text:
Thiếc
Thiếc là một nguyên tố hóa học trong Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học của Mendeleev, có ký hiệu là Sn và số nguyên tử là 50. Thiếc có màu ánh bạc, nhiệt độ nóng chảy thấp (232 °C), rất khó bị ôxy hóa, ở nhiệt độ môi trường thiếc chống được sự ăn mòn và người ta cũng tìm thấy chúng có mặt ở rất nhiều hợp kim. Nhờ đặc tính chống ăn mòn, người ta cũng thường tráng hay mạ lên các kim loại dễ bị ôxy hoá nhằm bảo vệ chúng như một lớp sơn phủ bề mặt, như trong các tấm sắt tây dùng để đựng đồ thực phẩm. Thiếc thông thường được khai thác và thu hồi từ quặng cassiterit, ở dạng Ôxít. Thiếc là một thành phần chính tạo ra hợp kim đồng thiếc.
Mục lục
Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]
Vật lý[sửa | sửa mã nguồn]
Thiếc là một kim loại màu trắng bạc, kết tinh cao, dễ uốn, dễ dát mỏng. Khi một thanh thiếc bị bẻ cong, âm thanh nứt vỡ có thể nghe được do song tinh của các tinh thể.[2]
Thiếc-β (dạng kim loại hay thiếc trắng), ổn định ở mức nhiệt độ phòng và cao hơn, có tính dễ dát mỏng; trong khi thiếc-α (dạng phi kim hay thiếc xám), ổn định ở nhiệt độ dưới 13,2 °C, có tính giòn, và tỷ trọng 7,92g/cm3. Nó có dạng cấu trúc tinh thể kiểu kim cương, tương tự như kim cương, silic hay germani. Thiếc-α không có tính chất kim loại nào cả, chúng bền ở nhiệt độ dưới 14 °C có tỷ trọng 5,85g/cm3. Thiếc trắng là một loại bột màu xám xỉn không có ứng dụng rộng rãi, ngoại trừ một vài ứng dụng làm vật liệu bán dẫn đặc biệt.[2] Hai dạng thù hình là thiếc-α và thiếc-β thường được gọi là thiếc xám và thiếc trắng. Hai dạng thù hình khác là thiếc-γ và thiếc-σ tồn tại ở nhiệt độ trên 161 °C và áp suất trên vài GPa.[3] Mặc dù nhiệt độ biến đổi dạng α-β trên danh nghĩa là ở 13,2 °C, nhưng các tạp chất (như Al, Zn, vv...) hạ thấp nhiệt độ chuyển đổi dưới 0 °C khá sâu, và khi bổ sung Sb hoặc Bi thì sự chuyển đổi có thể không xảy ra, làm tăng độ bền của thiếc.[4]
Sự chuyển đổi này gọi là phân rã thiếc. Phân rã thiếc từng là một vấn đề nghiêm trọng ở Bắc Âu trong thế kỷ 18 khi các loại đàn đại phong cầm làm từ hợp kim thiếc đôi khi bị ảnh hưởng trong mùa đông lạnh giá. Một vài nguồn đề cập rằng trong suốt chiến dịch ở Nga của Napoleon năm 1812, nhiệt độ trở nên quá lạnh đến nỗi các nút bằng thiếc trên đồng phục của lính phân rã theo thời gian, góp phần vào sự thất bại của Grande Armée.[5]
Thiếc phẩm cấp thương mại (99,8%) có tính kháng biến dạng do ảnh hưởng ức chế của một lượng nhỏ tạp chất bitmut, antimon, chì, và bạc. Các nguyên tố tạo hợp kim như đồng, antimon, bitmut, cadmi, và bạc tăng độ cứng của nó. Thiếc có khuynh hướng dễ dàng tạo ra các pha liên kim loại giòn cứng, là dạng không mong đợi. Nhìn chung, nó không tạo thành các dải dung dịch rắn rộng trong các kim loại khác, và chỉ có một vài nguyên tố có khả năng hòa tan rắn trong thiếc. Các hệ Eutectic xảy ra với bitmut, galli, chì, tali, và kẽm.[4]
Hóa học[sửa | sửa mã nguồn]
Thiếc có tính chống ăn mòn từ nước nhưng có thể dễ hòa tan bởi axit và bazơ. Thiếc có thể được đánh rất bóng và được dùng là lớp phủ bảo vệ cho các kim loại khác.[2] Trong trường hợp này, một lớp ôxit bảo vệ được sử dụng để chống các tác nhân ôxy hóa. Lớp ôxit này được tạo ra từ ôxit thiếc và các hợp kim thiếc khác.[6] Thiếc là một chất xúc tác khi oxy có trong dung dịch và giúp tăng tốc độ phản ứng.[2]
Đồng vị[sửa | sửa mã nguồn]
Thiếc là nguyên tố có nhiều đồng vị bền với các khối lượng nguyên tử 112, 114 to 120, 122 và 124. Trong đó, phổ biến nhất là 120Sn (chiếm 1/3 trong tất cả đồng vị thiếc), 118Sn, và 116Sn, còn đồng vị ít phổ biến nhất là 115Sn. Các đồng vị có số khối chẵn không có nuclear spin trong khi các đồng vị có số khối lẻ có một spin +1/2. Thiếc, với 3 đồng vị phổ biến của nó 115Sn, 117Sn và 119Sn, là các nguyên tố dễ nhận dạng nhất và phân tích bằng NMR spectroscopy, và chemical shift được tham chiếu với SnMe4.[note 1][7]
Việc các đồng vị bền có số khối lớn được cho là sản phẩm trực tiếp của thiếc sở hữu số nguyên tử 50, đây là một số Magic trong vật lý hạt nhân. Có 28 đồng vị phóng xạ đã được biết đến, vượt qua tất cả các nguyên tố khác có số nguyên tử giữa 99 và 137. Bên cạnh 126Sn, có chu kỳ bán rã 230.000 năm, tất cả các đồng vị phóng xạ còn lại có chu kỳ bán rã nhỏ hơn một năm. Đồng vị phóng xạ 100Sn là một trong số ít các hạt nhân sở hữu hạt nhân doubly magic và được phát hiện tương đối gần đây vào năm 1994.[8] 30 trạng thái đồng phân kích thích khác đã được miêu tả cho các đồng vị từ 111 đến 131, đồng vị phóng xạ ổn định nhất là 121mSn, có chu kỳ bán rã 43,9 năm.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Thiếc được chiết tách và sử dụng vào đầu thời đại Đồ đồng vào khoảng 3000 TCN, khi quan sát rằng các loại đồng được hình thành trong các quặng đa kim chứa nhiều kim loại khác nhau về các tính chất vật lý.[9] Các vật dụng bằng đồng sớm nhất có hàm lượng thiếc hoặc asen nhỏ hơn 2% và do đó được cho là kết quả không chủ ý của việc tạo thành hợp kim do các kim loại này tồn tại ở dạng vết trong quặng đồng.[10] Việc thêm vào kim loại thứ hai trong đồn làm tăng độ cứng của nó, giảm nhiệt độ nóng chảy, và cải thiện quá trình đúc bằng cách tạo ra những chất lỏng nóng chảy hơn khi lạnh tạo thành kim loại ít rỗng, đặc hơn.[10] Đây là một sáng chế quan trọng cho phép tạo ra các hình đúc phức tạp trong giới hạn công nghệ của thời đại đồ đồng. Các vật dụng Arsenical bronze xuất hiện đầu tiên ở vùng Cận Đông nơi asen được tìm thấy phổ biến cộng sinh với quặng đồng, như rủi ro đến sức khỏe của kim loại này được nhận ra nhanh chóng và người ta tìm nguồn quặng thiếc ít nguy hiểm hơn bắt đầu vào đầu thời đại đồ đồng.[11] Điều này làm tăng tính hiếm của kim loại thiếc và hình thành mạng lưới thương mại liên kết các nguồn tài nguyên thiếc ở xa với các thị trường của các nền văn hóa thời đại Đồ đồng.[cần dẫn nguồn]
Cassiterit (SnO2), một dạng ôxít thiếc, là nguồn thiếc sơ cấp có thể phổ biến nhất vào thời cổ đại. Các dạng quặng thiếc khác ở dạng sulfua ít phổ biến hơn như stannit thì cần phải có quá trình nung chảy nhiều hơn. Cassiterit thường tích tục trong các lòng dẫn bồi tích ở dạng mỏ sa khoáng do loại quặng này nặng hơn, cứng hơn và bề hóa học hơn loại đá granit chứa nó.[12] Các mỏ này có thể được phát hiện dễ dàng trên các bờ sông vì cassiterit thường có màu đen, tím hoặc màu sẫm khác, đặc điểm này được dùng để nhận dạng trong tìm kiếm vào đầu thời đại đồ đồng. Thiếc được gọi là 'ÓN' thời Ai Cập cổ đại 3000-4000 năm trước và được dùng trong các đường ống bơm.[13]
Hợp chất[sửa | sửa mã nguồn]
Phần lớn thiếc tạo thành các hợp chất ở trạng thái ôxy hóa II hoặc IV.
Hợp chất vô cơ[sửa | sửa mã nguồn]
Các muối halua của thiếc đều tồn tại ờ hai trang thái ôxy hóa. Sn(IV) gồm tất cả 4 muối halua: SnF4, SnCl4, SnBr4, và SnI4. 3 hợp chất nặng hơn là các hợp chất phân tử dễ bay hơi, trong khi tetrafluorua là polymer. Tất cả 4 muối halua trên cũng tồn tại ở trạng thái ôxy hóa II) gồm: SnF2, SnCl2, SnBr2, và SnI2, tất cả chúng là các chất rắn polymer. Trong số tám hợp chất này, chỉ có các iodua là có màu.[14]
Thiếc(II) clorua là loại muối thiếc quan trọng nhất trong thương mại. Phương trình hóa học bên dưới minh họa cách hợp chất này được tạo ra khi clo phản ứng của thiếc kim loại tạo ra SnCl4, sau đó muối mới phản ứng tiếp với thiếc tạo ra SnCl2:[15]
- SnCl4 + Sn → 2 SnCl2
Thiếc có thể tạo thành nhiều ôxít, sulfua, và các dẫn suất chalcogen. Thiếc điôxít SnO2 (cassiterit) tạo thành khi thiếc được nung có mặt của không khí.[14] SnO2 là chất lưỡng tính, nên nó hòa tan trong cả môi trường axít và bazơ.[16] Ngoài ra, thiếc còn tạo axít với cấu trúc [Sn(OH)6]2−, như K2[Sn(OH)6], mặc dù axít stanic tự do H2[Sn(OH)6] thì không rõ. Các dạng sulfua của thiếc cũng tồn tại ở hai trạng thái ôxy hóa +2 và +4: Thiếc(II) sulfua và Thiếc(IV) sulfua.
Hydrua[sửa | sửa mã nguồn]
Stannane (SnH4), thiếc ở trạng thái ôxy hóa +4 là dạng không bền. Tuy nhiên, Organotin hydrua cũng được biết đến như tributyltin hydrua (Sn(C4H9)3H).[2] Các hợp chất này là các dạng hiếm hoi của thiếc(III).[18]
Phân bố[sửa | sửa mã nguồn]
Thiếc được tạo ra qua quá trình S trong các sao khối lượng thấp đến trung bình (khối lượng từ 0,6 đến 10 lần khối lượng Mặt Trời). Nó phát sinh qua phân rã beta của các đồng vị nặng của indi.[19]
Thiếc là nguyên tố phổ biến thứ 49 trong vỏ Trái Đất, với nồng độ 2 ppm so với 75 ppm của kẽm, 50 ppm của đồng, và 14 ppm của chì.[20]
Thiếc không tồn tại ở dạng nguyên tố trong tự nhiên, vì vậy phải được chiết tách từ nhiều loại quặng khác nhau. Cassiterit (SnO2) là nguồn thiếc thương mại duy nhất, mặc dù một lượng nhỏ thiếc được phát hiện trong các dạng sulfua như stannit, cylindrit, franckeit, canfieldit, và teallit. Các khoáng thiếc luôn đi cùng với đá granit, thường chiếm khoảng 1% hàm lượng thiếc ôxít.[21]
Do thiếc ôxít có tỷ trọng cao, khoảng 80% thiếc được khai thác ở dạng thứ sinh được tìm thấy ở hạ lưu các con suối. thiếc thường được phát hiện ở dạng hạt bị rửa trôi xuống hạ lưu suối trong quá khứ và lắng đọng trong các thung lũng hoặc dưới biển. Các phương pháp khai thác thiếc kinh tế nhất là xúc, rửa thủy lực hoặc khai thác lộ thiên. Hầu hết thiếc trên thế giới được sản xuất từ các mỏ sa khoáng, chúng có thể chứa ít nhất 0,015% thiếc.[22]
Khoảng 253.000 tấn thiếc được khai tác trong năm 2011, chủ yếu ở Trung Quốc (110.000 t), Indonesia (51.000 t), Peru (34.600 t), Bolivia (20.700 t) và Brazil (12.000 t).[23] Ước tính sản lượng thiếc thay đổi có thể thay đổi do tác động của tính khả thi về mặt kinh tế và sự phát triển của công nghệ khai thác mỏ, nhưng với tốc độ tiêu thụ và công nghệ hiện tại, Trái Đất sẽ hết thiếc trong vòng 40 năm tới.[24] Tuy vậy, Lester Brown đề xuất rằng thiếc có thể cạn kiệt trong vòng 20 năm tới dựa trên việc ngoại suy tăng trưởng sử dụng 2% mỗi năm.[25]
Thứ hai là thiếc phế liệu cũng là một nguồn kim loại quan trọng. Sự thu hồi thiếc qua sản xuất thứ cấp, hoặc tái chế thiếc phế liệu, đang tăng lên nhanh chóng. Trong khi đó, Hoa Kỳ đã không khai thác từ năm 1993 và cũng không nung chảy thiếc từ năm 1989, nên đây là nước sản xuất thiếc phế liệu lớn nhất, họ tái chế gần 14.000 tấn trong năm 2006[23]
Các mỏ mới được phát hiện ở miền nam Mông Cổ,[26] và trong năm 2009, các mỏ thiếc mới cũng được phát hiện ở Colombia, bởi Seminole Group Colombia CI, SAS.[27][28]
Sản xuất[sửa | sửa mã nguồn]
Thiếc được sản xuất từ việc khử quặng ôxít thiếc bằng cacbon hay than cốc trong lò lửa quặt hay lò điện.[29][30][31]
Khai thác mỏ và nấu luyện[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 2006, tổng sản lượng thiếc của 9 nhà sản xuất trên toàn thế giới đạt 321.000 tấn, sản lượng thiếc nấu luyện là 340.000 tấn. Từ mức sản lượng 186.300 tấn năm 1991, sản lượng thiếc tăng 89% lên 351.800 tấn năm 2005. Hầu hết sản lượng tăng là từ Trung Quốc và Indonesia, với đỉnh điểm cao nhất trong giai đoạn 2004–2005, khi nó tăng 23%. Trong khi vào thập niên 1970 Malaysia là nước sản xuất lớn nhất với sản lượng gần 1/3 sản lượng toàn cầu, sau đó giảm hạng dần, và hiện tại chỉ còn các nhà sản xuất nấu luyện và trung tâm thương mại. Năm 2007, Trung Quốc là nhà sản xuất thiếc lớn nhất, ở Trung Quốc các mỏ thiếc tập trung thành dải ở đông nam Vân Nam,[32] chiếm 43% sản lượng thế giới, theo sau là Indonesia, và thứ 3 là Peru theo báo cáo của USGS.[33]
Bảng bên dưới thể hiện các quốc gia có sản lượng khai thác mỏ thiếc lớn nhất và sản lượng thiếc nấu luyện lớn nhất.[note 2]
Sau khi phát hiện ra mỏ thiếc ở Bisie, North Kivu thuộc Cộng hòa Dân chủ Congo năm 2002, việc khai thác bất hợp pháp đã tăng thêm khoảng 15.000 tấn.[35] Điều này phần lớn thúc đẩy các cuộc xung đột gần đây ở nơi này cũng như ảnh hưởng đến thị trường thế giới.
Công nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
10 công ty lớn nhất sản xuất hầu hết thiếc trên thế giới năm 2007. Hiện không rõ rằng các công ty này có sản xuất thiếc nấu luyện từ mỏ ở Bisie, Cộng hòa Dân chủ Congo, nơi đây được quản lý bởi lực lượng ly khai với sản lượng 15.000 tấn.
Hầu hết thiếc trên thế giới được buôn bán trên Sàn giao dịch Kim loại Luân Đôn (London Metal Exchange, LME), từ 8 quốc gia với 17 thương hiệu.[36]
Giá của thiếc đã từng là US$11.900 một tấn vào 24 tháng 11 năm 2008. Giá này lên đến ngưỡng cao nhất gần $31.600 một tấn vào tháng 2 năm 2011, phần lớn do ảnh hưởng của sự sụt giảm sản lượng từ Indonesia.
Giá và giao dịch[sửa | sửa mã nguồn]
Thiếc là loại khoáng sản duy nhất có các thỏa thuận phức tạp giữa các nhà sản xuất và tiêu thụ kể từ năm 1921. Các thỏa thuận trước đó có khuynh hướng đạt được phần nào chính thức và không thường xuyên; thỏa thuận quốc tế về thiếc đầu tiên năm 1956, và các thỏa thuận sau đó tồn tại cho đến năm 1985. Qua các thỏa thuận này Ủy ban Thiếc quốc tế (ITC) đã có những tác động đáng kể lên giá thiếc. ITC đã trợ giá thiếc trong nhiều giai đoạn rớt giá bằng cách mua thiếc dự trữ và đã kiềm chế giá trong giai đoạn tăng giá khi bán ra từ kho dự trữ. Đây là cách tiếp cận phi thị trường tự do, được thiết kế để đảm bảo đủ lượng cung cấp thiếc cho các nước tiêu thụ và lợi nhuận bền vững cho các các nước sản xuất. Tuy nhiên, lượng dự trữ không đủ lớn, và trong vòng 29 năm giá thiếc tăng, đôi khi tăng mạnh, đặc biệt từ 1973 đến 1980 khi lạm phát tràn lan cản trở tăng trưởng của các nền kinh tế trên thế giới.[38]
Trong suốt cuối thập niên 1970 và đầu thập niên 1980, dự trữ thiếc của chính phủ Hoa Kỳ nằm trong tình trạng bán ra, một phần để tận dụng lợi thế giá thiếc cao lịch sử. Suy thoái kinh tế mạnh năm 1981–1982 được chứng minh là khá khắc nghiệt đối với công nghiệp thiếc. Tiêu thụ thiếc giảm mạnh. ITC có thể tránh sự tuột dốc thực sự qua việc tăng mua nhằm dự trữ; hành động này đòi hỏi ITC phải vay nhiều từ các ngân hàng và các công ty kinh doanh kim loại để tăng nguồn lực của họ. ITC tiếp tục vay cho đến cuối năm 1985 khi đạt đến giới hạn tín dụng của họ. Ngay lập tức, "tin khủng hoảng thiếc" theo sau đó, làm cho thiếc bị loại khỏi danh sách niêm yếu trên Sàn giao dịch Kim loại Luân Đôn trong khoảng 3 năm, ITC giải thể ngay sau đó, và giá thiếc lúc này nằm trong môi trường kinh doanh tự do, giảm mạnh đến $4/cân và duy trì quanh mức này trong suốt thập niên 1990.[38] Nó tăng lại vào năm 2010-2011 do sự tiêu thụ lại sau cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới năm 2008–2009, dự trữ và tiếp tục tăng tiêu thụ trong các nền kinh tế đang phát triển trên thế giới.[23]
Sàn giao dịch Kim loại Luân Đôn (LME) là nơi giao dịch thiếc.[23] Các thị trường hợp đồng thiếc khác là Kuala Lumpur Tin Market (KLTM) và Indonesia Tin Exchange (INATIN).[39]
Ứng dụng[sửa | sửa mã nguồn]
Thiếc được dùng để tráng lên bề mặt các vật bằng thép, vỏ hộp thực phẩm, nước giải khát, có tác dụng chống ăn mòn, tạo vẻ đẹp không độc hại Thiếc dùng chế tạo hợp kim Ví dụ: Hợp kim Sn-Sb-Cu có tính chịu ma sát, dùng để chế tạo ổ trục quay Hợp kim Sn-Pb có nhiệt độ nóng chảy thấp (1800C) dùng để chế tạo thiếc hàn g ăn mòn, tạo vẻ đẹp không độc hại
Chú ý[sửa | sửa mã nguồn]
Các trường hợp ngộ độc kim loại thiếc, ôxit của nó và các muối của nó hiện hầu như chưa được biết rõ. Tuy nhiên, các hợp chất có thiếc-carbon nhất định hầu như là chất độc giống như cyanua.[40]
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Only H, F, P, Tl and Xe have a higher receptivity for NMR analysis for samples containing isotopes at their natural abundance.
- ^ Estimates vary between USGS and The British Geological Survey. The latter was chosen because it indicates that the most recent statistics are not estimates, and estimates match more closely with other estimates found for Congo-Kinshasa.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
- ^ a ă â b c Holleman, Arnold F.; Wiberg, Egon; Wiberg, Nils; (1985). “Tin”. Lehrbuch der Anorganischen Chemie (bằng tiếng Đức) . Walter de Gruyter. tr. 793–800. ISBN 3110075113.
- ^ Molodets, A. M.; Nabatov, S. S. (2000). “Thermodynamic Potentials, Diagram of State, and Phase Transitions of Tin on Shock Compression”. High Temperature 38 (5): 715–721. doi:10.1007/BF02755923.
- ^ a ă Schwartz, Mel (2002). “Tin and Alloys, Properties”. Encyclopedia of Materials, Parts and Finishes (ấn bản 2). CRC Press. ISBN 1566766613.
- ^ Le Coureur, Penny; Burreson, Jay (2004). Napoleon's Buttons: 17 Molecules that Changed History. New York: Penguin Group USA.
- ^ Craig, Bruce D; Anderson, David S; International, A.S.M. (tháng 1 năm 1995). Handbook of corrosion data. tr. 126. ISBN 978-0-87170-518-1.
- ^ “Interactive NMR Frequency Map”. Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2009.
- ^ Walker, Phil (1994). “Doubly Magic Discovery of Tin-100”. Physics World 7 (June).
- ^ Cierny, J.; Weisgerber, G. (2003). “The "Bronze Age tin mines in Central Asia”. Trong Giumlia-Mair, A.; Lo Schiavo, F. The Problem of Early Tin. Oxford: Archaeopress. tr. 23–31. ISBN 1-84171-564-6.
- ^ a ă Penhallurick, R.D. (1986). Tin in Antiquity: its Mining and Trade Throughout the Ancient World with Particular Reference to Cornwall. London: The Institute of Metals. ISBN 0-904357-81-3.
- ^ Charles, J.A. (1979). “The development of the usage of tin and tin-bronze: some problems”. Trong Franklin, A.D.; Olin, J.S.; Wertime, T.A. The Search for Ancient Tin. Washington D.C.: A seminar organized by Theodore A. Wertime and held at the Smithsonian Institution and the National Bureau of Standards, Washington D.C. March 14–15, 1977. tr. 25–32.
- ^ Penhallurick 1986
- ^ Trong thời kỳ MMP (Moscow Mathematical Papyrus, lesson 14, while calculating a truncated pyramid's volume, the scribe wrote: "hatnak ÓNoz a tetőzet húr útját.." (plumb-line for 6 the string-way of the roof). With other words, the height of the figure is 6 units. Tin has always been called 'ÓN' in Hungarian. The Rhind Mathematical Papyrus (RMP) and the (MMP) as well have been written in ancient Hungarian (Scythian) language 3-4000 years ago and can only be read and understood in this language and correctly solved. Hungarians still call plumb-lining 'Ón-oz' as it is written in the Papyrus.ref.: J.Borbola: Royal circles (Hungarian reading of the Rhind Mathematical Papyrus),Budapest,2001; J.Borbola: Egyptian Ancient-Hungarian geometry, Budapest, 2013.
- ^ a ă Bản mẫu:Holleman&Wiberg
- ^ Greenwood, Norman N.; Earnshaw, A. (1997), Chemistry of the Elements (ấn bản 2), Oxford: Butterworth-Heinemann, ISBN 0-7506-3365-4
- ^ Inorganic & Theoretical chemistry, F. Sherwood Taylor, Heineman, 6th Edition (1942)
- ^ J. M. Leger, J. Haines, A. Atouf (1996). “The high pressure behaviour of the cotunnite and post-cotunnite phases of PbCl2 and SnCl2”. J. Phys. Chem. Solids 57 (1): 7–16. Bibcode:1996JPCS...57....7L. doi:10.1016/0022-3697(95)00060-7.
- ^ Gaur, D. P.; Srivastava, G.; Mehrotra, R. C. (1973). “Organic Derivatives of Tin. III. Reactions of Trialkyltin Ethoxide with Alkanolamines”. Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie 398: 72. doi:10.1002/zaac.19733980109.
- ^ Shu, Frank H (1982). The physical universe: An introduction to astronomy. tr. 119–121. ISBN 978-0-935702-05-7.
- ^ Emsley 2001, tr. 124, 231, 449 and 503
- ^ a ă “Tin: From Ore to Ingot”. International Tin Research Institute. 1991. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2009.
- ^ Sutphin, David M; Reed, David M. Sutphin Andrew E. Sabin Bruce L; Sabin, Andrew E; Reed, Bruce L (1 tháng 6 năm 1992). Tin – International Strategic Minerals Inventory Summary Report. tr. 9. ISBN 978-0-941375-62-7.
- ^ a ă â b c d đ Carlin, Jr., James F. “Tin: Statistics and Information” (PDF). United States Geological Survey. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2008.
- ^ Reilly, Michael (ngày 26 tháng 5 năm 2007). “How Long Will it Last?”. New Scientist 194 (2605): 38–39. Bibcode:2007NewSc.194...38R. doi:10.1016/S0262-4079(07)61508-5. ISSN 4079 0262 4079.
- ^ Brown, Lester (2006). Plan B 2.0. New York: W.W. Norton. tr. 109. ISBN 978-0-393-32831-8.
- ^ Kovalenko, V. I.; Yarmolyuk, V. V. (1995). “Endogenous rare metal ore formations and rare metal metallogeny of Mongolia”. Economic Geology 90 (3): 520. doi:10.2113/gsecongeo.90.3.520.
- ^ “Seminole Group Colombia Discovers High Grade Tin Ore in the Amazon Jungle”. 1888 PressRelease. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2009.
- ^ “Seminole Enterprises Group Discovers High Grade Tin Ore In The Amazons Of Colombia”. PRLog Free Press Release. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2009.
- ^ Schrader, George F; Elshennawy, Ahmad K; Doyle, Lawrence E (tháng 7 năm 2000). Manufacturing processes and materials. ISBN 978-0-87263-517-3.
- ^ Louis, Henry (1911). Metallurgy of tin.
- ^ Control, Tin Under. Tin Under Control. ISBN 978-0-8047-2136-3.
- ^ Shiyu, Yang (1991). “Classification and type association of tin deposits in Southeast Yunnan Tin Belt”. Chinese Journal of Geochemistry 10 (1): 21–35. doi:10.1007/BF02843295.
- ^ Carlin, Jr., James F. “Mineral Commodity Summary 2008: Tin” (PDF). United States Geological Survey.
- ^ World Mineral Production 2002–06. British Geological Survey. tr. 89. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2009.
- ^ Polgreen, Lydia (ngày 15 tháng 11 năm 2008). “The Spoils: Congo's Riches, Looted by Renegade Troops”. New York Times. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2010.
- ^ “International Tin Research Institute. LME Tin Brands”. Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2009.
- ^ “International Tin Research Institute. Top Ten Tin Producing Companies”. Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2009.
- ^ a ă Carlin, James F., Jr. (1998). Significant events affecting tin prices since 1958. USGS.
- ^ “12 Januari Pemasaran Perdana INATIN”. Ngày 15 tháng 12 năm 2011.
- ^ G. G. Graf "Tin, Tin Alloys, and Tin Compounds" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, 2005 Wiley-VCH, Weinheim
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- CRC contributors (2006). Trong David R. Lide (editor). Handbook of Chemistry and Physics (ấn bản 87). Boca Raton, Florida: CRC Press, Taylor & Francis Group. ISBN 0-8493-0487-3.
- Emsley, John (2001). “Tin”. Nature's Building Blocks: An A–Z Guide to the Elements. Oxford, England, UK: Oxford University Press. tr. 445–450. ISBN 0-19-850340-7.
- Greenwood, N. N.; Earnshaw, A. (1997). Chemistry of the Elements (ấn bản 2). Oxford: Butterworth-Heinemann. ISBN 0-7506-3365-4.
- Heiserman, David L. (1992). “Element 50: Tin”. Exploring Chemical Elements and their Compounds. New York: TAB Books. ISBN 0-8306-3018-X.
- MacIntosh, Robert M. (1968). “Tin”. Trong Clifford A. Hampel (editor). The Encyclopedia of the Chemical Elements. New York: Reinhold Book Corporation. tr. 722–732. LCCN 68-29938.
- Stwertka, Albert (1998). “Tin”. Guide to the Elements . Oxford University Press. ISBN 0-19-508083-1.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- WebElements.com – Tin
- Theodore Gray's Wooden Periodic Table Table: Tin samples and castings

markdown:
# Thiếc
|
|![]()
[ký hiệu](/wiki/K%C3%BD_hi%E1%BB%87u_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) [/](//en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English) [ˈ](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [t](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [ɪ](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [n](//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:IPA_for_English#Key) [/](//en.wikipedia.org/wiki/Help:IPA_for_English)
|
|
|
|
50
|
|Sn [](/wiki/Heli) [](/wiki/Liti) [](/wiki/Berili) [](/wiki/Bo) [](/wiki/Cacbon) [](/wiki/Nit%C6%A1) [](/wiki/%C3%94xy) [](/wiki/Flo) [](/wiki/Neon) [](/wiki/Natri) [](/wiki/Magi%C3%AA) [](/wiki/Nh%C3%B4m) [](/wiki/Silic) [](/wiki/Ph%E1%BB%91tpho) [](/wiki/L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh) [](/wiki/Clo) [](/wiki/Agon) [](/wiki/Kali) [](/wiki/Canxi) [](/wiki/Scandi) [](/wiki/Titan) [](/wiki/Vanadi) [](/wiki/Crom) [](/wiki/Mangan) [](/wiki/S%E1%BA%AFt) [](/wiki/Coban) [](/wiki/Niken) [](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng) [](/wiki/K%E1%BA%BDm) [](/wiki/Gali) [](/wiki/Gecmani) [](/wiki/Asen) [](/wiki/Selen) [](/wiki/Br%C3%B4m) [](/wiki/Krypton) [](/wiki/Rubi%C4%91i) [](/wiki/Stronti) [](/wiki/Yttri) [](/wiki/Zirconi) [](/wiki/Niobi) [](/wiki/Molypden) [](/wiki/Tecneti) [](/wiki/Rutheni) [](/wiki/Rhodi) [](/wiki/Paladi) [](/wiki/B%E1%BA%A1c) [](/wiki/Cadmi) [](/wiki/Indi) **** [](/wiki/Antimon) [](/wiki/Telua) [](/wiki/I%E1%BB%91t) [](/wiki/Xenon) [](/wiki/X%C3%AAzi) [](/wiki/Bari) [](/wiki/Lantan) [](/wiki/Xeri) [](/wiki/Praseodymi) [](/wiki/Neodymi) [](/wiki/Promethi) [](/wiki/Samari) [](/wiki/Europi) [](/wiki/Gadolini) [](/wiki/Terbi) [](/wiki/Dysprosi) [](/wiki/Holmi) [](/wiki/Erbi) [](/wiki/Thuli) [](/wiki/Ytterbi) [](/wiki/Luteti) [](/wiki/Hafni) [](/wiki/Tantali) [](/wiki/Volfram) [](/wiki/Rheni) [](/wiki/Osmi) [](/wiki/Iridi) [](/wiki/Platin) [](/wiki/V%C3%A0ng) [](/wiki/Th%E1%BB%A7y_ng%C3%A2n) [](/wiki/Tali) [](/wiki/Ch%C3%AC) [](/wiki/Bitmut) [](/wiki/Poloni) [](/wiki/Astatin) [](/wiki/Radon) [](/wiki/Franxi) [](/wiki/Radi) [](/wiki/Actini) [](/wiki/Thori) [](/wiki/Protactini) [](/wiki/Urani) [](/wiki/Neptuni) [](/wiki/Plutoni) [](/wiki/Americi) [](/wiki/Curi) [](/wiki/Berkeli) [](/wiki/Californi) [](/wiki/Einsteini) [](/wiki/Fermi) [](/wiki/Mendelevi) [](/wiki/Nobeli) [](/wiki/Lawrenci) [](/wiki/Rutherfordi) [](/wiki/Dubni) [](/wiki/Seaborgi) [](/wiki/Bohri) [](/wiki/Hassi) [](/wiki/Meitneri) [](/wiki/Darmstadti) [](/wiki/Roentgeni) [](/wiki/Copernici) [](/wiki/Ununtri) [](/wiki/Flerovi) [](/wiki/Ununpenti) [](/wiki/Livermori) [](/wiki/Ununsepti) [](/wiki/Ununocti) [](/wiki/Ununenni) [](/wiki/Unbinili) [](/w/index.php?title=Untrienni&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unquadnili&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unquaduni&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unquadbi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unquadtri&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unquadquadi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unquadpenti&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unquadhexi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unquadsepti&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unquadocti&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unquadenni&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unpentnili&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unpentuni&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unpentbi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unpenttri&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unpentquadi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unpentpenti&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unpenthexi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unpentsepti&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unpentocti&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unpentenni&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unhexnili&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unhexuni&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unhexbi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unhextri&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unhexquadi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unhexpenti&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unhexhexi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unhexsepti&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unhexocti&action=edit&redlink=1) [](/wiki/Unbiuni) [](/wiki/Unbibi) [](/w/index.php?title=Unbitri&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unbiquadi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unbipenti&action=edit&redlink=1) [](/wiki/Unbihexi) [](/w/index.php?title=Unbisepti&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unbiocti&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Unbienni&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Untrinili&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Untriuni&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Untribi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Untritri&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Untriquadi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Untripenti&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Untrihexi&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Untrisepti&action=edit&redlink=1) [](/w/index.php?title=Untriocti&action=edit&redlink=1) [Số nguyên tử](/wiki/S%E1%BB%91_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD) [Khối lượng nguyên tử chuẩn](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD) [Phân loại](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_(h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1) [Kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i) [Nhóm](/wiki/Nh%C3%B3m_(b%E1%BA%A3ng_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n)), [phân lớp](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp_(v%E1%BB%8F_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD)&action=edit&redlink=1) [14](/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_nh%C3%B3m_14), [p](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp_p&action=edit&redlink=1) [Chu kỳ](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n) [Chu kỳ 5](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91_5) [Cấu hình electron](/wiki/C%E1%BA%A5u_h%C3%ACnh_electron) [Kr](/wiki/Krypton)] 4d 105s 25p 2 [Màu sắc](/wiki/M%C3%A0u_s%E1%BA%AFc) [Trạng thái vật chất](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_th%C3%A1i_v%E1%BA%ADt_ch%E1%BA%A5t) [Chất rắn](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_r%E1%BA%AFn) [Nhiệt độ nóng chảy](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_n%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y) [K](/wiki/Kelvin)(231,93 °C, 449,47 °F) [Nhiệt độ sôi](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_s%C3%B4i) [Mật độ](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_ri%C3%AAng)(gần [nhiệt độ phòng](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_ph%C3%B2ng)) **·**cm −3(at 0 °C, 101.325 [kPa](/wiki/Pascal_(%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B)))
(Xám) 5,769 g
**·**cm −3 **·**cm −3 [Nhiệt lượng nóng chảy](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_n%C3%B3ng_ch%E1%BA%A3y) [kJ](/w/index.php?title=Kilojoule_per_mole&action=edit&redlink=1) **·**mol −1 [Nhiệt lượng bay hơi](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_bay_h%C6%A1i) **·**mol −1 [Nhiệt dung](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_dung) **·**mol −1 **·**K −1
|P (Pa)||1||10||100||1 k||10 k||100 k|
|ở T (K)||1497||1657||1855||2107||2438||2893|[Trạng thái ôxi hóa](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_th%C3%A1i_%C3%B4xi_h%C3%B3a) **4**, 2, -4 [Lưỡng tính](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1ng_t%C3%ADnh) [Độ âm điện](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_%C3%A2m_%C4%91i%E1%BB%87n) [Năng lượng ion hóa](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_ion_h%C3%B3a) −1
Thứ hai: 1411,8 kJ·mol
−1
Thứ ba: 2943,0 kJ·mol
−1 [Bán kính cộng hoá trị](/w/index.php?title=B%C3%A1n_k%C3%ADnh_c%E1%BB%99ng_ho%C3%A1_tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1) [pm](/wiki/Picometre) [Độ dài liên kết cộng hóa trị](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_d%C3%A0i_li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt_c%E1%BB%99ng_h%C3%B3a_tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1) [Bán kính Van der Waals](/wiki/B%C3%A1n_k%C3%ADnh_Van_der_Waals) [Độ giãn nở nhiệt](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A3n_n%E1%BB%9F_nhi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1) **·**m −1 **·**K −1(at 25 °C) [Độ dẫn nhiệt](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_d%E1%BA%ABn_nhi%E1%BB%87t) **·**m −1 **·**K −1 [Điện trở suất](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_tr%E1%BB%9F_su%E1%BA%A5t) **·**m [Tính chất từ](/wiki/T%E1%BB%AB_h%E1%BB%8Dc) [Nghịch từ](/wiki/Ngh%E1%BB%8Bch_t%E1%BB%AB)(Xám) , [[1]](#cite_note-1) [Thuận từ](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_t%E1%BB%AB)(Bạc) [Mô đun Young](/w/index.php?title=M%C3%B4_%C4%91un_Young&action=edit&redlink=1) [Mô đun cắt](/w/index.php?title=M%C3%B4_%C4%91un_c%E1%BA%AFt&action=edit&redlink=1) [Mô đun nén](/w/index.php?title=M%C3%B4_%C4%91un_n%C3%A9n&action=edit&redlink=1) [Hệ số Poisson](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Poisson) [Độ cứng theo thang Mohs](/wiki/Thang_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A9ng_Mohs) [Độ cứng theo thang Brinell](/w/index.php?title=Thang_%C4%91%E1%BB%99_c%E1%BB%A9ng_Brinell&action=edit&redlink=1) [Số đăng ký CAS](/wiki/S%E1%BB%91_%C4%91%C4%83ng_k%C3%BD_CAS)
|
|[NA](/w/index.php?title=Ngu%E1%BB%93n_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) [Chu kỳ bán rã](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_b%C3%A1n_r%C3%A3) [DM](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83u_ph%C3%A2n_r%C3%A3&action=edit&redlink=1) [DE](/w/index.php?title=N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_ph%C3%A2n_r%C3%A3&action=edit&redlink=1)( [MeV](/wiki/Electronvolt)) [DP](/w/index.php?title=S%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_ph%C3%A2n_r%C3%A3&action=edit&redlink=1) 112Sn 112Sn ổn định với 62 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 114Sn 114Sn ổn định với 64 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 115Sn 115Sn ổn định với 65 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 116Sn 116Sn ổn định với 66 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 117Sn 117Sn ổn định với 67 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 118Sn 118Sn ổn định với 68 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 119Sn 119Sn ổn định với 69 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 120Sn 120Sn ổn định với 70 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 122Sn 122Sn ổn định với 72 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 124Sn 124Sn ổn định với 74 [nơtron](/wiki/N%C6%A1tron) 126Sn [Tổng hợp](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) 5 [năm](/wiki/N%C4%83m) [β](/w/index.php?title=Beta_emission&action=edit&redlink=1) − 126 [Sb](/wiki/Antimon) **Thiếc** là một [nguyên tố](/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91) [hóa học](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) trong [Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học](/wiki/B%E1%BA%A3ng_tu%E1%BA%A7n_ho%C3%A0n) của [Mendeleev](/wiki/Dmitri_Ivanovich_Mendeleev), có ký hiệu là **Sn** và số nguyên tử là 50. Thiếc có màu ánh bạc, nhiệt độ nóng chảy thấp (232 °C), rất khó bị [ôxy hóa](/wiki/%C3%94xy_h%C3%B3a), ở nhiệt độ môi trường thiếc chống được sự ăn mòn và người ta cũng tìm thấy chúng có mặt ở rất nhiều [hợp kim](/wiki/H%E1%BB%A3p_kim). Nhờ đặc tính chống ăn mòn, người ta cũng thường tráng hay mạ lên các kim loại dễ bị [ôxy hoá](/w/index.php?title=%C3%94xy_ho%C3%A1&action=edit&redlink=1) nhằm bảo vệ chúng như một lớp sơn phủ bề mặt, như trong các tấm sắt tây dùng để đựng đồ [thực phẩm](/wiki/Th%E1%BB%B1c_ph%E1%BA%A9m). Thiếc thông thường được khai thác và thu hồi từ quặng cassiterit, ở dạng [Ôxít](/wiki/%C3%94x%C3%ADt). Thiếc là một thành phần chính tạo ra hợp kim [đồng thiếc](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_%C4%91i%E1%BA%BFu).
## Mục lục
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=1)]
### Vật lý[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=2)]
Thiếc là một kim loại màu trắng bạc, kết tinh cao, dễ uốn, dễ dát mỏng. Khi một thanh thiếc bị bẻ cong, âm thanh nứt vỡ có thể nghe được do
[song tinh](/wiki/Song_tinh) của các tinh thể. [[2]](#cite_note-Hol1985-2)
Thiếc-β (dạng kim loại hay thiếc trắng), ổn định ở mức nhiệt độ phòng và cao hơn, có tính dễ dát mỏng; trong khi thiếc-α (dạng phi kim hay thiếc xám), ổn định ở nhiệt độ dưới 13,2 °C, có tính giòn, và tỷ trọng 7,92g/cm3. Nó có dạng cấu trúc tinh thể kiểu kim cương, tương tự như
[kim cương](/wiki/Kim_c%C6%B0%C6%A1ng), [silic](/wiki/Silic) hay [germani](/wiki/Gecmani). Thiếc-α không có tính chất kim loại nào cả, chúng bền ở nhiệt độ dưới 14 °C có tỷ trọng 5,85g/cm3. Thiếc trắng là một loại bột màu xám xỉn không có ứng dụng rộng rãi, ngoại trừ một vài ứng dụng làm vật liệu [bán dẫn](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_b%C3%A1n_d%E1%BA%ABn) đặc biệt. Hai dạng [2] [thù hình](/wiki/Th%C3%B9_h%C3%ACnh)là thiếc-α và thiếc-β thường được gọi là *thiếc xám*và *thiếc trắng*. Hai dạng thù hình khác là thiếc-γ và thiếc-σ tồn tại ở nhiệt độ trên 161 °C và áp suất trên vài [GPa](/wiki/Pascal_(%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B)). Mặc dù nhiệt độ biến đổi dạng α-β trên danh nghĩa là ở 13,2 °C, nhưng các tạp chất (như Al, Zn, vv...) hạ thấp nhiệt độ chuyển đổi dưới 0 °C khá sâu, và khi bổ sung Sb hoặc Bi thì sự chuyển đổi có thể không xảy ra, làm tăng độ bền của thiếc. [[3]](#cite_note-3) [[4]](#cite_note-Schwartz-4)
Sự chuyển đổi này gọi là
*. Phân rã thiếc từng là một vấn đề nghiêm trọng ở Bắc Âu trong thế kỷ 18 khi các loại đàn phân rã thiếc* [đại phong cầm](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_phong_c%E1%BA%A7m)làm từ hợp kim thiếc đôi khi bị ảnh hưởng trong mùa đông lạnh giá. Một vài nguồn đề cập rằng trong suốt chiến dịch ở Nga của [Napoleon](/wiki/Napol%C3%A9on_Bonaparte)năm 1812, nhiệt độ trở nên quá lạnh đến nỗi các nút bằng thiếc trên đồng phục của lính phân rã theo thời gian, góp phần vào sự thất bại của [Grande Armée](/wiki/Grande_Arm%C3%A9e). [[5]](#cite_note-5)
Thiếc phẩm cấp thương mại (99,8%) có tính kháng biến dạng do ảnh hưởng ức chế của một lượng nhỏ tạp chất
[bitmut](/wiki/Bitmut), [antimon](/wiki/Antimon), [chì](/wiki/Ch%C3%AC), và [bạc](/wiki/B%E1%BA%A1c). Các nguyên tố tạo hợp kim như đồng, antimon, bitmut, cadmi, và bạc tăng độ cứng của nó. Thiếc có khuynh hướng dễ dàng tạo ra các pha liên kim loại giòn cứng, là dạng không mong đợi. Nhìn chung, nó không tạo thành các dải dung dịch rắn rộng trong các kim loại khác, và chỉ có một vài nguyên tố có khả năng hòa tan rắn trong thiếc. Các [hệ Eutectic](/wiki/Eutecti) xảy ra với [bitmut](/wiki/Bitmut), [galli](/wiki/Gali), [chì](/wiki/Ch%C3%AC), [tali](/wiki/Tali), và [kẽm](/wiki/K%E1%BA%BDm). [[4]](#cite_note-Schwartz-4)
### Hóa học[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=3)]
Thiếc có tính chống ăn mòn từ
[nước](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc) nhưng có thể dễ hòa tan bởi [axit](/wiki/Ax%C3%ADt) và [bazơ](/wiki/Baz%C6%A1). Thiếc có thể được đánh rất bóng và được dùng là lớp phủ bảo vệ cho các kim loại khác. Trong trường hợp này, một lớp ôxit bảo vệ được sử dụng để chống các tác nhân ôxy hóa. Lớp ôxit này được tạo ra từ ôxit thiếc và các hợp kim thiếc khác. [2] Thiếc là một [[6]](#cite_note-6) [chất xúc tác](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_x%C3%BAc_t%C3%A1c)khi [oxy](/wiki/%C3%94xy)có trong dung dịch và giúp tăng tốc độ phản ứng. [[2]](#cite_note-Hol1985-2)
### Đồng vị[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=4)]
Thiếc là nguyên tố có nhiều đồng vị bền với các khối lượng nguyên tử 112, 114 to 120, 122 và 124. Trong đó, phổ biến nhất là
120Sn (chiếm 1/3 trong tất cả đồng vị thiếc), 118Sn, và 116Sn, còn đồng vị ít phổ biến nhất là 115Sn. Các đồng vị có số khối chẵn không có [nuclear spin](/w/index.php?title=Nuclear_spin&action=edit&redlink=1) trong khi các đồng vị có số khối lẻ có một spin +1/2. Thiếc, với 3 đồng vị phổ biến của nó 115Sn, 117Sn và 119Sn, là các nguyên tố dễ nhận dạng nhất và phân tích bằng [NMR spectroscopy](/w/index.php?title=NMR_spectroscopy&action=edit&redlink=1), và [chemical shift](/w/index.php?title=Chemical_shift&action=edit&redlink=1) được tham chiếu với SnMe 4. [[note 1]](#cite_note-7) [[7]](#cite_note-8)
Việc các đồng vị bền có số khối lớn được cho là sản phẩm trực tiếp của thiếc sở hữu số nguyên tử 50, đây là một số Magic trong vật lý hạt nhân. Có 28 đồng vị phóng xạ đã được biết đến, vượt qua tất cả các nguyên tố khác có số nguyên tử giữa 99 và 137. Bên cạnh
[, có 126Sn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc-126&action=edit&redlink=1) [chu kỳ bán rã](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_b%C3%A1n_r%C3%A3)230.000 năm, tất cả các đồng vị phóng xạ còn lại có chu kỳ bán rã nhỏ hơn một năm. Đồng vị phóng xạ [là một trong số ít các hạt nhân sở hữu hạt nhân doubly magic và được phát hiện tương đối gần đây vào năm 1994.](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc-100&action=edit&redlink=1) 100Sn 30 trạng thái đồng phân kích thích khác đã được miêu tả cho các đồng vị từ 111 đến 131, đồng vị phóng xạ ổn định nhất là [[8]](#cite_note-9) [, có chu kỳ bán rã 43,9 năm.](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc-121m&action=edit&redlink=1) 121mSn
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=5)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Sword_bronze_age_%282nd_version%29.jpg/220px-Sword_bronze_age_%282nd_version%29.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Sword_bronze_age_%282nd_version%29.jpg/220px-Sword_bronze_age_%282nd_version%29.jpg)
[dirk](/w/index.php?title=Dirk&action=edit&redlink=1)of the Plougrescant-Ommerschans type, Plougrescant, France, 1500–1300 BC.
Thiếc được chiết tách và sử dụng vào đầu thời đại Đồ đồng vào khoảng 3000 TCN, khi quan sát rằng các loại đồng được hình thành trong các quặng đa kim chứa nhiều kim loại khác nhau về các tính chất vật lý.
Các vật dụng bằng đồng sớm nhất có hàm lượng thiếc hoặc asen nhỏ hơn 2% và do đó được cho là kết quả không chủ ý của việc tạo thành hợp kim do các kim loại này tồn tại ở dạng vết trong quặng đồng. [9] Việc thêm vào kim loại thứ hai trong đồn làm tăng độ cứng của nó, giảm nhiệt độ nóng chảy, và cải thiện quá trình [[10]](#cite_note-pen1986-11) [đúc](/w/index.php?title=%C4%90%C3%BAc&action=edit&redlink=1)bằng cách tạo ra những chất lỏng nóng chảy hơn khi lạnh tạo thành kim loại ít rỗng, đặc hơn. Đây là một sáng chế quan trọng cho phép tạo ra các hình đúc phức tạp trong giới hạn công nghệ của thời đại đồ đồng. Các vật dụng [[10]](#cite_note-pen1986-11) [Arsenical bronze](/w/index.php?title=Arsenical_bronze&action=edit&redlink=1)xuất hiện đầu tiên ở vùng Cận Đông nơi asen được tìm thấy phổ biến cộng sinh với quặng đồng, như [rủi ro đến sức khỏe](/w/index.php?title=Ng%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%99_asen&action=edit&redlink=1)của kim loại này được nhận ra nhanh chóng và người ta tìm nguồn quặng thiếc ít nguy hiểm hơn bắt đầu vào đầu thời đại đồ đồng. Điều này làm tăng tính hiếm của kim loại thiếc và hình thành mạng lưới thương mại liên kết các nguồn tài nguyên thiếc ở xa với các thị trường của các nền văn hóa thời đại Đồ đồng. [[11]](#cite_note-12) [ *]* [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c) [Cassiterit](/wiki/Cassiterit) (SnO 2), một dạng ôxít thiếc, là nguồn thiếc sơ cấp có thể phổ biến nhất vào thời cổ đại. Các dạng quặng thiếc khác ở dạng sulfua ít phổ biến hơn như [stannit](/w/index.php?title=Stannit&action=edit&redlink=1) thì cần phải có quá trình nung chảy nhiều hơn. Cassiterit thường tích tục trong các lòng dẫn bồi tích ở dạng mỏ sa khoáng do loại quặng này nặng hơn, cứng hơn và bề hóa học hơn loại đá [granit](/wiki/Granit) chứa nó. Các mỏ này có thể được phát hiện dễ dàng trên các bờ sông vì cassiterit thường có màu đen, tím hoặc màu sẫm khác, đặc điểm này được dùng để nhận dạng trong tìm kiếm vào đầu thời đại đồ đồng. Thiếc được gọi là 'ÓN' thời Ai Cập cổ đại 3000-4000 năm trước và được dùng trong các đường ống bơm. [12] [[13]](#cite_note-14)
## Hợp chất[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=6)]
Phần lớn thiếc tạo thành các hợp chất ở trạng thái ôxy hóa II hoặc IV.
### Hợp chất vô cơ[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=7)]
Các muối halua của thiếc đều tồn tại ờ hai trang thái ôxy hóa. Sn(IV) gồm tất cả 4 muối halua:
[SnF 4](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc(IV)_florua&action=edit&redlink=1), [SnCl](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc(IV)_clorua&action=edit&redlink=1), 4 [SnBr](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc(IV)_bromua&action=edit&redlink=1), và 4 [SnI](/w/index.php?title=Tin(IV)_iodua&action=edit&redlink=1). 3 hợp chất nặng hơn là các hợp chất phân tử dễ bay hơi, trong khi tetrafluorua là polymer. Tất cả 4 muối halua trên cũng tồn tại ở trạng thái ôxy hóa II) gồm: 4 [SnF](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc(II)_florua&action=edit&redlink=1), 2 [SnCl](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc(II)_clorua&action=edit&redlink=1), 2 [SnBr](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc(II)_bromua&action=edit&redlink=1), và 2 [SnI](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc(II)_iodua&action=edit&redlink=1), tất cả chúng là các chất rắn polymer. Trong số tám hợp chất này, chỉ có các iodua là có màu. 2 [[14]](#cite_note-Wiberg.26Holleman-15) [Thiếc(II) clorua](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc(II)_clorua&action=edit&redlink=1) là loại muối thiếc quan trọng nhất trong thương mại. Phương trình hóa học bên dưới minh họa cách hợp chất này được tạo ra khi clo phản ứng của thiếc kim loại tạo ra SnCl 4, sau đó muối mới phản ứng tiếp với thiếc tạo ra SnCl 2: [[15]](#cite_note-16)
- SnCl
4+ Sn → 2 SnCl 2
Thiếc có thể tạo thành nhiều ôxít, sulfua, và các dẫn suất chalcogen. Thiếc điôxít SnO
2 (cassiterit) tạo thành khi thiếc được nung có mặt của không khí. SnO [14] 2là chất lưỡng tính, nên nó hòa tan trong cả môi trường axít và bazơ. Ngoài ra, thiếc còn tạo axít với cấu trúc [Sn(OH) [[16]](#cite_note-Sherwood-17) 6] 2−, như K 2[Sn(OH) 6], mặc dù axít stanic tự do H 2[Sn(OH) 6] thì không rõ. Các dạng sulfua của thiếc cũng tồn tại ở hai trạng thái ôxy hóa +2 và +4: [Thiếc(II) sulfua](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc(II)_sulfua&action=edit&redlink=1)và [Thiếc(IV) sulfua](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc(IV)_sulfua&action=edit&redlink=1).
### Hydrua[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=8)] [Stannane](/w/index.php?title=Stannane&action=edit&redlink=1) (SnH 4), thiếc ở trạng thái ôxy hóa +4 là dạng không bền. Tuy nhiên, Organotin hydrua cũng được biết đến như [tributyltin hydrua](/w/index.php?title=Tributyltin_hydrua&action=edit&redlink=1) (Sn(C 4H 9) 3H). Các hợp chất này là các dạng hiếm hoi của thiếc(III). [2] [[18]](#cite_note-19)
## Phân bố[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=9)]
Thiếc được tạo ra qua
[quá trình S](/w/index.php?title=Qu%C3%A1_tr%C3%ACnh_S&action=edit&redlink=1) trong các sao khối lượng thấp đến trung bình (khối lượng từ 0,6 đến 10 lần khối lượng [Mặt Trời](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di)). Nó phát sinh qua [phân rã beta](/wiki/Ph%C3%A2n_r%C3%A3_beta) của các đồng vị nặng của [indi](/wiki/Indi). [[19]](#cite_note-20)
Thiếc là nguyên tố phổ biến thứ 49 trong vỏ Trái Đất, với nồng độ 2
[ppm](/wiki/Ppm) so với 75 ppm của kẽm, 50 ppm của đồng, và 14 ppm của chì. [[20]](#cite_note-21)
Thiếc không tồn tại ở dạng nguyên tố trong tự nhiên, vì vậy phải được chiết tách từ nhiều loại quặng khác nhau. Cassiterit (SnO
2) là nguồn thiếc thương mại duy nhất, mặc dù một lượng nhỏ thiếc được phát hiện trong các dạng [sulfua](/wiki/Sulfua) như [stannit](/w/index.php?title=Stannit&action=edit&redlink=1), [cylindrit](/w/index.php?title=Cylindrit&action=edit&redlink=1), [franckeit](/w/index.php?title=Franckeit&action=edit&redlink=1), [canfieldit](/w/index.php?title=Canfieldit&action=edit&redlink=1), và [teallit](/w/index.php?title=Teallit&action=edit&redlink=1). Các khoáng thiếc luôn đi cùng với đá [granit](/wiki/Granit), thường chiếm khoảng 1% hàm lượng thiếc ôxít. [[21]](#cite_note-I230527-22)
Do thiếc ôxít có tỷ trọng cao, khoảng 80% thiếc được khai thác ở dạng thứ sinh được tìm thấy ở hạ lưu các con suối. thiếc thường được phát hiện ở dạng hạt bị rửa trôi xuống hạ lưu suối trong quá khứ và lắng đọng trong các thung lũng hoặc dưới biển. Các phương pháp khai thác thiếc kinh tế nhất là xúc, rửa thủy lực hoặc
[khai thác lộ thiên](/wiki/Khai_th%C3%A1c_m%E1%BB%8F_l%E1%BB%99_thi%C3%AAn). Hầu hết thiếc trên thế giới được sản xuất từ các mỏ [sa khoáng](/wiki/Sa_kho%C3%A1ng), chúng có thể chứa ít nhất 0,015% thiếc. [[22]](#cite_note-23)
|Quốc gia||Trữ lượng|
|
|![]()
|1.500.000|
|
|![]()
|250.000|
|
|![]()
|310.000|
|
|![]()
|800.000|
|
|![]()
|590.000|
|
|![]()
|400.000|
|
|![]()
|350.000|
|
|![]()
|170.000|
|
|![]()
|180.000|
|Other||180.000|
|Tổng||4.800.000|
Khoảng 253.000 tấn thiếc được khai tác trong năm 2011, chủ yếu ở Trung Quốc (110.000 t), Indonesia (51.000 t), Peru (34.600 t), Bolivia (20.700 t) và Brazil (12.000 t).
Ước tính sản lượng thiếc thay đổi có thể thay đổi do tác động của tính khả thi về mặt kinh tế và sự phát triển của công nghệ khai thác mỏ, nhưng với tốc độ tiêu thụ và công nghệ hiện tại, Trái Đất sẽ hết thiếc trong vòng 40 năm tới. [23] Tuy vậy, Lester Brown đề xuất rằng thiếc có thể cạn kiệt trong vòng 20 năm tới dựa trên việc ngoại suy tăng trưởng sử dụng 2% mỗi năm. [[24]](#cite_note-25) [[25]](#cite_note-Brown-26)
|Năm||Triệu tấn|
|1965||4.265|
|1970||3.930|
|1975||9.060|
|1980||9.100|
|1985||3.060|
|1990||7.100|
|2000||7.100
|
|2010||5.200
|
Thứ hai là thiếc phế liệu cũng là một nguồn kim loại quan trọng. Sự thu hồi thiếc qua sản xuất thứ cấp, hoặc tái chế thiếc phế liệu, đang tăng lên nhanh chóng. Trong khi đó, Hoa Kỳ đã không khai thác từ năm 1993 và cũng không nung chảy thiếc từ năm 1989, nên đây là nước sản xuất thiếc phế liệu lớn nhất, họ tái chế gần 14.000 tấn trong năm 2006
[[23]](#cite_note-USGS200YB-24)
Các mỏ mới được phát hiện ở miền nam
[Mông Cổ](/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95), và trong năm 2009, các mỏ thiếc mới cũng được phát hiện ở Colombia, bởi Seminole Group Colombia CI, SAS. [26] [[27]](#cite_note-28) [[28]](#cite_note-29)
## Sản xuất[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=10)]
Thiếc được sản xuất từ việc khử quặng ôxít thiếc bằng
[cacbon](/wiki/Cacbon) hay [than cốc](/wiki/Than_c%E1%BB%91c) trong [lò lửa quặt](/w/index.php?title=L%C3%B2_l%E1%BB%ADa_qu%E1%BA%B7t&action=edit&redlink=1) hay [lò điện](/w/index.php?title=L%C3%B2_%C4%91i%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1). [[29]](#cite_note-30) [[30]](#cite_note-31) [[31]](#cite_note-32)
### Khai thác mỏ và nấu luyện[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=11)]
Năm 2006, tổng sản lượng thiếc của 9 nhà sản xuất trên toàn thế giới đạt 321.000 tấn, sản lượng thiếc nấu luyện là 340.000 tấn. Từ mức sản lượng 186.300 tấn năm 1991, sản lượng thiếc tăng 89% lên 351.800 tấn năm 2005. Hầu hết sản lượng tăng là từ Trung Quốc và Indonesia, với đỉnh điểm cao nhất trong giai đoạn 2004–2005, khi nó tăng 23%. Trong khi vào thập niên 1970 Malaysia là nước sản xuất lớn nhất với sản lượng gần 1/3 sản lượng toàn cầu, sau đó giảm hạng dần, và hiện tại chỉ còn các nhà sản xuất nấu luyện và trung tâm thương mại. Năm 2007,
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) là nhà sản xuất thiếc lớn nhất, ở Trung Quốc các mỏ thiếc tập trung thành dải ở đông nam Vân Nam, chiếm 43% sản lượng thế giới, theo sau là [32] [Indonesia](/wiki/Indonesia), và thứ 3 là [Peru](/wiki/Peru)theo báo cáo của [USGS](/wiki/C%E1%BB%A5c_Kh%E1%BA%A3o_s%C3%A1t_%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_Hoa_K%E1%BB%B3). [[33]](#cite_note-USGSCS2008-34)
Bảng bên dưới thể hiện các quốc gia có sản lượng khai thác mỏ thiếc lớn nhất và sản lượng thiếc nấu luyện lớn nhất.
[[note 2]](#cite_note-35)
|Quốc gia||Sản lượng khai thác mỏ||Sản lượng nấu luyện|
|
|[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) [Peru](/wiki/Peru) [Bolivia](/wiki/Bolivia) [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) [Malaysia](/wiki/Malaysia) [Bỉ](/wiki/B%E1%BB%89) [Nga](/wiki/Nga) [Congo-Kinshasa ('08)](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Congo)
Sau khi phát hiện ra mỏ thiếc ở
[Bisie](/w/index.php?title=Bisie&action=edit&redlink=1), [North Kivu](/w/index.php?title=North_Kivu&action=edit&redlink=1) thuộc [Cộng hòa Dân chủ Congo](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Congo) năm 2002, việc khai thác bất hợp pháp đã tăng thêm khoảng 15.000 tấn. Điều này phần lớn thúc đẩy các cuộc xung đột gần đây ở nơi này cũng như ảnh hưởng đến thị trường thế giới. [35]
### Công nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=12)]
10 công ty lớn nhất sản xuất hầu hết thiếc trên thế giới năm 2007. Hiện không rõ rằng các công ty này có sản xuất thiếc nấu luyện từ mỏ ở Bisie, Cộng hòa Dân chủ Congo, nơi đây được quản lý bởi lực lượng ly khai với sản lượng 15.000 tấn.
Hầu hết thiếc trên thế giới được buôn bán trên
[Sàn giao dịch Kim loại Luân Đôn](/wiki/S%C3%A0n_giao_d%E1%BB%8Bch_Kim_lo%E1%BA%A1i_Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n) (London Metal Exchange, LME), từ 8 quốc gia với 17 thương hiệu. [[36]](#cite_note-38)
|Công ty||Chính thể||2006||2007||%Biến đổi|
|
|
Giá của thiếc đã từng là US$11.900 một tấn vào 24 tháng 11 năm 2008. Giá này lên đến ngưỡng cao nhất gần $31.600 một tấn vào tháng 2 năm 2011, phần lớn do ảnh hưởng của sự sụt giảm sản lượng từ Indonesia.
## Giá và giao dịch[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=13)]
Thiếc là loại khoáng sản duy nhất có các thỏa thuận phức tạp giữa các nhà sản xuất và tiêu thụ kể từ năm 1921. Các thỏa thuận trước đó có khuynh hướng đạt được phần nào chính thức và không thường xuyên; thỏa thuận quốc tế về thiếc đầu tiên năm 1956, và các thỏa thuận sau đó tồn tại cho đến năm 1985. Qua các thỏa thuận này Ủy ban Thiếc quốc tế (ITC) đã có những tác động đáng kể lên giá thiếc. ITC đã trợ giá thiếc trong nhiều giai đoạn rớt giá bằng cách mua thiếc dự trữ và đã kiềm chế giá trong giai đoạn tăng giá khi bán ra từ kho dự trữ. Đây là cách tiếp cận phi thị trường tự do, được thiết kế để đảm bảo đủ lượng cung cấp thiếc cho các nước tiêu thụ và lợi nhuận bền vững cho các các nước sản xuất. Tuy nhiên, lượng dự trữ không đủ lớn, và trong vòng 29 năm giá thiếc tăng, đôi khi tăng mạnh, đặc biệt từ 1973 đến 1980 khi lạm phát tràn lan cản trở tăng trưởng của các nền kinh tế trên thế giới.
[[38]](#cite_note-price-40)
Trong suốt cuối thập niên 1970 và đầu thập niên 1980, dự trữ thiếc của chính phủ Hoa Kỳ nằm trong tình trạng bán ra, một phần để tận dụng lợi thế giá thiếc cao lịch sử. Suy thoái kinh tế mạnh năm 1981–1982 được chứng minh là khá khắc nghiệt đối với công nghiệp thiếc. Tiêu thụ thiếc giảm mạnh. ITC có thể tránh sự tuột dốc thực sự qua việc tăng mua nhằm dự trữ; hành động này đòi hỏi ITC phải vay nhiều từ các ngân hàng và các công ty kinh doanh kim loại để tăng nguồn lực của họ. ITC tiếp tục vay cho đến cuối năm 1985 khi đạt đến giới hạn tín dụng của họ. Ngay lập tức, "tin khủng hoảng thiếc" theo sau đó, làm cho thiếc bị loại khỏi danh sách niêm yếu trên Sàn giao dịch Kim loại Luân Đôn trong khoảng 3 năm, ITC giải thể ngay sau đó, và giá thiếc lúc này nằm trong môi trường kinh doanh tự do, giảm mạnh đến $4/cân và duy trì quanh mức này trong suốt thập niên 1990.
Nó tăng lại vào năm 2010-2011 do sự tiêu thụ lại sau cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới năm 2008–2009, dự trữ và tiếp tục tăng tiêu thụ trong các nền kinh tế đang phát triển trên thế giới. [38] [[23]](#cite_note-USGS200YB-24) [Sàn giao dịch Kim loại Luân Đôn](/wiki/S%C3%A0n_giao_d%E1%BB%8Bch_Kim_lo%E1%BA%A1i_Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n) (LME) là nơi giao dịch thiếc. Các thị trường hợp đồng thiếc khác là [23] [Kuala Lumpur Tin Market](/w/index.php?title=Kuala_Lumpur_Tin_Market&action=edit&redlink=1)(KLTM) và [Indonesia Tin Exchange](/w/index.php?title=INATIN&action=edit&redlink=1)(INATIN). [[39]](#cite_note-41)
## Ứng dụng[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=14)]
Thiếc được dùng để tráng lên bề mặt các vật bằng thép, vỏ hộp thực phẩm, nước giải khát, có tác dụng chống ăn mòn, tạo vẻ đẹp không độc hại Thiếc dùng chế tạo hợp kim Ví dụ: Hợp kim Sn-Sb-Cu có tính chịu ma sát, dùng để chế tạo ổ trục quay Hợp kim Sn-Pb có nhiệt độ nóng chảy thấp (1800C) dùng để chế tạo thiếc hàn g ăn mòn, tạo vẻ đẹp không độc hại
## Chú ý[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=15)]
Các trường hợp ngộ độc kim loại thiếc, ôxit của nó và các muối của nó hiện hầu như chưa được biết rõ. Tuy nhiên, các hợp chất có thiếc-carbon nhất định hầu như là chất độc giống như
[cyanua](/w/index.php?title=Cyanua&action=edit&redlink=1). [[40]](#cite_note-Ullmann-42)
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=16)] **Only H, F, P, Tl and Xe have a higher receptivity for NMR analysis for samples containing isotopes at their natural abundance.** [^](#cite_ref-7) **Estimates vary between USGS and The British Geological Survey. The latter was chosen because it indicates that the most recent statistics are not estimates, and estimates match more closely with other estimates found for Congo-Kinshasa.** [^](#cite_ref-35)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=17)] [^](#cite_ref-1) [Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds](http://www-d0.fnal.gov/hardware/cal/lvps_info/engineering/elementmagn.pdf), in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Holleman, Arnold F.; Wiberg, Egon; Wiberg, Nils; (1985). “Tin”.](#cite_ref-Hol1985_2-4) **c** *Lehrbuch der Anorganischen Chemie*(bằng tiếng Đức) . Walter de Gruyter. tr. 793–800. [ISBN](/wiki/ISBN) [3110075113](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3110075113). **Molodets, A. M.; Nabatov, S. S. (2000). “Thermodynamic Potentials, Diagram of State, and Phase Transitions of Tin on Shock Compression”.** [^](#cite_ref-3) *High Temperature* **38**(5): 715–721. [doi](/wiki/DOI): [10.1007/BF02755923](http://dx.doi.org/10.1007%2FBF02755923).
- ^
**a** [Schwartz, Mel (2002). “Tin and Alloys, Properties”.](#cite_ref-Schwartz_4-1) **ă** *Encyclopedia of Materials, Parts and Finishes*(ấn bản 2). CRC Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [1566766613](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1566766613). **Le Coureur, Penny; Burreson, Jay (2004).** [^](#cite_ref-5) *Napoleon's Buttons: 17 Molecules that Changed History*. New York: Penguin Group USA. **Craig, Bruce D; Anderson, David S; International, A.S.M. (tháng 1 năm 1995).** [^](#cite_ref-6) [. tr. 126.](http://books.google.de/books?id=KXwgAZJBWb0C&pg=RA1-PT126) *Handbook of corrosion data* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-87170-518-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-87170-518-1). [^](#cite_ref-8) [“Interactive NMR Frequency Map”](http://web.archive.org/web/20110604130629/http://www.nyu.edu/cgi-bin/cgiwrap/aj39/NMRmap.cgi). Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2009. **Walker, Phil (1994).** [^](#cite_ref-9) [“Doubly Magic Discovery of Tin-100”](http://physicsworldarchive.iop.org/index.cfm?action=summary&doc=7%2F6%2Fphwv7i6a24%40pwa-xml&qt=). *Physics World* **7**(June). **Cierny, J.; Weisgerber, G. (2003). “The "Bronze Age tin mines in Central Asia”. Trong Giumlia-Mair, A.; Lo Schiavo, F.** [^](#cite_ref-10) *The Problem of Early Tin*. Oxford: Archaeopress. tr. 23–31. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-84171-564-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-84171-564-6).
- ^
**a** [Penhallurick, R.D. (1986).](#cite_ref-pen1986_11-1) **ă** *Tin in Antiquity: its Mining and Trade Throughout the Ancient World with Particular Reference to Cornwall*. London: The Institute of Metals. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-904357-81-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-904357-81-3). **Charles, J.A. (1979). “The development of the usage of tin and tin-bronze: some problems”. Trong Franklin, A.D.; Olin, J.S.; Wertime, T.A.** [^](#cite_ref-12) *The Search for Ancient Tin*. Washington D.C.: A seminar organized by Theodore A. Wertime and held at the Smithsonian Institution and the National Bureau of Standards, Washington D.C. March 14–15, 1977. tr. 25–32. [^](#cite_ref-13) [Penhallurick 1986](#CITEREFPenhallurick1986) **Trong thời kỳ MMP (Moscow Mathematical Papyrus, lesson 14, while calculating a truncated pyramid's volume, the scribe wrote: "hatnak ÓNoz a tetőzet húr útját.." (plumb-line for 6 the string-way of the roof). With other words, the height of the figure is 6 units. Tin has always been called 'ÓN' in Hungarian. The Rhind Mathematical Papyrus (RMP) and the (MMP) as well have been written in ancient Hungarian (Scythian) language 3-4000 years ago and can only be read and understood in this language and correctly solved. Hungarians still call plumb-lining 'Ón-oz' as it is written in the Papyrus.ref.: J.Borbola: Royal circles (Hungarian reading of the Rhind Mathematical Papyrus),Budapest,2001; J.Borbola: Egyptian Ancient-Hungarian geometry, Budapest, 2013.** [^](#cite_ref-14)
- ^
**a** **ă** [Bản mẫu:Holleman&Wiberg](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Holleman%26Wiberg&action=edit&redlink=1) **Greenwood, Norman N.; Earnshaw, A. (1997),** [^](#cite_ref-16) *Chemistry of the Elements*(ấn bản 2), Oxford: Butterworth-Heinemann, [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7506-3365-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7506-3365-4) [^](#cite_ref-Sherwood_17-0) *Inorganic & Theoretical chemistry*, F. Sherwood Taylor, Heineman, 6th Edition (1942) **J. M. Leger, J. Haines, A. Atouf (1996). “The high pressure behaviour of the cotunnite and post-cotunnite phases of PbCl** [^](#cite_ref-18) 2and SnCl 2”. *J. Phys. Chem. Solids* **57**(1): 7–16. [Bibcode](/wiki/Bibcode): [1996JPCS...57....7L](http://adsabs.harvard.edu/abs/1996JPCS...57....7L). [doi](/wiki/DOI): [10.1016/0022-3697(95)00060-7](http://dx.doi.org/10.1016%2F0022-3697%2895%2900060-7). **Gaur, D. P.; Srivastava, G.; Mehrotra, R. C. (1973). “Organic Derivatives of Tin. III. Reactions of Trialkyltin Ethoxide with Alkanolamines”.** [^](#cite_ref-19) *Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie* **398**: 72. [doi](/wiki/DOI): [10.1002/zaac.19733980109](http://dx.doi.org/10.1002%2Fzaac.19733980109). **Shu, Frank H (1982).** [^](#cite_ref-20) [. tr. 119–121.](http://books.google.com/books?id=v_6PbAfapSAC&pg=PA119) *The physical universe: An introduction to astronomy* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-935702-05-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-935702-05-7). [^](#cite_ref-21) [Emsley 2001](#CITEREFEmsley2001), tr. 124, 231, 449 and 503
- ^
**a** **ă** [“Tin: From Ore to Ingot”](http://web.archive.org/web/20090322030548/http://www.itri.co.uk/pooled/articles/BF_TECHART/view.asp?Q=BF_TECHART_230527). International Tin Research Institute. 1991. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2009. **Sutphin, David M; Reed, David M. Sutphin Andrew E. Sabin Bruce L; Sabin, Andrew E; Reed, Bruce L (1 tháng 6 năm 1992).** [^](#cite_ref-23) [. tr. 9.](http://books.google.com/books?id=NNlT5of3YikC&pg=PA10) *Tin – International Strategic Minerals Inventory Summary Report* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-941375-62-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-941375-62-7).
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** [Carlin, Jr., James F.](#cite_ref-USGS200YB_24-6) **đ** [“Tin: Statistics and Information”](http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/tin)(PDF). United States Geological Survey. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2008. **Reilly, Michael (ngày 26 tháng 5 năm 2007). “How Long Will it Last?”.** [^](#cite_ref-25) *New Scientist* **194**(2605): 38–39. [Bibcode](/wiki/Bibcode): [2007NewSc.194...38R](http://adsabs.harvard.edu/abs/2007NewSc.194...38R). [doi](/wiki/DOI): [10.1016/S0262-4079(07)61508-5](http://dx.doi.org/10.1016%2FS0262-4079%2807%2961508-5). [ISSN](/wiki/ISSN) [4079 0262 4079](//www.worldcat.org/issn/0262). **Brown, Lester (2006).** [^](#cite_ref-Brown_26-0) *Plan B 2.0*. New York: W.W. Norton. tr. 109. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-393-32831-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-393-32831-8). **Kovalenko, V. I.; Yarmolyuk, V. V. (1995).** [^](#cite_ref-27) [“Endogenous rare metal ore formations and rare metal metallogeny of Mongolia”](http://econgeol.geoscienceworld.org/cgi/content/abstract/90/3/520). *Economic Geology* **90**(3): 520. [doi](/wiki/DOI): [10.2113/gsecongeo.90.3.520](http://dx.doi.org/10.2113%2Fgsecongeo.90.3.520). [^](#cite_ref-28) [“Seminole Group Colombia Discovers High Grade Tin Ore in the Amazon Jungle”](http://www.1888pressrelease.com/seminole-group-colombia-discovers-high-grade-tin-ore-in-the-pr-100235.html). 1888 PressRelease. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2009. [^](#cite_ref-29) [“Seminole Enterprises Group Discovers High Grade Tin Ore In The Amazons Of Colombia”](http://www.prlog.org/10175604-seminole-enterprises-group-discovers-high-grade-tin-ore-in-the-amazons-of-colombia.html). PRLog Free Press Release. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2009. **Schrader, George F; Elshennawy, Ahmad K; Doyle, Lawrence E (tháng 7 năm 2000).** [^](#cite_ref-30) [.](http://books.google.de/books?id=Nz2wXvmkAF0C&pg=PT89) *Manufacturing processes and materials* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-87263-517-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-87263-517-3). **Louis, Henry (1911).** [^](#cite_ref-31) [.](http://books.google.de/books?id=5qogAAAAMAAJ) *Metallurgy of tin* **Control, Tin Under.** [^](#cite_ref-32) [.](http://books.google.de/books?id=IpuaAAAAIAAJ&pg=PA58) *Tin Under Control* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8047-2136-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8047-2136-3). **Shiyu, Yang (1991). “Classification and type association of tin deposits in Southeast Yunnan Tin Belt”.** [^](#cite_ref-33) *Chinese Journal of Geochemistry* **10**(1): 21–35. [doi](/wiki/DOI): [10.1007/BF02843295](http://dx.doi.org/10.1007%2FBF02843295). **Carlin, Jr., James F.** [^](#cite_ref-USGSCS2008_34-0) [“Mineral Commodity Summary 2008: Tin”](http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/tin/mcs-2008-tin.pdf)(PDF). United States Geological Survey. [^](#cite_ref-36) [. British Geological Survey. tr. 89. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2009.](http://nora.nerc.ac.uk/3260/2/FINAL_WMP_2002_2006_COMPLETE_WEB.pdf) *World Mineral Production 2002–06* **Polgreen, Lydia (ngày 15 tháng 11 năm 2008).** [^](#cite_ref-37) [“The Spoils: Congo's Riches, Looted by Renegade Troops”](http://www.nytimes.com/2008/11/16/world/africa/16congo.html?ref=africa). New York Times. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2010. [^](#cite_ref-38) [“International Tin Research Institute. LME Tin Brands”](http://www.itri.co.uk/pooled/articles/BF_TECHART/view.asp?Q=BF_TECHART_303032). Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2009. [^](#cite_ref-39) [“International Tin Research Institute. Top Ten Tin Producing Companies”](http://www.itri.co.uk/pooled/articles/BF_TECHART/view.asp?Q=BF_TECHART_285697). Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2009.
- ^
**a** [Carlin, James F., Jr. (1998).](#cite_ref-price_40-1) **ă** [Significant events affecting tin prices since 1958](http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/tin/660798.pdf). USGS. [^](#cite_ref-41) [“12 Januari Pemasaran Perdana INATIN”](http://bangka.tribunnews.com/2011/12/15/12-januari-pemasaran-perdana-inatin). Ngày 15 tháng 12 năm 2011. **G. G. Graf "Tin, Tin Alloys, and Tin Compounds" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, 2005 Wiley-VCH, Weinheim** [^](#cite_ref-Ullmann_42-0)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=18)]
- CRC contributors (2006). Trong David R. Lide (editor).
*Handbook of Chemistry and Physics*(ấn bản 87). Boca Raton, Florida: CRC Press, Taylor & Francis Group. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8493-0487-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8493-0487-3).
- Emsley, John (2001).
[“Tin”](http://books.google.com/?id=j-Xu07p3cKwC&printsec=frontcover). *Nature's Building Blocks: An A–Z Guide to the Elements*. Oxford, England, UK: Oxford University Press. tr. 445–450. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-19-850340-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-19-850340-7).
- Greenwood, N. N.; Earnshaw, A. (1997).
*Chemistry of the Elements*(ấn bản 2). Oxford: Butterworth-Heinemann. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7506-3365-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7506-3365-4).
- Heiserman, David L. (1992). “Element 50: Tin”.
*Exploring Chemical Elements and their Compounds*. New York: TAB Books. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8306-3018-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8306-3018-X).
- MacIntosh, Robert M. (1968). “Tin”. Trong Clifford A. Hampel (editor).
*The Encyclopedia of the Chemical Elements*. New York: Reinhold Book Corporation. tr. 722–732. [LCCN](/w/index.php?title=S%E1%BB%91_ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_c%E1%BB%A7a_Th%C6%B0_vi%E1%BB%87n_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) [68-29938](http://lccn.loc.gov/68-29938).
- Stwertka, Albert (1998). “Tin”.
*Guide to the Elements*. Oxford University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-19-508083-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-19-508083-1).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFc&action=edit§ion=19)]
|
|![]()
[Thiếc](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tin?uselang=vi)
|
|![]()
*trong từ điển mở tiếng Việt* [tin](//vi.wiktionary.org/wiki/tin) [Wiktionary](/wiki/Wiktionary) [WebElements.com – Tin](http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Sn/index.html) [Theodore Gray's Wooden Periodic Table Table](http://www.theodoregray.com/PeriodicTable/Elements/050/index.s7.html): Tin samples and castings
|
|[He](/wiki/Heli) [Li](/wiki/Liti) [Be](/wiki/Berili) [B](/wiki/Bo) [C](/wiki/Cacbon) [N](/wiki/Nit%C6%A1) [O](/wiki/%C3%94xy) [F](/wiki/Flo) [Ne](/wiki/Neon) [Na](/wiki/Natri) [Mg](/wiki/Magi%C3%AA) [Al](/wiki/Nh%C3%B4m) [Si](/wiki/Silic) [P](/wiki/Ph%E1%BB%91tpho) [S](/wiki/L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh) [Cl](/wiki/Clo) [Ar](/wiki/Argon) [K](/wiki/Kali) [Ca](/wiki/Canxi) [Sc](/wiki/Scandi) [Ti](/wiki/Titan) [V](/wiki/Vanadi) [Cr](/wiki/Crom) [Mn](/wiki/Mangan) [Fe](/wiki/S%E1%BA%AFt) [Co](/wiki/Coban) [Ni](/wiki/Niken) [Cu](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng) [Zn](/wiki/K%E1%BA%BDm) [Ga](/wiki/Gali) [Ge](/wiki/Gecmani) [As](/wiki/Asen) [Se](/wiki/Selen) [Br](/wiki/Br%C3%B4m) [Kr](/wiki/Krypton) [Rb](/wiki/Rubi%C4%91i) [Sr](/wiki/Stronti) [Y](/wiki/Yttri) [Zr](/wiki/Zirconi) [Nb](/wiki/Niobi) [Mo](/wiki/Molypden) [Tc](/wiki/Tecneti) [Ru](/wiki/Rutheni) [Rh](/wiki/Rhodi) [Pd](/wiki/Paladi) [Ag](/wiki/B%E1%BA%A1c) [Cd](/wiki/Cadmi) [In](/wiki/Indi) **Sn** [Sb](/wiki/Antimon) [Te](/wiki/Telua) [I](/wiki/I%E1%BB%91t) [Xe](/wiki/Xenon) [Cs](/wiki/X%C3%AAzi) [Ba](/wiki/Bari) [La](/wiki/Lantan) [Ce](/wiki/Xeri) [Pr](/wiki/Praseodymi) [Nd](/wiki/Neodymi) [Pm](/wiki/Promethi) [Sm](/wiki/Samari) [Eu](/wiki/Europi) [Gd](/wiki/Gadolini) [Tb](/wiki/Terbi) [Dy](/wiki/Dysprosi) [Ho](/wiki/Holmi) [Er](/wiki/Erbi) [Tm](/wiki/Thuli) [Yb](/wiki/Ytterbi) [Lu](/wiki/Luteti) [Hf](/wiki/Hafni) [Ta](/wiki/Tantali) [W](/wiki/Volfram) [Re](/wiki/Rheni) [Os](/wiki/Osmi) [Ir](/wiki/Iridi) [Pt](/wiki/Platin) [Au](/wiki/V%C3%A0ng) [Hg](/wiki/Th%E1%BB%A7y_ng%C3%A2n) [Tl](/wiki/Tali) [Pb](/wiki/Ch%C3%AC) [Bi](/wiki/Bitmut) [Po](/wiki/Poloni) [At](/wiki/Astatin) [Rn](/wiki/Radon) [Fr](/wiki/Franxi) [Ra](/wiki/Radi) [Ac](/wiki/Actini) [Th](/wiki/Thori) [Pa](/wiki/Protactini) [U](/wiki/Urani) [Np](/wiki/Neptuni) [Pu](/wiki/Plutoni) [Am](/wiki/Americi) [Cm](/wiki/Curi) [Bk](/wiki/Berkeli) [Cf](/wiki/Californi) [Es](/wiki/Einsteini) [Fm](/wiki/Fermi) [Md](/wiki/Mendelevi) [No](/wiki/Nobeli) [Lr](/wiki/Lawrenci) [Rf](/wiki/Rutherfordi) [Db](/wiki/Dubni) [Sg](/wiki/Seaborgi) [Bh](/wiki/Bohri) [Hs](/wiki/Hassi) [Mt](/wiki/Meitneri) [Ds](/wiki/Darmstadti) [Rg](/wiki/Roentgeni) [Cn](/wiki/Copernixi) [Uut](/wiki/Ununtri) [Fl](/wiki/Flerovi) [Uup](/wiki/Ununpenti) [Lv](/wiki/Livermori) [Uus](/wiki/Ununsepti) [Uuo](/wiki/Ununocti)
|
|

X-Cache: cp1052 hit (2), cp1054 frontend miss (0)


text:
Trận Cầu Giấy (1883)
Trận Cầu Giấy diễn ra ngày 19 tháng 5 năm 1883, là một cuộc chạm trán giữa quân Pháp và lực lượng Cờ đen, trong giai đoạn đầu của Chiến dịch Bắc Kỳ. Tại Cầu Giấy thuộc ngoại vi thành Hà Nội, quân Cờ đen đã phục kích lực lượng Pháp của Rivière trong cuộc chuyển quân từ Hà Nội về Phủ Hoài. Trong trận đánh ngắn kéo dài chưa đầy 3 tiếng này, quân Pháp đã thiệt hại nặng với cái chết của các sĩ quan chỉ huy Henri Rivière, Berthe de Villers và Jacquin. Thất bại của người Pháp đã đánh dấu bước leo thang mới trong cuộc xung đột giữa quân Pháp và lực lượng Đại Nam.
Sau khi nhận được yêu cầu cứu viện của Rivière, chỉ huy hải quân Pháp ở Trung Quốc là đô đốc Mayer lập tức đưa quân Pháp tới ứng cứu, lực lượng này tới Hà Nội ngày 14 tháng 5 năm 1883. Trong lúc đó người Pháp ở Hà Nội tiếp tục bị tấn công bởi một lực lượng mạnh từ 15 cho tới 20.000 quân. Sau khi quân tiếp viện của Mayer tới nơi, lực lượng Pháp bắt đầu quay lại phản công. Ngày 15, người Pháp đốt khu vực đồn trú của quân Cờ đen, một ngày sau đó quân Pháp dưới sự chỉ huy của Berthe de Villers tiến tới ngã ba sông Đuống. Tuy nhiên Henri Rivière vẫn cảm thấy bất an và trong lúc chờ lực lượng cứu viện cho phép người Pháp chiếm Bắc Ninh và Sơn Tây, Rivière quyết định vào ngày 19 tháng 5 sẽ rút khỏi Hà Nội để tiến về Phủ Hoài theo hướng Sơn Tây. Tối ngày 18, Rivière cho triệu tập các sĩ quan Pháp để thông báo quyết định chuyển quân, ông ta cho rằng hành động này của quân Pháp không có gì bất thường nên sẽ ít bị đối phương chú ý. Tuy nhiên Rivière không ngờ rằng kế hoạch của mình đã bị một người hầu gốc Hoa nghe được.[2]
4 giờ sáng ngày 19 tháng 5, lực lượng Pháp do Berthe de Villers chỉ huy bắt đầu xuất phát, Henri Rivière cũng có mặt trong đội quân này, cùng lúc một nhóm quân Pháp do đại úy Jacquin chỉ huy được lệnh canh chừng cho cuộc hành quân. Tới 6 giờ sáng thì các cuộc đụng độ giữa hai bên bắt đầu và quân Pháp chiếm được Cầu Giấy. Được thông báo trước về kế hoạch của người Pháp, quân Cờ đen của Lưu Vĩnh Phúc đã phục sẵn với đại bác ở khu vực làng Hạ Yên Khê (còn gọi là Hạ Yên Quyết) bên trái Cầu Giấy.[2] Khi quân Pháp tiến gần làng thì lính Cờ đen bắt đầu nổ súng làm Berthe de Villers thiệt mạng. Nhận thấy đối phương với lực lượng đông đảo có dấu hiệu chặn đường rút lui của mình, Rivière ra lệnh cho quân Pháp vừa đánh vừa lùi, một loạt lính Pháp cùng hai sĩ quan Brisis và Clerc bị giết, một số khác bị thương. Trong khi đang lùi quân thì một khẩu đại bác của quân Pháp bị rơi xuống ruộng lúa buộc Rivière phải chỉ huy quân kéo khẩu súng lên đường vì không muốn nó lọt vào tay quân Cờ đen. Bất ngờ quân Cờ đen nổ súng vào vị trí của Rivière khiến ông ta tử vong cùng viên đại úy Jacquin và một lính thủy có tên Moulun. Sau khi Rivière chết, quân Cờ đen tiến tới cắt đầu và tay của ông ta để làm chiến lợi phẩm.[3]
Đến 9 giờ 30 thì tàn quân Pháp rút về tới thành Hà Nội trong sự truy đuổi ráo riết của quân Cờ đen. Quân Pháp trong thành buộc phải cố thủ và phái người tới Hải Phòng xin thêm quân tiếp viện.[4]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Antonini, Paul (1890). L'Annam, le Tonkin et l'Intervention de la France en Extrême Orient. Paris: Librairie Bloud et Barral.
- Rambaud, Alfred (1888). La France Coloniale. Paris: Armand Colin et Cie.

markdown:
# Trận Cầu Giấy (1883)
[Trận Cầu Giấy, 1883](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_C%E1%BA%A7u_Gi%E1%BA%A5y,_1883&redirect=no))
|
|
|.
|
Kết quả |Quân Cờ đen chiến thắng
||Tham chiến
|![]()
|
|![]()
[Quân cờ đen](/wiki/Qu%C3%A2n_C%E1%BB%9D_%C4%90en) ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[Henri Rivière](/wiki/Henri_Rivi%C3%A8re) **†** ![ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
![ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[Berthe de Villers](/w/index.php?title=Berthe_de_Villers&action=edit&redlink=1) **†** ![ Black Flag Army Flag.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Black_Flag_Army_Flag.jpg/23px-Black_Flag_Army_Flag.jpg)
![ Black Flag Army Flag.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Black_Flag_Army_Flag.jpg/23px-Black_Flag_Army_Flag.jpg)
[Lưu Vĩnh Phúc](/wiki/L%C6%B0u_V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc) [[1]](#cite_note-Rambaud428-1)
|
|**Trận Cầu Giấy** diễn ra ngày 19 tháng 5 năm 1883, là một cuộc chạm trán giữa quân Pháp và lực lượng Cờ đen, trong giai đoạn đầu của [Chiến dịch Bắc Kỳ](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_B%E1%BA%AFc_K%E1%BB%B3). Tại [Cầu Giấy](/wiki/C%E1%BA%A7u_Gi%E1%BA%A5y) thuộc ngoại vi thành [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i), quân Cờ đen đã phục kích lực lượng Pháp của Rivière trong cuộc chuyển quân từ Hà Nội về Phủ Hoài. Trong trận đánh ngắn kéo dài chưa đầy 3 tiếng này, quân Pháp đã thiệt hại nặng với cái chết của các sĩ quan chỉ huy [Henri Rivière](/wiki/Henri_Rivi%C3%A8re), [Berthe de Villers](/w/index.php?title=Berthe_de_Villers&action=edit&redlink=1) và Jacquin. Thất bại của người Pháp đã đánh dấu bước leo thang mới trong cuộc xung đột giữa quân Pháp và lực lượng Đại Nam.
Sau khi nhận được yêu cầu cứu viện của Rivière, chỉ huy hải quân Pháp ở Trung Quốc là đô đốc Mayer lập tức đưa quân Pháp tới ứng cứu, lực lượng này tới Hà Nội ngày
[14 tháng 5](/wiki/14_th%C3%A1ng_5) năm 1883. Trong lúc đó người Pháp ở Hà Nội tiếp tục bị tấn công bởi một lực lượng mạnh từ 15 cho tới 20.000 quân. Sau khi quân tiếp viện của Mayer tới nơi, lực lượng Pháp bắt đầu quay lại phản công. Ngày 15, người Pháp đốt khu vực đồn trú của quân Cờ đen, một ngày sau đó quân Pháp dưới sự chỉ huy của Berthe de Villers tiến tới ngã ba [sông Đuống](/wiki/S%C3%B4ng_%C4%90u%E1%BB%91ng). Tuy nhiên Henri Rivière vẫn cảm thấy bất an và trong lúc chờ lực lượng cứu viện cho phép người Pháp chiếm Bắc Ninh và Sơn Tây, Rivière quyết định vào ngày 19 tháng 5 sẽ rút khỏi Hà Nội để tiến về [Phủ Hoài](/wiki/D%E1%BB%8Bch_V%E1%BB%8Dng) theo hướng Sơn Tây. Tối ngày 18, Rivière cho triệu tập các sĩ quan Pháp để thông báo quyết định chuyển quân, ông ta cho rằng hành động này của quân Pháp không có gì bất thường nên sẽ ít bị đối phương chú ý. Tuy nhiên Rivière không ngờ rằng kế hoạch của mình đã bị một người hầu gốc Hoa nghe được. [[2]](#cite_note-Antonini273-2)
4 giờ sáng ngày 19 tháng 5, lực lượng Pháp do Berthe de Villers chỉ huy bắt đầu xuất phát,
[Henri Rivière](/wiki/Henri_Rivi%C3%A8re) cũng có mặt trong đội quân này, cùng lúc một nhóm quân Pháp do đại úy Jacquin chỉ huy được lệnh canh chừng cho cuộc hành quân. Tới 6 giờ sáng thì các cuộc đụng độ giữa hai bên bắt đầu và quân Pháp chiếm được Cầu Giấy. Được thông báo trước về kế hoạch của người Pháp, quân Cờ đen của Lưu Vĩnh Phúc đã phục sẵn với đại bác ở khu vực làng [Hạ Yên Khê](/wiki/L%C3%A0ng_C%C3%B3t) (còn gọi là Hạ Yên Quyết) bên trái Cầu Giấy. Khi quân Pháp tiến gần làng thì lính Cờ đen bắt đầu nổ súng làm Berthe de Villers thiệt mạng. Nhận thấy đối phương với lực lượng đông đảo có dấu hiệu chặn đường rút lui của mình, Rivière ra lệnh cho quân Pháp vừa đánh vừa lùi, một loạt lính Pháp cùng hai sĩ quan Brisis và Clerc bị giết, một số khác bị thương. Trong khi đang lùi quân thì một khẩu đại bác của quân Pháp bị rơi xuống ruộng lúa buộc Rivière phải chỉ huy quân kéo khẩu súng lên đường vì không muốn nó lọt vào tay quân Cờ đen. Bất ngờ quân Cờ đen nổ súng vào vị trí của Rivière khiến ông ta tử vong cùng viên đại úy Jacquin và một lính thủy có tên Moulun. Sau khi Rivière chết, quân Cờ đen tiến tới cắt đầu và tay của ông ta để làm chiến lợi phẩm. [2] [[3]](#cite_note-Antonini274-3)
Đến 9 giờ 30 thì tàn quân Pháp rút về tới thành Hà Nội trong sự truy đuổi ráo riết của quân Cờ đen. Quân Pháp trong thành buộc phải cố thủ và phái người tới
[Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng) xin thêm quân tiếp viện. [[4]](#cite_note-Antonini275-4)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_C%E1%BA%A7u_Gi%E1%BA%A5y_(1883)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_C%E1%BA%A7u_Gi%E1%BA%A5y_(1883)&action=edit§ion=1)]
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_C%E1%BA%A7u_Gi%E1%BA%A5y_(1883)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_C%E1%BA%A7u_Gi%E1%BA%A5y_(1883)&action=edit§ion=2)]
- Antonini, Paul (1890).
*L'Annam, le Tonkin et l'Intervention de la France en Extrême Orient*. Paris: Librairie Bloud et Barral.
- Rambaud, Alfred (1888).
*La France Coloniale*. Paris: Armand Colin et Cie.
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1068 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=24-May-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Thu, 25 Jun 2015 00:00:00 GMT


text:
Xã Albion, Quận Butler, Iowa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xã Albion (tiếng Anh: Albion Township) là một xã thuộc quận Butler, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 2.030 người.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Albion, Quận Butler, Iowa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Xã Albion
|
Albion Township
|—
|![ Vị trí trong Quận Butler, Iowa](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Map_highlighting_Albion_Township%2C_Butler_County%2C_Iowa.svg/250px-Map_highlighting_Albion_Township%2C_Butler_County%2C_Iowa.svg.png)
![ Vị trí trong Quận Butler, Iowa](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Map_highlighting_Albion_Township%2C_Butler_County%2C_Iowa.svg/250px-Map_highlighting_Albion_Township%2C_Butler_County%2C_Iowa.svg.png)
Vị trí trong
[Quận Butler](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Butler,_Iowa), [Iowa](/wiki/Iowa) ![ Vị trí quận Butler trong tiểu bang Iowa ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Map_of_Iowa_highlighting_Butler_County.svg/250px-Map_of_Iowa_highlighting_Butler_County.svg.png)
![ Vị trí quận Butler trong tiểu bang Iowa ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Map_of_Iowa_highlighting_Butler_County.svg/250px-Map_of_Iowa_highlighting_Butler_County.svg.png)
Vị trí quận Butler trong tiểu bang Iowa ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Iowa](/wiki/Iowa) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Iowa&action=edit&redlink=1) [Quận Butler](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Butler,_Iowa) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Xã Albion** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Albion Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Butler](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Butler,_Iowa), tiểu bang [Iowa](/wiki/Iowa), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 2.030 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Albion,_Qu%E1%BA%ADn_Butler,_Iowa&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Albion,_Qu%E1%BA%ADn_Butler,_Iowa&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1068 hit (2), cp1065 frontend miss (0)


text:
Yeşilyurt, Nallıhan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Yeşilyurt là một làng thuộc huyện Nallıhan, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 61 người.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Cities, towns and villages in Ankara”. Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2012.

markdown:
# Yeşilyurt, Nallıhan
|Yeşilyurt|
|— Làng —|
|
|![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Flag_of_Turkey.svg/22px-Flag_of_Turkey.svg.png)
[Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) [Tỉnh](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) [Ankara](/wiki/Ankara_(t%E1%BB%89nh)) [Huyện](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) [Nallıhan](/wiki/Nall%C4%B1han) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [EEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8_%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u)( [UTC+3](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Yeşilyurt** là một [làng](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) thuộc huyện [Nallıhan](/wiki/Nall%C4%B1han), tỉnh [Ankara](/wiki/Ankara_(t%E1%BB%89nh)), [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3). Dân số thời điểm năm 2011 là 61 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ye%C5%9Filyurt,_Nall%C4%B1han&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ye%C5%9Filyurt,_Nall%C4%B1han&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Cities, towns and villages in Ankara”](http://archive.is/qo10). Viện thống kê Thổ Nhĩ Kỳ. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ye%C5%9Filyurt,_Nall%C4%B1han&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ye%C5%9Filyurt,_Nall%C4%B1han&action=edit§ion=2)]
|
|

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


text:
pannikin
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Danh từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ˈpæ.nɪ.kən/
Danh từ
[
sửa
]
pannikin
/ˈpæ.nɪ.kən/
Chén
nhỏ
(bằng kim loại).
Chén
nhỏ
(đầy) (nước, rượu... ).
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
http://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=pannikin&oldid=559570
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Русский
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 01:52 ngày 11 tháng 5 năm 2007.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Liên hoan ca múa "Những màu sắc dân gian hữu nghị" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lien hoan ca mua Nhung mau sac dan gian huu nghi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Liên hoan ca múa "Những màu sắc dân gian hữu nghị" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Âm Nhạc của chuyên mục Thế Giới Giải Trí.
dance festival "The colors are friendly folk"
Ho Chi Minh City, Vietnam, supply culture, television, understanding, dance music, festivals, folk, foreign, friendly, folk, labor, 1, all
To enhance the understanding of the ethnic culture, the television entertainment - the Culture Palace, Ho Chi Minh City Tourism magazine jointly organized dance music festival "The colors of the friendly folk 2006". The competition for those you love ...
Phó Thủ tướng: ‘Tạo mọi điều kiện tốt nhất cho thí sinh’; Đại biểu xấu hổ, xin lỗi vì điều 60 luật BHXH; Đại gia “khóa môi” Hồ Ngọc Hà là tình cũ của Maya?; "Học sinh HN lên núi để... sex" được thêu dệt thế nào?;
Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?;
Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.
VN sẵn sàng ứng phó với tình huống xảy ra trên biển; Hà Nội: Sập cần cẩu dự án đường sắt đô thị; Sự thật về chiếc trực thăng trên nóc nhà của đại gia Hải Dương; Sơn Đoòng thực sự đẹp và quyến rũ như thế nào?;
HN công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh; Phó Ban Tổ chức Quận ủy Cầu Giấy ra tòa về tội giết người; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Hương Tràm trần tình về ồn ào đại gia và siêu xe; Sự thật kinh hoàng trong hàng ngàn nhà nghỉ ở Hà Nội ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/5.
cáo
Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được
Chúng ta cần trang bị kỹ năng, kiến thức về sex, có như vậy mới tạo được 'vắc-xin kháng sex' đủ mạnh cho các em. Chị Đào Lan, có con gái học lớp 5 tại Hà Nội đã thực sự sốc nặng khi cô con gái nhỏ đóng cửa xem phim sex một..
Cặp đôi khách Tây bị cướp ở Hà Nội đang là câu chuyện được nhều bạn trẻ quan tâm. Mới đây, thông tin về cặp đôi khách Tây bị cướp đã có những tình tiết mới. ------------ Xem thêm: Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao, http://vietbao.vn/tp/Cap-doi-khach-Tay-bi-cuop-gay-xon-xao/11384861/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Đa số lo ngại xoay quanh chuyện, nếu những tay đua "kiệt xuất" lái mô tô được “thả” vào môi trường phù hợp nhưng chưa đủ “chất” sẽ dễ gây họa.
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...
Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.
Tình báo Đức cung cấp thông tin quyết định để Mỹ tiêu diệt Bin Laden; Chính phủ Mỹ khẳng định không thay đổi chiến lược tại Iraq; Cựu Thủ tướng Yingluck ra hầu tòa; Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4... là những tin đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-175-235/2147562992/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao; Người mẹ trẻ nhẫn tâm sát hại đứa con hai tuổi; Cả trăm người thân bị hại gây náo loạn tòa; Mua ma túy về "ăn mừng ra tù", gặp ngay 141; Kế hoạch tiêu 5 triệu yên của 'tỷ phú ve chai'; Trung tướng rởm và chiêu bài lừa đảo chiếm đoạt 12 tỷ đồng;......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Viết phản hồi

markdown:
|
|
Nhằm tăng cường sự hiểu biết về văn hóa của các dân tộc, Ban văn nghệ đài truyền hình - Cung Văn hóa Lao động, tạp chí Du lịch TP HCM phối hợp tổ chức Liên hoan ca múa nhạc "Những sắc màu dân gian hữu nghị 2006". Cuộc thi dành cho những bạn yêu thích văn nghệ tham gia.
Liên hoan còn mở rộng cho những người nước ngoài đang sống, công tác, học tập tại TP HCM. Người nước ngoài tham dự liên hoan không giới hạn số lượng tiết mục đăng ký dự thi và không phải qua vòng sơ khảo, được vào thẳng vòng bán kết.
Các thí sinh tham dự Liên hoan phải có khả năng trình diễn những bài hát, bản nhạc dân ca Việt Nam, nước ngoài, những điệu dân vũ trong và ngoài nước, có nội dung ca ngợi tình yêu đất nước, con người của các dân tộc Việt Nam và các quốc gia trên thế giới. Các tiết mục trình bày dưới hình thức đơn ca, song ca, nhóm ca (từ 3 người trở lên, có thể múa minh họa); múa đơn, đôi hoặc tốp múa.
Vòng sơ khảo, thí sinh biểu diễn hai bài (1 bài dân ca Việt Nam và 1 bài dân ca nước ngoài) tự chọn (hoặc 1 bài dân ca Việt Nam và một điệu dân vũ nước ngoài và ngược lại). Ở vòng bán kết và chung kết, đối với loại hình ca: Biểu diễn một bài dân ca Việt Nam và 1 bài dân ca nước ngoài. Đối với múa: 1 điệu dân vũ Việt Nam và 1 điệu dân vũ nước ngoài. Thí sinh cũng có thể trình bày 1 bài dân ca Việt Nam và 1 điệu dân vũ nước ngoài và ngược lại.
Phòng Văn hóa nghệ thuật - Cung Văn hóa Lao động TP HCM, số 55B Nguyễn Thị Minh Khai, quận 1, nhận đăng ký tham dự Liên hoan đến hết ngày 12/3 (làm việc từ ngày thứ tư trong tuần). Điện thoại liên lạc: 9309254.
Vòng I - sơ khảo cuộc thi sẽ bắt đầu vào lúc 14h30 ngày 17/3 đến ngày 19/3 tại hội trường A - Cung Văn hóa Lao động TP HCM. Vòng II - chung kết vào lúc 19h30 ngày 1/4 tại sân khấu ngoài trời Cung văn hóa Lao động TP HCM.
Liên hoan có nhiều giải thưởng lớn với tổng trị giá 50.000.000 đồng cùng nhiều phần quà của ban tổ chức dành cho thí sinh vào vòng chung kết.
|
|
Việt Báo
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Liên hoan ca múa "Những màu sắc dân gian hữu nghị"**
Phó Thủ tướng: ‘Tạo mọi điều kiện tốt nhất cho thí sinh’; Đại biểu xấu hổ, xin lỗi vì điều 60 luật BHXH; Đại gia “khóa môi” Hồ Ngọc Hà là tình cũ của Maya?; "Học sinh HN lên núi để... sex" được thêu dệt thế nào?;
Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?;
Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.
VN sẵn sàng ứng phó với tình huống xảy ra trên biển; Hà Nội: Sập cần cẩu dự án đường sắt đô thị; Sự thật về chiếc trực thăng trên nóc nhà của đại gia Hải Dương; Sơn Đoòng thực sự đẹp và quyến rũ như thế nào?;
HN công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh; Phó Ban Tổ chức Quận ủy Cầu Giấy ra tòa về tội giết người; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Hương Tràm trần tình về ồn ào đại gia và siêu xe; Sự thật kinh hoàng trong hàng ngàn nhà nghỉ ở Hà Nội ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/5.
cáo
Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được
Chúng ta cần trang bị kỹ năng, kiến thức về sex, có như vậy mới tạo được 'vắc-xin kháng sex' đủ mạnh cho các em. Chị Đào Lan, có con gái học lớp 5 tại Hà Nội đã thực sự sốc nặng khi cô con gái nhỏ đóng cửa xem phim sex một..
Cặp đôi khách Tây bị cướp ở Hà Nội đang là câu chuyện được nhều bạn trẻ quan tâm. Mới đây, thông tin về cặp đôi khách Tây bị cướp đã có những tình tiết mới. ------------ Xem thêm: Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao, http://vietbao.vn/tp/Cap-doi-khach-Tay-bi-cuop-gay-xon-xao/11384861/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Đa số lo ngại xoay quanh chuyện, nếu những tay đua "kiệt xuất" lái mô tô được “thả” vào môi trường phù hợp nhưng chưa đủ “chất” sẽ dễ gây họa.
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...
Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.
Tình báo Đức cung cấp thông tin quyết định để Mỹ tiêu diệt Bin Laden; Chính phủ Mỹ khẳng định không thay đổi chiến lược tại Iraq; Cựu Thủ tướng Yingluck ra hầu tòa; Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4... là những tin đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-175-235/2147562992/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao; Người mẹ trẻ nhẫn tâm sát hại đứa con hai tuổi; Cả trăm người thân bị hại gây náo loạn tòa; Mua ma túy về "ăn mừng ra tù", gặp ngay 141; Kế hoạch tiêu 5 triệu yên của 'tỷ phú ve chai'; Trung tướng rởm và chiêu bài lừa đảo chiếm đoạt 12 tỷ đồng;......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public