markdown:
# Ấn Độ
[Ấn độ](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%91%E1%BB%99&redirect=no))
|Cộng hoà Ấn Độ
|
भारत गणराज्य
(tiếng Hindi)
Bhārat Ganarājya
(tiếng Hindi)
Republic of India
(tiếng Anh)
|
|
![]()
|
|*Satyamēva Jayatē*
(
[Tiếng Phạn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A1n): "Sự thật tự nó thắng") [Jana Gana Mana](/wiki/Jana_Gana_Mana)
"Thou Art the Ruler of the Minds of All People"
[[1]](#cite_note-FOOTNOTEWolpert20031-1) [Cộng hòa nghị viện liên bang](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_ngh%E1%BB%8B_vi%E1%BB%87n_li%C3%AAn_bang&action=edit&redlink=1) [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Pranab Mukherjee](/wiki/Pranab_Mukherjee) [Manmohan Singh](/wiki/Manmohan_Singh) [Tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh), [tiếng Hindi](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hindi)và 21 [ngôn ngữ khác](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_ch%C3%ADnh_th%E1%BB%A9c_c%E1%BB%A7a_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [New Delhi](/wiki/New_Delhi) [28°34′B, 77°12′Đ](http://stable.toolserver.org/geohack/geohack.php?pagename=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99¶ms=28_34_N_77_12_E_type:country(3.287.590)) [Mumbai](/wiki/Mumbai)(Bombay) [IST](/w/index.php?title=Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)( [UTC](/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)+5:30) **Độc lập** người ( [[2]](#cite_note-dano7212-2) [hạng 2](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [hạng 19](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)( [PPP](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) (2005) [ *]* [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c) [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2003) [hạng 127](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) [Đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [Rupee Ấn Độ](/wiki/Rupee_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)(
)
[INR] [Tên miền Internet](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.in](/wiki/.in) **Ấn Độ** ( [tiếng Hindi](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hindi): भारत गणराज्य *Bharat*; Trung Quốc gọi là: **Thiên Trúc** (天竺), **Quyên Độc** (身毒)) là một quốc gia [Nam Á](/wiki/Nam_%C3%81), chiếm hầu hết [bán đảo Ấn Độ](/w/index.php?title=B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1). Ấn Độ có ranh giới với [Pakistan](/wiki/Pakistan), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Myanma](/wiki/Myanma), [Bangladesh](/wiki/Bangladesh), [Nepal](/wiki/Nepal), [Bhutan](/wiki/Bhutan) và [Afghanistan](/wiki/Afghanistan). Ấn Độ là nước đông dân thứ nhì trên thế giới, với dân số trên một tỉ người, và đồng thời lớn thứ bảy về diện tích.
Cộng hoà Ấn Độ xuất hiện trên bản đồ thế giới vào ngày
[15 tháng 8](/wiki/15_th%C3%A1ng_8) năm [1947](/wiki/1947). Sự thiết lập nhà nước Ấn Độ là đỉnh cao của cuộc đấu tranh của những người tại Nam Á để thoát khỏi ách thống trị của [Đế quốc Anh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Anh). Ấn Độ có nền [văn minh sông Ấn](/wiki/V%C4%83n_minh_s%C3%B4ng_%E1%BA%A4n) ( *Indus*) phát triển rực rỡ cách đây 5 nghìn năm. Ấn Độ là nơi sinh trưởng của bốn tôn giáo quan trọng trên thế giới: [Ấn Độ giáo](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) ( *Hindu*), [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), [đạo Jaini](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_Jaini&action=edit&redlink=1) và [đạo Sikh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_Sikh). Trước ngày độc lập, Ấn Độ là một bộ phận trong tiểu lục địa Ấn Độ thuộc Anh. Việc thành lập quốc gia này có công rất lớn của [Mohandas Gandhi](/wiki/Mohandas_Gandhi), người được ca tụng là "người cha của Ấn Độ". Ông đã thuyết phục chính phủ Anh trao trả độc lập cho Ấn Độ bằng con đường hòa bình và được chấp nhận. Nhưng Anh đã quyết định tách Ấn Độ thành hai quốc gia: một có đa số dân theo đạo Hindu là Ấn Độ; một có đa số dân theo Hồi giáo là [Pakistan](/wiki/Pakistan), nước này lại gồm hai phần: phần phía đông Ấn Độ gọi là [Đông Pakistan](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Pakistan) (sau này là [Bangladesh](/wiki/Bangladesh)), phần phía tây gọi là [Tây Pakistan](/w/index.php?title=T%C3%A2y_Pakistan&action=edit&redlink=1) (Cộng hòa Hồi giáo Pakistan ngày nay). Hai phần lãnh thổ này cách nhau trên 2000 km băng qua lãnh thổ Ấn Độ.
|
|
## Mục lục
## Lịch sử [
[sửa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit§ion=1)]
Những địa điểm cư trú
[Thời đồ đá](/wiki/Th%E1%BB%9Di_%C4%91%E1%BB%93_%C4%91%C3%A1) với những bức tranh tại [Bhimbetka](/w/index.php?title=Bhimbetka&action=edit&redlink=1), [Madhya Pradesh](/wiki/Madhya_Pradesh) là những dấu vết sớm nhất từng biết về đời sống con người tại Ấn Độ hiện nay. Những khu định cư thường xuyên sớm nhất được biết đã xuất hiện từ 9.000 năm trước, và dần phát triển vào [Văn minh lưu vực sông Ấn](/wiki/V%C4%83n_minh_l%C6%B0u_v%E1%BB%B1c_s%C3%B4ng_%E1%BA%A4n), đã bắt đầu từ khoảng năm 3300 TCN và lên tới tột đỉnh từ khoảng giữa năm 2500 TCN và 1500 TCN. Các thành phố của nền văn hóa này có những đặc tính đô thị và khoa học tiến bộ như những hệ thống thoát nước dân sự ở mức độ cao. Tiếp sau nó là [Văn minh Vệ Đà](/w/index.php?title=V%C4%83n_minh_V%E1%BB%87_%C4%90%C3%A0&action=edit&redlink=1), do các bộ tộc [Ấn-Aryan](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n-Aryan&action=edit&redlink=1) từng lập ra các cơ sở cổ đại của [Ấn Độ giáo](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) và các khía cạnh văn hóa khác tạo ra. Trong những văn bản Vedic cổ và [thần thoại Ấn Độ](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), vùng đất được coi là *. Từ khoảng năm 550 TCN, nhiều vương quốc độc lập như Bharatavarsha* [Mahajanapadas](/w/index.php?title=Mahajanapadas&action=edit&redlink=1)đã được lập nên khắp đất nước. Nước này có một văn hóa tôn giáo rất phức tạp, là nơi sinh ra [Đạo Giai na](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_Giai_na&action=edit&redlink=1)và [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o). Các trường học cổ đã xuất hiện ở [Taxila](/wiki/Taxila), [Nalanda](/w/index.php?title=Nalanda&action=edit&redlink=1), [Pataliputra](/w/index.php?title=Pataliputra&action=edit&redlink=1)và [Ujjain](/wiki/Ujjain).
Cuối thế kỉ thứ 3 TCN,
[vương triều Maurya](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Maurya&action=edit&redlink=1) của [Chandragupta Maurya](/wiki/Chandragupta_Maurya) và [Ashoka Đại đế](/wiki/Ashoka_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF) đã thống nhất hầu hết [Nam Á](/wiki/Nam_%C3%81) hiện nay. Từ năm 180 TCN, một loạt các cuộc tấn công từ [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81) của người [Ấn-Hy Lạp](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n-Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1), [Ấn-Scythia](/wiki/%E1%BA%A4n-Scythia), [Ấn-Parthia](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n-Parthia&action=edit&redlink=1) và [Kushan](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_Kushan&action=edit&redlink=1) xảy ra ở phía tây bắc [tiểu lục địa Ấn Độ](/wiki/Ti%E1%BB%83u_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). Từ thế kỷ thứ 3 TCN, [vương triều Gupta](/wiki/Gupta) đã cai trị ở khoảng thời gian được coi là "Thời đại vàng son" trong lịch sử cổ đại Ấn Độ. Ở phía nam, các [vương triều Chalukya](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Chalukya&action=edit&redlink=1), [Rashtrakuta](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Rashtrakuta&action=edit&redlink=1), [Chera](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Chera&action=edit&redlink=1), [Chola](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Chola), [Pallava](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Pallava&action=edit&redlink=1) và [Pandya](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Pandya) nổi lên ở những giai đoạn khác nhau. [Khoa học, Cơ khí](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_c%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_c%E1%BB%95_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), [nghệ thuật](/w/index.php?title=Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), [văn chương](/wiki/V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), [toán học](/w/index.php?title=To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), [thiên văn học](/w/index.php?title=Khoa_h%E1%BB%8Dc_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), [tôn giáo](/w/index.php?title=T%C3%B4n_gi%C3%A1o_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) và [triết học](/wiki/Tri%E1%BA%BFt_h%E1%BB%8Dc_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) phát triển mạnh dưới thời cai trị của triều đại này.
Sau
[những cuộc xâm lược từ Trung Á](/w/index.php?title=C%C3%A1c_cu%E1%BB%99c_chinh_ph%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_%E1%BB%9F_ti%E1%BB%83u_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), giữa thế kỷ thứ 10 và 12, đa phần bắc Ấn Độ đã thuộc quyền cai quản của [Vương quốc Hồi giáo Delhi](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Delhi) và [Đế quốc Môgôn](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_M%C3%B4g%C3%B4n). Dưới triều [Akbar Đại đế](/wiki/Akbar_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF), kinh tế và văn hóa Ấn Độ phát triển không ngừng cùng với chính sách dung hòa tôn giáo. Các hoàng đế Môgôn cũng dần dần mở rộng quyền kiểm soát của mình ra toàn tiểu lục địa Ấn Độ. Tuy nhiên, nhiều vương quốc bản xứ cũng phát triển mạnh, đặc biệt ở phía nam, như [Đế chế Vijayanagara](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_Vijayanagara) hay [Đế quốc Maratha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Maratha). Trong thế kỷ thứ 18 và 19, nhiều nước [Châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), gồm [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha), [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) và [Anh Quốc](/wiki/Anh_Qu%E1%BB%91c), ban đầu đến Ấn Độ với tư cách là những nhà buôn, sau đó lợi dụng tình trạng bất hòa trong các mối quan hệ giữa các vương quốc để thành lập ra các [thuộc địa](/wiki/Thu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%8Ba) ở Ấn Độ. Tới năm 1856, đa phần Ấn Độ thuộo quyền kiểm soát của [Công ty Đông Ấn Anh Quốc](/wiki/C%C3%B4ng_ty_%C4%90%C3%B4ng_%E1%BA%A4n_Anh_Qu%E1%BB%91c), với thủ đô tại [Calcutta](/wiki/Calcutta). Một năm sau, những cuộc cổi dậy quân sự diễn ra khắp nơi, người Ấn Độ gọi đó là [Chiến tranh giành độc lập lần thứ nhất](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_n%E1%BB%95i_d%E1%BA%ADy_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_n%C4%83m_1857&action=edit&redlink=1) (trong [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) gọi là *Sepoy Mutiny*), cuộc nổi dậy không thành công vì nó đe dọa nghiêm trọng quyền cai trị của người Anh. Vì thế Ấn Độ bị Đế chế Anh quản lý trực tiếp. ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Jinnah_Gandhi.jpg/270px-Jinnah_Gandhi.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Jinnah_Gandhi.jpg/270px-Jinnah_Gandhi.jpg)
[Mahatma Gandhi](/wiki/Mahatma_Gandhi)(phải), "Người Cha của Dân tộc" tại Ấn Độ với [Muhammad Ali Jinnah](/wiki/Muhammad_Ali_Jinnah), "Người Cha của Quốc gia" tại Pakistan; ảnh chụp tại Bombay (hiện nay là [Mumbai](/wiki/Mumbai)) năm 1944
Đầu thế kỷ 20, một
[cuộc đấu tranh giành độc lập](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) diễn ra do [Quốc hội quốc gia Ấn Độ](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_qu%E1%BB%91c_gia_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) tiến hành, dưới sự lãnh đạo của những người Ấn Độ như [Bal Gangadhar Tilak](/wiki/Bal_Gangadhar_Tilak), [Mahatma Gandhi](/wiki/Mahatma_Gandhi), [Sardar Vallabhbhai Patel](/w/index.php?title=Sardar_Vallabhbhai_Patel&action=edit&redlink=1) và [Jawaharlal Nehru](/wiki/Jawaharlal_Nehru). Hàng triệu người chống đối đã tham gia vào những chiến dịch [bất tuân dân sự](/w/index.php?title=B%E1%BA%A5t_tu%C3%A2n_d%C3%A2n_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1) với lời tuyên thệ * - bất bạo động - và họ đã hành động đúng như vậy. Gandhi sẽ dẫn dắt người dân Ấn Độ vào cuộc ahimsa* [hành trình muối Dandi](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_tr%C3%ACnh_mu%E1%BB%91i_Dandi&action=edit&redlink=1)( *Dandi Salt March*) để thách thức thuế muối, và một cuộc nổi dậy toàn quốc năm 1942 yêu cầu nước Anh " [Rời khỏi Ấn Độ](/w/index.php?title=R%E1%BB%9Di_kh%E1%BB%8Fi_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)". Ấn Độ giành lại độc lập ngày 15 tháng 8 năm 1947 - 565 tiểu quốc do các ông hoàng cai trị đã thống nhất với các tỉnh từ thời thuộc địa Anh để lập nên một quốc gia duy nhất, nhưng chỉ sau khi các tỉnh có đa số người Hồi giáo đã [tách ra](/w/index.php?title=Chia_t%C3%A1ch_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), hậu quả của chiến dịch ly khai do [Liên đoàn Hồi giáo](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1)lãnh đạo, để thành lập Pakistan. Từ khi giành được độc lập, Ấn Độ đã nhiều lần phải đối mặt với bạo lực giữa các giáo phái và những vụ [nổi loạn](/w/index.php?title=N%E1%BB%95i_lo%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1)ở nhiều vùng trong nước, nhưng họ vẫn giữ được sự thống nhất và dân chủ. Ấn Độ có tranh chấp biên giới còn chưa giải quyết xong với [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), vụ việc này đã leo thang trở thành một cuộc [Chiến tranh Trung-Ấn](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Trung-%E1%BA%A4n)ngắn ngủi năm 1962; và với Pakistan, dẫn tới các cuộc chiến tranh năm [1947](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99-Pakistan_n%C4%83m_1947&action=edit&redlink=1), [1965](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99-Pakistan_n%C4%83m_1965&action=edit&redlink=1), [1971](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99-Pakistan_n%C4%83m_1971&action=edit&redlink=1)và năm 1999 tại [Kargil](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Kargil&action=edit&redlink=1). Ấn Độ là thành viên sáng lập của [Phong trào không liên kết](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_kh%C3%B4ng_li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt)và [Liên hiệp quốc](/wiki/Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_qu%E1%BB%91c). Năm 1974, Ấn Độ đã tiến hành [thử nghiệm vũ khí hạt nhân](/w/index.php?title=Th%E1%BB%AD_nghi%E1%BB%87m_v%C5%A9_kh%C3%AD_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1)ngầm dưới đất, khiến họ trở thành thành viên không chính thức của " [câu lạc bộ hạt nhân](/w/index.php?title=C%C3%A2u_l%E1%BA%A1c_b%E1%BB%99_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1)". Sau đó họ tiến hành thêm năm vụ thử nghiệm nữa trong năm 1998. Những cải cách kinh tế đáng chú ý diễn ra từ năm 1991 đã biến Ấn Độ trở thành một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới, làm tăng vị thế của họ trong vùng và trên toàn thế giới.
## Chính phủ [
[sửa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit§ion=2)]
|
|Quốc kỳ |
|**Quốc huy** [Sarnath Lion](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_huy_%E1%BA%A4n_%C4%91%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) **Quốc ca** [Jana Gana Mana](/wiki/Jana_Gana_Mana)" **Bài hát** [Vandē Mātaram](/w/index.php?title=Vande_Mataram&action=edit&redlink=1)" **Con vật** [Hổ hoàng gia Bengal](/wiki/H%E1%BB%95_Bengal) **Chim** [Công Ấn Độ](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) **Hoa** [Sen](/wiki/Nelumbo_nucifera) **Cây** [Tre](/wiki/Tre) **Quả** [Xoài](/wiki/Xo%C3%A0i) **Thể thao** [Hockey trên cỏ](/w/index.php?title=Hockey_tr%C3%AAn_c%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1) **Lịch** [Saka](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_qu%E1%BB%91c_gia_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)
Ấn Độ là nước có nền
[dân chủ](/wiki/D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7) lớn nhất thế giới [liên bang](/wiki/Li%C3%AAn_bang), bao gồm 28 bang và 7 vùng lãnh thổ. Các bang có quyền [tự trị](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_th%E1%BB%83_t%E1%BB%B1_tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1) và quyền lập pháp của riêng mình, tuy nhiên luật pháp quốc gia có quyền lực cao hơn luật pháp của các bang. Ấn Độ có ba [nhánh chính phủ](/wiki/Ph%C3%A2n_chia_quy%E1%BB%81n_l%E1%BB%B1c): [Lập pháp](/wiki/L%E1%BA%ADp_ph%C3%A1p), [Hành pháp](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ph%C3%A1p_(ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7)&action=edit&redlink=1) và [Tư pháp](/wiki/T%C6%B0_ph%C3%A1p) ở mức độ bang và quốc gia. [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) là [nguyên thủ quốc gia](/wiki/Nguy%C3%AAn_th%E1%BB%A7_qu%E1%BB%91c_gia), người bảo vệ hiến pháp và [Tư lệnh tối cao](/wiki/T%E1%BB%95ng_t%C6%B0_l%E1%BB%87nh) của [Các lực lượng vũ trang Ấn Độ](/w/index.php?title=C%C3%A1c_l%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_v%C5%A9_trang_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1). Tổng thống và [Phó tổng thống](/w/index.php?title=Ph%C3%B3_t%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) được bầu gián tiếp bởi một [đoàn bầu cử](/w/index.php?title=%C4%90o%C3%A0n_b%E1%BA%A7u_c%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) với nhiệm kỳ năm năm. [Nghị viện Ấn Độ](/w/index.php?title=Ngh%E1%BB%8B_vi%E1%BB%87n_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) theo chế độ [lưỡng viện](/w/index.php?title=L%C6%B0%E1%BB%A1ng_vi%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1), với hạ viện được bầu cử phổ thông và trực tiếp, gọi là [Lok Sabha](/wiki/Lok_Sabha) (Nghị viện nhân dân), được bầu với nhiệm kỳ 5 năm, và thượng nghị viện, [Rajya Sabha](/w/index.php?title=Rajya_Sabha&action=edit&redlink=1) (Hội đồng quốc gia), được bầu xen kẽ với nhiệm kỳ 6 năm bởi một hội đồng gồm các thành viên lập pháp quốc gia. [Thủ tướng](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) là [lãnh đạo chính phủ](/w/index.php?title=L%C3%A3nh_%C4%91%E1%BA%A1o_ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1) và là người có quyền hành pháp lớn nhất. Thủ tướng được bầu ra bởi các nhà lập pháp của đảng chính trị hay [liên minh](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_minh&action=edit&redlink=1) đa số trong nghị viện, và có nhiệm kỳ năm năm. Hiến pháp không quy định rõ chức danh [Phó thủ tướng](/w/index.php?title=Ph%C3%B3_th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), nhưng chức danh này trên thực tế vẫn tồn tại. Tất cả các công dân Ấn Độ trên 18 tuổi đều [đủ tư cách bỏ phiếu](/wiki/B%E1%BB%8F_phi%E1%BA%BFu). Thủ tướng lãnh đạo [Hội đồng bộ trưởng](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_b%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng&action=edit&redlink=1). Bất kỳ bộ trưởng nào đều phải là thành viên của hạ hoặc nghị viện. Trong hệ thống nghị viện Ấn Độ, hành pháp phải phụ thuộc vào lập pháp.
Ngành tư pháp độc lập của Ấn Độ gồm
[Tòa án tối cao](/w/index.php?title=T%C3%B2a_%C3%A1n_t%E1%BB%91i_cao_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), do [Tổng chưởng lý](/wiki/T%E1%BB%95ng_ch%C6%B0%E1%BB%9Fng_l%C3%BD) lãnh đạo. Tòa án tối cao vừa có quyền tài phán nguyên gốc bản đối với mọi tranh chấp giữa nhà nước và trung ương vừa có quyền tài phán phúc thẩm đối với các Tòa án cấp cao Ấn Độ. Có 18 [Tòa án cấp cao](/w/index.php?title=T%C3%B2a_%C3%A1n_c%E1%BA%A5p_cao_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) [sơ thẩm](/w/index.php?title=T%C3%B2a_s%C6%A1_th%E1%BA%A9m&action=edit&redlink=1), mỗi tòa có quyền tài phán đối với một bang hay một nhóm bang nhỏ. Mỗi bang có một hệ thống tòa án cấp thấp hơn. Sự xung đột giữa lập pháp và tư pháp được giao cho Tổng thống giải quyết.
## Chính trị [
[sửa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit§ion=3)]
Phần đa trong lịch sử độc lập của mình, chính phủ Ấn Độ thuộc
[Đảng Quốc Đại Ấn Độ](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_Qu%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BA%A1i_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). Đảng này luôn chiếm đa số trong nghị viện chỉ trừ hai giai đoạn ngắn trong thập kỷ 1970 và cuối 1980. Thời kỳ này đã bị ngắt quãng ở khoảng giữa 1977 đến 1980, khi liên minh của [Đảng Janata](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_Janata&action=edit&redlink=1) chiến thắng trong cuộc bầu cử nhờ sự bất mãn của cử tri với ["Tình trạng khẩn cấp"](/w/index.php?title=T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_kh%E1%BA%A9n_c%E1%BA%A5p_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) do Thủ tướng lúc ấy là [Indira Gandhi](/wiki/Indira_Gandhi) ban bố. [Janata Dal](/w/index.php?title=Janata_Dal&action=edit&redlink=1) chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 1989, nhưng chính phủ của họ chỉ cầm quyền được trong hai năm. Từ 1996 đến 1998, đã có một giai đoạn thay đổi chính trị liên tục với chính phủ ban đầu thuộc [cánh hữu](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_c%C3%A1nh_h%E1%BB%AFu&action=edit&redlink=1) theo đường lối quốc gia của [Đảng Bharatiya Janata](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_Bharatiya_Janata&action=edit&redlink=1) tiếp sau là chính phủ của [Mặt trận quốc gia](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_qu%E1%BB%91c_gia_(%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)&action=edit&redlink=1) thiên tả. Năm 1998, BJP thành lập [Liên minh dân chủ quốc gia](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_minh_d%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) (NDA) với các đảng nhỏ địa phương, và trở thành chính phủ liên minh không thuộc Quốc đại đầu tiên tồn tại đủ một nhiệm kỳ năm năm. Trong cuộc [bầu cử năm 2004](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_tuy%E1%BB%83n_c%E1%BB%AD_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99,_2004&action=edit&redlink=1) Đảng Quốc Đại đã chiếm đa số ghế để thành lập một chính phủ lãnh đạo [Liên minh hiệp nhất tiến bộ](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_minh_hi%E1%BB%87p_nh%E1%BA%A5t_ti%E1%BA%BFn_b%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), và được các đảng cánh tả phản đối BJP ủng hộ.
Từ khi giành lại độc lập, Ấn Độ duy trì quan hệ tốt với hầu hết các quốc gia. Nước này giữ vai trò lãnh đạo trong việc ủng hộ các cựu thuộc địa Châu Âu tại Châu Phi và Châu Á giành lại độc lập trong
[thập niên 1950](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1950). Trong [Chiến tranh Lạnh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_L%E1%BA%A1nh), Ấn Độ cố gắng giữ vai trò trung lập và là một trong những thành viên sáng lập của [Phong trào không liên kết](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_kh%C3%B4ng_li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt). Sau [Chiến tranh Trung-Ấn](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Trung-%E1%BA%A4n) và [Chiến tranh Ấn Độ-Pakistan năm 1965](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99-Pakistan_n%C4%83m_1965&action=edit&redlink=1), các mối quan hệ của Ấn Độ với [Liên bang Xô viết](/wiki/Li%C3%AAn_bang_X%C3%B4_vi%E1%BA%BFt) ấm lên cùng với những sút giảm trong quan hệ với [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và điều này kéo dài tới hết Chiến tranh Lạnh. Ấn Độ luôn từ chối ký kết [CTBT](/w/index.php?title=CTBT&action=edit&redlink=1) và [NPT](/wiki/NPT) để giữ chủ quyền đối với chương trình vũ khí hạt nhân của họ dù có những chỉ trích và trừng phạt quân sự từ phía các cường quốc. Những cuộc thương lượng gần đây của chính phủ Ấn Độ đã tăng cường các quan hệ của họ với Hoa Kỳ, Trung Quốc và Pakistan. Trong lĩnh vực kinh tế, Ấn Độ có quan hệ thân thiết với các nước đang phát triển ở [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9), [Châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81) và [Châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi), đặc biệt với [Brasil](/wiki/Brasil) và [Mexico](/wiki/Mexico). Trong những năm gần đây, Ấn Độ đã đóng vai trò có tầm ảnh hưởng lớn tại [ASEAN](/wiki/ASEAN), [SAARC](/w/index.php?title=SAARC&action=edit&redlink=1) và [WTO](/wiki/WTO), và họ là phía đã mang lại bước ngoặt quan trọng cho [Thỏa thuận tự do thương mại Nam Á](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8Fa_thu%E1%BA%ADn_t%E1%BB%B1_do_th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Nam_%C3%81&action=edit&redlink=1). Ấn Độ từ lâu đã là nước ủng hộ [Liên hiệp quốc](/wiki/Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_qu%E1%BB%91c), với hơn 55.000 quân thuộc [quân đội Ấn Độ](/w/index.php?title=C%C3%A1c_l%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_v%C5%A9_trang_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) và nhân viên cảnh sát từng phục vụ trong 35 chiến dịch gìn giữ hòa bình của Liên hiệp quốc tại bốn châu lục . [3]
## Phân cấp hành chính [
[sửa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit§ion=4)]
Ấn Độ được chia thành 28 bang và bảy lãnh thổ liên bang. Tất cả các bang và các lãnh thổ liên minh của Delhi và Pondicherry đều do chính phủ bầu cử. Năm vùng lãnh thổ liên minh còn lại có các quan chức hành chính do trung ương chỉ định. Các bang lại được chia thành các huyện. Dưới các huyện là các tehsil và dưới nữa là các xã. Tuy nhiên, một số bang có thể còn có thêm các cấp hành chính địa phương nữa như vùng hành chính, phó huyện, hobli.
## Địa lý [
[sửa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit§ion=5)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Yumthanghimalayas.jpg/270px-Yumthanghimalayas.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Yumthanghimalayas.jpg/270px-Yumthanghimalayas.jpg)
[Himalaya](/wiki/Himalaya)trải dài từ [Jammu và Kashmir](/wiki/Jammu_v%C3%A0_Kashmir)từ phía bắc tới [Arunachal Pradesh](/wiki/Arunachal_Pradesh)ở phía viễn đông tạo thành phần lớn biên giới phía đông Ấn Độ
Lãnh thổ Ấn Độ chiếm một phần lớn
[tiểu lục địa Ấn Độ](/wiki/Ti%E1%BB%83u_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), nằm trên [Mảng Ấn Độ](/wiki/M%E1%BA%A3ng_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), phần phía bắc [Mảng Ấn-Úc](/wiki/M%E1%BA%A3ng_%E1%BA%A4n-%C3%9Ac), phía nam [Nam Á](/wiki/Nam_%C3%81). Các bang phía bắc và đông bắc Ấn Độ nằm một phần trên [dãy Himalaya](/wiki/Himalaya). Phần còn lại ở phía bắc, trung và đông Ấn gồm [đồng bằng Ấn-Hằng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_%E1%BA%A4n-H%E1%BA%B1ng) phì nhiêu. Ở phía tây, biên giới phía đông nam [Pakistan](/wiki/Pakistan), là [Sa mạc Thar](/wiki/Sa_m%E1%BA%A1c_Thar). Miền nam Bán đảo Ấn Độ gồm toàn bộ [cao nguyên Deccan](/wiki/Deccan), được bao bọc bởi hai dãy núi ven biển, [Ghat Tây](/wiki/Ghat_T%C3%A2y) và [Ghat Đông](/wiki/Ghat_%C4%90%C3%B4ng).
Ấn Độ là nơi khởi nguồn của nhiều con sông lớn, gồm
[sông Hằng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BA%B1ng), [Brahmaputra](/wiki/Brahmaputra), [Yamuna](/wiki/Yamuna), [Godavari](/wiki/Godavari), [Kaveri](/wiki/Kaveri), [Narmada](/wiki/Narmada) và [Krishna](/wiki/S%C3%B4ng_Krishna). Ấn Độ có ba quần đảo – [Lakshadweep](/wiki/Lakshadweep) ngoài khơi bờ biển tây nam, [Quần đảo Andaman và Nicobar](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Andaman_v%C3%A0_Nicobar) dãy đảo núi lửa phía đông nam và [Sunderbans](/w/index.php?title=Sunderbans&action=edit&redlink=1) ở vùng châu thổ sông Hằng ở [Tây Bengal](/wiki/T%C3%A2y_Bengal).
Khí hậu Ấn Độ biến đổi từ
[nhiệt đới](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1) ở phía nam đến [ôn hoà](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_h%E1%BA%ADu_%C3%B4n_ho%C3%A0&action=edit&redlink=1) ở phía bắc, các vùng phía bắc có độ cao lớn thường có tuyết rơi trong thời gian dài. Khí hậu Ấn Độ bị ảnh hưởng lớn từ dãy Himalaya và Sa mạc Thar. Núi Himalaya, cùng với dãy núi [Hindu Kush](/wiki/Hindu_Kush) ở Pakistan, là một tấm chặn tự nhiên ngăn gió lạnh từ Trung Á thổi đến. Chúng khiến cho đa phần lục địa Ấn Độ ấm hơn hầu hết các nơi khác có cùng vĩ độ. Sa mạc Thar khiến [gió mùa tây nam](/w/index.php?title=Gi%C3%B3_m%C3%B9a_t%C3%A2y_nam&action=edit&redlink=1) mang theo nhiều hơi ẩm vào trong lục địa Ấn Độ gây ra mưa từ tháng 6 tới tháng 9.
Khí hậu đa dạng chính là lý do khiến Ấn Độ được liệt vào quốc gia có đa dạng sinh học cao nhất thế giới, cả về số loài và số lượng cá thể. Số loài động thực vật ở tiểu lục địa Ấn Độ chỉ đứng thứ hai trên thế giới sau toàn Châu Phi, và có nhiều loài chỉ có mặt tại đây. Ấn Độ hiện là quê hương của hơn 3000
[hổ](/wiki/H%E1%BB%95) Bengal, 10000 [voi](/wiki/Voi) châu Á và khoảng 8000 con [bò tót](/wiki/B%C3%B2_t%C3%B3t), những loài thú quý hiếm bậc nhất thế giới.
## Kinh tế Ấn Độ [
[sửa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit§ion=6)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Bombay-Stock-Exchange.jpg/180px-Bombay-Stock-Exchange.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Bombay-Stock-Exchange.jpg/180px-Bombay-Stock-Exchange.jpg)
[Thị trường chứng khoán Bombay](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_ch%E1%BB%A9ng_kho%C3%A1n_Bombay&action=edit&redlink=1)được sử dụng làm yếu tố xác định sức mạnh của kinh tế Ấn Độ
Kinh tế Ấn Độ là nền kinh tế
[lớn thứ tư](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_GDP&action=edit&redlink=1) thế giới nếu tính theo [sức mua ngang giá](/w/index.php?title=S%E1%BB%A9c_mua_ngang_gi%C3%A1&action=edit&redlink=1), với [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_qu%E1%BB%91c_n%E1%BB%99i) tính theo đôla Mỹ đạt 3.63 [nghìn tỷ](/w/index.php?title=Ngh%C3%ACn_t%E1%BB%B7&action=edit&redlink=1). Nếu tính theo [tỷ giá hối đoái](/wiki/T%E1%BB%B7_gi%C3%A1_h%E1%BB%91i_%C4%91o%C3%A1i) với [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4la_M%E1%BB%B9), nó là nền kinh tế [lớn thứ mười hai](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_GDP_(danh_ngh%C4%A9a)&action=edit&redlink=1) thế giới với GDP tính theo đôla Mỹ đạt 775 tỷ (2005). Ấn Độ là nền kinh tế phát triển nhanh thứ hai thế giới, với tỷ lệ tăng trưởng GDP đạt 8.1% ở cuối quý đầu tiên năm 2005–2006. Tuy nhiên, dân số khổng lồ của Ấn Độ khiến thu nhập [trên đầu người](/w/index.php?title=Tr%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A7u_ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1) đứng ở mức $3.400 và được xếp vào hạng [nước đang phát triển](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%91ang_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n).
Trong đa phần lịch sử độc lập của mình Ấn Độ luôn có khuynh hướng tiếp cận chủ nghĩa xã hội, với quản lý chặt chẽ của chính phủ trên
[lĩnh vực tư nhân](/w/index.php?title=L%C4%A9nh_v%E1%BB%B1c_t%C6%B0_nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1), [thương mại nước ngoài](/w/index.php?title=Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ngo%C3%A0i&action=edit&redlink=1), và [đầu tư trực tiếp nước ngoài](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7u_t%C6%B0_tr%E1%BB%B1c_ti%E1%BA%BFp_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ngo%C3%A0i). Từ đầu thập kỷ 1990, Ấn Độ đã dần mở cửa thị trường thông qua các biện pháp [cải cách kinh tế](/wiki/T%E1%BB%B1_do_ho%C3%A1) bằng cách giảm bớt quản lý chính phủ trên thương mại nước ngoài và đầu tư. [Tư nhân hoá](/w/index.php?title=T%C6%B0_nh%C3%A2n_ho%C3%A1&action=edit&redlink=1) các ngành công nghiệp thuộc sở hữu nhà nước và mở cửa một số lĩnh vực cho các nhà đầu tư tư nhân và nước ngoài dần xuất hiện trong những cuộc tranh luận chính trị.
Ấn Độ có một
[lực lượng lao động](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_lao_%C4%91%E1%BB%99ng) 496.4 triệu người trong số đó nông nghiệp chiếm 60%, công nghiệp 17%, và dịch vụ 23%. Nông nghiệp Ấn Độ sản xuất ra gạo, lúa mì, hạt dầu, cốt tông, sợi đay, trà, mía, khoai tây; gia súc, trâu, cừu, dê, gia cầm và cá. Các ngành công nghiệp chính gồm dệt may, hóa chất, chế biến thực phẩm, thép, thiết bị vận tải, xi măng, mỏ, dầu khí và cơ khí . [4]
Gần đây, Ấn Độ cũng đã lợi dụng được số lượng đông đảo dân số có trình độ học vấn cao, thành thạo
[tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) để trở thành một vị trí quan trọng về dịch vụ thuê làm bên ngoài ( *outsourcing*), tư vấn khách hàng ( *customer service*) và hỗ trợ kỹ thuật của các công ty toàn cầu. Nó cũng là một nước xuất khẩu hàng đầu về nhân lực trình độ cao trong lĩnh vực dịch vụ [phần mềm](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m), [tài chính](/wiki/T%C3%A0i_ch%C3%ADnh) và [chế tạo phần mềm](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%BF_t%E1%BA%A1o_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m&action=edit&redlink=1). Đối tác thương mại quan trọng nhất của Ấn Độ là [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Liên minh Châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_Ch%C3%A2u_%C3%82u), [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất](/wiki/C%C3%A1c_Ti%E1%BB%83u_V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t) và [Nga](/wiki/Nga).
## Dân cư [
[sửa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit§ion=7)]
Ấn Độ là nước đông dân thứ hai trên thế giới với ước tính khoảng 1,19 tỷ người năm 2006. Hầu hết 70% dân số sống tại các vùng nông thôn. Vùng
[thành thị đông dân](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_nh%E1%BB%AFng_v%C3%B9ng_th%C3%A0nh_th%E1%BB%8B_%C4%91%C3%B4ng_d%C3%A2n_nh%E1%BA%A5t_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) nhất là [Mumbai](/wiki/Mumbai), [Kolkata](/wiki/Kolkata), [Delhi](/wiki/Delhi), [Chennai](/wiki/Chennai) và [Bangalore](/wiki/Bangalore). Những nỗ lực nhằm loại trừ tình trạng mù chữ đã đạt được những thành công đầu tiên. Năm 1947 tỷ lệ biết chữ tại Ấn Độ là 11%* . Ngày nay, 65,1% dân số (53,4% phụ nữ, 75,3% nam giới) có thể đọc và viết. Tình trạng [5] [nạo thai để lựa chọn giới tính](/w/index.php?title=N%E1%BA%A1o_thai_%C4%91%E1%BB%83_l%E1%BB%B1a_ch%E1%BB%8Dn_gi%E1%BB%9Bi_t%C3%ADnh&action=edit&redlink=1)và [giết trẻ sơ sinh](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%BFt_tr%E1%BA%BB_s%C6%A1_sinh&action=edit&redlink=1)vẫn tồn tại ở các vùng nông thôn. Tỷ lệ giới tính quốc gia là 933 phụ nữ trên 1000 nam giới. Độ tuổi trung bình là 24,66, và tỷ lệ tăng dân số là 22,32 trẻ trên 1.000 . [[6]](#cite_note-Census-6)
Dù 80,5% dân số theo
[Ấn Độ giáo](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o), Ấn Độ cũng là đất nước có số lượng tín đồ [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) đứng [thứ ba](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_theo_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) thế giới (13,4%). Các nhóm tôn giáo khác gồm [Ki-tô giáo](/wiki/Ki-t%C3%B4_gi%C3%A1o) (2,3%), [đạo Sikh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_Sikh) (1,84%), [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) (0,76%), [Đạo Jaina](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_Jaina) (0,40%), [Do Thái giáo](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o), [Hỏa giáo](/wiki/H%E1%BB%8Fa_gi%C3%A1o) và [Bahá'í](/wiki/Bah%C3%A1%27%C3%AD) . [6]
Số lượng
[ngôn ngữ mẹ đẻ](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) tại Ấn Độ được ước lượng lên tới 1.652 . Đa số những ngôn ngữ đó xuất phát từ hai [7] [nhóm ngôn ngữ](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)chính: [Ấn-Aryan](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_%E1%BA%A4n-Aryan&action=edit&redlink=1)(được sử dụng bởi 74% dân số) và [Dravida](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Dravida&action=edit&redlink=1)(được 24% sử dụng); 2% còn lại dựa trên các nhóm [Nam Á](/wiki/H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Nam_%C3%81)và [Tạng-Miến](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_T%E1%BA%A1ng-Mi%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1). [Tiếng Hindi](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hindi)và [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh)được dùng làm ngôn ngữ chính thức của chính phủ, và trong giáo dục cao học. 21 ngôn ngữ khác cũng được coi là chính thức.
## Văn hoá [
[sửa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit§ion=8)]
Ấn Độ có một di sản văn hóa phong phú và đặc trưng duy nhất, và họ luôn tìm cách giữ gìn những truyền thống của mình trong suốt thời kỳ lịch sử trong khi vẫn hấp thu các phong tục, truyền thống và tư tưởng từ phía cả những kẻ xâm lược và những người dân nhập cư. Nhiều hoạt động văn hoá, ngôn ngữ, phong tục và các công trình là những ví dụ cho sự đan xen văn hóa qua hàng thế kỷ đó. Những công trình nổi tiếng như
[Taj Mahal](/wiki/Taj_Mahal) và các công trình [kiến trúc có ảnh hưởng Hồi giáo](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o&action=edit&redlink=1) là di sản từ triều đại Mughal. Chúng là kết quả của một truyền thống hợp nhất mọi yếu tố từ mọi phần của quốc gia. [Âm nhạc Ấn Độ](/w/index.php?title=%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) được thể hiện ở rất nhiều hình thức. Hai hình thức chính của [âm nhạc cổ điển](/w/index.php?title=%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) là * từ Carnatic* [Nam Ấn](/w/index.php?title=Nam_%E1%BA%A4n&action=edit&redlink=1), và *từ* [Hindustani](/w/index.php?title=%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n_Hindustani&action=edit&redlink=1) [Bắc Ấn](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFc_%E1%BA%A4n&action=edit&redlink=1). Các hình thức phổ thông của âm nhạc cũng rất phổ biến, nổi tiếng nhất là [âm nhạc Filmi](/w/index.php?title=%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_Filmi&action=edit&redlink=1). Ngoài ra còn có nhiều truyền thống khác nhau về [âm nhạc dân gian](/w/index.php?title=%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_d%C3%A2n_gian_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)từ mỗi nơi trên đất nước. Có nhiều [hình thức nhảy múa cổ điển](/w/index.php?title=Nh%E1%BA%A3y_m%C3%BAa_c%E1%BB%95_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)hiện diện, gồm [Bharatanatyam](/w/index.php?title=Bharatanatyam&action=edit&redlink=1), [Kathakali](/w/index.php?title=Kathakali&action=edit&redlink=1), [Kathak](/w/index.php?title=Kathak&action=edit&redlink=1)và [Manipuri](/w/index.php?title=Manipuri&action=edit&redlink=1). Chúng thường ở hình thức tường thuật và lẫn với những yếu tố sùng đạo và tinh thần. Truyền thống văn học sớm nhất Ấn Độ là hình thức truyền miệng, và sau này mới ở hình thức ghi chép. Đa số chúng là các tác phẩm linh thiêng như (kinh) [Vedas](/wiki/Vedas)và các sử thi [Mahabharata](/wiki/Mahabharata)và [Ramayana](/wiki/Ramayana). Văn học [Sangam](/w/index.php?title=Sangam&action=edit&redlink=1)từ Tamil Nadu thể hiện một trong những truyền thống lâu đời nhất Ấn Độ. Đã có nhiều nhà văn Ấn Độ hiện đại nổi tiếng, cả với các tác phẩm bằng tiếng Ấn Độ và tiếng Anh. Nhà văn Ấn Độ duy nhất đoạt giải [Nobel văn học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)là nhà văn dùng [tiếng Bengal](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Bengal) [Rabindranath Tagore](/wiki/Rabindranath_Tagore). Ấn Độ cũng là nước sản xuất ra số lượng [phim](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)hàng năm cao nhất thế giới. Vùng sản xuất chính nằm tại Mumbai, cho ra lò hầu như tất cả phim thương mại Ấn Độ, thường được gọi là " [Bollywood](/wiki/Bollywood)". Cũng có một số lượng lớn tác phẩm điện ảnh sử dụng [tiếng Kannada](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Kannada), [tiếng Malayalam](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Malayalam), [tiếng Tamil](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Tamil), [tiếng Telugu](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Telugu)và [tiếng Bengal](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Bengal).
Các hoạt động tôn giáo theo nhiều đức tin khác nhau là một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội. Giáo dục được coi trọng bởi mọi thành viên ở mọi giai cấp. Các giá trị gia đình truyền thống Ấn Độ đã phát triển để đạt tới một hệ thống
[gia đình hạt nhân](/w/index.php?title=Gia_%C4%91%C3%ACnh_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1), bởi vì những hạn chế về kinh tế xã hội của hệ thống [gia đình liên kết](/w/index.php?title=Gia_%C4%91%C3%ACnh_ph%E1%BB%A9c_h%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) truyền thống cũ. Tôn giáo ở Ấn Độ là một vấn đề công cộng, với nhiều hoạt động đã trở thành phô trương tráng lệ và cùng với nó là sự sút giảm các giá trị tinh thần. [Ẩm thực Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A8m_th%E1%BB%B1c_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) rất đa dạng, về thành phần, hương vị và cách chế biến khác biệt theo từng vùng. Gạo và bột mì là hai thực phẩm chính của nước này. Ấn Độ nổi tiếng về số lượng các món [chay](/wiki/Chay) và không chay. [cuisine](//en.wikibooks.org/wiki/Cookbook:Cuisine_of_India). Thực phẩm nhiều gia vị và đồ ngọt rất phổ biến ở Ấn Độ. [Trang phục truyền thống](/w/index.php?title=Trang_ph%E1%BB%A5c_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) tại Ấn Độ khác biệt rát lớn theo từng vùng về màu sắc và kiểu dáng, và phụ thuộc trên nhiều yếu tố, bao gồm cả khí hậu. Các kiểu trang phục dân dã gồm [sari](/w/index.php?title=Sari&action=edit&redlink=1) truyền thống cho phụ nữ và [dhoti](/w/index.php?title=Dhoti&action=edit&redlink=1) truyền thống cho nam giới.
Môn thể thao được ưa chuộng nhất Ấn Độ là
[hockey trên cỏ](/w/index.php?title=Hockey_tr%C3%AAn_c%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1), dù [cricket](/wiki/Cricket) hiện trên thực tế là một môn thể thao quốc gia, đặc biệt phía đông bắc, [bóng đá](/wiki/B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1) là môn thể thao dân dã nhất và được theo dõi đông đảo. Những năm gần đây [tennis](/wiki/Tennis) cũng trở nên phổ biến ở Ấn Độ. Ấn Độ cũng nổi tiếng về [cờ vua](/wiki/C%E1%BB%9D_vua), với những kỳ thủ ở tầm vóc quốc tế như [Vishwanathan Anand](/w/index.php?title=Vishwanathan_Anand&action=edit&redlink=1). Các môn thể thao truyền thống địa phương như [kabaddi](/w/index.php?title=Kabaddi&action=edit&redlink=1) và [gilli-danda](/w/index.php?title=Gilli-danda&action=edit&redlink=1), được thi đấu ở hầu hết mọi nơi trong nước.
## Những ngày nghỉ lễ [
[sửa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit§ion=9)]
Ấn Độ cũng được biết tới là một đất nước của các lễ hội. Vì là quốc gia đa tôn giáo, Ấn Độ có các
[lễ hội](/w/index.php?title=L%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) rất đa dạng, nhiều lễ hội dành cho mọi thành phần xã hội. Các lễ hội nổi tiếng và có nhiều người tham gia nhất gồm các lễ hội Hindu tại [Diwali](/wiki/Diwali), [Holi](/wiki/Holi), [Pongal](/w/index.php?title=Pongal&action=edit&redlink=1) và [Dussehra](/w/index.php?title=Dussehra&action=edit&redlink=1) và lễ hội của người Hồi giáo tại [Eid](/w/index.php?title=Eid&action=edit&redlink=1).
Một số lễ hội được tổ chức ở đa phần đất nước; tuy nhiên, chúng được gọi theo những cái tên khác nhau tùy theo vùng hay có thể được tổ chức dưới hình thức khác biệt. Mọi lễ hội đều được chào mừng theo một kiểu duy nhất.
Ấn Độ có ba ngày lễ quốc gia. Những ngày lễ khác, từ chín đến mười hai, gắn liền với các lễ hội, ngày lễ tôn giáo và ngày sinh các lãnh đạo được quy định theo từng bang.
|Ngày||Ngày lễ||Ghi chú|
|
|[Ngày Cộng hoà](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_c%E1%BB%99ng_ho%C3%A0_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) [15 tháng 8](/wiki/15_th%C3%A1ng_8) [Ngày độc lập](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) [2 tháng 10](/wiki/2_th%C3%A1ng_10) [Gandhi Jayanti](/w/index.php?title=Gandhi_Jayanti&action=edit&redlink=1) [Mahatma Gandhi](/wiki/Mahatma_Gandhi).
## Ghi chú [
[sửa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit§ion=10)] [^](#cite_ref-FOOTNOTEWolpert20031_1-0) [Wolpert 2003](#CITEREFWolpert2003), tr. 1 [^](#cite_ref-dano7212_2-0) [CIA World Factbook ước tính](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html), CIA World Factbook ước tính [^](#cite_ref-UN_3-0) [“India and the United Nations”](http://www.un.int/india/india_and_the_un_pkeeping.html). Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [^](#cite_ref-CIA_4-0) [“CIA Factbook : India”](http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/in.html). *CIA Factbook*. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [^](#cite_ref-Literacy_5-0) [“The Colonial Legacy: Myths and Popular Beliefs”](http://india_resource.tripod.com/colonial.html). *Image-India*. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored))
- ^
**a** **b** [“Census of India 2001, Data on Religion”](http://www.censusindia.net/results/religion_main.html). *Census of India*. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) **Matthew, K.M. (2006).** [^](#cite_ref-Mother-tongues_7-0) *Manorama Yearbook 2006*. Malaya Manorama. tr. pg 507. [ISBN 81-89004-07-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8189004077).
## Tham khảo [
[sửa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit§ion=11)] [“CIA Factbook : India”](http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/in.html). *CIA Factbook*. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [“Provisional Population Totals 2001 Census”](http://www.censusindia.net/results/resultsmain.html). *Census of India*. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [India “India – Country profiles”](http://www.indexmundi.com/India/). *indexmundi.com*. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [“Census of India 2001, Data on Religion”](http://www.censusindia.net/results/religion_main.html). *Census of India*. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [“Languages of India”](http://indiaimage.nic.in/languages.htm). *India image*. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [“Foreign Policy of India”](http://www.indianembassy.org/policy/Foreign_Policy/2004/AR2004.htm). *Indian Embassy*. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [“India pitches for Olympic kabbadi”](http://www.rediff.com/sports/2000/aug/30india.htm). *Rediff.com*. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) [“The Colonial Legacy: Myths and Popular Beliefs”](http://india_resource.tripod.com/colonial.html). *Image-India*. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored))
- Matthew, K.M. (2006).
*Manorama Yearbook 2003*. Malaya Manorama. tr. pg 524. [ISBN 81-89004-07-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8189004077).
## Liên kết ngoài [
[sửa](/w/index.php?title=%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit§ion=12)]
|Tìm thêm về
|India tại
|
|![]()
[Từ điển](//vi.wiktionary.org/wiki/Special:Search/India)ở Wiktionary ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
[Sách](//vi.wikibooks.org/wiki/Special:Search/India)ở Wikibooks ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Wikivoyage-logo.svg/25px-Wikivoyage-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Wikivoyage-logo.svg/25px-Wikivoyage-logo.svg.png)
[Cẩm nang du lịch](//vi.wikivoyage.org/wiki/India)ở Wikivoyage ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
[Hồ sơ](//vi.wikiquote.org/wiki/Special:Search/India)ở Wikiquote ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
[Văn kiện](//vi.wikisource.org/wiki/Special:Search/India)ở Wikisource ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
[Hình ảnh và phương tiện](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:Search/India)ở Commons ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
[Tin tức](http://en.wikinews.org/wiki/Special:Search/India)ở Wikinews ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
[Tài liệu giáo dục](http://en.wikiversity.org/wiki/Special:Search/India)ở Wikiversity
- Chính thức
[Cổng giao tiếp điện tử của](http://india.gov.in/) [Chính phủ Ấn Độ](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) [Danh sách các trang web của Chính phủ Ấn Độ và các bang](http://www.nic.in) [Trang chủ của](http://parliamentofindia.nic.in/) [Quốc hội Ấn Độ](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Trang chủ của Cục Đầu tư và Xúc tiến Thương mại](http://www.indiainbusiness.nic.in/)- Bộ Ngoại giao Ấn Độ [India Brand Equity Foundation](http://www.ibef.org/)- For information on doing business in India
- Khác
|
|![]()
|
|[CIA World Factbook article on India](http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/in.html) [BBC Country Profile on India](http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/country_profiles/1154019.stm)
- Current news on India from
[Yahoo](http://in.news.yahoo.com/) [Methi](http://www.thaoduocthegioi.com/hat-methi.html)—Thảo dược Methi Ấn Độ chữa bệnh tiểu đường
|
|

Content-Language: vi

X-Cache-Lookup: MISS from cp1008.eqiad.wmnet:80

X-Cache: MISS from cp1008.eqiad.wmnet

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Content-Type-Options: nosniff

Vary: Accept-Encoding,Cookie


markdown:
# 1809
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Theo |
|1809 **Theo** [thập niên](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn): [1770](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1770) [1780](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1780) [1790](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1790) [1800](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1800) [1810](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1810) [1820](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1820) [1830](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1830) **Theo** [thế kỷ](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7): [18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18) [19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19) [20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) **Theo** [thiên niên kỷ](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7): [1](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7_1) [2](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7_2) [3](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7_3)
|
|
**1809** ( [số La Mã](/wiki/S%E1%BB%91_La_M%C3%A3): **MDCCCIX**) là một [năm](/wiki/N%C4%83m) thường bắt đầu vào [Chủ Nhật](/wiki/Ch%E1%BB%A7_Nh%E1%BA%ADt) trong [lịch Gregory](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Gregory).
## Sự kiện [
[sửa](/w/index.php?title=1809&action=edit§ion=1)]
## Sinh [
[sửa](/w/index.php?title=1809&action=edit§ion=2)]
## Mất [
[sửa](/w/index.php?title=1809&action=edit§ion=3)]
## Xem thêm [
[sửa](/w/index.php?title=1809&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về:
|.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Cache-Lookup: MISS from cp1010.eqiad.wmnet:80

X-Cache: MISS from cp1010.eqiad.wmnet

Server: Apache

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Keep On Movin'
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|"Keep on Movin'"|
|
|[Invincible](/w/index.php?title=Invincible_(5ive_album)&action=edit&redlink=1) [Mặt B](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_A_v%C3%A0_m%E1%BA%B7t_B&action=edit&redlink=1) [CD Single](/wiki/%C4%90%C4%A9a_%C4%91%C6%A1n) [Thể loại](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_nh%E1%BA%A1c) [Pop](/wiki/Pop)
3:05 (Radio/Video Edit)
[Hãng đĩa](/wiki/H%C3%A3ng_%C4%91%C4%A9a_ghi_%C3%A2m) [BMG Records](/w/index.php?title=Sony_BMG&action=edit&redlink=1) [Sáng tác](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_vi%E1%BA%BFt_b%C3%A0i_h%C3%A1t) [R. Stannard](/w/index.php?title=Richard_Stannard_(songwriter)&action=edit&redlink=1), [J. Gallagher](/w/index.php?title=Julian_Gallagher&action=edit&redlink=1), [J. Brown](/w/index.php?title=Jason_%27J%27_Brown&action=edit&redlink=1), [S. Conlon](/wiki/Sean_Conlon), [R. Breen](/w/index.php?title=Abs_Breen&action=edit&redlink=1)) [Five](/wiki/Five_(ban_nh%E1%BA%A1c))
|"
|
(
**Keep on Movin**"
(
[1999](/wiki/1999)) [Don't Wanna Let You Go](/wiki/Don%27t_Wanna_Let_You_Go)"
(
[2000](/wiki/2000)) **Keep on Movin'** là bái hát được trình bày bởi nhóm nhạc Anh [Five](/wiki/Five_(ban_nh%E1%BA%A1c)), là single được phát hành từ album thứ 2 của nhóm Invincible. Được phát hành vào cuối năm 1999, bài hát này đã chiếm giữ vị trí no1 trong bảng xếp hạng của UK. Bài hát xếp thứ 16 trong bảng xếp hạng UK các single bán chạy nhất của các boyband [thập niên 1990](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1990) với 421.700 bản được bán ra và nhận được danh hiệu đĩa bạch kim.
## Thứ hạng [
[sửa](/w/index.php?title=Keep_On_Movin%27&action=edit§ion=1)]
|Bảng xếp hạng (1999)||Vị
|
trí
|
|

X-Cache-Lookup: MISS from cp1016.eqiad.wmnet:80

X-Cache: MISS from cp1016.eqiad.wmnet


markdown:
# Rhea (vệ tinh)
|
|![]()
Hình ảnh Rhea của
*gửi về chỉ ra 2 vùng bồn địa va chạm cạn kề* [Cassini](/wiki/Cassini%E2%80%93Huygens) [G. D. Cassini](/wiki/Giovanni_Domenico_Cassini) [Tên thay thế](/w/index.php?title=T%C3%AAn_ch%E1%BB%89_%C4%91%E1%BB%8Bnh_t%E1%BA%A1m_th%E1%BB%9Di_trong_thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [Đặc trưng quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o_m%E1%BA%ADt_ti%E1%BA%BFp) [[1]](#cite_note-1) [Bán trục lớn](/wiki/B%C3%A1n_tr%E1%BB%A5c_l%E1%BB%9Bn) [km](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t) [Độ lệch tâm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_l%E1%BB%87ch_t%C3%A2m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [Chu kỳ quỹ đạo](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [d](/wiki/Ng%C3%A0y) [Độ nghiêng quỹ đạo](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nghi%C3%AAng_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) [vệ tinh của](/wiki/V%E1%BB%87_tinh_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn) [Sao Thổ](/wiki/Sao_Th%E1%BB%95) [[2]](#cite_note-2) [[3]](#cite_note-Jacobson_2006-3) [Diện tích bề mặt](/wiki/H%C3%ACnh_ph%E1%BB%8Fng_c%E1%BA%A7u#Di.E1.BB.87n_t.C3.ADch_b.E1.BB.81_m.E1.BA.B7t) [Khối lượng](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) 21 [kg](/wiki/Kil%C3%B4gam) (~3,9×10 [[3]](#cite_note-Jacobson_2006-3) -4Trái Đất) [Khối lượng riêng](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_ri%C3%AAng)trung bình [g](/wiki/Gam)/ [cm³](/wiki/M%C3%A9t_kh%E1%BB%91i#B.E1.BB.99i_s.E1.BB.91_v.C3.A0_.C6.B0.E1.BB.9Bc_s.E1.BB.91) [[3]](#cite_note-Jacobson_2006-3) [Hấp dẫn bề mặt](/wiki/H%E1%BA%A5p_d%E1%BA%ABn_b%E1%BB%81_m%E1%BA%B7t) [m/s²](/wiki/Gia_t%E1%BB%91c) [Tốc độ vũ trụ cấp 2](/wiki/T%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BB%99_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5_c%E1%BA%A5p_2) [Chu kỳ tự quay](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BB%B1_quay)
(
[đồng bộ](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o_quay_%C4%91%E1%BB%93ng_b%E1%BB%99)) [Độ nghiêng trục quay](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nghi%C3%AAng_tr%E1%BB%A5c_quay) [Suất phản chiếu](/wiki/Su%E1%BA%A5t_ph%E1%BA%A3n_chi%E1%BA%BFu) [hình học](/w/index.php?title=Su%E1%BA%A5t_ph%E1%BA%A3n_chi%E1%BA%BFu_h%C3%ACnh_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1)) [[4]](#cite_note-Verbiscer-4)
|
|[Kelvin](/wiki/Kelvin) [K](/wiki/Kelvin) [Cấp sao biểu kiến](/wiki/C%E1%BA%A5p_sao_bi%E1%BB%83u_ki%E1%BA%BFn) [[5]](#cite_note-magnitude-5) *Xin xem các mục từ khác có tên tương tự ở* [Rhea](/wiki/Rhea). **Rhea** (phiên âm /ˈriːə/ ) là vệ tinh lớn thứ 2 của [6] [Sao Thổ](/wiki/Sao_Th%E1%BB%95)và là vệ tinh lớn thứ 9 trong [hệ Mặt Trời](/wiki/H%E1%BB%87_M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di). Rhea được [Giovanni Domenico Cassini](/wiki/Giovanni_Domenico_Cassini), một [nhà thiên văn](/wiki/Nh%C3%A0_thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)nổi tiếng [người Ý](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%9D), phát hiện năm 1672.
|
|
## Mục lục
## Tên gọi [
[sửa](/w/index.php?title=Rhea_(v%E1%BB%87_tinh)&action=edit§ion=1)]
Vệ tinh
**Rhea** được đặt theo tên [vị thần khổng lồ](/wiki/Titan_(th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i)) Rhea trong [Thần thoại Hy Lạp](/wiki/Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i_Hy_L%E1%BA%A1p), mẹ của các vị thần. Rhea cũng có tên khác là Saturn V.
Lúc đầu Cassini gọi 4 vệ tinh của Sao Thổ mà ông phát hiện ra (
[Tethys](/wiki/Tethys_(v%E1%BB%87_tinh)), [Dione](/w/index.php?title=Dione_(v%E1%BB%87_tinh)&action=edit&redlink=1), Rhea và [Iapetus](/wiki/Iapetus_(v%E1%BB%87_tinh))) là Sidera Lodoicea ( [tiếng La tinh](/wiki/Latinh) nghĩa là: những vì sao của vua Louis) để vinh danh vua Louis XIV. Tuy nhiên các nhà thiên văn không thích sử dụng cách gọi tên mang tính chất cá nhân như vậy. Lúc đầu họ gọi 4 vệ tinh này là Saturn I, II, III và V (lần lượt theo thứ tự các vệ tinh như trên) cộng thêm Titan là Saturn IV. Sau đó khi phát hiện ra 2 vệ tinh [Mimas](/wiki/Mimas_(v%E1%BB%87_tinh)), [Enceladus](/wiki/Enceladus_(v%E1%BB%87_tinh)) ở gần Sao Thổ hơn, họ tăng chỉ số ở các vệ tinh này thành III, IV, V và VII. Tiếp đó Hyperion được phát hiện nằm giữa Titan và Iapetus, Iapetus tăng lên thành Saturn VIII. Những tên gọi đó vẫn còn được giữ cho đến ngày nay mặc dù đã có nhiều vệ tinh khác được phát hiện. Như vậy hiện nay, Rhea còn được gọi là Saturn V.
Tên gọi 7 vệ tinh lớn của Sao Thổ mà người ta sử dụng hiện nay được nhà thiên văn học
[John Herschel](/w/index.php?title=John_Herschel&action=edit&redlink=1) (con trai của người đã phát hiện ra 2 vệ tinh [Mimas](/wiki/Mimas_(v%E1%BB%87_tinh)) và [Enceladus](/wiki/Enceladus_(v%E1%BB%87_tinh)), [William Herschel](/wiki/William_Herschel)) đặt vào năm 1847 trong tác phẩm *Results of Astronomical Observations made at the Cape of Good Hope* (Kết quả các quan trắc thiên văn tại mũi Hảo Vọng) của mình. Trong tác phẩm này, ông đã sử dụng tên các vị thần khổng lồ Hy Lạp, tức là các anh chị em của thần [Cronos](/wiki/Cronus) (hay Kronos) . Cronos là vị thần trong thần thoại Hy Lạp tương đương với thần Saturn trong [7] [thần thoại La Mã](/wiki/Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i_La_M%C3%A3).
## Đặc điểm [
[sửa](/w/index.php?title=Rhea_(v%E1%BB%87_tinh)&action=edit§ion=2)]
Rhea là một thiên thể băng có mật độ cỡ chừng 1,233 g/cm³. Từ mật độ đó, người ta có thể suy ra Rhea chủ yếu cấu tạo từ nước đóng băng (khối lượng riêng 1,000 g/cm³) chiếm 75%, còn lại là đá (khối lượng riêng 3,250 g/cm³). Mặc dù có kích thước lớn thứ 9 trong các vệ tinh của hệ Mặt Trời, khối lượng của Rhea chỉ đứng thứ 10 trong họ hàng các vệ tinh
. Vệ tinh [8] [Oberon](/wiki/Oberon_(v%E1%BB%87_tinh))của [Sao Thiên Vương](/wiki/Sao_Thi%C3%AAn_V%C6%B0%C6%A1ng)có kích thước nhỏ hơn một chút (bán kính 761,4 km so với 764,4 km) nhưng có khối lượng lớn hơn rõ rệt (3,014 × 10 21kg so với 2,3166 × 10 21kg). Lúc đầu người ta cho rằng Rhea có lõi đá . Tuy nhiên những kết quả đo đạc được tàu thám hiểm Cassini thực hiện cho thấy mô men quán tính quay của Rhea là khoảng 0,4 kg·m² [[9]](#cite_note-Anderson_2003-9) [[10]](#cite_note-Schubert_2006-10) . Nếu như lõi của Rhea bằng đá, đại lượng này sẽ ở vào khoảng 0,34 [[11]](#cite_note-Anderson_2007-11) , còn với giá trị đo được, có lẽ bên trong Rhea sẽ tương đối đồng nhất. Nếu có sự khác biệt thì chỉ là việc băng ở lõi của nó sẽ bị nén lại dưới áp suất cao. Kích thước của Rhea cũng phù hợp với một vật thể đồng nhất trong [[9]](#cite_note-Anderson_2003-9) [cân bằng thủy tĩnh](/w/index.php?title=C%C3%A2n_b%E1%BA%B1ng_th%E1%BB%A7y_t%C4%A9nh&action=edit&redlink=1).
Hình dáng của của Rhea tương tự với hình dáng của Dione, với sự khác biệt giữa 2 bán cầu, một hướng theo chiều chuyển động và một hướng ngược lại. Từ đó, người ta nhận thấy những nét tương đồng trong cấu tạo cũng như lịch sử của 2 vệ tinh này. Nhiệt độ ban ngày của Rhea là 99 K (−174°C), ban đêm (khi bị Sao Thổ che khuất) hạ xuống trong khoảng từ 53 K (−220°C) đến 73 K (−200°C).
Rhea có rất nhiều các miệng hố thiên thạch và các dải mỏng sáng màu trên bề mặt. Có thể chia Rhea thành 2 khu vực địa chất khác biệt dựa vào mật độ các hố thiên thạch: vùng bề mặt thứ nhất có các hố thiên thạch đường kính trên 40 km trong khi vùng bề mặt thứ 2 chỉ có các hố thiên thạch với kích thước nhỏ hơn kích thước trên. Điều đó chứng tỏ rằng trong lịch sử hình thành, Rhea đã xảy ra các quá trình địa chất làm thay đổi bề mặt của nó.
Bán cầu hướng theo chiều quay của vệ tinh có nhiều hố thiên thạch và sáng màu một cách đồng nhất. Các miệng hố thiên thạch không cao như miệng hố thiên thạch trên
[Mặt Trăng](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%C4%83ng) và [Sao Thủy](/wiki/Sao_Th%E1%BB%A7y). Trên bán cầu hướng ngược lại có một mạng lưới các dải sáng màu trên một bề mặt tối cộng thêm chỉ một vài miệng hố thiên thạch là có thể nhìn thấy được. Lúc đầu người ta cho rằng các dải sáng màu này là kết quả của những đợt phun trào của các [núi lửa băng](/wiki/N%C3%BAi_l%E1%BB%ADa_b%C4%83ng) xảy ra trong thời kì đầu hình thành của Rhea, khi phần bên trong của vệ tinh này chưa hóa rắn. Tuy nhiên những quan sát gần đây về bề mặt tương tự nhưng tối màu hơn và nhiều dải sáng hơn của vệ tinh Dione đã cho thấy những dải sáng màu này là những vách núi băng. Từ đó có thể suy ra các dải sáng của Rhea cũng là các vách núi băng. [[12]](#cite_note-12)
Ngày 17 tháng 1 năm 2006, khi Cassini bay qua Rhea, nó đã chụp một số bức ảnh về vùng bề mặt có nhiều dải sáng của Rhea. Những bức ảnh này có chất lượng tốt hơn, góc chiếu của Mặt Trời cũng thấp hơn những bức ảnh trước đó. Mặc dù kết quả phân tích các bức ảnh vẫn chưa được đưa ra, chúng cũng đã cho thấy có vẻ như các dải sáng của Rhea cũng là các vách núi băng như các dải sáng của Dione.
## Khí quyển [
[sửa](/w/index.php?title=Rhea_(v%E1%BB%87_tinh)&action=edit§ion=3)]
Ngày 27 Tháng 11 năm 2010, NASA công bố việc phát hiện ra một bầu không khí loãng- exosphere . Nó bao gồm oxy và carbon dioxide trong tỷ lệ khoảng 5-2. Mật độ bề mặt của exosphere là khoảng 10 6 phân tử trong một cm khối.
[[13]](#cite_note-13) [[14]](#cite_note-14)
## Vành đai của Rhea [
[sửa](/w/index.php?title=Rhea_(v%E1%BB%87_tinh)&action=edit§ion=4)]
Ngày 6 tháng 3 năm 2008, NASA công bố việc phát hiện thấy một vành đai rất mỏng xung quanh Rhea
[[15]](#cite_note-15) [[16]](#cite_note-16) . Đây là vành đai đầu tiên của một vệ tinh được phát hiện. Người ta phát hiện ra vành đai này nhờ những quan sát về sự thay đổi của dòng electron trong từ trường của Sao Thổ. Bụi và vụn đá xung quanh Rhea có thể được phát hiện ở biên vùng Hill của Rhea (vùng không gian chịu lực hấp dẫn của vệ tinh lớn hơn so với lực hấp dẫn của hành tinh chủ gây ra). Tuy vậy bụi và vụn đá tập trung dày hơn ở gần vệ tinh, tạo thành 3 dải vành đai hẹp quay quanh nó. [17]
## Thám hiểm [
[sửa](/w/index.php?title=Rhea_(v%E1%BB%87_tinh)&action=edit§ion=5)]
Tàu thám hiểm Cassini chuyển động quanh Sao Thổ đã nhiều lần thực hiện chụp ảnh Rhea ở khoảng cách trung bình. Một số lần Cassini đã thực hiện tiến gần đến Rhea: ngày 26 tháng 11 năm 2005 cách Rhea khoảng cách 500 km; ngày 30 tháng 8 năm 2007 cách 5.750 km. Dự kiến trong 2 năm kéo dài thời gian hoạt động dự án Cassini, tàu thám hiểm này sẽ đến rất gần Rhea. Cụ thể nó sẽ ở cách Rhea 100 km vào ngày 2 tháng 3 năm 2010.
[[18]](#cite_note-18)
## Tham khảo [
[sửa](/w/index.php?title=Rhea_(v%E1%BB%87_tinh)&action=edit§ion=6)] [^](#cite_ref-1) [http://cfa-www.harvard.edu/iau/NatSats/NaturalSatellites.html](http://cfa-www.harvard.edu/iau/NatSats/NaturalSatellites.html) *Cfa-www.harvard.edu* **Thomas P. C.;Veverka J.; Helfenstein P.;** [^](#cite_ref-2) [Porco C.](/w/index.php?title=Carolyn_Porco&action=edit&redlink=1); [Burns J. A.](/w/index.php?title=Joseph_A._Burns&action=edit&redlink=1); Denk T.; Turtle E.; [Jacobson R. A.](/w/index.php?title=Robert_A._Jacobson&action=edit&redlink=1)và nhóm khoa học ISS; [, Lunar and Planetary Science XXXVII (2006)](http://www.lpi.usra.edu/meetings/lpsc2006/pdf/1639.pdf) *Shapes of the Saturnian Icy Satellites*
- ^
**a** **b** [Jacobson, R. A.; Antreasian P. G.; Bordi J. J.; Criddle K. E. và ctv. (tháng 12 năm 2006). “The Gravity Field of the Saturnian System from Satellite Observations and Spacecraft Tracking Data”.](#cite_ref-Jacobson_2006_3-2) **c** *The Astronomical Journal* **132**: 2520–2526. [doi](/wiki/DOI): [10.1086/508812](http://dx.doi.org/10.1086%2F508812). **Verbiscer A.** [^](#cite_ref-Verbiscer_4-0) *và ctv.*; [, Science, quyển 315 (2007), trang 815 (tài liệu hỗ trợ trực tuyến, bảng S1)](http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/315/5813/815) *Enceladus: Cosmic Graffiti Artist Caught in the Act* [^](#cite_ref-magnitude_5-0) [“Classic Satellites of the Solar System”](http://www.oarval.org/ClasSaten.htm). Observatorio ARVAL. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2007. **Trong phiên âm từ điển Hoa Kỳ, us dict:** [^](#cite_ref-6) [rē′·ə](/w/index.php?title=Wikipedia:United_States_dictionary_transcription&action=edit&redlink=1). **Theo thông báo của** [^](#cite_ref-7) [William Lassell](/w/index.php?title=William_Lassell&action=edit&redlink=1), [Các thông báo hàng tháng của Hội Thiên văn Hoàng gia (Anh), quyển 8, số 3, trang 42–43](http://adsabs.harvard.edu//full/seri/MNRAS/0008//0000042.000.html)(14-1-1848) **Các vệ tinh nặng hơn Rhea là: Mặt Trăng, 4** [^](#cite_ref-8) [vệ tinh Galile](/w/index.php?title=V%E1%BB%87_tinh_Galile&action=edit&redlink=1), Titan, Triton, Titania và Oberon. Xem [JPLSSD.](http://ssd.jpl.nasa.gov/?sat_phys_par)
- ^
**a** [Anderson, J. D.; Rappaport N. J.; Giampieri G.](#cite_ref-Anderson_2003_9-1) **b** *và ctv.*(2003). “Gravity field and interior structure of Rhea”. *Physics of the Earth and Planetary Interiors* **136**: 201–213. [doi](/wiki/DOI): [10.1016/S0031-9201(03)00035-9](http://dx.doi.org/10.1016%2FS0031-9201%2803%2900035-9). **Chính xác hơn là bằng 0,3911 ± 0,0045 kg·m².** [^](#cite_ref-Schubert_2006_10-0)
Schubert, G.; Anderson J. D.; Palguta J.; Travis B. J. (tháng 12 năm 2006). “Internal Structure of Rhea and Enceladus”.
*American Geophysical Union, Fall Meeting 2006, tóm tắt #P31D-06* **319**: 1380. [doi](/wiki/DOI): [10.1126/science.1151524](http://dx.doi.org/10.1126%2Fscience.1151524). [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [18323452](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18323452). **Anderson, J. D.; Schubert J. (2007). “Saturn's satellite Rhea is a homogeneous mix of rock and ice”.** [^](#cite_ref-Anderson_2007_11-0) *Geophysical Research Letters* **34**: L02202. [doi](/wiki/DOI): [10.1029/2006GL028100](http://dx.doi.org/10.1029%2F2006GL028100). **^ a b c d e Wagner, RJ; Neukum, G.; Giese, B. et al.. (2008) "Địa chất của vệ tinh của Sao Thổ Rhea trên Cơ sở của các-Độ phân giải hình ảnh cao từ Flyby mục tiêu 049 ngày 30 tháng 8 , 2007 " . Lunar and Planetary Science XXXIX:. 1930** [^](#cite_ref-12) [http://adsabs.harvard.edu/abs/2008LPI....39.1930W](http://adsabs.harvard.edu/abs/2008LPI....39.1930W). **16. ^ "Cassini phát hiện khí quyển ở Rhea Ethereal" . NASA.** [^](#cite_ref-13) [http://www.nasa.gov/mission_pages/cassini/whycassini/cassini20101126.html](http://www.nasa.gov/mission_pages/cassini/whycassini/cassini20101126.html). Truy cập ngày 27 Tháng Mười Một 2010. **17. ^ Teolis, BD; Jones, GH; Miles, PF; Tokar, RL; Magee, BA; Waite, JH; Roussos, E.; Young, DT et al. (2010). "Cassini tìm thấy một Carbon Dioxide-oxy khí quyển tại Icy Moon Rhea của Sao Thổ":. Khoa học 330 (6012) 1813-1815. doi : 10.1126/science.1198366 . chỉnh sửa** [^](#cite_ref-14) [^](#cite_ref-15) [http://www.nasa.gov/mission_pages/cassini/media/rhea20080306.html](http://www.nasa.gov/mission_pages/cassini/media/rhea20080306.html)NASA - Saturn's Moon Rhea Also May Have Rings **Jones, G. H.;** [^](#cite_ref-16) *và ctv.*(7 tháng 3 năm 2008). [“The Dust Halo of Saturn's Largest Icy Moon, Rhea”](http://www.sciencemag.org/cgi/content/short/319/5868/1380). *Science*(American Association for the Advancement of Science) **319**(5868): 1380–1384. [doi](/wiki/DOI): [10.1126/science.1151524](http://dx.doi.org/10.1126%2Fscience.1151524). [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [18323452](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18323452). **Lakdawalla, E. (6 tháng 3 năm 2008).** [^](#cite_ref-LakdawallaE_17-0) [“A Ringed Moon of Saturn?](http://planetary.org/news/2008/0306_A_Ringed_Moon_of_Saturn_Cassini.html). *Cassini*Discovers Possible Rings at Rhea” *. Planetary Society. Truy cập ngày 9 tháng 3 năm 2008.* [The Planetary Society web site](http://www.planetary.org/home/) **^** [^](#cite_ref-18) [http://saturn.jpl.nasa.gov/news/cassinifeatures/feature20110113/](http://saturn.jpl.nasa.gov/news/cassinifeatures/feature20110113/)
## Liên kết ngoài [
[sửa](/w/index.php?title=Rhea_(v%E1%BB%87_tinh)&action=edit§ion=7)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về:
|.
|
|
|
|
· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · ·

X-Cache-Lookup: MISS from cp1013.eqiad.wmnet:80

X-Cache: MISS from cp1013.eqiad.wmnet


markdown:
# Thế kỷ 10
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Theo |
|**Theo** [thế kỷ](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7): [9](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_9) **10** [11](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_11) **Theo** [thiên niên kỷ](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7): [1 TCN](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7_1_TCN) [1](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7_1) [2](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7_2) ** là khoảng thời gian tính từ Thế kỷ 10** [thời điểm](/wiki/Th%E1%BB%9Di_%C4%91i%E1%BB%83m)năm [901](/wiki/901)đến hết năm [1000](/wiki/1000), nghĩa là bằng 100 năm, trong [lịch Gregory](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Gregory).
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về:
|.

X-Cache-Lookup: MISS from cp1015.eqiad.wmnet:80

X-Cache: MISS from cp1015.eqiad.wmnet


markdown:
# apostle
Từ điển mở Wiktionary
|
|
## Mục lục
## Tiếng Anh [
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm [
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ [
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **apostle** [/ə.ˈpɑː.səl/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Tông](/wiki/t%C3%B4ng)đồ (của Giê-su). *— thìa có cán khắc hình các tông đồ* **apostle**spoons
-
[Ông tổ](/wiki/%C3%B4ng_t%E1%BB%95) [truyền đạo](/wiki/truy%E1%BB%81n_%C4%91%E1%BA%A1o)(Thiên chúa). [Người](/wiki/ng%C6%B0%E1%BB%9Di) [lãnh đạo](/wiki/l%C3%A3nh_%C4%91%E1%BA%A1o) [cuộc](/wiki/cu%E1%BB%99c) [cải cách](/wiki/c%E1%BA%A3i_c%C3%A1ch), [người](/wiki/ng%C6%B0%E1%BB%9Di)đề [xướng](/wiki/x%C6%B0%E1%BB%9Bng) [cuộc](/wiki/cu%E1%BB%99c) [cải cách](/wiki/c%E1%BA%A3i_c%C3%A1ch). *— người lãnh đạo phong trào đòi hạn chế (cấm rượu)* **apostle**of temperance
-
### Tham khảo [
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Free Vietnamese Dictionary Project](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))


markdown:
# bypassing
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh [
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Động từ [
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-verb-&action=edit§ion=T-1)] **bypassing**
#### Chia động từ [
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
bypass
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|[bypass](/wiki/bypass) [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) **bypassing** [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [bypassed](/wiki/bypassed) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass)hoặc [bypassest](/w/index.php?title=bypassest&action=edit&redlink=1)¹ [bypasses](/wiki/bypasses)hoặc [bypasseth](/w/index.php?title=bypasseth&action=edit&redlink=1)¹ [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass) [bypassed](/wiki/bypassed) [bypassed](/wiki/bypassed)hoặc [bypassedst](/w/index.php?title=bypassedst&action=edit&redlink=1)¹ [bypassed](/wiki/bypassed) [bypassed](/wiki/bypassed) [bypassed](/wiki/bypassed) [bypassed](/wiki/bypassed) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass)hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass) [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass)hoặc [bypassest](/w/index.php?title=bypassest&action=edit&redlink=1)¹ [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass) [bypassed](/wiki/bypassed) [bypassed](/wiki/bypassed) [bypassed](/wiki/bypassed) [bypassed](/wiki/bypassed) [bypassed](/wiki/bypassed) [bypassed](/wiki/bypassed) [were](/wiki/were)to [bypass](/wiki/bypass)hoặc [should](/wiki/should) [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass)hoặc should [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass)hoặc should [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass)hoặc should [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass)hoặc should [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass)hoặc should [bypass](/wiki/bypass) [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass) [bypass](/wiki/bypass)
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.

X-Cache-Lookup: MISS from cp1009.eqiad.wmnet:80

X-Cache: MISS from cp1009.eqiad.wmnet


markdown:
Cơ sở lý luận của chia cho bay, tám và chín được trình bày trong bảng dưới đây.
Cơ sở lý luận của chia cho bay, tám và chín được trình bày trong bảng dưới đây.

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html


markdown:
Thí sinh quay video clip trong phòng thi là để phản ánh hiện tượng tiêu cực được coi là một trong những tình tiết giảm nhẹ nên không hủy kết quả thi.
Chiều 18/6, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Giang có thông báo về kết quả xác minh clip gian lận trong thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2012 ở Hội đồng coi thi trường trung học phổ thông dân lập Đồi Ngô, huyện Lục Nam. Theo đó, cán bộ liên quan được kiến nghị xử lý từ khiển trách đến sa thải khỏi ngành. Thí sinh quay clip vẫn được công nhận kết quả thi.
Theo kết quả xác minh, Hội đồng coi thi trung học phổ thông Dân lập Đồi Ngô đã có một số sai phạm như: Buông lỏng công tác quản lý, thiếu trách nhiệm trong việc điều hành, giám sát diễn biến kỳ thi, không phát hiện được những tiêu cực ở Hội đồng coi thi trong quá trình điều hành thi. Đã để cho một số cán bộ, giáo viên, nhân viên của trường sở tại lấy đề thi, giải bài, đưa bài giải vào một số phòng thi ở 2 môn Hóa học và Toán vi phạm Quy chế thi, tạo ra dư luận không tốt trong kỳ thi, gây hậu quả nghiêm trọng.
Thư ký Hội đồng đã đưa và thu tài liệu ở một số phòng thi của thí sinh, trong đó có phòng thi số 8 (môn Hóa học, Toán).
Giám thị coi thi đã hướng dẫn thí sinh thực hiện quy chế thi không đạt hiệu quả, nên một bộ phận thí sinh chưa thực hiện đầy đủ các quy định của kỳ thi, kiểm tra, giám sát phòng thi thiếu chặt chẽ, không cương quyết xử lí thí sinh vi phạm Quy chế, không báo với lãnh đạo Hội đồng về những tiêu cực đã xảy ra trong diễn biến kỳ thi. Nhân viên phục vụ thì tự ý đi vào trong khu vực phòng thi ném bài cho thí sinh, vi phạm quy chế thi.
Thanh tra giám sát thì chưa tuân thủ đầy đủ quy trình thanh tra, giám sát, thiếu trách nhiệm về việc giám sát hoạt động của Hội đồng coi thi, không phát hiện được những tiêu cực trong diễn biến kỳ thi.
Lực lượng bảo vệ còn để một số người của Trường trung học phổ thông dân lập Đồi Ngô (không thuộc hội đồng coi thi) ở trong khu vực thi tại thời điểm diễn ra các môn thi. Một số cán bộ, giáo viên, nhân viên của trường đã có mặt tại trường (khi không được phân công nhiệm vụ) vào thời điểm thi có hành động lên khu vực phòng thi, tham gia vào việc giải bài thi và chuyển bài phòng thi, vi phạm nghiêm trọng quy chế thi.
Cụ thể, ông Đào Văn Mộc, Phó Chủ tịch hội đồng coi thi - Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông dân lập Đồi Ngô đã để cho một số cán bộ, giáo viên nhân viên, trong trường vi phạm quy chế thi. Ông Nguyễn Đăng Chính - nhân viên phục vụ thi, là nhân viên văn thư của nhà trường đã lấy đề thi các môn Hóa học, Toán từ thí sinh. Sau khi lấy được đề thi, ông Chính đem về phòng làm việc của cá nhân trong trường, viết lại đề thi, nhờ ông Đinh Văn Đạt giải môn Hóa, bà Nguyễn Thị Ngân giải môn Toán (là giáo viên của trường). Tiếp đó, ông Chính lấy bài giải từ ông Đạt, bà Ngân sao ra một số bản và nhờ ông Nguyễn Văn Dũng (là kế toán của trường), bà Nguyễn Thị Kim Thoa nhân viên phục vụ của hội đồng coi thi, bà Lê Thị Hải (là giáo viên của trường) mang bài giải lên phòng thi. Bà Hải là người trực tiếp thu lại tài liệu đã sử dụng của thí sinh. Như vậy, những ông bà vừa nêu đã vi phạm nghiêm trọng quy chế thi.
Kết quả xác minh cũng khẳng định một bộ phận thí sinh ở một số phòng thi còn mang, nhận và sử dụng tài liệu, trao đổi và quay cóp lẫn nhau, có thí sinh mang thiết bị điện tử trái quy định vào phòng thi, do đó các thí sinh này vi phạm quy chế thi.
Về hướng xử lý kỷ luật, Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Giang kiến nghị áp dụng hình thức đối với cán bộ, công chức, việc chức vi phạm cụ thể như sau: “cách chức” đối với ông Nguyễn Đức Đôn - Phó Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông Lý Thường Kiệt, Chủ tịch Hội đồng coi thi, “cảnh cáo” đối với 21 giáo viên Trường trung học phổ thông Lý Thường Kiệt là giám thị coi thi và 2 thanh tra tại hội đồng coi thi là Nguyễn Anh Huy, giáo viên Trường trung học phổ thông Sơn Động số 2 và Đàm Đức Kinh, giáo viên Trường trung học phổ thông Lục Ngạn số 4, “khiển trách” đối với ông Bùi Quang Nghĩa - Tổ trưởng tổ Toán Trường trung học phổ thông Lục Ngạn số 2, Phó chủ tịch Hội đồng coi thi và 7 giáo viên Trường trung học phổ thông Lục Ngạn số 2 là giám thị trường coi thi.
Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Giang kiến nghị “không công nhận” chức vụ quản lý đối với ông Đào Văn Mộc - Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông dân lập Đồi Ngô và ông Trần Đỗ Hoàng - Phó hiệu trưởng Trường trung học phổ thông dân lập Đồi Ngô. Sa thải với các ông bà Lê Thị Hải, Nguyễn Thị Kim Thoa, Đinh Văn Đạt, Nguyễn Thị Ngân, Nguyễn Đăng Chính, Nguyễn Văn Dũng là những giáo viên, nhân viên của Trường trung học phổ thông dân lập Đồi Ngô đã vi phạm nghiêm trọng Quy chế thi. “Khiển trách” đối với các ông Đỗ Minh Diễn, Nguyễn Văn Song nhân viên bảo vệ đã vi phạm Quy chế thi.
Xử phạt vi phạm hành chính trong giáo dục bằng cách phạt tiền đối với bà Lê Thị Hải và bà Nguyễn Thị Kim Thoa là giáo viên của Trường trung học phổ thông dân lập Đồi Ngô. Giao cho Chánh thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Giang tổ chức thực hiện.
Đối với thí sinh dự thi: việc vi phạm quy chế thi của thí sinh, nguyên nhân được xác định là do giám thị coi thi buông lỏng, nên không hủy kết quả thi của thí sinh mà xử lý hủy phần giống nhau trong bài thi của thí sinh. Với thí sinh quay video clip trong phòng thi là để phản ánh hiện tượng tiêu cực trong phòng thi, kỳ thi. Hành động này được coi là một trong những tình tiết giảm nhẹ nên không hủy kết quả thi của thí sinh./.
Minh Hường/VOV-Trung tâm tin
TAG
Bạn có ủng hộ hôn nhân đồng tính ?
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TIẾNG NÓI VIỆT NAM
Tổng Biên tập: Phạm Mạnh Hùng
Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Thúy Hoa, Nguyễn Tuyết Yến
Địa chỉ: 45 Bà Triệu - Hà Nội | Email: toasoan@vovnews.vn
Điện thoại: 84-4-39344231 | Fax: 84-4-39344230
Giấy phép hoạt động 1444/GP-BTTTT cấp ngày 05/9/2011

Cache-Control: public, max-age=300

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
vozExpress - trang tin cộng đồng xây dựng và cập nhật bởi cộng đồng thành viên
[vozForums](http://vozforums.com),
một trong những cộng đồng trực tuyến nói tiếng Việt lớn nhất về chủ đề công nghệ.
Tạm nghỉ với những tin tức cập nhật công nghệ, chúng ta hãy đảo qua phần thị trường buôn bán một tẹo. Một cuộc nghiên cứu gần đây khẳng định rằng, nhà sản xuất vi xử lý đồ họa lớn nhất thế giới NVIDIA, đã “đẩy” đi được một lượng kha khá, cỡ
**“vài trăm ngàn”** GPU [kiến trúc Fermi](http://voz.vn/the/fermi/) của mình. Chính xác hơn, Gia Cát Dự Jon Peddie từ Jon Peddie Research cho biết, con số này vào khoảng **400,000**.
Thực ra con số 400,000 này đã bao gồm cả Tesla và Geforce trong đó. 2 dòng sản phẩm chủ lực này của NVIDIA tỏ ra khá “chạy hàng”, mà trong số 400,000 đó, sự đóng góp của dòng sản phẩm Tesla còn lớn hơn Geforce, khi mà NVIDIA đã bắt đầu xuất hàng đi
[các OEM sản xuất GPU server](http://voz.vn/2010/05/05/supermicro-ra-mat-cac-he-thong-server-gpu-tesla/) ngay sau khi Fermi ra mắt thế giới ở Boston, [cuối tháng 3 vừa qua](http://voz.vn/2010/03/27/nvidia-fermi-chinh-thuc-dang-dan/).
Tại thời điểm hiện tại, tất cả các sản phẩm kiến trúc Fermi của NVIDIA đều sử dụng GPU có tên mã GF100, GPU có độ phức tạp cao mà theo nhiều nhà phân tích, năng lực sản xuất của NVIDIA là cực kì hạn chế, với hiệu suất sản xuất
[trong khoảng 20-30%](http://voz.vn/2010/03/23/mot-so-nhan-cua-geforce-gtx-480-da-bi-vo-hieu-hoa/). Dù vậy, NVIDIA trả lời rằng hiệu suất thực tế đã cao hơn mức dự đoán khá nhiều. Jon Peddie cũng đồng tình với tuyên bố này khi cho rằng, vấn đề về hiệu suất tiến trình 40nm đã không còn đáng lo ngại với NVIDIA nữa, và họ (NVIDIA) đang trên đà hồi phục khá nhanh.
Với thông tin về thế hệ
[Geforce GTX 465](http://voz.vn/2010/05/15/ro-ri-ket-qua-benchmark-gtx-465/) sắp ra mắt, chúng ta có lẽ đã đủ cơ sở để tin tưởng vào việc NVIDIA đã bỏ những khó khăn lại sau lưng. Việc sản xuất các thế hệ GPU cấp thấp hơn theo phương pháp “thu hoạch” (harvesting) giúp NVIDIA bảo đảm được tỉ lệ giá trị trả về (returned value). Bằng cách tận dụng các GPU lỗi và tắt bớt một ít SP (CUDA Core), chúng ta hi vọng sẽ nhìn thấy toàn bộ dải sản phẩm Fermi từ “hạng ruồi” tới “hạng voi” trong thời gian không xa.
Về phía đối thủ truyền kiếp ATI, họ cho biết đã bán được
[khoảng 6 triệu card đồ họa HD 5000](http://voz.vn/2010/04/17/amd-da-ban-duoc-6-trieu-chip-do-hoa-directx-11/) hỗ trợ DirectX 11, cách đây chừng một tháng.
chưa = 1/10 ati nhỉ , cố lên femi để ati còn giảm giá keke
Không biết 480 và 470 đc nhiu chiếc ?
Em ở Đà Nẵng kiếm 1 con fermi mà khó quá!
Cổ phiếu NVIDIA giảm gần 12% :(
Số lượng xuất xưởng với số lượng bán dc là 2 con số khác nhau :))
HD 5000 sắp giảm giá :D
Fermi đã về VN nhưng mấy người đủ can đảm múc về rồi nhỉ ? :(
Fan Nvi chứ còn ai múc nữa =) Fan ATI thì chắc ăn cũng no no rồi.

Server: nginx


markdown:
Diễn đàn
Trang tin
Dummy link
Báo lỗi diễn đàn và theo dõi tình hình khắc phục.
vozForums
>
Khu thương mại - Mua và Bán
>
Máy tính xách tay
HCM
LAPTOP TRẢ GÓP GIÁ CỰC SÓC, THỦ TỤC CỰC ĐƠN GIÃN
User Name
Remember Me?
Password
Register
FAQ
Social Groups
Calendar
Mark Forums Read
Thread Tools
#
1
06-09-2011, 08:29
laptoptieudung
K.I.A
Join Date: 05-2011
Location: HCM
Posts: 36
LAPTOP TRẢ GÓP GIÁ CỰC SÓC, THỦ TỤC CỰC ĐƠN GIÃN
QUÝ KHÁCH CÓ THỂ MUA LAPTOP TRẢ GÓP TẠI CÔNG TY HOANG MAI VỚI:
- Thủ tục đơn giản, giải quyết nhanh chóng (trong vòng 4 giờ).
- Được hỗ trợ Lãi suất từ công ty HOÀNG MAI
- Không cần tài sản đảm bảo.
- Không cần chứng minh thu nhập.
- Thời hạn trả góp linh hoạt (6, 9, 12, 18, 24 tháng).
- Số tiền trả trước tùy khả năng của khách hàng (10%, 15%, 20%, 30%....giá trị máy).
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI ÁP DỤNG:
- NGƯỜI ĐI LÀM: Có hộ khẩu hoặc KT3 TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bến Tre, Tây Ninh, Long An, Vĩnh Long, Trà Vinh, Đồng Tháp, Bình Phước, Cần Thơ, Tiền Giang và Hà Nội.
- SINH VIÊN: Có hộ khẩu trong cả nước đang theo học các trường tại TP.HCM.
GIẤY TỜ CẦN THIẾT
ĐỐI VỚI NGƯỜI ĐI LÀM
- Bản photo Hộ khẩu (hoặc KT3), không cần công chứng. Photo nguyên cuốn.
- Bản photo Chứng minh nhân dân, không cần công chứng.
- Hóa đơn tiền Điện, hoặc Nước, hoặc Internet, hoặc Điện thoại tại địa chỉ đang ở.
- Bảng lương, hoặc phiếu lương, hoặc hợp đồng lao động, hoặc giấy xác nhận lương, hoặc giấy phép kinh doanh (nếu là tự kinh doanh). Chỉ bắt buộc khi số tiền vay lớn hơn 15 triệu đồng. Nếu số tiền vay dưới 15 triệu đồng không bắt buộc nhưng nếu có khách hàng nên cung cấp để tăng ưu thế trong quá trình xét duyệt thẩm định.
ĐỐI VỚI SINH VIÊN
Vì là sinh viên và chưa có thu nhập nên Quý khách cần có người bảo đảm là cha (mẹ) hoặc anh (chị) ruột. Khi đó Quý khách cần những giấy tờ sau:
Trường hợp cha (mẹ) bảo lãnh:
- Bản photo Hộ khẩu, không cần công chứng. Photo nguyên cuốn.
- Bản photo Chứng minh nhân dân, không cần công chứng.
- Bản photo thẻ SV, không cần công chứng.
- Bản photo Chứng minh nhân dân của cha (mẹ), không cần công chứng.
- Hóa đơn tiền Điện, hoặc Nước, hoặc Internet, hoặc Điện thoại tại địa chỉ đang ở.
- Bảng lương, hoặc phiếu lương, hoặc hợp đồng lao động, hoặc giấy xác nhận lương, hoặc giấy phép kinh doanh (nếu là tự kinh doanh) của cha (mẹ). Chỉ bắt buộc khi số tiền vay lớn hơn 15 triệu đồng.
Trường hợp anh (chị) ruột bảo lãnh:
- Bản photo Hộ khẩu, không cần công chứng. Photo nguyên cuốn.
- Bản photo Chứng minh nhân dân, không cần công chứng.
- Bản photo thẻ SV, không cần công chứng.
- Bản photo Chứng minh nhân dân của anh (chị), không cần công chứng.
- Bản photo giấy khai sinh của anh (chị), không cần công chứng.
- Hóa đơn tiền Điện, hoặc Nước, hoặc Internet, hoặc Điện thoại tại địa chỉ đang ở.
- Bảng lương, hoặc phiếu lương, hoặc hợp đồng lao động, hoặc giấy xác nhận lương, hoặc giấy phép kinh doanh (nếu là tự kinh doanh) của anh (chị). Chỉ bắt buộc khi số tiền vay lớn hơn 15 triệu đồng.
Vui lòng liên hệ: A,Hiếu. (để được hướng dẫn)
DĐ:0986.588.963
Email:
hieutrinhtrong@gmail.com
Yahoo: tronghieu_1987
Trụ sở Công ty: 36/46 đường D2, P. 25, Q. Bình Thạnh, TP.HCM
Website:
www.laptopchinhhieu.com
laptoptieudung
View Public Profile
Visit laptoptieudung's homepage!
Find all posts by laptoptieudung
«
Previous Thread
|
Next Thread
»
Thread Tools
Show Printable Version
Email this Page
Posting Rules
You
may not
post new threads
You
may not
post replies
You
may not
post attachments
You
may not
edit your posts
BB code
is
On
Smilies
are
On
[IMG]
code is
On
HTML code is
Off
Forum Rules
Forum Jump
User Control Panel
Private Messages
Subscriptions
Who's Online
Search Forums
Forums Home
Đại sảnh
Thông báo
Góp ý
Phát triển lappyBase
Tin tức từ vozExpress
Tin tức iNet
Review sản phẩm
Máy tính để bàn
Overclocking & Cooling
Modding
AMD
Intel
Mainboard & Memory
Đồ họa máy tính
Phần cứng chung
Thiết bị ngoại vi & Phụ kiện
Game máy tính
MMO -- Game Online
Liên Minh Huyền Thoại
Phần mềm
Download
Phát triển Phần mềm
Trường đua
Sản phẩm công nghệ
Máy tính xách tay
Các sản phẩm Apple
Máy tính chuyên dụng
Thiết bị di động
Đồ điện tử & Thiết bị gia dụng
Multimedia
HDmedia
Online Events
Samsung Galaxy SIV
Liên Minh Huyền Thoại
Heroes of Newerth
Giao lưu Doanh nghiệp & Người dùng (theo Alphabet)
DiDong.Net - Game Mobile
Công ty TNHH Tin học Mai Hoàng
Thermaltake - Tt eSPORTS Việt Nam
TENTEN.VN - Tên miền, Hosting, VPS
We can do
ZOTAC Việt Nam - Công ty Công nghệ Đạt Khang
Khu vui chơi giải trí
Chuyện trò linh tinh™
Superthreads
From f17 with Love
Offline
Điểm báo
Trưng cầu dân ý
Khu thương mại - Mua và Bán
Máy tính để bàn
Máy tính xách tay
Điện thoại di động
Các thiết bị công nghệ khác
All times are GMT +7. The time now is
11:45
.
Contact Us
-
vozExpress
-
Archive
-
Top
Steam Powered by vBulletin® 0.1 pre-alpha
Copyright ©2000 - 2013, Jelsoft Enterprises Ltd.

Set-Cookie: vflastactivity=0; expires=Mon, 19-May-2014 04:45:22 GMT; path=/; domain=vozforums.com

Pragma: no-cache

Cache-Control: private, post-check=0, pre-check=0, max-age=0


markdown:
![ thkq](data/avatars/l/22/22329.jpg?1320866266)
- Gia nhập:
- 19/2/11
- Bình Luận:
- 12,237
- Ưa thích:
- 2,785
- Điểm thưởng:
[435](members/22329/trophies)
###
Following
[115](members/22329/following)
- Giới tính:
- Nam
- Địa điểm:
[TPHCM](misc/location-info?location=TPHCM)
- Nghề nghiệp:
- Kinh Doanh
# thkq
Banned, Nam, đến từ
[TPHCM](misc/location-info?location=TPHCM)
carb dễ béo mỡ 1/6/12
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Đổi chữ kýHãy làm những điều mình cần làm .
### Thông tin
- Giới tính:
- Nam
- Địa điểm:
- TPHCM
- Nghề nghiệp:
- Kinh Doanh
### Tương tác

Cache-control: private, max-age=0

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding,User-agent


markdown:
Giới Thiệu
Tin Tức
May Áo Cưới
Ảnh Cưới
Hình Ảnh Hoạt Động
Ảnh Chân Dung
Thế Giới Ảnh Của Bé
Video
Hoa Cưới
Album Khách Hàng
Bảng Giá Dịch Vụ
Cơ Hội Nghề Nghiệp
Liên Hệ
2
6
5
8
8
4
2
0
0
0
1
5
01-05-2013
Khuyến Mãi Lớn Nhất Trong Năm 2013
30-04-2013
Hình cưới không cần sự hoàn hảo, chỉ cần là chính bạn!
02-04-2013
Khuyến Mãi Lớn Nhất Trong Năm 2013
29-11-2012
Clip Ngoại Cảnh Đẹp : Thế Anh & Kim Anh
02-09-2012
Thông Báo Chiêu Sinh tại Studio Áo Cưới Việt Đăng .
Ảnh Cưới
Anh Cuoi Ho Coc 1
Anh Cuoi Ho Coc 2
Anh Cuoi Ho Coc 3
Anh Cuoi Ho Coc 4
Anh Cuoi Ho Coc 5
Anh Cuoi Ho Coc 6
Anh Cuoi Ho Coc 7
Anh Cuoi Ho Coc 8
Anh Cuoi Ho Coc 9
Anh Cuoi Ho Coc 10
Anh Cuoi Ho Coc 11
Anh Cuoi Ho Coc 12
Anh Cuoi Ho Coc 13
Anh Cuoi Ho Coc 14
Anh Cuoi Ho Coc 15
Anh Cuoi Ho Coc 16
Anh Cuoi Ho Coc 17
Anh Cuoi Ho Coc 18
Anh Cuoi Ho Coc 19
Anh Cuoi Ho Coc 20
1
2
Next
Ao Cuoi
Trang sức
,
Nuoc Hoa Chinh Hang
,
Điện Hoa
,
My Pham
,
Thoi Trang Hang Hieu
,
Chan ga goi
,
Tang can, giam can
,
Thuc Pham Chuc Nang
Mua Ban, Rao Vat
,
Văn Phòng Phẩm
,
Mp3
,
Kinh Mat
Ao Cuoi
© Copyright 2009 by
Ao Cuoi | Anh cuoi
| Designed by
Sunmili Group
Ao cuoi
-
Anh cuoi

Cache-Control: private