text:
Hồi giáo Shia
Hồi giáo Shia (tiếng Ả Rập: شيعة Shī‘ah, thường đọc là Shi'a), là giáo phái lớn thứ hai của đạo Hồi, sau Hồi giáo Sunni.
"Shia" là tên rút gọn của một thành ngữ lịch sử Shī‘atu ‘Alī (شيعة علي), nghĩa là người theo Ali, con rể của Muhammad, người được người Shia tin là người kế tục Muhammad.[1]
Hồi giáo Shia được dựa theo kinh Quran và thông điệp của nhà tiên tri Muhammad chứng thực trong hadith được ghi nhận bởi Shia, và các quyển sách được coi là thiêng liêng đối với Shia (Nahj al-Balagha).[2][3] Ngược lại với các dòng Hồi giáo khác, Shia tin rằng chỉ có Chúa trời có quyền chọn người đại diện để bảo vệ Hồi Giáo, Quran và sharia. Do đó, Shia xem Ali, con trai nuôi của Muhammad, được xem là người được kính trọng và được bổ nhiệm thiêng liêng, là người kế thừa hơp pháp của Muhammad, và là Imam đầu tiên. Trong nhiều thế kỷ sau khi Muhammad chết, Shia đã mở rộng học thuyết "Imami" này đối với gia đình Muhammad, Ahl al-Bayt ("the People of the House"), và những cá nhân nhất định trong số hậu duệ của ông, được gọi là Imams, những người mà họ tin rằng có quyền về tinh thần và chính trị trong cộng đồng, không thể sai lầm, và những đặc điểm gần như thần thánh khác.
Mặc dù có vô số phân nhánh của Shia, Hồi giáo Shia hiện đại được chia thành 3 nhóm chính: Twelver, Ismaili và Zaidiyyah.[4][5][6][7] Twelver Shia (Ithnā'ashariyyah) là chi nhánh lớn nhất của Hồi giáo Shia, và từ Shia thường được dùng ngầm định để chỉ Twelvers Shia. Tính đến năm 2009 người Hồi giáo Shia chiếm 10-13% dân số Hồi giáo trên thế giới, người Shia gồm 11-14% dân số Hồi giáo ở khu vực Trung Đông-Bắc Phi, và từ 68% đến 80% của người Shia sinh sống ở bốn nước: Iran, Pakistan, Ấn Độ và Iraq.[8]
Mục lục
Từ nguyên[sửa | sửa mã nguồn]
Từ Shia (tiếng Ả Rập: شيعة shīʻah /ˈʃiːʕa/) nghĩa là những người đi theo[9] và là dạng từ rút gọn của cụm từ lịch sử shīʻatu ʻAlī (شيعة علي /ˈʃiːʕatu ˈʕaliː/), nghĩa là "những người theo Ali", "phe của Ali", hoặc "phe phái của Ali".[1]
Từ Shia có nghĩa là "giáo phái" hay "phe". Các từ số nhiều là شيع, và số ít là شائع, Shaih, từ được Winston Churchill sử dụng trong một cuộc thảo luận về các hình thức tôn giáo của Iraq ngày nay.[10]
Hiện nay, từ Shia dùng để chỉ những người Hồi giáo tin vào sự lãnh đạo của cộng đồng thời hậu Muhammad thuộc về Ali và những người kế nhiệm ông. Nawbakhti cho rằng Shia dùng để chỉ một nhóm người Hồi giáo mà tại thời điểm Mohammad và sau đó coi Ali là Imam và Caliph.[11] Al-Shahrastani cho rằng Shia đề cập đến những người tin rằng Ali được Mohammad chỉ định như là người thừa kế, Imam và Caliph.[12]
Niềm tin[sửa | sửa mã nguồn]
Ali là người kế tục[sửa | sửa mã nguồn]
Người Hồi giáo Shia tin rằng chỉ là một vị tiên tri được Thiên Chúa chỉ định, chỉ có Chúa mới có đặc quyền bổ nhiệm người kế vị tiên tri của mình. Họ tin rằng Thiên Chúa đã chọn Ali là người kế nhiệm của Muhammad, làm khalip đầu tiên (Khalifa, người đứng đầu nhà nước) của đạo Hồi. Những người Hồi giáo Shia tin rằng, Mohammad chỉ định Ali làm người kế nhiệm theo lệnh của Thiên Chúa.[13][14]
Ali là em họ đầu tiên của Muhammad và là người thân cận nhất của ông. Ali cũng đã kết hôn với con gái của Muhammad (Fatimah).[15][16] Ali cuối cùng trở thành caliph Hồi giáo (Sunni) thứ tư.[17]
Sau cuộc hành hương chia tay, Muhammad đã ra lệnh tập hợp người Hồi giáo tại hồ Khumm và đó là nơi người Hồi giáo Shia tin rằng Muhammad đề cử Ali là người kế nhiệm ông. Buổi diễn thuyết tại hồ Khumm được thuật lại vào ngày 18 của Dhu al-Hijjah 10 AH theo lịch Hồi giáo (10 tháng 3 632 AD) tại một nơi gọi là Ghadir Khumm, nằm gần thành phố al-Juhfah, Saudi Arabia[18], trong đó Muhammad nói:
Hỡi mọi người! Hãy suy ngẫm Kinh Qur'an và hiểu chất thơ của nó. Hãy nhìn vào những câu rõ ràng và không chạy theo các đoạn không rõ ràng, vì ngoài Allah, không ai có thể giải thích cho bạn những cảnh báo của nó và bí ẩn của nó, cũng không phải bất cứ ai phải làm rõ những ý nghĩa của nó, hơn là so với việc mà tôi đã nắm tay Thiên Chúa, đặt nó bên cạnh bản thân mình, [và nâng cánh tay của Người,] đấng tối cao mà tôi thông báo cho bạn rằng bất cứ ai đi theo tôi[a] (Mawla [a])), thì Ali cũng là chủ của người đó (Mawla); và Ali là Ibn Abi Talib của tôi, anh trai của tôi, người thi hành ý muốn của tôi (Wasiyyi), người được bổ nhiệm làm người giám hộ và người lãnh đạo của bạn do Allah hùng mạnh gửi xuống cho tôi.[20]
Các cộng đồng Shia[sửa | sửa mã nguồn]
Nhân khẩu học[sửa | sửa mã nguồn]
Theo thống kê, 10-20% tín đồ Hồi giáo là người theo Shi'a,[21][22][23][24] đến 200 triệu tín đồ Hồi giáo Shi'a trên toàn cầu năm 2009.[23] Họ sống chủ yếu ở các quốc gia Iran, Iraq, Azerbaijan và Bahrain[25] Họ chiếm 36,3% toàn bộ dân số địa phương và 38,6% dân số theo đạo Hồi ở Trung Đông.[26]
Hồi giáo Shia chiếm 30% dân số Lebanon,[27] hơn 45% dân số Yemen,[28] 30%-40% cư dân Kuwait (không có con số về những người không phải cư dân Kuwait),[29][30] hơn 20% ở Thổ Nhĩ Kỳ,[23][31] 10–20% dân số Pakistan,[23] và 10-19% dân số Afghanistan.[32][33]
Ả Rập Saudi có nhiều cộng đồng Shia riêng biệt bao gồm Twelver Baharna ở tỉnh Đông và Nakhawila của Medina, và Ismaili Sulaymani và Zaidiyyah của Najran. Ước tính số công dân Shia vào khoảng 2-4triệu, chiếm khoảng 15% dân số địa phương.[34]
Các cộng đồng Shia đáng kể ở các vùng ven biển của Tây Sumatra và Aceh ở Indonesia (xem Tabuik).[35] Sự hiện diện của người theo Shia là không đáng kể ở Đông Nam Á, nơi mà người theo đạo Hồi chủ yếu là Sunni.
Cộng đồng Shia thiểu số đáng kể có mặt ờ Nigeria, hình thành kỷ nguyên hiện đại chuyển đổi thành phong trào Shia tập trung quanh các bang Kano và Sokoto.[23][24][36] Nhiều quốc gia châu Phi như Kenya,[37] Nam Phi,[38] Somalia,[39] vv. cũng có những cộng đồng dân cư nhỏ của các dòng Shia khác nhau, chủ yếu là những người di cư từ Nam Á trong thời kỳ thuộc địa như Khoja.[40]
Theo người Hồi giáo Shia, một trong những tồn tại trong việc ước tính dân số người Shia là trừ khi Shia hình thành một cộng đồng thiểu số đáng kể ở các quốc gia Hồi Giáo, toàn bộ dân số thường chỉ liệt kê là Sunni. Tuy nhiên, việc tính loại trừ là không đúng thực chất, và không chính xác đối với kích thức của mỗi dòng. Ví dụ, 1926 sự trỗi dây của Nhà Saud ở Ả Rập tạo ra phân biệt đối xử với Shia.[41]
Danh sách dân số theo Shia[sửa | sửa mã nguồn]
Bảng bên dưới trong 3 cột đầu dựa theo số liệu tháng 10 năm 2009.[23][24]
Đàn áp[sửa | sửa mã nguồn]
Lịch sử quan hệ giữa Sunni-Shia từng diễn ra bạo lực, kể từ khi sự phát triển cạnh tranh của hai nhánh này. Quân sự được thành lập và giữ quyền kiểm soát chính phủ Umayyad, nhiều lãnh đạo Sunni đã đàn áp Shia như là mối đe dọa về cả quyền lực chính trị và tôn giáo.[42]
Các lãnh tụ Sunni dưới Umayyad tìm cách cách ly nhóm thiểu số Shia, và sau đó Abbasid trở mặt với đồng minh Shia của họ và cầm tù, đàn áp, và giết họ. Sự đàn áp Shia diễn ra trong suốt lịch sử của người đồng tôn giáo Sunni từng được thể hiện qua các tàn bạo và diệt chủng. Chiếm chỉ khoảng 10–15% toàn dân số Hồi giáo, như Shia vẫn là cộng đồng chịu thiệt thòi cho đến ngày nay tại nhiều quốc gia đa số là người Hồi giáo Sunni Ả Rập mà không có quyền hành tôn giáo và tổ chức của họ.[43]
Vào nhiều thời điểm khác nhau các nhóm Shia phải đối mặt với sự đàn áp.[44][45][46][47][48][49] Năm 1514, sultan, Selim I của Ottoman đã ra lệnh thảm sát 40.000 Shia Anatolia.[50] Theo Jalal Al-e-Ahmad, "Sultan Selim I đã thực hiện những điều này không lâu sau khi ông thông báo giết hại một người Shiite sẽ có thưởng như giết chết 70 người Công giáo."[51] Năm 1801, quân đội Al Saud-Wahhabi đã tấn công và sa thải Karbala, một đền thờ Shia ở miền đông Iraq thờ cái chết của Husayn.[52]
Tháng 3 năm 2011, chính phủ Malaysia đã tuyên bố Shia là "tà giáo" và cấm họ thúc đẩy niềm tin của họ đối với các người Hồi giáo khác, nhưng để họ tự do thực hiện niềm tin của họ.[53]
Mười hai Imam[sửa | sửa mã nguồn]
- ‘Alī ibn Abī Ṭālib (600–661), hay Amīru l-Mu'minīn "Commander of the Faithful" in Arabic and in Persian as Shāh-e Mardan "King of the Men"
- Ḥasan ibn ‘Alī (625–669), hay Al-Hasan al-Mujtaba
- Ḥusayn ibn ‘Alī (626–680), hay Al-Husayn ash-Shaheed
- ‘Alī ibn Ḥusayn (658–713), hay Ali Zayn-ul-'Abideen
- Muḥammad ibn ‘Alī (676–743), hay Muhammad al-Bāqir
- Ja‘far ibn Muḥammad (703–765), hay Ja'far aṣ-Ṣādiq
- Mūsá ibn Ja‘far (745–799), hay Mūsá al-Kāżim
- ‘Alī ibn Mūsá (765–818), hay Ali ar-Riża
- Muḥammad ibn ‘Alī (810–835), hay Muḥammad al-Jawad and Muḥammad at-Taqi
- ‘Alī ibn Muḥammad (827–868), hay ‘Alī al-Ḥādī and ‘Alī an-Naqī
- Ḥasan ibn ‘Alī (846–874), hay Hasan al Askari
- Muḥammad ibn Ḥasan (868–?), hay al-Hujjat ibn al-Ḥasan, Mahdī, Imāmu l-Aṣr
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă The New Encyclopædia Britannica, Jacob E. Safra, Chairman of the Board, 15th Edition, Encyclopædia Britannica, Inc., 1998, ISBN 0-85229-663-0, Vol 10, p. 738
- ^ "Esposito, John. "What Everyone Needs to Know about Islam." Oxford University Press, 2002 | ISBN 978-0-19-515713-0. p. 40
- ^ “From the article on Shii Islam in Oxford Islamic Studies Online”. Oxfordislamicstudies.com. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011.
- ^ Tabataba'i (1979), p. 76
- ^ God's rule: the politics of world religions - Page 146, Jacob Neusner - 2003
- ^ “Shīʿite”. Encyclopædia Britannica Online. 2010. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2010.
- ^ "Esposito, John. "What Everyone Needs to Know about Islam" Oxford University Press, 2002. ISBN 978-0-19-515713-0. p.40
- ^ “Mapping the Global Muslim Population”. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2014.
- ^ Duncan S. Ferguson, (2010),Exploring the Spirituality of the World Religions, p.192
- ^ Michael Makovsky (ngày 1 tháng 8 năm 2007). Churchill's Promised Land: Zionism and Statecraft. Yale University Press. tr. 110.
- ^ Sobhani 2001, tr. 97
- ^ Sobhani 2001, tr. 98
- ^ Momen 1985, tr. 15
- ^ “ʿALĪ B. ABĪ ṬĀLEB”. Iranicaonline.org. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2015.
- ^ Merriam-Webster's Encyclopedia of World Religions, Wendy Doniger, Consulting Editor, Merriam-Webster, Incorporated, Springfield, MA 1999, ISBN 0-87779-044-2, LoC: BL31.M47 1999, p. 525
- ^ "Esposito, John. "What Everyone Needs to Know about Islam" Oxford University Press, 2002. ISBN 978-0-19-515713-0. p. 46
- ^ The New Encyclopædia Britannica, Jacob E. Safra, Chairman of the Board, 15th Edition, Encyclopædia Britannica, Inc., 1998, ISBN 0-85229-663-0, Vol 22, p. 17.
- ^ “Event of Ghadir Khumm”. Al-islam.org. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011.
- ^ Bernards, Monique; Nawas, John (2005). Patronate And Patronage in Early And Classical Islam. BRILL. tr. 25. ISBN 978-90-04-14480-4.
- ^ The Last Sermon of Muhammad by Shia Accounts
- ^ “Religions”. CIA. The World Factbook. 2010. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2010.
- ^ “Shīʿite”. Encyclopædia Britannica Online. 2010. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2010.
- ^ a ă â b c d “Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population”. Pew Research Center. Ngày 7 tháng 10 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2010.
- ^ a ă â b Miller, Tracy biên tập (tháng 10 2009). Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population (PDF). Pew Research Center. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2009. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ “Quick guide: Sunnis and Shias”. BBC News. Ngày 11 tháng 12 năm 2006.
- ^ Soạn tại U.S.A. Atlas of the Middle East . Washington D.C: National Geographic (xuất bản 15 tháng 4 năm 2016). 2008. tr. 80–81. ISBN 978-1-4262-0221-6.
- ^ “International Religious Freedom Report 2010”. U.S. Government Department of State. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2010.
- ^ “How many Shia?”. Islamicweb.com. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011.
- ^ “International Religious Freedom Report for 2012”. US State Department. 2012.
- ^ “The New Middle East, Turkey, and the Search for Regional Stability” (PDF). Strategic Studies Institute. Tháng 4 năm 2008. tr. 87.
- ^ Shankland, David (2003). The Alevis in Turkey: The Emergence of a Secular Islamic Tradition. Routledge (UK). ISBN 0-7007-1606-8.
- ^ “Shia women too can initiate divorce” (PDF). Library of Congress Country Studies on Afghanistan. Tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2010.
Religion: Virtually the entire population is Muslim. Between 80 and 85 percent of Muslims are Sunni and 15 to 19 percent, Shia.
- ^ “Afghanistan”. Central Intelligence Agency (CIA). The World Factbook on Afghanistan. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2010.
Religions: Sunni Muslim 80%, Shia Muslim 19%, other 1%
- ^ al-Qudaihi, Anees (ngày 24 tháng 3 năm 2009). “Saudi Arabia's Shia press for rights”. BBC Arabic Service. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2009.
- ^ Leonard Leo. International Religious Freedom (2010): Annual Report to Congress. DIANE Publishing. tr. 261–. ISBN 978-1-4379-4439-6. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2012.
- ^ Nigeria: 'No Settlement With Iran Yet', Paul Ohia, allAfrica - This Day, ngày 16 tháng 11 năm 2010
- ^ Helene Charton-Bigot, Deyssi Rodriguez-Torres. Nairobi Today. the Paradox of a Fragmented City. African Books Collective, 2010. ISBN 9987-08-093-6, ISBN 978-9987-08-093-9. Pg 239
- ^ Heinrich Matthée (2008). Muslim Identities and Political Strategies: A Case Study of Muslims in the Greater Cape Town Area of South Africa, 1994-2000. kassel university press GmbH. tr. 136–. ISBN 978-3-89958-406-6. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2012.
- ^ Mohamed Diriye Abdullahi. Culture and customs of Somalia. Greenwood Publishing Group, 2001. ISBN 0-313-31333-4, ISBN 978-0-313-31333-2. Pg 55
- ^ Yasurō Hase; Hiroyuki Miyake; Fumiko Oshikawa (2002). South Asian migration in comparative perspective, movement, settlement and diaspora. Japan Center for Area Studies, National Museum of Ethnology. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2012.
- ^ “Discrimination towards Shia in Saudi Arabia”. Wsws.org. Ngày 8 tháng 10 năm 2001. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011.
- ^ “The Origins of the Sunni/Shia split in Islam”. Islamfortoday.com. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011.
- ^ Nasr,Vali (2006). The Shia Revival: How Conflicts Within Islam Will Shape the Future. W.W. Norton & Company Inc. ISBN 978-0-393-06211-3 p. 52-53
- ^ (Ya'qubi; vol.lll, pp. 91–96, and Tarikh Abul Fida', vol. I, p. 212.)
- ^ The Psychologies in Religion, E. Thomas Dowd and Stevan Lars Nielsen, chapter 14. Books.google.com. Ngày 22 tháng 2 năm 2006. ISBN 978-0-8261-2856-0. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011.
- ^ “Basra handover completed”. Inthenews.co.uk. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011.
- ^ Maddox, Bronwen (ngày 30 tháng 12 năm 2006). “Hanging will bring only more bloodshed”. The Times (London). Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2010.
- ^ “Al-Ahram Weekly | Region | Shi'ism or schism”. Weekly.ahram.org.eg. Ngày 17 tháng 3 năm 2004. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011.
- ^ The Shia, Ted Thornton, NMH, Northfield Mount Hermon[liên kết hỏng]
- ^ George C. Kohn (2007.) Dictionary of Wars. Infobase Publishing. p.385. ISBN 0-8160-6577-2
- ^ Al-e Ahmad, Jalal. Plagued by the West (Gharbzadegi), translated by Paul Sprachman. Delmor, NY: Center for Iranian Studies, Columbia University, 1982.
- ^ "Saudi Arabia – The Saud Family and Wahhabi Islam". Library of Congress Country Studies.
- ^ Malaysia bans Shias for promoting their faith
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Encyclopaedia Britannica Online. Encyclopaedia Britannica, Inc.
- Encyclopædia Iranica. Center for Iranian Studies, Columbia University. ISBN 1-56859-050-4.
- Martin, Richard C. Encyclopaedia of Islam and the Muslim world; vol.1. MacMillan. ISBN 0-02-865604-0.
- Corbin, Henry (1993 (original French 1964)). History of Islamic Philosophy, Translated by Liadain Sherrard, Philip Sherrard. London; Kegan Paul International in association with Islamic Publications for The Institute of Ismaili Studies. ISBN 0710304161. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- Dakake, Maria Massi (2008). The Charismatic Community: Shi'ite Identity in Early Islam. SUNY Press. ISBN 0791470334.
- Holt, P. M.; Bernard Lewis (28 tháng 11 năm 1977). Cambridge History of Islam, Vol. 1. Cambridge University Press. ISBN 0521291364.
- Lapidus, Ira (2002). A History of Islamic Societies (ấn bản 2). Cambridge University Press. ISBN 978-0521779333.
- Momen, Moojan (1985). An Introduction to Shi‘i Islam: The History and Doctrines of Twelve. Yale University Press. ISBN 0300035314.
- Sachedina, Abdulaziz Abdulhussein (1988). The Just Ruler (al-sultān Al-ʻādil) in Shīʻite Islam: The Comprehensive Authority of the Jurist in Imamite Jurisprudence. Oxford University Press US. ISBN 0195119150.
- Tabatabaei, Sayyid Mohammad Hosayn; Seyyed Hossein Nasr (translator) (1979). Shi'ite Islam. Suny press. ISBN 0-87395-272-3.
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Corbin, Henry (1993). History of Islamic Philosophy, translated by Liadain Sherrard and Philip Sherrard. Kegan Paul International in association with Islamic Publications for The Institute of Ismaili Studies. ISBN 0710304161.
- Halm, Heinz (2004). Shi'ism. Edinburgh University Press. ISBN 0748618880.
- Halm, Heinz (2007). The Shi'ites: A Short History. Markus Wiener Pub. ISBN 1558764372.
- Lalani, Arzina R. (2000). Early Shi'i Thought: The Teachings of Imam Muhammad Al-Baqir. I.B.Tauris. ISBN 1860644341.
- Momen, Moojan (1985). An Introduction to Shi'i Islam: The History and Doctrines of Twelver Shi'ism. Yale University Press. ISBN 0300034997.
- Moosa, Matti (1988). Extremist Shiites: The Ghulat Sects. Syracuse University Press. ISBN 0815624115.
- Nasr, Seyyed Hossein; Hamid Dabashi (1989). Expectation of the Millennium: Shiʻism in History. SUNY Press. ISBN 0-88706-843-X.
- Rogerson, Barnaby (2007). The Heirs of Muhammad: Islam's First Century and the Origins of the Sunni Shia split. Overlook Press. ISBN 1585678961.
- Wollaston, Arthur N. (2005). The Sunnis and Shias. Kessinger Publishing. ISBN 1425479162.
- http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=189&letter=A
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Shii Islam in Oxford Islamic Studies Online
- A Shi'i/Sunni debate
- A Shi'ite Encyclopedia
- Why they became Shi'a
- Shi'ite an article in Encyclopedia Britannica online
- Patheos Library - Shi'a Islam
- Shi'ite Doctrine by Mohammed Ali Amir-Moezzi an article in Encyclopedia Iranica
- Ahlul Bayt Digital Islamic Library Project (Twelver)
- Shia Source
- shia newspaper
- Rafed Network for Cultural Development (Twelver)
- Imam Al-Khoei Foundation (Twelver)
- Official Website of Nizari Ismaili (Ismaili)
- Official Website of Alavi Bohra (Ismaili)
- Dawoodi Bohra (Ismaili)
- The Institute of Ismaili Studies (Ismaili)
- Shia tại DMOZ
- Institute for Interreligious Dialogue, Tehran
- al-shia.org Aalulbayt Global Informations Center
- Roshd Islamic - Shia Website
Lỗi chú thích: Đã tìm thấy thẻ
<ref> với tên nhóm “lower-alpha”, nhưng không tìm thấy thẻ tương ứng
<references group="lower-alpha"/> tương ứng, hoặc thẻ đóng
</ref> bị thiếu

markdown:
# Hồi giáo Shia
**Hồi giáo Shia** ( [tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp): شيعة **Shī‘ah**, thường đọc là **Shi'a**), là giáo phái lớn thứ hai của [đạo Hồi](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o), sau [Hồi giáo Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni).
"Shia" là tên rút gọn của một thành ngữ lịch sử
*Shī‘atu ‘Alī* (شيعة علي), nghĩa là người theo [Ali](/wiki/Ali_bin_Abu_Talib), con rể của [Muhammad](/wiki/Muhammad), người được người Shia tin là người kế tục Muhammad. [[1]](#cite_note-Britannica738-1)
Hồi giáo Shia được dựa theo kinh
[Quran](/wiki/Quran) và thông điệp của nhà tiên tri [Muhammad](/wiki/Muhammad) chứng thực trong [hadith](/wiki/Hadith) được ghi nhận bởi Shia, và các quyển sách được coi là thiêng liêng đối với Shia ( [Nahj al-Balagha](/w/index.php?title=Nahj_al-Balagha&action=edit&redlink=1)). [[2]](#cite_note-Esposito.2C_John_2002._p._40-2) Ngược lại với các dòng Hồi giáo khác, Shia tin rằng chỉ có Chúa trời có quyền chọn người đại diện để bảo vệ Hồi Giáo, Quran và [3] *. Do đó, Shia xem Ali, con trai nuôi của Muhammad, được xem là người được kính trọng và được bổ nhiệm thiêng liêng, là người kế thừa hơp pháp của Muhammad, và là Imam đầu tiên. Trong nhiều thế kỷ sau khi Muhammad chết, Shia đã mở rộng học thuyết "Imami" này đối với gia đình Muhammad,* [sharia](/wiki/Sharia) *("the People of the House"), và những cá nhân nhất định trong số hậu duệ của ông, được gọi là* [Ahl al-Bayt](/w/index.php?title=Ahl_al-Bayt&action=edit&redlink=1) *Imams*, những người mà họ tin rằng có quyền về tinh thần và chính trị trong cộng đồng, không thể sai lầm, và những đặc điểm gần như thần thánh khác.
Mặc dù có vô số phân nhánh của Shia, Hồi giáo Shia hiện đại được chia thành 3 nhóm chính:
[Twelver](/w/index.php?title=Twelver&action=edit&redlink=1), [Ismaili](/w/index.php?title=Ismaili&action=edit&redlink=1) và [Zaidiyyah](/w/index.php?title=Zaidiyyah&action=edit&redlink=1). [[4]](#cite_note-4) [[5]](#cite_note-5) [[6]](#cite_note-Britannica-6) Twelver Shia ( [7] *Ithnā'ashariyyah*) là chi nhánh lớn nhất của Hồi giáo Shia, và từ Shia thường được dùng ngầm định để chỉ Twelvers Shia. Tính đến năm 2009 người Hồi giáo Shia chiếm 10-13% dân số Hồi giáo trên thế giới, người Shia gồm 11-14% dân số Hồi giáo ở khu vực [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng)- [Bắc Phi](/wiki/B%E1%BA%AFc_Phi), và từ 68% đến 80% của người Shia sinh sống ở bốn nước: [Iran](/wiki/Iran), [Pakistan](/wiki/Pakistan), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)và [Iraq](/wiki/Iraq). [[8]](#cite_note-PEW2009-8)
## Mục lục
## Từ nguyên[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=1)]
Từ
*Shia* ( [tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp): شيعة *shīʻah* /ˈʃiːʕa/) nghĩa là những người đi theo và là dạng từ rút gọn của cụm từ lịch sử [9] *shīʻatu ʻAlī*(شيعة علي /ˈʃiːʕatu ˈʕaliː/), nghĩa là "những người theo Ali", "phe của Ali", hoặc "phe phái của Ali". [[1]](#cite_note-Britannica738-1)
Từ Shia có nghĩa là "giáo phái" hay "phe". Các từ số nhiều là شيع, và số ít là شائع, Shaih, từ được
[Winston Churchill](/wiki/Winston_Churchill) sử dụng trong một cuộc thảo luận về các hình thức tôn giáo của Iraq ngày nay. [[10]](#cite_note-Churchill-10)
Hiện nay, từ Shia dùng để chỉ những người Hồi giáo tin vào sự lãnh đạo của cộng đồng thời hậu Muhammad thuộc về Ali và những người kế nhiệm ông. Nawbakhti cho rằng Shia dùng để chỉ một nhóm người Hồi giáo mà tại thời điểm Mohammad và sau đó coi Ali là Imam và Caliph.
Al-Shahrastani cho rằng Shia đề cập đến những người tin rằng Ali được Mohammad chỉ định như là người thừa kế, Imam và Caliph. [11] [[12]](#cite_note-12)
## Niềm tin[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=2)]
### Ali là người kế tục[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=3)]
Người Hồi giáo Shia tin rằng chỉ là một vị tiên tri được Thiên Chúa chỉ định, chỉ có Chúa mới có đặc quyền bổ nhiệm người kế vị tiên tri của mình. Họ tin rằng Thiên Chúa đã chọn Ali là người kế nhiệm của Muhammad, làm khalip đầu tiên (Khalifa, người đứng đầu nhà nước) của đạo Hồi. Những người Hồi giáo Shia tin rằng, Mohammad chỉ định Ali làm người kế nhiệm theo lệnh của Thiên Chúa.
[[13]](#cite_note-13) [[14]](#cite_note-14)
Ali là em họ đầu tiên của Muhammad và là người thân cận nhất của ông. Ali cũng đã kết hôn với con gái của Muhammad (Fatimah).
[[15]](#cite_note-Merriam-Webster_1999.2C_p._525-15) Ali cuối cùng trở thành caliph Hồi giáo (Sunni) thứ tư. [16] [[17]](#cite_note-The_New_Encyclop.C3.A6dia_Britannica_1998.2C_p._17-17)
Sau cuộc hành hương chia tay, Muhammad đã ra lệnh tập hợp người Hồi giáo tại hồ Khumm và đó là nơi người Hồi giáo Shia tin rằng Muhammad đề cử Ali là người kế nhiệm ông. Buổi diễn thuyết tại hồ Khumm được thuật lại vào ngày 18 của Dhu al-Hijjah 10 AH theo lịch Hồi giáo (10 tháng 3 632 AD) tại một nơi gọi là Ghadir Khumm, nằm gần thành phố al-Juhfah, Saudi Arabia
, trong đó Muhammad nói: [18]
Hỡi mọi người! Hãy suy ngẫm Kinh Qur'an và hiểu chất thơ của nó. Hãy nhìn vào những câu rõ ràng và không chạy theo các đoạn không rõ ràng, vì ngoài Allah, không ai có thể giải thích cho bạn những cảnh báo của nó và bí ẩn của nó, cũng không phải bất cứ ai phải làm rõ những ý nghĩa của nó, hơn là so với việc mà tôi đã nắm tay Thiên Chúa, đặt nó bên cạnh bản thân mình, [và nâng cánh tay của Người,] đấng tối cao mà tôi thông báo cho bạn rằng bất cứ ai đi theo tôi
(Mawla [a])), thì Ali cũng là chủ của người đó (Mawla); và Ali là Ibn Abi Talib của tôi, anh trai của tôi, người thi hành ý muốn của tôi (Wasiyyi), người được bổ nhiệm làm người giám hộ và người lãnh đạo của bạn do Allah hùng mạnh gửi xuống cho tôi. [a] [[20]](#cite_note-21)
## Các cộng đồng Shia[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=4)]
### Nhân khẩu học[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=5)]
Theo thống kê, 10-20% tín đồ Hồi giáo là người theo Shi'a,
[[21]](#cite_note-CIA-22) [[22]](#cite_note-BritannicaShiite1-23) [[23]](#cite_note-PRC-24) đến 200 triệu tín đồ Hồi giáo Shi'a trên toàn cầu năm 2009. [24] Họ sống chủ yếu ở các quốc gia Iran, Iraq, Azerbaijan và Bahrain [[23]](#cite_note-PRC-24) Họ chiếm 36,3% toàn bộ dân số địa phương và 38,6% dân số theo đạo Hồi ở Trung Đông. [[25]](#cite_note-26) [[26]](#cite_note-27)
Hồi giáo Shia chiếm 30% dân số Lebanon,
hơn 45% dân số Yemen, [27] 30%-40% cư dân Kuwait (không có con số về những người không phải cư dân Kuwait), [[28]](#cite_note-29) [[29]](#cite_note-irfr2012-30) hơn 20% ở Thổ Nhĩ Kỳ, [[30]](#cite_note-ssi-31) [[23]](#cite_note-PRC-24) 10–20% dân số Pakistan, [[31]](#cite_note-32) và 10-19% dân số Afghanistan. [[23]](#cite_note-PRC-24) [[32]](#cite_note-lcweb2.loc.gov-33) [[33]](#cite_note-CIAAFG-34)
Ả Rập Saudi có nhiều cộng đồng Shia riêng biệt bao gồm Twelver
[Baharna](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Bahrani&action=edit&redlink=1) ở tỉnh Đông và [Nakhawila](/w/index.php?title=Nakhawila&action=edit&redlink=1) của Medina, và Ismaili [Sulaymani](/w/index.php?title=Sulaymani&action=edit&redlink=1) và Zaidiyyah của [Najran](/w/index.php?title=Najran&action=edit&redlink=1). Ước tính số công dân Shia vào khoảng 2-4triệu, chiếm khoảng 15% dân số địa phương. [[34]](#cite_note-35)
Các cộng đồng Shia đáng kể ở các vùng ven biển của
[Tây Sumatra](/wiki/T%C3%A2y_Sumatra) và [Aceh](/wiki/Aceh) ở Indonesia (xem [Tabuik](/w/index.php?title=Tabuik&action=edit&redlink=1)). Sự hiện diện của người theo Shia là không đáng kể ở Đông Nam Á, nơi mà người theo đạo Hồi chủ yếu là Sunni. [35]
Cộng đồng Shia thiểu số đáng kể có mặt ờ Nigeria, hình thành kỷ nguyên hiện đại chuyển đổi thành phong trào Shia tập trung quanh các bang
[Kano](/w/index.php?title=Bang_Kano&action=edit&redlink=1) và [Sokoto](/w/index.php?title=Bang_Sokoto&action=edit&redlink=1). [[23]](#cite_note-PRC-24) [[24]](#cite_note-mgmpPRC-25) Nhiều quốc gia châu Phi như Kenya, [36] Nam Phi, [[37]](#cite_note-Nairobi-38) Somalia, [[38]](#cite_note-Matth.C3.A9e2008-39) vv. cũng có những cộng đồng dân cư nhỏ của các dòng Shia khác nhau, chủ yếu là những người di cư từ Nam Á trong thời kỳ thuộc địa như [[39]](#cite_note-40) [Khoja](/w/index.php?title=Khoja&action=edit&redlink=1). [[40]](#cite_note-HaseMiyake2002-41)
Theo người Hồi giáo Shia, một trong những tồn tại trong việc ước tính dân số người Shia là trừ khi Shia hình thành một cộng đồng thiểu số đáng kể ở các quốc gia Hồi Giáo, toàn bộ dân số thường chỉ liệt kê là Sunni. Tuy nhiên, việc tính loại trừ là không đúng thực chất, và không chính xác đối với kích thức của mỗi dòng. Ví dụ, 1926 sự trỗi dây của
[Nhà Saud](/wiki/Nh%C3%A0_Saud) ở Ả Rập tạo ra phân biệt đối xử với Shia. [[41]](#cite_note-saudi-42)
### Danh sách dân số theo Shia[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=6)]
Bảng bên dưới trong 3 cột đầu dựa theo số liệu tháng 10 năm 2009.
[[23]](#cite_note-PRC-24) [[24]](#cite_note-mgmpPRC-25)
|Quốc gia||Số người theo Shi'a||% dân số theo đạo Hồi là người Shi'a||% số dân Shi'a toàn cầu|
|
|[Pakistan](/wiki/Pakistan) [India](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Iraq](/wiki/Iraq) [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) [Yemen](/wiki/Yemen) [Azerbaijan](/wiki/Azerbaijan) [Afghanistan](/wiki/Afghanistan) [Syria](/wiki/Syria) [Ả Rập Saudi](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Saudi) [Nigeria](/wiki/Nigeria) [Libăng](/wiki/Liban) [Tanzania](/wiki/Tanzania) [Kuwait](/wiki/Kuwait) [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bahrain](/wiki/Bahrain) [Tajikistan](/wiki/Tajikistan) [Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất](/wiki/C%C3%A1c_Ti%E1%BB%83u_v%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Oman](/wiki/Oman) [Liên hiệp Anh](/wiki/Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh)
### Đàn áp[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=7)]
Lịch sử quan hệ giữa Sunni-Shia từng diễn ra bạo lực, kể từ khi sự phát triển cạnh tranh của hai nhánh này. Quân sự được thành lập và giữ quyền kiểm soát chính phủ Umayyad, nhiều lãnh đạo Sunni đã đàn áp Shia như là mối đe dọa về cả quyền lực chính trị và tôn giáo.
[[42]](#cite_note-43)
Các lãnh tụ Sunni dưới Umayyad tìm cách cách ly nhóm thiểu số Shia, và sau đó Abbasid trở mặt với đồng minh Shia của họ và cầm tù, đàn áp, và giết họ. Sự đàn áp Shia diễn ra trong suốt lịch sử của người đồng tôn giáo Sunni từng được thể hiện qua các tàn bạo và diệt chủng. Chiếm chỉ khoảng 10–15% toàn dân số Hồi giáo, như Shia vẫn là cộng đồng chịu thiệt thòi cho đến ngày nay tại nhiều quốc gia đa số là người Hồi giáo Sunni Ả Rập mà không có quyền hành tôn giáo và tổ chức của họ.
[[43]](#cite_note-44)
Vào nhiều thời điểm khác nhau các nhóm Shia phải đối mặt với sự đàn áp.
[[44]](#cite_note-45) [[45]](#cite_note-46) [[46]](#cite_note-47) [[47]](#cite_note-48) [[48]](#cite_note-49) Năm 1514, [49] [sultan](/wiki/Sultan), [Selim I](/wiki/Selim_I)của [Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman)đã ra lệnh thảm sát 40.000 Shia Anatolia. Theo [[50]](#cite_note-51) [Jalal Al-e-Ahmad](/w/index.php?title=Jalal_Al-e-Ahmad&action=edit&redlink=1), "Sultan Selim I đã thực hiện những điều này không lâu sau khi ông thông báo giết hại một người Shiite sẽ có thưởng như giết chết 70 người Công giáo." Năm 1801, quân đội Al Saud- [[51]](#cite_note-52) [Wahhabi](/w/index.php?title=Wahhabi&action=edit&redlink=1)đã tấn công và sa thải [Karbala](/w/index.php?title=Karbala&action=edit&redlink=1), một đền thờ Shia ở miền đông Iraq thờ cái chết của Husayn. [[52]](#cite_note-53)
Tháng 3 năm 2011, chính phủ Malaysia đã tuyên bố Shia là "tà giáo" và cấm họ thúc đẩy niềm tin của họ đối với các người Hồi giáo khác, nhưng để họ tự do thực hiện niềm tin của họ.
[[53]](#cite_note-54)
## Mười hai Imam[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=8)] [‘Alī ibn Abī Ṭālib](/wiki/Ali_bin_Abu_Talib)(600–661), hay *Amīru l-Mu'minīn*"Commander of the Faithful" in Arabic and in Persian as *Shāh-e Mardan*"King of the Men" [Ḥasan ibn ‘Alī](/w/index.php?title=Hassan_ibn_Ali&action=edit&redlink=1)(625–669), hay *Al-Hasan al-Mujtaba* [Ḥusayn ibn ‘Alī](/w/index.php?title=Hussain_ibn_Ali&action=edit&redlink=1)(626–680), hay *Al-Husayn ash-Shaheed* [‘Alī ibn Ḥusayn](/w/index.php?title=Zayn_al-Abidin&action=edit&redlink=1)(658–713), hay *Ali Zayn-ul-'Abideen* [Muḥammad ibn ‘Alī](/w/index.php?title=Muhammad_al-Baqir&action=edit&redlink=1)(676–743), hay *Muhammad al-Bāqir* [Ja‘far ibn Muḥammad](/w/index.php?title=Ja%27far_as-Sadiq&action=edit&redlink=1)(703–765), hay *Ja'far aṣ-Ṣādiq* [Mūsá ibn Ja‘far](/w/index.php?title=Musa_al-Kadhim&action=edit&redlink=1)(745–799), hay *Mūsá al-Kāżim* [‘Alī ibn Mūsá](/w/index.php?title=Ali_ar-Rida&action=edit&redlink=1)(765–818), hay *Ali ar-Riża* [Muḥammad ibn ‘Alī](/w/index.php?title=Muhammad_at_Taqi&action=edit&redlink=1)(810–835), hay *Muḥammad al-Jawad*and *Muḥammad at-Taqi* [‘Alī ibn Muḥammad](/w/index.php?title=Ali_al-Hadi&action=edit&redlink=1)(827–868), hay *‘Alī al-Ḥādī*and *‘Alī an-Naqī* [Ḥasan ibn ‘Alī](/w/index.php?title=Hasan_al_Askari&action=edit&redlink=1)(846–874), hay *Hasan al Askari* [Muḥammad ibn Ḥasan](/w/index.php?title=Muhammad_al-Mahdi&action=edit&redlink=1)(868–?), hay *al-Hujjat ibn al-Ḥasan*, *Mahdī*, *Imāmu l-Aṣr*
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=9)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=10)]
- ^
**a** [The New Encyclopædia Britannica, Jacob E. Safra, Chairman of the Board, 15th Edition, Encyclopædia Britannica, Inc., 1998,](#cite_ref-Britannica738_1-1) **ă** [ISBN 0-85229-663-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0852296630), Vol 10, p. 738 **"Esposito, John. "What Everyone Needs to Know about Islam." Oxford University Press, 2002 |** [^](#cite_ref-Esposito.2C_John_2002._p._40_2-0) [ISBN 978-0-19-515713-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780195157130). p. 40 [^](#cite_ref-3) [“From the article on Shii Islam in Oxford Islamic Studies Online”](http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e2189?_hi=26&_pos=238). Oxfordislamicstudies.com. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011. **Tabataba'i (1979), p. 76** [^](#cite_ref-4) **God's rule: the politics of world religions - Page 146, Jacob Neusner - 2003** [^](#cite_ref-5) [^](#cite_ref-Britannica_6-0) [“Shīʿite”](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/540503/Shiite). [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica)Online. 2010. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2010. **"Esposito, John. "What Everyone Needs to Know about Islam" Oxford University Press, 2002.** [^](#cite_ref-7) [ISBN 978-0-19-515713-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780195157130). p.40 [^](#cite_ref-PEW2009_8-0) [“Mapping the Global Muslim Population”](http://www.pewforum.org/2009/10/07/mapping-the-global-muslim-population/). Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2014. **Duncan S. Ferguson, (2010),** [^](#cite_ref-9) [, p.192](http://books.google.com/books?id=BPwHem3bV9sC&pg=PA192&dq=shia+means+follower+Duncan+S.+Ferguson&hl=en&ei=-00XTvfeGYao8QP91tUU&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCgQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false) *Exploring the Spirituality of the World Religions* **Michael Makovsky (ngày 1 tháng 8 năm 2007).** [^](#cite_ref-Churchill_10-0) [. Yale University Press. tr. 110.](http://books.google.com/books?id=eRR47SRANjAC&pg=PA110&lpg=PA110&dq=shaih+churchill&source=bl&ots=OLAV29I5hK&sig=drNi4hdQ1JnJRHCCKM-Kfft7ICU&hl=en&sa=X&ei=4f7fU8zTL8ekigLt0oGQDw&ved=0CEAQ6AEwAw#v=onepage&q=shaih%20churchill&f=false) *Churchill's Promised Land: Zionism and Statecraft* [^](#cite_ref-11) [Sobhani 2001](#CITEREFSobhani2001), tr. 97 [^](#cite_ref-12) [Sobhani 2001](#CITEREFSobhani2001), tr. 98 [^](#cite_ref-13) [Momen 1985](#CITEREFMomen1985), tr. 15 [^](#cite_ref-14) [“ʿALĪ B. ABĪ ṬĀLEB”](http://www.iranicaonline.org/articles/shiite-doctrine). Iranicaonline.org. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2015. **Merriam-Webster's Encyclopedia of World Religions, Wendy Doniger, Consulting Editor, Merriam-Webster, Incorporated, Springfield, MA 1999,** [^](#cite_ref-Merriam-Webster_1999.2C_p._525_15-0) [ISBN 0-87779-044-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0877790442), LoC: BL31.M47 1999, p. 525 **"Esposito, John. "What Everyone Needs to Know about Islam" Oxford University Press, 2002.** [^](#cite_ref-Esposito.2C_John_2002._p._46_16-0) [ISBN 978-0-19-515713-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780195157130). p. 46 **The New Encyclopædia Britannica, Jacob E. Safra, Chairman of the Board, 15th Edition, Encyclopædia Britannica, Inc., 1998,** [^](#cite_ref-The_New_Encyclop.C3.A6dia_Britannica_1998.2C_p._17_17-0) [ISBN 0-85229-663-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0852296630), Vol 22, p. 17. [^](#cite_ref-18) [“Event of Ghadir Khumm”](http://www.al-islam.org/ghadir/incident.htm). Al-islam.org. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011. **Bernards, Monique; Nawas, John (2005).** [^](#cite_ref-19) [. BRILL. tr.](http://books.google.com/books?id=RqdcXWARYCQC) *Patronate And Patronage in Early And Classical Islam* [25](http://books.google.co.uk/books?id=RqdcXWARYCQC&pg=PA25). [ISBN](/wiki/ISBN) [978-90-04-14480-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-90-04-14480-4). [^](#cite_ref-21) [The Last Sermon of Muhammad by Shia Accounts](https://vi.wikisource.org/wiki/The_Last_Sermon_of_Muhammad_by_Shia_Accounts) [^](#cite_ref-CIA_22-0) [“Religions”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html). *.* [CIA](/wiki/CIA) [The World Factbook](/wiki/The_World_Factbook). 2010. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2010. [^](#cite_ref-BritannicaShiite1_23-0) [“Shīʿite”](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/540503/Shiite). Encyclopædia Britannica Online. 2010. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2010.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** [“Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population”](http://www.pewforum.org/2009/10/07/mapping-the-global-muslim-population/). *. Ngày 7 tháng 10 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2010.* [Pew Research Center](/w/index.php?title=Pew_Research_Center&action=edit&redlink=1)
- ^
**a** **ă** **â** [Miller, Tracy biên tập (tháng 10 2009).](#cite_ref-mgmpPRC_25-3) **b** [(PDF).](http://pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf) *Mapping the Global Muslim Population: A Report on the Size and Distribution of the World's Muslim Population* [Pew Research Center](/w/index.php?title=Pew_Research_Center&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2009. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-26) [“Quick guide: Sunnis and Shias”](http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/6213248.stm). *BBC News*. Ngày 11 tháng 12 năm 2006. **Soạn tại U.S.A.** [^](#cite_ref-27) *Atlas of the Middle East*. Washington D.C: [National Geographic](/wiki/National_Geographic_Society)(xuất bản 15 tháng 4 năm 2016). 2008. tr. 80–81. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-4262-0221-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-4262-0221-6). [^](#cite_ref-28) [“International Religious Freedom Report 2010”](http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2010/148830.htm). U.S. Government Department of State. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2010. [^](#cite_ref-29) [“How many Shia?”](http://islamicweb.com/beliefs/cults/shia_population.htm). Islamicweb.com. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011. [^](#cite_ref-irfr2012_30-0) [“International Religious Freedom Report for 2012”](http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/religiousfreedom/index.htm?year=2012&dlid=208398#wrapper). *. 2012.* [US State Department](/w/index.php?title=US_State_Department&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-ssi_31-0) [“The New Middle East, Turkey, and the Search for Regional Stability”](http://www.strategicstudiesinstitute.army.mil/pdffiles/pub861.pdf)(PDF). *. Tháng 4 năm 2008. tr. 87.* [Strategic Studies Institute](/w/index.php?title=Strategic_Studies_Institute&action=edit&redlink=1) **Shankland, David (2003).** [^](#cite_ref-32) [. Routledge (UK).](http://books.google.com/?id=lFFRzTqLp6AC&pg=PP1&lpg=PP1&dq=Religion+in+Turkey) *The Alevis in Turkey: The Emergence of a Secular Islamic Tradition* [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7007-1606-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7007-1606-8). [^](#cite_ref-lcweb2.loc.gov_33-0) [“Shia women too can initiate divorce”](http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Afghanistan.pdf)(PDF). [Library of Congress Country Studies](/w/index.php?title=Library_of_Congress_Country_Studies&action=edit&redlink=1)on Afghanistan. Tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2010. *Religion: Virtually the entire population is Muslim. Between 80 and 85 percent of Muslims are Sunni and 15 to 19 percent, Shia.* [^](#cite_ref-CIAAFG_34-0) [“Afghanistan”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af®ionCode=sas&#af). *.* [Central Intelligence Agency](/wiki/Central_Intelligence_Agency)(CIA) [The World Factbook](/wiki/The_World_Factbook)on Afghanistan. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2010.
Religions: Sunni Muslim 80%, Shia Muslim 19%, other 1%
**al-Qudaihi, Anees (ngày 24 tháng 3 năm 2009).** [^](#cite_ref-35) [“Saudi Arabia's Shia press for rights”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/7959531.stm). BBC Arabic Service. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2009. **Leonard Leo.** [^](#cite_ref-Leo_36-0) [. DIANE Publishing. tr. 261–.](http://books.google.com/books?id=eYSA2uew3CUC&pg=PA261) *International Religious Freedom (2010): Annual Report to Congress* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-4379-4439-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-4379-4439-6). Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2012. [^](#cite_ref-37) [Nigeria: 'No Settlement With Iran Yet'](http://allafrica.com/stories/201011170502.html), Paul Ohia, allAfrica - This Day, ngày 16 tháng 11 năm 2010 **Helene Charton-Bigot, Deyssi Rodriguez-Torres.** [^](#cite_ref-Nairobi_38-0) *Nairobi Today. the Paradox of a Fragmented City*. African Books Collective, 2010. [ISBN 9987-08-093-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9987080936), [ISBN 978-9987-08-093-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9789987080939). [Pg 239](http://books.google.com/books?id=SLX9n4fG5V8C&pg=PA239&dq=dawoodi+bohra+democratic&hl=en&ei=oWEVTefrKYjGsAPwnOCICg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CDQQ6AEwAw#v=onepage&q=dawoodi%20bohra%20democratic&f=false) **Heinrich Matthée (2008).** [^](#cite_ref-Matth.C3.A9e2008_39-0) [. kassel university press GmbH. tr. 136–.](http://books.google.com/books?id=hwGjbDurQ5IC&pg=PA136) *Muslim Identities and Political Strategies: A Case Study of Muslims in the Greater Cape Town Area of South Africa, 1994-2000* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-3-89958-406-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-3-89958-406-6). Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2012. **Mohamed Diriye Abdullahi.** [^](#cite_ref-40) *Culture and customs of Somalia*. Greenwood Publishing Group, 2001. [ISBN 0-313-31333-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0313313334), [ISBN 978-0-313-31333-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780313313332). [Pg 55](http://books.google.com/books?id=2Nu918tYMB8C&pg=PA55&dq=shia+islam+somalia&hl=en&ei=JUgJTaHxHIH58AbazZWhAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCwQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false) **Yasurō Hase; Hiroyuki Miyake; Fumiko Oshikawa (2002).** [^](#cite_ref-HaseMiyake2002_41-0) [. Japan Center for Area Studies, National Museum of Ethnology. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2012.](http://books.google.com/books?id=Qh0EAQAAIAAJ) *South Asian migration in comparative perspective, movement, settlement and diaspora* [^](#cite_ref-saudi_42-0) [“Discrimination towards Shia in Saudi Arabia”](http://www.wsws.org/articles/2001/oct2001/saud-o08.shtml). Wsws.org. Ngày 8 tháng 10 năm 2001. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011. [^](#cite_ref-43) [“The Origins of the Sunni/Shia split in Islam”](http://www.islamfortoday.com/shia.htm). Islamfortoday.com. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011. **Nasr,Vali (2006).** [^](#cite_ref-44) *The Shia Revival: How Conflicts Within Islam Will Shape the Future*. W.W. Norton & Company Inc. [ISBN 978-0-393-06211-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780393062113)p. 52-53 [^](#cite_ref-45) *(*, and [Ya'qubi](/w/index.php?title=Ya%27qubi&action=edit&redlink=1); vol.lll, pp. 91–96 [Tarikh Abul Fida](/w/index.php?title=Tarikh_Abul_Fida&action=edit&redlink=1)', vol. I, p. 212.) [^](#cite_ref-46) [. Books.google.com. Ngày 22 tháng 2 năm 2006.](http://books.google.com/?id=PcKBtc8bymoC&pg=PA237&dq=shia+persecution) *The Psychologies in Religion, E. Thomas Dowd and Stevan Lars Nielsen, chapter 14* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8261-2856-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8261-2856-0). Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011. [^](#cite_ref-47) [“Basra handover completed”](http://www.inthenews.co.uk/news/autocodes/countries/iraq/basra-handover-completed-$1179488.htm). Inthenews.co.uk. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011. **Maddox, Bronwen (ngày 30 tháng 12 năm 2006).** [^](#cite_ref-48) [“Hanging will bring only more bloodshed”](http://www.timesonline.co.uk/article/0,,30809-2523714,00.html). *The Times*(London). Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2010. [^](#cite_ref-49) [“Al-Ahram Weekly | Region | Shi'ism or schism”](http://weekly.ahram.org.eg/2004/681/re2.htm). Weekly.ahram.org.eg. Ngày 17 tháng 3 năm 2004. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2011. [^](#cite_ref-50) [The Shia, Ted Thornton, NMH, Northfield Mount Hermon](http://www.nmhschool.org/tthornton/mehistorydatabase/shia.php) **George C. Kohn (2007.)** [^](#cite_ref-51) *Dictionary of Wars*. Infobase Publishing. p.385. [ISBN 0-8160-6577-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0816065772) **Al-e Ahmad, Jalal.** [^](#cite_ref-52) *Plagued by the West*( *), translated by Paul Sprachman. Delmor, NY: Center for Iranian Studies,* [Gharbzadegi](/w/index.php?title=Gharbzadegi&action=edit&redlink=1) [Columbia University](/wiki/Columbia_University), 1982. **"** [^](#cite_ref-53) [Saudi Arabia – The Saud Family and Wahhabi Islam](http://countrystudies.us/saudi-arabia/7.htm)". [Library of Congress Country Studies](/w/index.php?title=Library_of_Congress_Country_Studies&action=edit&redlink=1). [^](#cite_ref-54) [Malaysia bans Shias for promoting their faith](https://archive.is/20120724134615/www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2011%5C03%5C10%5Cstory_10-3-2011_pg4_2)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=11)] *. Encyclopaedia Britannica, Inc.* [Encyclopaedia Britannica Online](/w/index.php?title=Encyclop%C3%A6dia_Britannica_Online&action=edit&redlink=1) *. Center for Iranian Studies, Columbia University.* [Encyclopædia Iranica](/w/index.php?title=Encyclop%C3%A6dia_Iranica&action=edit&redlink=1) [ISBN 1-56859-050-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1568590504).
- Martin, Richard C.
*Encyclopaedia of Islam and the Muslim world; vol.1*. MacMillan. [ISBN 0-02-865604-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0028656040). [Corbin, Henry](/w/index.php?title=Henry_Corbin&action=edit&redlink=1)(1993 (original French 1964)). *History of Islamic Philosophy, Translated by Liadain Sherrard,*. London; Kegan Paul International in association with Islamic Publications for The Institute of Ismaili Studies. [Philip Sherrard](/w/index.php?title=Philip_Sherrard&action=edit&redlink=1) [ISBN](/wiki/ISBN) [0710304161](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0710304161). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- Dakake, Maria Massi (2008).
*The Charismatic Community: Shi'ite Identity in Early Islam*. SUNY Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0791470334](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0791470334).
- Holt, P. M.;
[Bernard Lewis](/w/index.php?title=Bernard_Lewis&action=edit&redlink=1)(28 tháng 11 năm 1977). *Cambridge History of Islam, Vol. 1*. Cambridge University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0521291364](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521291364).
- Lapidus, Ira (2002).
*A History of Islamic Societies*(ấn bản 2). Cambridge University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0521779333](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0521779333).
- Momen, Moojan (1985).
*An Introduction to Shi‘i Islam: The History and Doctrines of Twelve*. Yale University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0300035314](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0300035314). [Sachedina, Abdulaziz Abdulhussein](/w/index.php?title=Abdulaziz_Sachedina&action=edit&redlink=1)(1988). *The Just Ruler (al-sultān Al-ʻādil) in Shīʻite Islam: The Comprehensive Authority of the Jurist in Imamite Jurisprudence*. Oxford University Press US. [ISBN](/wiki/ISBN) [0195119150](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0195119150). [Tabatabaei, Sayyid Mohammad Hosayn](/w/index.php?title=Muhammad_Husayn_Tabatabaei&action=edit&redlink=1); [Seyyed Hossein Nasr](/w/index.php?title=Seyyed_Hossein_Nasr&action=edit&redlink=1)(translator) (1979). *Shi'ite Islam*. Suny press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87395-272-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87395-272-3).
### Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=12)] [Corbin, Henry](/w/index.php?title=Henry_Corbin&action=edit&redlink=1)(1993). *History of Islamic Philosophy, translated by Liadain Sherrard and*. Kegan Paul International in association with Islamic Publications for The Institute of Ismaili Studies. [Philip Sherrard](/w/index.php?title=Philip_Sherrard&action=edit&redlink=1) [ISBN](/wiki/ISBN) [0710304161](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0710304161).
- Halm, Heinz (2004).
*Shi'ism*. Edinburgh University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0748618880](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0748618880).
- Halm, Heinz (2007).
*The Shi'ites: A Short History*. Markus Wiener Pub. [ISBN](/wiki/ISBN) [1558764372](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1558764372).
- Lalani, Arzina R. (2000).
*Early Shi'i Thought: The Teachings of Imam Muhammad Al-Baqir*. I.B.Tauris. [ISBN](/wiki/ISBN) [1860644341](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1860644341).
- Momen, Moojan (1985).
*An Introduction to Shi'i Islam: The History and Doctrines of Twelver Shi'ism*. Yale University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0300034997](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0300034997).
- Moosa, Matti (1988).
*Extremist Shiites: The Ghulat Sects*. Syracuse University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0815624115](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0815624115). [Nasr, Seyyed Hossein](/w/index.php?title=Seyyed_Hossein_Nasr&action=edit&redlink=1); [Hamid Dabashi](/w/index.php?title=Hamid_Dabashi&action=edit&redlink=1)(1989). *Expectation of the Millennium: Shiʻism in History*. SUNY Press. [ISBN 0-88706-843-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/088706843X).
- Rogerson, Barnaby (2007).
*The Heirs of Muhammad: Islam's First Century and the Origins of the Sunni Shia split*. Overlook Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [1585678961](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1585678961).
- Wollaston, Arthur N. (2005).
*The Sunnis and Shias*. Kessinger Publishing. [ISBN](/wiki/ISBN) [1425479162](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1425479162). [http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=189&letter=A](http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=189&letter=A)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia&action=edit§ion=13)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Shii Islam in Oxford Islamic Studies Online](http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e2189?_hi=13&_pos=312) [A Shi'i/Sunni debate](http://www.al-islam.org/murajaat/index.htm) [A Shi'ite Encyclopedia](http://www.al-islam.org/encyclopedia/) [Why they became Shi'a](http://www.al-islam.org/index.php?t=sub_pages_74&cat=116&sid=c1e03af1b3ed63e3449281ed61b5d5a2) [Shi'ite](http://www.britannica.com/eb/article-9067367/Shiite)an article in Encyclopedia Britannica online [Patheos Library - Shi'a Islam](http://www.patheos.com/Library/Shia-Islam.html) [Shi'ite Doctrine](http://www.iranica.com/newsite/articles/ot_grp7/ot_shiite_doctr_20050201.html)by Mohammed Ali Amir-Moezzi an article in [Encyclopedia Iranica](/w/index.php?title=Encyclopedia_Iranica&action=edit&redlink=1) [Ahlul Bayt Digital Islamic Library Project](http://www.al-islam.org)( [Twelver](/w/index.php?title=Twelver&action=edit&redlink=1)) [Shia Source](http://www.shiasource.com) [shia newspaper](http://www.shianewspaper.com) [Rafed Network for Cultural Development](http://www.rafed.net)( [Twelver](/w/index.php?title=Twelver&action=edit&redlink=1)) [Imam Al-Khoei Foundation](http://www.al-khoei.org)( [Twelver](/w/index.php?title=Twelver&action=edit&redlink=1)) [Official Website of Nizari Ismaili](http://www.theismaili.org/)( [Ismaili](/w/index.php?title=Ismaili&action=edit&redlink=1)) [Official Website of Alavi Bohra](http://www.alavibohra.org/)( [Ismaili](/w/index.php?title=Ismaili&action=edit&redlink=1)) [Dawoodi Bohra](http://www.mumineen.org/)( [Ismaili](/w/index.php?title=Ismaili&action=edit&redlink=1)) [The Institute of Ismaili Studies](http://www.iis.ac.uk/home.asp?l=en)( [Ismaili](/w/index.php?title=Ismaili&action=edit&redlink=1)) [Shia](http://www.dmoz.org/Society/Religion_and_Spirituality/Islam/Shia)tại [DMOZ](/wiki/DMOZ) [Institute for Interreligious Dialogue](http://www.iid.org.ir/IIDE/), Tehran [al-shia.org](http://www.al-shia.org/)Aalulbayt Global Informations Center [Roshd Islamic - Shia Website](http://www.roshd.org)
Lỗi chú thích: Đã tìm thấy thẻ
<ref> với tên nhóm “lower-alpha”, nhưng không tìm thấy thẻ tương ứng
<references group="lower-alpha"/> tương ứng, hoặc thẻ đóng
</ref> bị thiếu

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1068 miss, cp1066 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes


text:
Horatio Nelson
Phó Đô đốc Horatio Nelson, tử tước Nelson thứ nhất, KB (sinh 29 tháng 9, 1758 - mất 21 tháng 10, 1804) là một đô đốc người Anh, trở nên nổi tiếng trong cuộc chiến tranh Napoleon, đặc biệt là trận chiến Trafalgar, một chiến thắng quyết định của vương quốc Anh, đồng thời cũng là nơi ông hy sinh. Nelson được biết đến là người có khả năng truyền cảm hứng và khích lệ tinh thần binh sĩ, chính nhờ điều đó mà ông được gắn với cái tên:"The Nelson Touch".
Những chiến công hiển hách của ông trong chiến tranh đã giúp ông tạo một vị trí đáng kính cùng với các nhân vật quân sự lừng lẫy khác trong lịch sử vương quốc Anh.
Vào thế kỷ 18, Nelson trở nên nổi tiếng với chuyện tình Phu nhân Hamilton (tức Emma Hart), vợ của ông William Hamilton - một Đại sứ Anh ở xứ Napoli. Bà trở thành tình nhân của Nelson và họ đã sống với nhau công khai khi bà trở lại Anh, dù Nelson cũng đã có vợ là bà Fanny Nelson. Hai người đã có một người con gái tên là Horatia Nelson. Do Quý ông William Hamilton rất ngưỡng mộ Nelson nên Quý ông không hề cấm đoán cuộc tình này. Sau khi hy sinh vào năm 1805, Nelson trở thành anh hùng dân tộc và được đưa tang theo nghi lễ quốc gia. Cho tới ngày nay, kí ức về Nelson vẫn còn sống mãi cùng vô số các công trình tưởng niệm, trong đó đáng kể nhất là tượng đài Nelson tại thủ đô Luân Đôn, đứng ở giữa quảng trường Trafalgar.
Thiếu thời[sửa | sửa mã nguồn]
Horatio Nelson sinh ngày 29 tháng 9 năm 1758 tại nhà của mục sư ở Burnham Thorpe, Norfolk, nước Anh. Ông là đứa con thứ sáu trong mười một người con của Reverend Edmund Nelson và vợ là Catherine. Mẹ của ông mất khi ông được chín tuổi. Bà sống tại làng Barsham, Suffolk, và kết hôn với Reverend Edmund Nelson tại nhà thờ Beccles, Suffolk vào năm 1749.
Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]
- Adkin, Mark (2007). The Trafalgar Companion: A Guide to History's Most Famous Sea Battle and the Life of Admiral Lord Nelson. London: Aurum Press. ISBN 1-84513-018-9.
- Bradford, Ernle (2005). Nelson: The Essential Hero. Wordsworth Military Library. ISBN 1-84022-202-6.
- Coleman, Terry (2001). Nelson: The man and the legend. Bloomsbury. ISBN 0-7475-5900-7.
- Goodwin, Peter (2002). Nelson's Ships: A History Of The Vessels In Which He Served: 1771 - 1805. London: Conway Maritime Press. ISBN 0-8117-1007-6.
- Haydn, Joseph (1851). The Book of Dignities. Longmans, Brown, Green, and Longmans.
- Hayward, Joel S. A. (2003). For God and Glory: Lord Nelson and His Way of War. ISBN 1-59114-351-9.
- Hibbert, Christopher (1994). Nelson A Personal History. Basic Books. ISBN 0-201-40800-7.
- Lambert, Andrew (2004). Nelson - Britannia's God of War. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-21222-0.
- Lavery, Brian (2003). Nelson and the Nile. London: Caxton Editions. ISBN 1-84067-5225.
- Lee, Christopher (2005). Nelson and Napoleon, The Long Haul to Trafalgar. headline books. tr. 560. ISBN 0-7553-1041-1.
- Nelson, Horatio, Lord Viscount, The Dispatches and Letters of Vice Admiral Lord Viscount Nelson: With Notes by Sir Nicholas Harris Nicolas G.C.M.G., The Third Volume, January 1798 to August 1799, Henry Colburn, London, 1845
- Oman, Carola (1987). Nelson. London: Hodder & Stoughton. ISBN 0-340-40672-0.
- Pettigrew, Thomas (1849). Memoirs of the Life of Vice-Admiral, Lord Viscount Nelson, K. B., Duke of Bronté. London: T. & W. Boone.
- Pocock, Tom (1987). Horatio Nelson. London: The Bodley Head. ISBN 0-370-31124-8.
- Sugden, John (2004). Nelson: A Dream of Glory. London: Jonathan Cape. ISBN 0-224-06097-X.
- Sugden, John (2013). Nelson: The Sword of Albion. New York: Henry Holt and Co. ISBN 080507807-X.
- von Pivka, Otto (1980). Navies of the Napoleonic Era. Hippocrene Books. ISBN 0-88254-505-1.
- White, Colin. Nelson, The New Letters. Boydell Press. ISBN 1-84383-130-9.
- The Naval Chronicle, Volume 3. J. Gold. 1800. (reissued by Cambridge University Press, 2010. ISBN 978-1-108-01842-5)
- The Naval Chronicle, Volume 6. J. Gold. 1806. (reissued by Cambridge University Press, 2010. ISBN 978-1-108-01854-8)
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Nelson of Norfolk — Archant Newspapers
- Nelson Chronology World History Database
- Nelson Statue in Barbados
- 'The Death of Nelson' (1806) by Benjamin West
- Webpage dedicated to Nelson
- The Nelson Society
- The Marine Society
- Life onboard HMS Victory: an educational resource
- Tapping the Admiral from World Wide Words.
- Tác phẩm của Horatio Nelson tại Dự án Gutenberg
- The Death of Lord Nelson, 1807, by William Beatty from Project Gutenberg
- A Tribute to Nelson's Navy
- An essay on Nelson in The Oxonian Review of Books
- Animation of the Battle of Trafalgar
- MaritimeQuest HMS Victory Photo Gallery
- Photos of Nelson Castle in Bronte-Italy
- Biographical resources dedicated to Horatio Nelson

markdown:
# Horatio Nelson
|Horatio Nelson, tử tước Nelson thứ nhất|
|
|![]()
Phó Đô Đốc Horatio Nelson, do họa sĩ
[Lemuel Francis Abbott](/w/index.php?title=Lemuel_Francis_Abbott&action=edit&redlink=1) [Burnham Thorpe](/w/index.php?title=Burnham_Thorpe&action=edit&redlink=1), [Norfolk](/wiki/Norfolk), [Anh](/wiki/Anh) [Mũi Trafalgar](/wiki/M%C5%A9i_Trafalgar), [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) [United Kingdom of](/w/index.php?title=United_Kingdom_of_Great_Britain_and_Ireland&action=edit&redlink=1)
Great Britain and Ireland
Great Britain and Ireland
[Hải quân Hoàng gia](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Anh) [Phó Đô Đốc](/w/index.php?title=Ph%C3%B3_%C4%90%C3%B4_%C4%90%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [Trận Cape St Vincent](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Cape_St_Vincent_(1797)&action=edit&redlink=1) [Trận sông Nil](/wiki/H%E1%BA%A3i_chi%E1%BA%BFn_v%E1%BB%8Bnh_Aboukir) [Trận Santa Cruz de Tenerife](/w/index.php?title=Tr%C3%A2n_Santa_Cruz_de_Tenerife_(1797)&action=edit&redlink=1) [Trận Copenhagen](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Copenhagen_(1801)&action=edit&redlink=1) [Trận Trafalgar](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Trafalgar) [Several (see below)](/wiki/Horatio_Nelson,_T%E1%BB%AD_t%C6%B0%E1%BB%9Bc_Nelson_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t#T.C6.B0.E1.BB.9Bc_hi.E1.BB.87u)
Phó Đô đốc
**Horatio Nelson**, **tử tước Nelson thứ nhất**, [KB](/w/index.php?title=Hu%C3%A2n_ch%C6%B0%C6%A1ng_Bath&action=edit&redlink=1) (sinh [29 tháng 9](/wiki/29_th%C3%A1ng_9), [1758](/wiki/1758) - mất [21 tháng 10](/wiki/21_th%C3%A1ng_10), [1804](/wiki/1804)) là một đô đốc người [Anh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Anh), trở nên nổi tiếng trong cuộc [chiến tranh Napoleon](/wiki/C%C3%A1c_cu%E1%BB%99c_chi%E1%BA%BFn_tranh_c%E1%BB%A7a_Napol%C3%A9on), đặc biệt là [trận chiến Trafalgar](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Trafalgar), một chiến thắng quyết định của vương quốc Anh, đồng thời cũng là nơi ông hy sinh. Nelson được biết đến là người có khả năng truyền cảm hứng và khích lệ tinh thần binh sĩ, chính nhờ điều đó mà ông được gắn với cái tên:" *The Nelson Touch*".
Những chiến công hiển hách của ông trong chiến tranh đã giúp ông tạo một vị trí đáng kính cùng với các nhân vật quân sự lừng lẫy khác trong lịch sử
[vương quốc Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Anh).
Vào
[thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18), Nelson trở nên nổi tiếng với chuyện tình [Phu nhân Hamilton](/w/index.php?title=Emma,_Phu_nh%C3%A2n_Hamilton&action=edit&redlink=1) (tức Emma Hart), vợ của ông [William Hamilton](/w/index.php?title=William_Hamilton_(nh%C3%A0_ngo%E1%BA%A1i_giao)&action=edit&redlink=1) - một Đại sứ Anh ở xứ [Napoli](/wiki/Napoli). Bà trở thành tình nhân của Nelson và họ đã sống với nhau công khai khi bà trở lại Anh, dù Nelson cũng đã có vợ là bà [Fanny Nelson](/w/index.php?title=Fanny_Nelson&action=edit&redlink=1). Hai người đã có một người con gái tên là [Horatia Nelson](/w/index.php?title=Horatia_Nelson&action=edit&redlink=1). Do Quý ông William Hamilton rất ngưỡng mộ Nelson nên Quý ông không hề cấm đoán cuộc tình này. Sau khi hy sinh vào năm 1805, Nelson trở thành [anh hùng dân tộc](/wiki/Anh_h%C3%B9ng_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c) và được đưa tang theo nghi lễ quốc gia. Cho tới ngày nay, kí ức về Nelson vẫn còn sống mãi cùng vô số các công trình tưởng niệm, trong đó đáng kể nhất là tượng đài Nelson tại [thủ đô](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4) [Luân Đôn](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n), đứng ở giữa quảng trường [Trafalgar](/w/index.php?title=Trafalgar&action=edit&redlink=1).
## Thiếu thời[
[sửa](/w/index.php?title=Horatio_Nelson&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Horatio_Nelson&action=edit§ion=1)]
Horatio Nelson sinh ngày
[29 tháng 9](/wiki/29_th%C3%A1ng_9) năm 1758 tại nhà của mục sư ở [Burnham Thorpe](/w/index.php?title=Burnham_Thorpe&action=edit&redlink=1), [Norfolk](/wiki/Norfolk), [nước Anh](/wiki/Anh). Ông là đứa con thứ sáu trong mười một người con của Reverend Edmund Nelson và vợ là Catherine. Mẹ của ông mất khi ông được chín tuổi. Bà sống tại làng Barsham, Suffolk, và kết hôn với Reverend Edmund Nelson tại nhà thờ Beccles, Suffolk vào năm 1749.
## Nguồn gốc[
[sửa](/w/index.php?title=Horatio_Nelson&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Horatio_Nelson&action=edit§ion=2)]
- Adkin, Mark (2007).
*The Trafalgar Companion: A Guide to History's Most Famous Sea Battle and the Life of Admiral Lord Nelson*. London: Aurum Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-84513-018-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-84513-018-9). [Bradford, Ernle](/w/index.php?title=Ernle_Bradford&action=edit&redlink=1)(2005). *Nelson: The Essential Hero*. Wordsworth Military Library. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-84022-202-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-84022-202-6).
- Coleman, Terry (2001).
*Nelson: The man and the legend*. Bloomsbury. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7475-5900-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7475-5900-7).
- Goodwin, Peter (2002).
*Nelson's Ships: A History Of The Vessels In Which He Served: 1771 - 1805*. London: Conway Maritime Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8117-1007-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8117-1007-6).
- Haydn, Joseph (1851).
*The Book of Dignities*. Longmans, Brown, Green, and Longmans.
- Hayward, Joel S. A. (2003).
*For God and Glory: Lord Nelson and His Way of War*. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-59114-351-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-59114-351-9). [Hibbert, Christopher](/w/index.php?title=Christopher_Hibbert&action=edit&redlink=1)(1994). *Nelson A Personal History*. Basic Books. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-201-40800-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-201-40800-7).
- Lambert, Andrew (2004).
*Nelson - Britannia's God of War*. London: Faber and Faber. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-571-21222-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-571-21222-0). [Lavery, Brian](/w/index.php?title=Brian_Lavery&action=edit&redlink=1)(2003). *Nelson and the Nile*. London: Caxton Editions. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-84067-5225](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-84067-5225). [Lee, Christopher](/w/index.php?title=Christopher_Lee_(historian)&action=edit&redlink=1)(2005). *Nelson and Napoleon, The Long Haul to Trafalgar*. headline books. tr. 560. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7553-1041-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7553-1041-1).
- Nelson, Horatio, Lord Viscount,
*The Dispatches and Letters of Vice Admiral Lord Viscount Nelson: With Notes by Sir Nicholas Harris Nicolas G.C.M.G., The Third Volume, January 1798 to August 1799,*Henry Colburn, London, 1845
- Oman, Carola (1987).
*Nelson*. London: Hodder & Stoughton. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-340-40672-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-340-40672-0).
- Pettigrew, Thomas (1849).
*Memoirs of the Life of Vice-Admiral, Lord Viscount Nelson, K. B., Duke of Bronté*. London: T. & W. Boone.
- Pocock, Tom (1987).
*Horatio Nelson*. London: The Bodley Head. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-370-31124-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-370-31124-8).
- Sugden, John (2004).
*Nelson: A Dream of Glory*. London: Jonathan Cape. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-224-06097-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-224-06097-X).
- Sugden, John (2013).
*Nelson: The Sword of Albion*. New York: Henry Holt and Co. [ISBN](/wiki/ISBN) [080507807-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/080507807-X).
- von Pivka, Otto (1980).
*Navies of the Napoleonic Era*. Hippocrene Books. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-88254-505-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-88254-505-1). [White, Colin](/w/index.php?title=Colin_White_(historian)&action=edit&redlink=1). *Nelson, The New Letters*. Boydell Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-84383-130-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-84383-130-9). *The Naval Chronicle, Volume 3*. J. Gold. 1800. (reissued by [Cambridge University Press](/wiki/Cambridge_University_Press), 2010. [ISBN 978-1-108-01842-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781108018425)) *The Naval Chronicle, Volume 6*. J. Gold. 1806. (reissued by [Cambridge University Press](/wiki/Cambridge_University_Press), 2010. [ISBN 978-1-108-01854-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781108018548))
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Horatio_Nelson&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Horatio_Nelson&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Horatio_Nelson&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Horatio_Nelson&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Nelson of Norfolk](http://www.edp24.co.uk/Content/Features/Nelson/asp/NelsonNorfolk.asp)— Archant Newspapers [Nelson Chronology World History Database](http://www.badley.info/history/Nelson-Horatio-Great-Britain.biog.html) [Nelson Statue in Barbados](http://www.allinfoaboutbarbados.com/nelsonstatue.html) ['The Death of Nelson' (1806)](http://www.liverpoolmuseums.org.uk/walker/collections/19c/west.asp)by [Benjamin West](/w/index.php?title=Benjamin_West&action=edit&redlink=1) [Webpage dedicated to Nelson](http://www.aboutnelson.co.uk/) [The Nelson Society](http://www.nelson-society.org.uk) [The Marine Society](http://www.ms-sc.org) [Life onboard HMS](http://www.hmsvictory.ngfl.gov.uk) *Victory*: an educational resource [Tapping the Admiral](http://www.worldwidewords.org/qa/qa-tap1.htm)from [World Wide Words](/w/index.php?title=World_Wide_Words&action=edit&redlink=1). [Tác phẩm của Horatio Nelson](http://www.gutenberg.org/author/Horatio_Nelson)tại [Dự án Gutenberg](/wiki/D%E1%BB%B1_%C3%A1n_Gutenberg) [The Death of Lord Nelson](http://www.gutenberg.org/etext/15233), 1807, by William Beatty from [Project Gutenberg](/wiki/D%E1%BB%B1_%C3%A1n_Gutenberg) [A Tribute to Nelson's Navy](http://www.trafalgar200th.com) [An essay on Nelson in The Oxonian Review of Books](http://www.oxonianreview.org/issues/5-1/5-1nicholls.html) [Animation of the Battle of Trafalgar](http://www.nmm.ac.uk/searchbin/searchs.pl?flashy=et1740z&flash=true) [MaritimeQuest HMS Victory Photo Gallery](http://www.maritimequest.com/warship_directory/great_britain/pages/ships_of_the_line/hms_victory_page_1.htm) [Photos of Nelson Castle in Bronte-Italy](http://www.siciliaorientale.com/it/Etna/foto/Bronte-castello-Nelson) [Biographical resources dedicated to Horatio Nelson](http://www.biographyshelf.com/lord_admiral_horatio_nelson_biography.html)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1054 hit/3, cp1066 miss

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Loštice
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Loštice là một thị trấn thuộc huyện Šumperk, vùng Olomoucký, Cộng hòa Séc.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.
Loštice là một thị trấn thuộc huyện Šumperk, vùng Olomoucký, Cộng hòa Séc.[1]

markdown:
# Loštice
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Loštice|
|—
|![ Loštice2.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Lo%C5%A1tice2.jpg/250px-Lo%C5%A1tice2.jpg)
![ Loštice2.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Lo%C5%A1tice2.jpg/250px-Lo%C5%A1tice2.jpg)
|
|![]()
**Cờ hiệu** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_Czech_Republic.svg/23px-Flag_of_the_Czech_Republic.svg.png)
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) [Vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Olomoucký](/wiki/Olomouc_(v%C3%B9ng)) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Šumperk](/wiki/%C5%A0umperk_(huy%E1%BB%87n)) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [NUTS 5](/wiki/C%C3%A1c_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) **Loštice** là một [thị trấn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc huyện [Šumperk](/wiki/%C5%A0umperk_(huy%E1%BB%87n)), vùng [Olomoucký](/wiki/Olomouc_(v%C3%B9ng)), [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c). [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Lo%C5%A1tice&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lo%C5%A1tice&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”](http://www.czso.cz/csu/klasifik.nsf/i/ii_struktura_uzemi_ceske_republiky/). Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.

X-Cache: cp1067 hit/1, cp1066 miss


text:
Hỗ trợ trực tuyến
Hotline: 0942 119 119
Điện thoại: 08 3536 8888
Fax: 08 3536 8866
Đăng nhập
Username:
Password:
Nhớ mật khẩu |
Quên mật khẩu
Đăng ký
Giỏ hàng
(0)
Trang chủ
Danh sách sản phẩm
Dụng cụ dùng khí nén
Dụng cụ dùng điện
Dụng cụ cầm tay
Vật liệu mài mòn
Thiết bị ngành hàn
Dụng cụ đo chính xác
Điện và thiết bị điện
Bảo hộ lao động
Vệ sinh công nghiệp
Vận chuyển nâng đỡ
Bảo quản đóng gói
Sản phẩm hóa chất
Thiết bị ngành nước
Ống, phụ kiên kim loại
Xem tất cả
Nhà sản xuất
3M
Advance
AEG
Agilent
AGP
Aikyo
Alspec
AMP
Amtek
Apech
Asak
Asaki
Barker
Bellota
Xem tất cả
Hướng dẫn
Quên mật khẩu
Đăng nhập
Hướng dẫn lựa chọn máy khoan vặn vít dùng pin
Nên chọn máy khoan Bosch hay Makita?
Ưu nhược điểm của máy khoan Bosch và Makita
Sử dụng máy cân bằng laser của hãng nào tốt
Thước thủy đo nghiêng nhập khẩu từ Nhật
Các phân biệt các loại thước thủy
Sử dụng kìm rút đinh (ri vê) như thế nào
Hướng dẫn sử dụng đồng hồ vạn năng Kyoritsu
Ampe kìm và đồng hồ vạn năng Kyoritsu giá cả cạnh tranh
Hướng dẫn sử dụng máy khoan bê tông Bosch
Hỗ trợ trực tuyến
Quảng cáo
NHÀ SẢN XUẤT
» »
Xem theo danh sách
Xem thư viện
CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ VIỆT
157 - 159 Xuân Hồng, Phường 12, Quận Tân Bình, TP HCM
Điện thoại: 08 3536 8888 | Fax: 08 3536 8866
Giấy ĐKKD số: 4103011129 tại TP HCM
- Chính sách bảo mật thông tin
- Chính sách vận chuyển
- Quy trình giao hàng
- Chính sách đổi trả hàng
- Hướng dẫn mua hàng
- Hướng dẫn thanh toán
- Các hình thức mua hàng
- Sơ đồ đường đi
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Tin tức
|
Liên hệ
Đang online :47 - Tổng truy cập : 129,046,951
+

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


text:
Hỗ trợ trực tuyến
Tùy chọn mua hàng
Xuất xứ
Hãng sản xuất
Giá tiền
Khuyến mãi - thanh lý
Quảng cáo
Xuất xứ » Đài Loan
Mã hàng : CHM-905-0036
Giá : 76,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0196
Giá : 265,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0197
Giá : 334,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0203
Giá : 342,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0208
Giá : 304,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0209
Giá : 379,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0192
Giá : 288,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0193
Giá : 356,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0210
Giá : 910,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0211
Giá : 258,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0212
Giá : 319,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0221
Giá : 296,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0222
Giá : 219,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0158
Giá : 182,000 VNĐ
Mã hàng : CHM-902-0159
Giá : 146,000 VNĐ

markdown:
Hỗ trợ trực tuyến
Tùy chọn mua hàng
Xuất xứ
Hãng sản xuất
Giá tiền
Khuyến mãi - thanh lý
Quảng cáo
![](/images/line.jpg)
**Xuất xứ**» Đài Loan **Mã hàng : CHM-905-0036**
Giá : 76,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0196**
Giá : 265,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0197**
Giá : 334,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0203**
Giá : 342,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0208**
Giá : 304,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0209**
Giá : 379,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0192**
Giá : 288,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0193**
Giá : 356,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0210**
Giá : 910,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0211**
Giá : 258,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0212**
Giá : 319,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0221**
Giá : 296,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0222**
Giá : 219,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0158**
Giá : 182,000 VNĐ
**Mã hàng : CHM-902-0159**
Giá : 146,000 VNĐ


text: Dự kiến đến cuối năm 2013, Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Vĩnh Phúc sẽ đưa vào hoạt động hệ thống wifi, với gần 60 bộ phát sóng, đảm bảo hàng ngàn lượt khách du lịch có thể truy cập mạng internet. Tổng vốn đầu tư gần 15 tỷ đồng, việc lắp đặt sẽ do VNPT Vĩnh Phúc sẽ đảm nhận. Do điều kiện địa hình tại khu du lịch Tam Đảo là núi cao vì vậy các bộ phát sóng wifi sẽ tập trung tại khu trung tâm trung tâm thị trấn Tam Đảo, trên các khách sạn hoặc nhà cao tầng. Còn đối với các địa điểm không có nhà cao tầng, sẽ dựng cột thu phát sóng. Ngoài ra, tỉnh cũng sẽ lắp đặt hai màn hình điện tử để quảng bá du lịch, tiềm lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh tại khu vực trung tâm huyện Tam Đảo. Dự kiến, việc phát sóng wifi miễn phí được triển khai đến năm 2019, sau thời điểm này, tỉnh sẽ ngừng việc hỗ trợ, VNPT Vĩnh Phúc sẽ xây dựng phương án tiến hành thu phí sử dụng dịch vụ. Sau những thành phố du lịch nổi tiếng tại như Đà Nẵng, Hội An, việc triển khai hệ thống internet wifi tại khu du lịch Tam Đảo sẽ thúc đẩy tăng lượng khách đến tham quan, du lịch và thuận tiện trong việc tìm hiểu về văn hóa, con người nơi đây. Theo NDĐT

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: xf_session=48f4d332be81b6b2fc4596f80d024381; path=/; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN


text:
42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)
42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)
Thương hiệu dụng cụ cầm tay SATA là một trong những thương hiệu công cụ cầm tay hàng đầu sở hữu bởi Apex Tool Group, sản xuất sản phẩm 42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930). Apex Tool Group được thành lập vào tháng 7 năm 2010 như là một liên doanh giữa hai nhà sản xuất công cụ hàng đầu là Tập Đoàn Danaher và Cooper Tools. Được định hướng bởi một đội ngũ lãnh đạo mạnh mẽ và dày dạn kinh nghiệp, các công ty mới được dành để cung cấp cho khách hàng của mình với các sản phẩm xuất sắc, giao hàng kịp thời, và dịch vụ khách hàng đó là không ai sánh kịp. Apex Tool Group là cam kết để luôn luôn đổi mới sản phẩm 42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930) bằng cách lắng nghe khách hàng và để cải tiến liên tục trong tất cả mọi thứ chúng tôi làm.
42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)
Trụ sở chính tại Sparks (North Baltimore), Maryland, Mỹ, Apex Tool Group hoạt động tại hơn 30 quốc gia trên thế giới, nhân viên đạt đến 7.600 với doanh thu hàng năm vào khoảng 1.5 tỷ USD.
Dụng cụ cầm tay SATA đáp ứng hoặc vượt quá tiêu chuẩn ANSI và tiêu chuẩn DIN với các sản phẩm 42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930) cung cấp cho các bạn, với một mức giá rất phải chăng.
42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)
Nhà máy sản xuất công cụ SATA đạt tiên chuẩn ISO 9001 và Apex Tool Group cung cấp bảo hành suốt đời đối với các sản phẩm của SATA Tools trong đó có 42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930).
-
35mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 3/4" Sata 34-623 (34623)Giá:
324,000 VNĐ
-
22mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 3/4" Sata 34-610 (34610)Giá:
297,000 VNĐ
-
20mm Đầu tuýp 6 góc 1/2" Sata 13-311 (13311)Giá:
34,000 VNĐ
-
18mm Đầu tuýp đen 6 góc 3/8" Sata 34-213 (34213)Giá:
43,000 VNĐ
-
36mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-924 (34924)Giá:
504,000 VNĐ
-
55mm Đầu tuýp đen 6 góc 1" Sata 34-843 (34843)Giá:
705,000 VNĐ
-
18mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 3/4" Sata 34-606 (34606)Giá:
295,000 VNĐ
-
54mm Đầu tuýp đen 6 góc 1" Sata 34-842 (34842)Giá:
672,000 VNĐ

markdown:
[Dụng cụ cầm tay](/danh-muc/dung-cu-cam-tay-30.sttb)» [Ống điếu](/danh-muc/ong-dieu-68.sttb)» [Đầu típ lẻ](/danh-muc/dau-tip-le-90.sttb)» [Đầu típ 6 góc](/danh-sach/dau-tip-6-goc-94.sttb)» 42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)
# 42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)
![42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930) 42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)](../products/42mm-dau-tuyp-den-dai-6-goc-1-sata-34-930-34930.jpg)
|
|**STA-349-396** **Đang có hàng**
## 42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)
**Thông số kỹ thuật:** **Các sản phẩm khác:**
Thương hiệu dụng cụ cầm tay SATA là một trong những thương hiệu công cụ cầm tay hàng đầu sở hữu bởi Apex Tool Group, sản xuất sản phẩm
**42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)**. Apex Tool Group được thành lập vào tháng 7 năm 2010 như là một liên doanh giữa hai nhà sản xuất công cụ hàng đầu là Tập Đoàn Danaher và Cooper Tools. Được định hướng bởi một đội ngũ lãnh đạo mạnh mẽ và dày dạn kinh nghiệp, các công ty mới được dành để cung cấp cho khách hàng của mình với các sản phẩm xuất sắc, giao hàng kịp thời, và dịch vụ khách hàng đó là không ai sánh kịp. Apex Tool Group là cam kết để luôn luôn đổi mới sản phẩm **42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)** bằng cách lắng nghe khách hàng và để cải tiến liên tục trong tất cả mọi thứ chúng tôi làm.
**42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)**
Trụ sở chính tại Sparks (North Baltimore), Maryland, Mỹ, Apex Tool Group hoạt động tại hơn 30 quốc gia trên thế giới, nhân viên đạt đến 7.600 với doanh thu hàng năm vào khoảng 1.5 tỷ USD.
Dụng cụ cầm tay SATA đáp ứng hoặc vượt quá tiêu chuẩn ANSI và tiêu chuẩn DIN với các sản phẩm
** 42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)** cung cấp cho các bạn, với một mức giá rất phải chăng.
**42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)**
Nhà máy sản xuất công cụ SATA đạt tiên chuẩn ISO 9001 và Apex Tool Group cung cấp bảo hành suốt đời đối với các sản phẩm của SATA Tools trong đó có
**42mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-930 (34930)**.
-
##### 35mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 3/4" Sata 34-623 (34623)Giá:
###### 324,000 VNĐ
-
##### 22mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 3/4" Sata 34-610 (34610)Giá:
###### 297,000 VNĐ
-
##### 20mm Đầu tuýp 6 góc 1/2" Sata 13-311 (13311)Giá:
###### 34,000 VNĐ
-
##### 18mm Đầu tuýp đen 6 góc 3/8" Sata 34-213 (34213)Giá:
###### 43,000 VNĐ
-
##### 36mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 1" Sata 34-924 (34924)Giá:
###### 504,000 VNĐ
-
##### 55mm Đầu tuýp đen 6 góc 1" Sata 34-843 (34843)Giá:
###### 705,000 VNĐ
-
##### 18mm Đầu tuýp đen dài 6 góc 3/4" Sata 34-606 (34606)Giá:
###### 295,000 VNĐ
-
##### 54mm Đầu tuýp đen 6 góc 1" Sata 34-842 (34842)Giá:
###### 672,000 VNĐ


text:
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Thanh toán
|
Liên Hệ
Giỏ hàng
(0)
Gioi thieu
Hình ảnh hoạt động
Sơ đồ tổ chức
Lịch sử hình thành
Giới thiệu công ty
Danh muc
Vật liệu mài mòn
Dụng cụ cầm tay
Dụng cụ dùng điện
Dụng cụ đo chính xác
Thiết bị ngành hàn
Điện và thiết bị điện
Bảo hộ lao động
Vệ sinh công nghiệp
Vận chuyển nâng đỡ
Bảo quản đóng gói
Sản phẩm hóa chất
Dụng cụ dùng khí nén
Thiết bị viễn thông
Thiết bị y tế
Xem tất cả
Nha san xuat
3M
Advance
AEG
Agilent
AGP
Aikyo
Alspec
AMP
Amtek
Apech
Asak
Asaki
Barker
Bellota
Xem tất cả
Tin tuc
Nha san xuat
Dang nhap
Nhà sản xuất
» Toptul
Bộ giũa (1)
Giũa dẹp (1)
Cần chữ T (39)
Cần mở thường (3)
Cần tự động (1)
Búa cao su, nhựa (4)
Búa gò (1)
Cảo 2 chấu (2)
Cảo 3 chấu (1)
Cờ lê 2 đầu hở (73)
Cờ lê 2 đầu tròn (124)
Cờ lê xích (1)
Mỏ lếch răng (2)
Mỏ lếch thường (1)
Tẩu đuôi chuột (23)
Chìa lục giác đơn (1)
Bộ chìa lục giác (2)
Bộ khóa (136)
Bộ khẩu (57)
Bộ đột lỗ (4)
Kiềm bấm cos (1)
Kiềm cắt (5)
Kiềm chết (1)
Kiềm mở phe (3)
Kiềm mũi nhọn (1)
Kiềm rút đinh (1)
Kiềm đa năng (4)
Kiềm điện (3)
Tuốc nơ vít tổ hợp (7)
Máy vặn ốc (1)
Các loại khác (4)
Thùng đựng dụng cụ (93)
Các loại khác (11)
Hệ mét (205)
Hệ inch (73)
Máy dùng cho ôtô (7)
Cờ lê đóng (101)
Kiềm cách điện VDE (2)
CÔNG TY THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP GTG
2/64C Đất Thánh, P.6, Q.Tân Bình, TP HCM
Điện thoại: 08 3868 6666
Fax: 08 3868 6688
Giấy ĐKKD số: 0303059482 tại TP HCM
Chi nhánh:
HÀ NỘI
71 Hoàng Cầu, P. Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa
Điện thoại: 04 3901 6666
Fax: 04 3910 6666
ĐÀ NẴNG
630-632 Ngô Quyền, P. An Hải Bắc, Quận Sơn Trà
Điện thoại: 0511 350 7777
Fax: 0511 350 7788
CẦN THƠ
Điện thoại: 0710 222 0220
Fax: 0710 222 1221
BÌNH DƯƠNG
1080A CMT8, Phường Phú Thọ, TP Thủ Dầu Một
Điện thoại: 0650 3 969 768
Fax: 0650 3 969 769
CHÍNH SÁCH BÁN HÀNG
- Chính sách bảo mật thông tin
- Chính sách vận chuyển
- Quy trình giao hàng
- Chính sách đổi trả hàng
HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG
- Hướng dẫn mua hàng
- Hướng dẫn thanh toán
- Các hình thức mua hàng
- Sơ đồ đường đi
Tắt [X]
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Tin tức
|
Liên hệ
Đang online :53 - Tổng truy cập : 175,810,384
+ + + + + + + +