text:
NS LAM PHƯƠNG
MỘT ĐỜI THĂNG TRẦM
– Nguyễn Ngọc
Như thông lệ hằng năm, cứ vào đầu tháng 12, tôi đi trình diễn một tour bên Úc qua mấy thành phố lớn như Sydney, Melbourne, Brisbane và Perth. Năm ngoái, sau buổi văn nghệ tại Casino Crown, tôi được một vài thương gia mời đi ăn cơm rồi ngỏ ý đề nghị tôi đưa nhạc sĩ Lam Phương sang Úc, mặc dù ai cũng biết ông đang ngồi xe lăn từ 10 năm nay, di chuyển đường xa rất khó khăn.
Chỉ vì nhạc Lam Phương quá đặc sắc và đa dạng, nên khán giả bốn phương đều muốn nghe lại và nhất là muốn gặp mặt ông một lần, biết đâu chăng là lần cuối bởi năm nay ông đã 72. Những người ngồi với tôi hôm ấy đều còn nhớ rất rõ, Lam Phương là nhạc sĩ duy nhất mà Trung tâm Thúy Nga đã thực hiện đến 3 cuốn Paris By Night để giới thiệu sự nghiệp của ông :
– “Bốn Mươi Năm Âm Nhạc Lam Phương” – “Lam Phương, Dòng Nhạc Tiếp Nối” – ” Đường Về Quê Hương’
Nói chung, ông là người viết nhạc có tầm ảnh hưởng rộng lớn nhất, xét về mức phổ biến trước cũng như sau năm 1975.
Từ Úc về, tôi sang trình diễn tại mấy nước ở vùng Đông Âu cũ như Ba Lan, Cộng Hòa Séc (Tiệp Khắc) và Slovaskia, những nơi chỉ có toàn người miền Bắc. Tại đây, một lần nữa tôi lại ngạc nhiên nghe bầu show và nhiều khán giả đề nghị tôi mời nhạc sĩ Lam Phương qua cho đồng bào gặp gỡ. Ở Praha, tôi hỏi một cô trong ban tổ chức :
– Lam Phương viết nhiều về người lính thời cũ, chẳng hạn Bức Tâm Thư, Tình Anh Lính Chiến, Chiều Hành Quân, Biết Đến Bao Giờ v.v… Khán giả ở đây chỉ gồm toàn người miền Bắc, từng là công nhân lao động hợp tác, cán bộ tu nghiệp hoặc du học sinh từ Hà Nội. Tổ chức chương trình nhạc sĩ Lam Phương cho họ coi, cháu nhắm có trở ngại gì không ? Bởi đã hát nhạc Lam Phương là phải hát đủ loại, cả nhạc lính lẫn nhạc tình !
– Không sao đâu chú ! Viết nhạc trong thời chiến mà! Âm nhạc tất nhiên phải phản ánh cuộc sống mà tác giả đi qua. Cháu mới vào Việt Nam. Sau cuốn Paris By Night Đường Về Quê Hương, cháu thấy hầu hết các tụ điểm ca nhạc trong nước bây giờ đều hát nhạc Lam Phương.
Sau chuyến lưu diễn Âu Châu, tôi về gọi điện thoại hỏi ý kiến và thuyết phục anh Lam Phương, giục anh chịu khó đi với tôi vài chuyến. Tôi tha thiết bảo :
– Cố gắng đi anh ! Khán giả ở đâu cũng mong gặp anh nhất là từ khi nghe tin anh bị tai biến mạch máu não !
Tôi quen anh Lam Phương đã 17 năm, làm việc chung với anh qua 3 cuốn video và nhiều chương trình live shows, tôi biết rõ tính anh rất dè dặt. Anh chỉ sợ di chuyển vất vả mà đến nơi không thành công thì buồn cho cả anh lẫn ban tổ chức. Tôi phải trấn an anh mãi bởi tôi biết rõ cảm tình của khán giả đối với anh. Cuối cùng anh đồng ý trên nguyên tắc : Đầu tháng 12 năm 2010, anh và tôi sẽ bay sang Úc dưới bảng hiệu Thúy Nga, rồi nhân tiện sang nước láng giềng Tân Tây Lan (New Zealand) luôn thể.
Riêng Đông Âu thì anh còn lưỡng lự và các bầu show bên ấy cũng chưa có ngày giờ nhất định bởi việc tổ chức show ở Âu Châu tương đối phức tạp, cần phải phối hợp giữa nhiều quốc gia lân cận.
Trong khi chờ đợi, tôi bàn với Thời Báo mời Lam Phương sang Toronto. Ý định này, anh em Thời Báo và tôi đã có bàn thảo một đôi lần trước đây, nhưng mãi năm nay mới thu xếp được và chỉ có ngày Thứ Bảy 24 tháng 07 là thuận tiện cho cả nhạc sĩ Lam Phương lẫn ban tổ chức. Lam Phương chưa qua Toronto bao giời nên tỏ ra ngần ngại. Tôi phải nhắc lại :
– Từ bao nhiêu năm nay, có show Lam Phương nào thất bại đâu anh ! San Jose, Orange County, Montreal,… chương trình nào cũng đầy ắp khán giả, có nơi không đủ vé bán. Mùa hè Toronto đẹp lắm. Đồng bào Toronto rất yêu văn nghệ. Mời anh sang thăm một lần cho biết !
Anh kết luận bằng một câu quen thuộc :
– Anh kéo tôi đi đâu thì tôi đi đó !
Tôi hiểu ý anh. Rất nhiều nơi muốn tổ chức đêm nhạc Lam Phương. Nhưng ở đâu anh cũng muốn phải có tôi giới thiệu, bởi chúng tôi đã làm việc chung với nhau tới 3 cuốn Paris By Night, tôi hiểu rõ tâm sự và xuất xứ từng ca khúc của anh. Tôi cám ơn anh rồi bảo :
– Tôi phone anh trước, nếu anh đồng ý thì đại diện Thời Báo sẽ liên lạc với anh !
Thời Báo chẳng những chỉ liên lạc với anh Lam Phương bằng phone, mà Nguyễn Đạt và anh Sa Xuân Vũ còn bay sang tận nơi, ghé thăm anh Lam Phương trong căn nhà quạnh hiu trồng đầy bông hồng chung quanh. Anh cảm động gọi cho tôi, cám ơn sự chu đáo của anh em Thời Báo Toronto và hẹn sẽ gặp khán giả Toronto cuối tháng 07.
Đôi nét về Lam Phương
Vào những năm đầu khi mới chia cắt đất nước (1954), dân chúng miền Nam thường được nghe đi nghe lại bài Chuyến Đò Vĩ Tuyến trên đài phát thanh:
“Đêm nay trăng sang quá anh ơi / Sao ta lìa cách bởi dòng sông bạc hai mầu…”
Lúc ấy, ai cũng tưởng Lam Phương chắc phải là một “ông Bắc kỳ di cư” lớn tuổi, dàn trải tâm tư khắc khoải của mình khi rời đất Bắc vào Nam tìm tự do. Nhưng hóa ra tác giả chỉ là một thanh niên miền Nam mới 18 tuổi, đã khơi lên nỗi xúc động thay cho gần một triệu đồng bào vừa lìa xa cố hương.
Từ cái bước khởi đầu vững chắc ấy, người ta đã nhìn thấy ở trước Lam Phương là một tài năng lớn, một sức sáng tạo đích thực, và quả nhiên như mọi người dự đoán, anh đã cống hiến cho tân nhạc Việt Nam gần 200 ca khúc đặc sắc trong nửa thế kỷ vừa qua.
Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh ngày 20/03/1937, tại Rạch Giá. Nội tổ của anh vốn là người gốc Hoa, bỏ nước sang Việt Nam lập nghiệp trong đợt di dân ồ ạt của người Hoa chống đối với nhà Mãn Thanh. Đời ông nội của Lam Phương đã bắt đầu lai Việt Nam và đến thân phụ của anh thì chẳng còn dấu vết gì là người Hoa nữa.
Lam Phương là con đầu lòng, nhưng lớn lên chỉ thấy mẹ và các em trong cảnh nghèo nàn xác xơ. Ông bố đã bỏ đi theo người đàn bà khác từ lúc Lam Phương chưa đủ trí khôn. Mười tuổi, Lam Phương giã từ Rạch Giá lên Sài Gòn, ở trọ nhà người quen trong xóm lao động tăm tối vùng Đa Kao và vào học trung học ở Việt Nam Học Đường. Thời gian này, anh bắt đầu tự học nhạc qua sách vở, phần lớn là bằng tiếng Pháp. Điều này dễ hiểu, bởi ngày ấy nước ta chưa có trường âm nhạc. Thế hệ Lam Phương cũng như các nhạc sĩ lớn tuổi hơn, muốn học nhạc thì hoặc phải tự mò mẫm qua các tài liệu viết bằng tiếng Pháp, hoặc ghi danh hàm thụ các trường chuyên nghiệp bên Paris để họ gửi bài vở sang. Song song với phần nhạc lý, Lam Phương cũng xin học lớp guitar do một ông thầy Việt Nam truyền nghề.
Để trắc nghiệm khả năng học hỏi của mình sau một thời gian miệt mài, năm 1952, lúc mới 15 tuổi, Lam Phương sáng tác ca khúc đầu tay là Chiều Thu Ấy. Anh vay mượn bạn bè và hàng xóm, tự in bản nhạc rồi thuê xe lam chở đi giao cho các quầy hàng bán lẻ. Tuy cũng lấy lại vốn, nhưng ca khúc này chưa gây được tiếng vang. Phải chờ 3 năm sau khi 18 tuổi, Lam Phương mới tung ra được một số sáng tác nổi đình nổi đám ngay như Kiếp Nghèo, Chuyến Đò Vĩ Tuyến, Nhạc Rừng Khuya, Trăng Thanh Bình, Khúc Ca Ngày Mưa, Nắng Đẹp Miền Nam v.v…
Nhạc của Lam Phương nhanh chóng tràn lan trong học đường trên phạm vi cả nước. Hầu như trường nào cũng cho học trò đồng ca hoặc múa hát những bài tươi vui lành mạnh, phổ biến nhất là Khúc Ca Ngày Mưa và Nắng Đẹp Miền Nam. Ở những nhạc phẩm này, người ta thấy ngay sự phản ánh rất rõ nét một thời thanh bình rộn rã của những năm đầu nền Đệ nhất Cộng hòa.
Năm 21, Lam Phương nhập ngũ. Thời ấy, thanh niên đi quân dịch chỉ có một năm bởi là nghĩa vụ quân sự trong thời bình. Tại quân trường, anh viết Bức Tâm Thư, hô hào thanh niên sốt sắng đi quân dịch. Ngày mãn khóa, anh sáng tác 2 bản nhạc nổi tiếng là Tình Anh Lính Chiến và Chiều Hành Quân. Anh kể với tôi: Vì không biết rõ xuất xứ sáng tác bài Tình Anh Lính Chiến, cho nên sau này nhiều ca sĩ thường hát câu: “Anh chiến trường, em nơi hậu tuyến”. Thật sự thì hát như vậy là sai, bởi anh viết cho bạn bè đồng ngũ trước khi chia tay ở quân trường, mỗi người đi mỗi nơi, nên câu hát đúng là ‘Anh chiến trường, tôi nơi hậu tuyến”. Đây là tình đồng đội chứ không phải tình yêu trai gái.
Mãn hạn quân dịch, trở về đời sống dân sự, Lam Phương tiếp tục sáng tác và tự xuất bản các tác phẩm của mình. Nhạc của anh có sức phổ biến sâu rộng, là một trong những nhạc sĩ thành công nhất ở miền Nam, giúp anh thoát khỏi cảnh lầm than mà anh đã mô tả qua bản Kiếp Nghèo mấy năm về trước.
Lúc ấy, nhạc sĩ Phạm Duy đang phụ trách trung tâm Quốc Gia Điện Ảnh, nghe tiếng Lam Phương, gọi anh đến và giới thiệu với đạo diễn Lưu Bạch Đàn để Lam Phương đóng vai chính trong phim Chân Trời Mới bên cạnh nữ tài tử Mai Ly và kịch sĩ lão thành Vũ Huân. Đây là một phim truyện nhằm cổ võ cho quốc sách Ấp Chiến Lược, đồng thời đả phá tệ nạn quan liêu phong kiến ở xã ấp.
Khi tên tuổi bắt đầu vững vàng, Lam Phương lập gia đình với kịch sĩ kiêm ca sĩ Túy Hồng. Từ đó anh phụ trách thêm công việc viết nhạc nền cho ban kịch Sống, cho chúng thêm hàng loạt ca khúc đặc sắc như Thu Sầu, Nghẹn Ngào, Trăm Nhớ Ngàn Thương, Phút Cuối, Ngày Buồn v.v…
Tình hình chiến sự miền Nam gia tăng, Lam Phương được gọi tái ngũ. Anh mặc quân phục trở lại và gia nhập Ban Văn Nghệ Bảo An (Địa Phương Quân). Khi ban này giải tán, anh chuyển qua ban văn nghệ Hoa Tình Thương. Rồi Hoa Tình Thương cũng giải tán để biến thành Biệt Đoàn Văn Nghệ Trung Ương, nơi Lam Phương cộng tác cho đến ngày mất miền Nam.
Trong khoảng thời gian này, sức sáng tác của Lam Phương càng dàn trải trên nhiều thể loại rất phong phú mà đặc biệt một điểm là hầu hết ca khúc nào anh đưa ra cũng đều trở thành Top Hit trên thị trường, điển hình như Chờ Người, Tình Bơ Vơ, Duyên Kiếp, Thành Phố Buồn, Tình Chết Theo Mùa Đông v.v… đưa anh vào vị trí một nhạc sĩ thành công nhất Việt Nam về mặt tài chánh.
Sáng ngày 30/4/1975, anh quyết định vào phút chót, đem gia đình chạy lên tàu Trường Xuân của thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy, cùng với gần 4000 đồng bào ra khơi. Trên tàu, anh gặp Elvis Phương, ca sĩ đầu tiên đã hát bài Chờ Người của anh khoảng năm 1972. Cũng trong đám người dày đặc đó, có một cô bé còn bế trên tay, sau này là á hậu Việt Nam tại Paris và trở thành nữ ca sĩ Bảo Hân.
Vì không có ý định ra đi, cho nên Lam Phương hoàn toàn chẳng chuẩn bị bất cứ thứ hành trang nào để đem theo. Anh bỏ lại chiếc xe hơi, hai căn nhà lớn và khoảng 30 triệu đồng trong ngân hàng để lên đường với hai bàn tay trắng và vài bộ quần áo ! Lúc ấy, lương một vị tổng giám đốc hoặc một vị đại tá trong quân đội chỉ có mấy chục ngàn một tháng ! (nên nhớ vàng 9999 Kim Thành lúc đó chỉ có 36.000d9VN/lượng)
Định cư ở Mỹ, cái job đầu tiên anh làm trong hãng Sears là lau sàn nhà và cọ cầu tiêu! Rồi chuyển sang làm thợ mài, thợ tiện, bus boy. Tuy vậy, cứ mỗi cuối tuần anh vẫn cố gắng thuê một nhà hàng, biến thành phòng trà ca nhạc để đồng hương có chỗ gặp nhau và để chính anh cùng Túy Hồng đỡ nhớ sân khấu. Nghề này, chẳng những lợi tức không có bao nhiêu mà buồn thay, chỉ sau một khoảng thời gian ngắn, anh khám phá ra người bạn đời không còn thủy chung với anh nữa. Anh cay đắng vật vã, cố gắng hàn gắn nhưng không xong. Anh biết cái thế của anh đã mất hẳn từ khi ra hải ngoại, bởi tiền bạc, danh vọng đều chỉ còn là trong kỷ niệm. Nỗi đau ray rứt của cuộc tình tan vỡ trên đất khách đã là động lực sâu thẳm khiến anh sáng tác mấy bản nhạc rất bi thương, trong đó có một bài để đời là Lầm :
“Anh đã lầm đưa em sang đây / Để đêm trường nghe tiếng thở dài / Thà cuộc đời im trong lòng đất…”
Rồi anh ngậm ngùi bỏ Hoa Kỳ sang Paris, xin vào làm công việc đóng gói quét dọn cho một tiệm tạp hóa. Cũng tại đây, anh gặp lại ông bà Tô Văn Lai, chủ nhân Trung tâm băng nhạc Thúy Nga, vốn đã quen biết anh ở Sài Gòn từ trước năm 75. Thúy Nga ngày ấy cũng còn quá nghèo, chỉ sang lại những băng cũ mang theo từ Việt Nam, nên chả có việc gì cho Lam Phương làm. Chính bản thân ông Tô Văn Lai, Giáo sư Triết ở Sài Gòn, dân trường Tây từ nhỏ, giờ đây cũng phải đi học nghề sửa xe và đứng bơm xăng ở vùng Bondi, ngoại ô Paris.
Lam Phương tiếp tục sống lầm lũi cho qua ngày ở kinh thành ánh sáng, mãi cho đến khi anh bất ngờ gặp một khúc rẽ tình cảm mới: Một người đàn bà rất đẹp đã đến với trái tim anh, giúp anh xóa đi những ngày tăm tối vừa qua. Nhờ khúc rẽ ấy, chúng ta mới có được một loạt ca khúc chan hòa niềm vui như Mùa Thu Yêu Đương, Tình Hồng Paris, Tình Đẹp Như Mơ, và nhất là Bài Tango Cho Em :
“Từ ngày có em về/ Nhà mình ngập ánh trăng thề…”
Cũng trong khoảng thời gian tạm cư ở Paris, anh sáng tác 3 ca khúc nổi tiếng khác mà giờ này thính giả vẫn thích nghe đi nghe lại :
– Cho Em Quên Tuổi Ngọc : Anh đặt cả lời Pháp lẫn lời Việt, viết cho một cuốn phim. Tựa tiếng Pháp là C’est Toi.
– Em Đi Rồi : Anh viết cho chuyện tình tan vỡ của nữ ca sĩ Họa My, khi Họa My sang Pháp để lại người chồng ở Việt Nam.
– Một Mình : Cảm xúc của chính anh buổi sáng thức dậy, cô đơn nhìn ra cửa trong ánh bình minh.
Bước sang đầu thập tiên 1990, Trung tâm Thúy Nga tương đối đã có cơ sở vững vàng ở Paris lẫn Cali sau khi sản xuất thành công một loạt video tuồng cải lương và các chương trình Paris By Night bắt đầu từ năm 1983. Lúc ấy, Thúy Nga mới quyết định thực hiện một cuốn Paris By Night chủ đề nhạc Lam Phương.
Đó là lần đầu tiên tôi gặp anh Lam Phương vào tháng 03 năm 1993, khi trời Paris còn đang se lạnh. Mặc dầu lúc này Lam Phương đã chia tay người đàn bà từng mang cho anh “những nụ hồng Paris”, nhưng cuộc sống của anh đã tạm ổn định cả mặt tinh thần lẫn vật chất, một phần nhờ có cô em gái từ Việt Nam sang tỵ nạn, mở tiệm ăn Như Ánh ngay tại Quận 13, giao cho anh làm manager.
Lúc gặp tôi, anh đã hoàn toàn lấy lại phong độ, tìm lại sự tin yêu trong cuộc đời, quên hết những nhọc nhằn gần 20 năm sóng gió vừa qua. Anh cho biết : Anh ít đọc sách của tôi, nhưng em gái anh, chủ nhà hàng, thì bất cứ lúc nào rảnh rỗi, cô cũng để cuốn tiểu thuyết Màu Cỏ Úa. Nhờ vậy, tuy gặp nhau lần đầu mà anh với tôi đã có cảm tưởng như quen nhau từ lâu.
Bài học đầu tiên tôi học ở anh Lam Phương là sự bình dị và khiêm tốn. Một người từng nổi tiếng từ lúc tuổi chưa đến 20, từng có một cuộc sống giàu sang ở Sài Gòn, giờ này ngồi tiếp chuyện tôi trong cái quán nhỏ, bằng một thái độ rất chân tình và lịch sự, mặc dầu tôi thua anh về mọi mặt. Cái ấn tượng ban đầu ấy khắc ghi mãi trong lòng tôi cho đến hôm nay.
Sau sự thành công của Paris By Night “Bốn Mươi Năm Âm Nhạc Lam Phương”, chỉ hơn một năm sau, Thúy Nga lại thực hiện thêm một chương trình Lam Phương thứ 2 bởi nhạc anh còn quá nhiều. Cuốn này tôi đặt tựa đề là “Lam Phương, Dòng Nhạc Tiếp Nối’.
Sau cuốn băng ấy, Lam Phương quay về định cư tại Hoa Kỳ năm 1995. Người đàn bà bảo lãnh anh trở lại Mỹ tuy không phải là một cuộc tình lớn trong đời, nhưng anh cần một mái ấm ổn định ở tuổi đã trên 55. Về lại Cali, anh tiếp tục sáng tác và lâu lâu phụ việc với Trung tâm Thúy Nga lúc này đang trên đà thăng tiến mạnh mẽ.
Dòng đời đang êm trôi thì ngày 13/3/1999, trong lúc đang dự tiệc ở nhà một người thân, không may anh bị tai biến mạch máu não. Từ đó anh nói không ra lời, một nửa thân thể gần như bại liệt hoàn toàn. Bàn tay đánh đàn ghi nốt nhạc mấy chục năm qua, bây giờ không sử dụng được nữa. Anh chị em nghệ sĩ cùng nhau tổ chức đêm nhạc Lam Phương tại nhà hàng Majestic để hỗ trợ anh về cả hai mặt tinh thần và tài chánh. Tôi bay sang góp mặt, anh chỉ nắm tay tôi ứa nước mắt mà nói không thành câu.
Vài hôm sau, người đàn bà đang chung sống với anh, cũng lặng lẽ chia tay, bỏ lại anh trên chiếc xe lăn, bơ vơ trong căn nhà vắng, để ngày nay anh thấm thía với nỗi quạnh hiu như những lời ca tiên tri chính anh đã viết :
“Sớm mai thức giấc / Nhìn quanh một mình !”
Thời gian trôi qua quá nhanh ! Mới đó mà Lam Phương “nhìn quanh một mình” đã 11 năm ! Anh đã cố gắng vượt bậc, cố giữ tâm hồn thư thái và thể dục đều đặn. Nhờ vậy thỉnh thoảng anh có thể tạm bỏ xe lăn, đứng dậy chống gậy đi một vòng quanh nhà. Nỗi buồn lớn nhất của anh từ ngày gặp nạn là không còn đánh đàn và viết nhạc được nữa bởi một nửa thân thể vẫn hoàn toàn bất động, mặc dầu trí óc anh rất sáng suốt.
(Theo Thoi Bao)
Xin mời thưởng thức nhạc phẩm của nhạc sĩ Lam Phương, do ca sĩ Quang Dũng, Túy Hồng trình bày :
Click vào đường dẫn sau đây : Một Mình
http://www.youtube.com/watch?v=m_B1mBTmpXE&feature=email
Mời thưởng thức 2 nhạc phẩm (nghe thấy đúng là trong mà chát thật:
Thu sầu (st Lam Phương)
http://www.yousendit.com/transfer.php?acti…60F23F0413AA166
Kiếp nghèo (st Lam Phương)
http://www.yousendit.com/transfer.php?acti…ED6290C2256E2CB
Filed under: Giới thiệu nhân vật, Văn nghệ Sài Gòn Thẻ: | Giới thiệu, Nhân Vật
[…] Nhạc sĩ LAM PHƯƠNG […]
Nen ghi đầy đủ tên tác giả bài viết về nhạc sĩ Lam Phương này là Nguyễn Ngọc Ngạn, cho chính xác (Một Thời Saigon đã ghi là “trích Thời Báo” mà!)
KÍnh gửi :Trang Chủ MỘT THỜI SÀI GÒN .
TÔI tình cờ biết được trang web này . và đã đọc qua tiểu sử cũng như cuộc đời của nhạc sĩ tài hoa LAM PHƯƠNG , thần tượng âm nhạc của tôi từ thời thơ ấu .Tôi đã xót xa và đồng cảm cùng tác giả muốn gửi đôi dòng chữ này đến trang chủ MỘT THỜI SÀI GÒN và TRUNG TÂM THÚY NGA vì tôi dốt về Vi tính tánh lại hay quên. nhờ quý vị chia sẻ dùm tôi đến nhạc sĩ Lam Phương với tất cả lòng chân thành và ngưỡng mộ một người tài hoa và kém may mắn như ông . chân thành cảm ơn quý vi . Mong rằng những lời này được đến tai nhạc sĩ ,với long tri ân đối với một người suốt đời dâng cho nghệ thuật ,sẽ là một liều thuốc chữa tâm bệnh hiệu quả nhất với một người đang bệnh như ông ,
Chân thành cảm ơn các Vi
Kính chúc các vị thân tâm an lạc và thành công trong mọi lãnh vực
Hoàng Mai
Tôi là Hoàng Mai em vợ của Nhạc sĩ Minh Thi , TG bài hát TIỄN MỘT NGƯỜI ĐI vào năm thập niên 60 thì phải , bài hát này cũng đã có thời gian nổi tiếng với mấy câu kết ( Người yêu tôi đâu rồi ! Người tôi yêu đâu rồi ! Tình tôi đã chết rồi ! ) anh rể tôi tức nhạc sĩ Minh Thi cũng đã chết vì căn bệnh tai biến vào ngày 05 tháng 12 năm 2010
Nhưng tôi lại là người yêu dòng nhạc tình của Nhạc sĩ Lam phương khi còn thơ ấu – ( nhạc thời chiến của Trần Thiện Thanh – ) mấy mươi năm chưa bao giờ được gặp nhạc sĩ ngoài đời – nay tôi được xem dĩa Paris by night do trung tâm Thúy Nga thực hiện cho Nhạc sĩ Lam Phương ,tôi rất xúc động trước một nhạc sĩ tài hoa đã dâng trọn một đời cho nghệ thuật ,bị căn bệnh ngặt nghèo cướp mất những niềm vui – sống trong nỗi cô đơn tuyệt vọng lúc tuổi về chiều .tôi xót xa lắm .
Tài luôn đi liền với tai đã để lại cho nhạc sĩ những cái không may vào lúc cuối đời , Tôi thương cho nhạc sĩ Thần tượng âm nhạc của tôi khi hoàng hôn buông xuống – ông tu lo cho mình và sống cô đơn với căn bệnh Tai biến quái ác đều có thể xảy ra cho tất cả mọi người, thương người như thể thương thân .- nghĩ đến ông – tôi lại nghĩ đến mình mai này rồi sẽ ra sao ?
Tôi cũng là một người trong giới văn nghệ nghiệp dư – có tuổi mà không có tên .nhạc của Lam Phương đã thấm vào trong máu tôi từ thời niên thiếu .bài hát nào của nhạc sĩ mà tôi biết đều không thể bỏ qua -tôi yêu nhạc chứ chưa yêu người .
Nay thấy thần tượng của mình gặp bước không may vào lúc cuối đời tôi xót xa lắm ! Phải chi ông ở Việt Nam tôi sẽ tình nguyện chăm sóc cho ông không điều kiện ,( tôi rất nghèo và cũng chẳng có gì để mất) tôi muốn nhạc sĩ còn có thể nhìn đời bằng ánh mắt màu hồng , và vẫn có thể hát hoặc sáng tác được bằng con tim bằng khối óc dù hiện nay nhạc sĩ không thể viết hay đàn gi được nữa , nhưng còn sống thì còn hy vọng .
Tôi xin gửi tặng nhạc sĩ 3 bài thơ tứ tuyệt của tôi – mà tôi tâm đắc nhất
bài thứ nhất : SẺ CHIA
TG : Hoàng Mai
ĐƯỜNG TRẦN VẠN NẺO CHÔNG GAI
TA CÙNG ANH SUỐT DẶM DÀI CÓ NHAU
DẪU RẰNG CÁCH TRỞ SÔNG SÂU
THƯƠNG ANH – THƯƠNG CẢ NIỀM ĐAU TÂM HỒN
Bài thứ hai : ANH CÒN . . .
ANH CÒN NỬA CUỘC TÌNH SAY
EM CÒN TRẢ KIẾP THƯƠNG VAY ĐỜI THƯỜNG
NẾU ANH CÒN CHÚT TÌNH VƯƠNG
CÙNG EM QUA HẾT ĐOẠN ĐƯỜNG TRẦM LUÂN
bai thứ ba : EM CÒN . . .
EM CÒN NỬA MẢNH HỒN TAN VỠ
NỬA MẢNH HỒN ANH CŨNG VỠ TAN
TA GHÉP ĐỜI NHAU HAI MẢNH NỬA
ĐỂ TÌM VỊ NGỌT THUỞ HỒNG HOANG
Mong rằng những bài thơ này đến tay nhạc sĩ sẽ là liều thuốc trị tâm bệnh hữu hiệu nhất cho ông .
Tôi bây giờ không còn trẻ nữa U 50 rồi ,hát cũng chẳng còn hơi – nhưng khi tôi buồn dòng nhạc của NS là tri âm của tôi – những vần thơ tình là Tri kỷ của tôi – dù tôi sáng tác không hay ,và đó cũng là thú vui khi tuổi xế chiều một mình một bóng , nhờ vậy mà tôi dễ đồng cảm cùng nhạc sĩ Lam Phương .rất mong được chia sẻ những lời này đến tay nhạc sĩ . và tôi cũng vô cùng tri ân nhạc sĩ đã dâng tặng cho đời những bài tình ca bất tử để con người dễ đồng cảm và yêu nhau hơn .kính chúc nhạc sĩ luôn vui – khỏe – thân tâm an lạc vào lúc cuối đời .
Hoàng Mai
Những bài thơ này tôi đã xin giấy phép và in ấn được 500 quyển và xuất bản năm 2007 ,với tựa là TÌNH CA CHO ANH 2007 . HOÀNG MAI nhưng tiếc rằng tôi chỉ in hơn một nửa để tặng bạn bè và đồng nghiệp – chưa có ý định bán ra vì vậy , không đến được tay những bạn đọc yêu thơ , mong quý vị thông cảm .
Tôi xin lỗi và sửa tên bản nhạc của nhạc sĩ MINHTHI là bài hát TÂM SỰ NGƯỜI ĐI chứ không phải là TIỄN MỘT NGƯỜI ĐI như tôi đã viết ở trên chân thành tạ lỗi cung trang chủ Một thời Sài Gòn và quý bạn đoc gần xa ,
Toi rat ai mo nhac si Lam Phuong. Nhung bai tinh ca Lam Phuong that tuyet voi. Nhac moi hay nhat la bai LAM voi giong ca Dan Nguyen & MOT MINH qua dong ca Khanh Ha. Du o trong hoan canh nao cung phai “positive thingking”. Toi se cau nguyen cho NS Lam Phuong. Hy vong NS Lam Phuong van con co the sang tac duoc nhieu bai hay nua. Cam on NS Lam Phuong da sang tao nhung nhac pham tinh ca tuyet voi truoc va sau 75.
con la sivu day la dua chau ruot ma cau lam phuong da phu me con nuoi nan con den ngay giai phong mien nam con rat dau long vi gio phut nay con chang giup gi duoc cho cau con mac du con dang thua huong tai san cua cau de lai cho gia dinh la 2 can nha lon o sai gon con da bat khoc khi thay hinh anh cua cau ngoi tren xe lan de duong lam dua cau ra san khau ca cuoc doi cua cau chi biet hy sinh cho gia dinh lon de roi ngay hom nay cau van trang tay cau cung da khoc khi biet tin me cua con mat cau da dien thoai dong vien tui con bot buon . cau chinh la nguoi cha thu 2 cua con do ngay tu nho con da goi cau ba lam phuong roi bay gio con chi biet cau nguyen on tren va ong ba ngoai cung me con pho ho cho cau duoc doi dao suc khoe va tim lai duoc hanh phuc o cuoi cuoc doi nay
Chao ban, neu ban la chau cua nhac si Lam Phuong thi xin toi biet chu ay co 2 con gai nhu loi doc gia kia noi khong? Toi da gap go va tro chuyen voi chu ay va anh Lam trong 1 show tinh ca Lam Phuong, nhung khong nghe noi chu ay co con cai gi ca. Cam on ban
tôi rất hâm mộ và luôn tìm đọc những tin tức của nhạc sĩ Lam Phương.
Những sáng tác của nhạc sĩ LAM PHƯƠNG sẽ sống mãi , dù cho trăm năm hay ngàn năm nữa, nếu con người biết quý trong những giá trị tinh thần từ những tác phẩm của ông, hãy làm cho những tác phẩm ấy lưu truyền mãi về sau không bị mai một.
Cầu chúc cho Ông được bình an!
thuong lam phuong lam.neu co the ,em xin cham soc cho anh ,hau ha anh tung ty.nhung lam sao gap duoc anh?
em o viet nam.tell 0906571086.anh co the 1 lan phone cho em kg?
rất thương cho cuộc đời của nghệ sĩ Lam Phương. Càng thương bao mhiêu càng giận nghệ sĩ Túy Hồng bao nhiêu vì Túy Hồng mà nghệ sĩ tài hoa của chúng ta phải đau khổ tuyệt vọng viết nên bài ” Lầm ” nổi tiếng . được xem Paris by night thấy cảnh NS ngồi trên xe lăn và 1 cô con gái đến thăm thật xúc động . Mong rằng 2 cô con gái của người không noi theo cách sống của mẹ ( Túy Hồng ) và chăm sóc và báo hiếu làm tròn bổn phận của 1 người con đối với người cha đáng kính
Minh co du buoi tiec gay qui cho Thoi Bao voi chu de Tinh ca Lam Phuong. Luc ay minh da den chao hoi chu va tro chuyen voi anh Lam-nguoi em re hien gio dang cham soc chu. Khong nghe Anh Lam noi chu co con cai, gio nghe ban noi chu co 2 con. Minh that kho chiu neu that su chu co con sao cac con chu bo mac cha ruot minh bi benh nhu vay, cho du tinh cam giua cha me the nao, lam con phai nghi den dang sinh thanh. Ban co the chominh biet 2 nguoi con cua chu la ai, hien dang lam gi va o dau? Cam on ban.
Chao ban, toi rat bat binh neu that su chu Lam Phuong co 2 con gai nhu loi ban noi ma lai bo ba minh voi benh tat va co don tuoi xe chieu. Xin ban cho toi va doc gia biet 2 co con gai do ten gi? hien lam gi va o dau. Cam on ban
Còn bài hát Trả Lại Em mà tác giả chưa nói đến.
Cam on nhac si Lam Phuong da viet len nhung bai tinh ca bat hu va se o mai trong long nhung nguoi Viet yeu nhac cua Lam Phuong.
nhac sy lam phuong la mot than tuong am nhac cua bao nguoi yeu nhac viet nam . co suc anh huong ben bi theo thoi gian . lam phuong vua tai hoa vua dep trai dang dap .that thiet thoi cho nhac sy da khong tim duoc hanh phuc o tuy hong . tuy hong khong dep nguoi va cung khong dep net . tuy hong vua lun ma cai mong thi qua to va qua xau . tui khong thay tuy hong duoc cai net gi ma sao lam phuong phai dau kho vi cai ba xau xi ay chu ?….
Xin cho toi hoi nhac si Lam Phuong co con khong? Neu co thi ho o dau va Sao khong tham nom cha ruot cua minh? Rat mong duoc tra loi, cam on.

markdown:
**NS LAM PHƯƠNG ** ![NS Lam Phuong 5 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2011/02/ns-lam-phuong-5.jpg?w=150&h=112)
![NS Lam Phuong 5 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2011/02/ns-lam-phuong-5.jpg?w=150&h=112)
![NS Lam Phuong 5 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2011/02/ns-lam-phuong-5.jpg?w=150&h=112)
**MỘT ĐỜI THĂNG TRẦM** **– Nguyễn Ngọc **
Như thông lệ hằng năm, cứ vào đầu tháng 12, tôi đi trình diễn một tour bên Úc qua mấy thành phố lớn như Sydney, Melbourne, Brisbane và Perth. Năm ngoái, sau buổi văn nghệ tại Casino Crown, tôi được một vài thương gia mời đi ăn cơm rồi ngỏ ý đề nghị tôi đưa nhạc sĩ Lam Phương sang Úc, mặc dù ai cũng biết ông đang ngồi xe lăn từ 10 năm nay, di chuyển đường xa rất khó khăn.
Chỉ vì nhạc Lam Phương quá đặc sắc và đa dạng, nên khán giả bốn phương đều muốn nghe lại và nhất là muốn gặp mặt ông một lần, biết đâu chăng là lần cuối bởi năm nay ông đã 72. Những người ngồi với tôi hôm ấy đều còn nhớ rất rõ, Lam Phương là nhạc sĩ duy nhất mà Trung tâm Thúy Nga đã thực hiện đến 3 cuốn Paris By Night để giới thiệu sự nghiệp của ông :
– “Bốn Mươi Năm Âm Nhạc Lam Phương” – “Lam Phương, Dòng Nhạc Tiếp Nối” – ” Đường Về Quê Hương’
Nói chung, ông là người viết nhạc có tầm ảnh hưởng rộng lớn nhất, xét về mức phổ biến trước cũng như sau năm 1975.
Từ Úc về, tôi sang trình diễn tại mấy nước ở vùng Đông Âu cũ như Ba Lan, Cộng Hòa Séc (Tiệp Khắc) và Slovaskia, những nơi chỉ có toàn người miền Bắc. Tại đây, một lần nữa tôi lại ngạc nhiên nghe bầu show và nhiều khán giả đề nghị tôi mời nhạc sĩ Lam Phương qua cho đồng bào gặp gỡ. Ở Praha, tôi hỏi một cô trong ban tổ chức :
– Lam Phương viết nhiều về người lính thời cũ, chẳng hạn Bức Tâm Thư, Tình Anh Lính Chiến, Chiều Hành Quân, Biết Đến Bao Giờ v.v… Khán giả ở đây chỉ gồm toàn người miền Bắc, từng là công nhân lao động hợp tác, cán bộ tu nghiệp hoặc du học sinh từ Hà Nội. Tổ chức chương trình nhạc sĩ Lam Phương cho họ coi, cháu nhắm có trở ngại gì không ? Bởi đã hát nhạc Lam Phương là phải hát đủ loại, cả nhạc lính lẫn nhạc tình !
– Không sao đâu chú ! Viết nhạc trong thời chiến mà! Âm nhạc tất nhiên phải phản ánh cuộc sống mà tác giả đi qua. Cháu mới vào Việt Nam. Sau cuốn Paris By Night Đường Về Quê Hương, cháu thấy hầu hết các tụ điểm ca nhạc trong nước bây giờ đều hát nhạc Lam Phương.
Sau chuyến lưu diễn Âu Châu, tôi về gọi điện thoại hỏi ý kiến và thuyết phục anh Lam Phương, giục anh chịu khó đi với tôi vài chuyến. Tôi tha thiết bảo :
– Cố gắng đi anh ! Khán giả ở đâu cũng mong gặp anh nhất là từ khi nghe tin anh bị tai biến mạch máu não !
Tôi quen anh Lam Phương đã 17 năm, làm việc chung với anh qua 3 cuốn video và nhiều chương trình live shows, tôi biết rõ tính anh rất dè dặt. Anh chỉ sợ di chuyển vất vả mà đến nơi không thành công thì buồn cho cả anh lẫn ban tổ chức. Tôi phải trấn an anh mãi bởi tôi biết rõ cảm tình của khán giả đối với anh. Cuối cùng anh đồng ý trên nguyên tắc : Đầu tháng 12 năm 2010, anh và tôi sẽ bay sang Úc dưới bảng hiệu Thúy Nga, rồi nhân tiện sang nước láng giềng Tân Tây Lan (New Zealand) luôn thể.
Riêng Đông Âu thì anh còn lưỡng lự và các bầu show bên ấy cũng chưa có ngày giờ nhất định bởi việc tổ chức show ở Âu Châu tương đối phức tạp, cần phải phối hợp giữa nhiều quốc gia lân cận.
Trong khi chờ đợi, tôi bàn với Thời Báo mời Lam Phương sang Toronto. Ý định này, anh em Thời Báo và tôi đã có bàn thảo một đôi lần trước đây, nhưng mãi năm nay mới thu xếp được và chỉ có ngày Thứ Bảy 24 tháng 07 là thuận tiện cho cả nhạc sĩ Lam Phương lẫn ban tổ chức. Lam Phương chưa qua Toronto bao giời nên tỏ ra ngần ngại. Tôi phải nhắc lại :
– Từ bao nhiêu năm nay, có show Lam Phương nào thất bại đâu anh ! San Jose, Orange County, Montreal,… chương trình nào cũng đầy ắp khán giả, có nơi không đủ vé bán. Mùa hè Toronto đẹp lắm. Đồng bào Toronto rất yêu văn nghệ. Mời anh sang thăm một lần cho biết !
Anh kết luận bằng một câu quen thuộc :
– Anh kéo tôi đi đâu thì tôi đi đó !
Tôi hiểu ý anh. Rất nhiều nơi muốn tổ chức đêm nhạc Lam Phương. Nhưng ở đâu anh cũng muốn phải có tôi giới thiệu, bởi chúng tôi đã làm việc chung với nhau tới 3 cuốn Paris By Night, tôi hiểu rõ tâm sự và xuất xứ từng ca khúc của anh. Tôi cám ơn anh rồi bảo :
– Tôi phone anh trước, nếu anh đồng ý thì đại diện Thời Báo sẽ liên lạc với anh !
Thời Báo chẳng những chỉ liên lạc với anh Lam Phương bằng phone, mà Nguyễn Đạt và anh Sa Xuân Vũ còn bay sang tận nơi, ghé thăm anh Lam Phương trong căn nhà quạnh hiu trồng đầy bông hồng chung quanh. Anh cảm động gọi cho tôi, cám ơn sự chu đáo của anh em Thời Báo Toronto và hẹn sẽ gặp khán giả Toronto cuối tháng 07.
*Đôi nét về Lam Phương*
Vào những năm đầu khi mới chia cắt đất nước (1954), dân chúng miền Nam thường được nghe đi nghe lại bài Chuyến Đò Vĩ Tuyến trên đài phát thanh:
“Đêm nay trăng sang quá anh ơi / Sao ta lìa cách bởi dòng sông bạc hai mầu…”
Lúc ấy, ai cũng tưởng Lam Phương chắc phải là một “ông Bắc kỳ di cư” lớn tuổi, dàn trải tâm tư khắc khoải của mình khi rời đất Bắc vào Nam tìm tự do. Nhưng hóa ra tác giả chỉ là một thanh niên miền Nam mới 18 tuổi, đã khơi lên nỗi xúc động thay cho gần một triệu đồng bào vừa lìa xa cố hương.
Từ cái bước khởi đầu vững chắc ấy, người ta đã nhìn thấy ở trước Lam Phương là một tài năng lớn, một sức sáng tạo đích thực, và quả nhiên như mọi người dự đoán, anh đã cống hiến cho tân nhạc Việt Nam gần 200 ca khúc đặc sắc trong nửa thế kỷ vừa qua.
[Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh ngày 20/03/1937, tại Rạch Giá. Nội tổ của anh vốn là người gốc Hoa, bỏ nước sang Việt Nam lập nghiệp trong đợt di dân ồ ạt của người Hoa chống đối với nhà Mãn Thanh. Đời ông nội của Lam Phương đã bắt đầu lai Việt Nam và đến thân phụ của anh thì chẳng còn dấu vết gì là người Hoa nữa.](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2011/02/ns-lam-phuong-2.jpg)
Lam Phương là con đầu lòng, nhưng lớn lên chỉ thấy mẹ và các em trong cảnh nghèo nàn xác xơ. Ông bố đã bỏ đi theo người đàn bà khác từ lúc Lam Phương chưa đủ trí khôn. Mười tuổi, Lam Phương giã từ Rạch Giá lên Sài Gòn, ở trọ nhà người quen trong xóm lao động tăm tối vùng Đa Kao và vào học trung học ở Việt Nam Học Đường. Thời gian này, anh bắt đầu tự học nhạc qua sách vở, phần lớn là bằng tiếng Pháp. Điều này dễ hiểu, bởi ngày ấy nước ta chưa có trường âm nhạc. Thế hệ Lam Phương cũng như các nhạc sĩ lớn tuổi hơn, muốn học nhạc thì hoặc phải tự mò mẫm qua các tài liệu viết bằng tiếng Pháp, hoặc ghi danh hàm thụ các trường chuyên nghiệp bên Paris để họ gửi bài vở sang. Song song với phần nhạc lý, Lam Phương cũng xin học lớp guitar do một ông thầy Việt Nam truyền nghề.
Để trắc nghiệm khả năng học hỏi của mình sau một thời gian miệt mài, năm 1952, lúc mới 15 tuổi, Lam Phương sáng tác ca khúc đầu tay là Chiều Thu Ấy. Anh vay mượn bạn bè và hàng xóm, tự in bản nhạc rồi thuê xe lam chở đi giao cho các quầy hàng bán lẻ. Tuy cũng lấy lại vốn, nhưng ca khúc này chưa gây được tiếng vang. Phải chờ 3 năm sau khi 18 tuổi, Lam Phương mới tung ra được một số sáng tác nổi đình nổi đám ngay như Kiếp Nghèo, Chuyến Đò Vĩ Tuyến, Nhạc Rừng Khuya, Trăng Thanh Bình, Khúc Ca Ngày Mưa, Nắng Đẹp Miền Nam v.v…
Nhạc của Lam Phương nhanh chóng tràn lan trong học đường trên phạm vi cả nước. Hầu như trường nào cũng cho học trò đồng ca hoặc múa hát những bài tươi vui lành mạnh, phổ biến nhất là Khúc Ca Ngày Mưa và Nắng Đẹp Miền Nam. Ở những nhạc phẩm này, người ta thấy ngay sự phản ánh rất rõ nét một thời thanh bình rộn rã của những năm đầu nền Đệ nhất Cộng hòa.
Năm 21, Lam Phương nhập ngũ. Thời ấy, thanh niên đi quân dịch chỉ có một năm bởi là nghĩa vụ quân sự trong thời bình. Tại quân trường, anh viết Bức Tâm Thư, hô hào thanh niên sốt sắng đi quân dịch. Ngày mãn khóa, anh sáng tác 2 bản nhạc nổi tiếng là Tình Anh Lính Chiến và Chiều Hành Quân. Anh kể với tôi: Vì không biết rõ xuất xứ sáng tác bài Tình Anh Lính Chiến, cho nên sau này nhiều ca sĩ thường hát câu: “Anh chiến trường, em nơi hậu tuyến”. Thật sự thì hát như vậy là sai, bởi anh viết cho bạn bè đồng ngũ trước khi chia tay ở quân trường, mỗi người đi mỗi nơi, nên câu hát đúng là ‘Anh chiến trường, tôi nơi hậu tuyến”. Đây là tình đồng đội chứ không phải tình yêu trai gái.
Mãn hạn quân dịch, trở về đời sống dân sự, Lam Phương tiếp tục sáng tác và tự xuất bản các tác phẩm của mình. Nhạc của anh có sức phổ biến sâu rộng, là một trong những nhạc sĩ thành công nhất ở miền Nam, giúp anh thoát khỏi cảnh lầm than mà anh đã mô tả qua bản Kiếp Nghèo mấy năm về trước.
Lúc ấy, nhạc sĩ Phạm Duy đang phụ trách trung tâm Quốc Gia Điện Ảnh, nghe tiếng Lam Phương, gọi anh đến và giới thiệu với đạo diễn Lưu Bạch Đàn để Lam Phương đóng vai chính trong phim Chân Trời Mới bên cạnh nữ tài tử Mai Ly và kịch sĩ lão thành Vũ Huân. Đây là một phim truyện nhằm cổ võ cho quốc sách Ấp Chiến Lược, đồng thời đả phá tệ nạn quan liêu phong kiến ở xã ấp.
Khi tên tuổi bắt đầu vững vàng, Lam Phương lập gia đình với kịch sĩ kiêm ca sĩ Túy Hồng. Từ đó anh phụ trách thêm công việc viết nhạc nền cho ban kịch Sống, cho chúng thêm hàng loạt ca khúc đặc sắc như Thu Sầu, Nghẹn Ngào, Trăm Nhớ Ngàn Thương, Phút Cuối, Ngày Buồn v.v…
[Tình hình chiến sự miền Nam gia tăng, Lam Phương được gọi tái ngũ. Anh mặc quân phục trở lại và gia nhập Ban Văn Nghệ Bảo An (Địa Phương Quân). Khi ban này giải tán, anh chuyển qua ban văn nghệ Hoa Tình Thương. Rồi Hoa Tình Thương cũng giải tán để biến thành Biệt Đoàn Văn Nghệ Trung Ương, nơi Lam Phương cộng tác cho đến ngày mất miền Nam.](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2011/02/ks-la-thoai-tan.jpg)
Trong khoảng thời gian này, sức sáng tác của Lam Phương càng dàn trải trên nhiều thể loại rất phong phú mà đặc biệt một điểm là hầu hết ca khúc nào anh đưa ra cũng đều trở thành Top Hit trên thị trường, điển hình như Chờ Người, Tình Bơ Vơ, Duyên Kiếp, Thành Phố Buồn, Tình Chết Theo Mùa Đông v.v… đưa anh vào vị trí một nhạc sĩ thành công nhất Việt Nam về mặt tài chánh.
Sáng ngày 30/4/1975, anh quyết định vào phút chót, đem gia đình chạy lên tàu Trường Xuân của thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy, cùng với gần 4000 đồng bào ra khơi. Trên tàu, anh gặp Elvis Phương, ca sĩ đầu tiên đã hát bài Chờ Người của anh khoảng năm 1972. Cũng trong đám người dày đặc đó, có một cô bé còn bế trên tay, sau này là á hậu Việt Nam tại Paris và trở thành nữ ca sĩ Bảo Hân.
Vì không có ý định ra đi, cho nên Lam Phương hoàn toàn chẳng chuẩn bị bất cứ thứ hành trang nào để đem theo. Anh bỏ lại chiếc xe hơi, hai căn nhà lớn và khoảng 30 triệu đồng trong ngân hàng để lên đường với hai bàn tay trắng và vài bộ quần áo ! Lúc ấy, lương một vị tổng giám đốc hoặc một vị đại tá trong quân đội chỉ có mấy chục ngàn một tháng ! (nên nhớ vàng 9999 Kim Thành lúc đó chỉ có 36.000d9VN/lượng)
Định cư ở Mỹ, cái job đầu tiên anh làm trong hãng Sears là lau sàn nhà và cọ cầu tiêu! Rồi chuyển sang làm thợ mài, thợ tiện, bus boy. Tuy vậy, cứ mỗi cuối tuần anh vẫn cố gắng thuê một nhà hàng, biến thành phòng trà ca nhạc để đồng hương có chỗ gặp nhau và để chính anh cùng Túy Hồng đỡ nhớ sân khấu. Nghề này, chẳng những lợi tức không có bao nhiêu mà buồn thay, chỉ sau một khoảng thời gian ngắn, anh khám phá ra người bạn đời không còn thủy chung với anh nữa. Anh cay đắng vật vã, cố gắng hàn gắn nhưng không xong. Anh biết cái thế của anh đã mất hẳn từ khi ra hải ngoại, bởi tiền bạc, danh vọng đều chỉ còn là trong kỷ niệm.
[Nỗi đau ray rứt của cuộc tình tan vỡ trên đất khách đã là động lực sâu thẳm khiến anh sáng tác mấy bản nhạc rất bi thương, trong đó có một bài để đời là Lầm :](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2011/02/cs-tuy-hong-2.jpg) *“Anh đã lầm đưa em sang đây / Để đêm trường nghe tiếng thở dài / Thà cuộc đời im trong lòng đất…” *
Rồi anh ngậm ngùi bỏ Hoa Kỳ sang Paris, xin vào làm công việc đóng gói quét dọn cho một tiệm tạp hóa. Cũng tại đây, anh gặp lại ông bà Tô Văn Lai, chủ nhân Trung tâm băng nhạc Thúy Nga, vốn đã quen biết anh ở Sài Gòn từ trước năm 75. Thúy Nga ngày ấy cũng còn quá nghèo, chỉ sang lại những băng cũ mang theo từ Việt Nam, nên chả có việc gì cho Lam Phương làm. Chính bản thân ông Tô Văn Lai, Giáo sư Triết ở Sài Gòn, dân trường Tây từ nhỏ, giờ đây cũng phải đi học nghề sửa xe và đứng bơm xăng ở vùng Bondi, ngoại ô Paris.
Lam Phương tiếp tục sống lầm lũi cho qua ngày ở kinh thành ánh sáng, mãi cho đến khi anh bất ngờ gặp một khúc rẽ tình cảm mới: Một người đàn bà rất đẹp đã đến với trái tim anh, giúp anh xóa đi những ngày tăm tối vừa qua. Nhờ khúc rẽ ấy, chúng ta mới có được một loạt ca khúc chan hòa niềm vui như Mùa Thu Yêu Đương, Tình Hồng Paris, Tình Đẹp Như Mơ, và nhất là Bài Tango Cho Em :
*“Từ ngày có em về/ Nhà mình ngập ánh trăng thề…”*
Cũng trong khoảng thời gian tạm cư ở Paris, anh sáng tác 3 ca khúc nổi tiếng khác mà giờ này thính giả vẫn thích nghe đi nghe lại :
–
** : Anh đặt cả lời Pháp lẫn lời Việt, viết cho một cuốn phim. Tựa tiếng Pháp là C’est Toi. Cho Em Quên Tuổi Ngọc**
–
** : Anh viết cho chuyện tình tan vỡ của nữ ca sĩ Họa My, khi Họa My sang Pháp để lại người chồng ở Việt Nam. Em Đi Rồi**
–
**: Cảm xúc của chính anh buổi sáng thức dậy, cô đơn nhìn ra cửa trong ánh bình minh. Một Mình **
Bước sang đầu thập tiên 1990, Trung tâm Thúy Nga tương đối đã có cơ sở vững vàng ở Paris lẫn Cali sau khi sản xuất thành công một loạt video tuồng cải lương và các chương trình Paris By Night bắt đầu từ năm 1983. Lúc ấy, Thúy Nga mới quyết định thực hiện một cuốn Paris By Night chủ đề nhạc Lam Phương.
Đó là lần đầu tiên tôi gặp anh Lam Phương vào tháng 03 năm 1993, khi trời Paris còn đang se lạnh. Mặc dầu lúc này Lam Phương đã chia tay người đàn bà từng mang cho anh “những nụ hồng Paris”, nhưng cuộc sống của anh đã tạm ổn định cả mặt tinh thần lẫn vật chất, một phần nhờ có cô em gái từ Việt Nam sang tỵ nạn, mở tiệm ăn Như Ánh ngay tại Quận 13, giao cho anh làm manager.
Lúc gặp tôi, anh đã hoàn toàn lấy lại phong độ, tìm lại sự tin yêu trong cuộc đời, quên hết những nhọc nhằn gần 20 năm sóng gió vừa qua. Anh cho biết : Anh ít đọc sách của tôi, nhưng em gái anh, chủ nhà hàng, thì bất cứ lúc nào rảnh rỗi, cô cũng để cuốn tiểu thuyết Màu Cỏ Úa. Nhờ vậy, tuy gặp nhau lần đầu mà anh với tôi đã có cảm tưởng như quen nhau từ lâu.
[Bài học đầu tiên tôi học ở anh Lam Phương là sự bình dị và khiêm tốn. Một người từng nổi tiếng từ lúc tuổi chưa đến 20, từng có một cuộc sống giàu sang ở Sài Gòn, giờ này ngồi tiếp chuyện tôi trong cái quán nhỏ, bằng một thái độ rất chân tình và lịch sự, mặc dầu tôi thua anh về mọi mặt. Cái ấn tượng ban đầu ấy khắc ghi mãi trong lòng tôi cho đến hôm nay.](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2011/02/ns-lam-phuong-1.jpg)
Sau sự thành công của Paris By Night “Bốn Mươi Năm Âm Nhạc Lam Phương”, chỉ hơn một năm sau, Thúy Nga lại thực hiện thêm một chương trình Lam Phương thứ 2 bởi nhạc anh còn quá nhiều. Cuốn này tôi đặt tựa đề là “Lam Phương, Dòng Nhạc Tiếp Nối’.
Sau cuốn băng ấy, Lam Phương quay về định cư tại Hoa Kỳ năm 1995. Người đàn bà bảo lãnh anh trở lại Mỹ tuy không phải là một cuộc tình lớn trong đời, nhưng anh cần một mái ấm ổn định ở tuổi đã trên 55. Về lại Cali, anh tiếp tục sáng tác và lâu lâu phụ việc với Trung tâm Thúy Nga lúc này đang trên đà thăng tiến mạnh mẽ.
Dòng đời đang êm trôi thì ngày 13/3/1999, trong lúc đang dự tiệc ở nhà một người thân, không may anh bị tai biến mạch máu não. Từ đó anh nói không ra lời, một nửa thân thể gần như bại liệt hoàn toàn. Bàn tay đánh đàn ghi nốt nhạc mấy chục năm qua, bây giờ không sử dụng được nữa. Anh chị em nghệ sĩ cùng nhau tổ chức đêm nhạc Lam Phương tại nhà hàng Majestic để hỗ trợ anh về cả hai mặt tinh thần và tài chánh. Tôi bay sang góp mặt, anh chỉ nắm tay tôi ứa nước mắt mà nói không thành câu.
Vài hôm sau, người đàn bà đang chung sống với anh, cũng lặng lẽ chia tay, bỏ lại anh trên chiếc xe lăn, bơ vơ trong căn nhà vắng, để ngày nay anh thấm thía với nỗi quạnh hiu như những lời ca tiên tri chính anh đã viết :
*“Sớm mai thức giấc / Nhìn quanh một mình !”* ![Tr dan ong 3 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/11/tr-dan-ong-3.jpg?w=150&h=150)
Thời gian trôi qua quá nhanh ! Mới đó mà Lam Phương
** “nhìn quanh một mình”** đã 11 năm ! Anh đã cố gắng vượt bậc, cố giữ tâm hồn thư thái và thể dục đều đặn. Nhờ vậy thỉnh thoảng anh có thể tạm bỏ xe lăn, đứng dậy chống gậy đi một vòng quanh nhà. Nỗi buồn lớn nhất của anh từ ngày gặp nạn là không còn đánh đàn và viết nhạc được nữa bởi một nửa thân thể vẫn hoàn toàn bất động, mặc dầu trí óc anh rất sáng suốt. *(Theo Thoi Bao)* *Xin mời thưởng thức nhạc phẩm của nhạc sĩ Lam Phương, do ca sĩ Quang Dũng, Túy Hồng trình bày :* *Click vào đường dẫn sau đây : * **Một Mình** [http://www.youtube.com/watch?v=m_B1mBTmpXE&feature=email](http://www.youtube.com/watch?v=m_B1mBTmpXE&feature=email) *Mời thưởng thức 2 nhạc phẩm (nghe thấy đúng là trong mà chát thật:* **Thu sầu** (st Lam Phương) [http://www.yousendit.com/transfer.php?acti…60F23F0413AA166](http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=060F23F0413AA166) **Kiếp nghèo** (st Lam Phương) [http://www.yousendit.com/transfer.php?acti…ED6290C2256E2CB](http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=4ED6290C2256E2CB)
Filed under:
[Giới thiệu nhân vật](https://cafevannghe.wordpress.com/category/gi%e1%bb%9bi-thi%e1%bb%87u-nhan-v%e1%ba%adt/), [Văn nghệ Sài Gòn](https://cafevannghe.wordpress.com/category/van-ngh%e1%bb%87-sai-gon/) Thẻ: | [Giới thiệu](https://cafevannghe.wordpress.com/tag/gi%e1%bb%9bi-thi%e1%bb%87u/), [Nhân Vật](https://cafevannghe.wordpress.com/tag/nhan-v%e1%ba%adt/)
Blogs hay Tuần 4 Tháng 2/11 « CÂU LẠC BỘ Blog's, on 28.02.2011 at 7:17 Sáng said:
[…] Nhạc sĩ LAM PHƯƠNG […]
Nguyen Nghia, on 02.05.2011 at 1:14 Sáng said:
Nen ghi đầy đủ tên tác giả bài viết về nhạc sĩ Lam Phương này là Nguyễn Ngọc Ngạn, cho chính xác (Một Thời Saigon đã ghi là “trích Thời Báo” mà!)
LỜI ĐỒNG CẢM VÀ CHIA SẺ đến nhạc sĩ LAM PHƯƠNG, on 15.08.2011 at 10:48 Sáng said:
KÍnh gửi :Trang Chủ MỘT THỜI SÀI GÒN .
TÔI tình cờ biết được trang web này . và đã đọc qua tiểu sử cũng như cuộc đời của nhạc sĩ tài hoa LAM PHƯƠNG , thần tượng âm nhạc của tôi từ thời thơ ấu .Tôi đã xót xa và đồng cảm cùng tác giả muốn gửi đôi dòng chữ này đến trang chủ MỘT THỜI SÀI GÒN và TRUNG TÂM THÚY NGA vì tôi dốt về Vi tính tánh lại hay quên. nhờ quý vị chia sẻ dùm tôi đến nhạc sĩ Lam Phương với tất cả lòng chân thành và ngưỡng mộ một người tài hoa và kém may mắn như ông . chân thành cảm ơn quý vi . Mong rằng những lời này được đến tai nhạc sĩ ,với long tri ân đối với một người suốt đời dâng cho nghệ thuật ,sẽ là một liều thuốc chữa tâm bệnh hiệu quả nhất với một người đang bệnh như ông ,
Chân thành cảm ơn các Vi
Kính chúc các vị thân tâm an lạc và thành công trong mọi lãnh vực
Hoàng Mai
Tôi là Hoàng Mai em vợ của Nhạc sĩ Minh Thi , TG bài hát TIỄN MỘT NGƯỜI ĐI vào năm thập niên 60 thì phải , bài hát này cũng đã có thời gian nổi tiếng với mấy câu kết ( Người yêu tôi đâu rồi ! Người tôi yêu đâu rồi ! Tình tôi đã chết rồi ! ) anh rể tôi tức nhạc sĩ Minh Thi cũng đã chết vì căn bệnh tai biến vào ngày 05 tháng 12 năm 2010
Nhưng tôi lại là người yêu dòng nhạc tình của Nhạc sĩ Lam phương khi còn thơ ấu – ( nhạc thời chiến của Trần Thiện Thanh – ) mấy mươi năm chưa bao giờ được gặp nhạc sĩ ngoài đời – nay tôi được xem dĩa Paris by night do trung tâm Thúy Nga thực hiện cho Nhạc sĩ Lam Phương ,tôi rất xúc động trước một nhạc sĩ tài hoa đã dâng trọn một đời cho nghệ thuật ,bị căn bệnh ngặt nghèo cướp mất những niềm vui – sống trong nỗi cô đơn tuyệt vọng lúc tuổi về chiều .tôi xót xa lắm .
Tài luôn đi liền với tai đã để lại cho nhạc sĩ những cái không may vào lúc cuối đời , Tôi thương cho nhạc sĩ Thần tượng âm nhạc của tôi khi hoàng hôn buông xuống – ông tu lo cho mình và sống cô đơn với căn bệnh Tai biến quái ác đều có thể xảy ra cho tất cả mọi người, thương người như thể thương thân .- nghĩ đến ông – tôi lại nghĩ đến mình mai này rồi sẽ ra sao ?
Tôi cũng là một người trong giới văn nghệ nghiệp dư – có tuổi mà không có tên .nhạc của Lam Phương đã thấm vào trong máu tôi từ thời niên thiếu .bài hát nào của nhạc sĩ mà tôi biết đều không thể bỏ qua -tôi yêu nhạc chứ chưa yêu người .
Nay thấy thần tượng của mình gặp bước không may vào lúc cuối đời tôi xót xa lắm ! Phải chi ông ở Việt Nam tôi sẽ tình nguyện chăm sóc cho ông không điều kiện ,( tôi rất nghèo và cũng chẳng có gì để mất) tôi muốn nhạc sĩ còn có thể nhìn đời bằng ánh mắt màu hồng , và vẫn có thể hát hoặc sáng tác được bằng con tim bằng khối óc dù hiện nay nhạc sĩ không thể viết hay đàn gi được nữa , nhưng còn sống thì còn hy vọng .
Tôi xin gửi tặng nhạc sĩ 3 bài thơ tứ tuyệt của tôi – mà tôi tâm đắc nhất
bài thứ nhất : SẺ CHIA
TG : Hoàng Mai
ĐƯỜNG TRẦN VẠN NẺO CHÔNG GAI
TA CÙNG ANH SUỐT DẶM DÀI CÓ NHAU
DẪU RẰNG CÁCH TRỞ SÔNG SÂU
THƯƠNG ANH – THƯƠNG CẢ NIỀM ĐAU TÂM HỒN
Bài thứ hai : ANH CÒN . . .
ANH CÒN NỬA CUỘC TÌNH SAY
EM CÒN TRẢ KIẾP THƯƠNG VAY ĐỜI THƯỜNG
NẾU ANH CÒN CHÚT TÌNH VƯƠNG
CÙNG EM QUA HẾT ĐOẠN ĐƯỜNG TRẦM LUÂN
bai thứ ba : EM CÒN . . .
EM CÒN NỬA MẢNH HỒN TAN VỠ
NỬA MẢNH HỒN ANH CŨNG VỠ TAN
TA GHÉP ĐỜI NHAU HAI MẢNH NỬA
ĐỂ TÌM VỊ NGỌT THUỞ HỒNG HOANG
Mong rằng những bài thơ này đến tay nhạc sĩ sẽ là liều thuốc trị tâm bệnh hữu hiệu nhất cho ông .
Tôi bây giờ không còn trẻ nữa U 50 rồi ,hát cũng chẳng còn hơi – nhưng khi tôi buồn dòng nhạc của NS là tri âm của tôi – những vần thơ tình là Tri kỷ của tôi – dù tôi sáng tác không hay ,và đó cũng là thú vui khi tuổi xế chiều một mình một bóng , nhờ vậy mà tôi dễ đồng cảm cùng nhạc sĩ Lam Phương .rất mong được chia sẻ những lời này đến tay nhạc sĩ . và tôi cũng vô cùng tri ân nhạc sĩ đã dâng tặng cho đời những bài tình ca bất tử để con người dễ đồng cảm và yêu nhau hơn .kính chúc nhạc sĩ luôn vui – khỏe – thân tâm an lạc vào lúc cuối đời .
Hoàng Mai
LỜI ĐỒNG CẢM VÀ CHIA SẺ đến nhạc sĩ LAM PHƯƠNG, on 15.08.2011 at 11:00 Sáng said:
Những bài thơ này tôi đã xin giấy phép và in ấn được 500 quyển và xuất bản năm 2007 ,với tựa là TÌNH CA CHO ANH 2007 . HOÀNG MAI nhưng tiếc rằng tôi chỉ in hơn một nửa để tặng bạn bè và đồng nghiệp – chưa có ý định bán ra vì vậy , không đến được tay những bạn đọc yêu thơ , mong quý vị thông cảm .
LỜI ĐỒNG CẢM VÀ CHIA SẺ đến nhạc sĩ LAM PHƯƠNG, on 15.08.2011 at 11:13 Sáng said:
Tôi xin lỗi và sửa tên bản nhạc của nhạc sĩ MINHTHI là bài hát TÂM SỰ NGƯỜI ĐI chứ không phải là TIỄN MỘT NGƯỜI ĐI như tôi đã viết ở trên chân thành tạ lỗi cung trang chủ Một thời Sài Gòn và quý bạn đoc gần xa ,
Kim, on 23.09.2011 at 3:34 Chiều said:
Toi rat ai mo nhac si Lam Phuong. Nhung bai tinh ca Lam Phuong that tuyet voi. Nhac moi hay nhat la bai LAM voi giong ca Dan Nguyen & MOT MINH qua dong ca Khanh Ha. Du o trong hoan canh nao cung phai “positive thingking”. Toi se cau nguyen cho NS Lam Phuong. Hy vong NS Lam Phuong van con co the sang tac duoc nhieu bai hay nua. Cam on NS Lam Phuong da sang tao nhung nhac pham tinh ca tuyet voi truoc va sau 75.
lam minh si vu, on 08.12.2011 at 2:26 Chiều said:
con la sivu day la dua chau ruot ma cau lam phuong da phu me con nuoi nan con den ngay giai phong mien nam con rat dau long vi gio phut nay con chang giup gi duoc cho cau con mac du con dang thua huong tai san cua cau de lai cho gia dinh la 2 can nha lon o sai gon con da bat khoc khi thay hinh anh cua cau ngoi tren xe lan de duong lam dua cau ra san khau ca cuoc doi cua cau chi biet hy sinh cho gia dinh lon de roi ngay hom nay cau van trang tay cau cung da khoc khi biet tin me cua con mat cau da dien thoai dong vien tui con bot buon . cau chinh la nguoi cha thu 2 cua con do ngay tu nho con da goi cau ba lam phuong roi bay gio con chi biet cau nguyen on tren va ong ba ngoai cung me con pho ho cho cau duoc doi dao suc khoe va tim lai duoc hanh phuc o cuoi cuoc doi nay
Trang, on 30.11.2014 at 1:39 Chiều said:
Chao ban, neu ban la chau cua nhac si Lam Phuong thi xin toi biet chu ay co 2 con gai nhu loi doc gia kia noi khong? Toi da gap go va tro chuyen voi chu ay va anh Lam trong 1 show tinh ca Lam Phuong, nhung khong nghe noi chu ay co con cai gi ca. Cam on ban
Ngoctran, on 01.02.2012 at 4:22 Chiều said:
tôi rất hâm mộ và luôn tìm đọc những tin tức của nhạc sĩ Lam Phương.
Minh Hoàng, on 25.03.2012 at 12:26 Chiều said:
Những sáng tác của nhạc sĩ LAM PHƯƠNG sẽ sống mãi , dù cho trăm năm hay ngàn năm nữa, nếu con người biết quý trong những giá trị tinh thần từ những tác phẩm của ông, hãy làm cho những tác phẩm ấy lưu truyền mãi về sau không bị mai một.
Anh Tuấn, on 26.03.2012 at 10:16 Chiều said:
Cầu chúc cho Ông được bình an!
vy, on 18.05.2012 at 10:08 Sáng said:
thuong lam phuong lam.neu co the ,em xin cham soc cho anh ,hau ha anh tung ty.nhung lam sao gap duoc anh?
vy, on 18.05.2012 at 10:10 Sáng said:
em o viet nam.tell 0906571086.anh co the 1 lan phone cho em kg?
Lê văn Liệu, on 21.05.2012 at 2:25 Chiều said:
rất thương cho cuộc đời của nghệ sĩ Lam Phương. Càng thương bao mhiêu càng giận nghệ sĩ Túy Hồng bao nhiêu vì Túy Hồng mà nghệ sĩ tài hoa của chúng ta phải đau khổ tuyệt vọng viết nên bài ” Lầm ” nổi tiếng . được xem Paris by night thấy cảnh NS ngồi trên xe lăn và 1 cô con gái đến thăm thật xúc động . Mong rằng 2 cô con gái của người không noi theo cách sống của mẹ ( Túy Hồng ) và chăm sóc và báo hiếu làm tròn bổn phận của 1 người con đối với người cha đáng kính
Trang, on 17.11.2014 at 11:35 Sáng said:
Minh co du buoi tiec gay qui cho Thoi Bao voi chu de Tinh ca Lam Phuong. Luc ay minh da den chao hoi chu va tro chuyen voi anh Lam-nguoi em re hien gio dang cham soc chu. Khong nghe Anh Lam noi chu co con cai, gio nghe ban noi chu co 2 con. Minh that kho chiu neu that su chu co con sao cac con chu bo mac cha ruot minh bi benh nhu vay, cho du tinh cam giua cha me the nao, lam con phai nghi den dang sinh thanh. Ban co the chominh biet 2 nguoi con cua chu la ai, hien dang lam gi va o dau? Cam on ban.
Trang, on 30.11.2014 at 1:44 Chiều said:
Chao ban, toi rat bat binh neu that su chu Lam Phuong co 2 con gai nhu loi ban noi ma lai bo ba minh voi benh tat va co don tuoi xe chieu. Xin ban cho toi va doc gia biet 2 co con gai do ten gi? hien lam gi va o dau. Cam on ban
mong thanh, on 17.09.2013 at 7:48 Chiều said:
Còn bài hát Trả Lại Em mà tác giả chưa nói đến.
leonar, on 14.12.2013 at 5:39 Chiều said:
Cam on nhac si Lam Phuong da viet len nhung bai tinh ca bat hu va se o mai trong long nhung nguoi Viet yeu nhac cua Lam Phuong.
hanoipho5, on 13.03.2014 at 3:32 Sáng said:
nhac sy lam phuong la mot than tuong am nhac cua bao nguoi yeu nhac viet nam . co suc anh huong ben bi theo thoi gian . lam phuong vua tai hoa vua dep trai dang dap .that thiet thoi cho nhac sy da khong tim duoc hanh phuc o tuy hong . tuy hong khong dep nguoi va cung khong dep net . tuy hong vua lun ma cai mong thi qua to va qua xau . tui khong thay tuy hong duoc cai net gi ma sao lam phuong phai dau kho vi cai ba xau xi ay chu ?….
Trang, on 16.11.2014 at 3:00 Chiều said:
Xin cho toi hoi nhac si Lam Phuong co con khong? Neu co thi ho o dau va Sao khong tham nom cha ruot cua minh? Rat mong duoc tra loi, cam on.

X-ac: 1.dca _dca

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/pFYne-eN>; rel=shortlink

Vary: Cookie


text:
Khách sạn tại Ottawa
Tìm khách sạn tại Ottawa
Đang được quan tâm tại Ottawa
Khách sạn tại Ottawa
- Đặt nhiều nhấtEcono Lodge Interstate 35 Exit 183
16 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
9 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
8 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
7 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
7 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
6 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Khách sạn trong phạm vi 35 km tại Ottawa
5 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Khách sạn trong phạm vi 40 km tại Ottawa
30 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
18 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Khách sạn tại Ottawa, Mỹ
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Ottawa để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Ottawa, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.

markdown:
# Khách sạn tại Ottawa
## Tìm khách sạn tại Ottawa
![ Hotels.com™ Rewards](https://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/46.0/images/brands/hcom/hcomrewards/logos/rewards-logo-purple-no-moon-vi_VN.png)
![ Hotels.com™ Rewards](https://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/46.0/images/brands/hcom/hcomrewards/logos/rewards-logo-white-no-moon-vi_VN.png)
## Đang được quan tâm tại Ottawa
#### Khách sạn tại Ottawa
- Đặt nhiều nhất
Econo Lodge Interstate 35 Exit 183
16 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
9 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
8 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
7 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
7 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
6 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
#### Khách sạn trong phạm vi 35 km tại Ottawa
5 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
#### Khách sạn trong phạm vi 40 km tại Ottawa
30 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
18 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
## Khách sạn tại Ottawa, Mỹ
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Ottawa để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Ottawa, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

Pragma: no-cache

Content-Language: vi-VN

X-UA-Compatible: IE=Edge

Server: Application-Server

Vary: Accept-Encoding


text:
Khách sạn tại Cuddington
Tìm khách sạn tại Cuddington
Đang được quan tâm tại Cuddington
Khách sạn tại Cuddington
- Đặt nhiều nhấtNunsmere Hall Hotel
11 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
- Premier Inn Northwich SandiwayChưa có nhận xét của khách
Khách sạn trong phạm vi 10 km tại Cuddington
111 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
10 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
9 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
8 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
7 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
- Premier Inn RuncornChưa có nhận xét của khách
5 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
- Premier Inn Northwich SouthChưa có nhận xét của khách
Khách sạn tại Cuddington, Vương Quốc Anh
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Cuddington để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Cuddington, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.

markdown:
# Khách sạn tại Cuddington
## Tìm khách sạn tại Cuddington
![ Hotels.com™ Rewards](https://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/46.0/images/brands/hcom/hcomrewards/logos/rewards-logo-purple-no-moon-vi_VN.png)
![ Hotels.com™ Rewards](https://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/46.0/images/brands/hcom/hcomrewards/logos/rewards-logo-white-no-moon-vi_VN.png)
## Đang được quan tâm tại Cuddington
#### Khách sạn tại Cuddington
- Đặt nhiều nhất
Nunsmere Hall Hotel
11 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Premier Inn Northwich SandiwayChưa có nhận xét của khách
#### Khách sạn trong phạm vi 10 km tại Cuddington
111 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
10 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
9 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
8 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
7 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Premier Inn RuncornChưa có nhận xét của khách
5 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Premier Inn Northwich SouthChưa có nhận xét của khách
## Khách sạn tại Cuddington, Vương Quốc Anh
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Cuddington để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Cuddington, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.


text:
Hotel Riviera Castelsardo - Castelsardo
- Bữa sáng miễn phí và Wifi miễn phí
Tiện nghi, dịch vụ nổi bật
- 30 khu phòng không khói thuốc
- Trên bãi biển
- Nhà hàng và quầy bar/khu lounge
- Khu spa với đầy đủ các liệu pháp
- Hồ bơi trong nhà và ngoài trời
- Sân thượng
- Câu lạc bộ sức khỏe
- Bãi đậu xe tự phục vụ
- Xe đưa đón sân bay
- Trông trẻ
- Phục vụ cà phê tại khu vực chung
- Máy điều hòa nhiệt độ
Tiện nghi cho khách gia đình
- Nôi/cũi/giường cho trẻ sơ sinh (phụ phí)
- Trông giữ trẻ
- Trông/giữ trẻ (phụ phí)
- Giường gấp/giường phụ (phụ phí)
- Phòng tắm riêng
- Đồ dùng nhà tắm miễn phí
Lân cận
- Trên bãi biển
- Nhà thờ lớn Sant'Antonio Abate (0,7 km)
- Bảo tàng Dệt Địa Trung Hải (0,9 km)
- Lâu đài Doria (1,3 km)
- Baia Ostina (2,9 km)
- Đá Elephant (5,5 km)
Hotel Riviera Castelsardo - Castelsardotừ 1.604.708 ₫
- Phòng 3 Tiêu chuẩn
- Phòng đơn Tiêu chuẩn
- Phòng đôi, Quang cảnh biển
- Phòng đôi Tiêu chuẩn
Khách sạn được đề xuất
Tổng quan
Thông tin cần biết
Quy mô khách sạn
- Khách sạn này có 30 phòng
- Khách sạn này gồm 3 tầng
Nhận phòng/Trả phòng
- Giờ nhận phòng: 16:00-nửa đêm
- Giờ trả phòng là 12:00
- Nhận phòng nhanh
Giấy tờ cần có khi nhận phòng
- Đặt cọc bằng thẻ tín dụng hoặc tiền mặt
- Phải có giấy tờ tùy thân (ID) có ảnh hợp lệ
Đồng hành
Trẻ em
- Trông trẻ/chăm sóc trẻ *
Vật nuôi
- Có thể mang theo vật nuôi
Internet
- Wifi miễn phí tại các khu vực chung
- Wifi miễn phí trong phòng
Đi lại
Đưa đón
- Dịch vụ đưa đón sân bay (phục vụ theo yêu cầu) *
Đậu xe
- Bãi đậu xe tự phục vụ *
- Bãi đậu xe ở khu vực lân cận miễn phí
- Chỗ đậu xe dài hạn
Thông tin khác
- Khách sạn không khói thuốc
Khách sạn 4 sao lân cận tại Castelsardo
Tại khách sạn
- Bữa sáng miễn phí
- Nhà hàng
- Bar/khu lounge
- Dịch vụ phòng (có giới hạn thời gian)
- Phục vụ cà phê/trà tại khu vực chung
- Hồ bơi trong nhà
- Hồ bơi ngoài trời
- Câu lạc bộ sức khỏe
- Spa đầy đủ liệu pháp
- Một phòng họp
- Quầy tiếp tân (giờ làm việc giới hạn)
- Dịch vụ concierge hỗ trợ khách
- Dịch vụ hỗ trợ tour/vé du lịch
- Trông giữ/bảo quản hành lý
- Nhân viên thông thạo nhiều ngôn ngữ
- Thang máy
- Két an toàn tại quầy tiếp tân
- Sân thượng
- Vườn
Tại phòng
- Hệ thống điều hòa tại phòng (máy điều hòa)
- Máy điều hòa
- Minibar
- Bàn ủi quần áo (theo yêu cầu)
- Menu gối
- Màn/rèm cản sáng
- Phòng cách âm
- Phòng tắm riêng
- Chỉ có buồng tắm vòi sen
- Chậu vệ sinh
- Đồ dùng nhà tắm miễn phí
- Máy sấy tóc
- TV màn hình phẳng
- Các kênh phim phải trả tiền
- Truyền hình vệ tinh
- Bàn
- Wifi miễn phí
- Điện thoại
- Dọn phòng hàng ngày
- Két an toàn tại phòng
Khách sạn hàng đầu tại Castelsardo
Khách sạn trong khu vực
Dịch vụ, tiện nghi đặc biệt
Spa
Khách có thể tận hưởng những gói trị liệu tại khu spa với đầy đủ các liệu pháp của khách sạn - Riviera Spa. Các dịch vụ bao gồm massage đá nóng, massage thể thao, massage và chăm sóc da mặt. Spa cung cấp nhiều liệu pháp điều trị, gồm liệu pháp hương thơm, Ayurvedic và liệu pháp ấn huyệt đạo. Spa được trang bị phòng tắm hơi, bồn tắm thủy lực và nhà tắm kiểu Thổ Nhĩ Kỳ/tắm hơi.
Spa mở cửa mỗi ngày. Khách dưới 17 tuổi không được phép vào spa.
Khu ẩm thựcRistorante Fofò - nhà hàng này chuyên về hải sản và phục vụ bữa sáng, bữa trưa và bữa tối. Mở cửa một số ngày.
Giải trí
Trong khuôn viên
- Câu lạc bộ sức khỏe
- Chèo thuyền trong khuôn viên
Khu vực lân cận
- Gần khu chơi dù lượn
- Gần khu chơi thuyền buồm
- Gần điểm cho thuê xe scooter/tay ga
- Gần khu lặn biển có bình dưỡng khí
- Gần khu nhảy dù
- Gần khu lặn ống thở
- Gần khu lướt sóng/lướt ván
- Gần khu lướt ván buồm
Ghi chú của Hotel Riviera Castelsardo - Castelsardo
Tên gọi khác
- Castelsardo Hotel Riviera
- Hotel Riviera Castelsardo
- Riviera Castelsardo
- Riviera Castelsardo Hotel
- Riviera Hotel Castelsardo
- Hotel Riviera Castelsardo, Sardinia
Chính sách
Theo quy định quốc gia, khách sạn này không nhận giao dịch tiền mặt trên 2999.99 EUR. Để biết thêm chi tiết, vui lòng liên hệ khách sạn qua thông tin được cung cấp trong xác nhận đặt phòng.
Khách dưới 17 tuổi không được phép vào spa.
Khách phải liên hệ khách sạn về vấn đề đưa đón trước khi đến qua thông tin liên lạc được cung cấp trong xác nhận đặt phòng.
Khách cần liên hệ khách sạn qua thông tin liên lạc được cung cấp trong xác nhận đặt phòng trước khi đến để đăng ký sử dụng dịch vụ massage và dịch vụ spa.
Các tùy chọn khác
Phí sử dụng bãi đậu xe tự phục vụ là 10 EUR mỗi ngày
Có thể sử dụng dịch vụ trông trẻ với khoản phụ phí nhỏ
Có dịch vụ đưa đón sân bay với khoản phụ phí nhỏ
Chúng tôi đã liệt kê mọi khoản phí được khách sạn thông báo với mình. Tuy nhiên, phí cụ thể có thể khác biệt, ví dụ như phụ thuộc vào thời gian lưu trú hoặc loại phòng của bạn.
Nhận xét gần đây
Tuyệt vời 4,0 /5 from 75 reviews
A great three night stay in the North of Sardinia. A good location for scenic runs along the coast and into the mountains. We enjoyed the old town and its museum in the castle. We arrived at Orvia port and left from Porto Torres, not far from Castelsardo.
Great place by water and with great view to the old city. We had a massage and used the spa as well and that was very good though having to pay extra for using the spa was a bit weird when staying at hotel plus being limited to only two hours use. I think hotel would benefit from lowering that price and time limit gor guests as it would lead yo more use of soa and the paid services such as massage.
Castelsardo is worth a couple of days of staying. Nice town and a lot of nice views. We hade dinner on the restaurant accross the street. The food is not worth the money. You pay for the view. Will recommened the hotel bar where you can enjoy a drink and the view. Don´t forget to spend some time at the nice pool. Good parking facilities.
We really enjoyed our stay at Hotel Riviera. Our room was very comfortable with a fabulous view of the castle and the sea. We were well looked after and appreciated Piera's excellent English. The only thing that let them down was the quality of the breakfast which was adequate, but could have been so much better for very little extra cost.
Mô tả khách sạn này không chính xác? Hãy cho chúng tôi biết!

markdown:
[Tất cả các khách sạn tại Castelsardo, Ý](/search.do?destination-id=1636421&q-room-0-adults=2&q-rooms=1&q-room-0-children=0)
# Hotel Riviera Castelsardo - Castelsardo
**Khách sạn sát biển tại Castelsardo với spa, hồ bơi ngoài trời**
- Bữa sáng miễn phí và Wifi miễn phí
### Tiện nghi, dịch vụ nổi bật
- 30 khu phòng không khói thuốc
- Trên bãi biển
- Nhà hàng và quầy bar/khu lounge
- Khu spa với đầy đủ các liệu pháp
- Hồ bơi trong nhà và ngoài trời
- Sân thượng
- Câu lạc bộ sức khỏe
- Bãi đậu xe tự phục vụ
- Xe đưa đón sân bay
- Trông trẻ
- Phục vụ cà phê tại khu vực chung
- Máy điều hòa nhiệt độ
### Tiện nghi cho khách gia đình
- Nôi/cũi/giường cho trẻ sơ sinh (phụ phí)
- Trông giữ trẻ
- Trông/giữ trẻ (phụ phí)
- Giường gấp/giường phụ (phụ phí)
- Phòng tắm riêng
- Đồ dùng nhà tắm miễn phí
### Lân cận
- Trên bãi biển
- Nhà thờ lớn Sant'Antonio Abate (0,7 km)
- Bảo tàng Dệt Địa Trung Hải (0,9 km)
- Lâu đài Doria (1,3 km)
- Baia Ostina (2,9 km)
- Đá Elephant (5,5 km)
[Xem tất cả 75 nhận xét tại Hotels.com](/ho246996-tr/) ![](https://www.tripadvisor.com/img/cdsi/partner/transparent_pixel-11419-1.gif)
## Hotel Riviera Castelsardo - Castelsardotừ
**1.604.708 ₫**
- Phòng 3 Tiêu chuẩn
- Phòng đơn Tiêu chuẩn
- Phòng đôi, Quang cảnh biển
- Phòng đôi Tiêu chuẩn
### Khách sạn được đề xuất
[Xem theo danh sách](/search.do?destination-id=1636421&q-room-0-adults=2&q-rooms=1&q-room-0-children=0) [Xem trên bản đồ](/search/searchmap.html?destination-id=1636421&q-room-0-adults=2&q-rooms=1&q-room-0-children=0)
## Tổng quan
### Thông tin cần biết
#### Quy mô khách sạn
- Khách sạn này có 30 phòng
- Khách sạn này gồm 3 tầng
#### Nhận phòng/Trả phòng
- Giờ nhận phòng: 16:00-nửa đêm
- Giờ trả phòng là 12:00
- Nhận phòng nhanh
#### Giấy tờ cần có khi nhận phòng
- Đặt cọc bằng thẻ tín dụng hoặc tiền mặt
- Phải có giấy tờ tùy thân (ID) có ảnh hợp lệ
### Đồng hành
#### Trẻ em
- Trông trẻ/chăm sóc trẻ *
#### Vật nuôi
- Có thể mang theo vật nuôi
### Internet
- Wifi
*miễn phí*tại các khu vực chung
- Wifi
*miễn phí*trong phòng
### Đi lại
#### Đưa đón
- Dịch vụ đưa đón sân bay (phục vụ theo yêu cầu) *
#### Đậu xe
- Bãi đậu xe tự phục vụ *
- Bãi đậu xe ở khu vực lân cận
*miễn phí*
- Chỗ đậu xe dài hạn
### Thông tin khác
- Khách sạn không khói thuốc
### Khách sạn 4 sao lân cận tại Castelsardo
## Tại khách sạn
- Bữa sáng miễn phí
- Nhà hàng
- Bar/khu lounge
- Dịch vụ phòng (có giới hạn thời gian)
- Phục vụ cà phê/trà tại khu vực chung
- Hồ bơi trong nhà
- Hồ bơi ngoài trời
- Câu lạc bộ sức khỏe
- Spa đầy đủ liệu pháp
- Một phòng họp
- Quầy tiếp tân (giờ làm việc giới hạn)
- Dịch vụ concierge hỗ trợ khách
- Dịch vụ hỗ trợ tour/vé du lịch
- Trông giữ/bảo quản hành lý
- Nhân viên thông thạo nhiều ngôn ngữ
- Thang máy
- Két an toàn tại quầy tiếp tân
- Sân thượng
- Vườn
## Tại phòng
- Hệ thống điều hòa tại phòng (máy điều hòa)
- Máy điều hòa
- Minibar
- Bàn ủi quần áo (theo yêu cầu)
- Menu gối
- Màn/rèm cản sáng
- Phòng cách âm
- Phòng tắm riêng
- Chỉ có buồng tắm vòi sen
- Chậu vệ sinh
- Đồ dùng nhà tắm miễn phí
- Máy sấy tóc
- TV màn hình phẳng
- Các kênh phim phải trả tiền
- Truyền hình vệ tinh
- Bàn
- Wifi miễn phí
- Điện thoại
- Dọn phòng hàng ngày
- Két an toàn tại phòng
### Khách sạn hàng đầu tại Castelsardo
### Khách sạn trong khu vực
## Dịch vụ, tiện nghi đặc biệt
### Spa
Khách có thể tận hưởng những gói trị liệu tại khu spa với đầy đủ các liệu pháp của khách sạn - Riviera Spa. Các dịch vụ bao gồm massage đá nóng, massage thể thao, massage và chăm sóc da mặt. Spa cung cấp nhiều liệu pháp điều trị, gồm liệu pháp hương thơm, Ayurvedic và liệu pháp ấn huyệt đạo. Spa được trang bị phòng tắm hơi, bồn tắm thủy lực và nhà tắm kiểu Thổ Nhĩ Kỳ/tắm hơi.
Spa mở cửa mỗi ngày. Khách dưới 17 tuổi không được phép vào spa.
### Khu ẩm thực
**Ristorante Fofò**- nhà hàng này chuyên về hải sản và phục vụ bữa sáng, bữa trưa và bữa tối. Mở cửa một số ngày.
### Giải trí
#### Trong khuôn viên
- Câu lạc bộ sức khỏe
- Chèo thuyền trong khuôn viên
#### Khu vực lân cận
- Gần khu chơi dù lượn
- Gần khu chơi thuyền buồm
- Gần điểm cho thuê xe scooter/tay ga
- Gần khu lặn biển có bình dưỡng khí
- Gần khu nhảy dù
- Gần khu lặn ống thở
- Gần khu lướt sóng/lướt ván
- Gần khu lướt ván buồm
## Ghi chú của Hotel Riviera Castelsardo - Castelsardo
### Tên gọi khác
- Castelsardo Hotel Riviera
- Hotel Riviera Castelsardo
- Riviera Castelsardo
- Riviera Castelsardo Hotel
- Riviera Hotel Castelsardo
- Hotel Riviera Castelsardo, Sardinia
### Chính sách
Theo quy định quốc gia, khách sạn này không nhận giao dịch tiền mặt trên 2999.99 EUR. Để biết thêm chi tiết, vui lòng liên hệ khách sạn qua thông tin được cung cấp trong xác nhận đặt phòng.
Khách dưới 17 tuổi không được phép vào spa.
Khách phải liên hệ khách sạn về vấn đề đưa đón trước khi đến qua thông tin liên lạc được cung cấp trong xác nhận đặt phòng.
Khách cần liên hệ khách sạn qua thông tin liên lạc được cung cấp trong xác nhận đặt phòng trước khi đến để đăng ký sử dụng dịch vụ massage và dịch vụ spa.
### Các tùy chọn khác
Phí sử dụng
**bãi đậu xe tự phục vụ** là 10 EUR mỗi ngày
Có thể sử dụng dịch vụ
**trông trẻ** với khoản phụ phí nhỏ
Có dịch vụ
**đưa đón sân bay** với khoản phụ phí nhỏ
Chúng tôi đã liệt kê mọi khoản phí được khách sạn thông báo với mình. Tuy nhiên, phí cụ thể có thể khác biệt, ví dụ như phụ thuộc vào thời gian lưu trú hoặc loại phòng của bạn.
## Nhận xét gần đây
Tuyệt vời 4,0 /5 from 75 reviews
A great three night stay in the North of Sardinia. A good location for scenic runs along the coast and into the mountains. We enjoyed the old town and its museum in the castle. We arrived at Orvia port and left from Porto Torres, not far from Castelsardo.
Great place by water and with great view to the old city. We had a massage and used the spa as well and that was very good though having to pay extra for using the spa was a bit weird when staying at hotel plus being limited to only two hours use. I think hotel would benefit from lowering that price and time limit gor guests as it would lead yo more use of soa and the paid services such as massage.
Castelsardo is worth a couple of days of staying. Nice town and a lot of nice views. We hade dinner on the restaurant accross the street. The food is not worth the money. You pay for the view. Will recommened the hotel bar where you can enjoy a drink and the view. Don´t forget to spend some time at the nice pool. Good parking facilities.
We really enjoyed our stay at Hotel Riviera. Our room was very comfortable with a fabulous view of the castle and the sea. We were well looked after and appreciated Piera's excellent English. The only thing that let them down was the quality of the breakfast which was adequate, but could have been so much better for very little extra cost.
[Mô tả khách sạn này không chính xác? Hãy cho chúng tôi biết!](https://secure.opinionlab.com/ccc01/o.asp?id=InPecsCs&custom_var=19350afc-6391-4c97-b4eb-5c5cd8c6cb71%7CHCOM_VN%7Cvi_VN%7C246996&referer=http%3A%2F%2Fhotelinfo.hotels.com%2Fvi.hotels.com%2Fho246996%2Fhotel-riviera-castelsardo-castelsardo-y%2F) ![ ](https://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/46.0/images/common/pages/pda/trust-you-reviews-credit.png)


text:
3565 Ojima
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
3565 Ojima (1986 YD) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 12, 1986 bởi Takeshi Urata và Tsuneo Niijima ở Ojima.
3565 Ojima (1986 YD) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 12, 1986 bởi Takeshi Urata và Tsuneo Niijima ở Ojima.

markdown:
# 3565 Ojima
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Ojima|
|Khám phá và chỉ định|
|Khám phá bởi||
|[Ojima](/w/index.php?title=Ojima&action=edit&redlink=1) [Tên chỉ định tiểu hành tinh](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Ojima](/w/index.php?title=Ojima,_Gunma&action=edit&redlink=1) [Tên thay thế](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_t%E1%BA%A1m_th%E1%BB%9Di_trong_thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Đặc trưng quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o_m%E1%BA%ADt_ti%E1%BA%BFp) [Kỷ nguyên](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc))14 tháng 5, 2008 [Cận điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Viễn điểm quỹ đạo](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ lệch tâm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_l%E1%BB%87ch_t%C3%A2m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Chu kỳ quỹ đạo](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Độ bất thường trung bình](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_b%E1%BA%A5t_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_trung_b%C3%ACnh) [Độ nghiêng quỹ đạo](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nghi%C3%AAng_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Kinh độ của điểm nút lên](/wiki/Kinh_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A7a_%C4%91i%E1%BB%83m_n%C3%BAt_l%C3%AAn) [Acgumen của cận điểm](/wiki/Acgumen_c%E1%BB%A7a_c%E1%BA%ADn_%C4%91i%E1%BB%83m) [Đặc trưng vật lý chuẩn của tiểu hành tinh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_tr%C6%B0ng_v%E1%BA%ADt_l%C3%BD_chu%E1%BA%A9n_c%E1%BB%A7a_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh&action=edit&redlink=1) [Cấp sao tuyệt đối](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_tuy%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%91i) *(H)* **3565 Ojima** (1986 YD) là một [tiểu hành tinh](/wiki/Ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) nằm phía ngoài của [vành đai chính](/wiki/V%C3%A0nh_%C4%91ai_ti%E1%BB%83u_h%C3%A0nh_tinh) được phát hiện ngày 22 tháng 12, 1986 bởi [Takeshi Urata](/w/index.php?title=Takeshi_Urata&action=edit&redlink=1) và [Tsuneo Niijima](/w/index.php?title=Tsuneo_Niijima&action=edit&redlink=1) ở [Ojima](/w/index.php?title=Ojima&action=edit&redlink=1).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=3565_Ojima&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=3565_Ojima&action=edit§ion=1)]
|
|
|
|
|Danh sách/danh mục
|

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-Cache: cp1053 miss, cp1055 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Acandí
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Acandí là một khu tự quản thuộc tỉnh Chocó, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản Acandí đóng tại Acandí Khu tự quản Acandí có diện tích 869 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, Acandí có dân số 10056 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Municipalities of Colombia”. Statoids. Bản gốc lưu trữ 5 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2012.

markdown:
# Acandí
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Acandí|
|—
|
|
|![]()
**Cờ hiệu** ![ Ấn chương chính thức của Acandí](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Escudo_de_Acand%C3%AD.svg/80px-Escudo_de_Acand%C3%AD.svg.png)
![ Ấn chương chính thức của Acandí](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Escudo_de_Acand%C3%AD.svg/80px-Escudo_de_Acand%C3%AD.svg.png)
**Ấn chương** ![ Vị trí của khu tự quản Acandí trong tỉnh Chocó](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Colombia_-_Choc%C3%B3_-_Acand%C3%AD.svg/250px-Colombia_-_Choc%C3%B3_-_Acand%C3%AD.svg.png)
![ Vị trí của khu tự quản Acandí trong tỉnh Chocó](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Colombia_-_Choc%C3%B3_-_Acand%C3%AD.svg/250px-Colombia_-_Choc%C3%B3_-_Acand%C3%AD.svg.png)
Vị trí của khu tự quản Acandí trong
[tỉnh Chocó](/w/index.php?title=Choc%C3%B3_(t%E1%BB%89nh)&action=edit&redlink=1) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Colombia.svg/23px-Flag_of_Colombia.svg.png)
[Colombia](/wiki/Colombia) [Tỉnh (Departmento)](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Colombia#C.E1.BA.A5p_th.E1.BB.A9_nh.E1.BA.A5t) [Chocó](/w/index.php?title=Choc%C3%B3_(t%E1%BB%89nh)&action=edit&redlink=1) 2(336 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(30/mi 2) **Acandí** là một [khu tự quản](/w/index.php?title=Khu_t%E1%BB%B1_qu%E1%BA%A3n_c%E1%BB%A7a_Colombia&action=edit&redlink=1) thuộc [tỉnh](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Colombia#C.E1.BA.A5p_th.E1.BB.A9_nh.E1.BA.A5t) [Chocó](/wiki/Choc%C3%B3), [Colombia](/wiki/Colombia). Thủ phủ của khu tự quản Acandí đóng tại Acandí Khu tự quản Acandí có diện tích 869 [ki lô mét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng). Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, Acandí có dân số 10056 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Acand%C3%AD&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Acand%C3%AD&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Municipalities of Colombia”](http://statoids.com/yco.html). Statoids. Bản gốc [lưu trữ](http://web.archive.org/web/20101129051202/http://statoids.com/yco.html)5 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2012.

X-Cache: cp1066 miss, cp1055 miss


text:
Afroclanis
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Afroclanis là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae.
Các loài[sửa | sửa mã nguồn]
- Afroclanis calcareus - (Rothschild & Jordan 1907)
- Afroclanis neavi - (Hampson 1910)
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Afroclanis tại Wikispecies

markdown:
# Afroclanis
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Afroclanis
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Sphingidae](/wiki/Sphingidae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Smerinthinae](/w/index.php?title=Smerinthinae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Afroclanis** [Carcasson](/w/index.php?title=Robert_Herbert_Carcasson&action=edit&redlink=1), 1968 [Các loài](/wiki/Lo%C3%A0i)
Xem trong bài.
* là một chi Afroclanis* [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Sphingidae](/wiki/Sphingidae).
## Các loài[
[sửa](/w/index.php?title=Afroclanis&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Afroclanis&action=edit§ion=1)] *- (Rothschild & Jordan 1907)* [Afroclanis calcareus](/wiki/Afroclanis_calcareus) *- (Hampson 1910)* [Afroclanis neavi](/wiki/Afroclanis_neavi)
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Afroclanis&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Afroclanis&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Afroclanis&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Afroclanis&action=edit§ion=3)]
Dữ liệu liên quan tới
[Afroclanis](https://species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Afroclanis)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

X-Cache: cp1065 miss, cp1055 miss


text:
Betta chini
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Betta chini là một loài cá thuộc họ Osphronemidae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Chúng thường có chiều dài khoảng 5,1 xentimét (2,0 in), một số có thể đạt đến 5,6 xentimét (2,2 in).[2]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Kottelat, M. 1996. Betta chini. In: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on ngày 19 tháng 3 năm 2014.
- ^ Thông tin "Betta chini" trên FishBase, chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng February năm 2014.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Betta chini tại Wikispecies
- Kottelat, M. 1996. Betta chini. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập ngày 4 tháng 8 2007.

markdown:
*Betta chini*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Betta chini
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Actinopterygii](/wiki/L%E1%BB%9Bp_C%C3%A1_v%C3%A2y_tia) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Perciformes](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1_v%C6%B0%E1%BB%A3c) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Osphronemidae](/wiki/Osphronemidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Betta](/wiki/Betta) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **B. chini** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Betta chini* [P. K. L. Ng](/w/index.php?title=Ng_Peter_Kee_Lin&action=edit&redlink=1), 1993 * là một loài Betta chini* [cá](/wiki/C%C3%A1)thuộc họ [Osphronemidae](/wiki/Osphronemidae). Đây là loài [đặc hữu](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_h%E1%BB%AFu)của [Malaysia](/wiki/Malaysia). Chúng thường có chiều dài khoảng 5,1 xentimét (2,0 in), một số có thể đạt đến 5,6 xentimét (2,2 in). [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Betta_chini&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Betta_chini&action=edit§ion=1)] **Kottelat, M. 1996.** [^](#cite_ref-1) *. In: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2. <* [Betta chini](http://www.iucnredlist.org/details/2781/0) [www.iucnredlist.org](http://www.iucnredlist.org)>. Downloaded on ngày 19 tháng 3 năm 2014. **Thông tin** [^](#cite_ref-2) ["](http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?genusname=Betta&speciesname=chini)trên *Betta chini*" *, chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng February năm 2014.* [FishBase](/wiki/FishBase)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Betta_chini&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Betta_chini&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Betta chini](https://species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Betta_chini)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)
- Kottelat, M. 1996.
[Betta chini](http://www.iucnredlist.org/search/details.php/2781/all). [2006 IUCN Red List of Threatened Species.](http://www.iucnredlist.org)Truy cập ngày 4 tháng 8 2007.


text:
Chó Dingo
Chó Dingo (Canis dingo hay Canis familiaris dingo hay Canis lupus dingo) là một loài chó hoang duy nhất lục địa của Úc, chủ yếu tìm thấy trong vùng hẻo lánh.
Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]
Tổ tiên ban đầu của nó được cho là đã đến với một trong những làn sóng định cư của con người hàng ngàn năm trước đây, khi con chó vẫn còn tương đối ít được thuần hóa và gần gũi hơn với loài chó cha mẹ của chúng là sói xám châu Á loài hoang dã, Canis lupus. Kể từ đó, chúng sống chủ yếu bên ngoài khu vực sinh sống của con người và những con chó khác, cùng với nhu cầu của sinh thái học Úc, đã làm cho chúng phát triển các tính năng và bản năng phân biệt chúng với tất cả các loài chó khác.
Dingo đã duy trì đặc điểm cổ đại mà đoàn kết chúng, cùng với thân nhân gần nhất của chúng từ khu vực Đông Nam Á và Thái Bình Dương, vào một đơn vị phân loại được đặt tên theo chúng, Canis lupus dingo, tách chúng ra từ những loài chó được phân loại Canis lupus familiaris. Môi trường sống tự nhiên của chó dingo có thể dao động từ sa mạc, đồng cỏ và ven rừng. Chúng không thể sống quá xa ra khỏi nước và họ thường định cư ở trong các hang thỏ hoang, và các khúc gỗ.
Vai trò[sửa | sửa mã nguồn]
Dingo đóng một vai trò quan trọng trong hệ sinh thái của Úc, chúng là những kẻ săn mồi đỉnh và động vật ăn thịt trên cạn lớn nhất của lục địa. Do chúng tấn công gia súc, dingo và chó thuần hoang dã được coi là loài gây hại của ngành nuôi cừu và các phương pháp kiểm soát kết quả bình thường gây kết quả ngược lại các nỗ lực bảo tồn chó dingo. Ngành chăn nuôi gia súc có thể được hưởng lợi từ việc chó dingo ăn thị thỏ, chuột túi, và chuột.
Ngày nay, người ta ước tính rằng phần lớn của "dingo" hiện đại cũng là hậu duệ của những con chó nhà đã được du nhập gần đây hơn. Số những cái gọi là lai chó dingo đã tăng lên đáng kể trong những thập kỷ qua, và chó dingo nên hiện nay được phân loại như là dễ bị tổn thương.
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Canis Linnaeus 1758 in The Palaeobiology Database
- ^ Corbett, L.K. (2008). “Canis lupus ssp. dingo”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2012.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2012.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Chó Dingo tại Encyclopedia of Life
- Chó Dingo tại trang Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học quốc gia Hoa Kỳ (NCBI).
- Chó Dingo 726820 tại Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
- Meyer (1793). “Canis lupus ssp. dingo”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế.
- The Dingo in Australia
- Dingo (mammal) tại Encyclopædia Britannica (tiếng Anh)

markdown:
# Chó Dingo
|
|Canis lupus dingo (alternate: Canis dingo)
|Thời điểm hóa thạch:
| ![ Dingo walking.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Dingo_walking.jpg/290px-Dingo_walking.jpg)
![ Dingo walking.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Dingo_walking.jpg/290px-Dingo_walking.jpg)
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Carnivora](/wiki/B%E1%BB%99_%C4%82n_th%E1%BB%8Bt) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Canidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Ch%C3%B3) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Caninae](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Ch%C3%B3) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Canis](/wiki/Canis) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) [Canis lupus](/wiki/Canis_lupus) [Phân loài](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%C3%A0i)( *subspecies*) **C. l. dingo** [Meyer](/w/index.php?title=Meyer&action=edit&redlink=1), 1793 [Danh pháp ba phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_ba_ph%E1%BA%A7n) *Canis lupus dingo*
(
[Meyer](/w/index.php?title=Friedrich_Albrecht_Anton_Meyer&action=edit&redlink=1), 1793) ![ Phân bố năm 2006](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Dingo-map.png/280px-Dingo-map.png)
![ Phân bố năm 2006](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Dingo-map.png/280px-Dingo-map.png)
**Chó Dingo** ( *Canis dingo* hay *Canis familiaris dingo* hay *Canis lupus dingo*) là một loài [chó hoang](/wiki/Ch%C3%B3_hoang) duy nhất [lục địa của Úc](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%9Ac), chủ yếu tìm thấy trong vùng hẻo lánh.
## Nguồn gốc[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_Dingo&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_Dingo&action=edit§ion=1)]
Tổ tiên ban đầu của nó được cho là đã đến với một trong những làn sóng định cư của con người hàng ngàn năm trước đây, khi con chó vẫn còn tương đối ít được thuần hóa và gần gũi hơn với loài chó cha mẹ của chúng là sói xám châu Á loài hoang dã,
*. Kể từ đó, chúng sống chủ yếu bên ngoài khu vực sinh sống của con người và những con chó khác, cùng với nhu cầu của sinh thái học Úc, đã làm cho chúng phát triển các tính năng và bản năng phân biệt chúng với tất cả các loài chó khác. Canis lupus*
Dingo đã duy trì đặc điểm cổ đại mà đoàn kết chúng, cùng với thân nhân gần nhất của chúng từ khu vực Đông Nam Á và Thái Bình Dương, vào một đơn vị phân loại được đặt tên theo chúng,
*Canis lupus dingo*, tách chúng ra từ những loài chó được phân loại *Canis lupus familiaris*. Môi trường sống tự nhiên của chó dingo có thể dao động từ sa mạc, đồng cỏ và ven rừng. Chúng không thể sống quá xa ra khỏi nước và họ thường định cư ở trong các hang thỏ hoang, và các khúc gỗ.
## Vai trò[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_Dingo&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_Dingo&action=edit§ion=2)]
Dingo đóng một vai trò quan trọng trong hệ sinh thái của Úc, chúng là những kẻ săn mồi đỉnh và động vật ăn thịt trên cạn lớn nhất của lục địa. Do chúng tấn công gia súc, dingo và chó thuần hoang dã được coi là loài gây hại của ngành nuôi cừu và các phương pháp kiểm soát kết quả bình thường gây kết quả ngược lại các nỗ lực bảo tồn chó dingo. Ngành chăn nuôi gia súc có thể được hưởng lợi từ việc chó dingo ăn thị thỏ, chuột túi, và chuột.
Ngày nay, người ta ước tính rằng phần lớn của "dingo" hiện đại cũng là hậu duệ của những con chó nhà đã được du nhập gần đây hơn. Số những cái gọi là lai chó dingo đã tăng lên đáng kể trong những thập kỷ qua, và chó dingo nên hiện nay được phân loại như là dễ bị tổn thương.
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_Dingo&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_Dingo&action=edit§ion=3)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_Dingo&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_Dingo&action=edit§ion=4)] [^](#cite_ref-pbdb_1-0) [in](http://pbdb.org/cgi-bin/bridge.pl?action=basicTaxonInfo&taxon_no=41198) *Canis*Linnaeus 1758 [The Palaeobiology Database](http://pbdb.org) **Corbett, L.K. (2008).** [^](#cite_ref-iucn_2-0) [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/41585). *Canis lupus ssp. dingo*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2012.2 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2012.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_Dingo&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_Dingo&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
|
|![]()
|Tra
| trong từ điển mở tiếng Việt [tại Encyclopedia of Life](http://www.eol.org/pages/1267720) *Chó Dingo* [Chó Dingo](http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?id=286419)tại trang [Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học quốc gia Hoa Kỳ](/wiki/Trung_t%C3%A2m_Th%C3%B4ng_tin_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_sinh_h%E1%BB%8Dc_qu%E1%BB%91c_gia_Hoa_K%E1%BB%B3)(NCBI). [tại](http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=726820) *Chó Dingo*726820 [Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Th%C3%B4ng_tin_Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_T%C3%ADch_h%E1%BB%A3p)(ITIS).
- Meyer (1793).
[“Canis lupus ssp. dingo”](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/41585). *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2013.2 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). [The Dingo in Australia](http://dingo.livingin-australia.com/) [Dingo (mammal)](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/163861)tại [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica) **(tiếng Anh)**

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1065 hit/2, cp1055 miss


text:
Chiến sĩ đồng thiếc
Chiến sĩ đồng thiếc (tiếng Estonia: Pronkssõdur) là một bức tượng được dựng lên tại thủ đô Tallinn, Estonia, năm 1944 để tượng niệm những chiến sĩ Hồng Quân Liên Xô đã tử trận khi chiến đấu với Đức Quốc xã tại Estonia. Bên dưới bức tượng có hài cốt 13 chiến sĩ Xô Viết.
Năm 1940, Liên Xô đã đưa quân vào 3 nước ven biển Baltic (Estonia, Latvia và Litva) để lật đổ các chính phủ và sáp nhập các nước này vào Liên bang Xô viết[1]
Khi quân Đức tiến vào 3 nước này trong Chiến tranh Xô-Đức thì một bộ phận dân chúng 3 nước này chào mừng quân Đức[1]. Họ còn cùng các lực lượng Đức tham chiến trong chiến tranh chống Xô viết, khoảng 70.000 người Estonia đã tham gia vào các lực lượng vũ trang Đức Quốc xã (bao gồm cả Waffen-SS). Ngày 21/9/1944, Ủy ban quốc gia của Cộng hòa Estonia đã cố gắng để thiết lập lại nền độc lập Estonia, họ đề nghị quân Đức rút đi[2] và tuyên bố tái lập nền độc lập của đất nước vào ngày 18 tháng 9 năm 1944[3]
Trong Chiến dịch Baltic (1944), Liên Xô đã đánh tan Cụm Tập đoàn quân Trung tâm và Cụm Tập đoàn quân phương Bắc của Đức. qQuân Đức buộc phải rút chạy khỏi Estonia và bị dồn vào Kurland ở Latvia, tại nơi này hơn 300.000 quân Đức đã bị cầm chân cho đến khi Đức quốc xã đầu hàng.
Khi quân Nga đánh bật Đức khỏi Estonia, Stalin đã lưu đày một lượng lớn người Estonia đã từng cộng tác với Đức Quốc xã đi lao động khổ sai, đồng thời Stalin cũng đưa người Nga sang định cư trên những vùng đất của Estonia[4]. Sau khi ông chết, người Estonia đã được Nikita Sergeyevich Khrushchyov cho phép về lại quê hương. Cuối thời Xô viết, tinh thần chống Nga dâng lên rất mạnh ở 3 nước Baltic này.
Sau khi độc lập khỏi nước Nga, hiến pháp của Estonia năm 1992 quy định chỉ có người định cư ở Estonia trước vụ sáp nhập của Liên Xô (1940) mới được coi là người Estonia. Hiện có khoảng 1/3 dân số Estonia gốc Nga không được chính phủ công nhận có quyền công dân vì cha ông họ di cư tới đây sau năm 1940, bất chấp họ đã sinh ra và lớn lên tại nước này.
Trong những dịp kỷ niệm chiến thắng 9-5, cộng đồng người Nga tụ tập tại bức tượng đồng ăn mừng trong khi người Estonia địa phương lại tỏ ra tức giận, do đó chính phủ quyết định di dời bức tượng đi nơi khác.
Đêm ngày 27 tháng 4 năm 2007 chính quyền Estonia quyết định di dời nó sang một địa điểm cách đó 3 km. Hành động này dấy lên làn sóng phản đối trong cộng đồng Nga tại Estonia, Nga, Ukraina và Belarus. Thị trưởng thành phố Moskva kêu gọi toàn dân Nga tẩy chay hàng hóa Estonia, gọi chính phủ Estonia là chính phủ Phát xít. Tại Kiev ngày 8 tháng 5, đoàn biểu tình phản đối đã mang một chiếc đầu lợn bên ngoài có phủ quốc kỳ Estonia và biểu tượng thập ngoặc ném vào sứ quán Estonia. Tại Moskva biểu tình kéo dài nhiều ngày bao vây và đòi giải tán sứ quán Estonia. Hiện tại bức tượng đã được dựng lại ở địa điểm mới. Một số gia đình Nga yêu cầu Estonia trao trả hài cốt trong số 13 liệt sĩ dưới bức tượng.
Xã hội Estonia rất chia rẽ về sự việc này. Bằng chứng là quốc hội đã thông qua dự luật cho phép di dời tượng đài chỉ với một đa số nhỉnh hơn hai phiếu. Trong khi chính quyền Estonia giải thích tượng đài cũ ở khu giao lộ đông đúc, “không thích hợp cho việc tưởng niệm”, thì những người nói tiếng Nga ở Estonia cho rằng hành động di dời tượng đài, chỉ nhằm “thỏa mãn những kẻ theo chủ nghĩa dân tộc Estonia”. Trung tâm Simon Wiesenthal, trụ sở tại Los Angeles (Mỹ), nói: “Có thể dưới thời Xô viết đã có những sai lầm, nhưng việc di dời tượng đài là xúc phạm các nạn nhân của Đức quốc xã”. Giám đốc trung tâm Efraim Zuroff nói trong một thông cáo báo chí: “Người ta không bao giờ được quên rằng chính Hồng quân đã chặn đứng hiệu quả cuộc thảm sát hàng loạt của phát xít và những kẻ hợp tác với chúng trên đất Estonia”[5].
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă Lịch sử quan hệ Quốc tế 1919-1945, Lê Văn Quang
- ^ [1]
- ^ [2]
- ^ Báo Thế giới và Hội nhập số tháng 5-2007
- ^ “Nga đòi Estonia phục hồi công bằng lịch sử - Tuổi Trẻ Online”. Tuổi Trẻ Online. 2 tháng 5 năm 2007. Truy cập 22 tháng 11 năm 2015.

markdown:
# Chiến sĩ đồng thiếc
**Chiến sĩ đồng thiếc** ( [tiếng Estonia](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Estonia): *Pronkssõdur*) là một bức tượng được dựng lên tại thủ đô [Tallinn](/wiki/Tallinn), [Estonia](/wiki/Estonia), năm [1944](/wiki/1944) để tượng niệm những chiến sĩ [Hồng Quân](/wiki/H%E1%BB%93ng_Qu%C3%A2n) [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) đã tử trận khi chiến đấu với Đức Quốc xã tại Estonia. Bên dưới bức tượng có hài cốt 13 chiến sĩ Xô Viết.
Năm 1940, Liên Xô đã đưa quân vào 3 nước ven
[biển Baltic](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Baltic) ( [Estonia](/wiki/Estonia), [Latvia](/wiki/Latvia) và [Litva](/wiki/Litva)) để lật đổ các chính phủ và sáp nhập các nước này vào [Liên bang Xô viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) [[1]](#cite_note-ReferenceA-1)
Khi quân
[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) tiến vào 3 nước này trong [Chiến tranh Xô-Đức](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_X%C3%B4-%C4%90%E1%BB%A9c) thì một bộ phận dân chúng 3 nước này chào mừng quân Đức . Họ còn cùng các lực lượng Đức tham chiến trong chiến tranh chống Xô viết, khoảng 70.000 người Estonia đã tham gia vào các lực lượng vũ trang Đức Quốc xã (bao gồm cả [1] [Waffen-SS](/wiki/Waffen-SS)). Ngày 21/9/1944, Ủy ban quốc gia của Cộng hòa Estonia đã cố gắng để thiết lập lại nền độc lập Estonia, họ đề nghị quân Đức rút đi và tuyên bố tái lập nền độc lập của đất nước vào ngày 18 tháng 9 năm 1944 [[2]](#cite_note-2) [[3]](#cite_note-3)
Trong
[Chiến dịch Baltic (1944)](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Baltic_(1944)), Liên Xô đã đánh tan Cụm Tập đoàn quân Trung tâm và Cụm Tập đoàn quân phương Bắc của Đức. qQuân Đức buộc phải rút chạy khỏi Estonia và bị dồn vào [Kurland](/wiki/Kurland) ở Latvia, tại nơi này hơn 300.000 quân Đức đã bị cầm chân cho đến khi Đức quốc xã đầu hàng.
Khi quân Nga đánh bật Đức khỏi Estonia,
[Stalin](/wiki/Iosif_Vissarionovich_Stalin) đã lưu đày một lượng lớn người Estonia đã từng cộng tác với Đức Quốc xã đi lao động khổ sai, đồng thời Stalin cũng đưa người Nga sang định cư trên những vùng đất của Estonia . Sau khi ông chết, người Estonia đã được [4] [Nikita Sergeyevich Khrushchyov](/wiki/Nikita_Sergeyevich_Khrushchyov)cho phép về lại quê hương. Cuối thời Xô viết, tinh thần chống Nga dâng lên rất mạnh ở 3 nước Baltic này.
Sau khi độc lập khỏi nước Nga,
[hiến pháp](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p) của Estonia năm 1992 quy định chỉ có người định cư ở Estonia trước vụ sáp nhập của Liên Xô (1940) mới được coi là người Estonia. Hiện có khoảng 1/3 dân số Estonia gốc Nga không được chính phủ công nhận có quyền công dân vì cha ông họ di cư tới đây sau năm 1940, bất chấp họ đã sinh ra và lớn lên tại nước này.
Trong những dịp kỷ niệm chiến thắng 9-5, cộng đồng người Nga tụ tập tại bức tượng đồng ăn mừng trong khi người Estonia địa phương lại tỏ ra tức giận, do đó chính phủ quyết định di dời bức tượng đi nơi khác.
Đêm ngày
[27 tháng 4](/wiki/27_th%C3%A1ng_4) năm [2007](/wiki/2007) chính quyền Estonia quyết định di dời nó sang một địa điểm cách đó 3 [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t). Hành động này dấy lên làn sóng phản đối trong cộng đồng Nga tại Estonia, [Nga](/wiki/Nga), [Ukraina](/wiki/Ukraina) và [Belarus](/wiki/Belarus). Thị trưởng thành phố [Moskva](/wiki/Moskva) kêu gọi toàn dân Nga tẩy chay hàng hóa Estonia, gọi chính phủ Estonia là chính phủ [Phát xít](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_ph%C3%A1t_x%C3%ADt). Tại [Kiev](/wiki/Kiev) ngày [8 tháng 5](/wiki/8_th%C3%A1ng_5), đoàn biểu tình phản đối đã mang một chiếc đầu lợn bên ngoài có phủ [quốc kỳ Estonia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_k%E1%BB%B3_Estonia) và biểu tượng thập ngoặc ném vào sứ quán Estonia. Tại Moskva biểu tình kéo dài nhiều ngày bao vây và đòi giải tán sứ quán Estonia. Hiện tại bức tượng đã được dựng lại ở địa điểm mới. Một số gia đình Nga yêu cầu Estonia trao trả hài cốt trong số 13 liệt sĩ dưới bức tượng.
Xã hội Estonia rất chia rẽ về sự việc này. Bằng chứng là quốc hội đã thông qua dự luật cho phép di dời tượng đài chỉ với một đa số nhỉnh hơn hai phiếu. Trong khi chính quyền Estonia giải thích tượng đài cũ ở khu giao lộ đông đúc, “không thích hợp cho việc tưởng niệm”, thì những người nói tiếng Nga ở Estonia cho rằng hành động di dời tượng đài, chỉ nhằm
*“thỏa mãn những kẻ theo chủ nghĩa dân tộc Estonia”*. [Trung tâm Simon Wiesenthal](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_Simon_Wiesenthal&action=edit&redlink=1), trụ sở tại Los Angeles (Mỹ), nói: *“Có thể dưới thời Xô viết đã có những sai lầm, nhưng việc di dời tượng đài là xúc phạm các nạn nhân của Đức quốc xã”*. Giám đốc trung tâm Efraim Zuroff nói trong một thông cáo báo chí: *“Người ta không bao giờ được quên rằng chính Hồng quân đã chặn đứng hiệu quả cuộc thảm sát hàng loạt của phát xít và những kẻ hợp tác với chúng trên đất Estonia”* . [5]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_s%C4%A9_%C4%91%E1%BB%93ng_thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_s%C4%A9_%C4%91%E1%BB%93ng_thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=1)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_s%C4%A9_%C4%91%E1%BB%93ng_thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_s%C4%A9_%C4%91%E1%BB%93ng_thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=2)]
- ^
**a** [Lịch sử quan hệ Quốc tế 1919-1945, Lê Văn Quang](#cite_ref-ReferenceA_1-1) **ă** [^](#cite_ref-2) [[1]](https://books.google.com.vn/books?ei=cm01R5fMF5SysgP38dmFAg&id=V4siAAAAMAAJ&dq=%22Otto+Tief+%22&q=Otto+Tief&pgis=1&redir_esc=y#search) [^](#cite_ref-3) [[2]](https://books.google.com.vn/books?id=lVBB1a0rC70C&pg=PA111&dq=&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false) **Báo Thế giới và Hội nhập số tháng 5-2007** [^](#cite_ref-4) [^](#cite_ref-5) [“Nga đòi Estonia phục hồi công bằng lịch sử - Tuổi Trẻ Online”](http://tuoitre.vn/tin/the-gioi/20070502/nga-doi-estonia-phuc-hoi-cong-bang-lich-su/199315.html). [Tuổi Trẻ Online](/wiki/Tu%E1%BB%95i_Tr%E1%BA%BB_(b%C3%A1o)). 2 tháng 5 năm 2007. Truy cập 22 tháng 11 năm 2015.

X-Cache: cp1055 miss, cp1055 miss