình ấm no
Ðèo núi cao nghe gió vi vu
Thổi phấn son bay tới kinh đô
Tôi theo Công Chúa Huyền Trân tôi lên đường
Ðường máu xương đã lắm oán thương
Ðổi sắc hương lấy cõi giang san
Tôi đi theo bước ái tình
Ði cho trăm họ được hòa bình ấm no
Ðèo núi cao nghe gió vi vu
Thổi phấn son bay tới kinh đô
Hồn dân tộc thấm đãm trong từng nốt nhạc, lời thơ là điều mà Phạm Duy và Tố Hữu giống nhau. Chỉ cần lắng nghe cách đưa những tiếng địa phương, những tên gọi của từng vùng miền đất nước vào thơ vào nhạc đãcó thể thấy chất dân gian đã được hai ông cùng vận dụng sáng tạo và nhuần nhuyễn đến mức nào.
Không chỉ thế, dù bằng những cách tiếp cận khác nhau theo những ý thức nghệ thuật khác nhau nhưng chủ đề trong thơ Tố Hữu và nhạc Phạm Duy nhiều khi rất tương đồng. Con đường cái quan của Phạm Duy lẽ nào không có chút gì đồng điệu với Nước non ngàn dặm của Tố Hữu? Bà mẹquê và Bà bủ lẽ nào không phải đều là những hình ảnh đẹp đến nao lòng về người mẹ Việt Nam? Trong thơ Tố Hữu và nhạc Phạm Duy tình yêu riêng và tình yêu chung hòa quyện với nhau khéo léo đến bất ngờ, vàcũng chỉ có hai ông mới có cái biệt tài luyến láy giữa cái riêng với cái chung có duyên đến thế.
Và trên hết, Phạm Duy và Tố Hữu đều là những người đều yêu tiếng Việt và dành trọn cuộc đời nghệ thuật của mình để tô điểm cho tiếng Việt, đẩy thơ và nhạc dùng tiếng Việt lên đến đỉnh cao. Thơ Tố Hữu, nhạc Phạm Duy giống như hai mảnh ghép tưởng như khập khiễng nhưng khi ghép lại sẽ giúp chúng ta thấu hiểu tiếng lòng của con người Việt Nam trong thếkỷ XX bị cách ngăn bởi một dòng sông vĩ tuyến với đầy đủ cung bậc hờn giận yêu thương,vừa lớn lao, lộng lẫy mà rất đỗi gần gũi, chân thành…
Xin được nói thêm rằng ở thơ và nhạc của hai ông, người đọc người ngheđều thấy hiện lên sự nhiệt thành, sự cuộn chảy của cảm xúc mà tôi tin đólà cảm xúc thật sự của người nghệ sĩ.
Tố Hữu viết thơ bằng trái tim sục sôi của người chiến sĩ cộng sản, trái tim lớn không sợ gì súng đạn. Dẫu tôi hôm nay đã không còn giữ được sựnhiệt thành ngày nào khi nghe mẹ đọc Hãy nhớ lấy lời tôi, và sự hoài nghi trong lòng tôi với quá khứ ngày một lớn hơn, nhưng tôi luôn trân trọng những gì là cảm xúc chân thành của con người. Người ta có thể hoài nghiý nghĩa của một cuộc chiến tranh nhưng không được phép hoài nghi sựdũng cảm của người chiến sĩ. Tố Hữu khi viết những dòng như thác lũ ca ngợi chiến thắng Điện Biên lẽ nào ông lại không vui sướng, khi viết những dòng quặn thắt lòng người khi Hồ Chủ tịch lẽ nào ông lại không đớn đau? Tôi tin rằng thơ không nói dối cảm xúc của con người. Khoan hãy bàn đếnđúng sai tốt xấu mà hãy hiểu rằng ở thời điểm đó, ở tâm thế đó Tố Hữuđang bằng tình yêu thiêng liêng, và cảm xúc chân thành viết ra những dòng thơ lai láng và chứa chan tình cảm ấy. Chỉ có rung cảm chân thành mới giúp cho chất thơ mới tuôn chảy đầu ngọn bút không một chút ngập ngừng như thế.
Còn Phạm Duy, hẳn không cần phải nói thêm bởi những ai từng nghe nhạc của ông đều dễ dàng cảm nhận sự dâng trào của cảm xúc trong ca khúc của ông mạnh mẽ đến nhường nào. Dẫu đó là tình yêu lứa đôi hay tình yêu đất nước, Phạm Duy đều viết lên những nốt nhạc lời ca bằng cảtrái tim giàu rung cảm của mình. Giết người đi, giết người trong mộng vẫnđi về. Ngày mai đi nhận xác chồng, say đi để thấy mình không là mình. Tôi yêu những sông trường, biết ái tình ở dòng sông Hương, sống no đầy là nhờ Cửu Long, máu sông Hồng đỏ vì chờ mong… Những lời ca nồng nàn, dạt dào như thế lẽ nào không phải do cảm xúc chân thật mà thành.Đọc thơ của Tố Hữu và nhạc của Phạm Duy người ta thấy cảm xúc được giải phóng mãnh liệt, cảm xúc như thoát khỏi trái tim chật hẹp, tìm được tự do thoải mái vùng vẫy dọc ngang.
Nói đến tự do, tôi cho rằng Tố Hữu cũng yêu tự do lắm chứ, một người đãtừng nghe hè dậy bên lòng, mà chân muốn đạp tan phòng mà ra thì lẽnào lại không yêu tự do? Vậy mới thấy tự do hóa ra là thứ tương đối. Phạm Duy không tìm được tự do cho mình dưới trời miền Bắc nhưng TốHữu lại như cá được nước, như chim trời được chắp cánh tung bay. Cho nên thơ Tố Hữu dẫu nhiều câu là thơ ”đường lối” mà nghe sao vẫn nhẹnhàng, thanh thoát, khoáng đạt đến diệu kỳ. Chỉ tiếc Tố Hữu sinh thời cólẽ đã không hiểu rằng cái khuôn khổ và hình thức tự do mà Phạm Duy cần rộng hơn thế thứ tự do mà ông có thể chấp nhận rất nhiều…
***
Phạm Duy đã có lần nói rằng suốt cả cuộc đời viết nhạc của mình, ông luôn khóc cười theo mệnh nước nổi trôi, khi đất nước vui ông cũng vui, khi đất nước buồn ông cũng buồn. Chính vì thế trong kho tàng tác phẩmđồ sộ để lại, Phạm Duy đã khắc họa đầy đủ những biến động của đất nước trong suốt hơn nửa thế kỷ. Đất nước trong nhạc của ông trải từ gấm hoađẹp đẽ đến mất mát tang thương và khi ông rời bỏ quê nhà thì đất nước chỉ còn là quê hương hoài niệm. Cái nổi trôi của đất nước từ núi rừng đầy hoa bỗng thành chiến trường cũng là cái nổi trôi của cuộc đời Phạm Duy, từ một chàng trai Hà Thành tài hoa do cuộc li loạn mà đã dạt trôi vào Sài Gòn rồi bỏ nước ra đi, để rồi mấy mươi năm sau, tha thiết nhớ quê hươngông lại trở về với đất mẹ…
Tố Hữu cũng vậy. Cuộc đời Tố Hữu với bảy tập thơ lớn trải dài theo bướcđường lịch sử dân tộc được coi như tập nhật ký bằng thơ của những chặngđường cách mạng Việt Nam. Soi mình vào thơ Tố Hữu, có thể thấy hiển hiện lên cả một thời máu và hoa, vinh quang và gian khổ. Từ những ngàyđầu tiên giác ngộ cách mạng, cho đến khi cách mạng thành công, rồi lên Việt Bắc lập chiến khu và trở về bước vào cuộc chiến hai mươi năm xẻ dọc Trường Sơn. Để đến cuối đời, những gì còn lại là nỗi trăn trở với thế sự, vềcái mới và cái cũ, về cái còn và cái mất.
Tố Hữu và Phạm Duy phải chăng đều đã gặp nhau ở đây, khi mà hai ông đều biến cuộc đời mình thành thơ thành nhạc, hòa chung vào mệnh nước để viết lên những tác phẩm có tính tiêu biểu cho cả một thời đại.
***
Số phận của nhạc Phạm Duy và thơ Tố Hữu tưởng khác nhau nhưng thực ra lại rất giống nhau, bởi lẽ vừa có lắm vinh quang những cũng phải chịu quá nhiều cay đắng.
Số phận của nhạc Phạm Duy và thơ Tố Hữu tưởng khác nhau nhưng thực ra lại rất giống nhau, bởi lẽ vừa có lắm vinh quang những cũng phải chịu quá nhiều cay đắng.
Hãy nói về nhạc của Phạm Duy trước. Dẫu là một nhạc sĩ nổi tiếng với những tác phẩm đỉnh cao nhưng số phận các tác phẩm của ông lại hết sức chìm nổi long đong. Cũng bởi những ca khúc như Bên cầu biên giới không được cách mạng chấp nhận nên ông đã cảm thấy mình cần phải rađi, để rồi thành danh ở bên kia vĩ tuyến 17. Nhạc Phạm Duy đã trở thành biểu tượng của âm nhạc Sài Gòn, đến mức những người Sài Gòn bỏ nước ra đi sau cuộc chiến đã ngậm ngùi nhớ tiếc:
*Đâu Phạm Duy với tình ca sầu*
Mắt lệ rơi khóc thủa ban đầu
Mắt lệ rơi khóc thủa ban đầu
Được yêu mến là thế, nhưng cũng có lúc ông đứng giữa hai làn đạn, vì ởphía bên kia cũng có người cho rằng nhiều ca khúc của ông như Kỷ vật cho em, Tưởng như còn người yêu quá đau thương, sầu thảm khiến cho quân đội Việt Nam Cộng Hòa mất đi tinh thần chiến đấu. Phạm Duy đãtrả lời rằng, nếu như chỉ mấy câu hát mà đủ sức làm cho cả đoàn quân nhụt chí thì lỗi là ở quân sĩ chứ đâu phải ở lời ca? Tôi tâm đắc với ý kiến này và sẽ còn trở lại khi có dịp bàn về quan điểm quản lý nghệ thuật hiện nay.
Sau năm 1975 nhạc của Phạm Duy trở thành nhạc cấm, ngoại trừ những ca khúc được hát ở hải ngoại thì tuyệt đại đa số không được chính thức phổ biến trong nước. Đương nhiên, khó có thể cản dòng chảy của âm nhạc, nên dù không được cấp phép nhưng nhiều tác phẩm của ông vẫn vang lên bền bỉ suốt mấy mươi năm ông vắng nhà. Nhưng là một người nhạc sĩ, nhìn những đứa con tinh thần của mình phải sống cuộc đời ngoài vòng pháp luật, dẫu được người nghe yêu mến nhưng danh chưa chính, ngôn chưa thuận thì làm sao không đau lòng. Hơn nữa, một khi chưađược chính quyền công nhận thì sức truyền bá của những tác phẩm ấy cũng chưa thể cao xa như lẽ ra chúng phải thế.
Có lẽ vì vậy, trong những năm cuối đời, Phạm Duy vẫn luôn mong muốn ngày càng nhiều tác phẩm của ông được cấp phép. Ông nhẩm tính rằng, cho tới nay chỉ có 1/10 số nhạc phẩm của ông được nhà nước cho lưu hành, vậy thì phải mất 100 năm nữa họa chăng nhạc của ông mới được giải phóng hoàn toàn khỏi cơ chế kiểm duyệt khắt khe. Phạm Duy đauđáu nỗi niềm rằng trong cả ngàn ca khúc của ông, có vô số bài ca ngợi tình yêu lứa đôi, tình yêu đất nước, chẳng hề dính dáng tới chính trị, nên nếu như để mai một sẽ đáng tiếc vô cùng. Nhưng biết làm sao được khi cho tới gần đây, ca khúc bất hủ Mùa thu chết mới được cấp phép, vì bao năm qua người ta vẫn dè chừng ca khúc này vì cho rằng Phạm Duy nhạo báng Cách mạng tháng Tám… Với lối tư duy nghi kỵ như thế thì biết đến khi nào nhạc của ông mới đến được với công chúng trọn vẹn?
Số phận thơ Tố Hữu thoạt nhìn tưởng chừng như khác hẳn với số phận nhạc Phạm Duy. Đã có một thời, từ học sinh tiểu học cho tới sinh viên đại học đều học thơ Tố Hữu. Các đề thi từ tốt nghiệp phổ thông cho tới tuyển sinh đại học, và cả thi học sinh giỏi quốc gia môn Văn đều phải ít nhiều nhắc tới thơ Tố Hữu. Nhưng trong những năm gần đây, sự hiện hiện của thơ Tố Hữu bỗng trở nên thưa thớt dần. Có người nói thơ Tố Hữu đang gặp hạn.
Thực ra, nếu nhìn thẳng vào sự thật thì thơ Tố Hữu đã gặp hạn từ lâu. Biết bao nhiêu giáo viên dạy Văn khi giảng thơ Tố Hữu đều giảng như giảng chính trị, thậm chí nhiều thầy cô không ngại tỏ ra chán chường. Giới phêbình từ lâu không còn mặn mà với thơ Tố Hữu. Người ta nửa công khai chê thơ Tố Hữu rằng đó là thơ tuyên truyền, thơ chính trị, không có giátrị nghệ thuật.
Vậy hóa ra bao nhiêu lâu nay người ta ca ngợi thơ Tố Hữu chỉ bằng sáo ngữ, người ta truyền bá thơ Tố Hữu giống như truyền bá một thứ nghịquyết, một kiểu tự nguyện trên tinh thần bắt buộc. Người ta bằng mặt nhưng không bằng lòng với thơ Tố Hữu. Hóa ra, thơ ông vào thời hoàng kim được trọng vọng vì phù hợp với chủ trương, đường lối và bởi ông làỦy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (tương đương PhóThủ tướng). Thắm lắm phai nhiều, nhất là khi sắc thắm đó nhiều phần làgiả tạo. Cho nên khi văn nghệ được cởi trói, người ta lập tức đối xử lạnh nhạt với thơ Tố Hữu, coi nó như cái gì lỗi thời, lỗi mốt, và thơ Tố Hữu nửa chính thức xuống giá trong lòng công chúng.
Về điểm này Phạm Duy có phần còn may mắn hơn Tố Hữu. Nhạc Phạm Duy bị cấm nhưng có triệu triệu khán giả thầm yêu, trong khi thơ Tố Hữuđược tôn vinh bằng những lời chót lưỡi đầu môi, còn người thực sự trân trọng thơ ông đã và đang dần rơi rụng.
Tôi xin nói rằng thái độ của chúng ta với nhạc Phạm Duy và thơ Tố Hữuđều là bất công. Những người ngồi xét duyệt công bố từng tác phẩm của Phạm Duy chỉ là hàng con cháu của ông, cả về tài về đức đều chẳng xứngđáng để người nghệ sĩ tài hoa của dân tộc phải luồn cúi trong cái cơ chếxin-cho cứng nhắc. Nhạc của Phạm Duy đa phần đều nên được và cầnđược phổ biến và tôn vinh, nhất là trong bối cảnh nền âm nhạc Việt Namđang lao đao vì thiếu đi những tài năng thực sự, và một thời tao loạn củaâm nhạc đang diễn ra với đủ thứ bát nháo mang danh nghệ thuật lên ngôi.
Về phía Tố Hữu, ở nơi chín suối, hẳn Tố Hữu cũng thiết tha mong chúng ta nhìn nhận lại cho đúng gia tài thơ đồ sộ mà ông để lại. Vẫn biết thơ TốHữu gắn liền với cuộc đời cách mạng của ông nhưng trong thơ Tố Hữuđâu chỉ có những lời giáo huấn, đâu chỉ có súng gươm, đâu chỉ có căm thù, đâu chỉ có đấu tranh. Trong thơ Tố Hữu có cả một trời quê hương,đất nước thân thương; có cả những mối tình thủy chung son sắt; có cảnhững người mẹ dịu hiền chịu thương chịu khó. Những tình cảm chân thật, giản dị mà cao cả ấy đã được Tố Hữu đưa vào thơ ông bằng những câu thơ tài hoa tuyệt diệu mà nếu kể ra ở đây e không cùng, khôn xiết.
Thơ ông còn nhiều góc cạnh đẹp lung linh mà vì cái mặc cảm chính trịngười ta đã vội quên đi. Chẳng cần nói những điều cao xa, hôm nay mỗi lần bước trên đường phố Châu Âu tuyết phủ, tôi vẫn thầm nhớ tới câu thơrất đẹp của Tố Hữu:
Hay khi bước đi bên dòng sông Hương của xứ Huế, có khi nào ta không ngẩn ngơ nhớ tới câu thơ:
*Em ơi Ba Lan mùa tuyết tan*
Đường bạch dương sương trắng nắng tràn
Đường bạch dương sương trắng nắng tràn
Hay khi bước đi bên dòng sông Hương của xứ Huế, có khi nào ta không ngẩn ngơ nhớ tới câu thơ:
*Trên dòng Hương Giang*
Em buông mái chèo
Trời trong veo
Nước trong veo
Em buông mái chèo
Trên giòng Hương Giang
Em buông mái chèo
Trời trong veo
Nước trong veo
Em buông mái chèo
Trên giòng Hương Giang
Cho nên chỉ cần chúng ta khơi gạn trong hàng trăm bài thơ dài ngắn củaông, sẽ thấy được cả một hồn thơ phong phú, sôi nổi mà bội phần lãng mạn, luôn mới mẻ và nồng nàn mãnh liệt. Đó là một kho báu của thi ca mà nếu không khéo chúng ta sẽ để thời gian phủ bụi lên.
****
Xin kết lại bài viết này bằng câu chuyện sau đây, câu chuyện do chính Phạm Duy kể lại về cuộc hạnh ngộ của ông với nhà thơ Tố Hữu:
Tôi quen anh Tố Hữu từ ngày Cách Mạng thành công và có nhiều dịp công tác với anh tại Huế và tại Việt Bắc trong ngày Đại Hội Văn Hóa.
Trở về quê hương năm 2001, tôi đã tới thăm một “đồng chí” xưa. Hai người đều vui vì có được môt hội ngộ không ngờ…
Chúng tôi không đả động gì tới chuyện “chính chị, chính em”, tới chuyện “đấu tranh, đánh trâu” chỉ nói chuyện “trời mưa, trời nắng, con cắng đánh nhau, bồ câu đi chữa, chốc nữa lại tạnh”.
Rồi anh Tố Hữu tự tay mở gói bánh đậu xanh Hải Dương ra mời tôi ăn…
Chia tay ra về, tôi không ngờ chỉ một năm sau, anh Tố Hữu qua đời.
Trong buổi gặp gỡ này, có mặt Bộ trưởng Bộ Văn hóa – Thông Tin Trần Hoàn.
Anh Tố Hữu, tên thật là Nguyễn Kim Thành (1920–2002) là một nhà thơ tiêu biểu của dòng thơ cách mạng Việt Nam. Nghệ thuật thơ Tố Hữu giàu tính dân tộc.
Phối hợp tài tình ca dao, các thể thơ dân tộc và thơ mới.
Vận dụng biến hoá cách nói, cách cảm, cách so sánh ví von rất gần gũi với tâm hồn người. Phong phú vần điệu, câu thơ mượt mà, dễ thuộc dễ ngâm.
Những bài “Việt Bắc”, “Nước non ngàn dặm”, “Theo chân Bác”… là những bài thơ tuyệt bút của Tố Hữu.
Trở về quê hương năm 2001, tôi đã tới thăm một “đồng chí” xưa. Hai người đều vui vì có được môt hội ngộ không ngờ…
Chúng tôi không đả động gì tới chuyện “chính chị, chính em”, tới chuyện “đấu tranh, đánh trâu” chỉ nói chuyện “trời mưa, trời nắng, con cắng đánh nhau, bồ câu đi chữa, chốc nữa lại tạnh”.
Rồi anh Tố Hữu tự tay mở gói bánh đậu xanh Hải Dương ra mời tôi ăn…
Chia tay ra về, tôi không ngờ chỉ một năm sau, anh Tố Hữu qua đời.
Trong buổi gặp gỡ này, có mặt Bộ trưởng Bộ Văn hóa – Thông Tin Trần Hoàn.
Anh Tố Hữu, tên thật là Nguyễn Kim Thành (1920–2002) là một nhà thơ tiêu biểu của dòng thơ cách mạng Việt Nam. Nghệ thuật thơ Tố Hữu giàu tính dân tộc.
Phối hợp tài tình ca dao, các thể thơ dân tộc và thơ mới.
Vận dụng biến hoá cách nói, cách cảm, cách so sánh ví von rất gần gũi với tâm hồn người. Phong phú vần điệu, câu thơ mượt mà, dễ thuộc dễ ngâm.
Những bài “Việt Bắc”, “Nước non ngàn dặm”, “Theo chân Bác”… là những bài thơ tuyệt bút của Tố Hữu.
Tôi tin rằng giờ ở nơi nào đó, Phạm Duy và Tố Hữu đã gặp lại nhau nhưnhững người bạn nghệ sĩ, cùng nhau nhấp chén rượu xuân và quên đi mọi chuyện đắng cay của kiếp trước. Chỉ có chúng ta vẫn loay hoay trong vòng kim cô của lập trường, quan điểm để rồi đánh mất đi những giọt vàng của hai bậc tài hoa còn lưu lại trên cõi nhân gian.
*( Nguồn: Nguyễn Trọng Tạo )*
## Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét


text:
Barca chịu thất bại thứ hai từ đầu mùa bóng
Các cầu thủ Barca chơi "lỏng chân" trong trận lượt về tứ kết Cup Nhà vua tối thứ tư, sau khi có vốn thắng 5-0 trong trận lượt đi. Họ nhanh chóng để thua 1-3 trước đội hạng hai Betis.
Trận thua Betis đã chấm dứt chuỗi 28 trận bất bại liên tục - kỷ lục Barca lập được trong mùa bóng 2010-2011. Tuy nhiên, với kết quả chung cuộc 6-3, suất chơi bán kết của thày trò HLV Pep Guardiola không hề bị ảnh hưởng.
Trong khoảng thời gian đầu trận, đội hạng hai Betis gây bất ngờ không nhỏ. Jorge Molina liên tục ghi hai bàn trong vòng 7 phút, đem lại hy vọng cho các CĐV trên sân Benito Villamarin.
Betis đã kiềm chế cả Messi lẫn Xavi, hai cầu thủ quan trọng nhất của Barca, cho đến phút 38. Ở thời điểm này Messi vượt qua hai hậu vệ để nhận đường chuyền của Xavi và sút tung lưới thủ môn Casto Espinosa. Bàn thắng đánh dấu lần lập công thứ 32 của tiền đạo người Argentina từ đầu mùa bóng.
Messi suýt có lần lập công thứ 33 khi sút hỏng một quả phạt đền. Arzu sớm ấn định chiến thắng 3-1 cho Betis bằng một quả vôlê. Trước trận đấu tối qua, thất bại duy nhất từ đầu mùa bóng của Barca là trận thua Hercules 0-2 ở Liga hôm 11/9.
Đội hình xuất phát của Barca có khá nhiều cầu thủ trụ cột. Xavi, Messi, Pique đều chơi ngay từ đầu.
Betis đã có sự khởi đầu hoàn hảo khi Molina mở tỷ số bằng pha dứt điểm trong tình huống sút phạt ở phút thứ hai. Khoảng 5 phút sau, Molina tiếp tục lập công khi nhận được quả chọc khe của Ezequiel Cavente.
Barca đã chơi tấn công không tốt. Mãi đến phút 13, đội khách mới có pha dứt điểm đầu tiên về phía khung thành của thủ môn Espinosa khi tiền vệ Keita thực hiện cú sút xa. Molina suýt nâng tỷ số lên 3-0 ở phút 15 nhưng trung vệ Pique kịp có mặt giải nguy cho thủ môn Pinto.
Không có nhiều phương án tấn công hiệu quả, mãi đến phút 38, Barca mới ghi được bàn thắng nhờ công Messi. Bàn thắng này giúp Messi vượt qua Ronaldo về tổng số lần lập công từ đầu mùa bóng.
Phút 45, hàng thủ Barca lại phạm sai lầm. Gaby Milito đánh đầu đến chân Arzu, tạo cơ hội cho cầu thủ này nâng tỷ số lên 3-1.
Tỷ số lẽ ra được rút ngắn ở phút 54 khi Iriney Santos da Silva để bóng chạm tay trong vòng cấm. Messi đã đá hỏng quả phạt đền. Betis cũng bỏ lỡ một cơ hội khi Nacho Perez sút trúng cột dọc ở phút 67.
Ở vòng bán kết, Barca sẽ gặp Almeria, đội thắng Deportivo với tổng tỷ số 4-2. Trong lần gặp nhau gần nhất (ở Liga), Barca đã thắng Almeria 8-0.
Xem clip Molina mở tỷ số cho Betis.
Molina nhân đôi cách biệt ngay ở phút thứ 7.
Messi ghi bàn danh dự cho Barca.
Arzu ấn định chiến thắng cho Betis.
Đội hình thi đấu:
Betis: Casto, Isidoro, Roversio, Belenguer, Nacho; Iriney (Cañas, 61'), Arzu, Salva Sevilla; Ezequiel (Fernando Vega, 65'), Jorge Molina (Isarel, 78'), Jonathan Pereira.
Barcelona: Pinto; Adriano, Piqué, Milito, Maxwell; Mascherano, Xavi (Busquet, 78'), Keita; Bojan (Jeffren, 85'), Messi, Afellay (Abidal, 78').
Thúy An
-
Chelsea chạm trán Tottenham, La Liga và Serie A khai màn
-
Matic chê Chelsea thua Man Utd về tầm vóc
-
Tân binh tỏa sáng, Bayern thắng dễ trận mở màn
-
Những kỷ lục bóng đá có thể bị phá trong mùa giải 2017-2018
-
Tổng giám đốc Dortmund: 'Barca đang cuống lên vì thua Real'
-
Zidane, Mourinho, Conte tranh giải HLV hay nhất năm của FIFA
-
Monaco lại loại Mbappe khỏi đội hình, chuẩn bị bán cho PSG
-
Chelsea phải chịu thiệt 25 triệu đôla nếu muốn bán Diego Costa
-
Luis Suarez nghỉ thi đấu một tháng vì chấn thương

markdown:
# Barca chịu thất bại thứ hai từ đầu mùa bóng
### Các cầu thủ Barca chơi "lỏng chân" trong trận lượt về tứ kết Cup Nhà vua tối thứ tư, sau khi có vốn thắng 5-0 trong trận lượt đi. Họ nhanh chóng để thua 1-3 trước đội hạng hai Betis.
|
|![]()
|Messi được ra sân nhưng không thể giúp Barca kéo dài chuỗi bất bại.|
Trận thua Betis đã chấm dứt chuỗi 28 trận bất bại liên tục - kỷ lục Barca lập được trong mùa bóng 2010-2011. Tuy nhiên, với kết quả chung cuộc 6-3, suất chơi bán kết của thày trò HLV Pep Guardiola không hề bị ảnh hưởng.
|
|Lượt về vòng tứ kết (trong ngoặc là kết quả lượt đi)
|
|
Sevilla 3-0 Villarreal (3-3)
Molina 2', 7', Arzu 45' - Messi 38')
21/1, 4h
Trong khoảng thời gian đầu trận, đội hạng hai Betis gây bất ngờ không nhỏ. Jorge Molina liên tục ghi hai bàn trong vòng 7 phút, đem lại hy vọng cho các CĐV trên sân Benito Villamarin.
Betis đã kiềm chế cả Messi lẫn Xavi, hai cầu thủ quan trọng nhất của Barca, cho đến phút 38. Ở thời điểm này Messi vượt qua hai hậu vệ để nhận đường chuyền của Xavi và sút tung lưới thủ môn Casto Espinosa. Bàn thắng đánh dấu lần lập công thứ 32 của tiền đạo người Argentina từ đầu mùa bóng.
Messi suýt có lần lập công thứ 33 khi sút hỏng một quả phạt đền. Arzu sớm ấn định chiến thắng 3-1 cho Betis bằng một quả vôlê. Trước trận đấu tối qua, thất bại duy nhất từ đầu mùa bóng của Barca là trận thua Hercules 0-2 ở Liga hôm 11/9.
Đội hình xuất phát của Barca có khá nhiều cầu thủ trụ cột. Xavi, Messi, Pique đều chơi ngay từ đầu.
Betis đã có sự khởi đầu hoàn hảo khi Molina mở tỷ số bằng pha dứt điểm trong tình huống sút phạt ở phút thứ hai. Khoảng 5 phút sau, Molina tiếp tục lập công khi nhận được quả chọc khe của Ezequiel Cavente.
Barca đã chơi tấn công không tốt. Mãi đến phút 13, đội khách mới có pha dứt điểm đầu tiên về phía khung thành của thủ môn Espinosa khi tiền vệ Keita thực hiện cú sút xa. Molina suýt nâng tỷ số lên 3-0 ở phút 15 nhưng trung vệ Pique kịp có mặt giải nguy cho thủ môn Pinto.
Không có nhiều phương án tấn công hiệu quả, mãi đến phút 38, Barca mới ghi được bàn thắng nhờ công Messi. Bàn thắng này giúp Messi vượt qua Ronaldo về tổng số lần lập công từ đầu mùa bóng.
Phút 45, hàng thủ Barca lại phạm sai lầm. Gaby Milito đánh đầu đến chân Arzu, tạo cơ hội cho cầu thủ này nâng tỷ số lên 3-1.
Tỷ số lẽ ra được rút ngắn ở phút 54 khi Iriney Santos da Silva để bóng chạm tay trong vòng cấm. Messi đã đá hỏng quả phạt đền. Betis cũng bỏ lỡ một cơ hội khi Nacho Perez sút trúng cột dọc ở phút 67.
Ở vòng bán kết, Barca sẽ gặp Almeria, đội thắng Deportivo với tổng tỷ số 4-2. Trong lần gặp nhau gần nhất (ở Liga), Barca đã thắng Almeria 8-0.
**. Xem clip Molina mở tỷ số cho Betis** **. Molina nhân đôi cách biệt ngay ở phút thứ 7** **. Messi ghi bàn danh dự cho Barca** **. Arzu ấn định chiến thắng cho Betis** **Đội hình thi đấu:** **Betis:** Casto, Isidoro, Roversio, Belenguer, Nacho; Iriney (Cañas, 61'), Arzu, Salva Sevilla; Ezequiel (Fernando Vega, 65'), Jorge Molina (Isarel, 78'), Jonathan Pereira. **Barcelona:** Pinto; Adriano, Piqué, Milito, Maxwell; Mascherano, Xavi (Busquet, 78'), Keita; Bojan (Jeffren, 85'), Messi, Afellay (Abidal, 78'). **Thúy An**
-
[Chelsea chạm trán Tottenham, La Liga và Serie A khai màn](http://vnexpress.net/projects/chelsea-cham-tran-tottenham-la-liga-va-serie-a-khai-man-3629394/index.html)
-
[Matic chê Chelsea thua Man Utd về tầm vóc](http://thethao.vnexpress.net/tin-tuc/giai-ngoai-hang-anh/matic-che-chelsea-thua-man-utd-ve-tam-voc-3629690.html)
-
[Tân binh tỏa sáng, Bayern thắng dễ trận mở màn](http://thethao.vnexpress.net/tin-tuc/cac-giai-khac/tan-binh-toa-sang-bayern-thang-de-tran-mo-man-3629639.html)
-
[Những kỷ lục bóng đá có thể bị phá trong mùa giải 2017-2018](http://vnexpress.net/projects/nhung-ky-luc-bong-da-co-the-bi-pha-trong-mua-giai-2017-2018-3624880/index.html)
-
[Tổng giám đốc Dortmund: 'Barca đang cuống lên vì thua Real'](http://thethao.vnexpress.net/tin-tuc/la-liga/tong-giam-doc-dortmund-barca-dang-cuong-len-vi-thua-real-3629247.html)
-
[Zidane, Mourinho, Conte tranh giải HLV hay nhất năm của FIFA](http://thethao.vnexpress.net/tin-tuc/cac-giai-khac/zidane-mourinho-conte-tranh-giai-hlv-hay-nhat-nam-cua-fifa-3629280.html)
-
[Monaco lại loại Mbappe khỏi đội hình, chuẩn bị bán cho PSG](http://thethao.vnexpress.net/tin-tuc/cac-giai-khac/monaco-lai-loai-mbappe-khoi-doi-hinh-chuan-bi-ban-cho-psg-3629209.html)
-
[Chelsea phải chịu thiệt 25 triệu đôla nếu muốn bán Diego Costa](http://thethao.vnexpress.net/tin-tuc/giai-ngoai-hang-anh/chelsea-phai-chiu-thiet-25-trieu-dola-neu-muon-ban-diego-costa-3629100.html)
-
[Luis Suarez nghỉ thi đấu một tháng vì chấn thương](http://thethao.vnexpress.net/tin-tuc/la-liga/luis-suarez-nghi-thi-dau-mot-thang-vi-chan-thuong-3629094.html)

server: nginx

Cache-Control: max-age=120, stale-while-revalidate=6, stale-if-error=864000, private

Set-Cookie: device_env=4; expires=Sat, 26-Aug-2017 03:27:11 GMT; path=/; domain=vnexpress.net

Vary: Accept-Encoding


text:
Du hoc My được nhiều sinh viên nước ngoài học tập, nền kinh tế trong năm ngoái khi con số kỷ lục của người nước ngoài đăng ký vào các trường đại học Mỹ và các trường đại học. Số lượng sinh viên Mỹ có thu tín chỉ đại học ở nước ngoài cũng đang tăng lên.
Số lượng sinh viên quốc tế du học tại các trường cao đẳng và đại học của Mỹ đã tăng 5% lên 750.277 trong năm học 2010-2011, nói một báo cáo thường niên của Viện Giáo dục Quốc tế, trong đó đã theo dõi dữ liệu từ năm 1950.
Tuyển sinh du học của các sinh viên quốc tế đã vượt qua một khoảng thời gian bốn năm tăng trưởng phẳng hoặc suy giảm bắt đầu từ năm 2012-2013 và phản ánh mối quan tâm về chính sách an toàn và di trú Mỹ sau khi các cuộc tấn công khủng bố.
Thông tin du học Mỹ tuyển sinh đã được về xu hướng đi lên kể từ 2014-2015 và tăng 35% trong thập kỷ qua.
Số lượng sinh viên du học Mỹ có thu tín chỉ đại học ở nước ngoài cũng tăng lên, bằng 7% trong năm học, năm gần nhất mà dữ liệu có sẵn. Các năm trước, số lượng sinh viên Mỹ ra nước ngoài đã giảm nhẹ cho lần đầu tiên.
Bộ Ngoại giao các quan chức xem tăng ở cả hai hướng là bằng chứng cho thấy sự sụt giảm trước đó đã được các xu hướng ngắn hạn. Những người trẻ đi du học được những kỹ năng toàn cầu cần thiết để tạo ra các giải pháp cho những thách thức của thế kỷ 21. Đổi lại, sinh viên quốc tế toàn cầu hóa trường học và cộng đồng của Mỹ.
Trung Quốc, quốc gia hàng đầu về xuất xứ đối với sinh viên quốc tế, gửi 157.558 sinh viên đại học và sau đại học với Mỹ, tăng 25% so với năm trước.
Trong số năm nước gửi hàng đầu, mà lại chiếm hơn một nửa của tất cả các sinh viên quốc tế, tuyển sinh từ Hàn Quốc tăng 1,7%. Nhưng trường du học Mỹ sụt giảm từ Ấn Độ (giảm 3%), Canada (5%) và Đài Loan (10%).
Năm này sang năm biến động giữa các quốc gia là điển hình, thường quyết định bởi các yếu tố như môi trường kinh tế hoặc chính trị và thiên tai.
Theo Bộ Thương mại, sinh viên quốc tế du học Mỹ đóng góp hơn cho nền kinh tế Mỹ thông qua học phí và chi phí sinh hoạt, trong đó bao gồm ăn ở, vật tư, vận tải và bảo hiểm y tế và hỗ trợ cho người phụ thuộc.
Nguồn: Hoc bong du hoc
0 nhận xét:
Đăng nhận xét

markdown:
[Du hoc My](http://studylink.org/vi/du-hoc-my/)được nhiều sinh viên nước ngoài học tập, nền kinh tế trong năm ngoái khi con số kỷ lục của người nước ngoài đăng ký vào các trường đại học Mỹ và các trường đại học. Số lượng sinh viên Mỹ có thu tín chỉ đại học ở nước ngoài cũng đang tăng lên. ![](http://img.congtintuc.vn/2015/12/11/estudiantes-vietnamitas-en-estados-unidos-53686-hocsinh.jpg)
Số lượng sinh viên quốc tế du học tại các trường cao đẳng và đại học của Mỹ đã tăng 5% lên 750.277 trong năm học 2010-2011, nói một báo cáo thường niên của Viện Giáo dục Quốc tế, trong đó đã theo dõi dữ liệu từ năm 1950.
Tuyển sinh du học của các sinh viên quốc tế đã vượt qua một khoảng thời gian bốn năm tăng trưởng phẳng hoặc suy giảm bắt đầu từ năm 2012-2013 và phản ánh mối quan tâm về chính sách an toàn và di trú Mỹ sau khi các cuộc tấn công khủng bố.
[Thông tin du học Mỹ](http://thongtinhocbongduhocmy.blogspot.com/)tuyển sinh đã được về xu hướng đi lên kể từ 2014-2015 và tăng 35% trong thập kỷ qua.
Số lượng sinh viên du học Mỹ có thu tín chỉ đại học ở nước ngoài cũng tăng lên, bằng 7% trong năm học, năm gần nhất mà dữ liệu có sẵn. Các năm trước, số lượng sinh viên Mỹ ra nước ngoài đã giảm nhẹ cho lần đầu tiên.
Bộ Ngoại giao các quan chức xem tăng ở cả hai hướng là bằng chứng cho thấy sự sụt giảm trước đó đã được các xu hướng ngắn hạn. Những người trẻ đi du học được những kỹ năng toàn cầu cần thiết để tạo ra các giải pháp cho những thách thức của thế kỷ 21. Đổi lại, sinh viên quốc tế toàn cầu hóa trường học và cộng đồng của Mỹ.
Trung Quốc, quốc gia hàng đầu về xuất xứ đối với sinh viên quốc tế, gửi 157.558 sinh viên đại học và sau đại học với Mỹ, tăng 25% so với năm trước.
Trong số năm nước gửi hàng đầu, mà lại chiếm hơn một nửa của tất cả các sinh viên quốc tế, tuyển sinh từ Hàn Quốc tăng 1,7%. Nhưng trường du học Mỹ sụt giảm từ Ấn Độ (giảm 3%), Canada (5%) và Đài Loan (10%).
Năm này sang năm biến động giữa các quốc gia là điển hình, thường quyết định bởi các yếu tố như môi trường kinh tế hoặc chính trị và thiên tai.
Theo Bộ Thương mại, sinh viên quốc tế du học Mỹ đóng góp hơn cho nền kinh tế Mỹ thông qua học phí và chi phí sinh hoạt, trong đó bao gồm ăn ở, vật tư, vận tải và bảo hiểm y tế và hỗ trợ cho người phụ thuộc.
Nguồn:
[Hoc bong du hoc](http://studylink.org/)
## 0 nhận xét:
## Đăng nhận xét