text:
Gửi Nhóm Bạn Cửu Long
Để tưởng nhớ Mai Chửng
điêu khắc gia tượng đài Bông Lúa 1970
NGÔ THẾ VINH
Primum Non Nocere / Trước hết không gây hại.
Hình 1: tới Cửa Trần Đề mút cuối con Sông Hậu, từ trái: Ngô Thế Vinh trên bãi biển Trần Đề; giữa & phải: ĐBSCL với bờ biển ngày đêm bị sạt lở và sói mòn. [photo by Phạm Phan Long & Ngô Thế Vinh]
TỚI CỬA TRẦN ĐỀ MÚT CUỐI SÔNG HẬU
Từ con Kênh Vĩnh Tế biên giới Việt Miên tới Cửa Trần Đề, có thể nói chúng tôi đã đi gần suốt chiều dài con Sông Hậu.
Nguy cơ rối loạn dòng chảy hạ lưu là có thật và có thể nhìn tử thượng nguồn. Nhìn về Phương Bắc, từ hơn hai thập niên qua, người viết không ngừng báo động về những mối nguy cơ tích luỹ không thể đảo ngược từ phía thượng nguồn do nạn phá trắng những khu rừng mưa nhiệt đới (rainforest), rồi những khu rừng lũ (flooded forest) quanh Biển Hồ, tới kế hoạch phá đá phá các ghềnh thác (Mekong rapids blasting project) khai thông mở rộng dòng sông Mekong để cho tàu bè của Trung Quốc vận chuyển hàng hoá tràn xuống các quốc gia hạ lưu, cùng với ảnh hưởng lâu dài là những con đập bậc thềm khổng lồ Vân Nam, tiếp đến là chuỗi 12 dự án đập dòng chính hạ lưu ở Lào và Cam Bốt với hậu quả gây rối loạn dòng chảy, mất nguồn cát nguồn phù sa nơi các hồ chứa, với thời gian có thể đưa tới một tiến trình đảo ngược, một Đồng Bằng Sông Cửu Long / ĐBSCL còn non trẻ có thể từ từ tan rã.
Hình 2: 16 năm trước thời điểm tháng 9.2002, tác giả đứng bên chân con đập Mạn Loan / Manwan 1,500 MW, con đập lịch sử, con đập dòng chính / mainstream dam đầu tiên trên thượng nguồn Sông Lancang-Mekong Vân Nam, Trung Quốc. [tư liệu Ngô Thế Vinh]
Trung Quốc đang khống chế không chỉ Biển Đông mà còn trên toàn Lưu Vực Sông Mekong, Việt Nam là một quốc gia cuối nguồn, giới cầm quyền VN thì lệ thuộc về chính trị vào Trung Quốc và do đó hoàn toàn bị động. Cho dù Việt Nam thỉnh thoảng có lên tiếng phản đối yếu ớt nhưng thực tế không có chiến lược gì cụ thể và hầu như không làm được gì để bảo vệ sự sống còn của hơn 17 triệu cư dân ĐBSCL và cũng là vựa lúa của cả nước. Đó là một sự thật.
Quá trình tự huỷ xảy ra ngay tại ĐBSCL. Lòng sông không ngừng bị nạo vét để lấy cát. Diện tích rừng tràm rừng đước tiếp tục bị phá và thu hẹp. Khai thác vô hạn các tầng nước ngầm. Thêm vào đó là những dự án trọng điểm của nhà nước được cổ xuý là để "cải tạo" ĐBSCL từ sau 1975, nhưng đã gây tác hại nhiều hơn. Đó là những huỷ hoại mang tính tích luỹ.
Hậu quả nhãn tiền là bờ sông, bờ biển không ngừng bị sạt lở, đất lún nhanh hơn biển dâng, nạn nhiễm mặn trầm trọng hơn và rõ ràng là nguồn tài nguyên thiên nhiên của cả một vùng đất mới vốn được ưu đãi thì nay cứ nghèo dần đi. Kết luận dễ dàng nhất để rũ bỏ mọi trách nhiệm là đổ lỗi cho Mẹ Thiên nhiên, cho Biến đổi Khí hậu nhưng không thể không kể tới một chuỗi hậu quả tích luỹ của những yếu tố nhân tai, do chính con người gây ra với sự thụ động của giới cầm quyền.
Hình 3: 600 km bờ sông các tỉnh Miền Tây đang bị sạt lở; hình trái, Sông Hậu tỉnh An Giang với nhiều khúc bờ sông bị sạt lở do nhiều yếu tố nhân tai: mất lượng phù sa do hồ chứa nơi những con đập thuỷ điện thượng nguồn, nạn phá rừng, nạo vét lòng sông khắp nơi để khai thác cát. [photo by AX, VN Express 15.05.2017]; hình phải, bờ Sông Hậu sạt lở nơi huyện Hồng Ngự tỉnh Đồng Tháp. [photo by PanNature VN 2009]
Hình 4: Dọc bờ biển ĐBSCL cũng ngày đêm âm thầm bị xói mòn / beach erosion; so với sạt lở ven sông, tình trạng sạt lở ven biển trầm trọng hơn nhiều. Một dãy nhà bị đổ sụp xuống sông được báo chí và dân chúng quan tâm nhiều hơn nhưng sạt lở ven biển là một cái chết chậm và rất âm thầm; hình trái, là cây bần bật gốc bị cuốn trôi rạt nơi Cửa sông Trần Đề. [photo by Ngô Thế Vinh 2017]; hình phải, sạt lở rừng ven biển gây mất đất đai tại huyện Phú Tân tỉnh Kiên Giang. [photo by PanNature VN 2012]
QUA CÙ LAO DUNG
Gần tới Biển Đông, gặp Cù Lao Dung, Sông Hậu chia làm hai nhánh: hữu ngạn chảy ra cửa Trần Đề (trước đây còn có tên gọi là Trấn Di) thuộc tỉnh Sóc Trăng; tả ngạn chảy ra cửa Định An thuộc tỉnh Trà Vinh. Ở giữa hai cửa Trần Đề và Định An là cửa Ba Thắc rất nhỏ đã bị phù sa vùi lấp từ trăm năm trước. Cửu Long chín cửa: 9, thực tế chỉ có Bát Long: 8, nay thêm cửa Ba Lai của Sông Tiền bị bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn xây cống đập chặn mặn bít kín, chỉ còn là Thất Long: 7. [Hình 5a]
Hình 5a: Cửu Long Chín Cửa Hai Dòng, nay chỉ còn Bảy Cửa: Sông Hậu ba cửa nay còn hai: (1) cửa Trần Đề, (2) cửa Định An, (cửa Ba Thắc / Bassac đã bị lấp). Sông Tiền sáu cửa nay còn năm: (3) cửa Cung Hầu, (4) cửa Cổ Chiên, (5) cửa Hàm Luông, (cửa Ba Lai đã bị đắp đập làm cống chặn mặn từ năm 2000), (6) cửa Đại, (7) cửa Tiểu. [nguồn: bản đồ Dragon/ CTU; với ghi chú của Ngô Thế Vinh, CLCD BĐDS p.360]
Hình 5b: Cù lao Dung chia Sông Hậu ra làm hai nhánh: nhánh hữu ngạn chảy ra cửa Trần Đề, nhánh tả ngạn chảy ra cửa Định An. [nguồn: Wikipedia, thêm ghi chú của người viết].
Cù Lao Dung là một trong những cù lao lớn trên Sông Hậu, nằm giữa 2 tỉnh Sóc Trăng và Trà Vinh. Cù Lao Dung là một huyện thuộc tỉnh Sóc Trăng, diện tích 24.944 hecta với dân số khoảng 63,000 người [62,931 người theo thống kê 2009]. Phía Đông và Bắc giáp tỉnh Trà Vinh; phía Tây giáp huyện Long Phú tỉnh Sóc Trăng; phía Nam giáp Biển Đông. [Hình 5b]
Nếu từ bản đồ Google bung ra, chúng ta sẽ thấy có rất nhiều cù lao lớn nhỏ trên hai con Sông Tiền và Sông Hậu. Nói chung, đất cù lao là do phù sa bồi đắp nên phì nhiêu, rất thích hợp cho các loại cây trái. Cư dân sống trên đất cù lao, qua nhiều thế hệ, được thiên nhiên ưu đãi phải nói sung túc nếu không muốn nói là giàu có.
Do là một cù lao rất lớn và trải dài trên Sông Hậu, nửa cuối Cù lao Dung tiếp cận với Biển Đông nên được hưởng cả hai chế độ thuỷ văn và thuỷ sản nước mặn và nước ngọt theo mùa.
Hình 6: tới cuối năm 2017, vẫn còn một nền văn-hoá-phà, hoạt động rất hiệu quả trên nhiều vùng sông nước Cửu Long; các chuyến phà Đại Ngãi trên nhánh Sông Hậu qua lại Cù lao Dung. [photo by Ngô Thế Vinh]
Hình 7: trái, túi trữ nước ngọt lấy từ giếng bơm; 100% nước tưới ruộng hành, kể cả nước dùng cho tiện dụng gia cư đều lấy từ các giếng bơm từ các tầng nước ngầm, là nguyên nhân khiến nền đất ĐBSCL lún nhanh hơn mực nước biển dâng. [photo by Phạm Phan Long]; phải, cảnh vẫn thường thấy ngày đêm là những chuyến xà lan chở đầy cát được nạo vét từ hai con Sông Tiền và Sông Hậu, cũng là một trong những nguyên nhân gây sạt lở trầm trọng ven sông. [photo by Ngô Thế Vinh]
QUA KÊNH QUAN CHÁNH BỐ
Kênh Quan Chánh Bố nguyên là một kênh đào thuộc huyện Duyên Hải tỉnh Trà Vinh. Một đầu kênh nối với Sông Hậu ở xã Định An (Trà Cú). Con kênh chạy dọc theo ranh giới huyện Duyên Hải và Trà Cú phía bắc Quốc lộ 53, và đổ ra Biển Đông. Nguyên thuỷ, con Kênh Quan Chánh Bố được đào từ thế kỷ 19 [thời gian 1837 - 1838] để dẫn nước từ Sông Hậu vào rửa mặn vùng đồng lầy Láng Sắt, công trình đào kênh thời đó do Quan Chánh Bố Trần Trung Tiên đảm trách.
Sang thập niên đầu của thế kỷ 21, [năm 2009], Bộ Giao thông Vận tải [GTVT] dưới thời bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng, người Đà Nẵng [nhiệm kỳ 06.2006 - 08.2011] triển khai một dự án nạo vét con Kênh Quan Chánh Bố nhằm tạo một thuỷ lộ từ biển đi vào Sông Hậu tới giang cảng Cần Thơ thay cho luồng đi qua cửa Định An, viện lý do cửa Định An bị nhiều phù sa bồi đắp khiến các con tàu trọng tải lớn có nguy cơ mắc cạn khi đi vào Sông Hậu.[sic]
Hình 8: Dự án Luồng Kênh Quan Chánh Bố với mức đầu tư ban đầu lên tới 9,781 tỷ đồng, từ ngày đi vào giai đoạn vận hành thử nghiệm đang là nguồn cơn thống khổ của cư dân đang sống hai bên bờ con kênh. [nguồn: tài liệu của Bộ Giao Thông Vận Tải]
Với kế hoạch mở rộng và vét sâu theo suốt chiều dài 19.2 km con Kênh Quan Chánh Bố tính từ chỗ nối với Sông Hậu đến xã Long Khánh; đồng thời, khai mở thêm một khúc kênh mới có tên gọi là Kênh Tắt dài 8.2 km được nối phần cuối đoạn mở rộng con Kênh Quan Chánh Bố qua xã Đông Hải thông ra tới biển và thêm đoạn kênh biển dài 7 km. Nếu kể cả đoạn Sông Hậu dài 12.1 km Luồng Kênh Quan Chánh Bố có tổng chiều dài là 46.5 km. [Hình 8]
Dự án Luồng Kênh Quan Chánh Bố với mức đầu tư ban đầu lên tới 9,781 tỷ đồng, được khoe đây là "con kênh đào Panama của Việt Nam", một so sánh rất khiên cưỡng. Kênh Panama có tầm vóc thế giới và là một con kênh chiến lược cắt ngang eo đất Panama Trung Mỹ nối liền hai biển lớn là Đại Tây Dương với Thái Bình Dương, thay vì phải vòng qua Mũi Sừng / Cape Horn điểm cực nam của Nam Mỹ, với rút ngắn hơn nửa khoảng cách đường biển, như tàu bè đi từ New York chỉ phải vượt qua 9,500 km để tới San Francisco thay vì 22,500 km nếu không qua kênh đào Panama.
Cũng giống như các dự án trọng điểm khác nơi ĐBSCL, phải nói là dự án Luồng Kênh Quan Chánh Bố được hình thành khá vội vã, cả với những ý kiến bất đồng (4) nhưng vẫn cho khởi công từ cuối năm 2009. Như từ bao giờ, đa số các dự án chưa có đủ thời gian nghiên cứu để có được cơ sở khoa học, thảo luận và đánh giá một cách khách quan, và nhất là thiếu minh bạch; đã thế khi đi vào thực hiện dự án Luồng Kênh Quan Chánh Bố lại không có được hình thức đấu thầu công khai theo luật định, mà là chỉ định nhà thầu thuộc các nhóm lợi ích. Tiêu tốn ngân sách hàng nhiều ngàn tỷ đồng chỉ với mục tiêu đơn giản và cuối cùng là tìm được một đường tàu biển trọng tải lớn ra vào ĐBSCL mà không quan tâm gì tới tính bền vững về môi trường, đến hiệu quả kinh tế, và nhất là sự an toàn cho người dân. Nạn nhân không ai khác hơn vẫn những người "dân đen" được đưa ra làm thử nghiệm. Và, những cuộc thử nghiệm cứ nối tiếp nhau, dù hiệu quả thì chưa thấy rõ nhưng hậu quả thì hầu như ai cũng thấy.
Tưởng cũng nên có một ghi chú bên lề, bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng sau nhiệm kỳ 5 năm ở Bộ Giao Thông Vận Tải cho tới lúc nghỉ hưu vào tháng 8.2011 khi đó công trình con Kênh Quan Chánh Bố còn dở dang và cũng theo báo chí lề phải trong nước, để chuẩn bị trước về hưu, khi còn tại nhiệm chính ông Hồ Nghĩa Dũng cũng đã chỉ định một nhà đầu tư cho một Dự án lớn khác: Xây đường hầm Đèo Cả để rồi sau đó không ai khác hơn là chính ông tham gia vào Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần đầu tư Đèo Cả. Bước chuẩn bị này đã từng gây tai tiếng, bị chính báo chí trong nước gọi đây là "hành động lót ổ" đồng thời là "một tiền lệ xấu". Ông bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng còn được nhớ tới với thành tích đề xuất xây dựng đường sắt cao tốc Bắc Nam dài 1570 km với kinh phí 55 tỉ USD, may mà sau đó dự án đã bị Quốc hội khoá XII biểu quyết bác bỏ.
Công trình Kênh Quan Chánh Bố sau đó được tiếp tục qua thời Bộ trưởng kế nhiệm Đinh La Thăng, người Nam Định, [nhiệm kỳ 03.2011 - 08.2016] với một tiểu sử rất dày: trước khi về bộ Giao thông Vận tải, ông đã là Chủ tịch Hội đồng Dầu khí Quốc gia VN (2008-2011), Chủ tịch Hội đồng Quản trị Dầu khí Quốc gia VN (2005-2008), Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tổng Công ty Sông Đà (2001-2003); và nay 2018 thì đang bị dính vào vòng lao lý do "cố ý làm sai trái quy định nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng khi ông giữ chức Chủ tịch Hội đồng Dầu khí Quốc gia VN".
Và rồi sau 7 năm khởi công [2009 - 2016], công trình Luồng Kênh Quan Chánh Bố được hoàn thành vào đầu năm 2016; với thành tích là những con số: Kênh Quan Chánh Bố nay có thể tiếp nhận các tàu biển lớn 20.000 tấn giảm tải và 10.000 tấn đầy tải vào Sông Hậu. WIKIPEDIA
Và chỉ một năm đi vào hoạt động với không ít hệ luỵ, theo báo Đất Việt [ngày 10.04.2017], Bộ Giao Thông Vận Tải / GTVT lại tính thay thế Phà Kênh Tắt bằng một Đường hầm chui qua Kênh Tắt, khiến dư luận hết sức băn khoăn.
Hình 9: Kênh Tắt là đoạn kênh đào mới nối đoạn cuối con Kênh Quan Chánh Bố thông ra biển. Để nối hai bờ Kênh Tắt trên QL 53 dự tính ban đầu là Cầu Kênh Tắt; sau đó cầu được thay thế bằng Phà Kênh Tắt, chỉ mới một năm Phà Kênh Tắt đi vào hoạt động, Bộ GTVT lại tính thay thế bằng Đường Hầm Chui qua Kênh Tắt với dự tính tổn phí lên tới 10,319.2 tỷ đồng... khiến GS Nguyễn Ngọc Trân, người theo dõi dự án Luồng Kênh Quan Chánh Bố từ giai đoạn đầu tiên đã phải vô cùng ngạc nhiên vì chủ đầu tư thay đổi phương án như thay áo cho dù phải chi hàng ngàn tỷ đồng ngân sách nhà nước. (2) [photo by Ngô Thế Vinh]
GS Nguyễn Ngọc Trân, [người gốc người Miền Tây, sinh ra trên một cù lao giữa Sông Tiền, huyện Chợ Mới tỉnh An Giang, là thành viên lâu năm Hội đồng Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia, cơ quan tư vấn của Thủ tướng Chính phủ từ 1992 phải lên tiếng:
"Điều gây ngạc nhiên đến khó có thể tưởng tượng là thông báo trong Trang địa phương của vị Thứ trưởng, nguyên Cục Trưởng Cục Hàng hải, rằng Thủ tướng Chính phủ có chủ trương giao cho Bộ GTVT nghiên cứu làm hầm qua Kênh Tắt để tránh cho người dân không phải qua phà đồng thời đảm bảo an toàn cho luồng tàu biển. Để làm việc này, Trang địa phương cho thông tin sẽ cần thêm 50 ha đất, và trên 3,000 tỷ đồng. Dự kiến sẽ triển khai vào cuối năm nay.
Gây ngạc nhiên vì phương án đầu tiên nối hai bờ Kênh Tắt trên QL 53 là Cầu Kênh Tắt. Qua quá trình triển khai dự án, phương án cầu đã được thay thế bằng Phà Kênh Tắt. Phà này mới được đưa vào hoạt động từ ngày 20.01.2016, ngày thông luồng Kênh Tắt. Như vậy, chỉ sau một năm đi vào hoạt động, Bộ GTVT lại tính thay thế Phà Kênh Tắt bằng một Hầm Chui qua Kênh Tắt. Và thay đổi này không phải là duy nhất.
Khi được cho triển khai (công văn số 123/TTg-CN ngày 22.01.2007) tổng mức đầu tư của dự án là 3,148.5 tỷ đồng. Mười tháng sau, tổng mức đầu tư của dự án được Bộ GTVT duyệt tại Quyết định số 3744/QĐ-BGTVT ngày 30.11.2007 tăng từ 3,148.5 lên 10,319.2 tỷ đồng, nghĩa là gấp 3.28 lần. Bởi vì khối lượng nạo vét luồng từ 22 triệu m3 tăng lên 28.1 triệu m3; kè dọc tuyến luồng 35.94 km thay vì 27.57 km; giải phóng mặt bằng 1406.47 ha thay vì 300 ha; thay đổi mái dốc nạo vét do nền đất yếu; thay đổi đê chắn cát thành đê chắn sóng; kết hợp đê chắn sóng của dự án luồng với dự án cảng biển Trà Vinh…
Ngạc nhiên vì chủ đầu tư thay đổi phương án… giống như thay áo, cho dù phải chi hàng ngàn tỷ đồng ngân sách nhà nước cho những thay đổi đó. Cử tri, những người đóng thuế cho ngân sách, có quyền đặt câu hỏi về tính nghiêm túc của dự án! Khó có thể tưởng tượng vì chi ngân sách hàng ngàn tỷ đồng sao mà dễ dàng đến thế! Đó là chưa nói đến hiệu quả kinh tế, tác động lên môi trường tự nhiên và xã hội. Liệu lần này với phương án hầm chui rồi cũng sẽ làm như các lần trước?" [sic] hết trích dẫn (2)
Không lâu sau đó, theo VTV.VN [16.11.2017] cơ quan truyền hình nhà nước đã lại phải lên tiếng báo động (3):
Tàu biển hàng chục nghìn tấn lưu thông qua Kênh Quan Chánh Bố, tỉnh Trà Vinh gây sóng lớn đe dọa tính mạng, làm thiệt hại tài sản khiến người dân nơi đây vô cùng lo sợ. Tháng 1/2016, luồng tàu biển vào Sông Hậu chính thức được thông luồng, đáp ứng cho tàu biển có tải trọng 10,000 tấn chở đầy hàng và 20,000 tấn vơi hàng lưu thông. Luồng tàu vào Sông Hậu có đoạn đi qua Kênh Quan Chánh Bố của các huyện Trà Cú và Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh. Từ ngày thông luồng đến nay, hàng trăm hộ dân ở hai xã Long Vĩnh và Đôn Xuân sống ven Kênh Quan Chánh Bố luôn sống trong cảnh thấp thỏm, lo lắng. Nguyên nhân là do tàu biển đã nhiều lần gây sóng lớn, làm thiệt hại tài sản và đe dọa đến tính mạng người dân. Người dân cho biết, hiện tượng sóng tràn vào nhà xảy ra rất nhiều lần. Theo bà Đặng Thị Cúc (huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh), cháu ngoại của bà đã từng bị sóng lớn do tàu biển gây ra cuốn trôi xuống con lạch trước nhà, rất may cháu được phát hiện và cứu kịp thời. Sau tai nạn kinh hoàng đó, để bảo vệ các cháu, gia đình bà đã phải làm hàng rào lưới trước nhà. Vết sẹo trên chân bà Kim Thị Tiến vẫn chưa lành hẳn, hậu quả sau một lần bà bảo vệ chiếc ghe của gia đình tránh bị sóng đánh vỡ. Đến nay, bà Dương Thị Phượng vẫn chưa hết bị ám ảnh khi nhắc lại câu chuyện tàu biển gây sóng lớn đánh nát một chiếc xuồng và ghe cào. Ngoài ra, một lượng hải sản lớn đã bị thất thoát khiến gia đình bà bị thất thoát khoảng 100 triệu đồng. Người dân cho biết, các tàu này hoạt động không thường xuyên mà cách 1 - 2 ngày. Tuy nhiên, điều nguy hiểm là các tàu biển gây sóng cao từ 3-4 m nhưng ít khi bấm còi khi qua khu vực đông dân cư và có thể chạy vào bất cứ giờ nào trong ngày, kể cả ban đêm... [sic]
Rồi tới báo Đại Đoàn Kết [04.07.2017], cho biết có tình trạng sạt lở hai bên bờ con kênh, đòi hỏi thêm kinh phí ứng phó được đề xuất lên đến 1,600 tỷ đồng nữa. (1)
Nhưng theo nguồn tin từ công ty Hải Vận Ship, thì dù đang trong giai đoạn thử nghiệm [sic] nhưng đến nay đã có 14 chuyến tàu từ biển đi qua Kênh Tắt đến Kênh Quan Chánh Bố để vào Sông Hậu.
Sau khi chuyến tàu Đông Thiên Phú Diamond tải trọng hơn 4,000 tấn đi vào ngày 7/7, có nhiều tàu tải trọng lớn khác như tàu Tân Cảng Glory chở container tải trọng gần 9,000 tấn vào Sông Hậu một chuyến/ tuần. Cuối tháng 11, chuyến tàu Vinalines Unity tải trọng trên 20 nghìn tấn chở hàng nhẹ cũng hai lần vào Kênh Tắt an toàn để cập cảng trên Sông Hậu.
Ông Võ Minh Tiến, Giám đốc Cảng vụ Hàng hải Cần Thơ cho biết, do đang trong quá trình khai thác thử nghiệm [sic] nên đơn vị phải phối hợp với lực lượng biên phòng, chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức tuần tra, thanh thải luồng lạch để đảm bảo cho các chuyến tàu ra vào an toàn. Đến thời điểm này, dự án Luồng cho tàu biển trọng tải lớn vào Sông Hậu đã đáp ứng được các yêu cầu kỹ thuật, đảm bảo an toàn cho tàu thuyền tải trọng lớn ra vào. HẢI VẬN SHIP
Điều đang lưu ý là ông Giám đốc Cảng vụ Hàng hải Cần Thơ chỉ quan tâm tới bảo đảm an toàn cho tàu biển trọng tải lớn ra vào Sông Hậu, mà lại không đề cập gì tới an toàn và sinh mạng của chính những người dân ngày đêm sống lo âu thấp thỏm ven kênh.
Với những hệ lụy nổi cộm từ khi Luồng Kênh Quan Chánh Bố từ khi đi vào vận hành, cũng vẫn GS Nguyễn Ngọc Trân đã phải kiến nghị thẳng thắn đối với Dự án luồng Sông Hậu qua Kênh Tắt và Kênh Quan Chánh Bố cần được Quốc hội giám sát, đặc biệt là việc thực hiện giám sát những vấn đề liên quan đến Luồng Quan Chánh Bố. Bởi vì, các luồng tự nhiên như Định An thì ngày càng nông trong khi luồng qua Kênh Quan Chánh Bố còn phải nạo vét nhiều và chưa biết độ ổn định ra sao.
Còn TS Lê Kế Lâm mong muốn, Bộ Giao thông Vận Tải / GTVT trong quá trình thực hiện Dự án cần có cơ sở cho các nhà khoa học nghiên cứu, thảo luận và đánh giá một cách khách quan chính xác. Và, Bộ GTVT nên tổ chức phản biện đối với Dự án này, nhất là phản biện của các tổ chức tư vấn, của các hội. Ngay cả khi lựa chọn tổ chức tư vấn phản biện theo hình thức đấu thầu công khai theo luật định, chứ không thể chỉ định thầu. Mục tiêu cuối cùng là tìm được một luồng tàu biển ra vào ĐBSCL một cách kinh tế, an toàn, bền vững về môi trường, không phụ lòng mong mỏi của người dân.
[Tưởng cũng nên nói thêm, TS Lê Kế Lâm nguyên Thiếu tướng Hải quân tương đương Phó Đô đốc, hiện là chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật và Kinh tế Biển TP. HCM nhiệm kỳ 2014-2019, TS Lê Kế Lâm được nhiều người biết đến qua sự kiện Hội KHKT mà ông là Chủ tịch đã can đảm công khai lên tiếng phản đối mạnh mẽ Trung Quốc trong vụ giàn khoan Hải Dương 981].
Đại Đoàn Kết [04.07.2017], Lê Anh.
Hình 10: tàu 7,000 tấn lưu thông từ biển qua Kênh Quan Chánh Bố vào Sông Hậu. [nguồn: báo Đại Đoàn Kết 04.07.2017], nói về giá trị kinh tế của dự án Kênh Quan Chánh Bố cho tàu trong tải lớn từ Biển Đông đi vào Sông Hậu để tới giang cảng Cần Thơ, cho đến nay vẫn chưa có câu trả lời và vẫn đang gây rất nhiều tranh cãi. Hiệu quả kinh tế của Luồng Kênh Quan Chánh Bố chưa thấy đâu nhưng đã gây ra nhiều hậu quả tiêu cực.
NHỮNG DỰ ÁN SAI LẦM TỪ HỆ THỐNG
Từ sau 1975, như một chuỗi sai lầm từ hệ thống, nhà nước đã thiết lập vội vã nhiều dự án trọng điểm nhằm "cải tạo" ĐBSCL, đa phần là can thiệp thô bạo gây tác hại trên hệ sinh thái mong manh của cả một vùng châu thổ, do thiếu sót trong Đánh giá Chiến lược Tác động Môi trường ĐTM [SEA hay Strategic Environment Assessment], với những "nghiên cứu mệnh danh là khoa học" nhưng theo phong cách: làm nhanh ăn nhanh; rồi đem chính mạng sống và kế sinh nhai người dân ra thử nghiệm, khi mà người dân đã bị tước đoạt tự do và quyền tự vệ. Đây hẳn là điều không thể nào được chấp nhận trong một quốc gia có dân chủ.
Có thể nói đa số các quy trình SEA là nguỵ tạo do thiếu minh bạch và trách nhiệm khi mà:
1. Mâu thuẫn lợi ích. Báo cáo SEA do chính chủ đầu tư chọn nhóm tư vấn, trả chi phí cho họ và đương nhiên toán tư vấn phải viết báo cáo biện hộ tối đa cho dự án và che đậy tối đa các tác động xấu cho chủ đầu tư. Những cố vấn có lương tâm trách nhiệm sẽ từ chối không tham dự vào những hợp đồng có hại cho uy tín lâu dài của họ. Hệ quả là các báo cáo SEA cho các dự án Việt Nam sẽ không thể tin cậy để đưa tới quyết định.
2. Thiếu minh bạch khoa học. Báo cáo SEA không được công bố rộng rãi trên truyền thông báo chí, mà là đặc ân dành cho những viên chức trong bộ máy cầm quyền tham vấn với nhau và người dân muốn tìm hiểu thì phải mò mẫm trong bóng tối và khi có ý kiến phản đối thì họ và cả gia đình có thể bị hăm doạ và cả đàn áp tù đầy.
3. Hội đồng thẩm định báo cáo SEA không có sự tham sự của các chuyên gia khoa học độc lập và xã hội dân sự. Đôi khi các nhà khoa học ấy còn bị mạo danh là tác giả của bản báo cáo để che chắn cho chủ thầu, lừa cả nhà cầm quyền và không ai phải chịu một sự chế tài hay trừng phạt nào. Hệ thống SEA bị ô nhiễm ở cả hai phía chủ thầu và uỷ ban duyệt xét.
4. Những cơ quan quản lý phát triển cơ sở hạ tầng như VN Food, EVN, PVN, Vinacomin... là những tập đoàn chịu sự chi phối và khống chế bởi các nhóm lợi ích. Họ liên kết nhau đề ra những công trình quy mô để tạo cơ hội sinh lợi, một thứ văn hoá tham nhũng đã thành nề nếp cả nước đều biết mà vẫn phải im lặng chịu đựng.
5. Sau khi dự án đi vào vận hành, hệ thống quan trắc vi phạm ô nhiễm hoạt động không hiệu quả và không có báo cáo rộng rãi. Như một ví dụ, theo điều tra riêng của Hội Sinh Thái Việt / Việt Ecology Foundation, thì ngay cả thông tin chỉ số chất lượng không khí / Air Quality Index cũng bị chính cơ quan cầm quyền cố ý tự sửa đổi để né tránh trách nhiệm, tạo những thông tin sai lạc và đánh lạc hướng dư luận.
6. Một thể chế tạo ra và dung dưỡng các nhóm lợi ích như thế sẽ không có chỗ cho nhân tài tham gia nếu họ không chấp nhận từ bỏ ý thức trách nhiệm và tiếng nói của lương tri. Vẫn có những trí thức chân chính trong nước từ chối tham gia vào guồng máy nhưng khi cần họ vẫn can đảm lên tiếng phản biện cả với cái giá phải trả nhằm giảm thiểu những tác hại lâu dài trên nguồn tài nguyên đất nước của các thế hệ tương lai.
Nguyên lý bất di bất dịch là: Trước Hết là Không Gây Hại (Primum Non Nocere), vẫn cứ mãi là bài học vỡ lòng, là kim chỉ nam cho các bộ trưởng, vụ trưởng các ngành trước khi khởi công bất cứ một dự án nào trên ĐBSCL. Thế nhưng trong thực tế chưa có một chứng cớ nào cho thấy các vị ấy hành động theo nguyên lý căn bản trên.
Có thể liệt kê ngay những dự án chính đã và đang gây tác hại và tổn thương lâu dài cho ĐBSCL như:
_ Dự án đê bao chống lũ: [Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn], với những đê bao ngăn lũ chỉ để có thêm đất làm lúa cao sản 3 vụ, vắt kiệt đất đai, lại không có nguồn phù sa, nước tù đọng tích luỹ ô nhiễm đồng thời làm giảm lượng nước vào hai vùng trũng Đồng Tháp Mười và khu Tứ Giác Long Xuyên như nguồn dự trữ cho toàn ĐBSCL trong Mùa Khô.
_ Dự án cống đập chặn mặn: [Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn], ngăn chặn dòng chảy tự nhiên biến những con sông khoẻ mạnh thành ao hồ tù đọng, xoá đi một nền văn hoá nước lợ / brackish water và gây rối loạn dây chuyền trên toàn nhịp đập / Mekong Pulse của hệ sinh thái ĐBSCL.
_ Dự án 14 nhà máy nhiệt điện than: [Bộ Công Thương], biến ĐBSCL là bãi tiếp nhận các nhà máy nhiệt điện chạy than phế thải từ Trung Quốc với hậu quả tàn phá môi trường đất đai, nguồn nước và không khí với sức khoẻ của người dân không hề được quan tâm tới nếu không muốn nói là bị hy sinh.
_ Dự án Nhà Máy Giấy Lee & Man: [Bộ Tài Nguyên & Môi Trường] gây ô nhiễm nghiêm trọng vì nguồn nước thải với đủ loại hoá chất được chính Bộ TNMT cấp phép cho xả thải ra Sông Hậu đang giết chết dòng sông, rồi còn phải kể tới bụi khói độc hại, mùi hôi thối, tiếng ồn từ nhà máy ngày đêm bào mòn sức khoẻ của người dân.
_ Dự án Kênh Quan Chánh Bố: [Bộ Giao thông & Vận tải], với tốn kém hàng nhiều ngàn tỷ đồng chỉ để cho mấy tàu trọng tải lớn từ Biển đi vào Sông Hậu để tới giang cảng Cần Thơ gây bao khốn khổ cho người dân khi mà giá trị kinh tế của dự án kênh Quan Chánh Bố, cho đến nay vẫn chưa có câu trả lời và vẫn đang gây rất nhiều tranh cãi gay gắt.
Danh sách trên vẫn chưa đầy đủ. Trong thực tế còn nhiều dự án nhỏ cấp địa phương đã và đang được triển khai nhưng không có những nghiên cứu làm cơ sở và cũng chẳng có đánh giá tác hại môi trường từ các chuyên gia độc lập.
Ấy vậy mà cho đến nay vẫn có những người trong giới cầm quyền và giới khoa học thuộc quản lý của nhà cầm quyền cho rằng họ đã thành công trong việc nâng cao sản lượng nông nghiệp qua các công trình thuỷ lợi và "ém phèn" được xem là "thành công ngoạn mục". Thật ngạc nhiên, một thành tựu lớn như vậy mà không hề có bất cứ một công bố khoa học nào trên các diễn đàn khoa học quốc tế! Tuy nhiên, đối với những người sống và làm việc ở ĐBSCL thì những thành tựu đó chỉ là trên giấy. Những "ngôi sao" khoa học hình như xuất hiện nhiều trên hệ thống truyền thông của Nhà nước hơn là trên diễn đàn khoa học nghiêm chỉnh.
GS Nguyễn Văn Tuấn, một nhà khoa học có nhiều trải nghiệm ở trong nước và qua nhiều năm quan sát miền quê ĐBSCL cho rằng: "Sự thật là một số không nhỏ trong giới khoa học Việt Nam làm nghiên cứu không theo chuẩn mực quốc tế, kết quả không được công bố, nên chẳng ai biết thực hư ra sao. Báo chí trong nước và ngay cả Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cũng thừa nhận rằng nhiều 'công trình' của họ thường nằm trong hộc tủ, chứ ít khi nào được công bố. Ngay cả khi được công bố thì dấu hỏi lớn vẫn lơ lửng trên những số liệu họ báo cáo."
Cũng GS Nguyễn Văn Tuấn, nhận định: "[…] còn quá sớm để quy những công trạng – nếu có – cho giới khoa học. Tôi quan sát ở miền quê tôi thì thấy sự thật là những thành tựu về tăng năng suất trồng trọt và lúa là do người nông dân xoay xở. Nông dân tự thử nghiệm cho đến khi đạt được kết quả tốt (kiểu trial-and-error). Họ có thể không biết những nguyên tắc thí nghiệm hay ngẫu nhiên hoá, họ có thể không rành tính toán như các kỹ sư & tiến sĩ, nhưng qua trial-and-error, họ có thể lai giống và tạo giống mới, chế tạo máy gặt lúa, máy cấy lúa, máy hút lục bình, v.v. Giới khoa học chẳng giúp gì cho họ trong các sáng kiến đó. Người nông dân thiếu chữ để nói đó là công trạng của họ, và thay vào đó có những người mang mác 'tiến sĩ' giành công trạng cho mình. Ai cũng biết tác nhân làm nghèo làm khổ nông dân miền Tây là cái tập đoàn lương thực có tổng hành dinh nằm ngoài … Hà Nội."
Ở Việt Nam, người ta có câu khuyên các nhà quản lý và khoa học quốc doanh: đừng làm gì hết, ngồi yên đó để dân nuôi, vì họ làm là hư hỏng.
Trong thực tế miền nào (Nam, Trung, Bắc đều) có những hiền tài với cả nhân cách, họ như những cánh sen giữa bùn lầy và nhà cầm quyền đã không có một chính sách chiêu hiền đãi sĩ khiến nguồn chất xám ấy không được trọng dụng; để rồi những tài năng ấy hoặc bị mai một hoặc họ phải chọn con đường bỏ đất nước ra đi.
Và cũng không phải là quá khắt khe khi dân gian nhắc tới khái niệm "giới khoa học quốc doanh" theo cái nghĩa xấu nhất: đó là một tập đoàn đội lốt khoa bảng bị mua chuộc, chèn ép những người có thực tài, họ cấu kết với nhau, mai phục trong các bộ các ngành ở Việt Nam và nghiễm nghiên trở thành công cụ, tệ hơn nữa họ trở thành một dàn kèn dư luận viên bênh vực vô điều kiện cả những sai trái cho một guồng máy chuyên chính chỉ biết vơ vét và chia chác quyền lợi. Và nạn nhân không ai khác hơn chính là đám dân đen câm nín và tiếng kêu than của họ nếu có cũng không được lắng nghe.
THAY LỜI KẾT: CON ĐƯỜNG VÒNG 43 NĂM
Bây giờ, chúng tôi đang đứng ở mút cuối con Sông Hậu, nhìn từng đợt sóng vỗ vẫn còn màu nâu nhạt của phù sa nơi cửa sông trải rộng để chan hoà vào biển cả; bao nhiêu cảm xúc tràn về, như một flashback, chợt nhớ lại hơn một lần qua Long Xuyên, nơi có tượng đài Bông Lúa Con Gái của Mai Chửng, [Hình 11] một cố tri và cũng là một tên tuổi lớn trong lãnh vực điêu khắc của Miền Nam.
Sau 1975, cùng với chiến dịch đốt sách, Tượng đài Bông Lúa ấy cũng đã bị phá sập, quả không phải là một "điềm lành" cho tương lai nền Văn Minh Lúa Gạo và cả hậu vận của toàn vùng Sông Nước Cửu Long.
Hình 11a: Tượng đài Bông Lúa Con Gái 1970 bằng đồng lá, một tác phẩm nghệ thuật lớn của điêu khắc gia Mai Chửng Hội Hoạ Sĩ Trẻ VN, [nguồn: tư liệu Hội Hoạ Sĩ Trẻ 1966-1975].
Hình 11b: trái, điêu khắc gia Mai Chửng đứng bên công trình tượng đài Bông Lúa thực hiện bằng đồng lá, cao hơn 16 m đang xây cất tại tỉnh Long Xuyên ĐBSCL; toàn cảnh pho tượng Bông Lúa tại Công viên Trưng Vương tỉnh Long Xuyên 1970; nhưng chỉ 5 năm sau, sau 30 tháng 4, 1975 tượng đài Bông Lúa ấy đã bị phá sập, quả không phải là một "điềm lành". [nguồn: sưu tập Dương Văn Chung, Thatsonchaudoc.com]
Người dân Việt Nam, và hơn 17 triệu cư dân ĐBSCL nói riêng đang thầm mơ ước gì? Mơ được trở lại với một nền giáo dục nhân bản đã có từ 43 năm trước. Mơ được sống trở lại với một Miền Tây trù phú với gạo trắng nước trong, cây trái trĩu cành và tôm cá đầy đồng. Thời hoàng kim ấy đã qua rồi, sau 43 năm "cải tạo", một ĐBSCL với nguồn tài nguyên thiên nhiên không những đã nghèo đi, người dân còn phải chứng kiến những dòng sông đang chết, phẩm chất cuộc sống / quality of life của họ sa sút, họ phải sống ngày đêm trong nỗi bất an với đất, nước, không khí ngày càng thêm ô nhiễm. Và cũng dễ hiểu tại sao đã có ngót 2 triệu cư dân ĐBSCL bỏ làng xóm ra đi. Cuộc tỵ nạn môi sinh ấy không có dấu hiệu suy giảm.
Và cũng đã hơn một lần, trong các bài viết, người viết đã nêu rõ quan điểm: "môi sinh và dân chủ phải là một bộ đôi không thể tách rời".
NGÔ THẾ VINH
ĐBSCL 12.2017 California 04.2018
Tham Khảo:
1/ Luồng Quan Chánh Bố trước nguy cơ sạt lở. Việc nạo vét luồng Quan Chánh Bố được dự báo sẽ tiêu tốn chi phí lớn trong nhiều năm. Báo Đại Đoàn Kết 04.07.2017 http://daidoanket.vn/xa-hoi/luong-quan-chanh-bo-truoc-nguy-co-sat-lo-tintuc371653
2/ Để Không Phải Tiếp Tục Theo Lao. GS Nguyễn Ngọc Trân. Báo Đất Việt, Thứ Hai 10.04.2017 http://baodatviet.vn/dien-dan-tri-thuc/gs-nguyen-ngoc-tran-de-khong-phai-tiep-tuc-theo-lao-3332924/
3/ Người dân Trà Vinh sống thấp thỏm cạnh luồng tàu biển. Diệp Phong-Phú Cường VTV9, 16.11.2017 http://vtv.vn/xa-hoi/nguoi-dan-tra-vinh-song-thap-thom-canh-luong-tau-bien-20171116100021216.htm
4/ Giới Trí Thức và Quan Chức bàn về Luồng Tàu Biển vào ĐBSCL. Kinh Tế Biển VN, 29.01.2012 http://kinhtebien.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=464:gii-tri-thc-va-quan-chc-ban-v-lung-tau-bin-vao-bscl-&catid=87:cng-min-nam&Itemid=2
5/ Cống Đập Chặn Mặn Gây Rối Loạn Hệ Sinh Thái và Những Cái Giá phải Trả. Ngô Thế Vinh. Viet Ecology Foundation. 12.2017 http://vietecology.org/Article/Article/289
6/ Cửu Long Cạn Dòng Biển Đông Dậy Sóng. Ngô Thế Vinh, Nxb Văn Nghệ 2000. Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch. Ngô Thế Vinh, Nxb Văn Nghệ 2006.

markdown:
Gửi Nhóm Bạn Cửu Long
Để tưởng nhớ Mai Chửng
điêu khắc gia tượng đài Bông Lúa 1970
NGÔ THẾ VINH
Primum Non Nocere / Trước hết không gây hại.
*Hình 1: * *tới Cửa Trần Đề mút cuối con Sông Hậu, từ trái: Ngô Thế Vinh trên bãi biển Trần Đề; giữa & phải: ĐBSCL với bờ biển ngày đêm bị sạt lở và sói mòn. [photo by Phạm Phan Long & Ngô Thế Vinh] *
TỚI CỬA TRẦN ĐỀ MÚT CUỐI SÔNG HẬU
Từ con Kênh Vĩnh Tế biên giới Việt Miên tới Cửa Trần Đề, có thể nói chúng tôi đã đi gần suốt chiều dài con Sông Hậu.
Nguy cơ rối loạn dòng chảy hạ lưu là có thật và có thể nhìn tử thượng nguồn. Nhìn về Phương Bắc, từ hơn hai thập niên qua, người viết không ngừng báo động về những mối nguy cơ tích luỹ không thể đảo ngược từ phía thượng nguồn do nạn phá trắng những khu rừng mưa nhiệt đới (rainforest), rồi những khu rừng lũ (flooded forest) quanh Biển Hồ, tới kế hoạch phá đá phá các ghềnh thác (Mekong rapids blasting project) khai thông mở rộng dòng sông Mekong để cho tàu bè của Trung Quốc vận chuyển hàng hoá tràn xuống các quốc gia hạ lưu, cùng với ảnh hưởng lâu dài là những con đập bậc thềm khổng lồ Vân Nam, tiếp đến là chuỗi 12 dự án đập dòng chính hạ lưu ở Lào và Cam Bốt với hậu quả gây rối loạn dòng chảy, mất nguồn cát nguồn phù sa nơi các hồ chứa, với thời gian có thể đưa tới một tiến trình đảo ngược, một Đồng Bằng Sông Cửu Long / ĐBSCL còn non trẻ có thể từ từ tan rã.
*Hình 2: * *16 năm trước thời điểm tháng 9.2002, tác giả đứng bên chân con đập Mạn Loan / Manwan 1,500 MW, con đập lịch sử, con đập dòng chính / mainstream dam đầu tiên trên thượng nguồn Sông Lancang-Mekong Vân Nam, Trung Quốc. [tư liệu Ngô Thế Vinh] *
Trung Quốc đang khống chế không chỉ Biển Đông mà còn trên toàn Lưu Vực Sông Mekong, Việt Nam là một quốc gia cuối nguồn, giới cầm quyền VN thì lệ thuộc về chính trị vào Trung Quốc và do đó hoàn toàn bị động. Cho dù Việt Nam thỉnh thoảng có lên tiếng phản đối yếu ớt nhưng thực tế không có chiến lược gì cụ thể và hầu như không làm được gì để bảo vệ sự sống còn của hơn 17 triệu cư dân ĐBSCL và cũng là vựa lúa của cả nước. Đó là một sự thật.
Quá trình tự huỷ xảy ra ngay tại ĐBSCL. Lòng sông không ngừng bị nạo vét để lấy cát. Diện tích rừng tràm rừng đước tiếp tục bị phá và thu hẹp. Khai thác vô hạn các tầng nước ngầm. Thêm vào đó là những dự án trọng điểm của nhà nước được cổ xuý là để
*"cải tạo"* ĐBSCL từ sau 1975, nhưng đã gây tác hại nhiều hơn. Đó là những huỷ hoại mang tính tích luỹ.
Hậu quả nhãn tiền là bờ sông, bờ biển không ngừng bị sạt lở, đất lún nhanh hơn biển dâng, nạn nhiễm mặn trầm trọng hơn và rõ ràng là nguồn tài nguyên thiên nhiên của cả một vùng đất mới vốn được ưu đãi thì nay cứ nghèo dần đi. Kết luận dễ dàng nhất để rũ bỏ mọi trách nhiệm là đổ lỗi cho
*Mẹ Thiên nhiên*, cho *Biến đổi Khí hậu *nhưng không thể không kể tới một chuỗi hậu quả tích luỹ của những yếu tố nhân tai, do chính con người gây ra với sự thụ động của giới cầm quyền.
*Hình 3: * *600 km bờ sông các tỉnh Miền Tây đang bị sạt lở; hình trái, Sông Hậu tỉnh An Giang với nhiều khúc bờ sông bị sạt lở do nhiều yếu tố nhân tai: mất lượng phù sa do hồ chứa nơi những con đập thuỷ điện thượng nguồn, nạn phá rừng, nạo vét lòng sông khắp nơi để khai thác cát. [photo by AX, VN Express 15.05.2017]; hình phải, bờ Sông Hậu sạt lở nơi huyện Hồng Ngự tỉnh Đồng Tháp. [photo by PanNature VN 2009] *
*Hình 4: * *Dọc bờ biển ĐBSCL cũng ngày đêm âm thầm bị xói mòn / beach erosion; so với sạt lở ven sông, tình trạng sạt lở ven biển trầm trọng hơn nhiều. Một dãy nhà bị đổ sụp xuống sông được báo chí và dân chúng quan tâm nhiều hơn nhưng sạt lở ven biển là một cái chết chậm và rất âm thầm; hình trái, là cây bần bật gốc bị cuốn trôi rạt nơi Cửa sông Trần Đề. [photo by Ngô Thế Vinh 2017]; hình phải, sạt lở rừng ven biển gây mất đất đai tại huyện Phú Tân tỉnh Kiên Giang. [photo by PanNature VN 2012]*
QUA CÙ LAO DUNG
Gần tới Biển Đông, gặp Cù Lao Dung, Sông Hậu chia làm hai nhánh: hữu ngạn chảy ra cửa Trần Đề (trước đây còn có tên gọi là Trấn Di) thuộc tỉnh Sóc Trăng; tả ngạn chảy ra cửa Định An thuộc tỉnh Trà Vinh. Ở giữa hai cửa Trần Đề và Định An là cửa Ba Thắc rất nhỏ đã bị phù sa vùi lấp từ trăm năm trước. Cửu Long chín cửa: 9, thực tế chỉ có Bát Long: 8, nay thêm cửa Ba Lai của Sông Tiền bị bộ
*Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn* xây cống đập chặn mặn bít kín, chỉ còn là Thất Long: 7. [Hình 5a]
*Hình 5a* *: Cửu Long Chín Cửa Hai Dòng, nay chỉ còn Bảy Cửa: Sông Hậu ba cửa nay còn hai: (1) cửa Trần Đề, (2) cửa Định An, (cửa Ba Thắc / Bassac đã bị lấp). Sông Tiền sáu cửa nay còn năm: (3) cửa Cung Hầu, (4) cửa Cổ Chiên, (5) cửa Hàm Luông, (cửa Ba Lai đã bị đắp đập làm cống chặn mặn từ năm 2000), (6) cửa Đại, (7) cửa Tiểu. [nguồn: bản đồ Dragon/ CTU; với ghi chú của Ngô Thế Vinh, CLCD BĐDS p.360]*
*Hình 5b:* * Cù lao Dung chia Sông Hậu ra làm hai nhánh: nhánh hữu ngạn chảy ra cửa Trần Đề, nhánh tả ngạn chảy ra cửa Định An. [nguồn: Wikipedia, thêm ghi chú của người viết]. *
Cù Lao Dung là một trong những cù lao lớn trên Sông Hậu, nằm giữa 2 tỉnh
[Sóc Trăng](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B3c_Tr%C4%83ng) và Trà Vinh. [Sóc Trăng](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B3c_Tr%C4%83ng), diện tích 24.944 hecta với dân số khoảng 63,000 người [62,931 người theo thống kê 2009]. Phía Đông và Bắc giáp tỉnh Trà Vinh; phía Tây giáp huyện Long Phú tỉnh [Sóc Trăng](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C3%B3c_Tr%C4%83ng); phía Nam giáp Biển Đông. [Hình 5b]
Nếu từ bản đồ Google bung ra, chúng ta sẽ thấy có rất nhiều cù lao lớn nhỏ trên hai con Sông Tiền và Sông Hậu. Nói chung, đất cù lao là do phù sa bồi đắp nên phì nhiêu, rất thích hợp cho các loại cây trái. Cư dân sống trên đất cù lao, qua nhiều thế hệ, được thiên nhiên ưu đãi phải nói sung túc nếu không muốn nói là giàu có.
Do là một cù lao rất lớn và trải dài trên Sông Hậu, nửa cuối Cù lao Dung tiếp cận với Biển Đông nên được hưởng cả hai chế độ thuỷ văn và thuỷ sản nước mặn và nước ngọt theo mùa.
*Hình 6* *: tới cuối năm 2017, vẫn còn một nền văn-hoá-phà, hoạt động rất hiệu quả trên nhiều vùng sông nước Cửu Long; các chuyến phà Đại Ngãi trên nhánh Sông Hậu qua lại Cù lao Dung. [photo by Ngô Thế Vinh] * *Hình 7* *: trái, túi trữ nước ngọt lấy từ giếng bơm; 100% nước tưới ruộng hành, kể cả nước dùng cho tiện dụng gia cư đều lấy từ các giếng bơm từ các tầng nước ngầm, là nguyên nhân khiến nền đất ĐBSCL lún nhanh hơn mực nước biển dâng. [photo by Phạm Phan Long]; phải, cảnh vẫn thường thấy ngày đêm là những chuyến xà lan chở đầy cát được nạo vét từ hai con Sông Tiền và Sông Hậu, cũng là một trong những nguyên nhân gây sạt lở trầm trọng ven sông. [photo by Ngô Thế Vinh]*
QUA KÊNH QUAN CHÁNH BỐ
Kênh Quan Chánh Bố nguyên là một kênh đào thuộc huyện Duyên Hải tỉnh Trà Vinh. Một đầu kênh nối với Sông Hậu ở xã Định An (Trà Cú). Con kênh chạy dọc theo ranh giới huyện Duyên Hải và Trà Cú phía bắc Quốc lộ 53, và đổ ra Biển Đông. Nguyên thuỷ, con Kênh Quan Chánh Bố được đào từ thế kỷ 19 [thời gian 1837 - 1838] để dẫn nước từ Sông Hậu vào rửa mặn vùng đồng lầy Láng Sắt, công trình đào kênh thời đó do Quan Chánh Bố Trần Trung Tiên đảm trách.
Sang thập niên đầu của thế kỷ 21, [năm 2009], Bộ Giao thông Vận tải [GTVT] dưới thời bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng, người Đà Nẵng [nhiệm kỳ 06.2006 - 08.2011] triển khai một dự án nạo vét con Kênh Quan Chánh Bố nhằm tạo một thuỷ lộ từ biển đi vào Sông Hậu tới giang cảng Cần Thơ thay cho luồng đi qua cửa Định An, viện lý do
[cửa Định An](https://vi.wikipedia.org/wiki/C%E1%BB%ADa_%C4%90%E1%BB%8Bnh_An) bị nhiều phù sa bồi đắp khiến các con tàu trọng tải lớn có nguy cơ mắc cạn khi đi vào Sông Hậu.[sic] *Hình 8: * *Dự án Luồng Kênh Quan Chánh Bố với mức đầu tư ban đầu lên tới 9,781 tỷ đồng, từ ngày đi vào giai đoạn vận hành thử nghiệm đang là nguồn cơn thống khổ của cư dân đang sống hai bên bờ con kênh. [nguồn: tài liệu của Bộ Giao Thông Vận Tải]*
Với kế hoạch mở rộng và vét sâu theo suốt chiều dài 19.2 km con Kênh Quan Chánh Bố tính từ chỗ nối với Sông Hậu đến xã Long Khánh; đồng thời, khai mở thêm một khúc kênh mới có tên gọi là Kênh Tắt dài 8.2 km được nối phần cuối đoạn mở rộng con Kênh Quan Chánh Bố qua xã Đông Hải thông ra tới biển và thêm đoạn kênh biển dài 7 km. Nếu kể cả đoạn Sông Hậu dài 12.1 km Luồng Kênh Quan Chánh Bố có tổng chiều dài là 46.5 km. [Hình 8]
Dự án Luồng Kênh Quan Chánh Bố với mức đầu tư ban đầu lên tới 9,781 tỷ đồng, được khoe đây là
**"con kênh đào Panama của Việt Nam"**,
Cũng giống như các dự án trọng điểm khác nơi ĐBSCL, phải nói là dự án Luồng Kênh Quan Chánh Bố được hình thành khá vội vã, cả với những ý kiến bất đồng (4) nhưng vẫn cho khởi công từ cuối năm 2009. Như từ bao giờ, đa số các dự án chưa có đủ thời gian nghiên cứu để có được cơ sở khoa học, thảo luận và đánh giá một cách khách quan,
**và nhất là thiếu minh bạch**; đã thế khi đi vào thực hiện dự án Luồng Kênh Quan Chánh Bố lại không có được hình thức đấu thầu công khai theo luật định, mà là chỉ định nhà thầu thuộc các nhóm lợi ích. Tiêu tốn ngân sách hàng nhiều ngàn tỷ đồng chỉ với mục tiêu đơn giản và cuối cùng là tìm được một đường tàu biển trọng tải lớn ra vào ĐBSCL mà không quan tâm gì tới **tính bền vững về môi trường**, đến hiệu quả kinh tế, và nhất là **sự an toàn cho người dân**. Nạn nhân không ai khác hơn vẫn những người "dân đen" được đưa ra làm thử nghiệm. Và, **những cuộc thử nghiệm cứ nối tiếp nhau, dù hiệu quả thì chưa thấy rõ nhưng hậu quả thì hầu như ai cũng thấy.**
*Tưởng cũng nên có một ghi chú bên lề, bộ trưởng * *Hồ Nghĩa Dũng sau nhiệm kỳ 5 năm ở Bộ Giao Thông Vận Tải cho tới lúc nghỉ hưu vào tháng 8.2011 khi đó công trình con Kênh Quan Chánh Bố còn dở dang và cũng theo báo chí lề phải trong nước, để chuẩn bị trước về hưu, khi còn tại nhiệm chính ông Hồ Nghĩa Dũng cũng đã chỉ định một nhà đầu tư cho một Dự án lớn khác: Xây đường hầm Đèo Cả để rồi sau đó không ai khác hơn là chính ông tham gia vào Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần đầu tư Đèo Cả. Bước chuẩn bị này đã từng gây tai tiếng, bị chính báo chí trong nước gọi đây là "hành động lót ổ" đồng thời là "một tiền lệ xấu". Ông b*
Công trình Kênh Quan Chánh Bố sau đó được tiếp tục qua thời Bộ trưởng kế nhiệm Đinh La Thăng, người Nam Định, [nhiệm kỳ 03.2011 - 08.2016] với một tiểu sử rất dày: trước khi về bộ Giao thông Vận tải, ông đã là Chủ tịch Hội đồng Dầu khí Quốc gia VN (2008-2011), Chủ tịch Hội đồng Quản trị Dầu khí Quốc gia VN (2005-2008), Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tổng Công ty Sông Đà (2001-2003); và nay 2018 thì đang bị dính vào vòng lao lý do "cố ý làm sai trái quy định nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng khi ông giữ chức Chủ tịch Hội đồng Dầu khí Quốc gia VN".
Và rồi sau 7 năm khởi công [2009 - 2016], công trình Luồng Kênh Quan Chánh Bố được hoàn thành vào đầu năm 2016; với thành tích là những con số: Kênh Quan Chánh Bố nay có thể tiếp nhận các tàu biển lớn 20.000 tấn giảm tải và 10.000 tấn đầy tải vào Sông Hậu. WIKIPEDIA
Và chỉ một năm đi vào hoạt động với không ít hệ luỵ, theo báo Đất Việt [ngày 10.04.2017], Bộ Giao Thông Vận Tải / GTVT lại tính thay thế
*Phà Kênh Tắt* **Đường hầm chui qua Kênh Tắt**
*Hình 9:* * Kênh Tắt là đoạn kênh đào mới nối đoạn cuối con Kênh Quan Chánh Bố thông ra biển. Để nối hai bờ Kênh Tắt trên QL 53 dự tính ban đầu là Cầu Kênh Tắt; sau đó cầu được thay thế bằng Phà Kênh Tắt, chỉ mới một năm Phà Kênh Tắt đi vào hoạt động, Bộ GTVT lại tính thay thế bằng Đường Hầm Chui qua Kênh Tắt với dự tính tổn phí lên tới 10,319.2 tỷ đồng... khiến GS Nguyễn Ngọc Trân, người theo dõi dự án Luồng Kênh Quan Chánh Bố từ giai đoạn đầu tiên đã phải vô cùng ngạc nhiên vì chủ đầu tư thay đổi phương án như thay áo cho dù phải chi hàng ngàn tỷ đồng ngân sách nhà nước. (2) [photo by Ngô Thế Vinh] *
GS Nguyễn Ngọc Trân, [người gốc người Miền Tây, sinh ra trên một cù lao giữa Sông Tiền, huyện Chợ Mới tỉnh An Giang, là thành viên lâu năm Hội đồng Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia, cơ quan tư vấn của Thủ tướng Chính phủ từ 1992 phải lên tiếng:
*"Điều gây ngạc nhiên đến khó có thể tưởng tượng là thông báo trong Trang địa phương của vị Thứ trưởng, nguyên Cục Trưởng Cục Hàng hải, rằng Thủ tướng Chính phủ có chủ trương giao cho Bộ GTVT nghiên cứu làm hầm qua Kênh Tắt để tránh cho người dân không phải qua phà đồng thời đảm bảo an toàn cho luồng tàu biển. Để làm việc này, Trang địa phương cho thông tin sẽ cần thêm 50 ha đất, và trên 3,000 tỷ đồng. Dự kiến sẽ triển khai vào cuối năm nay.* *Gây ngạc nhiên vì phương án đầu tiên nối hai bờ Kênh Tắt trên QL 53 là Cầu Kênh Tắt. Qua quá trình triển khai dự án, phương án cầu đã được thay thế bằng Phà Kênh Tắt. Phà này mới được đưa vào hoạt động từ ngày 20.01.2016, ngày thông luồng Kênh Tắt. Như vậy, chỉ sau một năm đi vào hoạt động, Bộ GTVT lại tính thay thế Phà Kênh Tắt bằng một Hầm Chui qua Kênh Tắt. Và thay đổi này không phải là duy nhất.* *Khi được cho triển khai (công văn số 123/TTg-CN ngày 22.01.2007) tổng mức đầu tư của dự án là 3,148.5 tỷ đồng. Mười tháng sau, tổng mức đầu tư của dự án được Bộ GTVT duyệt tại Quyết định số 3744/QĐ-BGTVT ngày 30.11.2007 tăng từ 3,148.5 lên 10,319.2 tỷ đồng, nghĩa là gấp 3.28 lần. Bởi vì khối lượng nạo vét luồng từ 22 triệu m3 tăng lên 28.1 triệu m3; kè dọc tuyến luồng 35.94 km thay vì 27.57 km; giải phóng mặt bằng 1406.47 ha thay vì 300 ha; thay đổi mái dốc nạo vét do nền đất yếu; thay đổi đê chắn cát thành đê chắn sóng; kết hợp đê chắn sóng của dự án luồng với dự án cảng biển Trà Vinh…* *Ngạc nhiên vì chủ đầu tư thay đổi phương án… giống như thay áo, cho dù phải chi hàng ngàn tỷ đồng ngân sách nhà nước cho những thay đổi đó* *. Cử tri, những người đóng thuế cho ngân sách, có quyền đặt câu hỏi về tính nghiêm túc của dự án! Khó có thể tưởng tượng vì chi ngân sách hàng ngàn tỷ đồng sao mà dễ dàng đến thế! Đó là chưa nói đến hiệu quả kinh tế, tác động lên môi trường tự nhiên và xã hội. Liệu lần này với phương án hầm chui rồi cũng sẽ làm như các lần trước?" [sic] *hết trích dẫn (2)
Không lâu sau đó, theo VTV.VN [16.11.2017] cơ quan truyền hình nhà nước đã lại phải lên tiếng báo động (3):
*Tàu biển hàng chục nghìn tấn lưu thông qua Kênh Quan Chánh Bố, tỉnh Trà Vinh gây sóng lớn đe dọa tính mạng, làm thiệt hại tài sản khiến người dân nơi đây vô cùng lo sợ. *
Rồi tới báo Đại Đoàn Kết [04.07.2017], cho biết có tình trạng sạt lở hai bên bờ con kênh,
**đòi hỏi thêm kinh phí ứng phó được đề xuất lên đến 1,600 tỷ đồng nữa. **(1)
|
|*Nhưng theo nguồn tin từ công ty Hải Vận Ship, thì dù đang trong giai đoạn thử nghiệm [sic] nhưng đến nay đã có 14 chuyến tàu từ biển đi qua Kênh Tắt đến Kênh Quan Chánh Bố để vào Sông Hậu.* *Sau khi chuyến tàu Đông Thiên Phú Diamond tải trọng hơn 4,000 tấn đi vào ngày 7/7, có nhiều tàu tải trọng lớn khác như tàu Tân Cảng Glory chở container tải trọng gần 9,000 tấn vào Sông Hậu một chuyến/ tuần. Cuối tháng 11, chuyến tàu Vinalines Unity tải trọng trên 20 nghìn tấn chở hàng nhẹ cũng hai lần vào Kênh Tắt an toàn để cập cảng trên Sông Hậu.* *Ông Võ Minh Tiến, Giám đốc Cảng vụ Hàng hải Cần Thơ cho biết, do đang trong quá trình khai thác thử nghiệm [sic] nên đơn vị phải phối hợp với lực lượng biên phòng, chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức tuần tra, thanh thải luồng lạch để đảm bảo cho các chuyến tàu ra vào an toàn. Đến thời điểm này, dự án Luồng cho *
Điều đang lưu ý là ông Giám đốc Cảng vụ Hàng hải Cần Thơ
**chỉ quan tâm tới bảo đảm an toàn cho tàu biển trọng tải lớn ra vào Sông Hậu, mà lại không đề cập gì tới an toàn và sinh mạng của chính những người dân ngày đêm sống lo âu thấp thỏm ven kênh**.
*Với những hệ lụy nổi cộm từ khi Luồng Kênh Quan Chánh Bố từ khi đi vào vận hành, cũng vẫn GS Nguyễn Ngọc Trân đã phải kiến nghị thẳng thắn đối với Dự án luồng Sông Hậu qua Kênh Tắt và Kênh Quan Chánh Bố cần được Quốc hội giám sát, đặc biệt là việc thực hiện giám sát những vấn đề liên quan đến Luồng Quan Chánh Bố. Bởi vì, các luồng tự nhiên như Định An thì ngày càng nông trong khi luồng qua Kênh Quan Chánh Bố còn phải nạo vét nhiều và chưa biết độ ổn định ra sao. * *Còn TS Lê Kế Lâm mong muốn, Bộ Giao thông Vận Tải / GTVT trong quá trình thực hiện Dự án cần có cơ sở cho các nhà khoa học nghiên cứu, thảo luận và đánh giá một cách khách quan chính xác. Và, Bộ GTVT nên tổ chức phản biện đối với Dự án này, nhất là phản biện của các tổ chức tư vấn, của các hội. Ngay cả khi lựa chọn tổ chức tư vấn phản biện theo hình thức đấu thầu công khai theo luật định, chứ không thể chỉ định thầu. Mục tiêu cuối cùng là tìm được một luồng tàu biển ra vào ĐBSCL một cách kinh tế, an toàn, bền vững về môi trường, không phụ lòng mong mỏi của người dân. * *[Tưởng cũng nên nói thêm, TS Lê Kế Lâm nguyên Thiếu tướng Hải quân tương đương Phó Đô đốc, hiện là chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật và Kinh tế Biển TP. HCM nhiệm kỳ 2014-2019, TS Lê Kế Lâm được nhiều người biết đến qua sự kiện Hội KHKT mà ông là Chủ tịch đã can đảm công khai lên tiếng phản đối mạnh mẽ Trung Quốc trong vụ giàn khoan Hải Dương 981]. *
Đại Đoàn Kết [04.07.2017], Lê Anh.
*Hình 10: * *tàu 7,000 tấn lưu thông từ biển qua Kênh Quan Chánh Bố vào Sông Hậu. [nguồn: báo Đại Đoàn Kết 04.07.2017], * *nói về giá trị kinh tế của dự án Kênh Quan Chánh Bố cho tàu trong tải lớn từ Biển Đông đi vào Sông Hậu để tới giang cảng Cần Thơ, cho đến nay vẫn chưa có câu trả lời và vẫn đang gây rất nhiều tranh cãi. Hiệu quả kinh tế của Luồng Kênh Quan Chánh Bố chưa thấy đâu nhưng đã gây ra nhiều hậu quả tiêu cực. *
NHỮNG DỰ ÁN SAI LẦM TỪ HỆ THỐNG
Từ sau 1975,
**như một chuỗi sai lầm từ hệ thống**, nhà nước đã thiết lập vội vã nhiều dự án trọng điểm nhằm "cải tạo" ĐBSCL, đa phần là **can thiệp thô bạo gây tác hại trên hệ sinh thái mong manh của cả một vùng châu thổ, do thiếu sót trong Đánh giá Chiến lược Tác động Môi trường ĐTM [SEA **hay ** Strategic Environment Assessment],** với những "nghiên cứu mệnh danh là khoa học" nhưng theo phong cách: *làm nhanh ăn nhanh*; rồi đem chính mạng sống và kế sinh nhai người dân ra thử nghiệm, khi mà người dân đã bị tước đoạt tự do và quyền tự vệ. Đây hẳn là điều không thể nào được chấp nhận trong một quốc gia có dân chủ.
Có thể nói đa số các quy trình SEA là nguỵ tạo do thiếu minh bạch và trách nhiệm khi mà:
1. Mâu thuẫn lợi ích. Báo cáo SEA do chính chủ đầu tư chọn nhóm tư vấn, trả chi phí cho họ và đương nhiên toán tư vấn phải viết báo cáo biện hộ tối đa cho dự án và che đậy tối đa các tác động xấu cho chủ đầu tư. Những cố vấn có lương tâm trách nhiệm sẽ từ chối không tham dự vào những hợp đồng có hại cho uy tín lâu dài của họ. Hệ quả là các báo cáo SEA cho các dự án Việt Nam sẽ không thể tin cậy để đưa tới quyết định.
2. Thiếu minh bạch khoa học. Báo cáo SEA không được công bố rộng rãi trên truyền thông báo chí, mà là đặc ân dành cho những viên chức trong bộ máy cầm quyền tham vấn với nhau và người dân muốn tìm hiểu thì phải mò mẫm trong bóng tối và khi có ý kiến phản đối thì họ và cả gia đình có thể bị hăm doạ và cả đàn áp tù đầy.
3. Hội đồng thẩm định báo cáo SEA không có sự tham sự của các chuyên gia khoa học độc lập và xã hội dân sự. Đôi khi các nhà khoa học ấy còn bị mạo danh là tác giả của bản báo cáo để che chắn cho chủ thầu, lừa cả nhà cầm quyền và không ai phải chịu một sự chế tài hay trừng phạt nào. Hệ thống SEA bị ô nhiễm ở cả hai phía chủ thầu và uỷ ban duyệt xét.
4. Những cơ quan quản lý phát triển cơ sở hạ tầng như VN Food, EVN, PVN, Vinacomin... là những tập đoàn chịu sự chi phối và khống chế bởi các nhóm lợi ích. Họ liên kết nhau đề ra những công trình quy mô để tạo cơ hội sinh lợi, một thứ văn hoá tham nhũng đã thành nề nếp cả nước đều biết mà vẫn phải im lặng chịu đựng.
5. Sau khi dự án đi vào vận hành, hệ thống quan trắc vi phạm ô nhiễm hoạt động không hiệu quả và không có báo cáo rộng rãi. Như một ví dụ, theo điều tra riêng của
*Hội Sinh Thái Việt / Việt Ecology Foundation*, thì ngay cả thông tin chỉ số chất lượng không khí / Air Quality Index cũng bị chính cơ quan cầm quyền cố ý tự sửa đổi để né tránh trách nhiệm, tạo những thông tin sai lạc và đánh lạc hướng dư luận.
6. Một thể chế tạo ra và dung dưỡng các nhóm lợi ích như thế sẽ không có chỗ cho nhân tài tham gia nếu họ không chấp nhận từ bỏ ý thức trách nhiệm và tiếng nói của lương tri. Vẫn có những trí thức chân chính trong nước từ chối tham gia vào guồng máy nhưng khi cần họ vẫn can đảm lên tiếng phản biện cả với cái giá phải trả nhằm giảm thiểu những tác hại lâu dài trên nguồn tài nguyên đất nước của các thế hệ tương lai.
Nguyên lý bất di bất dịch là:
* Trước Hết là Không Gây Hại (Primum Non Nocere), *vẫn cứ mãi là bài học vỡ lòng, là kim chỉ nam cho các bộ trưởng, vụ trưởng các ngành trước khi khởi công bất cứ một dự án nào trên ĐBSCL. Thế nhưng trong thực tế chưa có một chứng cớ nào cho thấy các vị ấy hành động theo nguyên lý căn bản trên.
Có thể liệt kê ngay những dự án chính đã và đang gây tác hại và tổn thương lâu dài cho ĐBSCL như:
*_ Dự án đê bao chống lũ: [Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn], * *với những đê bao ngăn lũ chỉ để có thêm đất làm lúa cao sản 3 vụ, vắt kiệt đất đai, lại không có nguồn phù sa, nước tù đọng tích luỹ ô nhiễm đồng thời làm giảm lượng nước vào hai vùng trũng Đồng Tháp Mười và khu Tứ Giác Long Xuyên như nguồn dự trữ cho toàn ĐBSCL trong Mùa Khô. * *_ Dự án cống đập chặn mặn: [Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn], * *ngăn chặn dòng chảy tự nhiên biến những con sông khoẻ mạnh thành ao hồ tù đọng, xoá đi một nền văn hoá nước lợ / brackish water và gây rối loạn dây chuyền trên toàn nhịp đập / Mekong Pulse của hệ sinh thái ĐBSCL.* *_ Dự án 14 nhà máy nhiệt điện than: [Bộ Công Thương], * *biến ĐBSCL là bãi tiếp nhận các nhà máy nhiệt điện chạy than phế thải từ Trung Quốc với hậu quả tàn phá môi trường đất đai, nguồn nước và không khí với sức khoẻ của người dân không hề được quan tâm tới nếu không muốn nói là bị hy sinh. * *_ Dự án Nhà Máy Giấy Lee & Man: [Bộ Tài Nguyên & Môi Trường] * *gây ô nhiễm nghiêm trọng vì nguồn nước thải với đủ loại hoá chất được chính Bộ TNMT cấp phép cho xả thải ra Sông Hậu đang giết chết dòng sông, rồi còn phải kể tới bụi khói độc hại, mùi hôi thối, tiếng ồn từ nhà máy ngày đêm bào mòn sức khoẻ của người dân. * *_ Dự án Kênh Quan Chánh Bố: [Bộ Giao thông & Vận tải], * *với tốn kém hàng nhiều ngàn tỷ đồng chỉ để cho mấy tàu trọng tải lớn từ Biển đi vào Sông Hậu để tới giang cảng Cần Thơ gây bao khốn khổ cho người dân khi mà giá trị kinh tế của dự án kênh Quan Chánh Bố, cho đến nay vẫn chưa có câu trả lời và vẫn đang gây rất nhiều tranh cãi gay gắt. *
Danh sách trên vẫn chưa đầy đủ. Trong thực tế còn nhiều dự án nhỏ cấp địa phương đã và đang được triển khai nhưng không có những nghiên cứu làm cơ sở và cũng chẳng có đánh giá tác hại môi trường từ các chuyên gia độc lập.
Ấy vậy mà cho đến nay vẫn có những người trong giới cầm quyền và
**giới khoa học thuộc quản lý của nhà cầm quyền** cho rằng họ đã thành công trong việc nâng cao sản lượng nông nghiệp qua các công trình thuỷ lợi và "ém phèn" được xem là "thành công ngoạn mục". Thật ngạc nhiên, một thành tựu lớn như vậy mà không hề có bất cứ một công bố khoa học nào trên các diễn đàn khoa học quốc tế! Tuy nhiên, đối với những người sống và làm việc ở ĐBSCL thì những thành tựu đó chỉ là trên giấy. Những "ngôi sao" khoa học hình như xuất hiện nhiều trên hệ thống truyền thông của Nhà nước hơn là trên diễn đàn khoa học nghiêm chỉnh.
GS Nguyễn Văn Tuấn, một nhà khoa học có nhiều trải nghiệm ở trong nước và qua nhiều năm quan sát miền quê ĐBSCL cho rằng: "
*Sự thật là một số không nhỏ trong giới khoa học Việt Nam làm nghiên cứu không theo chuẩn mực quốc tế, kết quả không được công bố, nên chẳng ai biết thực hư ra sao. Báo chí trong nước và ngay cả Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cũng thừa nhận rằng nhiều 'công trình' của họ thường nằm trong hộc tủ, chứ ít khi nào được công bố. Ngay cả khi được công bố thì dấu hỏi lớn vẫn lơ lửng trên những số liệu họ báo cáo*."
Cũng GS Nguyễn Văn Tuấn, nhận định:
*"[…] còn quá sớm để quy những công trạng – nếu có – cho giới khoa học. Tôi quan sát ở miền quê tôi thì thấy sự thật là những thành tựu về tăng năng suất trồng trọt và lúa là do người nông dân xoay xở. Nông dân tự thử nghiệm cho đến khi đạt được kết quả tốt (kiểu trial-and-error). Họ có thể không biết những nguyên tắc thí nghiệm hay ngẫu nhiên hoá, họ có thể không rành tính toán như các kỹ sư & tiến sĩ, nhưng qua trial-and-error, họ có thể lai giống và tạo giống mới, chế tạo máy gặt lúa, máy cấy lúa, máy hút lục bình, v.v. Giới khoa học chẳng giúp gì cho họ trong các sáng kiến đó. Người nông dân thiếu chữ để nói đó là công trạng của họ, và thay vào đó có những người mang mác 'tiến sĩ' giành công trạng cho mình* *. Ai cũng biết tác nhân làm nghèo làm khổ nông dân miền Tây là cái tập đoàn lương thực có tổng hành dinh nằm ngoài … Hà Nội." *
Ở Việt Nam, người ta có câu khuyên các nhà quản lý và khoa học quốc doanh: đừng làm gì hết, ngồi yên đó để dân nuôi, vì họ làm là hư hỏng.
Trong thực tế
Và cũng không phải là quá khắt khe khi dân gian nhắc tới
** theo cái nghĩa xấu nhất: đó là một tập đoàn đội lốt khoa bảng bị mua chuộc, chèn ép những người có thực tài, họ cấu kết với nhau, mai phục trong các bộ các ngành ở Việt Nam và nghiễm nghiên trở thành công cụ, tệ hơn nữa họ trở thành một dàn kèn dư luận viên bênh vực vô điều kiện cả những sai trái cho một guồng máy chuyên chính chỉ biết vơ vét và chia chác quyền lợi. Và nạn nhân không ai khác hơn chính là đám dân đen câm nín và tiếng kêu than của họ nếu có cũng không được lắng nghe. khái niệm "giới khoa học quốc doanh"**
THAY LỜI KẾT: CON ĐƯỜNG VÒNG 43 NĂM
Bây giờ, chúng tôi đang đứng ở mút cuối con Sông Hậu, nhìn từng đợt sóng vỗ vẫn còn màu nâu nhạt của phù sa nơi cửa sông trải rộng để chan hoà vào biển cả; bao nhiêu cảm xúc tràn về, như một
*flashback*, chợt nhớ lại hơn một lần qua Long Xuyên, nơi có tượng đài ** của Mai Chửng, [Hình 11] một cố tri và cũng là một tên tuổi lớn trong lãnh vực điêu khắc của Miền Nam. Bông Lúa Con Gái**
Sau 1975, cùng với chiến dịch đốt sách, Tượng đài Bông Lúa ấy cũng đã bị phá sập, quả không phải là một
*"điềm lành"* cho tương lai nền Văn Minh Lúa Gạo và cả hậu vận của toàn vùng Sông Nước Cửu Long.
*Hình 11a:* **Tượng đài Bông Lúa Con Gái 1970** bằng đồng lá, một tác phẩm nghệ thuật lớn của điêu khắc gia Mai Chửng Hội Hoạ Sĩ Trẻ VN, [nguồn: tư liệu Hội Hoạ Sĩ Trẻ 1966-1975].
*Hình 11b: * *trái, điêu khắc gia Mai Chửng đứng bên công trình tượng đài Bông Lúa thực hiện bằng đồng lá, cao hơn 16 m đang xây cất tại tỉnh Long Xuyên ĐBSCL; toàn cảnh pho tượng Bông Lúa tại Công viên Trưng Vương tỉnh Long Xuyên 1970; nhưng chỉ 5 năm sau, sau 30 tháng 4, 1975 tượng đài Bông Lúa ấy đã bị phá sập, quả không phải là một "điềm lành". [nguồn: sưu tập Dương Văn Chung, Thatsonchaudoc.com]*
Người dân Việt Nam, và hơn 17 triệu cư dân ĐBSCL nói riêng đang thầm mơ ước gì? Mơ được trở lại với một nền giáo dục nhân bản đã có từ 43 năm trước. Mơ được sống trở lại với một Miền Tây trù phú với gạo trắng nước trong, cây trái trĩu cành và tôm cá đầy đồng. Thời hoàng kim ấy đã qua rồi, sau 43 năm "cải tạo", một ĐBSCL với nguồn tài nguyên thiên nhiên không những đã nghèo đi, người dân còn phải chứng kiến những dòng sông đang chết, phẩm chất cuộc sống / quality of life của họ sa sút,
**họ phải sống ngày đêm trong nỗi bất an với đất, nước, không khí ngày càng thêm ô nhiễm.** Và cũng dễ hiểu tại sao đã có ngót 2 triệu cư dân ĐBSCL bỏ làng xóm ra đi. Cuộc tỵ nạn môi sinh ấy không có dấu hiệu suy giảm.
Và cũng đã hơn một lần, trong các bài viết, người viết đã nêu rõ quan điểm:
*"môi sinh và dân chủ phải là một bộ đôi không thể tách rời".*
NGÔ THẾ VINH
ĐBSCL 12.2017 California 04.2018
*Tham Khảo:* *1/ Luồng Quan Chánh Bố trước nguy cơ sạt lở. * *Việc nạo vét luồng Quan Chánh Bố được dự báo sẽ tiêu tốn chi phí lớn trong nhiều năm. Báo Đại Đoàn Kết 04.07.2017 * *http://daidoanket.vn/xa-hoi/luong-quan-chanh-bo-truoc-nguy-co-sat-lo-tintuc371653* *2/ Để Không Phải Tiếp Tục Theo Lao. GS Nguyễn Ngọc Trân. Báo Đất Việt, Thứ Hai 10.04.2017 * *http://baodatviet.vn/dien-dan-tri-thuc/gs-nguyen-ngoc-tran-de-khong-phai-tiep-tuc-theo-lao-3332924/* *3/ Người dân Trà Vinh sống thấp thỏm cạnh luồng tàu biển. Diệp Phong-Phú Cường VTV9, 16.11.2017 http://vtv.vn/xa-hoi/nguoi-dan-tra-vinh-song-thap-thom-canh-luong-tau-bien-20171116100021216.htm* *4/ Giới Trí Thức và Quan Chức bàn về Luồng Tàu Biển vào ĐBSCL. Kinh Tế Biển VN, 29.01.2012 * *http://kinhtebien.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=464:gii-tri-thc-va-quan-chc-ban-v-lung-tau-bin-vao-bscl-&catid=87:cng-min-nam&Itemid=2*
5/
* Cống Đập Chặn Mặn Gây Rối Loạn Hệ Sinh Thái và Những Cái Giá phải Trả. Ngô Thế Vinh. Viet Ecology Foundation. 12.2017 http://vietecology.org/Article/Article/289* *6/ Cửu Long Cạn Dòng Biển Đông Dậy Sóng. Ngô Thế Vinh, Nxb Văn Nghệ 2000. Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch. Ngô Thế Vinh, Nxb Văn Nghệ 2006.*

Set-Cookie: fn.gzip=1;expires=Thu, 21 Sep 2028 23:32:06 GMT;path=/

Vary: Accept-Encoding,Cookie


text:
© Copyright 2010 iOne.vnexpress.net, All rights reserved
® VnExpress giữ bản quyền nội dung trên website này.
Những hình ảnh gần đây của Hà Hương khiến nhiều người hâm mộ khó nhận ra. Vốn quen thuộc với hình ảnh một "Nguyệt thảo mai" không quá kiểu cách, khán giả ngỡ ngàng vì dung mạo thay đổi của nữ diễn viên Phía trước là bầu trời khi trang điểm kiểu Tây. Cô được kẻ lông mày rậm, đeo kính áp tròng màu sáng, dán mi giả dày để tạo đôi mắt to tròn như búp bê.
Hà Hương cũng áp dụng lối tô son lòng môi trong đậm ngoài nhạt với các tông tươi sáng để tổng thể diện mạo càng thêm trẻ trung. Cách trang điểm "ảo diệu" này giúp "chị Nguyệt" trẻ hơn cả chục tuổi, nhận được nhiều lời khen ngợi. Bên cạnh đó, không ít người còn cho rằng Hà Hương đã viện đến "dao kéo" để lên đời nhan sắc.
Đáp lại nghi ngờ của khán giả về việc phẫu thuật thẩm mỹ, Hà Hương phản ứng bình thản bằng những câu trả lời hóm hỉnh. Cô cũng chia sẻ những hình ảnh đời thường mới đây cho thấy dung mạo không có sự thay đổi. Những bức hình "ảo diệu" là nhờ lối makeup và góc chụp giúp khuôn mặt gọn gàng, xinh đẹp hơn.
Miu Miu
|
Chuyên mục dành cho giới trẻ của VnExpress
Liên hệ quảng cáo / Tòa soạn
Thông tin Tòa soạn.: 08 7300 9999 - Máy lẻ: 4508, 4509 (HN) - 8558 (TP HCM)

markdown:
# Chị Nguyệt 'thảo mai' bị tưởng lầm dao kéo vì makeup quá 'ảo'
## Nữ diễn viên 'Phía trước là bầu trời' được nhiều người khen trẻ ra cả chục tuổi nhờ cách trang điểm kiểu Tây.
|
|![]()
|
|
Những hình ảnh gần đây của Hà Hương khiến nhiều người hâm mộ khó nhận ra. Vốn quen thuộc với hình ảnh một "Nguyệt thảo mai" không quá kiểu cách, khán giả ngỡ ngàng vì dung mạo thay đổi của nữ diễn viên
|
|![]()
|
|
Hà Hương cũng áp dụng lối tô son lòng môi trong đậm ngoài nhạt với các tông tươi sáng để tổng thể diện mạo càng thêm trẻ trung. Cách trang điểm "ảo diệu" này giúp "chị Nguyệt" trẻ hơn cả chục tuổi, nhận được nhiều lời khen ngợi. Bên cạnh đó, không ít người còn cho rằng Hà Hương đã viện đến "dao kéo" để lên đời nhan sắc.
|
|![]()
|
|
Đáp lại nghi ngờ của khán giả về việc phẫu thuật thẩm mỹ, Hà Hương phản ứng bình thản bằng những câu trả lời hóm hỉnh. Cô cũng chia sẻ những hình ảnh đời thường mới đây cho thấy dung mạo không có sự thay đổi. Những bức hình "ảo diệu" là nhờ lối makeup và góc chụp giúp khuôn mặt gọn gàng, xinh đẹp hơn.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

Connection: keep-alive

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: device_env_real=4; expires=Fri, 28-Sep-2018 23:09:14 GMT; path=/; domain=vnexpress.net

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Cache-Control: max-age=0, no-cache

X-Crawler-Content-Encoding: gzip


text:
Đã từ rất lâu người Việt Nam của chúng ta đã áp dụng ngâm rượu bằng cách hạ thổ. Người ta cho rằng có một vài vật ngâm phải áp dụng biện pháp này thì mới cho ra được bình rượu bổ, thơm ngon tốt cho sức khỏe. Chum sành ngâm rượu hạ thổ từ đó cũng được tìm kiếm nhiều hơn. Chum sành ngâm rượu hạ thổ mua ở đâu ? giá bán bao nhiêu tiền tại Nghệ An sẽ được chúng tôi cập nhật đầy đủ trong bài chia sẻ dưới đây. Xem thêm : bình ngâm rượu sâm đẹp – bình ngâm rượu loại lớn – bình ngâm rượu hàn quốc – Bình thủy tinh ngâm rượu 25 lít – bình ngâm rượu cá ngựa Sử dụng chum sành ngâm rượu hạ thổ Bát Tràng vì nhiều lí do Trước kia thì việc ngâm, ủ rượu hoặc hạ thổ được áp dụng nhiều nhất vào các […]
Những mẫu chum ngâm rượu ngày nay không chỉ có công dụng dùng để ngâm, ủ rượu mà còn là những mặt hàng được khách hàng mua để trưng bày trong nhà, mang đến không gian thêm phần bắt mắt. Và để tìm kiếm những mẫu chum ngâm rượu đẹp tại quận 6 hiện nay không hề khó bởi, bởi bạn sẽ tìm được cửa hàng bán sỉ và lẻ chum ngâm rượu đẹp tại q6 tphcm qua bài viết sau đây. Những mẫu bình, chum ngâm rượu đẹp tại q6 tphcm Khi cuộc sống hiện đại, chúng ta không chỉ biết chau chuốt cho ngoại hình của mình mà còn muốn không gian sống của mình thêm sinh động, hấp dẫn đặc biệt. Với những người sành về rượu thì họ sẽ thích chọn cho mình những chiếc chum, bình ngâm rượu đẹp để tự tay ngâm, ủ rượu […]
Muốn rượu ngâm được ngon thì phải đựng trong chum ngâm rượu bằng sành sứ, được nung ở nhiệt độ cao và có khả năng khử được những chất độc có trong rượu. Chính vì thế mà nhu cầu mua chum rượu bát tràng ngày càng tăng cao ở nhiều nơi, đặc biệt là tại quận 2. Để biết được nơi nào cung cấp sỉ và chum ngâm rượu bát tràng giá rẻ tại q2 tphcm mời bạn đọc tham khảo ngay bài viết sau đây. Vì sao muốn mua chum ngâm rượu giá rẻ nên chọn chum ngâm rượu làm từ gốm sứ? Khi xã hội phát triển, con người ngày càng tiến bộ thì cũng là lúc xuất hiện tràn lan các loại hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Và cũng không ít người đã trở thành “nạn nhân” khi mua nhầm các loại hàng ấy […]
Chum ngâm rượu giá rẻ tại Bình Dương đang được rất nhiều người tìm kiếm và thường sẽ được lựa chọn chất liệu gốm sứ. Phải chăng rất nhiều người đang nhận ra được tầm quan trọng của chất liệu gốm sứ bát tràng trong cuộc sống cụ thể ở đây là chum ngâm rượu. Hãy cùng tham khảo những thông tin dưới đây để tìm ra địa chỉ Cung cấp chum ngâm rượu giá rẻ tại Bình Dương cũng như các địa điểm khác nhé! Làm sao mua được chum ngâm rượu giá rẻ tại Bình Dương Một thực tế cho thấy rằng đa số xu hướng lựa chọn của mọi khách hàng hiện nay là sử dụng chum ngâm rượu giá rẻ tại Bình Dương làm bằng chất liệu gốm sứ. Dù bạn là người kinh doanh hay là khách hàng đi chăng nữa thì đây là vấn […]
Sử dụng chum ngâm rượu bằng sành sứ giúp đảm bảo an toàn cho sức khỏe, đó là lời nhận xét của những ai đã và đang sử dụng các loại bình ngâm rượu sành sứ. Vậy làm thế nào để có thể tìm được một địa chuyên bán sỉ và lẻ bình chum ngâm rượu tại Kon Tum? Đọc ngay bài viết sau đây để tự tìm ra được câu trả lời cho mình bạn nhé! >>> Những mẩu chum ngâm rượu khác trên thị trường : bình thủy tinh ngâm rượu, Bình ngâm rượu pha lê, Bình đựng rượu inox Địa chỉ chuyên bán sỉ và lẻ bình chum ngâm rượu tại Kon Tum Rất nhiều người thích tự tay ngâm ủ rượu tại nhà và đương nhiên nhu cầu thiết yếu của họ chính là cần tìm được một địa chỉ đáng tin cậy để có thể mua được một […]
Chum ngâm rượu bát tràng tại Bắc Ninh là sản phẩm gốm sứ đang được khá nhiều khách hàng quan tâm. Đa số mọi người tìm hiểu là có mong muốn tìm cho mình một đơn vị Chuyên cung cấp sỉ và lẻ bình chum ngâm rượu bát tràng tại Bắc Ninh uy tín nhất. Để các bạn dễ dàng hơn trong việc lựa chọn hãy cùng chúng tôi tìm hiểu một cách chi tiết nhất qua những thông tin chúng tôi chia sẻ dưới đây: Cách thức đặt mua các sản phẩm bình chum ngâm rượu bát tràng tại Bắc Ninh Thực tế mà nói ở bất cứ đâu các bạn cũng có thể mua được bình chum ngâm rượu bát tràng tại Bắc Ninh. Miễn sao sản phẩm đó luôn đạt thương hiệu bát tràng tốt nhất, chứ không phải là hàng giả hàng nhái đúng không nào. […]

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Set-Cookie: __cfduid=d96fbb3d8a7315a5686bc78d367e8829b1537574314; expires=Sat, 21-Sep-19 23:58:34 GMT; path=/; domain=.khonggiangom.vn; HttpOnly; Secure

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Server: cloudflare


text:
Chương 107: Trai tài trai sắc
Ba ngày trôi qua rất nhanh, tiệc sinh nhật của Chu đại thiếu gia cũng không có bất kỳ sóng to gió lớn nào, đúng hẹn cử hành.
Cùng ngày Mục Viêm Khiếu cho Mục Cửu và Mục Thập nhốt Mục Viêm Minh thật chặt trong nhà, nhân tiện nói cho em trai ngu xuẩn nhà mình, trước mắt một ngày này cho dù là ngủ lấy ngủ để từ sáng đến tối, hoặc ăn cái gì ăn được, bằng không thì tìm phụ nữ chơi đùa cho hết ngày, bất kể thế nào cũng được, chỉ cần không ra khỏi cửa nhà.
Mục Viêm Minh đối mặt với chuyện anh hai nhà mình đột nhiên động kinh biểu thị vô cùng không thể tiếp nhận nổi, nhưng dù cho trong lòng hắn trăm lần không muốn, khi đối mắt với anh hai hung tàn nhà mình, cuối cùng chỉ có thể ủ rũ, phiền muộn gật gật đầu, chuẩn bị dành một ngày để mà vui chơi. Hắn bây giờ không còn chơi đùa bừa bãi, hơn nữa gần đây ông nội nghiêm túc nói với hắn rằng nhất định phải tìm một cô gái tốt mà cưới, hắn nghe đến nỗi lỗ tai đóng kén luôn, tuy vậy cũng bắt đầu thật tâm lo lắng chuyện này.
Anh hai bọn họ không có con, không thể sau này không có ai phụng dưỡng chứ? Vì lý do đó hắn phải sinh nhiều thêm mấy đứa, tiếp đó nói vào tai bọn nhỏ nhà mình cho chúng nó biết, nhất định phải hầu hạ bác cả thật tốt, vậy cũng xem như là một cách cảm ơn khác với anh hai của hắn. Mục nhị thiếu trải qua thời kì động kinh kia, nhìn chung đã thành thục ổn trọng một chút rồi. Bất quá, trong điện thoại di động của hắn bây giờ có hơn mười hai mươi tên các cô gái, Lâm U nghĩ, người này sau này chắc chắn sẽ không thiếu con cái, nhưng còn dịu dàng tốt đẹp gì đó. . . Ha ha.
Hai người mặc âu phục thiết kế riêng, kiểu của Mục Viêm Khiếu lấy màu đen làm chủ đạo, còn Lâm U thì lại là một thân xám bạc thư thái làm nền. Mặc dù là hai loại kiểu dáng và phong cách bất đồng hoàn toàn rõ ràng, nhưng lúc hai người bọn họ đứng chung một chỗ, thế mà có vẻ khá hài hòa, phảng phất như là lẽ đương nhiên phải thế.
Mục Viêm Khiếu nhìn người thương trong nhà được tây trang xám bạc bao quanh vòng eo tinh tế lại săn chắc, đôi chân thon dài thẳng tắp, cộng thêm bộ dạng tùy ý dửng dưng cùng mắt hoa đào đang nhìn mình, trong lòng nhất thời nóng lên, sau đó chính là một trận tức giận.
Rõ ràng hắn định một mình tham gia bữa tiệc của nhà họ Chu, nhưng sau đó Chu gia kia dĩ nhiên đặc biệt gọi điện thoại tới, mời Lâm Lâm nhà hắn cùng tham gia. Nói gần nói xa còn ý tứ nói có thể trong bữa tiệc giới thiệu Lâm Lâm một chút, đây là một cơ hội công khai, làm Mục Viêm Khiếu muốn cự tuyệt rồi lại do dự.
Chẳng qua kỳ thực Mục Viêm Khiếu do dự hay không do dự đều vô ích, mấu chốt là Lâm U sống chết nhất định phải đi.
Tuy nói lý do của cậu là ‘lo lắng cho mình’ nhưng chỉ cần vừa nghĩ tới Lâm Lâm nhà mình sẽ bị người khác dòm ngó, tiếp đó bị người ta thăm hỏi, nói không chừng còn có thể bị người khác để ý, Mục đại thiếu cảm thấy cơn tức của mình không cách nào áp chế được.
Lâm U lên xe trước, Mục đại thiếu chưa từ bỏ ý định hỏi một câu: “Lâm Lâm, hay là em đi đón anh cả với anh hai của mình đi ha? Các người ở bên ngoài xem, anh dù có chuyện gì thì có hộ tâm kính che chở rồi, nhất định có thể trốn đi được.”
Lâm U quay sang liếc mắt nhìn chủ nhân ngu xuẩn nhà mình: “Lời này của anh nói suốt một ngày, anh không phiền tôi cũng phiền, tôi đi một chút cũng không phải bị người ta bắt rồi ăn thịt, anh rốt cuộc lo lắng cái gì chứ? Nếu như nói đến tuấn nam mỹ nữ, tôi nghĩ người Chu gia mời khẳng định cũng không phải hàng lớn lên xấu xí đâu, mà dù có lớn lên không đẹp đi nữa cũng có tiền tài địa vị bổ sung cho khuyết điểm này rồi, anh rốt cuộc nghĩ cái gì thế?”
Mục Viêm Khiếu bĩu môi sau cùng chẳng nói gì. Hắn rất muốn nói cho người thương nhà mình, tuấn nam mỹ nữ này coi như đẹp đi nữa, làm sao có thể so sánh với cái tên toàn thân đều lộ ra một cỗ linh khí, rành rành một đôi mắt hoa đào câu nhân, rồi lại lạnh nhạt làm cho người ta không dám tới gần này?
Nhưng Mục đại thiếu lo lắng Lâm U tiểu gia trước mặt hắn một bộ không kiêng nể gì, cuối cùng vẫn không nói ra mấy lời này. Miễn cho Lâm Lâm nhà mình vểnh đuôi tận trời, một mạch vênh váo.
Bữa tiệc của Chu gia cử hành tại biệt thự dựa vào núi của nhà họ Chu.
Biệt thự này chiếm diện tích hơn mười nghìn thước vuông, sân golf, bể bơi, suối nước nóng, các trang thiết bị cần gì có nấy, còn thì kiến trúc mô phỏng theo hoàng cung Trung Quốc, từ trên xuống dưới đều mang hơi thở cao cấp.
Nhưng mà Lâm U tiểu gia lúc xuống xe lần đầu tiên thấy biệt thự này liền phốc một tiếng.
Mục Viêm Khiếu co rút khóe miệng, không biết Lâm Lâm nhà mình lại nổi cơn gì. Từ khi hai người bọn họ mở rộng tấm lòng yêu nhau, Lâm Lâm trước mặt hắn càng ngày càng có xu thế điên khùng.
“Làm sao vậy?” Nhưng mà, xem như là vậy đi nữa, Mục đại thiếu vẫn vui vẻ chịu đựng, hạnh phúc tột cùng.
“Tôi thấy cái kiến trúc này liền nghĩ tới sản phẩm hoàng cung bày trí thất bại mà đại đệ tử Luyện khí tông bán.” Lâm U nhịn không được cười, “Biệt thự này thoạt nhìn rất to lớn, nhưng mặt chi tiết thì không thể đem ra nhìn kỹ. Hơn nữa theo bố cục màu sắc và sắp xếp. . . Thật sự là, chậc.”
“Thật sự cái gì? Cho chúng tôi cùng nghe với?”
Lâm U nói được nửa chừng, kết quả bên cạnh bỗng có một thanh âm đầy hứng thú vang lên. Mục Viêm Khiếu nghe thấy giọng nói này bĩu môi không muốn phản ứng. Nhưng hiếm thấy Lâm U lại sợ run cả người, nghĩ nghĩ cái giọng này sao mà quen tai thế, còn khiến cậu vô cùng không thoải mái.
Nghiêng đầu nhìn sang, Lâm U cười ha ha trong lòng hai tiếng. Thì ra là người này, gặp anh ta cậu có thể vui mới là lạ! Lúc trước người này không biết đã chích cậu bao nhiêu kim, vặt rụng bao nhiêu lông của cậu kia kìa.
“Ơ ~ Chả trách sao Mục đại thiếu gia cũng đổ, thật là một mỹ nhân anh tuấn a!” Nhị thiếu gia nhà họ Vương bên cạnh nhìn nghiêng Lâm U xong kiềm không được huýt sáo.
Nhưng hắn vừa mới dứt lời đã bị đại ca mình mạnh mẽ tát cho một cái. Vương nhị thiếu vuốt ót mình nhìn đại ca lên án, còn đại thiếu gia nhà họ Vương Vương Tiêu lại cười ha ha hai tiếng với đứa em đáng lo nhà mình. “Anh nên nhốt em trong nhà một ngày một đêm không cho em ra ngoài mới đúng, em nếu còn muốn tham gia bữa tiệc ngày hôm nay, thì câm cái miệng của em lại cho anh.”
Vương Diêu phiền muộn nghiêng đầu đi. Ngay sau đó Vương Tiêu quay sang Lâm U chìa tay mình ra, trưng ra nụ cười hoàn mỹ: “Vị này chính là Lâm dược sư phố phong cách Hán sao? Ngưỡng mộ đại danh đã lâu, tiếc là cậu đã sánh đôi cùng Mục lão đại rồi.”
Mục Viêm Khiếu nghe thấy câu này mặt co giật, sao lại nói như vậy? Hắn cùng Lâm Lâm nhà mình rõ ràng là môn đăng hộ đối, trai tài trai sắc, hắn làm sao mà không xứng chứ?!
Lâm U nghe xong lời này lại nhịn không được nở nụ cười, không thể không nói, nếu như bỏ qua cái chuyện lúc trước bác sĩ thú y này giày vò cậu, thì Vương Tiêu là người rất dễ để người ta nảy sinh thiện cảm.
Vì thế Lâm U nhàn nhạt cười, cùng Vương Tiêu bắt tay, nói một câu khiến Vương đại thiếu suýt nữa hộc máu. “Sau này nếu nhà anh có ai không may xảy ra chuyện gì, đến phố phong cách Hán tìm tôi, tôi nhất định không chối từ.”
Vương Tiêu nghe vậy thật sự là một hơi nghẹn ở cổ, lời lấy lòng như thế có phần đâm tim chọt phổi quá. Nhưng hắn lại biết đây là ý tốt của Lâm U, dù sao vị Lâm dược vương này ở phố phong cách Hán nổi danh khó mời, cứng mềm không ăn không nói tới, đi xem bệnh cho ai còn phải xem khí trời ngày hôm đó đẹp hay không? Sau đó lại xem tâm tình của cậu ta có tốt hay không mới được. Nói chung, có mấy lời này của Lâm U, nhà họ Vương hắn liền có thêm một cơ hội cứu mạng.
Bất quá, câu nói kia khiến hắn phải canh cánh trong lòng.
Vương Tiêu nhịn không được nói một câu: “Có phải em trai tôi vừa rồi nói lời mạo phạm đến ông chủ Lâm?” Nên cậu mới nói chuyện công kích như thế?
Lâm U bí hiểm nhìn Vương Tiêu một cái, lắc đầu: “Tôi chỉ là không thích bác sĩ thú y mà thôi.”
Vương Tiêu: “. . .” Tôi nói này! Bác sĩ thú y cũng không tranh mối làm ăn với hiệu thuốc bắc của cậu! Cậu dựa vào cái gì mà ghét bác sĩ thú y! ! !
Mục đại thiếu nhân cơ hội lúc này bổ cho một đao: “Trước kia mấy con Lâm Lâm nọ của tôi anh còn nhớ không! Chúng nó đều là Lâm U tặng cho tôi, nghe nói anh khi chích ra tay vô cùng độc ác?”
Đại thiếu gia nhà họ Vương vào lúc này triệt triệt để để lĩnh hội cái gì gọi là ‘Đánh chó phải nhìn mặt chủ’, con bà nó, chích cũng phải nhìn chủ hả! ! !
Bốn người gặp gỡ, liền kết bạn tiến vào biệt thự. Lúc bọn họ đi vào, trong sân bữa tiệc ngoài trời đã có rất nhiều người đến. Những người này đều là các ông lớn có uy tín danh dự, hoặc giàu có một phương trong thành phố A, đương nhiên bên cạnh các ông lớn còn đi theo không ít thế hệ trẻ tuổi khác, trong đó các cô gái tuổi xuân chiếm đa số. Có lẽ, là muốn tạo quan hệ thông gia trong đầu.
Dù gì đi nữa, ngoại trừ những nhà như Mục gia và Vương gia trong nước được xếp vào mấy đại gia tộc lông phương sừng lân, Chu gia trên cả nước chỉ có thể coi là trung thượng, nhưng ở thành phố A , cũng là nhà nổi bật rồi. Đại bộ phận người tới nơi này, xuất thân đều không bằng Chu gia.
Mục Viêm Khiếu và Vương Tiêu cùng nhau vào cửa, ngay tức khắc đã thu hút một tràng chú ý từ đông đảo mọi người. Cái mặt lạnh khí thế hung tàn của Mục Viêm Khiếu quá quen thuộc, mà Vương Tiêu cũng bởi vì đoạn thời gian trước đẩy cha ruột của mình xuống thấp, dưới sự bảo trợ của ông nội hắn một tay chủ trì nhà họ Vương khiến toàn bộ thành phố A thậm chí trong cả nước cũng một phen náo động, thoạt nhìn khuôn mặt ôn hòa nhã nhặn cũng có chút bắt mắt.
Vì thế mà khi hai người này đến, nguyên bản mọi người còn tụ một chỗ nói chuyện đều ngừng động tác. Về phần chủ nhân bữa tiệc Chu Hải Chu đại thiếu gia cũng cùng em trai gã Chu Thắng tiến lại, trên mặt là vẻ mừng rỡ, bước nhanh tới trước mặt bốn người Mục Viêm Khiếu và Vương Tiêu, vừa gặp đã ôm chầm lấy.
“Mục lão đệ, Vương lão đệ! Các cậu tới rồi! Địa phương nhỏ bé này của tôi phút chốc rực rỡ hẳn ra ha ha!” Thân hình Chu Hải cao to cường tráng, mặt đầy vẻ tươi cười sảng khoái, thoạt nhìn giống như một người anh cả chính trực có nghĩa khí.
Theo lý thuyết, một người như vậy hẳn rất khó làm người ta nảy sinh ác cảm mới đúng. Nhưng Lâm U trong nháy mắt Chu Hải tiến lên ôm Mục Viêm Khiếu đó, cảm giác không tốt như là da lông toàn thân dựng hết cả dậy. Sắc mặt không kiềm được trắng nhợt, trực tiếp kéo Mục Viêm Khiếu lui về sau một bước, để Chu Hải chỉ ôm lấy hai người Vương Tiêu và Vương Diêu.
Động tác này của Lâm U không thể nói là không đột ngột, thế nên phần lớn ánh mắt người trong cuộc đều ném về phía cậu, nhịn không được đoán rằng tên này từ đâu tới mà không biết điều, đột ngột đánh vào mặt nhà họ Chu như vậy.
Chu Hải lúc này đã thu về thế đứng bình thường, trong phút chốc gã nhìn thấy Lâm U, trong mắt hiện lên một đạo tinh quang, chẳng những không tức giận, trái lại còn cười tiến lên muốn vỗ vai Lâm U, lại bị Lâm U không chút dấu tích trốn ra sau một chút, nói với Mục Viêm Khiếu: “Mục lão đệ, vị này là người trong lòng của cậu sao? Tôi gọi cậu ấy em dâu không hợp cho lắm, chi bằng thẳng thắng theo cậu, như cũ gọi một tiếng Lâm lão đệ? Tôi có nghe nói, hai người các cậu đã có một cuộc tình lãng mạn sâu sắc ở Rome, trở về rồi đã trực tiếp nói chuyện với ông cụ bên nhà đúng không? Nhìn tình hình này, ông cụ đồng ý? Tôi phải nói điều này, hiếm khi những người có tình trở thành người nhà, phải chúc mừng các cậu mới phải nha.”
Lời này Chu Hải vừa nói ra, xung quanh bỗng chốc vang lên mấy tiếng kinh hô nho nhỏ, lúc này tiếng hô còn chưa lớn, Mục Viêm Khiếu nhìn một vòng nhíu mày, vẫn mặt lạnh như cũ nhưng lại vươn tay ôm lấy eo Lâm U, dùng ngữ khí đế vương tuyên truyền mệnh lệnh nói với người chung quanh: “Lâm Lâm là người sẽ ở cùng tôi suốt đời. Vì thế, trước khi các người muốn làm gì, nói gì, thận trọng từ lời nói đến việc làm đi.”
Lâm U được Mục Viêm Khiếu ôm như thế cũng thả lỏng tinh thần, cười một tiếng đối diện với mấy lão đại kia nói: “Chớ có xem tôi là tiểu bạch kiểm à nha, nếu ai muốn gây bất lợi cho Viêm Khiếu, nói không chừng một nắm thuốc bột của tôi liền độc chết người đó. Tuy nhiên, nể mặt tất cả mọi người đều là bạn bè, về sau lúc tôi chữa bệnh cho các vị cảm thấy vui vẻ, tôi sẽ giảm cho các vị 99%.”
Mục Viêm Khiếu và Lâm U nói hết lời, toàn sân vang lên những tiếng hít khí và kinh hô còn lớn hơn vừa rồi, các lão đại trước là kiêng kị thế lực Mục gia, sau lại nhìn chằm chằm Lâm U hồi lâu, hít một hơi lạnh liền nhớ ra, cái người thanh niên trông giống tiểu bạch kiểm này, không phải chủ tiệm thuốc Lâm thị mà mỗi ngày họ đều tìm quản gia vệ sĩ đi tạo thiện cảm đó sao?!
Vì thế vốn đại bộ phận mọi người không quen nhìn đều yên lặng, dưới tình huống vũ lực và kinh tế không sánh bằng, thời gian tới còn có thể cầu tình người ta, nói ra thì, còn có tư cách gì cười nhạo khinh thường chứ? Đàn ông với đàn ông thì sao, không ngăn cản người khác nữa,dù sao ở trình độ của họ, còn thứ gì chưa thấy qua chứ?
Trái lại quang minh chính đại bậc này, hành vi lẽ thẳng khí hùng, còn có thể làm cho lòng người nhỏ nhen bội phục. Chung quy thì đầu năm nay đàn ông biết đảm đương, càng ngày càng ít.
Chỉ có điều, bề ngoài đây là tiệc nhà họ Chu mà? Thế nào bỗng nhiên lại có cảm giác đang ở buổi ra mắt và giới thiệu đương gia chủ mẫu nhà họ Mục vậy?! Đại thiếu Chu gia, cậu nhanh nói gì đó đi chứ?
Chu Hải vào lúc này như nghe được tiếng nói mọi người, lập tức cười ha ha: “Hai vị quả nhiên sảng khoái. Người đã đến đông đủ, mau mau ngồi vào chỗ đi! Tôi có chuẩn bị không ít tiết mục hay và bất ngờ cho mọi người xem đấy.”
Chu Hải nói, rồi dẫn bọn họ đi đến chính giữa sân, làm cho Lâm U nhịn không được âm thầm nhíu mày chính là, mỗi khi đi một bước hướng về trung tâm, cậu cảm thấy, như là bước thêm một bước vào lồng giam. Hết lần này tới lần khác, ở trước mắt bao người, cậu không hề có lý do cự tuyệt.
Chậc, có chút phiền toái.
Chậc, 115 chương là toàn văn hoàn, trừ ra thì còn bao nhiêu chương nhể? =]]]
Advertisements
One thought on “Tiểu gia vô xử bất tại – 107”
ㄟ(^∇^)ㄏyo hay lắm♥
☆☆☆☆☆
★★★★★ like…

markdown:
**Chương 107: Trai tài trai sắc**
## Ba ngày trôi qua rất nhanh, tiệc sinh nhật của Chu đại thiếu gia cũng không có bất kỳ sóng to gió lớn nào, đúng hẹn cử hành.
## Cùng ngày Mục Viêm Khiếu cho Mục Cửu và Mục Thập nhốt Mục Viêm Minh thật chặt trong nhà, nhân tiện nói cho em trai ngu xuẩn nhà mình, trước mắt một ngày này cho dù là ngủ lấy ngủ để từ sáng đến tối, hoặc ăn cái gì ăn được, bằng không thì tìm phụ nữ chơi đùa cho hết ngày, bất kể thế nào cũng được, chỉ cần không ra khỏi cửa nhà.
## Mục Viêm Minh đối mặt với chuyện anh hai nhà mình đột nhiên động kinh biểu thị vô cùng không thể tiếp nhận nổi, nhưng dù cho trong lòng hắn trăm lần không muốn, khi đối mắt với anh hai hung tàn nhà mình, cuối cùng chỉ có thể ủ rũ, phiền muộn gật gật đầu, chuẩn bị dành một ngày để mà vui chơi. Hắn bây giờ không còn chơi đùa bừa bãi, hơn nữa gần đây ông nội nghiêm túc nói với hắn rằng nhất định phải tìm một cô gái tốt mà cưới, hắn nghe đến nỗi lỗ tai đóng kén luôn, tuy vậy cũng bắt đầu thật tâm lo lắng chuyện này.
## Anh hai bọn họ không có con, không thể sau này không có ai phụng dưỡng chứ? Vì lý do đó hắn phải sinh nhiều thêm mấy đứa, tiếp đó nói vào tai bọn nhỏ nhà mình cho chúng nó biết, nhất định phải hầu hạ bác cả thật tốt, vậy cũng xem như là một cách cảm ơn khác với anh hai của hắn. Mục nhị thiếu trải qua thời kì động kinh kia, nhìn chung đã thành thục ổn trọng một chút rồi. Bất quá, trong điện thoại di động của hắn bây giờ có hơn mười hai mươi tên các cô gái, Lâm U nghĩ, người này sau này chắc chắn sẽ không thiếu con cái, nhưng còn dịu dàng tốt đẹp gì đó. . . Ha ha.
## Hai người mặc âu phục thiết kế riêng, kiểu của Mục Viêm Khiếu lấy màu đen làm chủ đạo, còn Lâm U thì lại là một thân xám bạc thư thái làm nền. Mặc dù là hai loại kiểu dáng và phong cách bất đồng hoàn toàn rõ ràng, nhưng lúc hai người bọn họ đứng chung một chỗ, thế mà có vẻ khá hài hòa, phảng phất như là lẽ đương nhiên phải thế.
## Mục Viêm Khiếu nhìn người thương trong nhà được tây trang xám bạc bao quanh vòng eo tinh tế lại săn chắc, đôi chân thon dài thẳng tắp, cộng thêm bộ dạng tùy ý dửng dưng cùng mắt hoa đào đang nhìn mình, trong lòng nhất thời nóng lên, sau đó chính là một trận tức giận.
## Rõ ràng hắn định một mình tham gia bữa tiệc của nhà họ Chu, nhưng sau đó Chu gia kia dĩ nhiên đặc biệt gọi điện thoại tới, mời Lâm Lâm nhà hắn cùng tham gia. Nói gần nói xa còn ý tứ nói có thể trong bữa tiệc giới thiệu Lâm Lâm một chút, đây là một cơ hội công khai, làm Mục Viêm Khiếu muốn cự tuyệt rồi lại do dự.
## Chẳng qua kỳ thực Mục Viêm Khiếu do dự hay không do dự đều vô ích, mấu chốt là Lâm U sống chết nhất định phải đi.
## Tuy nói lý do của cậu là ‘lo lắng cho mình’ nhưng chỉ cần vừa nghĩ tới Lâm Lâm nhà mình sẽ bị người khác dòm ngó, tiếp đó bị người ta thăm hỏi, nói không chừng còn có thể bị người khác để ý, Mục đại thiếu cảm thấy cơn tức của mình không cách nào áp chế được.
## Lâm U lên xe trước, Mục đại thiếu chưa từ bỏ ý định hỏi một câu: “Lâm Lâm, hay là em đi đón anh cả với anh hai của mình đi ha? Các người ở bên ngoài xem, anh dù có chuyện gì thì có hộ tâm kính che chở rồi, nhất định có thể trốn đi được.”
## Lâm U quay sang liếc mắt nhìn chủ nhân ngu xuẩn nhà mình: “Lời này của anh nói suốt một ngày, anh không phiền tôi cũng phiền, tôi đi một chút cũng không phải bị người ta bắt rồi ăn thịt, anh rốt cuộc lo lắng cái gì chứ? Nếu như nói đến tuấn nam mỹ nữ, tôi nghĩ người Chu gia mời khẳng định cũng không phải hàng lớn lên xấu xí đâu, mà dù có lớn lên không đẹp đi nữa cũng có tiền tài địa vị bổ sung cho khuyết điểm này rồi, anh rốt cuộc nghĩ cái gì thế?”
## Mục Viêm Khiếu bĩu môi sau cùng chẳng nói gì. Hắn rất muốn nói cho người thương nhà mình, tuấn nam mỹ nữ này coi như đẹp đi nữa, làm sao có thể so sánh với cái tên toàn thân đều lộ ra một cỗ linh khí, rành rành một đôi mắt hoa đào câu nhân, rồi lại lạnh nhạt làm cho người ta không dám tới gần này?
## Nhưng Mục đại thiếu lo lắng Lâm U tiểu gia trước mặt hắn một bộ không kiêng nể gì, cuối cùng vẫn không nói ra mấy lời này. Miễn cho Lâm Lâm nhà mình vểnh đuôi tận trời, một mạch vênh váo.
## Bữa tiệc của Chu gia cử hành tại biệt thự dựa vào núi của nhà họ Chu.
## Biệt thự này chiếm diện tích hơn mười nghìn thước vuông, sân golf, bể bơi, suối nước nóng, các trang thiết bị cần gì có nấy, còn thì kiến trúc mô phỏng theo hoàng cung Trung Quốc, từ trên xuống dưới đều mang hơi thở cao cấp.
## Nhưng mà Lâm U tiểu gia lúc xuống xe lần đầu tiên thấy biệt thự này liền phốc một tiếng.
## Mục Viêm Khiếu co rút khóe miệng, không biết Lâm Lâm nhà mình lại nổi cơn gì. Từ khi hai người bọn họ mở rộng tấm lòng yêu nhau, Lâm Lâm trước mặt hắn càng ngày càng có xu thế điên khùng.
## “Làm sao vậy?” Nhưng mà, xem như là vậy đi nữa, Mục đại thiếu vẫn vui vẻ chịu đựng, hạnh phúc tột cùng.
## “Tôi thấy cái kiến trúc này liền nghĩ tới sản phẩm hoàng cung bày trí thất bại mà đại đệ tử Luyện khí tông bán.” Lâm U nhịn không được cười, “Biệt thự này thoạt nhìn rất to lớn, nhưng mặt chi tiết thì không thể đem ra nhìn kỹ. Hơn nữa theo bố cục màu sắc và sắp xếp. . . Thật sự là, chậc.”
## “Thật sự cái gì? Cho chúng tôi cùng nghe với?”
## Lâm U nói được nửa chừng, kết quả bên cạnh bỗng có một thanh âm đầy hứng thú vang lên. Mục Viêm Khiếu nghe thấy giọng nói này bĩu môi không muốn phản ứng. Nhưng hiếm thấy Lâm U lại sợ run cả người, nghĩ nghĩ cái giọng này sao mà quen tai thế, còn khiến cậu vô cùng không thoải mái.
## Nghiêng đầu nhìn sang, Lâm U cười ha ha trong lòng hai tiếng. Thì ra là người này, gặp anh ta cậu có thể vui mới là lạ! Lúc trước người này không biết đã chích cậu bao nhiêu kim, vặt rụng bao nhiêu lông của cậu kia kìa.
## “Ơ ~ Chả trách sao Mục đại thiếu gia cũng đổ, thật là một mỹ nhân anh tuấn a!” Nhị thiếu gia nhà họ Vương bên cạnh nhìn nghiêng Lâm U xong kiềm không được huýt sáo.
## Nhưng hắn vừa mới dứt lời đã bị đại ca mình mạnh mẽ tát cho một cái. Vương nhị thiếu vuốt ót mình nhìn đại ca lên án, còn đại thiếu gia nhà họ Vương Vương Tiêu lại cười ha ha hai tiếng với đứa em đáng lo nhà mình. “Anh nên nhốt em trong nhà một ngày một đêm không cho em ra ngoài mới đúng, em nếu còn muốn tham gia bữa tiệc ngày hôm nay, thì câm cái miệng của em lại cho anh.”
## Vương Diêu phiền muộn nghiêng đầu đi. Ngay sau đó Vương Tiêu quay sang Lâm U chìa tay mình ra, trưng ra nụ cười hoàn mỹ: “Vị này chính là Lâm dược sư phố phong cách Hán sao? Ngưỡng mộ đại danh đã lâu, tiếc là cậu đã sánh đôi cùng Mục lão đại rồi.”
## Mục Viêm Khiếu nghe thấy câu này mặt co giật, sao lại nói như vậy? Hắn cùng Lâm Lâm nhà mình rõ ràng là môn đăng hộ đối, trai tài trai sắc, hắn làm sao mà không xứng chứ?!
## Lâm U nghe xong lời này lại nhịn không được nở nụ cười, không thể không nói, nếu như bỏ qua cái chuyện lúc trước bác sĩ thú y này giày vò cậu, thì Vương Tiêu là người rất dễ để người ta nảy sinh thiện cảm.
## Vì thế Lâm U nhàn nhạt cười, cùng Vương Tiêu bắt tay, nói một câu khiến Vương đại thiếu suýt nữa hộc máu. “Sau này nếu nhà anh có ai không may xảy ra chuyện gì, đến phố phong cách Hán tìm tôi, tôi nhất định không chối từ.”
## Vương Tiêu nghe vậy thật sự là một hơi nghẹn ở cổ, lời lấy lòng như thế có phần đâm tim chọt phổi quá. Nhưng hắn lại biết đây là ý tốt của Lâm U, dù sao vị Lâm dược vương này ở phố phong cách Hán nổi danh khó mời, cứng mềm không ăn không nói tới, đi xem bệnh cho ai còn phải xem khí trời ngày hôm đó đẹp hay không? Sau đó lại xem tâm tình của cậu ta có tốt hay không mới được. Nói chung, có mấy lời này của Lâm U, nhà họ Vương hắn liền có thêm một cơ hội cứu mạng.
## Bất quá, câu nói kia khiến hắn phải canh cánh trong lòng.
## Vương Tiêu nhịn không được nói một câu: “Có phải em trai tôi vừa rồi nói lời mạo phạm đến ông chủ Lâm?” Nên cậu mới nói chuyện công kích như thế?
## Lâm U bí hiểm nhìn Vương Tiêu một cái, lắc đầu: “Tôi chỉ là không thích bác sĩ thú y mà thôi.”
## Vương Tiêu: “. . .” Tôi nói này! Bác sĩ thú y cũng không tranh mối làm ăn với hiệu thuốc bắc của cậu! Cậu dựa vào cái gì mà ghét bác sĩ thú y! ! !
## Mục đại thiếu nhân cơ hội lúc này bổ cho một đao: “Trước kia mấy con Lâm Lâm nọ của tôi anh còn nhớ không! Chúng nó đều là Lâm U tặng cho tôi, nghe nói anh khi chích ra tay vô cùng độc ác?”
## Đại thiếu gia nhà họ Vương vào lúc này triệt triệt để để lĩnh hội cái gì gọi là ‘Đánh chó phải nhìn mặt chủ’, con bà nó, chích cũng phải nhìn chủ hả! ! !
## Bốn người gặp gỡ, liền kết bạn tiến vào biệt thự. Lúc bọn họ đi vào, trong sân bữa tiệc ngoài trời đã có rất nhiều người đến. Những người này đều là các ông lớn có uy tín danh dự, hoặc giàu có một phương trong thành phố A, đương nhiên bên cạnh các ông lớn còn đi theo không ít thế hệ trẻ tuổi khác, trong đó các cô gái tuổi xuân chiếm đa số. Có lẽ, là muốn tạo quan hệ thông gia trong đầu.
## Dù gì đi nữa, ngoại trừ những nhà như Mục gia và Vương gia trong nước được xếp vào mấy đại gia tộc lông phương sừng lân, Chu gia trên cả nước chỉ có thể coi là trung thượng, nhưng ở thành phố A , cũng là nhà nổi bật rồi. Đại bộ phận người tới nơi này, xuất thân đều không bằng Chu gia.
## Mục Viêm Khiếu và Vương Tiêu cùng nhau vào cửa, ngay tức khắc đã thu hút một tràng chú ý từ đông đảo mọi người. Cái mặt lạnh khí thế hung tàn của Mục Viêm Khiếu quá quen thuộc, mà Vương Tiêu cũng bởi vì đoạn thời gian trước đẩy cha ruột của mình xuống thấp, dưới sự bảo trợ của ông nội hắn một tay chủ trì nhà họ Vương khiến toàn bộ thành phố A thậm chí trong cả nước cũng một phen náo động, thoạt nhìn khuôn mặt ôn hòa nhã nhặn cũng có chút bắt mắt.
## Vì thế mà khi hai người này đến, nguyên bản mọi người còn tụ một chỗ nói chuyện đều ngừng động tác. Về phần chủ nhân bữa tiệc Chu Hải Chu đại thiếu gia cũng cùng em trai gã Chu Thắng tiến lại, trên mặt là vẻ mừng rỡ, bước nhanh tới trước mặt bốn người Mục Viêm Khiếu và Vương Tiêu, vừa gặp đã ôm chầm lấy.
## “Mục lão đệ, Vương lão đệ! Các cậu tới rồi! Địa phương nhỏ bé này của tôi phút chốc rực rỡ hẳn ra ha ha!” Thân hình Chu Hải cao to cường tráng, mặt đầy vẻ tươi cười sảng khoái, thoạt nhìn giống như một người anh cả chính trực có nghĩa khí.
## Theo lý thuyết, một người như vậy hẳn rất khó làm người ta nảy sinh ác cảm mới đúng. Nhưng Lâm U trong nháy mắt Chu Hải tiến lên ôm Mục Viêm Khiếu đó, cảm giác không tốt như là da lông toàn thân dựng hết cả dậy. Sắc mặt không kiềm được trắng nhợt, trực tiếp kéo Mục Viêm Khiếu lui về sau một bước, để Chu Hải chỉ ôm lấy hai người Vương Tiêu và Vương Diêu.
## Động tác này của Lâm U không thể nói là không đột ngột, thế nên phần lớn ánh mắt người trong cuộc đều ném về phía cậu, nhịn không được đoán rằng tên này từ đâu tới mà không biết điều, đột ngột đánh vào mặt nhà họ Chu như vậy.
## Chu Hải lúc này đã thu về thế đứng bình thường, trong phút chốc gã nhìn thấy Lâm U, trong mắt hiện lên một đạo tinh quang, chẳng những không tức giận, trái lại còn cười tiến lên muốn vỗ vai Lâm U, lại bị Lâm U không chút dấu tích trốn ra sau một chút, nói với Mục Viêm Khiếu: “Mục lão đệ, vị này là người trong lòng của cậu sao? Tôi gọi cậu ấy em dâu không hợp cho lắm, chi bằng thẳng thắng theo cậu, như cũ gọi một tiếng Lâm lão đệ? Tôi có nghe nói, hai người các cậu đã có một cuộc tình lãng mạn sâu sắc ở Rome, trở về rồi đã trực tiếp nói chuyện với ông cụ bên nhà đúng không? Nhìn tình hình này, ông cụ đồng ý? Tôi phải nói điều này, hiếm khi những người có tình trở thành người nhà, phải chúc mừng các cậu mới phải nha.”
## Lời này Chu Hải vừa nói ra, xung quanh bỗng chốc vang lên mấy tiếng kinh hô nho nhỏ, lúc này tiếng hô còn chưa lớn, Mục Viêm Khiếu nhìn một vòng nhíu mày, vẫn mặt lạnh như cũ nhưng lại vươn tay ôm lấy eo Lâm U, dùng ngữ khí đế vương tuyên truyền mệnh lệnh nói với người chung quanh: “Lâm Lâm là người sẽ ở cùng tôi suốt đời. Vì thế, trước khi các người muốn làm gì, nói gì, thận trọng từ lời nói đến việc làm đi.”
## Lâm U được Mục Viêm Khiếu ôm như thế cũng thả lỏng tinh thần, cười một tiếng đối diện với mấy lão đại kia nói: “Chớ có xem tôi là tiểu bạch kiểm à nha, nếu ai muốn gây bất lợi cho Viêm Khiếu, nói không chừng một nắm thuốc bột của tôi liền độc chết người đó. Tuy nhiên, nể mặt tất cả mọi người đều là bạn bè, về sau lúc tôi chữa bệnh cho các vị cảm thấy vui vẻ, tôi sẽ giảm cho các vị 99%.”
## Mục Viêm Khiếu và Lâm U nói hết lời, toàn sân vang lên những tiếng hít khí và kinh hô còn lớn hơn vừa rồi, các lão đại trước là kiêng kị thế lực Mục gia, sau lại nhìn chằm chằm Lâm U hồi lâu, hít một hơi lạnh liền nhớ ra, cái người thanh niên trông giống tiểu bạch kiểm này, không phải chủ tiệm thuốc Lâm thị mà mỗi ngày họ đều tìm quản gia vệ sĩ đi tạo thiện cảm đó sao?!
## Vì thế vốn đại bộ phận mọi người không quen nhìn đều yên lặng, dưới tình huống vũ lực và kinh tế không sánh bằng, thời gian tới còn có thể cầu tình người ta, nói ra thì, còn có tư cách gì cười nhạo khinh thường chứ? Đàn ông với đàn ông thì sao, không ngăn cản người khác nữa,dù sao ở trình độ của họ, còn thứ gì chưa thấy qua chứ?
## Trái lại quang minh chính đại bậc này, hành vi lẽ thẳng khí hùng, còn có thể làm cho lòng người nhỏ nhen bội phục. Chung quy thì đầu năm nay đàn ông biết đảm đương, càng ngày càng ít.
## Chỉ có điều, bề ngoài đây là tiệc nhà họ Chu mà? Thế nào bỗng nhiên lại có cảm giác đang ở buổi ra mắt và giới thiệu đương gia chủ mẫu nhà họ Mục vậy?! Đại thiếu Chu gia, cậu nhanh nói gì đó đi chứ?
## Chu Hải vào lúc này như nghe được tiếng nói mọi người, lập tức cười ha ha: “Hai vị quả nhiên sảng khoái. Người đã đến đông đủ, mau mau ngồi vào chỗ đi! Tôi có chuẩn bị không ít tiết mục hay và bất ngờ cho mọi người xem đấy.”
## Chu Hải nói, rồi dẫn bọn họ đi đến chính giữa sân, làm cho Lâm U nhịn không được âm thầm nhíu mày chính là, mỗi khi đi một bước hướng về trung tâm, cậu cảm thấy, như là bước thêm một bước vào lồng giam. Hết lần này tới lần khác, ở trước mắt bao người, cậu không hề có lý do cự tuyệt.
## Chậc, có chút phiền toái.
Chậc, 115 chương là toàn văn hoàn, trừ ra thì còn bao nhiêu chương nhể? =]]]
Advertisements
## One thought on “Tiểu gia vô xử bất tại – 107”
ㄟ(^∇^)ㄏyo hay lắm♥
☆☆☆☆☆
★★★★★ like…

Server: nginx

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

X-ac: 5.dca _dca


text: Bán đất tại Huyện Đăk Đoa, Gia Lai Thông báo OK

Content-Type: text/html

cache-control: no-cache, no-store, must-revalidate

vary: origin,accept-encoding


text:
Open Menu
Gửi bài tập
Lazi.vn
Trang chủ
Giải bài tập Online
Hỏi đáp
Trắc nghiệm Tri thức
Khảo sát ý kiến
Đố vui
Đố vui IQ
Tư duy Logic
Đuổi hình bắt chữ
Chia sẻ hàng ngày
Hội nhóm trên Lazi
Chương trình sự kiện
Kinh nghiệm phương pháp học tập
Học trực tuyến
Thi trắc nghiệm
Tài liệu
Trung tâm GD&ĐT
Trường học
Gia sư
Bản tin GD&ĐT
Kết bạn bốn phương
Chia sẻ tâm sự
TRUYỆN
Truyện cười
Truyện cổ tích
Truyện ngụ ngôn
Thơ văn danh ngôn
Ca dao Tục ngữ
Những điều tốt đẹp
Thế giới đó đây - Những điều kỳ thú
Giới thiệu sách hay
Lazi shop
Mục tiêu của bạn
Video
Bảng xếp hạng
Game Flash
Giới thiệu
Chính sách
Liên hệ - Góp ý
Xem lịch
Hôm nay
[ Tắt Menu ]
Đăng ký tài khoản
|
Đăng nhập
|
Khảo sát ý kiến
Giới thiệu
|
Chính sách
|
Đăng ký tài khoản
|
Đăng nhập
|
Liên hệ
|
Khảo sát ý kiến
|
Gửi đến Lazi >>
Trang chủ
Giải bài tập Online
Hỏi đáp
Trắc nghiệm TT
Khảo sát ý kiến
Đố vui
Đố vui IQ
Tư duy Logic
Đuổi hình bắt chữ
Học trực tuyến
TRUYỆN
Truyện cười
Tr.Cổ tích
Truyện ngụ ngôn
Lịch
Hôm nay
Game Flash
Chia sẻ hàng ngày
Hội nhóm trên Lazi
Chương trình sự kiện
Kinh nghiệm phương pháp học tập
Thi trắc nghiệm
Tài liệu
Trung tâm GD&ĐT
Trường học
Gia sư
Bản tin GD&ĐT
Kết bạn bốn phương
Chia sẻ tâm sự
Thơ văn danh ngôn
Ca dao Tục ngữ
Những điều tốt đẹp
Thế giới đó đây - Những điều kỳ thú
Giới thiệu sách hay
Lazi shop
Mục tiêu của bạn
Video
Bảng xếp hạng
Đăng nhập
Đăng nhập nhanh chóng bằng tài khoản facebook / google:
Email hoặc điện thoại:
Mật khẩu:
Đăng ký
|
Quên mật khẩu?
Lazi.vn
Ý tưởng PT Lazi
Lịch học Online
Thưởng tháng 8
Bảng Xếp Hạng
Lazi.vn - Cộng đồng Tri thức & Giáo dục
Trang chủ
Giải bài tập Online
Hỏi đáp
Trắc nghiệm Tri thức
Khảo sát ý kiến
Đố vui
Đố vui IQ
Tư duy Logic
Đuổi hình bắt chữ
Chia sẻ hàng ngày
Hội nhóm trên Lazi
Chương trình sự kiện
Kinh nghiệm phương pháp học tập
Học trực tuyến
Thi trắc nghiệm
Tài liệu
Trung tâm GD&ĐT
Trường học
Gia sư
Bản tin GD&ĐT
Kết bạn bốn phương
Chia sẻ tâm sự
TRUYỆN
Truyện cười
Truyện cổ tích
Truyện ngụ ngôn
Thơ văn danh ngôn
Ca dao Tục ngữ
Những điều tốt đẹp
Thế giới đó đây - Những điều kỳ thú
Giới thiệu sách hay
Lazi shop
Mục tiêu của bạn
Video
Bảng xếp hạng
Giới thiệu
Chính sách
Liên hệ - Góp ý
Xem lịch
Hôm nay
Phòng trò chuyện
Copyright ©2018
Lazi.vn
Gửi bài tập cần làm
Phòng trò chuyện (Hiện / Ẩn)

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0, max-age=0

Pragma: no-cache


text:
Open Menu
Gửi bài tập
Lazi.vn
Trang chủ
Giải bài tập Online
Hỏi đáp
Trắc nghiệm Tri thức
Khảo sát ý kiến
Đố vui
Đố vui IQ
Tư duy Logic
Đuổi hình bắt chữ
Chia sẻ hàng ngày
Hội nhóm trên Lazi
Chương trình sự kiện
Kinh nghiệm phương pháp học tập
Học trực tuyến
Thi trắc nghiệm
Tài liệu
Trung tâm GD&ĐT
Trường học
Gia sư
Bản tin GD&ĐT
Kết bạn bốn phương
Chia sẻ tâm sự
TRUYỆN
Truyện cười
Truyện cổ tích
Truyện ngụ ngôn
Thơ văn danh ngôn
Ca dao Tục ngữ
Những điều tốt đẹp
Thế giới đó đây - Những điều kỳ thú
Giới thiệu sách hay
Lazi shop
Mục tiêu của bạn
Video
Bảng xếp hạng
Game Flash
Giới thiệu
Chính sách
Liên hệ - Góp ý
Xem lịch
Hôm nay
[ Tắt Menu ]
Đăng ký tài khoản
|
Đăng nhập
|
Khảo sát ý kiến
Giới thiệu
|
Chính sách
|
Đăng ký tài khoản
|
Đăng nhập
|
Liên hệ
|
Khảo sát ý kiến
|
Gửi đến Lazi >>
Trang chủ
Giải bài tập Online
Hỏi đáp
Trắc nghiệm TT
Khảo sát ý kiến
Đố vui
Đố vui IQ
Tư duy Logic
Đuổi hình bắt chữ
Học trực tuyến
TRUYỆN
Truyện cười
Tr.Cổ tích
Truyện ngụ ngôn
Lịch
Hôm nay
Game Flash
Chia sẻ hàng ngày
Hội nhóm trên Lazi
Chương trình sự kiện
Kinh nghiệm phương pháp học tập
Thi trắc nghiệm
Tài liệu
Trung tâm GD&ĐT
Trường học
Gia sư
Bản tin GD&ĐT
Kết bạn bốn phương
Chia sẻ tâm sự
Thơ văn danh ngôn
Ca dao Tục ngữ
Những điều tốt đẹp
Thế giới đó đây - Những điều kỳ thú
Giới thiệu sách hay
Lazi shop
Mục tiêu của bạn
Video
Bảng xếp hạng
Đăng ký tài khoản Lazi.vn
Đăng ký nhanh bằng tài khoản facebook / google:
Email hoặc điện thoại:
*
Mật khẩu
*
Nhập lại mật khẩu
*
Họ
*
Tên
*
Mã kiểm tra
*
(Nhấp vào đây để lấy mã kiểm tra)
Đăng nhập
Lazi.vn
Ý tưởng PT Lazi
Lịch học Online
Thưởng tháng 8
Bảng Xếp Hạng
Lazi.vn - Cộng đồng Tri thức & Giáo dục
Trang chủ
Giải bài tập Online
Hỏi đáp
Trắc nghiệm Tri thức
Khảo sát ý kiến
Đố vui
Đố vui IQ
Tư duy Logic
Đuổi hình bắt chữ
Chia sẻ hàng ngày
Hội nhóm trên Lazi
Chương trình sự kiện
Kinh nghiệm phương pháp học tập
Học trực tuyến
Thi trắc nghiệm
Tài liệu
Trung tâm GD&ĐT
Trường học
Gia sư
Bản tin GD&ĐT
Kết bạn bốn phương
Chia sẻ tâm sự
TRUYỆN
Truyện cười
Truyện cổ tích
Truyện ngụ ngôn
Thơ văn danh ngôn
Ca dao Tục ngữ
Những điều tốt đẹp
Thế giới đó đây - Những điều kỳ thú
Giới thiệu sách hay
Lazi shop
Mục tiêu của bạn
Video
Bảng xếp hạng
Giới thiệu
Chính sách
Liên hệ - Góp ý
Xem lịch
Hôm nay
Phòng trò chuyện
Copyright ©2018
Lazi.vn
Gửi bài tập cần làm
Phòng trò chuyện (Hiện / Ẩn)