markdown:
Thư Viện Hoa Sen
Mục Đích
Tự Điển Phật Học
Tự Điển Đa Ngôn Ngữ và Công Cụ Dịch
Index Tác giả
Kinh
Giới Thiệu Kinh
Kinh Pali
Kinh Sanskrit/Hán Tạng
Giảng Giải Kinh
Luật
Luận
Pháp Luận
Phật Học
Phật Học Cơ Bản
Phật Học Vấn Đáp
Duy Thức Học
Tánh Không
Phật Học Ứng Dụng
Tịnh Độ
Trợ Niệm Vãng Sanh
Ban Hộ Niệm Vãng Sanh
Thiền
Thiền Đại Thừa
Thiền Nguyên Thủy
Thiền Tổ Sư
Thiền và Thở
Ngữ lục
Kim Cang Thừa
Kim Cang Thừa
Truyền Thừa Drukpa
ĐPV Gyalwang Drukpa XII khai thị
THƯ VIỆN E BOOKS
.EPUB
.PRC / MOBI
.PDF (CHUNG)
.PDF (Kindle 3)
EBOOK ĐỊNH DẠNG 3D
Ebook của TS Nhất Hạnh
Ebook của HT. Thanh Từ
TIN TU HỌC
Danh Mục Khác
Sử Phật Giáo
Văn Hóa Phật Giáo
Văn Học Phật Giáo
Nguyễn Du
Phật Giáo Thế Giới
Phật Giáo Việt Nam
Vua Trần Nhân Tông
PGVN 1963-1975
Bồ Tát Quảng Đức
HT. Thích Đôn Hậu
HT. Thích Minh Châu
HT. Thích Trí Tịnh
Bát Nhã Làng Mai
Chuyên Đề
Quán Thế Âm Bồ Tát
Tuyển Tập Phật Đản
Lễ Phật Đản Liên Hiệp Quốc Vesak
Tuyển Tập Vu Lan
Tuyển Tập Thành Đạo
Tuyển Tập Xuân
Di Tích Phật Giáo
Nghi Thức
Khoa Học
Kinh Tế Chính Trị
Gíao Dục Hoằng Pháp
Học Viện Phật Giáo
Môi Trường Sinh Thái
Nữ Giới
Sự Kiện
Hôn Nhân
Cư Sĩ Phật Giáo
HỘ PHÁP
Các Vấn Đề Khác
Hiện Tượng Thích Thông Lạc
Hiện Tượng Duy Tuệ
Tôn Giáo/Triết Học
Tôn Giáo Bạn
Krishnamurti
Truyện Phật Giáo
Trần Kiêm Đoàn
Huỳnh Trung Chánh
Vĩnh Hữu
Vĩnh Hảo
Các Tác Giả Khác
Tuỳ Bút/Ký Sự
Truyện Cổ Phật Giáo
Thơ-Nhạc-Pháp Âm
Tụng Kinh
Giảng Kinh
Thuyết Pháp
Phát Thanh
Video HD
Đọc sách
Thơ
Nhạc Phật Giáo
Xây Chùa Đúc Tượng
Dinh Dưỡng Chay
Các Món Chay
Sức Khỏe-Sống-Chết-Tái Sinh
Từ Thiện Xã Hội
Du Lịch Hành Hương
Chùa Việt Nam
Phật Pháp Tuổi Trẻ
Nguyệt San Giác Ngộ
Tạp chí Văn Hóa Phật Giáo
Các Tạp Chí Phật Giáo Khác
Luận Văn Tốt Nghiệp/Tham Luận Hội Thảo
Cuộc Sống
Danh sách chùa
Trang nhà
›
Luật
Trước
Sau
Chương 4. Ba-dật-đề
16/06/2010
12:00 SA
(Xem: 10788)
Tứ Phần Luật
Tổng Mục Lục
Phần Thứ Nhất Giới Tỳ Kheo
Tán Duyên Khởi
Chương 1. Ba-la-di
Chương 2. Tăng Tàn
Chương 3. Bất Định
Chương 4. Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề
Chương 5. Ba-dật-đề
Chương 6. Đề-xá-ni
Chương 7. Thức-xoa-ca-la-ni
Chương 8. Bảy Diệt Tránh
Phần Thứ Hai Giới Tỳ Kheo Ni
Chương 1. Ba-la-di
Chương 2. Tăng-già-bà-thi-sa
Chương 3. Ni Tát Kỳ Ba Dật Đề
Chương 4. Ba-dật-đề
Chương 5. Ba La Đề Đề Xá Ni
Phần Thứ Ba Tăng Sự
Chương 1. Thọ Giới
Chương 2. Thuyết Giới
Chương 3. An Cư
Chương 4. Tự Tứ
Chương 5. Da Thuộc
Chương 6. Y
Chương 7. Thuốc
Chương 8. Ca Thi Na
Chương 9. Câu Thiểm Di
Chương 10. Chiêm Ba
Chương 11. Khiển Trách
Chương 12. Người
Chương 13. Phú Tàng
Chương 14. Gìa Yết Ma
Chương 15. Phá Tăng
Chương 16. Diệt Tránh
Chương 17. Tỳ Kheo Ni
Chương 18. Pháp
Phần Thứ Tư Tạp Pháp
Chương 1. Phòng Xá
Chương 2. Tạp Sự
Chương 3. Ngũ Bách Kết Tập
Chương 4. Thất Bách Kết Tập
Chương 5. Điều Độ
Chương 6. Tỳ Ni Tăng Nhất
TỨ PHẦN LUẬT 四分律
Hán dịch:
Tam tạng
Phật-đà Da-xá và Trúc-phật-niệm.
Việt dịch: Tỳ-kheo Thích Đỗng Minh và Thích Đức Thắng
Hiệu chính và chú thích: Tỳ-kheo Thích Nguyên Chứng
PHẦN HAI
THUYẾT MINH
GIÁO PHÁP
TỲ-KHEO-NI
CHƯƠNG IV
BA-DẬT-ĐỀ
A -
THÔNG GIỚI
[1]
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Ni-câu-luật, Thích-súy-sấu, nước Ca-duy-la-vệ. Bấy giờ,
đức Thế tôn
dùng những
nhơn duyên
này (như Tăng) tập hợp Tăng tỳ-kheo, bảo:
«Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
ĐIỀU 1
Tỳ-kheo-ni nào,
cố ý
nói dối
, ba-dật-đề.*[2]
ĐIỀU 2
Tỳ-kheo-ni nào, nói lời mạ nhục, ba-dật-đề.*[3]
ĐIỀU 3
Tỳ-kheo-ni nào, nói lời hai lưỡi, (
ly gián
), ba-dật-đề.*[4]
ĐIỀU 4
Tỳ-kheo-ni nào, ngủ đêm chung nhà với người nam, ba-dật-đề.*[5]
ĐIỀU 5
Tỳ-kheo-ni nào, ngủ đêm chung nhà với người nữ chưa thọ
đại giới
, quá ba đêm, ba-dật-đề.*[6]
ĐIỀU 6
Tỳ-kheo-ni nào, cùng tụng pháp với người chưa
thọ giới
, ba-dật-đề.*[7]
ĐIỀU 7
Tỳ-kheo-ni nào, biết người khác có tội thô ác, đem nói với người chưa thọ
đại giới
, ba-dật-đề, trừ tăng yết-ma.*[8][9]
ĐIỀU 8
Tỳ-kheo-ni nào, đối với người chưa thọ
đại giới
, mà tự nói rằng
chứng ngộ
pháp thượng
nhơn rằng: ‹tôi
biết điều
ấy, tôi thấy điều ấy,› dù là
sự thật
, ba-dật-đề.*[10]
ĐIỀU 9
Tỳ-kheo-ni nào, nói pháp cho người nam quá năm, sáu lời, ba-dật-đề. Trừ có mặt người nữ có trí.*[11]
ĐIỀU 10
Tỳ-kheo-ni nào, tự tay đào đất hay bảo người đào, ba-dật-đề.*[12]
ĐIỀU 11
Tỳ-kheo-ni nào,
phá hoại
mầm sống cây cỏ, ba-dật-đề.*[13]
ĐIỀU 12
Tỳ-kheo-ni nào,
cố ý
nói quanh
và gây phiền vị khác, ba-dật-đề.*[14]
ĐIỀU 13
Tỳ-kheo-ni nào, chê bai và
nói xấu
‹tri sự Tăng› ba-dật-đề.*[15]
ĐIỀU 14
Tỳ-kheo-ni nào, mang giường nằm, ghế ngồi, hoặc
ngọa cụ
, nệm ngồi của Tăng bày ra giữa đất trống, hoặc sai người bày. khi bỏ đi không tự mình dọn cất, không bảo người dọn cất, ba-dật-đề.*[16]
ĐIỀU 15
Tỳ-kheo-ni nào, ở trong
Tăng phòng
, tự mình hoặc bảo người, trải
ngọa cụ
của Tăng để ngồi, hoặc nằm. khi đi không tự mình dọn cất, ba-dật-đề.*[17]
ĐIỀU 16
Tỳ-kheo-ni nào, đã biết đó là chỗ nghỉ của Tỳ-kheo-ni khác, mình đến sau cố chen vào giữa trải
ngọa cụ
để ngủ nghỉ, với
ý nghĩ
rằng: ‹người kia nếu hiềm chật thì sẽ tự tránh đi chỗ khác.› hành động vì
nhơn duyên
ấy chứ không gì khác, chẳng phải
oai nghi
, ba-dật-đề.*[18]
ĐIỀU 17
Tỳ-kheo-ni nào, giận hờn, không ưa Tỳ-kheo-ni khác, tự mình lôi kéo họ ra khỏi
Tăng phòng
, hay bảo người khác lôi ra, ba-dật-đề.*[19]
ĐIỀU 18
Tỳ-kheo-ni nào, ở trên tầng gác, nằm hay ngồi trên giường, ghế bằng chân ráp bị sút ra, ba-dật-đề.*[20][21]
ĐIỀU 19
Tỳ-kheo-ni nào, biết nước có trùng, mà tự mình dùng hoặc bảo người tưới lên bùn hoặc cỏ, ba-dật-đề.*[22]
ĐIỀU 20
Tỳ-kheo-ni nào, làm phòng xá lớn, cánh cửa, khung cửa sổ, và các đồ trang trí khác,
chỉ bảo
người lợp tranh, ngang bằng hai, ba lớp. nếu quá, ba-dật-đề.*[23]
ĐIỀU 21
Tỳ-kheo-ni nào, tại trú xứ chỉ cúng một
bữa ăn
, Tỳ-kheo-ni không bệnh nên ăn một bữa, nếu thọ nhận quá, ba-dật-đề.*[24]
ĐIỀU 22
Tỳ-kheo-ni nào, ăn riêng chúng, ba-dật-đề. Trừ các
trường hợp
khác là khi bệnh,
thời gian
may y,
thời gian
thí y, khi đi đường, khi đi thuyền, khi
đại hội
, khi sa-môn
thí thực
. Đó là các
trường hợp
khác.*[25]
ĐIỀU 23
Tỳ-kheo-ni nào, đến nhà đàn-việt, được
ân cần
cúng
thức ăn
, bánh, bột. Tỳ-kheo-ni cần thì nhận hai ba bát, mang về trong chùa, nên chia cho các Tỳ-kheo-ni khác cùng ăn. nếu Tỳ-kheo-ni không bệnh, nhận quá ba bát đem về trong chùa, không chia cho các Tỳ-kheo-ni khác ăn, ba-dật-đề.*[26]
ĐIỀU 24
Tỳ-kheo-ni nào, ăn
phi thời
, ba-dật-đề.*[27]
ĐIỀU 25
Tỳ-kheo-ni nào, ăn
thức ăn
thừa cách đêm, ba-dật-đề.*[28]
ĐIỀU 26
Tỳ-kheo-ni nào, không thọ
nhận thức
ăn và thuốc mà đưa vào miệng, ba-dật-đề. trừ nước và tăm.*[29]
ĐIỀU 27
Tỳ-kheo-ni nào, trước đã nhận
lời mời
rồi, nhưng trước hay sau
bữa ăn
đi đến nhà người khác mà không dặn lại tỳ-kheo-ni khác, ba-dật-đề. Trừ
trường hợp
đặc biệt
là khi bệnh,
thời gian
may y,
thời gian
thí y. Đó là
trường hợp
đặc biệt
.*[30]
ĐIỀU 28
Tỳ-kheo-ni nào, trong nhà ăn, có vật quý mà cố ngồi nán, ba-dật-đề.*[31]
ĐIỀU 29
Tỳ-kheo-ni nào, trong nhà ăn, có vật quý mà cố ngồi nán, ba-dật-đề.*[32]
ĐIỀU 30
Tỳ-kheo-ni nào,
một mình
ngồi với người nam tại chỗ trống, ba-dật-đề.*[33]
ĐIỀU 31
Tỳ-kheo-ni nào, nói với tỳ-kheo-ni khác
như vầy
: ‹Đại tỷ, hãy cùng tôi vào xóm làng, tôi sẽ
cung cấp
thức ăn
cho cô.› Tỳ-kheo-ni kia
cuối cùng
, không nhờ ai
cung cấp
cho tỳ-kheo-ni này, lại nói
như vầy
: ‹Đại tỷ hãy đi chỗ khác, tôi không thích nói chuyện hay ngồi cùng chỗ với cô. Tôi thích ngồi
một mình
, nói chuyện
một mình
.› Chỉ với
mục đích
ấy chứ không gì khác, là
cố tình
đuổi đi, ba-dật-đề.*[34]
ĐIỀU 32
Tỳ-kheo-ni nào, được
thỉnh cầu
thọ nhận thuốc bốn tháng, tỳ-kheo-ni không bệnh nên thọ. Nếu
quá hạn
mà nhận, ba-dật-đề. trừ
trường hợp
thỉnh
thường xuyên
, thỉnh
tiếp tục
, thỉnh chia phần, thỉnh
suốt đời
.*[35]
ĐIỀU 33
Tỳ-kheo-ni nào, đi xem quân trận, ba-dật-đề. Trừ có
nhơn duyên
hợp thời.*[36]
ĐIỀU 34
Tỳ-kheo-ni nào, có
nhân duyên
được phép đến trong quân trại, ngủ lại hai, ba đêm. nếu quá, ba-dật-đề.*[37]
ĐIỀU 35
Tỳ-kheo-ni nào, ngủ trong quân trại hai, ba đêm, hoặc khi xem quân đội diễn tập, hoặc xem
thế lực
quân đội, quân voi, quân ngựa, ba-dật-đề.*[38]
ĐIỀU 36
Tỳ-kheo-ni nào, uống rượu, ba-dật-đề.*[39]
ĐIỀU 37
Tỳ-kheo-ni nào, đùa giỡn trong nước, ba-dật-đề.*[40]
ĐIỀU 38
Tỳ-kheo-ni nào, dùng ngón tay thọc lét tỳ-kheo-ni khác, ba-dật-đề.*[41]
ĐIỀU 39
Tỳ-kheo-ni nào, không nhận lời
can gián
, ba-dật-đề.*[42]
ĐIỀU 40
Tỳ-kheo-ni nào, dọa nạt tỳ-kheo-ni khác, ba-dật-đề.*[43]
ĐIỀU 41
Tỳ-kheo-ni mỗi nửa tháng tắm
một lần
, tỳ-kheo-ni không bệnh nên
thọ trì
. Nếu quá, ba-dật-đề. Trừ
trường hợp
đặc biệt
là
thời gian
nóng, khi bệnh, khi làm việc, khi gió lớn và mưa, khi đi xa về. Đó là
trường hợp
đặc biệt
.*[44]
ĐIỀU 42
Tỳ-kheo-ni nào, không bệnh mà
cố ý
nhóm lửa nơi đất trống để sưởi ấm, hoặc bảo người nhóm, ba-dật-đề. Trừ
trường hợp
đặc biệt
.*[45]
ĐIỀU 43
Tỳ-kheo-ni nào, dấu
y bát
,
tọa cụ
, ống đựng kim của tỳ-kheo-ni khác; tự mình dấu, hoặc bảo người dấu, dù chỉ giỡn chơi, ba-dật-đề.* [46] [47]
ĐIỀU 44
Tỳ-kheo-ni nào, đã
tịnh thí
y cho tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, về sau không hỏi chủ mà
lấy lại
dùng, ba-dật-đề.* [48]
ĐIỀU 45
Tỳ-kheo-ni nào, nhận được y mới nên dùng một trong ba màu xanh, đen, mực để làm cho
hoại sắc
. Nếu tỳ-kheo nhận được y mới không dùng ba màu hoặc xanh, hoặc đen, hoặc mực để làm cho
hoại sắc
mà mặc nguyên y mới, ba-dật-đề.*[49]
ĐIỀU 46
Tỳ-kheo-ni nào,
cố ý
giết chết mạng sống loài vật, ba-dật-đề.*[50]
ĐIỀU 47
Tỳ-kheo-ni nào, biết nước có trùng mà vẫn uống, ba-dật-đề.*[51]
ĐIỀU 48
Tỳ-kheo-ni nào,
cố ý
khuấy rầy tỳ-kheo-ni khác, dù chỉ trong chốc lát khiến cho họ
không vui
, ba-dật-đề.*[52]
ĐIỀU 49
Tỳ-kheo-ni nào, biết tỳ-kheo-ni khác phạm thô tội mà
che dấu
, ba-dật-đề.*[53]
ĐIỀU 50
Tỳ-kheo-ni nào, biết việc tranh cãi đã
như pháp
sám hối
rồi, sau đó lại khơi dậy, ba-dật-đề.*[54]
ĐIỀU 51
Tỳ-kheo-ni nào, biết là giặc cướp mà làm bạn cùng đi một đường, dù chỉ
trong khoảng
một xóm, ba-dật-đề.*[55]
ĐIỀU 52
Tỳ-kheo-ni nào nói
như vầy
: ‹Tôi biết theo pháp Phật dạy, sự hành
dâm dục
không phải là pháp chướng đạo.› Các tỳ-kheo-ni kia nên
can gián
tỳ-kheo-ni này rằng: ‹Đại tỷ, chớ nói như vậy, đừng
xuyên tạc
đức Thế tôn
,
xuyên tạc
đức Thế tôn
là không tốt,
đức Thế tôn
không nói như vậy!
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
nói rằng
dâm dục
là pháp chướng đạo, phạm dâm là pháp chướng đạo.› Khi được các tỳ-kheo-ni kia
can gián
, mà Tỳ-kheo-ni này
kiên trì
không bỏ. Các tỳ-kheo-ni nên
can gián
ba lần cho bỏ việc ấy. Nếu đến ba lần
can gián
, bỏ thì tốt, không bỏ, ba-dật-đề.*[56]
ĐIỀU 53
Tỳ-kheo-ni nào, biết người nói như
vậy mà
chưa được
tác pháp
(giải)
tà kiến
như thế không bỏ, lại
cung cấp
các nhu yếu, cùng một yết-ma, cùng một chỗ ở, ba-dật-đề.*[57]
ĐIỀU 54
Tỳ-kheo-ni nào, biết sa-di-ni nói
như vầy
: ‹Tôi biết theo pháp Phật dạy, sự hành
dâm dục
không phải là pháp chướng đạo.› Các tỳ-kheo-ni kia
can gián
sa-di-ni này rằng: ‹Ngươi chớ nói như vậy, đừng
xuyên tạc
đức Thế tôn
,
xuyên tạc
đức Thế tôn
là không tốt.
Đức Thế tôn
không nói như vậy.› Này sa-di-ni,
đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
nói rằng: ‹Dâm dục là pháp chướng đạo, phạm
dâm dục
là pháp chướng đạo.› Khi được các tỳ-kheo-ni kia
can gián
, sa-di-ni này
kiên trì
không bỏ, các tỳ-kheo-ni kia nên
can gián
ba lần cho bỏ việc này.
Cho đến
ba lần
can gián
, bỏ thì tốt, không bỏ thì các tỳ-kheo-ni kia nên nói với sa-di-ni này rằng: ‹Từ nay về sau cô không phải là
đệ tử
của Phật, không được
đi theo
các tỳ-kheo-ni khác. Như các sa-di-ni khác, được phép cùng với tỳ-kheo-ni ngủ hai đêm, nhưng nay ngươi không có
sự kiện
ấy, ngươi hãy đi ra khỏi chỗ này, không được sống ở đây nữa!› Nếu tỳ-kheo-ni biết sa-di-ni đã bị đuổi như vậy, mà đem về nuôi,
cùng chung
ngủ nghỉ, ba-dật-đề.*[58]
ĐIỀU 55
Tỳ-kheo-ni nào, khi được
can gián
như pháp
, lại nói rằng: ‹Nay tôi không học điều giới này,
cho đến
khi nào tôi nạn vấn người
trì giới
có
trí tuệ
, ba-dật-đề. Nếu vì sự
hiểu biết
thì nên nạn vấn.*[59]
ĐIỀU 56
Tỳ-kheo-ni nào, khi tụng giới nói
như vầy
: ‹Đại tỷ, tụng những giới vụn vặt này có
ích lợi
gì? Khi tụng các giới này chỉ khiến cho người tu
phiền muộn
,
xấu hổ
,
hoài nghi
.› vì khinh chê giới, ba-dật-đề.*[60]
ĐIỀU 57
Tỳ-kheo-ni nào, khi nghe tụng giới, nói
như vầy
: ‹Đại tỷ, nay tôi mới biết giới này rút từ
giới kinh
, mỗi nửa tháng tụng
một lần
.› Các tỳ-kheo-ni khác biết tỳ-kheo-ni này đã từng ngồi dự tụng giới, hoặc hai, hoặc ba lần, huống nữa là nhiều lần. Tỳ-kheo-ni này không phải do vì không biết, không hiểu, mà hỏi tội. Nếu có
phạm tội
, nên
như pháp
xử trị
, rồi
cộng thêm
tội không biết pháp, bảo rằng: ‹Đại tỷ,
thật không
lợi ích
gì cho cô, không có sở đắc
tốt đẹp
nào cho cô, vì trong khi tụng giới cô không
dụng tâm
, không
nhất niệm
, không lắng
nghe pháp
. Vị ấy là kẻ
vô tri
, ba-dật-đề.*[61]
ĐIỀU 58
Tỳ-kheo-ni nào, sau khi đã
cùng chung
yết-ma rồi, sau đó lại nói
như vầy
: ‹Các tỳ-kheo-ni theo chỗ
quen biết
riêng, lấy vật của
chúng Tăng
cho,› ba-dật-đề.*[62]
ĐIỀU 59
Tỳ-kheo-ni nào, khi Tăng đoán sự chưa xong, không giữ dục mà
đứng dậy
đi ra, ba-dật-đề.*[63]
ĐIỀU 60
Tỳ-kheo-ni nào, đã giữ dục rồi, sau đó tỏ sự bất bình, ba-dật-đề.*[64]
ĐIỀU 61
Tỳ-kheo-ni nào, sau khi nghe những lời tranh cãi của các tỳ-kheo-ni, đem đến nói cho người kia, ba-dật-đề.*[65]
ĐIỀU 62
Tỳ-kheo-ni nào, vì giận hờn không
hoan hỷ
, đánh tỳ-kheo-ni khác, ba-dật-đề.*[66]
ĐIỀU 63
Tỳ-kheo-ni nào, vì giận hờn không
hoan hỷ
, dùng tay tát tỳ-kheo khác, ba-dật-đề.*[67]
ĐIỀU 64
Tỳ-kheo-ni nào, vì giận hờn không
hoan hỷ
vu khống (tỳ-kheo-ni khác) bằng pháp tăng-già-bà-thi-sa không căn cứ, ba-dật-đề.*[68]
ĐIỀU 65
Tỳ-kheo-ni nào, khi nhà vua dòng sát-đế-lợi thủy nghiêu đầu (
quán đảnh
) chưa ra khỏi cung,
vật báu
chưa thu cất mà vào cung vua, bước qua khỏi
ngạch cửa
, ba-dật-đề.*[69]
ĐIỀU 66
Tỳ-kheo-ni nào, tự mình cầm lấy
vật báu
, hay đồ trang sức bằng
vật báu
, hoặc bảo người khác cằm nắm, ba-dật-đề. Trừ trong tăng-già-lam, hay nơi ký túc (nghỉ đêm). Nếu ở trong tăng-già-lam hoặc nơi ký túc (nghỉ đêm) mà tự mình cầm nắm hay bảo người cầm
vật báu
, hay đồ trang sức bằng
vật báu
nên nghĩ
như vầy
: ‹Nếu người chủ
nhận ra
sẽ
hoàn lại
,› vì
nhơn duyên
như vậy chứ không chi khác.*[70]
ĐIỀU 67
Tỳ-kheo-ni nào, vào xóm làng
phi thời
mà không báo cho tỳ-kheo-ni khác, ba-dật-đề.*[71]
ĐIỀU 68
Tỳ-kheo-ni nào, làm giường dây, giường gỗ, chân chỉ nên cao bằng tám ngón tay của
Như lai
, đã trừ lỗ mộng, để ráp trở lên. Nếu quá, ba-dật-đề, phải hớt bỏ.*[72]
ĐIỀU 69
Tỳ-kheo-ni nào, dùng bông đâu-la miên độn làm giường dây, giường cây,
ngọa cụ
,
tọa cụ
, ba-dật-đề.*[73]
B -
BẤT CỘNG
GIỚI
ĐIỀU 70[74]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Ba-già-bà ở trên
giảng đường
Cao các, bên sông
Di hầu
, tại Tỳ-xá-ly. Bấy giờ, tại một vùng đất nọ có khu vườn trồng tỏi. Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà đi ngang qua vườn tỏi không xa. Người chủ vườn hỏi:
«A-di, cần tỏi không?»
Cô nói:
«Cần.»
Người chủ vườn liền đem tỏi cho cô. Nhận được tỏi, về sau
thường xuyên
, cô ni cũng lại đi cách vườn tỏi không xa. Mỗi lần thấy người chủ vườn đều hỏi:
«A-di lại cần tỏi nữa phải không?»
Cô nói:
«Cần. Có tỏi tôi ăn được cơm.»
Chủ vườn đem tỏi
cúng dường
và ra lệnh cho người giữ vườn rằng, «Từ nay,
hằng ngày
cấp cho
tỳ-kheo-ni mỗi vị năm củ tỏi.»
Sau đó người chủ vườn để người giữ vườn ở nhà, còn mình thì đem tỏi vào Tỳ-xá-ly bán.
Bấy giờ, tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà về đến trong Tăng-già-lam nói với các tỳ-kheo-ni rằng:
«Các cô biết không, nơi vườn tỏi tại chỗ nọ có đàn-việt tên nọ
hằng ngày
cấp cho
tỳ-kheo-ni mỗi người năm củ tỏi. Các cô có thể đến đó nhận.»
Bấy giờ, Thâu-la-nan-đà dẫn sa-di-ni, thức-xoa-ma-na, đến nơi vườn tỏi, hỏi người giữ vườn:
«Chủ vườn ở đâu?»
Người giữ vườn
trả lời
:
«Chủ vườn chở tỏi vào Tỳ-xá-ly để bán. Các cô hỏi có chuyện gì?»
Thâu-la-nan-đà nói:
«Chủ vườn hứa
cung cấp
cho tỳ-kheo-ni
hằng ngày
mỗi vị năm củ tỏi. Nay
chúng tôi
đến nhận.»
Người giữ vườn nói:
«Chờ chủ vườn về chứ tôi không dám tự quyền. Tôi chỉ coi ngó mà thôi.»
Tỳ-kheo-ni nói:
«Chủ vườn thì cúng mà tôi tớ không chịu đưa.»
Thâu-la-nan-đà liền bảo sa-di-ni nhổ tỏi, kiểm số và phân phối: đây là phần của
Thượng tọa
, đây là phần của thứ tọa, đây là phần của
Hòa thượng
A-xà-lê, đây là phần của đồng
Hòa thượng
đồng A-xà-lê, đây là phần của
bà con
quen biết
, đây là phần ăn ngày nay, đây là phần ăn ngày mai, đây là phần ngày mốt.
Tức thời
, vườn tỏi bị nhổ sạch. Chủ vườn khi về thấy vườn tỏi hết, hỏi người giữ vườn:
«Tỏi đâu hết?»
Người giữ vườn
báo cáo
:
«Trước đây do chủ sùng đạo nên
hằng ngày
cung cấp
cho tỳ-kheo-ni mỗi người năm củ tỏi. Vừa rồi có sa-di-ni, thức-xoa-ma-na đến hỏi tôi: ‹Hôm nay chủ vườn có ở nhà không?› Tôi nói, ‹Chủ vườn vào Tỳ-xá-ly bán tỏi. Các cô hỏi có việc gì?› Các cô ni nói: ‹Chủ vườn hứa
hằng ngày
cấp cho
tỳ-kheo-ni mỗi vị năm củ tỏi, nay
chúng tôi
đến nhận.› Tôi nói: ‹Chờ chủ về. Tôi chỉ biết coi ngó thôi chứ không
trọn quyền
.› Tỳ-kheo-ni nói: ‹Chủ vườn cho, đầy tớ không chịu đưa.› Các cô nói như vậy rồi bảo sa-di-ni nhổ tỏi, đếm và phân phối: Đây là phần của
Thượng tọa
, đây là phần của thứ tọa, Đây là phần của
Hòa thượng
, đây là phần của A-xà-lê, đây là phần của đồng
Hòa thượng
, đây là phần của đồng A-xà-lê, đây là phần của
bà con
quen biết
, đây là phần ăn ngày nay, đây là phần ăn ngày mai, đây là phần ăn ngày mốt. Tất cả đều có phần ăn, cho nên vườn tỏi bị nhổ hết.»
Người chủ vườn liền cơ hiềm, nói:
«Tỳ-kheo-ni này không có
tàm quý
. Thọ nhận không
nhàm chán
, không biết đủ. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Dầu đàn-việt có cho, còn phải biết đủ, huống là không có chủ ở nhà, mà nhổ hết tỏi của người ta!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà: «Sao các cô nhổ hết tỏi của người ta ăn và
mang đi
hết không để lại một củ nào?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
vì
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà:
«Việc cô làm là sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Không có chủ, sao lại nhổ hết tỏi của người ta?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi kể cho các tỳ-kheo nghe:
«Xưa kia, có một bà-la-môn 120 tuổi, hình thể ốm gầy. Vợ của người bà-la-môn này
xinh đẹp
không ai sánh kịp, sanh nhiều con trai con gái. Người bà-la-môn này
luyến ái
vợ và các con, không bao giờ muốn xả ly. Do sự
luyến ái
cao độ này nên khi
mạng chung
sanh trong loài chim nhạn, lông trên mình đều toàn bằng vàng. Do
nhơn duyên
tu phước
đời trước nên tự biết
túc mạng
của mình, bèn
suy nghĩ
: «Bằng mọi
phương tiện
ta phải giúp đỡ sự sống cho những đứa con của ta, để
chúng nó
khỏi
nghèo khổ
.»
Hằng ngày
con chim nhạn bay đến nhà cũ của mình, cho rơi xuống một chiếc lông bằng vàng rồi bay đi, những đứa con lượm được lông chim bằng vàng lại
suy nghĩ
: «Do
nhân duyên
nào mà con nhạn chúa này
hằng ngày
bay đến làm rơi xuống một cái lông bằng vàng cho ta rồi bay đi?
Chúng ta
hãy chờ khi nó đến, rình bắt, nhổ hết lông vàng của nó.» Rồi chúng bắt và lấy lông vàng. Nhổ lấy rồi, nó mọc lại bằng lông trắng.
Đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Người Bà-la-môn
thuở ấy
,
sau khi chết
đầu thai
thành con nhạn, đâu phải ai khác, mà là người chủ vườn. Người vợ
xinh đẹp
của ông ta sanh nhiều con tức là Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà. Con trai con gái của vợ chồng người bà-la-môn chính là thức-xoa-ma-na, sa-di-ni... ấy vậy.
Do bởi
tham ái
nên khiến cho lông chim bằng vàng hết, lông trắng sanh. Nay lại do
tham ái
nên nhổ hết tỏi, phải bần cùng.»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà rồi bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào ăn tỏi, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, ăn tỏi sống, tỏi chín, tỏi vụn, mỗi miếng phạm một ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc mắc chứng bệnh thế nào đó phải dùng bánh gói tỏi mà ăn để chữa; hoặc các thứ thuốc khác trị không hết phải dùng tỏi để trị; hay dùng tỏi để trị bệnh ghẻ nhọt; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 71[75]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở nước Xá-vệ. Bấy giờ, tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà cạo lông ba chỗ, đến nhà đàn-việt, an tọa nơi chỗ ngồi, trước người
phụ nữ
, không tự khéo che thân, hình thể bị lộ.
Phụ nữ
thấy, rồi nói:
«Sư cô cùng
chúng tôi
tắm.»
Cô ni từ chối.
Phụ nữ
cung cấp
thức ăn
rồi lại mời cô ni tắm. Cô ni vẫn
chối từ
không cùng tắm. Bấy giờ, các
phụ nữ
bèn
cưỡng bức
cổi y. Thấy cô ni cạo lông, liền nói:
«Này
sư cô
, người đời vì
vấn đề
dâm dục
mà cạo lông; chứ
sư cô
cạo lông để làm gì?»
Thâu-la-nan-đà nói:
«Từ khi tôi ở
thế tục
đã
quen làm
việc này chứ chẳng phải mới bây giờ.»
Các
phụ nữ
cư sĩ
cơ hiềm, nói:
«Tỳ-kheo-ni này, không biết
tàm quý
,
quen làm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Sao lại cạo lông ba chỗ như
dâm nữ
, tặc nữ?»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách Thâu-la-nan-đà: «Sao lại cạo lông ba chỗ?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
Thâu-la-nan-đà:
«Việc cô làm là sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Thâu-la-nan-đà, tại sao lại cạo lông ba chỗ?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, cạo lông ba chỗ,[76] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Lông ba chỗ: chỗ đại,
tiểu tiện
và dưới nách.
Tỳ-kheo-ni nào cạo lông ba chỗ, mỗi lần động dao là phạm ba-dật-đề. Nếu nhổ bằng nhíp hay đốt, tất cả đều phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, thâu-lan-giá. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc mắc phải chứng bệnh thế nào đó; hay bị ghẻ cần cạo để thoa thuốc; hoặc bị
cường lực
bắt buộc; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não
bức bách
.
ĐIỀU 72[77]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Ni-câu-luật, Ca-duy-la-vệ, Thích-súy-sấu. Bấy giờ, tỳ-kheo-ni Ma-ha Ba-xà-ba-đề [78] đến chỗ
đức Thế tôn
, đầu diện
đảnh lễ
sát chân Ngài rồi đứng qua một bên,
bạch Phật
:
«Thế tôn, thân người nữ hôi hám,
bất tịnh
.»
Thưa như vậy rồi, lễ sát
chân Phật
, nhiễu ba vòng và cáo lui.
Lúc bấy giờ
đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo, bảo các tỳ-kheo:
«Từ nay về sau ta
cho phép
các tỳ-kheo-ni dùng nước tác tịnh.»[79]
Thâu-la-nan-đà nghe
đức Phật
cho phép
tác tịnh rồi liền dùng nước để tác tịnh. Khi tác tịnh,
dục tâm
khởi, đưa ngón tay vào sâu bên trong thủy đạo, bị móng tay làm
tổn thương
, máu chảy ra, làm bẩn y và
ngọa cụ
. Các tỳ-kheo-ni thấy, hỏi rằng:
«Cô bị
bệnh khổ
gì vậy?»
Thâu-la-nan-đà nói rõ
nhơn duyên
.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong số đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà: «Tại sao khi cô dùng nước tác tịnh lại đưa ngón tay vào sâu theo đường thủy đạo, khiến cho móng tay làm
thương tổn
chảy máu, làm bẩn y và ngọa cụ?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà:
«Việc cô làm là sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Tại sao khi dùng nước tác tịnh, cô lại khởi
dục tâm
, đưa ngón tay vào sâu bên trong, khiến cho móng tay gây
thương tổn
, chảy máu ra làm bẩn y và ngọa cụ?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
Thâu-la-nan-đà rồi bảo các tỳ-kheo:
«Thâu-la-nan-đà này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, dùng nước tác tịnh, nên
sử dụng
hai ngón tay, mỗi ngón một đốt, nếu quá, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tác tịnh: dùng nước rửa bên trong âm hộ.
Tỳ-kheo-ni dùng nước rửa bên trong nên dùng hai ngón tay, mỗi ngón một đốt, nếu quá ba-dật-đề.
Thức-xoa-ma-na, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Chỉ
sử dụng
hai ngón tay, mỗi ngón một đốt hay dưới một đốt; hoặc có bệnh thế nào đó; hay bên trong có cỏ, có trùng cần kéo ra ngoài; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não
bức bách
.
ĐIỀU 73[80]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni
dục tâm
hừng hẫy,
nhan sắc
tiều tụy
,
thân thể
gầy còm. Khi họ vào trong vương cung của vua Ba-tư-nặc, các
phụ nữ
trong cung thấy vậy hỏi:
«A-di có
bệnh hoạn
gì?»
Lục quần ni nói:
«Tôi không có
bệnh hoạn
, chỉ vì bệnh sắc.»
Phụ nữ
hỏi tiếp:
«Bệnh sắc nào?»
Cô ni nói:
«Dục tâm của tôi hừng hẫy.»
Các
phụ nữ
nói:
«Chúng tôi ở trong cung, lúc nào cũng có đàn ông. Khi không có đàn ông, thì dùng hồ giao [81] làm
nam căn
, để vào trong
nữ căn
, vừa được
thích ý
, lại không phải là hành dâm. Các cô có thể làm như vậy, vừa được
thích ý
, không
phạm hành
dâm.»
Khi ấy hai trong nhóm sáu tỳ-kheo-ni làm
nam căn
như vậy, cùng làm việc
dâm dục
. Tỳ-kheo-ni khác thấy, tưởng là cùng đàn ông hành dâm. Khi
đứng dậy
mới biết chẳng phải đàm ông.
Các tỳ-kheo-ni nghe biết, trong số đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô lại dùng hồ giao làm
nam căn
để cùng nhau hành dâm?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Việc các cô làm là sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni, sao lại dùng hồ giao làm
nam căn
để cùng nhau hành dâm?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, dùng hồ giao làm
nam căn
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Làm
nam căn
: dùng các vật để làm như hồ giao, cơm nhão, bột, sáp ong.
Tỳ-kheo-ni nào dùng các vật này làm
nam căn
để vào
nữ căn
, tất cả đều phạm ba-dật-đề.
Nếu không
cọ xát vào
nữ căn
, phạm đột-kiết-la.
Thức-xoa-ma-na, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc mắc phải căn bệnh thế nào đó, phải dùng cục thuốc hình tròn hay viên thuốc đặt vào để chữa; hoặc y ngăn chận nguyệt thủy; hoặc bị cưỡng lực bắt ép làm; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não
bức bách
.
ĐIỀU 74[82]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni vì
dục tâm
hừng hẫy,
nhan sắc
tiều tụy
, hình thể ốm gầy. Vào trong cung của vua Ba-tư-nặc, các
phụ nữ
trong cung thấy vậy hỏi:
«A-di bệnh gì?»
Chư ni nói:
«Chỉ vì không thoả mãn.»
Các
phụ nữ
hỏi:
«Không thoả mãn cái gì?»
Chư ni nói:
«Dục tâm của
chúng tôi
hừng hực»
Các
phụ nữ
nói:
«Chúng tôi ở trong cung,
thường có
đàn ông. Lúc không có đàn ông thì dùng hồ giao tạp vật làm
nam căn
để vào
nữ căn
, vừa thõa mãn được lòng dâm, mà không gọi là hành dâm. Sao
chư tôn
không làm như vậy?»
Các Tỳ-kheo-ni
trả lời
:
«Này các chị,
đức Thế tôn
chế giới
không được làm như vậy.»
Các
phụ nữ
lại nói:
«Này các cô,
chúng tôi
ở trong cung khi có đàn ông thì thôi; lúc không có đàn ông thì cùng nhau vỗ, vừa được khoái lạc mà không gọi là hành dâm. Các cô làm sao không làm như vậy?»
Bấy giờ, hai trong nhóm sáu tỳ-kheo-ni cùng nhau vỗ. Các tỳ-kheo-ni khác thấy, tưởng là cùng đàn ông hành dâm. Lúc
đứng dậy
mới biết không phải đàn ông.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô cùng nhau vỗ.»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Việc các cô làm là sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Tại sao các cô cùng nhau vỗ.»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi bảo các tỳ-kheo:
«Những tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, cùng vỗ cho nhau, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Vỗ: lấy bàn tay hay gót chân đập vào, hoặc
nữ căn
với
nữ căn
vỗ nhau.
Tỳ-kheo-ni cùng vỗ
với nhau
, người vỗ phạm đột-kiết-la, người thọ nhận vỗ phạm ba-dật-đề. Nếu hai
nữ căn
cùng nhau vỗ, cả hai đều phạm ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la, thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Hoặc mắc phải chứng bệnh thế nào đó, hoặc
tới lui
, đi đứng, hoặc quét đất vướng phải chứ không cố tâm, hay khi tắm rửa đụng phải thì không phạm,
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não
bức bách
.
ĐIỀU 75[83]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời đức Ba-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có một
trưởng giả
cùng vợ
xuất gia
làm đạo. Đến giờ, ông vào thôn
khất thực
, được
thức ăn
rồi, đem đến trong Tăng-già-lam của ni ngồi ăn. Người vợ cũ, hiện là tỳ-kheo-ni, đem nước đến, đứng phía trước lấy quạt quạt. Tỳ-kheo bảo rằng:
«Đứng tránh ra một chút, chứ tôi mắc cở với người ta. Đừng đứng
trước mặt
tôi!»
Tỳ-kheo-ni nói:
«Đại đức, sao lại mắc cở với tôi?»
Vị tỳ-kheo lại nói:
«Sao không tránh mau ra? Tôi mắc cở với tỳ-kheo-ni.»
Tỳ-kheo-ni nói:
«Tôi đứng
trước mặt
, nói mắc cở. Vậy trước kia làm việc như vậy sao không mắc cở?»
Bà vợ là tỳ-kheo-ni nói xong
nổi giận
, lấy cán quạt đánh, lấy nước rót trên đầu tỳ-kheo, rồi bỏ
đi vào
phòng.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách [739a1] tỳ-kheo-ni này: «Sao cô lại
sân si
đánh tỳ-kheo?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni này:
«Việc cô làm là sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Tỳ-kheo-ni sao lại đánh tỳ-kheo?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
tỳ-kheo-ni này rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, khi tỳ-kheo ăn,
cung cấp
nước, dùng quạt quạt,[84] ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Có các tỳ-kheo-ni nghi không dám chăm sóc tỳ-kheo bệnh, không có người
cung cấp
nước, cũng không dám hỏi.
Đức Phật
dạy:
«Cho phép các tỳ-kheo-ni nuôi các tỳ-kheo bệnh, không ai
cung cấp
nước được phép hỏi.»
Từ nay về sau nên
kiết giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, tỳ-kheo không bệnh, khi ăn
cung cấp
nước, đứng
trước mặt
dùng quạt quạt, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, tỳ-kheo không bệnh đang ăn,
cung cấp
nước, đứng
trước mặt
, dùng quạt quạt, phạm ba-dật-đề.
Tỳ-kheo đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: chăm sóc tỳ-kheo bệnh, không ai
cung cấp
nước, hỏi, không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 76[85]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni đi xin lúa sống,[86] mè, gạo, đậu lớn, đậu nhỏ, đại mạch, tiểu mạch sống. Các
cư sĩ
thấy, cơ hiềm nói: «Các tỳ-kheo-ni này khất cầu không
nhàm chán
, không biết
xấu hổ
. Bên ngoài tự xưng là tôi biết
chánh pháp
. Như
vậy thì
có gì là chánh pháp? Sao lại xin
các loại
ngũ cốc
sống như
dâm nữ
, tặc nữ?»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Tại sao các cô xin
các loại
ngũ cốc
sống như vậy?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Việc các cô làm là sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Sao các cô lại xin
các loại
ngũ cốc
sống?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, xin[87]
ngũ cốc
sống, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào xin lúa sống
cho đến
đại, tiểu mạch, tất cả đều phạm ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la, thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: đến xin nơi người
bà con
, hay người
xuất gia
; mình vì người, người vì mình xin; hoặc không xin mà được; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 77[88]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ, cách
tịnh xá
của tỳ-kheo-ni không xa có một vùng cỏ kết lũ [89] tươi tốt, các
cư sĩ
thường đến đó ngồi nằm,
vui chơi
, ca hát, múa nhảy, hoặc có lúc
than vãn
. Những
âm thanh
này làm
loạn động
các tỳ-kheo-ni
tọa thiền
nên các tỳ-kheo-ni
bực mình
.
Sau khi
cư sĩ
đi, các cô dùng đồ bẩn như nước tiểu, phẩn, đem đổ lên trên cỏ. Sau đó, các
cư sĩ
trở lại
nơi ấy để
vui đùa
thì bị làm bẩn cả người và
y phục
do bởi
đồ
bất tịnh
, và vùng cỏ cũng bị chết khô dần. Do
việc làm
ấy, các
cư sĩ
đều cơ hiềm, nói: «Các tỳ-kheo-ni này thọ nhận không biết
xấu hổ
. Bên ngoài tự xưng là tôi biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Vùng cỏ tươi tốt nơi
chúng ta
thường đến ca múa
vui chơi
, các cô dùng đồ
bất tịnh
, đại
tiểu tiện
đổ trên đó làm làm bẩn cả người và
y phục
chúng ta
, và vũng cỏ cũng bị hư hoại.»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
các tỳ-kheo-ni: «Chỗ các
cư sĩ
đến
vui chơi
, sao các cô đem đồ
bất tịnh
đại
tiểu tiện
đổ lên trên cỏ làm cho thân và y của họ bị làm bẩn mà cỏ cũng bị khô héo, hư hoại?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni này:
«Việc các cô làm là sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Tỳ-kheo-ni sao lại đem vật
bất tịnh
như đại
tiểu tiện
đổ trên chỗ các
cư sĩ
thường đến
vui đùa
, làm cho họ bị làm bẩn cả thân và y phục?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
các tỳ-kheo-ni này rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, đại
tiểu tiện
[90] trên cỏ tươi, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên
Tỳ-kheo-ni đại
tiểu tiện
trên cỏ xanh tươi, phạm ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc mắc phải chứng bệnh thế nào đó; hoặc đại
tiểu tiện
nơi chỗ không có cỏ rồi nước chảy đến chỗ có cỏ; hoặc gió thổi, hoặc chim ngậm bay rớt trên cỏ; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 78[91]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà
ở trong núi
Kỳ-xà-quật, La-duyệt-kỳ. Bấy giờ, có một nhóm sáu tỳ-kheo-ni ban đêm đại
tiểu tiện
trong bô, sáng sớm đổ ra bên ngoài tường mà không xem trước. Cũng vào lúc đó có vị đại thần không tin ưa
Tam bảo
, sáng sớm cởi xe đi chầu vua Bình-sa, đi ngang qua bên ngoài tường của
tinh xá
tỳ-kheo-ni, thì bị đồ
bất tịnh
đổ trên đầu, làm bẩn cả
y phục
. Vị đại thần ấy nói:
«Tôi sẽ đến quan đoán sự thưa kiện việc này!»[92]
Bấy giờ, có vị bà-la-môn chí tín biết
xem tướng
, hỏi:
«Đại thần muốn đi đâu?»
Đại thần nói:
«Tỳ-kheo-ni dùng đồ đại tiện
bất tịnh
đổ làm
ô nhục
người tôi. Tôi muốn đến quan đoán sự thưa kiện việc này.»
Vị tri-tướng bà-la-môn, can nói:
«Thôi, đừng nên đến kiện thưa làm gì.
Lắm khi
không được kiện mà lại mắc tội nữa.»[93]
Vị Đại thần nghe theo lời can, không kiện,
trở về
. Vị bà-la-môn
xem tướng
kia liền đến
tịnh xá
tỳ-kheo-ni, hỏi:
«Tỳ-kheo-ni nào ban đêm đại
tiểu tiện
trong bô, sáng ngày đổ bên ngoài tường mà không xem trước như thế?»
Chư ni
trả lời
:
«Chúng tôi không biết. Nhưng tại sao [740a1] ông lại hỏi như vậy?»
Vị bà-la-môn nói rõ
nhân duyên
, và nói tiếp:
«Tôi đã can không cho đại thần đó thưa kiện. Vậy, từ nay các cô không nên đổ như vậy nữa.»
Chư ni
tìm hiểu
xem ai làm việc ấy. Liền biết một cô trong nhóm sáu tỳ-kheo-ni đã đổ như vậy. Các tỳ-kheo-ni
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao cô lại đem đồ đựng đại
tiểu tiện
vào cuối đêm, sáng ra đổ bên ngoài tường mà không xem trước?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Việc cô làm là sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni, sao lại đem đồ đựng đại
tiểu tiện
cuối đêm đem đổ bên ngoài tường mà không xem trước?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người
ban đầu
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, sau đêm đại
tiểu tiện
trong bô,[94] sáng ngày đem đổ bên ngoài tường mà không xem trước,[95] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni kia ban đêm đại
tiểu tiện
trong bô, sáng ngày phải xem ngoài tường thành trước, sau đó mới đổ. Sau khi
thức dậy
, phải búng ngón tay hay tằng hắng. Nếu tỳ-kheo-ni cuối đêm, đại
tiểu tiện
trong bô, sáng ngày không xem trước bên ngoài tường mà đổ, ba-dật-đề. Nếu ban đêm không khảy móng tay hay không tằng hắng mà đổ, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: ban đêm đại
tiểu tiện
trong bô, sáng ngày xem ngoài thành rồi mới đổ; hoặc ban đêm thì búng ngón tay hay tằng hắng;
hoặc trước
có gạch đá, gốc cây, có gai, nơi đổ các đồ
bất tịnh
; hoặc có nước sâu, bờ sông, hay đống rác thì đổ, không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 79[96]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà
ở trong núi
Kỳ-xà-quật, tại La-duyệt-kỳ. Bấy giờ,
nhân dân
trong nước có tiết hội,
kỹ nhạc
vui đùa
. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni đến xem coi, các
cư sĩ
thấy, cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni này không biết
xấu hổ
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
, mà cùng nhau xem coi các
trò vui
đùa như
dâm nữ
, tặc nữ không khác. Như vậy có gì là chánh pháp?»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô cùng nhau đến xem nghe các
trò vui
đùa?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Việc các cô làm là sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Sao các cô lại đi xem nghe các
trò vui
đùa?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, đi xem nghe
kỹ nhạc
,[97] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Xem nghe:
thưởng thức
các
trò vui
đùa.
Tỳ-kheo-ni
từ đường
chính đến
đường chính
,
từ đường
chính đến đường phụ,
từ đường
phụ đến
đường chính
; từ chỗ cao đến chỗ thấp, từ chỗ thấp đến chỗ cao để xem nghe
kỹ nhạc
; nhìn thấy thì phạm ba-dật-đề; không thấy, phạm đột-kiết-la.
Khởi
ý muốn
đi mà không đi, hoặc hẹn đi rồi nửa chừng
trở lại
, thảy đều phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc có sự
khải thỉnh
; hoặc được kêu; hoặc trên lộ trình phải qua ở một bên; hoặc chỗ tạm nghĩ đêm, hay bị
cường lực
dẫn đi, hoặc bị trói dẫn đi, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 80[98]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni vào trong xóm, nơi chỗ vắng đứng cùng nam tử nói chuyện. Các
cư sĩ
thấy cơ hiềm: «Tỳ-kheo-ni này không biết
hổ thẹn
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
, mà vào trong xóm cùng đứng với nam tử nơi chỗ vắng nói chuyện, không khác
dâm nữ
, tặc nữ. Như vậy có gì là chánh pháp?»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô vào trong xóm, nơi chỗ vắng cùng đứng với nam tử nói chuyện?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Việc các cô làm là sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Sao các cô vào trong xóm cùng nam tử đứng nơi chỗ vắng nói chuyện?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, vào bên trong xóm[99] cùng người nam đứng chỗ vắng nói chuyện, ba-dật-đề.[100]
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Xóm: nơi có nhà
bạch y
.
Chỗ vắng: chỗ không thấy, không nghe.
Chỗ không thấy: do khói, mây, bụi, sương, bóng tối.
Chỗ không nghe: ngoài tầm
nghe được
tiếng nói với giọng
bình thường
.
Tỳ-kheo-ni vào bên trong xóm, cùng nam tử đứng nơi chỗ vắng nói chuyện, ba-dật-đề. Nếu có đồng bạn mù mà không điếc, đột-kiết-la; điếc mà không mù, cũng đột-kiết-la. Đứng mà không nói, cũng phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: có hai tỳ-kheo-ni làm bạn; có người
quen biết
làm bạn, có nhiều người nữ cùng đứng, không mù, không điếc, hoặc đi chứ không đứng, hoặc bệnh bị xỉu, hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói dẫn đi, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 81[101]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni cùng người nam vào chỗ khuất vắng. Các
cư sĩ
thấy cơ hiềm: ‹Tỳ-kheo-ni này không biết
hổ thẹn
, phạm
bất tịnh hạnh
, bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Sao tỳ-kheo-ni lại cùng người nam vào chỗ khuất vắng, như
dâm nữ
, tặc nữ không khác!›
Các Tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, [741a1] sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: ‹Sao các cô cùng người nam vào chỗ khuất vắng?›
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni, sao lại cùng người nam vào chỗ khuất vắng?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, cùng người nam[102]
đi vào
chỗ khuất vắng, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Chỗ khuất vắng: chỗ có cây, có vách, có rào, có vải hay các thứ khác ngăn che.
Tỳ-kheo-ni cùng người nam
đi vào
chỗ khuất vắng phạm ba-dật-đề. Nếu có đồng bạn mù mà không điếc, đột-kiết-la. Điếc mà không mù, cũng phạm đột-kiết-la. Đứng lại,[103] cũng phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nếu có hai tỳ-kheo-ni làm bạn, hoặc có người
quen biết
làm bạn, hoặc có người nữ khác làm bạn, không mù, không điếc, hoặc đi chứ không đứng,[104] hoặc bị bệnh xỉu, hoặc bị
cường lực
bắt dẫn đi, hoặc bị trói, hay mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não
bức bách
.
ĐIỀU 82[105]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni, nơi đường hẻm bên trong xóm, chỗ vắng, cùng người nam đứng nói chuyện, hoặc bảo bạn đi cách xa, để
một mình
cùng người nam nói chuyện
thì thầm
. Các
cư sĩ
thấy, cơ hiềm: «Tỳ-kheo-ni này không biết
tàm quý
,
vi phạm
phạm hạnh
mà bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Tỳ-kheo-ni sao lại đứng nói chuyện với người nam nơi đường hẻm chỗ vắng bên trong xóm; hoặc bảo bạn đi cách xa, để
một mình
cùng người nam nói chuyện
thì thầm
, như
dâm nữ
, tặc nữ không khác!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô nói chuyện
thì thầm
với người nam nơi đường hẻm, chỗ vắng, bên trong xóm?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
thóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni sao lại nói chuyện
thì thầm
với người nam nơi đường hẻm, chỗ vắng, bên trong xóm?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni, rồi bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, vào đường hẻm bên trong xóm, bảo bạn đi tránh xa, tại chỗ khuất vắng cùng nam tử đứng, nói chuyện
thì thầm
, ba-dật-đề.[106]
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Xóm: là chỗ nhà của
bạch y
.
Đường hẻm chỗ khuất vắng: chỗ khuất vắng đối với thấy và chỗ khuất vắng đối với nghe.
- Chỗ khuất vắng đối với thấy: do khói, mây, sương,
bụi trần
, bóng tối cho nên không thấy.
- Chỗ khuất vắng đối với nghe: khoảng cách không
nghe được
tiếng nói với giọng
bình thường
.
Nói chuyện
thì thầm
: kề miệng vào tai mà nói.
Tỳ-kheo-ni vào nơi đường hẻm, bên trong xóm, bảo bạn đến chỗ không thấy, không nghe, nơi chỗ vắng cùng nam tử cùng đứng nói nhỏ
với nhau
, ba-dật-đề. Đến chỗ không thấy mà có nghe, phạm đột-kiết-la. Đến chỗ không nghe mà có thấy cũng phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: có hai tỳ-kheo-ni làm bạn; hoặc có người nữ
quen biết
làm bạn; hay có người khác làm bạn; hoặc có bạn không mù, không điếc; hoặc bị bệnh xỉu, hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói dẫn đi, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, hoặc có việc
cần phải
bảo bạn đi xa, hoặc bạn bị bệnh, hoặc vì bạn ấy thiếu
oai nghi
nên phải nói: «Cô đi
nơi khác
, tôi sẽ mang
thức ăn
đến cho cô,» hoặc bạn ấy
phá giới
,
phá kiến
, phá
oai nghi
, hoặc bị cử tội, hoặc diệt tẫn, hay đáng diệt tẫn; hoặc do việc này đưa đến mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 83[107]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có tỳ-kheo-ni, đến giờ, mặc y bưng bát đến nhà một
cư sĩ
. Vợ
cư sĩ
dọn một cái giưòng đơn,[108] mời tỳ-kheo-ni ngồi; rồi vào nhà trong. Tỳ-kheo-ni ngồi chốc lát, không nói với chủ nhà,
đứng dậy
đi. Cô vừa ra khỏi cửa, có một ma-nạp [109] đến. Y vào nhà, nhìn
xung quanh
không có người, liền nghĩ: «Cái giưòng ngồi có ích cho ta.» Nghĩ xong, ma-nạp liền lấy giường
mang đi
.[110] Sau đó vợ
cư sĩ
trở ra, không thấy tỳ-kheo-ni, cũng không thấy giường đơn, liền bảo người
tin cậy
đến hỏi tỳ-kheo-ni: «Cái giường đơn để đâu?»
Tỳ-kheo-ni
trả lời
:
«Tôi không biết. Khi tôi vừa ra có một ma-nạp vào nhà bà. Có thể y
lấy đi
. Nên kiếm y mà tìm.»
Sau khi truy tìm,
lấy lại
được cái giường ngồi. Các
cư sĩ
cơ hiềm: «Tỳ-kheo-ni này không biết
hổ thẹn
. Bên ngoài tự xưng là tôi biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Tại sao ngồi nơi giường ngồi của chủ nhà; rồi bỏ đi mà không nói, như
dâm nữ
, tặc nữ không khác!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
,
khổ hạnh
, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
tỳ-kheo-ni này: «Tỳ-kheo-ni sao ngồi nơi giường ngồi của chủ, bỏ đi mà không nói?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni này:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni sao ngồi nơi tòa của người, khi đi không nói cho họ biết?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
tỳ-kheo-ni này rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,[111] vào ngồi[112] trong nhà
bạch y
, không nói với chủ nhà mà bỏ đi, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni vào ngồi trong nhà
bạch y
, không nói với chủ bỏ đi, ra khỏi cửa ngõ phạm ba-dật-đề. Một chân trong cửa ngõ, một chân ngoài cửa ngõ,
phương tiện
muốn đi mà không đi, cùng hẹn đi mà không đi, tất cả đều phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. [742a1] Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nói với chủ rồi mới đi; hoặc trên chỗ ngồi đó có người cùng ngồi; hoặc có dặn người ngồi gần rồi đi; hay người ngồi gần nói: «Cứ đi. Không can gì.» Hoặc ngồi trên đá, trên giường bằng gỗ, trên tường, trên cỏ trải ra, trên bục đất;[113] hoặc nhà muốn sập, hay bị cháy, hoặc có
rắn độc
,
thú dữ
, trộm cướp, hay bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói, hay mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; không nói với chủ mà đi; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 84[114]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà
ở trong núi
Kỳ-xà-quật tại thành La-duyệt. Bấy giờ trong thành La-duyệt có một Đại thần không tin ưa
tam bảo
. Vị đại thần có một cái giường ngồi
cá nhân
,[115] không ai dám ngồi. Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà thường
tới lui
nhà này
xem như
một đàn-việt.
Thâu-la-nan-đà đến giờ
khất thực
, mặc y mang bát đến đó, không hỏi ai mà lại ngồi trên giường ngồi
cá nhân
của vị đại thần. Vị đại thần thấy vậy, bèn nói: «Ai bảo tỳ-kheo-ni này ngồi trên giường
cá nhân
của tôi?»
Cô ni nói:
«Không ai bảo cả. Tôi tự đến ngồi.»
Vị đại
thần cơ
hiềm nói: «Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà không biết
hổ thẹn
. Bên ngoài tự xưng là tôi biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Tỳ-kheo-ni sao không hỏi chủ mà tự tiện ngồi trên giường ngồi của người ta, như
dâm nữ
, tặc nữ không khác?»
Vào
lúc ấy
Thâu-la-nan-đà có nguyệt thủy nên làm bẩn nệm giường, rồi lại bỏ đi. Vị đại thần thấy vậy,
nổi giận
nói: «Tỳ-kheo-ni này
thật không
biết
xấu hổ
. Bên ngoài tự xưng là tôi biết
chánh pháp
. Nhưng không hỏi chủ, tự ý ngồi trên giường của người ta, giống như
dâm nữ
, tặc nữ. Như vậy có gì là chánh pháp?»
Tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà: «Tỳ-kheo-ni sao không hỏi chủ mà vội ngồi trên giường của người ta?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư Tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà, sao cô không nói với chủ mà vội ngồi trên giường của người?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,[116] vào trong nhà
bạch y
, không hỏi chủ nhà, liền ngồi [117]trên giường, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni vào trong nhà
bạch y
, không hỏi chủ nhà mà vội ngồi trên giường, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nói với chủ rồi mới ngồi; hoặc có chỗ ngồi thường; hoặc là
bà con
, hoặc có người
bà con
nói: «Cô cứ ngồi, chớ ngại. Tôi sẽ nói với chủ cho.» Hoặc ngồi trên đá, trên giường cây, trên bục đất, trên nệm cỏ, [118]hoặc bị bệnh té xỉu xuống đất, hoặc bị
cường lực
bắt đi, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
, si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 85[119]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có số đông tỳ-kheo-ni trên đường đi đến nước Câu-tát-la, tới một thôn không có trú xứ,[120] không nói với người chủ,[121] tự tiện trải
tọa cụ
để ngủ.
Các
cư sĩ
thấy, hỏi:
«Ai sắp xếp cho các tỳ-kheo-ni nghỉ nơi đây?»
Các cô nói:
«Không ai sắp xếp cả.
Chúng tôi
tự sắp xếp chỗ nơi để nghỉ mà thôi.»
Các
cư sĩ
cơ hiềm: «Tỳ-kheo-ni này không biết
hổ thẹn
. Bên ngoài tự xưng là tôi biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Tại sao tỳ-kheo-ni không nói với chủ lại tự tiện vào nhà người ta nghỉ ngơi, có khác gì dâm nũ, tặc nữ?»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni: «Tại sao tỳ-kheo-ni không nói với chủ mà tự tiện vào nhà người nằm ngồi?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni này:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao tỳ-kheo-ni không nói với chủ nhà, vào nhà người tự tiện nằm ngồi, nghỉ ngơi?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
các tỳ-kheo-ni này rồi bảo chư tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, vào nhà
bạch y
,[122] không hỏi chủ, tự tiện trải[123] chỗ ngồi nghỉ ngơi, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Trải chỗ ngồi: hoặc trải bằng cỏ hay bằng lá cây,
cho đến
bằng giạ.
Tỳ-kheo-ni nào, vào nhà
bạch y
, không hỏi chủ, tự tiện trải
ngọa cụ
để ngủ, lưng chạm đất, mỗi lần trở mình là phạm một ba-dật-đề.
Tỳ-kheo-ni, đột-kiết-la, Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nói với chủ rồi mới nghỉ; hoặc là nhà không người ở; hoặc là phước xá; hoặc là
quen biết
, hay là
bà con
nói: «Cô cứ nghỉ, tôi sẽ nói với chủ cho;» hoặc bị
cường lực
bắt, hay bị trói, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 86[124]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni cùng người nam vào trong buồng tối.[125] Các
cư sĩ
thấy cơ hiềm, nói: «Tỳ-kheo-ni này không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng là tôi biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Tại sao tỳ-kheo-ni lại cùng người nam vào trong buồng tối như
dâm nữ
, tặc nữ không khác!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: ‹Sao các cô cùng người nam vào trong nhà tối?›
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni, tại sao các cô cùng người nam vào trong nhà tối?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
[743a1] nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này, là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, cùng người nam vào trong nhà tối,[126] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tối: là không có đèn, lửa, không có cửa sổ nơi tường, không có ánh sáng.
Tỳ-kheo-ni cùng nam tử vào trong nhà tối, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: có đèn, lửa, tường có cửa sổ, ánh sáng; hoặc bị
cường lực
bắt dẫn vào, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.[127]
ĐIỀU 87[128]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có tỳ-kheo-ni Đề-xá Nan-đà là
đệ tử
của tỳ-kheo-ni Sám-ma. Thầy bảo cô lấy
y bát
, ni-sư-đàn, ống đựng kim đem đến. Khi tỳ-kheo-ni Đề-xá
nghe lời
thầy dạy nhưng nghe không rõ, lại nói với các tỳ-kheo-ni khác rằng: «Thầy bảo tôi trộm lấy
y bát
, ni-sư-đàn, ống đựng kim.»
Bấy giờ, các tỳ-kheo-ni nghe nói như vậy, liền hỏi tỳ-kheo-ni Sám-ma: «Thật sự cô có bảo
đệ tử
của cô trộm lấy
y bát
, ni-sư-đàn, ống đựng kim hay không?»
Sám-ma nói:
«Các cô, tôi làm sao có
ý nghĩ
đó, bảo
đệ tử
trộm lấy
y bát
, ni-sư-đàn, ống đựng kim? Tôi
chỉ bảo
, lấy
y bát
, ni-sư-đàn, ống đựng kim đem đến đây, chứ tôi đâu có bảo trộm lấy!»
Bấy giờ có các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách tỳ-kheo-ni Đề-xá-nan-đà: «Sao cô không nghe rõ lời bảo của thầy mà lại đến nói với các tỳ-kheo-ni rằng: ‹Thầy bảo tôi trộm lấy
y bát
, ni-sư-đàn, ống đựng kim.›?»
Bấy giờ, các tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni Đề-xá-nan-đà:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao nghe không rõ lời thầy nói mà nói với các tỳ-kheo-ni rằng: ‹Thầy bảo tôi trộm lấy
y bát
, ni-sư-đàn, ống đựng kim.›?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
tỳ-kheo-ni Đề-xá-nan-đà rồi bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni Đề-xá-nan-đà là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, nghe không rõ mà đem nói với người, ba-dật-đề.[129]
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, nghe không rõ mà đem nói với các tỳ-kheo-ni rằng: «Thầy bảo tôi trộm lấy
y bát
, ni-sư-đàn, ống đựng kim,» nói
rõ ràng
, phạm ba-dật-đề; nói không
rõ ràng
, phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm:
sự thật
là như vậy, như nói: «Cô đến trộm lấy
y bát
, ni-sư-đàn, ống đựng kim đem đến đây.»
Đệ tử
đến các tỳ-kheo-ni nói: «Thầy tôi bảo tôi trộm lấy
y bát
, ni-sư-đàn, ống đựng kim đem đến.» Hoặc nói đùa giỡn, nói gấp gáp,
nói một mình
, nói trong mộng hay muốn nói việc này nhầm nói việc khác; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 88[130]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni vì một việc nhỏ, cùng nhau
giận dữ
,
thề thốt
, sẽ đọa vào
ba đường dữ
, không sanh trong
Phật pháp
, nói: «Nếu tôi làm việc này thì tôi sẽ đọa vào
ba đường dữ
, không sanh trong
Phật pháp
. Nếu cô làm việc này cô cũng sẽ đọa vào
ba đường dữ
, không sanh trong Phật pháp!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô chỉ vì một việc nhỏ,
giận dữ
nguyền thề sẽ đọa
ba đường dữ
, không sanh trong
Phật pháp
, nói: ‹Nếu tôi nói việc này thì tôi sẽ đọa vào
ba đường dữ
, không sanh vào trong
Phật pháp
. Nếu cô có làm việc nầy cũng sẽ đọa vào
ba đường ác
, không sanh trong Phật pháp!›?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni, sao các cô chỉ vì một việc nhỏ
giận dữ
nhau, thề sẽ đọa
ba đường ác
, không sanh trong
Phật pháp
, mà nói: ‹Nếu tôi có việc này thì tôi sẽ đọa trong
ba đường dữ
, không sanh trong
Phật pháp
; nếu cô có việc này cô sẽ đọa vào
ba đường dữ
, không sanh trong Phật pháp!›?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, chỉ vì một
nhơn duyên
nhỏ mà
thề thốt
sẽ đọa vào
ba đường ác
, không sanh trong
Phật pháp
, mà nói: ‹Nếu tôi có việc này thì tôi sẽ đọa vào
ba đường ác
, không sanh trong
Phật pháp
. Nếu cô có việc này cô cũng sẽ đọa vào
ba đường ác
, không sanh trong
Phật pháp
;›[131] ba-dật-đề.[132]
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Đức Phật
dạy, từ nay về sau
cho phép
xưng «Nam mô Phật», nói: «Nếu tôi có việc này thì ‹Nam mô Phật.› Nếu cô có việc này thì cũng ‹Nam mô Phật.›»
Tỳ-kheo-ni chỉ vì một việc nhỏ mà
thề thốt
sẽ đọa
ba đường dữ
, không sanh trong
Phật pháp
, mà nói: «Nếu tôi có việc này thì sẽ đọa trong
ba đường ác
, không sanh trong
Phật pháp
. Nếu cô có như vậy cũng sẽ đọa vào
ba đường dữ
, không sanh trong
Phật pháp
.» Nói
rõ ràng
, phạm ba-dật-đề; nói không
rõ ràng
phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nếu nói: «Nam mô Phật,» hoặc nói đùa, nói gấp gáp,
nói một mình
, nói trong mộng hay muốn nói việc này nhầm nói việc khác, thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não
bức bách
.
ĐIỀU 89[133]
A.
DUYÊN KHỞI
[744a1] Một thời,
đức Thế tôn
ở Câu-thiểm-di, trong vườn Cù-sư-la. Bấy giờ, có tỳ-kheo-ni Ca-la cãi cọ[134] với người khác, không khéo ghi nhớ tránh sự,[135] lấy tay đập vào ngực khóc la.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
tỳ-kheo-ni Ca-la: «Sao cô
cãi lộn
với người khác rồi lấy tay đấm vào ngực khóc la?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni Ca-la:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni Ca-la, sao cô
cãi lộn
với người khác rồi lấy tay đấm vào ngực khóc la?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
tỳ-kheo-ni Ca-la rồi bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni Ca-la này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, cùng đấu tranh, không khéo ghi nhớ tránh sự[136], đấm ngực la khóc,[137] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni cùng người khác đấu tranh: có bốn loại đấu tranh như trước đã nói.
Nếu Tỳ-kheo-ni cùng nhau đấu tranh, không khéo ghi nhớ các tránh sự, đấm ngực la khóc, mỗi lần đấm ngực là phạm một ba-dật-đề; rơi một giọt nước mắt, phạm một ba-dật-đề.[138]
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc mắc phải chứng bệnh thế nào đó; hoặc khi ăn bị nghẹn nên phải tự đấm; hoặc vì đại
tiểu tiện
mà chảy nước mắt; hoặc nhơn bởi gió, lạnh, nóng mà chảy nước mắt; hoặc do khói xông mà chảy nước mắt; hoặc nhơn
nghe pháp
tâm
sanh nhàm chán
mong
cầu xa
lìa mà rơi nước mắt; hoặc nhỏ thuốc đau mắt nước mắt chảy; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não
bức bách
.
ĐIỀU 90[139]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở nước Bà-kỳ-đà.[140] Bấy giờ có nhóm sáu tỳ-kheo-ni, hai người đồng nằm một giường. Các tỳ-kheo-ni thấy, tưởng là nằm chung với đàn ông. Khi họ
đứng dậy
, mới biết chẳng phải là đàn ông.
Bấy giờ có một
đại tướng
,
dũng kiện
, nhiều trí, đủ các thuật, giỏi chiến đấu. Vừa cưới vợ chưa bao lâu thì được lệnh đi chinh phạt, bèn nghĩ: «Nay ta phải viễn chinh. Nên gởi vợ lại cho ai? Nếu gởi cho
cư sĩ
thì nhà có nhiều các đàn ông, không thể được.»
Trước đó,
đại tướng
có
quen biết
với tỳ-kheo-ni Bạt-đề Ca-tì-la,[141] nên nghĩ: «Nay ta có thể đem vợ
giao phó
cho tỳ-kheo-ni Ca-tì-la trước khi xuất chinh.» Liền đem đến đó gởi.
Tỳ-kheo-ni Ca-tì-la nhận người vợ được gởi. Vì để
trông nom
, nên hai người cùng ngủ một giường.
Thân thể
tỳ-kheo-ni Ca-tì-la mềm mại, nên người đàn bà kia khi xúc chạm, sanh tâm
nhiễm ái
. Sau khi
đại tướng
chinh phạt xong
trở về
, đến đón vợ về nhà. Nhưng người vợ do
luyến ái
thân thể
mềm mại của tỳ-kheo-ni nên trốn
đại tướng
,
trở lại
ở với cô ni.
Bấy giờ,
đại tướng
nghĩ rằng: «Ta muốn làm tốt lại hóa ra xấu. Tại sao vợ ta nay không yêu ta nữa mà lại
luyến ái
tỳ-kheo-ni, trốn ta đến ở với cô ni?»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni và tỳ-kheo-ni Bạt-đề Ca-tì-la: «Sao các cô, hai người cùng nằm một giường?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni và tỳ-kheo-ni Ca-tì-la:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô, hai người cùng nằm một giường?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
lục quần và tỳ-kheo-ni Ca-tì-la rồi bảo các tỳ-kheo:
«Lục quần và tỳ-kheo-ni Ca-tì-la này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, hai người nằm chung một giường, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Bấy giờ, có vị vì sự nghi, không dám cùng nằm một giường với tỳ-kheo-ni bệnh, cũng không dám thay nhau cùng ngồi, thay nhau cùng nằm.
Đức Phật
dạy:
«Cho phép cùng người bệnh đồng nằm một giường;
cho phép
luân phiên
ngồi,
luân phiên
nằm.»
Từ nay về sau nên
kiết giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, không bệnh mà hai người cùng nằm một giường, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Giường: có năm loại như trên đã nói.
Tỳ-kheo-ni không bệnh, hai người đồng nằm một giường,
tùy theo
hông dính chiếu trải trên giường, mỗi mỗi đều phạm ba-dật-đề;
tùy theo
mỗi lần trở mình phạm một ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: cùng nằm một giường với người bệnh; hoặc
luân phiên
ngồi,
luân phiên
nằm; hay bị bệnh xỉu; hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói hay vì mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 91[142]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở nước Bà-kỳ-đà. Bấy giờ, trong nhóm sáu tỳ-kheo-ni, hai người nằm chung một nệm, chung một chăn. Các tỳ-kheo-ni thấy, tưởng nằm chung với đàn ông. Khi
đứng dậy
mới biết chẳng phải đàn ông.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô hai người nằm chung một nệm, chung một chăn?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô hai người nằm chung một nệm, chung một chăn?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, hai người nằm chung một nệm, chung một mền, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Có tỳ-kheo-ni kia chỉ có một đồ trải hoặc là bằng rơm cỏ, hoặc bằng lá cây, các tỳ-kheo-ni nghi không dám cùng nằm,
đức Phật
dạy:
«Cho phép tỳ-kheo-ni dùng riêng đồ trải,
ngọa cụ
, chăn. Nếu khi lạnh mà chỉ có một cái chăn,
cho phép
cùng đắp, nhưng bên trong mỗi người phải mặc áo lót khi nằm.»
Từ nay về sau nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, nằm cùng một nệm, cùng một chăn, ba-dật-đề. Trừ
trường hợp
đặc biệt
.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni hai người nằm cùng một nệm, cùng một chăn,
tùy theo
hông dính nơi giường, phạm ba-dật-đề; mỗi lần trở mình phạm một ba-dật-đề. Nếu cùng một nệm mà khác chăn, đột-kiết-la. Nếu cùng một chăn mà khác nệm, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, [745a1] sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: chỉ có một đồ trải bằng cỏ, bằng lá, riêng mỗi người có đồ trải bằng giạ; hoặc khi trời lạnh nằm cùng một cái chăn, mỗi người đều mặc áo lót; hoặc bị bệnh xỉu; hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 92[143]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni vì muốn
quấy nhiễu
người nên, hoặc (mình) ở trước với (người) đến sau, hoặc (mình) đến sau với (người) ở trước;[144]
trước mặt
tụng kinh
, hỏi nghĩa,
giáo thọ
.[145]
Các Tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Tại sao các cô
cố ý
gây
phiền phức
, ở trước đến sau, đến sau ở trước;
trước mặt
tụng kinh
, hỏi nghĩa, giáo thọ?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Tại sao các cô
cố ý
gây
phiền phức
, ở trước đến sau, đến sau ở trước;
trước mặt
tụng kinh
vấn nghĩa, giáo thọ?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
cố ý
gây
phiền phức
ở trước đến sau, đến sau ở trước;
trước mặt
tụng kinh
hỏi nghĩa,
giáo thọ
,[146] ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Có tỳ-kheo-ni không biết ai ở trước hay chẳng phải ở trước, ai đến sau hay chẳng phải đến sau, sau đó mới biết nên trong số đó có vị
tác pháp sám
ba-dật-đề, hoặc là nghi. Phật dạy:
«Không biết thì không phạm.»
Từ nay về sau nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết ở trước đến sau, biết đến sau ở trước vì
cố ý
gây
phiền phức
,
trước mặt
tụng kinh
, hỏi nghĩa,
giáo thọ
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni biết ở trước đến sau, đến sau ở trước, vì
cố ý
gây
phiền phức
,
trước mặt
tụng kinh
, hỏi nghĩa,
giáo thọ
; nói
rõ ràng
, phạm ba-dật-đề; không
rõ ràng
, phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm:
nếu không
biết; hoặc được
cho phép
; hoặc
bà con
, hoặc người
bà con
nói: «Sư cô cứ
giáo thọ
. Tôi sẽ vì
sư cô
nói cho.» Hoặc người ở trước đến thọ kinh với người đến sau, hay người đến sau đến thọ tụng với người ở trước. Hoặc cả hai người đều đến người khác thọ. Hoặc người kia hỏi người này đáp. Hoặc cùng nhau tụng; hoặc nói
vui đùa
, nói gấp gáp, nói trong mộng; hay muốn nói việc này nhầm nói việc khác. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não
bức bách
.
ĐIỀU 93[147]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà cùng sống chung với tỳ-kheo-ni khác bị bệnh mà không chăm sóc. Các tỳ-kheo-ni hỏi rằng, «Tỳ-kheo-ni cùng sống chung với cô bị bệnh, sao không chịu chăm sóc?» Thâu-la-nan-đà vẫn
cố tình
không chăm sóc. Do không chăm sóc nên cô ni kia qua đời.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà: «Tại sao cô không chăm sóc tỳ-kheo-ni bị bệnh cùng sống chung với cô? Các Tỳ-kheo-ni có nhắc nhở khuyên bảo cô mà cô vẫn không
nghe lời
chăm sóc, để cho cô ấy chết.»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng nhơn này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà:
«Cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà, tại sao tỳ-kheo-ni cùng sống chung với cô bị bệnh mà cô không chăm sóc? Các tỳ-kheo-ni nhắc nhở khuyên cô nên chăm sóc, cô vẫn không chăm sóc, để cho cô kia chết?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, tỳ-kheo-ni cùng sống chung bị bệnh mà không chăm sóc, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Cùng sống chung:[148] là hai tỳ-kheo-ni cùng sống và làm việc
với nhau
.
Tỳ-kheo-ni không chăm sóc tỳ-kheo-ni cùng sống chung bị bệnh phạm ba-dật-đề. Trừ người cùng sống chung bị bệnh ra, các tỳ-kheo-ni khác hoặc
Hòa thượng
A-xà-lê,
hoặc đồng
A-xà-lê, hoặc
đệ tử
,
bà con
quen biết
bị bệnh mà không chăm sóc, tất cả đều phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: người cùng sống chung bị bệnh có chăm sóc; hoặc tự thân mình có bệnh không thể chăm sóc được. Hoặc do việc ấy đưa đến mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 94[149]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà vào
an cư
,
ban đầu
cho phép
tỳ-kheo-ni khác trải giường trong phòng. Nhưng khi
an cư
giữa chừng, vì giận hờn, kéo giường đuổi họ ra ngoài. Tỳ-kheo-ni bị đuổi
xấu hổ
, sợ mất đêm[150] nên bỏ tu.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà: «Tại sao vào
an cư
,
ban đầu
cô
cho phép
tỳ-kheo-ni khác bày giường trong phòng;
an cư
giữa chừng, vì giận hờn, cô kéo giường đuổi người
ta ra
khiến cho họ
xấu hổ
, phải bỏ tu?»»
Khi ấy các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo
quở trách
tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà:
«Cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà, sao vào
an cư
ban đầu
cô
cho phép
tỳ-kheo-ni khác bày giường trong phòng;
an cư
giữa chừng, vì giận hờn, cô kéo giường đuổi họ ra, khiến cho họ
xấu hổ
bỏ tu?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, đầu
an cư
,[151]
cho phép
tỳ-kheo-ni khác bày giường trong phòng để
an cư
, sau vì giận hờn đuổi ra,[152] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Trong
an cư
: tức thọ
an cư
rồi.
Giường: có năm loại như trên đã giải.
Tỳ-kheo-ni,
an cư
ban đầu
cho phép
tỳ-kheo-ni khác để giường trong phòng, sau giận hờn đuổi ra,
tùy theo
phương tiện
,
tùy theo
mỗi lần (người bị đuổi)
bước ra
khỏi cửa, (người đuổi) phạm một ba-dật-đề. Nếu
phương tiện
đuổi nhiều người ra nhiều [746a1] cửa thì phạm nhiều ba-dật-đề. Nếu
phương tiện
đuổi nhiều người ra một cửa, phạm nhiều ba-dật-đề. Nếu
phương tiện
đuổi một người ra nhiều cửa, phạm nhiều ba-dật-đề. Nếu
phương tiện
đuổi một người ra một cửa, phạm một ba-dật-đề. Nếu quăng các y vật khác ra, phạm đột-kiết-la. Nếu
đóng cửa
không cho người ta vào, phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: không do
sân nhuế
mà
tùy theo
cấp bực
Thượng tọa
đuổi
hạ tọa
ra; người chưa
thọ giới
ngủ quá hai đêm; đến đêm thứ ba, đuổi ra; khiến người bệnh ra nơi đại
tiểu tiện
để
tiện lợi
; hoặc đối với kẻ
phá giới
,
phá kiến
, phá
oai nghi
, bị cử tội, bị diệt tẫn, đáng bị diệt tẫn; hoặc do việc này đưa đến mạng nạn,
phạm hạnh
nạn... vì tất cả các việc trên nên đuổi ra, thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 95[153]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà, ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni,
trải qua
ba
mùa xuân
, hạ và đông lúc nào cũng
du hành
trong nhơn gian. Gặp những lúc mưa to gió lớn, nước sông tràn ngập, cuốn trôi
y bát
, ni-sư-đàn, ống đựng kim, và đạp chết cỏ sống. Các
cư sĩ
thấy cơ hiềm: «Tỳ-kheo-ni này không biết
hổ thẹn
, đoạn mạng sống của
chúng sanh
. Bên ngoài tự xưng, tôi biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Tỳ-kheo-ni sao lúc nào cũng đi
du hành
trong
nhân gian
, trải suốt ba mùa. Gặp lúc mưa lớn, nước sông tràn ngập, cuốn trôi
vật dụng
, lại đạp chết cỏ sống, đoạn mạng chúng sanh?»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô lúc nào cũng
du hành
trong
nhân gian
, trải suốt ba
mùa xuân
, hạ, đông? Gặp lúc mưa lớn, nước sông tràn ngập, cuốn trôi y vật, lại đạp chết cỏ sống; khiến các
cư sĩ
cơ hiềm.»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni, sao lúc nào cũng
du hành
trong
nhân gian
, suốt cả ba
mùa xuân
, hạ, đông. Gặp lúc mưa to, nước sông tràn ngập, cuốn trôi y vật, lại đạp chết cỏ sống, khiến cho các
cư sĩ
cơ hiềm?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, suốt cả xuân-hạ-đông đều
du hành
trong
nhân gian
, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Có tỳ-kheo-ni vì việc Phật, việc Pháp, việc Tăng, việc tỳ-kheo-ni bệnh. Phật dạy:
«Cho phép đi ra ngoài giới được
thọ pháp
bảy ngày.»
Từ nay về sau nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, suốt cả xuân,-hạ-đông, đều
du hành
trong
nhân gian
,[154] phạm ba-dật-đề, trừ
nhân duyên
khác.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào,
trong suốt
cả xuân hạ đông, đều
du hành
trong
nhân gian
,
tùy theo
mỗi lần vào bên trong cương giới của một thôn, mỗi mỗi phạm ba-dật-đề. Nếu nơi không có thôn, nơi không có cương giới, thì
du hành
trong khoảng
mười lý,[155] phạm ba-dật-đề. Dưới một thôn hay dưới mười lý phạm đột-kiết-la.
Trong khoảng
một thôn, đi trong một cương giới, phạm đột-kiết-la.
Phương tiện
muốn đi mà không đi, hoặc hẹn đi mà không đi, tất cả đều phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: vì việc Phật, Pháp, Tăng, việc tỳ-kheo-ni bệnh, đi ra ngoài giới được
thọ pháp
bảy ngày. Hoặc bị
cường lực
bắt hay bị trói dẫn đi, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 96[156]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có các
cư sĩ
ở Xá-vệ thỉnh tỳ-kheo-ni Sám-ma cùng nhau lập
điều kiện
: «Chúng tôi
cúng dường
chúng Tăng
cho đến
an cư
xong.» Nhưng
an cư
xong, tỳ-kheo-ni Sám-ma vẫn ở, không đi. Các
cư sĩ
cơ hiềm: «Trước đây
chúng tôi
có giao ước, thỉnh tỳ-kheo-ni Sám-ma đến
an cư
, cùng
cúng dường
chúng Tăng
cho đến
an cư
xong. Nay
an cư
xong, tỳ-kheo-ni Sám-ma
ở không
chịu đi!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách tỳ-kheo-ni Sám-ma rằng: «Các
cư sĩ
cùng nhau lập
điều kiện
thỉnh Sám-ma đến, cùng
cúng dường
chúng tăng
cho đến
an cư
xong. Nay
an cư
xong tại sao ở luôn không chịu đi?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni Sám-ma:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm.
Cư sĩ
cúng dường
an cư
. Nay
an cư
xong, sao cố ở lại không đi, khiến cho các
cư sĩ
cơ hiềm?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
tỳ-kheo-ni Sám-ma rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
hạ an cư
xong không đi,[157] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni
an cư
xong nên
xuất hành
,
cho đến
chỉ một đêm. Nếu Tỳ-kheo-ni nào,
an cư
rồi không
xuất hành
, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm:
an cư
rồi đi; nếu
cư sĩ
kia mời ở lại, nói: «Tôi sẽ
cúng dường
lại;» hoặc các nhà thay nhau mời thọ thực; hoặc
bà con
nam nữ
mời thọ thực ngày ấy hay ngày mai; hoặc vì bệnh, không có bạn chăm sóc; hoặc
bị nạn
nước, nạn
thú dữ
, nạn giặc cướp, nạn nước tràn ngập; hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, gặp những nạn như vậy,
hạ an cư
xong không
xuất hành
, không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 97[158]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ
nhân dân
nơi
biên giới
[159] của vua Ba-tư-nặc làm phản nghịch. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni
du hành
đến nơi có sự
nghi ngờ
khủng bố
như thế. Bọn giặc thấy, nói: «Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này đều là người được vua Ba-tư-nặc
cúng dường
.
Chúng ta
hãy
quấy nhiễu
.» Các
cư sĩ
thấy, cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni này không biết
hổ thẹn
, đều phạm
phạm hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi tu
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Tại sao
du hành
nhân gian
nơi
biên giới
, đến chỗ có sự
khủng bố
; giống như bọn
dâm nữ
, tặc nữ không khác!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, [747a1] trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Tại sao các cô
du hành
trong nhơn gian, đến nơi có sự khủng bố?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo
bạch Phật
,
đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô
du hành
trong nhơn gian đến nơi có sự
khủng bố
như vậy?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi bảo các tỳ-kheo:
«Các Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
du hành
[160]
nhân gian
đến
biên giới
[161] nơi có sự
nghi ngờ
khủng bố
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Biên giới
: cách xa thành thị.
Có sự nghi: nghi có giặc cướp.
Khủng bố
: giặc cướp
khủng bố
.
Tỳ-kheo-ni nào
du hành
đến nơi
biên giới
, chỗ có sự
khủng bố
,
tùy theo
sự
đi vào
thôn, mỗi cương giới phạm một ba-dật-đề. Nơi trống vắng không thôn, đi mười lý phạm một ba-dật-đề; đi dưới một thôn hay dưới mười lý phạm đột-kiết-la. Nếu trong thôn, một cương giới, phạm một đột-kiết-la.
Phương tiện
muốn đi, cùng hẹn đi mà không đi, tất cả đều phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc bị kêu hay được mời, hoặc có việc cần đến, hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, hoặc mình đến trước rồi sau mới có sự nghi
khủng bố
phát khởi
; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 98[162]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ,
nhân dân
bên trong quốc giới của vua Ba-tư-nặc nổi lên làm phản.[163] Bấy giờ, bên trong quốc giới tại nơi có phản loạn ấy có sự
nghi ngờ
khủng bố
, nhưng nhóm sáu tỳ-kheo-ni vẫn
du hành
. Bọn giặc thấy, nói: «Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này đều do nhà vua Ba-tư-nặc
cung cấp
cúng dường
.
Chúng ta
nên khuấy nhiễu.»
Các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm, nói: «Các tỳ-kheo-ni này không có
hổ thẹn
, thảy đều
vi phạm
phạm hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi tu
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Sao
lại du
hành đến chỗ có sự
sợ hãi
, bên trong quốc giới, giống như bọn tặc nữ,
dâm nữ
không khác!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô
lại du
hành trong nhơn gian nơi có sự sợ hãi?»
Chư ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao các cô
lại du
hành nhơn gian bên trong quốc giới nơi có sự sợ hãi?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo nào,
du hành
[164] nơi có sự
khủng bố
bên trong quốc giới,[165] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Bên trong quốc giới: có bốn mặt thành bao quanh.[166]
Có sự nghi: nghi có giặc cướp.
Nơi
khủng bố
: chỗ có bọn giặc cướp.
Tỳ-kheo-ni nào
du hành
nhơn gian nơi có sự
nghi ngờ
khủng bố
bên trong quốc giới,
tùy theo
mỗi lần vào thôn, đi mỗi cương giới, phạm một ba-dật-đề. Đi nơi trống vắng không có thôn, mười lý phạm một ba-dật-đề. Dưới một thôn hay dưới mười lý phạm đột-kiết-la. Đi trong thôn, một cương giới, phạm một đột-kiết-la.
Nếu
phương tiện
muốn đi mà không đi, cùng hẹn mà không đi, tất cả đều phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nếu có việc cần thưa; hoặc bị kêu, hay được mời; hoặc bị
cường lực
bắt, hay bị trói; hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; hoặc đến đó trước, sự
nghi ngờ
có
khủng bố
xảy ra sau; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 99[167]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà, ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có tỳ-kheo-ni gần gũi sống chung[168] với
cư sĩ
, con trai
cư sĩ
, làm hạnh không
tùy thuận
. Các tỳ-kheo-ni
can gián
: «Này cô, không nên gần gũi
cư sĩ
, con trai
cư sĩ
, làm hạnh không
tùy thuận
. Cô hãy sống riêng ra.[169] Nếu cô sống riêng thì có sự
tăng ích
sống
an lạc
ở trong
Phật pháp
.» Nhưng cô kia vẫn cố không ở riêng.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách tỳ-kheo-ni kia: «Sao cô gần gũi
cư sĩ
, con
cư sĩ
, sống chung, làm hạnh không tùy thuận?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni kia:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao cô
ở chung
cùng với
cư sĩ
, con
cư sĩ
gần gũi, làm hạnh không tùy thuận?»
Quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
Từ nay về sau ta
cho phép
Tăng vì tỳ-kheo-ni kia
tác pháp
quở trách
cho bỏ việc này bằng pháp
bạch tứ yết-ma
. Khiển trách
như vầy
để bỏ việc này: Trong chúng nên sai một vị có khả năng
tác pháp
yết-ma, theo sự việc
tác bạch
như vầy
:
«Đại tỷ Tăng xin lắng nghe! Tỳ-kheo-ni có tên..., đã
ở chung
gần gũi
cư sĩ
, con
cư sĩ
, làm hạnh không
tùy thuận
. Tỳ-kheo-ni khác
can gián
nói: ‹Cô chớ gần gũi
cư sĩ
, con trai
cư sĩ
, làm hạnh không
tùy thuận
. Cô hãy sống riêng ra. Nếu cô sống riêng thì mới có sự
tăng ích
sống
an lạc
ở trong
Phật pháp
.› Nhưng tỳ-kheo-ni kia vẫn như cũ không sống riêng ra. Nếu
thời gian
thích hợp
đối với Tăng,
Tăng chấp
thuận nay Tăng trao cho tỳ-kheo-ni kia pháp
quở trách
, khiến bỏ việc này, nói: ‹Cô chớ gần gũi
cư sĩ
, con
cư sĩ
, làm hạnh không
tùy thuận
. Cô hãy sống riêng ra. Nếu cô sống riêng thì mới có sự
tăng ích
sống
an lạc
ở trong
Phật pháp
.› Đây là lời
tác bạch
.
«Đại tỷ Tăng xin lắng nghe! Tỳ-kheo-ni này tên là..., đã gần gũi sống chung với
cư sĩ
, con
cư sĩ
, làm hạnh không
tùy thuận
. Các tỳ-kheo-ni khác
can gián
rằng, ‹Cô chớ gần gũi
cư sĩ
, con
cư sĩ
, làm hạnh không
tùy thuận
. Cô hãy sống riêng ra. Nếu cô sống riêng thì mới có sự
tăng ích
sống
an lạc
ở trong
Phật pháp
.› Nhưng tỳ-kheo-ni kia vẫn
cố ý
không thay đổi. Nay Tăng trao cho tỳ-kheo-ni tên... pháp
quở trách
cho bỏ việc này, nói: ‹Cô chớ gần gũi
cư sĩ
, con
cư sĩ
, làm hạnh không
tùy thuận
. Cô hãy sống riêng ra. Nếu cô sống riêng thì mới có sự
tăng ích
sống
an lạc
ở trong
Phật pháp
.› Các
đại tỷ
nào
chấp thuận
Tăng trao cho tỳ-kheo-ni tên là... pháp
quở trách
cho bỏ việc này thì
im lặng
. Ai không
đồng ý
xin nói.»[748a1] (Lần thứ hai, lần thứ ba cũng nói như vậy).
«Tăng đã
chấp thuận
trao cho Tỳ-kheo-ni tên... pháp
quở trách
cho bỏ việc này rồi.
Tăng chấp
thuận nên
im lặng
. Việc này được
ghi nhận
như vậy.»
Nên
quở trách
như vậy.
Chúng Tăng
vì tỳ-kheo-ni kia
tác pháp
quở trách
bằng
bạch tứ yết-ma
như vậy để bỏ việc này rồi, các tỳ-kheo-ni đến bạch các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Phật bảo
các tỳ-kheo:
«Nếu có Tỳ-kheo-ni nào như vậy, thì Tăng cũng sẽ
tác pháp
bạch tứ yết-ma
như vậy để bỏ việc này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, gần gũi sống chung với
cư sĩ
, con trai
cư sĩ
, làm hạnh không
tùy thuận
, tỳ-kheo-ni khác nên
can gián
tỳ-kheo-ni này rằng: ‹Cô chớ gần gũi
cư sĩ
, con trai
cư sĩ
, làm hạnh không
tùy thuận
. Cô hãy sống riêng ra. Nếu cô sống riêng thì mới có sự
tăng ích
sống
an lạc
ở trong
Phật pháp
.› Khi tỳ-kheo-ni kia
can gián
, tỳ-kheo-ni này vẫn
kiên trì
không bỏ. Tỳ-kheo-ni kia nên ba lần
can gián
cho bỏ việc này.
Cho đến
lần thứ ba
can gián
, bỏ thì tốt; không bỏ, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Gần gũi:
thường xuyên
nói chuyện,
thường xuyên
cười giỡn,
thường xuyên
vui đùa
với nhau
.[170]
Con trai
cư sĩ
: con trai của người chưa
xuất gia
.
Tỳ-kheo-ni kia gần gũi chung sống với
cư sĩ
, con trai
cư sĩ
kia, làm hạnh không
tùy thuận
, tỳ-kheo-ni nên
can gián
tỳ-kheo-ni kia: «Cô chớ gần gũi
cư sĩ
, con trai
cư sĩ
, làm hạnh không
tùy thuận
. Cô hãy sống riêng ra. Nếu cô sống riêng thì mới có sự
tăng ích
sống
an lạc
ở trong
Phật pháp
. Nay cô nên bỏ việc này, đừng để cho Tăng phải
quở trách
mà
phạm trọng
tội.»
Nếu cô ấy nghe theo thì tốt. Bằng không, nên
tác bạch
.
Tác bạch
xong, nên nói: «Này cô, tôi đã bạch xong còn các pháp yết-ma nữa.» Cô nên bỏ việc này đừng để Tăng phải
quở trách
mà
phạm trọng
tội.
Nếu nghe theo thì tốt. Bằng không, nên
tác bạch
yết-ma lần đầu. Tác yết-ma lần đầu xong nên nói: «Này cô, tôi đã
tác bạch
và tác yết-ma lần đầu xong, còn hai pháp yết-ma nữa. Cô nên bỏ việc này, đừng để Tăng phải
quở trách
mà
phạm trọng
tội.»
Nếu nghe theo lời thì tốt. Bằng không, tác yết-ma lần thứ hai. Tác yết-ma lần thứ hai rồi nên nói: «Tôi đã tác yết-ma lần thứ hai xong, còn một pháp yết-ma nữa. Cô nên bỏ việc này, đừng để Tăng
quở trách
mà
phạm trọng
tội.»
Nếu nghe theo lời thì tốt. Bằng không, tác yết-ma lần thứ ba xong, phạm ba-dật-đề. Tác yết-ma lần thứ hai xong mới bỏ, phạm ba đột-kiết-la. Tác yết-ma lần thứ nhất mới bỏ, phạm hai đột-kiết-la. Bạch xong thì phạm một đột-kiết-la. Bạch chưa xong, trước khi chưa bạch, gần gũi
cư sĩ
, con
cư sĩ
, làm hạnh không
tùy thuận
, tất cả đều phạm đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: khi mới nói liền bỏ;
phi pháp
biệt chúng
quở trách
,
phi pháp
hòa hợp chúng
, pháp
biệt chúng
, tợ pháp
biệt chúng
, tợ pháp
hòa hợp
,
phi pháp
, phi luật, phi Phật
dạy bảo
. Hoặc tất cả không
tác pháp
quở trách
. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 100[171]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni đến cung vua xem coi nhà vẽ,[172] vườn, rừng, hồ tắm. Các
cư sĩ
thấy cơ hiềm: «Tỳ-kheo-ni này không biết
hổ thẹn
,
vi phạm
phạm hạnh
. Bên ngoài tự xưng ta biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Đến cung vua xem coi nhà vẽ, vườn, rừng, hồ tắm, giống như bọn
dâm nữ
, tặc nữ!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô lại đi đến cung vua xem coi nhà vẽ, vườn, rừng, hồ tắm?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với tỳ-kheo. Tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni, sao các cô đến xem cung vua, nhà vẽ, vườn, rừng, hồ tắm?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Các Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, đến cung vua,[173] xem coi nhà vẽ,[174] vườn, rừng,[175] hồ tắm,[176] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào đến cung vua, xem coi nhà vẽ, vườn, rừng, hồ tắm.
Từ đường
chính đến
đường chính
,
từ đường
chính đến chẳng phải
đường chính
, từ chẳng phải
đường chính
đến
đường chính
; từ cao đến thấp, từ thấp đến cao, đi đến mà thấy, ba-dật-đề; không thấy, đột-kiết-la.
Phương tiện
muốn đi mà không đi; hẹn đi mà không đi; tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nếu vào trong cung vua để tâu việc gì; hoặc bị kêu hay được thỉnh; hoặc trên đường đi ngang qua đó; hoặc nơi nghỉ tạm lại đêm; hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói dẫn đi, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; hoặc vì việc Tăng, việc tháp đến xem cách vẽ để lấy kiểu; thảy đều không phạm.
Hoặc đến trong Tăng-già-lam
giáo thọ
,
nghe pháp
; hoặc bị mời trên đường đi ngang qua đó; hoặc nơi nghỉ đêm, hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói dẫn đi, hoặc vì việc Tăng, việc tháp đến xem vườn rừng, hồ tắm để lấy kiểu; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 101[177]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ nhóm sáu tỳ-kheo-ni
lộ hình
tắm nơi sông, hồ, lạch nước. Có
dâm nữ
, tặc nữ, đến nói với các tỳ-kheo-ni rằng: «Các cô tuổi còn nhỏ, dưới nách chưa mọc lông mà lại
xuất gia
học đạo
, tu
phạm hạnh
sao? Lúc tuổi còn trẻ trung ta có thể
thọ hưởng
ái dục
. Khi
già nua
sẽ tu
phạm hạnh
. Như vậy cả hai đều được lợi!» Trong đó có vị tuổi còn nhỏ nghe nói như vậy sanh lòng
không vui
.
Bấy giờ, các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni này không biết
hổ thẹn
, bên ngoài tự xưng là tôi biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Ở truồng mà tắm nơi sông, ao, hồ, lạch nước, giống như bọn
dâm nữ
, tặc nữ không khác!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô tắm
lộ hình
nơi sông, suối, ao, hồ, lạch nước?»
Các tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, [749a1] làm việc không nên làm. Này tỳ-kheo-ni, sao các cô
lộ hình
tắm nơi sông, suối, ao, hồ, lạch nước?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
lộ hình
tắm trong nước sông, nước suối, nước ngòi,[178] nước ao,[179] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nên dùng bốn cách để che hình khi tắm: nơi khúc quanh bờ sông của dòng nước; nơi có bóng cây che; hoặc là nước
che khuất
; hoặc dùng y che thân. Với Ba cách trên không được lấy và trao
vật dụng
cho nhau[180]. Dùng y che thân, được phép làm tất cả sự việc
như pháp
. Tỳ-kheo-ni nào lõa hình tắm nơi sông, suối, ao, hồ, lạch nước mà nước thấm hết thân, ba-dật-đề; nước thấm không hết thân, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: chỗ khúc quanh của bờ sông, chỗ có bóng cây che, nơi ngăn che bởi nước; hoặc dùng y ngăn che thân, hoặc bị
cường lực
bắt; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 102[181]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ,
đức Thế tôn
cho phép
tỳ-kheo-ni sắm y tắm. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni nghe
đức Thế tôn
cho phép
tỳ-kheo-ni sắm y tắm, liền sắm nhiều y tắm vừa rộng vừa lớn. Tỳ-kheo-ni thấy hỏi:
«Đức Phật
cho phép
các tỳ-kheo-ni chứa năm y. Đây là y gì?»
Lục quần ni nói:
«Đây là y tắm của
chúng tôi
.»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Đức
Thế tôn
cho phép
chứa y tắm. Sao lại sắm nhiều y tắm vừa rộng vừa lớn?»
Các tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao tỳ-kheo-ni lại sắm y tắm vừa rộng vừa lớn?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, sắm y tắm phải sắm cho đúng lượng. Trong đây đúng lượng là, bề dài sáu[182] gang tay Phật, rộng hai gang rưỡi. Nếu quá,[183] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Y tắm: y dùng che thân khi tắm.
Tỳ-kheo-ni nào sắm y tắm bề dài quá lượng, bề rộng đúng; bề dài đúng, bề rộng quá lượng; hay cả hai đều quá lượng, tự cắt rọc làm thành, ba-dật-đề; không thành đột-kiết-la. Nếu bảo người khác làm, cắt rọc thành thì ba-dật-đề; không thành, đột-kiết-la. Nếu vì người khác làm, thành hay không thành, thảy đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, ba-dật-đề. Thức-xoa-ma-na, sa-di-ni, Sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: làm đúng lượng hay dưới mức
quy định
; hoặc được vật đã thành, cắt bỏ cho đúng pháp; hoặc chồng lớp; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 103[184]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có một tỳ-kheo-ni muốn cắt may Tăng-già-lê.[185] Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà nói: «Cô em đem đến đây tôi may cho.» Cô ni liền đem vải y đến. Cô ni kia là người
thông minh
, nhiều người
quen biết
, khéo hay
giáo hóa
, nên tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà có
ý nghĩ
muốn cho tỳ-kheo-ni kia
cúng dường
mình
lâu dài
, nên cắt xong để đó, không chịu may.
Bấy giờ,
tinh xá
mà tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà ở bị phát hỏa, vải y bị cháy, gió thổi bay tứ tản.
Cư sĩ
thấy cơ hiềm: «Tỳ-kheo-ni này không biết
hổ thẹn
. Bên ngoài tự xưng tôi tu
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Tỳ-kheo-ni cắt y của người ta rồi, sao không may cho xong, để bị lửa cháy, gió thổi bay lung tung?»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà: «Sao cô cắt y của người ta rồi không may để bị cháy, gió thổi bay tứ tung?»
Các tỳ-kheo-ni bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp của sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao tỳ-kheo-ni cắt y mà không may liền để bị cháy, gió thổi bay tứ tán?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, may tăng-già-lê quá năm ngày, ba-dật-đề.
Khi
đức Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy rồi, có tỳ-kheo-ni tìm cầu tăng-già-lê, xuất y ca-thi-na, sáu việc nạn khởi,
sanh nghi
,
đức Phật
dạy:
«Có những việc như
vậy thì
không phạm.»
Từ nay về sau nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, may tăng-già-lê[186] quá năm ngày, ba-dật-đề. Trừ khi tìm cầu tăng-già-lê, xuất ca-thi-na y, sáu việc nạn phát sinh.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo,[187] đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: tìm cầu tăng-già-lê; xuất y
công đức
; năm ngày may xong; sáu việc nạn khởi; hoặc khi may, khi liệu lý, hoặc không có dao, không có kim, không có chỉ, thiếu vải không đủ; hoặc người chủ của y
phá giới
,
phá kiến
, phá
oai nghi
; hoặc bị cử, hoặc diệt tẫn; hoặc đáng diệt tẫn; hoặc do việc này đưa đến mạng nạn,
phạm hạnh
nạn nên không may thành thì quá năm ngày không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 104[188]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trên
giảng đường
Cao các, bên bờ sông
Di hầu
, tại nước Tỳ-xá-ly. Bấy giờ
chúng Tăng
nhận được nhiều sự
cúng dường
. Có tỳ-kheo-ni để tăng-già-lê trong phòng không
trông coi
, không hong phơi, bị trùng mối gặm, làm
hoại sắc
. Về sau, sự
cúng dường
chúng Tăng
bị
gián đoạn
, vị tỳ-kheo-ni ấy không
xem lại
tăng-già-lê trước khi mang vào thôn, khi lấy dùng mới thấy tăng-già-lê bị trùng mối làm
hoại sắc
.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách tỳ-kheo-ni này: «Tại sao để tăng-già-lê [750a1] trong phòng không
trông coi
, không hong phơi, để trùng mối gặm làm hoại sắc?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni này:
«Cô làm điều sai quấy chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao để tăng-già-lê trong phòng không
trông coi
, không hong phơi, để trùng mối làm hoại sắc?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, quá năm ngày không xem[189] tăng-già-lê, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào để tăng-già-lê trong phòng, mỗi năm ngày phải đến xem, không xem ba-dật-đề. Ngoài tăng-già-lê, các y khác mỗi năm ngày không xem coi, đột-kiết-la. Ngoài
các loại
y ra, các
vật dụng
khác, mỗi năm ngày không xem coi, khiến cho mất, trùng mối làm
hoại sắc
, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: để tăng-già-lê trong phòng mỗi năm ngày đến xem coi; hoặc cất nơi
kiên cố
; hoặc gởi cho người, người nhận cất nói: «Cô cứ yên tâm, tôi sẽ vì cô coi ngó cho»; hay vị kia vì sợ mất nên không
nhất thiết
mỗi năm ngày không xem coi; thảy không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.[190]
ĐIỀU 105[191]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà có
quen biết
người đàn-việt từ lâu, muốn dọn cơm và dâng y cho Tăng. Thâu-la-nan-đà nghe liền đến hỏi: ‹Tôi nghe ông muốn dọn cơm và dâng y cho Tăng, có đúng không?› Người đàn-việt
trả lời
, ‹Đúng.› Thâu-la-nan-đà nói: ‹Chúng Tăng
công đức
lớn,
oai thần
lớn, nhiều đàn-việt dâng cúng. Ông còn nhiều chỗ để cúng. Nay chỉ nên cúng cơm; khỏi phải dâng y.›
Người đàn-việt
thuận theo
lời nên không sắm y, trong đêm chỉ chuẩn bị
thức ăn
để cúng. Sáng sớm, người đàn-việt đến thỉnh ni Tăng thọ thực. Các tỳ-kheo-ni mặc y bưng bát đến nhà
thí chủ
,
ngồi yên
nơi chỗ ngồi.
Bấy giờ, người đàn-việt
quan sát
các tỳ-kheo-ni,
oai nghi
rõ nét,
pháp phục
tề chỉnh
, tự
ăn năn
thốt lên lời: ‹Chúng Tăng
tốt đẹp
thế này, tại sao
ngăn cản
không để cho tôi được dâng y cúng dường?›
Các tỳ-kheo-ni nghe nói như vậy, mới hỏi người đàn-việt: ‹Vì
nhơn duyên
nào mà thốt lên những
lời nói
như vậy?› Người đàn-việt trình bày đầy đủ
nhơn duyên
.
Tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà: ‹Tại sao cô
ngăn cản
việc cúng y cho chúng Tăng?›
Các tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo
quở trách
Thâu-la-nan-đà:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao cô
ngăn cản
việc cúng y cho chúng Tăng?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
cản trở
việc cúng y cho
chúng Tăng
,[192] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Chúng: cũng như trên.
Y: có mười loại như trước.
Tỳ-kheo-ni gây trở ngại việc cúng y cho
chúng Tăng
ba-dật-đề. Ngoài
chúng Tăng
, gây trở ngại với người khác, đột-kiết-la. Ngoài y ra, gây trở ngại đối với các vật khác đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: người ta cúng ít, khuyên cúng nhiều; muốn cúng ít người, khuyên cúng nhiều người; muốn cúng thứ thô, khuyên cúng thứ tế; hoặc nói
vui chơi
, nói chỗ vắng, nói gấp gáp, nói trong mộng, muốn nói việc này nhầm nói việc khác; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 106[193]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có tỳ-kheo-ni mặc y tăng-già-lê của người khác mà không nói với chủ, vào thôn
khất thực
. Người chủ không biết, nghĩ là y mình đã bị mất, sau đó
tìm kiếm
thì thấy tỳ-kheo-ni kia mặc đi, liền nói:
«Cô
phạm tội
ăn trộm
.»
Cô ni kia nói:
«Tôi không
ăn trộm
y của cô. Tôi lấy mặc với
ý nghĩ
là của người
quen thân
.»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
tỳ-kheo-ni kia: «Tại sao cô không nói với chủ mà trộm lấy y của người ta mặc, khiến cho họ tưởng là y của họ đã bị mất?»
Tỳ-kheo-ni liền đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni kia:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao tỳ-kheo-ni trộm y mặc mà không nói với chủ, khiến người tưởng là y đã mất mà đi tìm kiếm?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, lấy y của người khác mặc mà không hỏi chủ, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào lấy y của người khác mặc, không nói với chủ, mà
đi vào
trong thôn
khất thực
, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: có nói với chủ; hay là
quen thân
, hoặc người
quen thân
nói: «Cô cứ mặc đi, tôi sẽ vì cô nói với chủ cho,» thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 107[194]
B.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ Bạt-nan-đà
Thích tử
có sai hai sa-di, một người tên là Nhĩ người kia tên là Mật. Một người thôi tu, một người mặc áo ca-sa
gia nhập
chúng
ngoại đạo
. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni lấy áo của sa-môn đem cho người thôi tu, và cho người
gia nhập
[751a1]
ngoại đạo
kia.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Tại sao các cô đem áo của sa-môn cho người thôi tu và cho người nhập ngoại đạo!»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô đem áo của sa-môn cho người thôi tu và cho người nhập ngoại đạo?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rồi bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, đem áo sa-môn[195] cho người
ngoại đạo
,
bạch y
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo: nghĩa như trên.
Bạch y
: người
tại gia
.
Ngoại đạo
: người
xuất gia
ngoài
giáo pháp
của
đức Phật
.
Áo sa-môn: áo
hoại sắc
.[196]
Tỳ-kheo-ni nào dùng áo của sa-môn cho, người kia nhận, ba-dật-đề. Người này cho mà người kia không nhận, đột-kiết-la.
Phương tiện
muốn cho mà không cho, hứa hẹn sẽ cho mà không cho, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: cho
cha mẹ
; cho thợ làm tháp, cho thợ làm
giảng đường
, phòng ốc, tính tương đương
giá trị
thức ăn
mà cho; hoặc bị
cường lực
đoạt; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 108[197]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ,
ni chúng
nhận được y
cúng dường
như pháp
muốn đem chia. Thâu-la-nan-đà có nhiều
đệ tử
, lúc đó đi vắng. Thâu-la-nan-đà có
ý nghĩ
muốn
ngăn cản
việc phân
y như
pháp, vì sợ
đệ tử
của mình không nhận được phần.
Các tỳ-kheo-ni biết
ý nghĩ
đó, trong số các tỳ-kheo-ni biết, có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách Thâu-la-nan-đà: «Tại sao cô có
ý nghĩ
ngăn cản
việc phân
y như
pháp của
chúng Tăng
, vì sợ
đệ tử
của cô không nhận được phần?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo
quở trách
Thâu-la-nan-đà:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao cô lại có
ý nghĩ
ngăn việc phân
y như
pháp của
chúng Tăng
, chỉ vì sợ
đệ tử
của cô không nhận được phần?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
Thâu-la-nan-đà rồi bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, có
ý nghĩ
, ‹chúng Tăng phân
y như
pháp,› bèn
ngăn cản
không cho phân, chỉ vì sợ
đệ tử
không nhận được phần,[198] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Chúng Tăng
: cũng như trước đã giải.
Pháp:
như pháp
, như luật, như
lời Phật dạy
.
Y: có mười loại như trên.
Tỳ-kheo-ni nào có
ý nghĩ
ngăn cản
việc phân
y như
pháp của
chúng Tăng
, vì sợ
đệ tử
của mình không nhận được phần, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc chia lúc
phi thời
,
phi pháp
biệt chúng
,
phi pháp
hòa hợp chúng
, pháp
biệt chúng
, tợ pháp
biệt chúng
, tợ pháp
hòa hợp chúng
,
phi pháp
, phi luật, phi Phật dạy. Nếu khi sắp chia mà sợ mất, sợ hư hỏng, ngăn thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 109[199]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ,
Tăng chúng
tỳ-kheo-ni
như pháp
xuất y ca-thi-na.[200] Nhóm sáu tỳ-kheo-ni có
ý nghĩ
, «Mong
chúng Tăng
hôm nay không xuất y ca-thi-na, mà sau này sẽ xuất, để cho năm sự được
buông xả
kéo dài.»[201] Các tỳ-kheo-ni biết nhóm sáu tỳ-kheo-ni có
ý nghĩ
, «Mong
chúng Tăng
hôm nay không xuất y ca-thi-na, mà sau này sẽ xuất, để cho năm sự được
buông xả
kéo dài.»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Tại sao các cô có
ý nghĩ
, mong
chúng Tăng
hôm nay không xuất y ca-thi-na, mà sau này sẽ xuất, để cho năm sự được
buông xả
kéo dài?»
Các tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp các Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô có
ý nghĩ
, mong
chúng Tăng
hôm nay không xuất y ca-thi-na, mà sau này sẽ xuất, để cho năm sự được
buông xả
kéo dài?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
xong,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, có
ý nghĩ
, ‹Mong
chúng Tăng
không xuất y ca-thi-na hôm nay, sau sẽ xả, để năm việc phóng xả được kéo dài,›[202] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tăng: cũng như trên.
Pháp:
như pháp
, như luật, như
lời Phật dạy
bảo.
Tỳ-kheo-ni nào có
ý nghĩ
đình hoãn
việc xả y ca-thi-na
như pháp
của
chúng Tăng
, vì muốn cho năm sự được
buông xả
kéo dài, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nếu xuất chẳng phải thời;
phi pháp
biệt chúng
,
phi pháp
hòa hợp chúng
, pháp
biệt chúng
, tợ pháp
biệt chúng
, tợ pháp
hòa hợp chúng
,
phi pháp
, phi luật, phi
lời Phật dạy
bảo. Hoặc khi xuất mà sợ mất, hư hỏng, nên ngăn khiến không xuất thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 110[203]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ Tăng tỳ-kheo-ni muốn xuất y ca-thi-na.[204] Nhóm sáu tỳ-kheo-ni có
ý nghĩ
: «Nay Tăng tỳ-kheo-ni
như pháp
xuất y ca-thi-na, ta nên ngăn đừng xuất, để năm sự được
buông xả
kéo dài.» Các tỳ-kheo-ni biết ý của nhóm sáu tỳ-kheo-ni muốn ngăn Tăng tỳ-kheo-ni
như pháp
xả y
công đức
để năm sự được
buông xả
kéo dài.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Tại sao các cô có
ý nghĩ
ngăn Tăng tỳ-kheo-ni
như pháp
xuất y ca-thi-na vì muốn năm sự được
buông xả
kéo dài?»
Tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni chúng muốn
như pháp
xuất y ca-thi-na, tại sao các cô ngăn không xuất, vì muốn năm sự được
buông xả
kéo dài?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, có ý ngăn Tăng tỳ-kheo-ni xuất y ca-thi-na, vì muốn năm sự được
buông xả
kéo dài, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tăng: cũng nghĩa như trên.
Pháp:
như pháp
, như luật, như
lời Phật dạy
bảo.
Tỳ-kheo-ni nào có
ý nghĩ
ngăn tỳ-kheo-ni Tăng
như pháp
xuất y ca-thi-na, vì muốn khiến cho năm điều được
buông xả
lâu; nói
rõ ràng
ba-dật-đề; nói không
rõ ràng
đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: xuất y ca-thi-na
phi thời
,
phi pháp
biệt chúng
,
phi pháp
hòa hợp chúng
, pháp
biệt chúng
, tợ pháp
biệt chúng
, tợ pháp
hòa hợp chúng
,
phi pháp
, phi luật, phi
lời Phật dạy
. Hoặc khi xuất y, sợ mất hay hư hỏng, cho nên ngăn thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 111[205]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời,
đức Phật
ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có tỳ-kheo-ni tranh cãi, đến tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà nói: «Yêu cầu cô vì tôi
giải quyết
sự tranh cãi này.» Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà là người
thông minh
trí tuệ
, là người có khả năng
chấm dứt
những việc cãi cọ xảy ra. Nhưng
cuối cùng
cô đã không
tìm cách
dập tắt
tránh sự này. Tỳ-kheo-ni kia vì cuộc tranh cãi này mà không được
hòa hợp
, sầu ưu, nên thôi tu.
Chúng tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách Thâu-la-nan-đà rằng: «Tỳ-kheo-ni được
yêu cầu
giải quyết
sự tranh cãi, sao
cuối cùng
không dùng
phương tiện
để
dập tắt
tránh sự này, khiến tỳ-kheo-ni kia do sự tranh cãi này không được
hòa giải
mà phải bỏ tu?»
Tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
Thâu-la-nan-đà:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao cô không vì tỳ-kheo-ni kia
hòa giải
sự tranh cãi khiến cho cô ni kia phải thôi tu?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, được tỳ-kheo-ni khác
yêu cầu
, rằng: ‹cô vì tôi
dập tắt
tránh sự này› mà không
tìm cách
để
dập tắt
,[206] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tránh sự: có bốn loại như trước đã giải.
Tỳ-kheo-ni kia nói với các tỳ-kheo-ni khác rằng: «Cô vì tôi
dập tắt
tránh sự này» mà tỳ-kheo-ni ấy không
tìm cách
dập tắt
tránh sự đó, ba-dật-đề. Trừ các tránh sự ra, nếu có các việc cãi cọ nhỏ khác, không
tìm cách
để
dập tắt
, đột-kiết-la. Nếu
bản thân
có tránh sự mà không tìm
phương tiện
giải quyết
, đột-kiết-la.
Trừ tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, người khác có tránh sự mà không tạo
phương tiện
để
giải quyết
, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nếu
chấm dứt
; hoặc vì họ tạo
phương tiện
; hoặc bị bệnh, hoặc nói không được; hoặc người kia
phá giới
,
phá kiến
, phá
oai nghi
, hoặc bị cử tội, hoặc diệt tẫn, hoặc đáng diệt tẫn, hoặc từ việc này đưa đến mạng nạn,
phạm hạnh
nạn nên không
tìm cách
chấm dứt
thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 112[207]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, Bạt-nan-đà
Thích tử
có hai sa-di, một người tên là Nhĩ, một người tên Mật.[208]Một người
bỏ đạo
, một người mang áo ca-sa
gia nhập
trong chúng
ngoại đạo
. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni đem
thức ăn
cho
bạch y
và người
gia nhập
ngoại đạo
.[209]
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Tại sao các cô đem
thức ăn
cho
bạch y
gia nhập
ngoại đạo?»
Các tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô đem
thức ăn
cho
bạch y
gia nhập
ngoại đạo?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, đem
thức ăn
cho
bạch y
và người
gia nhập
ngoại đạo
[210]
thức ăn
có thể ăn,[211] ba-dật-đề.
Thế tôn
vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy, thì có vị nghi không dám để
dưới đất
cho, không dám sai người cho,
đức Phật
dạy:
«Cho phép sai người cho hoặc để
dưới đất
cho.»
Từ nay về sau nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, tự tay cầm
thức ăn
cho
bạch y
và người
gia nhập
ngoại đạo
ăn,[212] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Bạch y
: người chưa
xuất gia
.
Ngoại đạo
: người
xuất gia
ngoài Pháp của
đức Phật
.
Thức ăn
nhai:[213] như trước đã giải.
Tỳ-kheo-ni nào, tự đem
thức ăn
cho
bạch y
và người
gia nhập
ngoại đạo
; người này cho, người kia nhận; (người cho) ba-dật-đề; người kia không nhận, (người cho) đột-kiết-la.
Phương tiện
muốn cho mà không cho, hẹn sẽ cho rồi
ăn năn
không cho; tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc để
dưới đất
cho, hoặc sai người cho; hoặc cho
cha mẹ
, cho thợ làm tháp, hoặc bị
cường lực
đoạt; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 113[214]
A.
DUYÊN KHỞI
Môt thời,
đức Thế tôn
ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ nhóm sáu tỳ-kheo-ni
đảm đương
việc nhà, xay lúa, giã gạo, nấu cơm, rang thóc, nấu
thức ăn
, hoặc trải giường, chỗ ngồi,
ngọa cụ
; hoặc quét đất, múc nước, nhận sự
sai khiến
của người. Các
cư sĩ
thấy đều bĩu môi
cười nhạo
, nói: «Giống như vợ tôi
đảm đương
việc nhà, nào là xay lúa, giã gạo, nấu cơm...
cho đến
nhận sự
sai khiến
của người. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni này đâu có khác gì?»
Vì vậy
, các
cư sĩ
sanh tâm khinh mạn, không
cung kính
.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni, rằng: «Tại sao các cô
đảm đương
việc nhà, nào là xay lúa, giã gạo...
cho đến
nhận sự
sai khiến
của người, không khác với người đời như vậy?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng [753a1]
nhơn duyên
này tập hợp các Tăng tỳ-kheo
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô
đảm đương
việc nhà, nào là xay lúa, giã gạo...
cho đến
để người sai, như người đời không khác?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
Phật bảo
các tỳ-kheo:
«Các Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười cú có nghĩa,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, làm người
sai khiến
cho
bạch y
[215], ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Làm người
sai khiến
cho
bạch y
: tức như trên, xay lúa, giã gạo...
cho đến
nhận sự
sai khiến
của người. Tỳ-kheo-ni kinh doanh
gia nghiệp
, nào xay lúa, giã gạo
cho đến
nhận làm
sứ giả
cho người, tất cả đều ba-dật-đề.
Tỳ-kheo,
tùy theo
việc làm
mà định tội. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nếu vì
cha mẹ
bệnh hoặc bị trói cột, mà trải giường,
ngọa cụ
, quét đất, múc nước,
cung cấp
những vật
cần dùng
, chịu sự
sai khiến
; hoặc vì người ưu-bà-di có
tín tâm
bị bệnh, hoăc bị
trói buộc
, mà trải giường,
ngọa cụ
, quét đất, múc nước, giúp đỡ họ; hoặc bị
cường lực
bắt buộc; tất cả đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 114[216]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ nhóm sáu tỳ-kheo-ni tự tay quay sợi. Các
cư sĩ
thấy đều bĩu môi cười, «Y như vợ tôi quay sợi. Tỳ-kheo-ni cũng vậy, đâu có khác gì!» Các
cư sĩ
sanh tâm khinh mạn, không
cung kính
.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô tự quay sợi?»
Tỳ-kheo-ni bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp các Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô tự quay sợi, không khác người đời?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười cú có nghĩa,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, tự tay quay sợi, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Sợi: có mười loại như trên.[217]
Tỳ-kheo-ni nào tự tay quay sợi, một vòng là phạm một ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nếu tự mình tách sợi, và se sợi;[218] hoặc bị
cường lực
bắt buộc thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 115[219]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà đến giờ, mặc y, bưng bát, đến nhà
cư sĩ
, trải chỗ ngồi mà ngồi. Người vợ của sĩ
lúc ấy
cởi
y phục
anh lạc
, vào vườn sau tắm gội. Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà vội lấy
y phục
anh lạc
của bà ta mặc vào rồi nằm trên giường của
cư sĩ
.
Trước đó ông chồng đi vắng. Khi
trở về
, vào trong nhà chợt thấy Thâu-la-nan-đà nằm, tưởng là vợ của mình, liền đến nằm, choàng tay sờ và hôn. Khi rờ phải đầu trọc, hỏi rằng:
«Cô là ai?»
Thâu-la-đà
trả lời
:
«Tôi là tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà.»
Ông
cư sĩ
nói rằng:
«Tại sao cô mặc
y phục
anh lạc
của vợ tôi, nằm trên giường tôi, khiến tôi tưởng là vợ tôi? Cô đi ra mau, từ nay cô đừng đến nhà này nữa!»[220]
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách Thâu-la-nan-đà: «Tại sao cô lại mặc
y phục
anh lạc
của vợ người ta, nằm trên giường của họ?»
Tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
Thâu-la-nan-đà, rằng:
«Cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao cô lại vào nhà
cư sĩ
, mặc
y phục
anh lạc
của vợ người ta, nằm trên giường của họ, khiến cho chồng họ cơ hiềm
quái lạ
như thế?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười cú có nghĩa,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên như vầy»:
Tỳ-kheo-ni nào, vào trong nhà
bạch y
,[221] hoặc ngồi hoặc nằm, trên giường nhỏ, giường lớn,[222] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Nhà
bạch y
: là thôn xóm.
Giường nhỏ: giường để ngồi.
Giường lớn: giường để nằm.
Tỳ-kheo-ni nào vào trong nhà
bạch y
, hoặc ngồi hoặc nằm nơi giường nhỏ, giường lớn; hông dính nơi giường,
một lần
trở mình phạm một ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc mắc phải bệnh thế nào đó; hoặc nơi giường ngồi
một mình
; hoặc vì chúng tỳ-kheo-ni đông người; hoặc bị bệnh té xỉu, hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị
trói buộc
, hoặc mạng nạn;
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 116[223]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có số đông tỳ-kheo-ni, đến nước Câu-tát-la. Trên đường đi đến một thôn không có trú xứ. Các cô nói với người chủ nhà nọ, xin trải
tọa cụ
trong nhà nghỉ lại một đêm. Sáng ngày đi mà không từ biệt chủ nhà.
Sau đó thôn bị phát hỏa, nhà bị cháy. Khi lửa cháy, người
cư sĩ
nghĩ rằng trong nhà có người nên không chạy đến để chữa cháy,
vì vậy
nhà bị cháy sạch.
Cư sĩ
hỏi: «Tỳ-kheo-ni đâu?» Có người
cho biết
, họ đi hết rồi. Các
cư sĩ
cơ hiềm, nói: «Các tỳ-kheo-ni này không biết
tàm quý
. Bên ngoài tự xưng tôi tu
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Tại sao xin chủ nghỉ đêm lại trong nhà, sáng ngày không từ biệt chủ nhà mà bỏ đi?
Chúng tôi
tưởng là trong nhà có người nên không chửa cháy, khiến cho nhà bị cháy sạch!»
Các Tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục
trí túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni: «Tại sao các cô nói với chủ nhà xin ở lại đêm; khi đi không từ biệt chủ, khiến cho lửa cháy hết nhà người ta?»
Tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni rằng:
«Tại sao các cô xin chủ nghỉ đêm lại trong nhà người ta, khi đi không từ biệt chủ, khiến cho nhà người ta bị cháy hết?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
Phật bảo
các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
, [754a1]
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, đến nhà
bạch y
, xin chủ dọn chỗ nghỉ đêm, sáng ngày bỏ đi mà không từ biệt chủ, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Nhà
bạch y
: là thôn xóm.
Nghỉ đêm: nơi ngủ lại đêm.
Dọn chỗ: hoặc trải bằng cỏ, bằng lá,
cho đến
tự trải bằng
ngọa cụ
giạ.
Tỳ-kheo-ni nào đến trong nhà
bạch y
, xin chủ cho dọn chỗ ngủ đêm, sáng ngày đi mà không từ biệt; ra khỏi cửa ngõ, ba-dật-đề. Một chân bên trong, một chân bên ngoài,
phương tiện
muốn đi mà không đi, hẹn đi mà không đi, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: có từ biệt chủ trước khi đi;
hoặc trước
có người ở trong nhà rồi; hoặc nhà không chủ; hoặc là phước xá; hoặc là thân hậu; hay thân hậu nói: «Cô cứ đi, tôi sẽ nói với chủ cho.» Hoặc nhà bị sập đổ, hay bị lửa cháy, hoặc trong nhà có
rắn độc
,
thú dữ
, hoặc bọn giặc
xâm nhập
; hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị cột trói, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 117[224]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có nhóm sáu tỳ-kheo-ni tụng
các loại
tạp
chú thuật
,[225] như chú
chi tiết
, chú Sát-lợi, chú quỷ, chú kiết hung; hoặc học tập cách bói quay bánh xe hươu;[226] hoặc học tập để
hiểu biết
âm thanh
.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Tại sao các cô học tập tụng
các loại
chú như
chi tiết
,
cho đến
hiểu rõ
các âm thanh?»
Quở trách
rồi, chư ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô tập tụng
các loại
chú thuật
,
cho đến
hiểu biết
âm thanh?»
Quở trách
xong,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, tập
tụng chú
thuật của
thế tục
,[227] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Chú thuật
của
thế tục
: như chú
chi tiết
,
cho đến
tìm hiểu
,
giải thích
âm thanh
...
Tỳ-kheo-ni nào, tập
tụng chú
thuật của
thế tục
...
cho đến
âm thanh
, hoặc khẩu thọ, hoặc chấp văn tụng; nói
rõ ràng
, ba-dật-đề. Nói không
rõ ràng
, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc
tụng chú
để trị bệnh trùng trong ruột; hoặc
tụng chú
để trị ăn ban đêm không tiêu; hoặc học sách vở, hoặc
tụng chú
thế tục
hàng phục
ngoại đạo
; hoặc
tụng chú
để trị độc; hoặc dùng để
hộ thân
; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 118[228]
Tỳ-kheo-ni nào, dạy người tụng tập
chú thuật
, ba-dật-đề.
ĐIỀU 119[229]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời,
đức Phật
ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có một tỳ-kheo-ni tên là Bà-la,
độ người
nữ có thai
xuất gia
,
thọ giới
cụ túc
. Sau đó, người ấy sanh một đứa con trai, bồng vào thôn xóm
khất thực
. Các
cư sĩ
thấy cơ hiềm: «Tỳ-kheo-ni này không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi tu
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Hãy xem người
xuất gia
này mới sinh con!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
tỳ-kheo-ni Bà-la này: «Tại sao cô
độ người
nữ có thai?»
Tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến
bạch Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni Bà-la này:
«Cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao
độ người
có thai?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
độ người
nữ có thai
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Các tỳ-kheo-ni không biết họ có thai hay không có thai, sau mới biết; nên trong số đó có vị
tác pháp sám
ba-dật-đề, hoặc nghi. Phật dạy:
«Không biết thì không phạm.»
Từ nay về sau nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết người nữ có thai mà độ cho
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Nếu tỳ-kheo-ni nào biết người nữ có thai, độ cho
thọ giới
cụ túc
;
tác pháp
yết-ma ba lần xong,
Hòa thượng
ni ba-dật-đề.
Tác pháp
yết-ma lần thứ hai xong, phạm ba đột-kiết-la.
Tác pháp
yết-ma lần thứ nhất xong, phạm hai đột-kiết-la. Bạch xong, một đột-kiết-la. Bạch chưa xong, đột-kiết-la. Trước khi chưa bạch, cho cạo đầu, mặc áo, chuẩn bị
thọ giới
cụ túc
, hoặc tập hợp đã đủ chúng, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm:
Nếu không
biết; hoặc tin
lời nói
của người kia; hoặc tin lời người
đáng tin
; hoặc tin
cha mẹ
họ nói, trao
giới cụ túc
rồi, sau sanh con, không phạm. Sau khi sanh rồi nghi không dám bồng ẳm, Phật dạy: «Nếu đứa bé chưa có thể rời mẹ thì tỳ-kheo-ni tự mình phải
nuôi dưỡng
,
cho phép
làm tất cả
việc làm
của bà mẹ: cho bú sữa, sú cơm, nuôi nấng.» Sau đó có sự nghi không dám cùng ngủ với con trai này trong một nhà. Phật dạy: «Nếu con trai chưa thể rời mẹ được thì được phép cùng ngủ một chỗ, không phạm.»
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 120[230]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời,
đức Phật
ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có một tỳ-kheo-ni
độ người
phụ nữ
đang còn cho con bú
xuất gia
, để con ở nhà. Sau đó, người nhà đem con đến giao. Cô ni bồng con vào xóm
khất thực
, các
cư sĩ
thấy cơ hiềm nói: «Tỳ-kheo-ni này không biết
hổ thẹn
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi tu
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Hãy xem người
xuất gia
này sanh con rồi bồng con đi khất thực!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
tỳ-kheo-ni kia: «Tại sao cô lại
độ người
phụ nữ
còn đang cho con bú
xuất gia
, khiến các
cư sĩ
cơ hiềm?»
Tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni kia:
«Cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao cô
độ người
phụ nữ
còn cho con bú xuất gia?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni [755a1]
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
độ người
phụ nữ
còn cho con bú,
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Bấy giờ các tỳ-kheo-ni không biết người nữ ấy còn có con đang bú hay không; sau mới biết. Phật dạy:
«Không biết thì không phạm.»
Từ nay về sau nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết
phụ nữ
còn cho con bú,[231] mà trao cho
giới cụ túc
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Nếu Tỳ-kheo-ni nào, biết
phụ nữ
còn cho con bú mà độ
xuất gia
thọ giới
cụ túc
;
tác pháp
yết-ma ba lần xong,
Hòa thượng
ni, ba-dật-đề. Tác yết-ma hai lần xong, ba đột-kiết-la. Tác yết-ma lần thứ nhất xong, phạm hai đột-kiết-la. Bạch xong, một đột-kiết-la. Bạch chưa xong, đột-kiết-la. Trước khi chưa bạch, cho cạo đầu, cho
xuất gia
, cho mặc y, cho
thọ giới
hoặc họp chúng đủ, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm:
Nếu không
biết, hoặc tin
lời nói
của người kia, hoặc tin lời người
đáng tin
, hoặc tin lời
cha mẹ
họ, độ
xuất gia
trao
giới cụ túc
rồi, sau mới đem con đến thì không phạm.
Bà mẹ nghi, không dám bồng con
nuôi dưỡng
,
đức Phật
dạy: «Nếu đứa bé chưa có thể tự sống,
cho phép
làm tất cả những việc của bà mẹ nuôi con
cho đến
khi dứt sữa.» Sau đó, bà mẹ cùng đứa nhỏ ngủ một chỗ, có sự nghi, Phật dạy: «Chưa hết bú thì không phạm.»
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 121[232]
A.
DUYÊN KHỞI
1. ĐỘ
THIẾU NỮ
Một thời,
đức Phật
ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có các tỳ-kheo-ni nghe Phật
chế giới
được phép
độ người
, vội độ
đồng nữ
nhỏ tuổi, không biết họ có
tâm dục
hay không có
tâm dục
. Sau đó họ cùng nam tử có tâm
nhiễm ô
cùng đứng cùng nói chuyện đùa giỡn.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni rằng: «Đức
Thế tôn
chế giới
cho phép
độ người
, tại sao các cô lại độ
đồng nữ
nhỏ tuổi? Chúng cùng
nam nữ
có tâm
nhiễm ô
, cùng đứng cùng nói chuyện đùa giỡn?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni rằng:
«Cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô độ
đồng nữ
nhỏ tuổi, không biết họ có tâm
nhiễm ô
hay không có tâm
nhiễm ô
. Sau đó họ cùng với nam tử có tâm
nhiễm ô
cùng đứng cùng nói chuyện đùa giỡn?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
tỳ-kheo-ni rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo-ni rằng:
2.
THẾ PHÁT
«Các cô lắng nghe, nếu muốn
cạo tóc
cho người được độ ở trong chùa, thì phải nói cho tất cả ni Tăng biết. Hoặc
tác bạch
rồi, sau đó mới
cạo tóc
. Văn
tác bạch
như vầy
:
«Đại tỉ Tăng xin lắng nghe!
Đồng nữ
này tên là... đến cầu
cạo tóc
với tỳ-kheo-ni tên... Nếu
thời gian
thích hợp
đối với Tăng,
Tăng chấp
thuận, cho
đồng nữ
tên...
cạo tóc
. Đây là lời
tác bạch
.»
Tác bạch
như vậy rồi mới cho
cạo tóc
.
Nếu muốn cho
xuất gia
ở trong chùa phải nói cho tất cả ni Tăng biết. Nếu
tác bạch
rồi mới cho
xuất gia
, thì văn
tác bạch
như sau:
«Đại tỷ Tăng xin lắng nghe! Người nữ này tên là... đến cầu
xuất gia
với... Nếu
thời gian
thích hợp
đối với Tăng,
Tăng chấp
thuận cho người nữ trên...
xuất gia
. Đây là lời
tác bạch
.»
Tác bạch
như vậy rồi mới cho
xuất gia
.
3.
TRUYỀN GIỚI
SA-DI-NI
Tác bạch
cho
xuất gia
như vậy, cho
cạo tóc
, mặc áo ca-sa rồi, bảo họ quỳ gối,
chắp tay
, bạch
như vầy
:
«Con tên là...
quy y Phật
,
quy y Pháp
,
quy y Tăng
. Con ở trong
giáo pháp
của
đức Như lai
,
cầu xin
xuất gia
theo
Hòa thượng
ni tên là...
Đức Như lai
Chí chơn,
Đẳng chánh giác
là
Thế tôn
của con.» (Lần thứ hai, thứ ba cũng bạch như vậy).
«Con tên là... đã
quy y Phật
rồi, đã
quy y Pháp
rồi, đã
quy y Tăng
rồi. Con ở trong
giáo pháp
của
đức Như lai
,
cầu xin
xuất gia
theo
Hòa thượng
ni tên...
Đức Như lai
Chí chơn,
Đẳng chánh giác
là
Thế tôn
của con.» (Lần thứ hai, lần thứ ba cũng bạch như vậy).
Tiếp theo
cho
thọ giới
:
«Suốt đời không
sát sanh
là giới của sa-di-ni. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
«Suốt đời không
ăn trộm
là giới của sa-di-ni. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
«Suốt đời không
dâm dục
là giới của sa-di-ni. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
«Suốt đời không
nói dối
là giới của sa-di-ni. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
«Suốt đời không uống rượu là giới của sa-di-ni. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
«Suốt đời không đeo
hương hoa
anh lạc
là giới của sa-di-ni. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
«Suốt đời không ca múa,
kỹ nhạc
, không được xem, nghe là giới của sa-di-ni. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
«Suốt đời không ngồi trên giường cao rộng lớn là giới của sa-di-ni. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
«Suốt đời không ăn
phi thời
là giới của sa-di-ni. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
«Suốt đời không cầm
vàng bạc
, tiền là giới của sa-di-ni. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
«Mười giới như vậy của sa-di-ni. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
4. THỌ
HỌC GIỚI
Từ nay về sau
cho phép
đồng nữ
18 tuổi, hai năm
học giới
, tuổi đủ 20 được trao cho
giới cụ túc
bằng pháp
bạch tứ yết-ma
. Nên nói giới
như vầy
:
Sa-di-ni phải đến giữa Tăng, trống vai bên hữu, cởi bỏ giày dép,
kính lễ
sát chân chúng tỳ-kheo-ni Tăng, đầu gối bên hữu chấm đất,
chắp tay
nói lời
tác bạch
như vầy
:
«Đại tỉ Tăng xin lắng nghe! Con sa-di-ni tên là..., nay đến giữa Tăng xin hai năm
học giới
. Tỳ-kheo-ni tên... làm
Hòa thượng
. Xin Tăng cho con hai năm
học giới
, từ mẫn cố.» (Lần thứ hai, lần thứ ba cũng bạch như vậy).
Rồi sa-di-ni phải đến chỗ mắt thấy mà tai không nghe. Trong chúng tỳ-kheo-ni sai một vị có khả năng
tác pháp
yết-ma, dựa theo sự việc trên
tác bạch
như vầy
:
«Đại tỉ Tăng xin lắng nghe! Sa-di-ni kia tên là..., nay đến giữa Tăng xin hai năm
học giới
. Tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
. Nếu
thời gian
thích hợp
đối với Tăng,
Tăng chấp
thuận, cho sa-di-ni tên là... hai năm
học giới
, Tỳ-kheo-ni... làm
hòa thượng
. Đây là lời
tác bạch
.
«Đại tỉ Tăng xin lắng nghe! Sa-di-ni kia tên là..., đến trước Tăng xin hai năm
học giới
. Tỳ-kheo-ni... làm
Hòa thượng
. Nay Tăng cho sa-di-ni tên là... hai năm
học giới
. Tỳ-kheo-ni... làm
hòa thượng
. Các
đại tỉ
nào
chấp thuận
, Tăng cho sa-di-ni tên là... kia hai năm
học giới
. Tỳ-kheo-ni... làm
Hòa thượng
thì
im lặng
. Vị nào không
đồng ý
xin nói. Đây là lời yết-ma lần thứ nhất.» (lần thứ hai, lần thứ ba cũng nói như vậy).
«Tăng đã
chấp thuận
cho sa-di-ni tên là... hai năm
học giới
. Tỳ-kheo-ni... làm
Hòa thượng
.
Tăng chấp
thuận nên
im lặng
. Việc này được
ghi nhận
như vậy.»
Thức-xoa-ma-na kia
cần phải
học tất cả giới, trừ điều «tự tay lấy
thức ăn
, trao
thức ăn
cho người.» Đương sự
học giới
hai năm rồi, tuổi đủ 20, nên trao cho
giới cụ túc
bằng pháp
bạch tứ yết-ma
.
«Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
đồng nữ
tuổi mười tám, cho hai năm
học giới
, hai mươi tuổi, mới cho
thọ giới
cụ túc
. Tỳ-kheo-ni nào người nữ không đủ hai mươi tuổi mà cho
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.
Thế tôn
[756a1] vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Bấy giờ các tỳ-kheo-ni không biết người nữ đủ hai mươi tuổi hay không, sau mới biết là không đủ nên có vị
tác pháp sám
ba-dật-đề, hoặc nghi. Phật dạy:
«Không biết thì không phạm.»
Từ nay về sau nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết không đủ hai mươi tuổi[233] mà cho
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.[234]
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên
Tỳ-kheo-ni biết người không đủ hai mươi tuổi mà trao cho
thọ giới
cụ túc
, ba lần yết-ma xong,
Hòa thượng
ni, ba-dật-đề. Hai lần yết-ma xong, ba đột-kiết-la.
Một lần
yết-ma xong, hai đột-kiết-la. Bạch xong, phạm một đột-kiết-la. Bạch chưa xong, một đột-kiết-la. Trước khi chưa bạch, tập chúng, chúng đủ, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: đương sự tuổi đủ mười tám, cho hai năm
học giới
, đủ hai mươi tuổi, trao cho
thọ giới
cụ túc
; hoặc không biết hay đương sự tự nói đủ hai mươi tuổi; hoặc tin lời người
đáng tin
,
hay tin
cha mẹ
họ nói. Nếu sau khi
thọ giới
rồi nghi, nên tính luôn tháng trong thai, tính tháng nhuận, tính mỗi 14 ngày
thuyết giới
cho đủ thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 122[235]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ các tỳ-kheo-ni nghe
đức Thế tôn
chế giới
cho phép
độ người
18 tuổi cho hai năm
học giới
, đủ tuổi 20 trao cho
giới cụ túc
. Người kia không phải là 18 tuổi, không có hai năm
học giới
, cứ đủ tuổi 20 cho
thọ giới
cụ túc
. Nhưng vì thiếu hai năm
học giới
nên sau khi
thọ giới
cụ túc
rồi mà không biết nên học những giới nào.
Các tỳ-kheo-ni nghe biết; trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
các tỳ-kheo-ni rằng: «Đức
Thế tôn
chế giới
cho phép
độ người
18 tuổi cho hai năm
học giới
, đủ 20 tuổi cho
thọ cụ
túc. Tại sao các cô với người nữ chẳng phải tuổi 18 không có hai năm
học giới
, cứ tuổi 20 bèn cho
thọ giới
cụ túc
; nhưng vì thiếu hai năm
học giới
nên họ không biết nên
học giới
nào?›
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni rằng:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm.
Đức Thế tôn
chế giới
cho phép
độ người
18 tuổi cho hai năm
học giới
, đủ 20 tuổi cho
thọ cụ
túc. Tại sao các cô với người nữ chẳng phải tuổi 18 không có hai năm
học giới
, cứ tuổi 20 bèn cho
thọ giới
cụ túc
; nhưng vì thiếu hai năm
học giới
nên họ không biết nên
học giới
nào?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
các tỳ-kheo-ni rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
đồng nữ
18 tuổi mà không cho hai năm
học giới
, tuổi đủ hai mươi liền cho
thọ giới
cụ túc
,[236] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên
Tỳ-kheo-ni nào đối với
đồng nữ
18 tuổi chưa cho hai năm
học giới
mà trao cho
giới cụ túc
,[237] xướng ba yết-ma xong,
Hòa thượng
ni ba-dật-đề. Hai yết-ma xong, ba đột-kiết-la. Một yết-ma xong, phạm hai đột-kiết-la. Bạch xong, một đột-kiết-la. Bạch chưa xong, đột-kiết-la. Trước khi chưa bạch, tập chúng, chúng đủ, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm:
đồng nữ
18 tuổi có hai năm
học giới
, khi tuổi đủ 20, trao cho
giới cụ túc
, không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si
cuồng loạn
tâm, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 123[238]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ các tỳ-kheo-ni nghe
đức Thế tôn
chế giới
cho phép
độ
đồng nữ
18 tuổi cho hai năm
học giới
, cho sáu pháp, đủ 20 tuổi cho
thọ giới
cụ túc
. Tỳ-kheo-ni không cho sáu pháp lại cho
thọ giới
cụ túc
. Người kia khi
học giới
, làm
bất tịnh hạnh
, trộm lấy năm tiền, đoạn mạng người, tự xưng
đắc pháp
thượng nhơn, ăn quá
giờ ngọ
, uống rượu.
Các tỳ-kheo-ni nghe biết; trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni rằng: «Đức
Thế tôn
chế giới
cho phép
đồng nữ
18 tuổi cho hai năm
học giới
, cho sáu pháp, đủ 20 tuổi cho
thọ giới
cụ túc
. Tại sao các cô không dạy sáu pháp cho họ mà cho
giới cụ túc
nên họ phạm vào
phạm hạnh
, trộm năm tiền,
cho đến
uống rượu?»
Chư ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni, các cô đối với
đồng nữ
18 tuổi nên cho hai năm
học giới
, cho sáu pháp, đủ 20 tuổi cho
thọ giới
cụ túc
. Tại sao không cho sáu pháp khiến cho họ phạm dâm...
cho đến
uống rượu?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
« Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
đồng nữ
18 tuổi, cho hai năm
học giới
nhưng không cho sáu pháp, liền cho
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.[239]
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên
Nếu thức-xoa-ma-na phạm dâm thì phải diệt tẫn. Nếu có tâm
nhiễm ô
cùng với nam tử có tâm
nhiễm ô
, hai thân xúc chạm tức là khuyết giới, phải thọ lại. Nếu trộm năm tiền, trên năm tiền phải diệt tẫn. Nếu lấy dưới năm tiền tức là khuyết giới, phải thọ lại. Nếu đoạn mạng người phải diệt tẫn. Nếu đoạn mạng
súc sanh
tức là khuyết giới, phải thọ lại. Nếu tự nói được
pháp thượng
nhơn, phải diệt tẫn. Nếu cố nói
vọng ngữ
trong chúng tức là khuyết giới, phải thọ lại. Nếu ăn
phi thời
tức là khuyết giới, phải thọ lại. Nếu uống rượu là khuyết giới, phải thọ lại.
Tỳ-kheo-ni nào,
đồng nữ
18 tuổi cho hai năm
học giới
nhưng không cho sáu pháp, tuổi đủ 20 cho
thọ giới
cụ túc
, xướng ba yết-ma xong,
Hòa thượng
ni ba-dật-đề. Xướng hai yết-ma xong, ba đột-kiết-la. Xướng một yết-ma xong, hai đột-kiết-la. Bạch xong, một đột-kiết-la. Bạch chưa xong, một đột-kiết-la. Trước khi chưa bạch, tập chúng, đủ chúng, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm:
đồng nữ
18 tuổi,
học giới
hai năm, cho sáu pháp rồi cho
thọ giới
cụ túc
thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.[240]
ĐIỀU 124[241]
A.
DUYÊN KHỞI
1. TRUYỀN
THỌ CỤ
TÚC
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà thuộc nước Xá-vệ. Bấy giờ các tỳ-kheo-ni nghe
đức Thế tôn
chế giới
:
đồng nữ
18 tuổi cho hai năm
học giới
, cho sáu pháp, đủ 20 tuổi, trao
giới cụ túc
. Các tỳ-kheo-ni
độ người
mù lòa
, chân đi khập khiểng, điếc, câm, ngọng, và các bệnh khác, [757a1] khiến Tăng bị chê bại khi dễ.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni rằng: «Đức
Thế tôn
chế giới
cho phép
đồng nữ
18 tuổi, cho hai năm
học giới
, cho sáu pháp, đủ 20 tuổi, trao cho
giới cụ túc
. Tại sao các cô lại
độ người
mù lòa
, và có các bệnh khác, khiến Tăng bị chê bại khi dễ? »
Các tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni đối với
đồng nữ
18 tuổi, nên cho hai năm
học giới
, (cho sáu pháp), đủ 20 tuổi, trao
giới cụ túc
. Tại sao các cô lại
độ người
mù lòa
và người có các bệnh khác?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Từ nay về sau, Ta chế lập
giới cụ túc
bằng pháp
bạch tứ yết-ma
cho tỳ-kheo-ni.»
2.
GIÁO THỌ
GIÀ NẠN
Nên trao cho
như vầy
: để người
thọ giới
đứng chỗ mắt thấy mà tai không nghe. Trong
giới sư
nên
tác bạch
sai vị
giáo thọ sư
. Nên
tác bạch
như vầy
:
«Đại tỉ Tăng xin lắng nghe! Người kia tên là..., theo
Hòa thượng
ni tên là...,
cầu thọ
giới cụ túc
. Nếu
thời gian
thích hợp
đối với Tăng,
Tăng chấp
thuận tỳ-kheo-ni tên là... làm
Giáo thọ sư
. Đây là lời
tác bạch
.»
Vị
giáo thọ sư
đến chỗ người xin
thọ giới
nói:
«Này cô, đây là an-đà-hội, đây là uất-đa-la-tăng, đây là tăng-già-lê, đây là tăng-kỳ-chi, đây là
phú kiên
y,[242] đây là bát.
Y bát
này là của cô phải không? Cô hãy lắng nghe. Đây là lúc cần
nói thật
với lòng chơn thành. Nay tôi hỏi cô, thật thì cô
nói thật
,
không thật
thì cô nói
không thật
:[243]
«Tên chữ của cô là gì?»
«Hòa thượng của cô hiệu gì?»
«Cô đủ 20 tuổi chưa?»
«Y bát có đủ không?»
«Cha mẹ có
cho phép
cô tu không?»
«Phu chủ có
cho phép
cô tu không?»
«Cô có
mắc nợ
không?»
«Cô có phải là tôi tớ không?»
«Cô là người nữ phải không?»
«Người nữ có những bệnh như hủi, ung thư, hủi trắng, khô da,
điên cuồng
, hai hình, hai đường hiệp lại,
tiểu tiện
thường rỉ chảy, đại
tiểu tiện
đàm dãi chảy mãi. Cô có các bệnh như trên không?»
Nếu người xin
thọ giới
trả lời
là «không» thì nên bảo rằng:
«Như những việc tôi vừa hỏi cô, giữa
chúng Tăng
cũng sẽ hỏi như vậy. Cô đã
trả lời
với tôi như thế nào thì giữa chúng cô cũng
trả lời
như vậy.»
Vị
giáo thọ sư
hỏi rồi, với
oai nghi
như thường lệ,
trở lại
trong chúng, đứng chỗ ngang tầm cánh tay đưa ra đụng,[244] thưa:
«Đại tỉ Tăng xin lắng nghe! Người nữ tên là..., theo
Hòa thượng
ni tên là..., xin
thọ giới
cụ túc
. Nếu
thời gian
thích hợp
đối với Tăng,
Tăng chấp
thuận, tôi đã
giáo thọ
rồi,
cho phép
kêu người ấy vào. Đây là lời
tác bạch
.»
Vị
giáo thọ
bảo:
«Cô hãy vào!»
3. BẢN BỘ YẾT-MA
Vào rồi, vị
giáo thọ
nên cầm
y bát
cho, bảo kỉnh lễ sát chân ni Tăng; rồi bảo quỳ gối
trước mặt
giới sư
,
chắp tay
. Vị
giáo thọ
dạy bạch như sau:
«Đại tỉ Tăng xin lắng nghe! Con tên là..., theo
Hòa thượng
ni tên là...,
cầu thọ
giới cụ túc
. Con tên là... nay đến giữa Tăng xin
thọ giới
cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
.
Chúng Tăng
dũ lòng thương cứu vớt con.»
Lần thứ hai, lần thứ ba cũng nói như vậy.
Giới sư
tác bạch
:
«Đại tỉ Tăng xin lắng nghe! Người nữ này tên là..., theo
Hòa thượng
ni tên là...,
cầu thọ
giới cụ túc
. Nay người nữ này đến giữa Tăng xin
thọ giới
cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là..., làm
Hòa thượng
. Nếu
thời gian
thích hợp
đối với Tăng,
Tăng chấp
thuận, tôi hỏi các nạn sự. Đây là lời
tác bạch
.»
Vị
giới sư
nói:
«Cô hãy lắng nghe! Nay là lúc phải chơn thành. Tôi hỏi cô, thật thì cô
nói thật
.
Không thật
thì cô nói
không thật
:
«Tên chữ của cô là gì?»
«Hòa thượng của cô hiệu gì?»
«Cô đủ 20 tuổi chưa?»
«Y bát của cô có đủ không?»
«Cha mẹ cô có
cho phép
cô tu không?»
«Phu chủ cô có
cho phép
cô tu không?»
«Cô có
mắc nợ
ai không?»
«Cô có phải là tôi tớ không?»
«Cô là người nữ phải không?»
«Người nữ có những bệnh như hủi, ung thư, hủi trắng, khô da,
điên cuồng
, hai hình, hai đường hiệp lại,
tiểu tiện
thường rỉ chảy, đại
tiểu tiện
đàm dãi chảy mãi. Cô có các bệnh như trên không?»
Người
thọ giới
đáp:
«Không.»
Giới sư
tác bạch
:
«Đại tỉ Tăng xin lắng nghe! Người nữ này tên là..., theo
Hòa thượng
ni tên là...,
cầu thọ
giới cụ túc
. Nay người nữ tên là... này đến giữa
chúng Tăng
xin
thọ giới
cụ túc
, tỳ- kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
. Người nữ tên là... tự nói
thanh tịnh
, không có các nạn sự, 20 tuổi,
y bát
đầy đủ. Nếu
thời gian
thích hợp
đối với Tăng,
Tăng chấp
thuận trao cho người nữ tên là...
giới cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
, Đây là lời
tác bạch
.
«Đại tỉ Tăng xin lắng nghe! Người nữ tên là... theo
Hòa thượng
ni tên là...
cầu thọ
giới cụ túc
. Nay người nữ tên là... này theo
chúng Tăng
xin
thọ giới
cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
. Người nữ tên là... tự nói
thanh tịnh
, không có các nạn sự, 20 tuổi,
y bát
đầy đủ. Nay Tăng trao cho người nữ tên là...
giới cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
. Các
đại tỉ
nào
chấp thuận
Tăng trao cho người nữ tên là...
giới cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
thì
im lặng
, vị nào không
đồng ý
xin nói. Đây là yết-ma lần thứ nhất.» (Lần thứ hai, lần thứ ba cũng nói như vậy).
«Tăng đã
chấp thuận
Tăng trao cho người nữ tên là...
giới cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
rồi. Tăng đã
chấp thuận
nên
im lặng
. Việc này được
ghi nhận
như vậy.»[245]
4.
CHÁNH PHÁP
YẾT-MA
Các tỳ-kheo-ni Tăng nên dẫn người
thọ giới
đến giữa Tăng tỳ-kheo,[246] trống vai bên hữu,
kính lễ
sát chân Tăng, rồi đầu gối bên hữu chấm đất,
chấp tay
, thưa:
«Đại
đức Tăng
xin lắng nghe! Con tên là... theo
Hòa thượng
ni tên là...
cầu thọ
giới cụ túc
. Nay con tên là... đến giữa
chúng Tăng
xin
thọ giới
cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
. Xin
Chúng Tăng
dũ lòng thương cứu vớt con.» (Lần thứ hai, lần thứ ba cũng nói như vậy).
Giới sư
nên hỏi:
«Tên chữ của ngươi là gì?»
«Hòa thượng của ngươi hiệu gì?»...
Cho đến
câu: «Đàm dãi thường chảy ra...» như trước. Rồi hỏi tiếp:
«Ngươi đã
học giới
thanh tịnh
chưa?»
Nếu cô ấy nói: «Học giới đã
thanh tịnh
,» thì lại hỏi các tỳ-kheo-ni:
«Người này đã
học giới
thanh tịnh
chưa?»
Nếu các cô ni nói:
«Học
giới thanh tịnh
.»
Giới sư
nên
tác bạch
:
«Đại
đức Tăng
, xin lắng nghe! Người nầy tên là... theo
Hòa thượng
ni tên là...
cầu thọ
giới cụ túc
. Nay người nầy tên là... đến giữa
chúng Tăng
xin
thọ giới
cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
. Người nầy tên là... đã
học giới
thanh tịnh
. Nếu
thời gian
thích hợp
đối với Tăng,
Tăng chấp
thuận trao cho người nữ tên là...
giới cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
. Đây là lời
tác bạch
.
«Đại
đức Tăng
xin lắng nghe! Người này tên là... theo
Hòa thượng
ni tên là...
cầu thọ
giới cụ túc
. Nay, người nầy tên là... theo
chúng Tăng
xin
thọ giới
cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
. Người này tên là... đã
học giới
thanh tịnh
. Nay, Tăng trao cho người có tên... nầy
giới cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
. Các
trưởng lão
nào
chấp thuận
, Tăng trao cho cô có tên...
giới cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên là... làm
Hòa thượng
thì
im lặng
.[758a1] Vị nào không
đồng ý
xin nói. Đây là yết-ma lần thứ nhất.» (Lần thứ hai, lần thứ ba cũng bạch như vậy).
«Chúng Tăng đã
chấp thuận
cho cô có tên là...
thọ giới
cụ túc
, tỳ-kheo-ni tên... làm
Hòa thượng
rồi.
Tăng chấp
thuận nên
im lặng
. Việc này tôi
ghi nhận
như vậy.»
5. THUYẾT BA-LA-DI-PHÁP
«Này
Thiện nữ
, hãy lắng nghe!
Tám pháp
ba-la-di sau đây do
đức Như Lai
,
Vô sở trước
,
Đẳng chánh giác
nói ra. Người nào phạm, chẳng phải là tỳ-kheo-ni, chẳng phải người nữ
dòng họ
Thích:
1/ Không được hành
bất tịnh hạnh
,
hành pháp
dâm dục
. Nếu tỳ-kheo-ni có ý thích hành
bất tịnh hạnh
,
hành pháp
dâm dục
,
cho đến
cùng với loài
súc sanh
, thì người này chẳng phải là tỳ-kheo-ni, chẳng phải người nữ
dòng họ
Thích. Trong đây
trọn đời
không được làm. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
2/ Không được
trộm cắp
,
cho đến
một lá cây, cọng cỏ. Nếu tỳ-kheo-ni
ăn trộm
của người năm tiền, hoặc hơn năm tiền, tự mình lấy hay dạy người lấy; tự mình bẻ hay dạy người bẻ; tự mình chặt hay dạy người chặt; tự mình phá hay dạy người phá; hoặc đốt; hoặc chôn; hoặc làm
hoại sắc
, thì người này chẳng phải là tỳ-kheo-ni, chẳng phải người nữ
dòng họ
Thích. Trong đây
trọn đời
không được làm. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
3/ Không được
cố ý
đoạn mạng
chúng sanh
,
cho đến
loài kiến. Nếu tỳ-kheo-ni, tự tay mình
cố ý
đoạn mạng người, hoặc cầm dao trao cho người, hoặc bảo nên chết, khuyến khích chết, hoặc cho người uống thuốc độc, hoặc làm cho đọa thai, hoặc nguyền rủa độc chú cho chết, hoặc mình tự làm hay dạy người làm, thì người này chẳng phải là tỳ-kheo-ni, chẳng phải người nữ
dòng họ
Thích. Trong đây
trọn đời
không được làm. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
4/ Không được
nói dối
,
cho đến
nói giỡn. Nếu tỳ-kheo-ni không chơn thật, chẳng phải là mình có mà tự xưng là tôi được
pháp thượng
nhơn, tôi đắc thiền, đắc
giải thoát
, được tam-muội
chánh thọ
,
đắc quả
Tu-đà-hoàn, quả Tư-đà-hàm, quả A-na-hàm, quả A-la-hán; nói, ‹có Trời đến, rồng đến,
quỷ thần
đến
cúng dường
tôi,› thì người này chẳng phải là tỳ-kheo-ni, chẳng phải người nữ
dòng họ
Thích. Trong đây
trọn đời
không được làm. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
5/ Không được thân chạm nhau,
cho đến
cùng với
súc sanh
, Nếu tỳ-kheo-ni với tâm
nhiễm ô
cùng nam tử có tâm
nhiễm ô
, hai thân xúc chạm nhau, từ nách trở xuống, từ gối trở lên, hoặc nắm, hoặc sờ, hoặc kéo, hoặc đẩy, vuốt ngược, vuốt xuôi, nâng lên, để xuống, hoặc nắm, hoặc nắn bóp, thì người này chẳng phải là tỳ-kheo-ni, chẳng phải người nữ
dòng họ
Thích. Trong đây
trọn đời
không được làm. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
6/ Không được phạm tám sự,
cho đến
cùng với
súc sanh
. Nếu tỳ-kheo-ni với tâm
nhiễm ô
bằng lòng cho người nam có tâm
nhiễm ô
nắm tay, nắm y, vào chỗ vắng, chỗ vắng cùng đứng, cùng nói chuyện, cùng đi, thân gần gũi nhau, cùng hẹn nhau; phạm tám sự này, người này chẳng phải là tỳ-kheo-ni, chẳng phải người nữ
dòng họ
Thích. Vì phạm tám sự. Trong đây
trọn đời
không được làm. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
7/ Không được
che dấu
tội của người,
cho đến
tội đột-kiết-la, ác thuyết. Nếu tỳ-kheo-ni biết tỳ-kheo-ni khác
phạm tội
ba-la-di, mà không tự cử tội, không bạch với Tăng, không báo với nhiều người.
Thời gian
sau, tỳ-kheo-ni này thôi tu, hay bị diệt tẫn, hoặc bị ngăn không cho dự Tăng sự, hoặc theo
ngoại đạo
, khi ấy mới nói, ‹Trước đây tôi biết việc như vậy như vậy,› thì người nói chẳng phải là tỳ-kheo-ni, chẳng phải người nữ
dòng họ
Thích. Vì
che dấu
trọng tội
. Trong đây
trọn đời
không được làm. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
8/ Không được
tùy thuận
tỳ-kheo bị cử tội,
cho đến
người giữ vườn và sa-di. Nếu tỳ-kheo-ni biết tỳ-kheo kia bị Tăng cử tội,
như pháp
, như luật, như
lời Phật dạy
mà tỳ-kheo ấy không phục tùng, không
sám hối
. Tăng chưa
tác pháp
cho tỳ-kheo ấy sống chung, mà
tùy thuận
với tỳ-kheo ấy; tỳ-kheo-ni khác nên
can gián
tỳ-kheo-ni nầy rằng: ‹Nầy cô, cô có biết chăng? Tăng đã cử tội tỳ-kheo này
như pháp
, như luật, như
lời Phật dạy
mà tỳ-kheo ấy không phục tùng, không
sám hối
. Tăng chưa
tác pháp
cho tỳ-kheo ấy sống chung, cô đừng
tùy thuận
.› Khi tỳ-kheo-ni khác
can gián
mà tỳ-kheo-ni này
kiên trì
không bỏ. Tỳ-kheo-ni nên
can gián
ba lần, cho bỏ việc ấy.
Cho đến
ba lần
can gián
, bỏ thì tốt; không bỏ thì tỳ-kheo-ni này không phải là tỳ-kheo-ni, không phải người nữ
dòng họ
Thích. Vì
tùy thuận
theo người bị cử. Trong đây
trọn đời
không được làm. Ngươi có thể giữ được không?»
Nếu giữ được thì
trả lời
: «Được.»
6.
TRUYỀN PHÁP
TỨ Y
«Này
thiện nữ
, hãy lắng nghe!
Đức Như Lai
,
Vô sở trước
,
Đẳng chánh giác
, nói
pháp tứ y
[247]. Tỳ-kheo-ni nương nơi đó được
xuất gia
,
thọ giới
cụ túc
, thành tỳ-kheo-ni.
1/ Nương theo y
phấn tảo
đặng
xuất gia
,
thọ cụ
túc giới, thành pháp tỳ-kheo-ni. Trong đây ngươi
trọn đời
giữ được không?»
Giữ được thì nói: «Được.»
«Nếu được của lợi dư, đàn-việt thí y, loại y cắt rọc, thì được thọ.»
2/ Nương theo sự
khất thực
mà được
xuất gia
,
thọ cụ
túc giới, thành pháp tỳ-kheo-ni. Trong đây ngươi
trọn đời
giữ được không?»
Giữ được thì nói: «Được.»
«Nếu được của lợi dư, hoặc Tăng sai đi thọ thực, đàn-việt đem
thức ăn
đến,
thức ăn
ngày mồng tám, ngày mười bốn, ngày mười lăm hay mồng một trong tháng, hoặc thường thực của
chúng Tăng
, hay đàn-việt mời thọ thực thì có thể thọ.»
3/ Nương nơi gốc cây mà ngồi, đặng
xuất gia
thọ cụ
túc giới, thành pháp của tỳ-kheo-ni. Trong đây ngươi
trọn đời
giữ được không?»
Giữ được thì nói: «Được.»
«Nếu được của lợi dư, phòng riêng, nhà nóc nhọn, phòng nhỏ, nhà bằng đá, hai phòng có một cửa thì nên thọ.»
4/ Nương nơi thuốc hủ lạn,[248] mà được
xuất gia
thọ cụ
túc giới, thành pháp tỳ-kheo-ni. Trong đây ngươi
trọn đời
giữ được không?»
Giữ được thì nói: «Được.»
«Nếu được của lợi dư như sữa, dầu, sữa sống, mật, đường phèn thì nên thọ.»
7. GIÁO GIỚI
«Ngươi đã
thọ giới
cụ túc
rồi;
bạch tứ yết-ma
như pháp
,
thành tựu
đúng cách,
Hòa thượng
như pháp
, A-xà-lê
như pháp
, hai bộ Tăng
như pháp
đầy đủ. Ngươi nên khéo
thọ giáo
pháp, nên
khuyến hóa
làm việc phước,
tu bổ
tháp,
cúng dường
chúng Tăng
.
Hòa thượng
, A-xà-lê, những gì các ngài dạy
như pháp
, ngươi không được chống trái. Ngươi nên học vấn
tụng kinh
, siêng cầu
phương tiện
, để ở trong pháp của Phật, chứng được quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán. Có như vậy,
công đức
sơ phát tâm
xuất gia
của ngươi, không bị uổng phí,
quả báo
không
đoạn tuyệt
.
Ngoài ra
những gì chưa biết, ngươi nên hỏi
Hòa thượng
, A-xà-lê.»
Xong rồi, khiến người mới
thọ giới
đi trước
, chư ni đi sau.
«Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
đồng nữ
18 tuổi, cho
học giới
hai năm, cho sáu pháp, đủ 20 tuổi,
chúng Tăng
không chấp
thuận[249] mà cho
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tăng: cũng như trên.
Tỳ-kheo-ni nào đối với người nữ 20 tuổi, có hai năm
học giới
, đã cho sáu pháp, nhưng
chúng Tăng
không
cho phép
mà cho
thọ giới
cụ túc
; yết-ma xong ba lần,
Hòa thượng
ni, ba-dật-đề; yết-ma hai lần xong, ba đột-kiết-la; yết-ma
một lần
xong, hai đột-kiết-la; bạch xong, một đột-kiết-la; bạch chưa xong, đột-kiết-la; trước khi chưa bạch, tập chúng, chúng đủ, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: đủ 20 tuổi, có hai năm
học giới
, (cho sáu pháp),
chúng Tăng
cho phép
thọ giới
cụ túc
thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 125[250]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, [759a1] các tỳ-kheo-ni nghe
đức Thế tôn
chế giới
cho phép
tỳ-kheo-ni trao
giới cụ túc
cho người. Chư ni độ
phụ nữ
nhỏ tuổi[251] cho
thọ giới
cụ túc
.
Thọ giới
rồi, không biết nam tử có tâm
nhiễm ô
hay không có tâm
nhiễm ô
, cùng với nam tử có tâm
nhiễm ô
cùng đứng, cùng nói chuyện, cùng nhau đùa giỡn.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni rằng: «Đức
Thế tôn
chế giới
cho phép
tỳ-kheo-ni
độ người
khác
thọ giới
cụ túc
. Sao các cô lại
độ người
phụ nữ
nhỏ tuổi đã từng có chồng,[252]
thọ giới
cụ túc?
Thọ giới
rồi, không biết nam tử có tâm
nhiễm ô
hay không có tâm
nhiễm ô
, mà cùng với nam tử có tâm
nhiễm ô
, cùng đứng, cùng nói chuyện, cùng nhau giỡn đùa.»
Chư ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô lại
độ người
phụ nữ
nhỏ tuổi đã từng có chồng,
thọ giới
cụ túc?
Thọ giới
rồi, không biết nam tử có tâm
nhiễm ô
hay không có tâm
nhiễm ô
, mà cùng với nam tử có tâm
nhiễm ô
, cùng đứng, cùng nói chuyện, cùng nhau giỡn đùa.»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
Phật bảo
các tỳ-kheo:
«Từ nay về sau, muốn
độ người
, trao
giới cụ túc
, trước phải bạch
chúng Tăng
, rồi mới cạo đầu,
cho đến
trao cho
mười giới
như trên.
«Từ nay về sau,
cho phép
độ người
nữ 10 tuổi đã từng có chồng, cho hai năm
học giới
, khi đủ 12 tuổi, cho
thọ giới
cụ túc
, bằng pháp
bạch tứ yết-ma
như trên.
«Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, độ
phụ nữ
10 tuổi đã từng có chồng,[253] cho hai năm
học giới
, đủ 12 tuổi mới cho
thọ giới
cụ túc
; nếu dưới 12 tuổi mà cho
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.[254]
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni biết người dưới 12 tuổi mà cho
thọ giới
cụ túc
, ba lần yết-ma xong,
Hòa thượng
ni ba-dật-đề; hai lần yết-ma xong, phạm ba đột-kiết-la;
một lần
yết-ma xong, hai đột-kiết-la; bạch rồi, một đột-kiết-la; bạch chưa xong, đột-kiết-la; trước khi chưa bạch, tập chúng, chúng đủ, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: độ khi 10 tuổi, cho hai năm
học giới
, đến 12 tuổi cho
thọ giới
cụ túc
, thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 126[255]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có các tỳ-kheo-ni nghe
đức Thế tôn
chế giới
, được
độ người
nữ 10 tuổi đã từng có chồng, cho hai năm
học giới
, đến đủ 12 tuổi, cho
thọ giới
cụ túc
. Chư ni
độ người
mù lòa
, chân khập khểnh, điếc và có các bệnh khác, khiến
chúng Tăng
bị chê ba, biếm nhẻ.[256]
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
các tỳ-kheo-ni rằng: «Đức
Thế tôn
chế giới
, cho độ
phụ nữ
10 tuổi đã từng có chồng, cho hai năm
học giới
, đủ 12 tuổi cho
thọ giới
cụ túc
. Sao các cô lại
độ người
mù lòa
, điếc và có các bệnh khác, khiến
chúng Tăng
bị biếm nhẻ?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm.
Thế tôn
chế giới
,
cho phép
tỳ-kheo-ni độ
phụ nữ
10 tuổi đã từng có chồng, cho hai năm
học giới
, đủ 12 tuổi cho
thọ giới
cụ túc
. Sao các cô lại
độ người
mù lòa
, điếc và có các bệnh khác, khiến
chúng Tăng
bị biếm nhẻ?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
Phật bảo
các tỳ-kheo:
«Từ nay về sau,
cho phép
thọ giới
cụ túc
, bằng
bạch tứ yết-ma
, nên trao cho
như vầy
: Dẫn người
thọ giới
đến chỗ mắt thấy, tai không nghe...
cho đến
câu:
«Tôi đã
giáo thọ
xong.»
Cho phép
kêu vào cũng như trên.[257]
Khi đã đến trong Tăng,
Giới sư
tác bạch
hỏi nạn sự
cho đến
bạch tứ yết-ma
như trên, và đến giữa
đại Tăng
cho
thọ giới
. Tất cả đều như trên, đồng với pháp của
đồng nữ
18 tuổi.
«Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, độ
phụ nữ
tuổi nhỏ đã từng có chồng, cho hai năm
học giới
, đủ 12 tuổi không bạch với
chúng Tăng
[258] mà cho
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào,
độ người
phụ nữ
tuổi nhỏ đã từng có chồng, cho hai năm
học giới
, tuổi đủ 12 không bạch với
chúng Tăng
mà cho
thọ giới
cụ túc
, ba yết-ma xong,
Hòa thượng
ni ba-dật-đề; hai yết-ma xong, ba đột-kiết-la; một yết-ma xong, hai đột-kiết-la; bạch xong, một đột-kiết-la; bạch chưa xong, đột-kiết-la; trước khi chưa bạch, tập chúng, chúng đủ, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: độ
phụ nữ
12 tuổi đã từng có chồng, bạch
chúng Tăng
trước khi
thọ giới
cụ túc
thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 127[259]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có các tỳ-kheo-ni độ
dâm nữ
, cho
thọ giới
cụ túc
. Những người nữ
quen thân
với họ thấy vậy cùng nhau bàn, nói: «Dâm nữ này trước kia cùng
chúng tôi
làm những việc như vậy như vậy.» Tỳ-kheo-ni vừa được độ và các tỳ-kheo-ni khác nghe, đều
xấu hổ
.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni rằng: «Sao các cô lại độ
dâm nữ
cho
thọ giới
cụ túc? »
Chư ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô lại độ
dâm nữ
, cho
thọ giới
cụ túc?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, cho người như vậy[260]
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.
Đức Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Các tỳ-kheo-ni không biết là người như vậy hay chẳng phải là người như vậy, sau mới biết, nên các vị
tác pháp
ba-dật-đề, có vị nghi.
Đức Phật
dạy:
«Không biết thì không phạm.»
Từ nay về sau, nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết người như
vậy mà
cho
thọ giới
cụ túc
,[261] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Người như vậy:[262] chỉ cho
dâm nữ
.
Người ấy, hoặc có phu chủ, hoặc có anh em của phu chủ,
cho đến
người
tư thông
cũ. Tỳ-kheo-ni cho người như vậy
thọ giới
cụ túc
thì [760a1] nên dẫn họ đi
xa cách
năm, sáu do-diên (do-tuần).[263]
Nếu không
đi được, cho lánh vào chỗ thâm kín. Tỳ-kheo-ni
độ người
như vậy
xuất gia
,
thọ giới
cụ túc
rồi, không dẫn họ đi
xa cách
năm, sáu
do tuần
, hay lánh mình vào chỗ thâm kín, ba-dật-đề.[264]
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: trước không biết là người như vậy liền cho
thọ giới
cụ túc
; hoặc dẫn người ấy đi
xa cách
năm, sáu
do tuần
; hoặc bảo người dẫn đến chỗ xa năm, sáu do diên, hay ở chỗ lánh mình thâm kín.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,,
bức bách
.
ĐIỀU 128[265]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có tỳ-kheo-ni An Ẩn[266] độ nhiều
đệ tử
, mà không
dạy bảo
. Do không được
dạy bảo
nên họ không xét theo
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi,[267] hoặc thọ thực với
bát bất tịnh
. Khi
tiểu thực
đại thực lớn tiếng
kêu la
,
y như
pháp tụ
hội của bà-la-môn.
Bấy giờ, các tỳ-kheo-ni thấy vậy, bảo rằng:
«Nầy, cô em! Tại sao các cô không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ thực với
bát bất
tịnh? Khi
tiểu thực
đại thực lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn!»
Các tỳ-kheo-ni ấy thưa:
«Chúng con là
đệ tử
của tỳ-kheo-ni An Ẩn. Thầy con nuôi
đệ tử
nhiều nhưng
không giáo
giới chúng con. Do không được giáo giới nên như vậy!»
Tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni An Ẩn: «Sao cô nuôi nhiều
đệ tử
mà không dạy bảo? Do không
dạy bảo
nên có nhiều
việc làm
không
như pháp
.»
Quở trách
rồi tỳ-kheo-ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni An Ẩn rằng:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao cô nuôi nhiều
đệ tử
mà không
dạy bảo
để chúng không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ thực với
bát bất tịnh
; khi
tiểu thực
đại thực lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
Phật bảo
các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, độ nhiều
đệ tử
, mà trong hai năm không dạy
học giới
, không chăm sóc bằng hai pháp,[268] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Hai pháp: một là pháp, hai là y và thực.
- Chăm sóc bằng pháp:[269] dạy
tăng thượng giới
,
tăng thượng tâm
,
tăng thượng huệ
, học vấn,
tụng kinh
.
- Chăm sóc bằng y và thực: cho y thực, giường nằm,
ngọa cụ
, thuốc men,
tùy theo
khả năng mà
cung cấp
các thứ
cần dùng
.
Tỳ-kheo-ni nào, nuôi nhiều
đệ tử
cho
thọ giới
cụ túc
, mà trong hai năm không dạy
học giới
, không nhiếp hóa bằng hai pháp, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nếu đã độ mà có cho
học giới
trong hai năm, dùng hai việc nhiếp hóa, một là pháp, hai là y thực. Hoặc họ
thọ giới
cụ túc
, rồi bỏ
Hòa thượng
đi, hoặc
phá giới
,
phá kiến
, phá
oai nghi
; hoặc bị cử, hoặc diệt tẫn, hoặc đáng diệt tẫn, hoặc do việc này đưa đến mạng nạn,
phạm hạnh
nạn. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 129[270]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có tỳ-kheo-ni độ nhiều
đệ tử
. Khi được độ rồi, bỏ
Hòa thượng
đi, nên không nhận được mọi sự dạy dỗ, không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ thực với
bát bất tịnh
. Khi
tiểu thực
đại thực lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn.
Các tỳ-kheo-ni thấy vậy hỏi:
«Nầy, các cô em! Tại sao các cô không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ
bát bất tịnh
thực; khi
tiểu thực
đại thực lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn?»
Các tỳ-kheo-ni ấy thưa:
«Chúng con
thọ giới
cụ túc
rồi, bỏ
Hòa thượng
đi, không nhận được
sự giáo
dục nên như thế!»
Tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni:
«Tại sao các cô em
thọ giới
rồi, bỏ
Hòa thượng
đi, để không nhận được
sự giáo
dục, không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ thực với
bát bất
tịnh? Khi
tiểu thực
đại thực lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn?»
Các tỳ-kheo-ni
quở trách
rồi, đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
Đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni.
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao
thọ giới
cụ túc
rồi, các cô lại
lìa bỏ
Hòa thượng
đi, nên không được
sự giáo
dục, không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ thực với
bát bất
tịnh? Khi
tiểu thực
đại thực lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn?» Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
Phật bảo
các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, không có hai năm theo
Hòa thượng
ni,[271] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni không có hai năm theo
Hòa thượng
ni, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm:
thọ giới
cụ túc
rồi, hai năm theo
Hòa thượng
ni; hoặc
Hòa thượng
cho phép
đi thì được đi; hoặc
Hòa thượng
phá giới
,
phá kiến
, phá
oai nghi
; hoặc bị cử, hoặc diệt tẫn, hoặc đáng diệt tẫn, hoặc do việc này đưa đến mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, trong hai năm phải
xa lìa
; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 130[272]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời,
đức Phật
ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ
đức Thế tôn
chế giới
,
cho phép
độ người
thọ giới
cụ túc
. Các tỳ-kheo-ni
ngu si
độ người
mà không biết
giáo dục
. Do không được
giáo dục
nên họ không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ thực với
bát bất tịnh
. Khi
tiểu thực
đại thực thì cao tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn.
Các Tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
các Tỳ-kheo-ni: «Đức
Thế tôn
chế giới
,
cho phép
độ người
. Tại sao các cô là người
ngu si
cũng vội
độ người
mà không biết
giáo dục
. Do không được
giáo dục
nên họ không xét biết
oai nghi
,
cho đến
khi
tiểu thực
đại thực lớn tiếng [761a1]
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn.»
Chư ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên ĐứcThế tôn.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao
đức Thế tôn
chế giới
, tuy
cho phép
độ người
, nhưng các cô hạng
ngu si
, cũng vội
độ người
mà không biết
giáo dục
. Do
không giáo
dục, nên họ không xét biết
oai nghi
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ
bát bất tịnh
thực. Khi
tiểu thực
đại thực thì lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn.»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi, bảo các tỳ-kheo:
YẾT-MA SÚC CHÚNG
Từ nay về sau,
cho phép
Tăng bạch nhị yết-ma để
cho phép
người muốn trao
giới cụ túc
cho kẻ khác. Người ấy đến giữa Tăng
cầu xin
, nên cầu
như vầy
: đến trong chúng tỳ-kheo-ni, trống vai bên hữu, cởi bỏ giày dép,
kính lễ
sát chân các tỳ-kheo-ni, đầu gối bên hữu chấm đất,
chấp tay
, bạch:
«Đại tỉ Tăng, xin lắng nghe. Tôi tỳ-kheo-ni tên là...,[273]
cầu xin
chúng Tăng
cho phép
độ người
thọ giới
cụ túc
.»
Lần thứ hai, lần thứ ba cũng nói như vậy.
Tỳ-kheo-ni Tăng nên
xem xét
người ấy, nếu
đủ khả năng
giáo dục
, cho
học giới
trong hai năm, chăm sóc bằng hai sự, một là pháp, hai là y thực, thì thuận cho.
Nếu không
đủ khả năng
giáo dục
, không thể cho
học giới
trong hai năm, chăm sóc bằng hai sự, thì nên nói:
«Nầy cô, thôi đi! Đừng nên
độ người
.»
Nếu cô ấy có
trí tuệ
, có khả năng
giáo dục
, cho
học giới
trong hai năm, chăm sóc bằng hai sự, thì
ni chúng
nên sai một vị có thể yết-ma, dựa theo sự việc trên
tác bạch
như vầy
:
«Đại tỉ Tăng, xin lắng nghe. Tỳ-kheo-ni này tên là...[274], nay đến giữa
chúng Tăng
cầu xin
pháp trao
giới cụ túc
cho người. Nếu
thời gian
thích hợp
đối với Tăng,
Tăng chấp
thuận
cho phép
tỳ-kheo-ni tên là..., trao
giới cụ túc
cho người. Đây là lời
tác bạch
.
«Đại tỉ Tăng, xin lắng nghe. Tỳ-kheo-ni này tên là..., nay đến giữa
chúng Tăng
cầu xin
phép trao
giới cụ túc
cho người. Nay, Tăng trao cho tỳ-kheo-ni tên là..., pháp trao
giới cụ túc
cho người. Các
đại tỉ
nào
chấp thuận
Tăng trao cho tỳ-kheo-ni tên là..., pháp trao
giới cụ túc
cho người thì
im lặng
. Vị nào không
đồng ý
xin nói.»
«Tăng đã
chấp thuận
cho tỳ-kheo-ni tên là..., pháp trao
giới cụ túc
cho người rồi.
Tăng chấp
thuận nên
im lặng
. Việc này được
ghi nhận
như vậy.»
«Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,[275] Tăng không
cho phép
mà trao
giới cụ túc
cho người, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Cho phép
:
chúng Tăng
bạch nhị yết-ma,
cho phép
tỳ-kheo-ni kia.
Nếu Tăng không
cho phép
mà trao
giới cụ túc
cho người, ba-dật-đề.
Chúng Tăng
không
cho phép
bèn cho người
y chỉ
, hoặc nuôi sa-di-ni, thức-xoa-ma-na, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm:
Chúng Tăng
cho phép
trao
giới cụ túc
cho người, nhận tỳ-kheo-ni
y chỉ
và nuôi sa-di-ni, thức-xoa-ma-na. Đó gọi là không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 131[276]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời,
đức Thế tôn
ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, các tỳ-kheo-ni nghe
đức Thế tôn
chế giới
,
cho phép
tỳ-kheo-ni đến giữa
chúng Tăng
xin phép trao
giới cụ túc
cho người. Tỳ-kheo-ni tân học
thiếu niên
cũng đến
chúng Tăng
xin phép trao
giới cụ túc
cho người, rồi không thể
giáo dục
. Do không được
giáo dục
cho nên họ không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ thực
bát bất tịnh
. Khi
tiểu thực
đại thực thì lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn!
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni: «Các cô nghe
đức Thế tôn
chế giới
cho phép
độ người
. Tại sao các cô không
biết mình
là tân học niên thiếu, mà cũng xin phép trao
giới cụ túc
cho người, rồi không thể
giáo dục
. Do không được
giáo dục
nên họ không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
...
cho đến
tiểu thực
đại thực thì lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn?»
Các tỳ-kheo-ni
quở trách
rồi thưa với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni nầy:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô là tân học niên thiếu mà xin phép trao
giới cụ túc
cho người, để rồi không thể
giáo dục
được. Do không được
giáo dục
nên họ không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ thực
bát bất tịnh
. Khi
tiểu thực
đại thực thì lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
các tỳ-kheo-ni nầy rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, tuổi chưa đủ 12, trao
giới cụ túc
cho người, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Nếu tỳ-kheo-ni tuổi (hạ) dưới 12, trao
giới cụ túc
cho người, ba-dật-đề; hoặc dưới 12, cho người
y chỉ
, hay nuôi thức-xoa-ma-na, sa-di-ni; tất cả đều đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la.
Sự không phạm: tuổi (hạ) đủ 12 trao
giới cụ túc
cho người; hoặc cho người
y chỉ
; hay nuôi thức-xoa-ma-na, sa-di-ni; thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 132[277]
Một thời,
Đức Thế tôn
ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, các tỳ-kheo-ni nghe,
đức Thế tôn
chế giới
cho phép
ni 12 tuổi hạ được trao
giới cụ túc
cho người, đều tự xưng rằng, mình đã đủ 12 hạ.
Mặc dầu
là
ngu si
, vội trao
giới cụ túc
cho người, mà không biết
giáo dục
. Do không được
giáo dục
nên họ không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ
bát bất tịnh
. Khi
tiểu thực
đại thực
kêu la
lớn tiếng,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni nầy: «Sao các cô nghe
đức Thế tôn
chế giới
,
cho phép
ni đủ 12 hạ được trao
giới cụ túc
cho người, các cô tự xưng là mình đủ 12 hạ,
cầu xin
trao
giới cụ túc
cho người? Trong khi đó các cô là người
ngu si
không biết
giáo dục
. Do không được
giáo dục
nên người được độ họ không biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
...
cho đến
như pháp
tụ hội của bà-la-môn.»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni nầy:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô tự xưng là mình đủ 12 tuổi hạ, [762a1]
cầu xin
trao
giới cụ túc
cho người. Trong khi đó các cô là người
ngu si
không biết
giáo dục
. Do không được
sự giáo
dục nên người được độ không biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
...
cho đến
như pháp
tụ hội của bà-la-môn?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
các tỳ-kheo-ni nầy rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, đủ 12 hạ,
chúng Tăng
không
cho phép
, mà trao
giới cụ túc
cho người,[278] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào đủ 12
hạ chúng
Tăng không
cho phép
mà trao
giới cụ túc
cho người, ba-dật-đề.
Chúng Tăng
không
cho phép
mà nhận người
y chỉ
và nuôi thức-xoa-ma-na, sa-di-ni, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: tuổi đủ 12,
chúng Tăng
cho phép
trao
giới cụ túc
cho người và cho người
y chỉ
, nuôi thức-xoa-ma-na, sa-di-ni thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 133[279]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có tỳ-kheo-ni
ngu si
,[280] không thể
giáo dục
được đến
chúng Tăng
cầu xin
trao
giới cụ túc
cho người. Các tỳ-kheo-ni
can gián
:
«Này cô em, Thôi đi! Đừng đến
chúng Tăng
cầu xin
trao
giới cụ túc
cho người.»
Cô ni đến xin Tăng cho trao
giới cụ túc
cho người, không được
Tăng chấp
thuận, bèn nói:
«Các tỳ-kheo-ni có
thiên vị
, có giận hờn, có
sợ hãi
, có bất minh. Thương ai thì cho, ai không thương thì không cho.»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni: «Sao, các cô là người
ngu si
, lại đến Tăng xin trao
giới cụ túc
cho người. Các cô lại nói: ‹Các tỳ-kheo-ni có
thiên vị
, có giận hờn, có
sợ hãi
, có bất minh, thương ai thì cho, ai không thương thì không cho.›»
Chư ni đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Các cô là người
ngu si
, sao lại đến Tăng xin trao
giới cụ túc
cho người? Các Tỳ-kheo-ni
can gián
rằng: ‹Này cô em, thôi đi! Đừng đến
chúng Tăng
cầu xin
trao
giới cụ túc
cho người.› Các cô lại nói: ‹Các tỳ-kheo-ni có
thiên vị
, có giận hờn, có
sợ hãi
, có bất minh, thương ai thì cho, ai không thương thì không cho.›»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi, bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, Tăng không
cho phép
trao
giới cụ túc
cho người, mà nói rằng: ‹Chúng Tăng có
thiên vị
, có giận hờn, có
sợ hãi
, có bất minh, muốn cho ai thì cho, không muốn cho ai thì không cho,›[281] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tăng: nghĩa cũng như trên.
Không
cho phép
:
chúng Tăng
nói, «Cô em, thôi đi! Đừng xin trao
giới cụ túc
cho người.» Cô ni kia không được Tăng
cho phép
trao
giới cụ túc
cho người, mà nói: «Các Tỳ-kheo-ni có
thiên vị
, có giận hờn, có
sợ hãi
, có bất minh. Người thương thì cho, người không thương thì không cho;» nói
rõ ràng
thì ba-dật-đề. Nói không
rõ ràng
, đột-kiết-la,
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: sự việc kia,
sự thật
là có
thiên vị
, có giận hờn, có
sợ hãi
, có bất minh, thương ai thì cho, không thương thì không cho; hoặc nói
vui đùa
, nói gấp gáp, nói chỗ vắng,
nói một mình
, nói trong mộng, muốn nói việc này nhầm nói việc kia; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 134[282]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có tỳ-kheo-ni khi nghe
đức Thế tôn
chế giới
cho phép
độ người
thọ giới
cụ túc
, thì vội độ cho
thọ giới
cụ túc
những người mà
cha mẹ
hay phu chủ chưa
cho phép
. Sau khi
thọ giới
cụ túc
rồi,
cha mẹ
hay phu chủ họ đến dẫn về.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nói: «Sao các cô khi nghe
đức Thế tôn
chế giới
,
cho phép
độ người
, thì vội độ những người mà
cha mẹ
hay phu chủ không cho, khiến cho
cha mẹ
hay phu chủ họ đến dẫn về?»
Các tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo bạch lên
Đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao
Thế tôn
chế giới
cho phép
độ người
, thì vội độ những người mà
cha mẹ
hay phu chủ không cho; để rồi, sau đó,
cha mẹ
hay phu chủ họ đến dẫn về?»
Đức Thế tôn
dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, trao
giới cụ túc
cho người[283] mà
cha mẹ
hay phu chủ không
đồng ý
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, nếu trao
giới cụ túc
cho người mà
cha mẹ
hay phu chủ họ không
cho phép
, ba phen yết-ma xong,
Hòa thượng
ba-dật-đề; hai phen yết-ma xong, ba đột-kiết-la; một phen yết-ma xong, hai đột-kiết-la; bạch xong, một đột-kiết-la; bạch chưa xong, một đột-kiết-la; trước khi chưa bạch,
phương tiện
Tăng bạch, cho
cạo tóc
, tập chúng, đủ chúng, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: người đó được
cha mẹ
hay phu chủ
cho phép
, hoặc không có
cha mẹ
hay phu chủ thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 135[284]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có tỳ-kheo-ni khi nghe
đức Thế tôn
chế giới
được
độ người
. Các tỳ-kheo-ni bèn độ cho
thọ giới
cụ túc
người nữ[285] đang
luyến ái
đàn ông, con trai, hay sầu ưu, dễ mừng, dễ giận.
Thọ giới
cụ túc
rồi, cô ấy vì nhớ nghĩ đến đàn ông nên sầu ưu, dễ nổi nóng giận, cùng gây sự với các tỳ-kheo-ni.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni: «Đức
Thế tôn
chế giới
được
độ người
. Sao các cô lại độ cho
thọ giới
cụ túc
người nữ đang
luyến ái
đàn ông, con trai, hay sầu ưu, dễ mừng, dễ giận?
Thọ giới
cụ túc
rồi, cô ấy vì nhớ nghĩ đến đàn ông nên sầu ưu, dễ nổi nóng giận, cùng gây sự với các tỳ-kheo-ni?»
Chư ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao [763a1] các cô lại độ cho
thọ giới
cụ túc
người nữ đang
luyến ái
đàn ông, con trai, hay sầu ưu, dễ mừng, dễ giận?
Thọ giới
cụ túc
rồi, cô ấy vì nhớ nghĩ đến đàn ông nên sầu ưu, dễ nổi nóng giận, cùng gây sự với các tỳ-kheo-ni.»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
Phật bảo
các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, độ cho
xuất gia
thọ giới
cụ túc
người nữ đang
luyến ái
đàn ông, con trai, hay sầu ưu, hay
sân hận
, ba-dật-đề.
Đức Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Bấy giờ, các tỳ-kheo-ni không biết người ấy có hay không đang
luyến ái
đàn ông, con trai, hay sầu ưu, hay
sân hận
, sau mới biết cô ấy đang
luyến ái
đàn ông, con trai, nên có vị
tác pháp sám
ba-dật-dề, có vị nghi.
Đức Phật
dạy:
«Không biết thì không phạm.»
Từ nay về sau nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết người nữ đang
luyến ái
đàn ông, con trai, hay sầu ưu, hay
sân hận
, mà độ cho
xuất gia
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Người nữ đang
luyến ái
đàn ông con trai,
tư thông
nhau; cô ấy hay sầu ưu, hay
sân nhuế
; sau khi
thọ giới
cụ túc
rồi, do nhớ tưởng đàn ông nên
hay gây gỗ
với tỳ-kheo-ni. Tỳ-kheo-ni biết người nữ đang luyên ái đàn ông con trai,
tư thông
nhau; cô ấy hay sầu ưu, hay
sân nhuế
; mà cho
thọ giới
cụ túc
, yết-ma lần thứ ba xong,
Hòa thượng
ni phạm ba-dật-đề. Yết-ma lần thứ hai xong, phạm ba đột-kiết-la. Yết-ma lần đầu xong, hai đột-kiết-la. Bạch rồi, một đột-kiết-la. Bạch chưa xong, đột-kiết-la. Trước khi chưa bạch, mà cho
cạo tóc
, cho
thọ giới
, tập đủ chúng, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: trước không biết; hoặc tin lời của người
đáng tin
; hoặc tin lời của
cha mẹ
họ; hoặc
thọ giới
cụ túc
rồi bệnh ấy mới sanh; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 136[286]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà nói với thức-xoa-ma-na rằng: «Cô học việc này, cô bỏ việc này; tôi sẽ trao
giới cụ túc
cho cô.»[287] Thức-xoa-ma-na bằng lòng. Thức-xoa-ma-na này là người
thông minh
trí tuệ
, có khả năng
khuyến hóa
, nên Thâu-la-nan-đà có
ý nghĩ
, muốn khiến cho thức-xoa-ma-na
khuyến hóa
lâu dài
để
cúng dường
mình. Do vậy, không tạo
phương tiện
sắp xếp để trao
giới cụ túc
cho thức-xoa-ma-na. Thức-xoa-ma-na hiềm trách Thâu-la-nan-đà
như vầy
: «Cô bảo con bỏ việc này, học việc này; cô sẽ trao
giới cụ túc
. Tại sao
đến nay
, cô không tạo
phương tiện
để trao
giới cụ túc
cho con?»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách Thâu-la-nan-đà rằng: «Sao cô nói với thức-xoa-ma-na: ‹Bỏ việc này. Học việc này. Tôi sẽ trao
giới cụ túc
.› Mà lại không trao
giới cụ túc
cho cô ấy?»
Tỳ-kheo-ni liền đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
Thâu-la-nan-đà:
«Sao cô nói với thức-xoa-ma-na: ‹Bỏ việc này, học việc này; tôi sẽ trao
giới cụ túc
.› Mà lại không trao
giới cụ túc
cho cô ấy?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, nói với thức-xoa-ma-na rằng: ‹Cô em, bỏ việc này, học việc này, tôi sẽ trao
giới cụ túc
cho.›
Nếu không
tạo
phương tiện
để trao
giới cụ túc
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni kia nói thức-xoa-ma-na rằng: «Này cô em, cô bỏ việc này, học việc này, tôi sẽ trao
giới cụ túc
cho cô.» Sau, không tạo phượng tiện để trao
giới cụ túc
cho cô ấy, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nếu hứa trao
giới cụ túc
, rồi trao
giới cụ túc
; hoặc bị bệnh, hoặc không cùng
sinh hoạt
; hoặc không có 5 y; hoặc không đủ chúng mười vị; hoặc khuyết giới, hoặc
phá giới
,
phá kiến
, phá
oai nghi
, hoặc bị cử tội, hoặc bị diệt tẫn, hoặc đáng diệt tẫn, hoặc do việc ấy đưa đến mạng nạn,
phạm hạnh
nạn nên không tạo
phương tiện
để trao
giới cụ túc
; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 137[288]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có thức-xoa-ma-na mang chiếc y đến trong Tăng-già-lam, chỗ ở của các tỳ-kheo-ni, thưa: «Cho con
giới cụ túc
, con sẽ biếu chiếc y này.» Khi ấy tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà nói: «Này cô em, cô đưa chiếc y cho tôi, tôi sẽ trao
giới cụ túc
cho.» Thức-xoa-ma-na liền đem chiếc y đưa cho Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà. Thâu-la-nan-đà nhận y rồi, không tạo
phương tiện
trao
giới cụ túc
cho thức-xoa-ma-na. Thức-xoa-ma-na cơ hiềm nói: «Cô nói với con, đưa chiếc y cho cô, cô sẽ trao
giới cụ túc
cho. Cô nhận y rồi, sao không trao
giới cụ túc
cho con?»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách Thâu-la-nan-đà: «Cô nói với thức-xoa-ma-na: ‹Này cô em, cô đưa chiếc y cho tôi, tôi sẽ trao
giới cụ túc
cho.› Cô đã nhận y rồi, sao không trao
giới cụ túc
cho?»
Quở trách
xong, chư ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
Thâu-la-nan-đà rằng:
«Cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Cô nói với thức-xoa-ma-na: ‹Này cô em, cô đưa chiếc y cho tôi, tôi sẽ trao
giới cụ túc
cho.› Cô đã nhận y rồi, sao không trao
giới cụ túc
cho?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, nói với thức-xoa-ma-na:[289] ‹Cô đưa y cho tôi, tôi sẽ trao
giới cụ túc
cho;› mà không tạo
phương tiện
trao
giới cụ túc
cho, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Y: có mười loại, cũng như trên.
Tỳ-kheo-ni nào nói với thức-xoa-ma-na: «Cô đưa y cho tôi, tôi sẽ trao cho cô
giới cụ túc
.» Nhận y rồi, không tạo
phương tiện
trao
giới cụ túc
, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hứa cho
thọ giới
cụ túc
rồi trao cho
giới cụ túc
; hoặc bị bệnh; hoặc không cùng
sinh hoạt
với nhau
nữa; hoặc không có 5 y; hoặc không đủ chúng mười vị; hoặc bị khuyết giới, hoặc bị
phá giới
,
phá kiến
, phá
oai nghi
, hoặc bị cử, [764a1] hoặc bị diệt tẫn, hoặc đáng diệt tẫn, hoặc do việc ấy đưa đến mạng nạn,
phạm hạnh
nạn nên không tạo
phương tiện
để trao
giới cụ túc
thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 138[290]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, tỳ-kheo-ni An Ẩn nhiều
đệ tử
, trao cho
giới cụ túc
mà không thể
giáo dục
cho chu đáo. Do không được
giáo dục
cho nên họ không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ thực
bát bất tịnh
. Khi
tiểu thực
đại thực thì lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn.
Các Tỳ-kheo-ni nghe rồi hỏi:
«Sao các cô không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ thực
bát bất
tịnh? Khi
tiểu thực
đại thực thì lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
hội họp của bà-la-môn?»
Các cô liền
trả lời
:
«Chúng con là
đệ tử
của tỳ-kheo-ni An Ẩn. Thầy chúng con không dạy nên
chúng tôi
không biết!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong số đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách tỳ-kheo-ni An Ẩn: «Cô độ nhiều
đệ tử
,
không giáo
dục được hết. Do không được
giáo dục
cho nên họ không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ thực
bát bất tịnh
. Khi
tiểu thực
đại thực thì lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn.»
Các tỳ-kheo-ni bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni An Ẩn rằng:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Cô độ nhiều
đệ tử
,
không giáo
dục được hết. Do không được
giáo dục
cho nên họ không xét biết
oai nghi
, mặc y không
tề chỉnh
,
khất thực
không
như pháp
, thọ
bất tịnh
thực khắp nơi, hoặc thọ thực
bát bất tịnh
. Khi
tiểu thực
đại thực thì lớn tiếng
kêu la
,
như pháp
tụ hội của bà-la-môn.»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, chưa đầy 12 tháng, trao
giới cụ túc
cho người nữa,[291] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni đủ 12 tháng được trao
giới cụ túc
cho người nữa; đủ 12 tháng được cho người nữa
y chỉ
; đủ 12 tháng được trao giới thức-xoa-ma-na, cho hai năm
học giới
; đủ 12 tháng được độ sa-di-ni. Tỳ-kheo-ni nào chưa đầy12 tháng trao
giới cụ túc
cho người nữa, ba-dật-đề; chưa đầy 12 tháng cho người
y chỉ
, độ thức-xoa-ma-na, sa-di-ni, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: đủ 12 tháng trao
giới cụ túc
cho người, đủ 12 tháng cho người
y chỉ
, trao giới thức-xoa-ma-na, hai năm
học giới
. Độ sa-di-ni thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 139[292]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, các tỳ-kheo-ni khi nghe
đức Thế tôn
chế giới
cho phép
trao cho người
giới cụ túc
. Họ bèn ở trong
ni chúng
trao
giới cụ túc
; rồi để cách đêm mới đến trong Tăng tỳ-kheo để cầu nhận
giới cụ túc
.[293]
Trong khoảng
thời gian
đó, người tân
thọ giới
hoặc bị
mù lòa
, điếc hay chân đi khập khểnh và các chứng bệnh khác, đem lại sự hủy nhục cho
chúng Tăng
.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong số đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
các tỳ-kheo-ni rằng: «Đức
Thế tôn
chế giới
được
độ người
. Sao các cô
độ người
mù lòa
,
ngu si
, điếc, chân đi khập khểnh và
các loại
bệnh khác, đem lại sự hủy nhục cho chúng Tăng?»
Quở trách
rồi, chư ni bạch các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao các cô
độ người
mù lòa
,
ngu si
, điếc, chân đi khập khểnh và
các loại
bệnh khác, đem lại sự hủy nhục cho chúng Tăng?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, cho người
thọ giới
cụ túc
, để cách đêm mới dẫn đến trong tỳ-kheo tăng xin nhận
giới cụ túc
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nên ngay trong ngày
thọ giới
cụ túc
, liền dẫn đến trong Tăng tỳ-kheo xin nhận
giới cụ túc
. Tỳ-kheo-ni nào, cho
thọ giới
cụ túc
, để cách đêm mới dẫn đến trong Tăng tỳ-kheo xin nhận
giới cụ túc
, ba-dật-đề. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: ngay trong ngày
thọ giới
cụ túc
, liền dẫn đến trong Tăng tỳ-kheo xin nhận
giới cụ túc
. Hoặc muốn dẫn đến để xin
giới cụ túc
, người vừa
thọ giới
bị bệnh, hay bị đường sá trở ngại, hoặc có nạn
thú dữ
, hay nạn giặc, nạn nước lớn, hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói nhốt, hoặc bị mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, không thể trong ngày đó dẫn đến trong chúng tỳ-kheo được, thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
. [294]
ĐIỀU 140[295]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ.[296] Bấy giờ, ngày
giáo thọ
, các tỳ-kheo-ni không đến cầu
giáo thọ
.
Các tỳ-kheo-ni nghe biết; trong số đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
các tỳ-kheo-ni rằng: «Ngày
giáo thọ
, sao các cô không đi cầu giáo thọ?»
Tỳ-kheo-ni đến bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Ngày
giáo thọ
, sao các cô không đến trong Tăng cầu giáo thọ?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu [765a1]
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, ngày
giáo thọ
không đến cầu
giáo thọ
,[297] ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Khi ấy, các tỳ-kheo-ni có
Phật sự
,
Pháp sự
, Tăng sự, hoặc việc nuôi bệnh. Phật dạy:
«Cho phép gởi lời lại.[298]»
Từ nay nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, không bệnh, mà không đến cầu
giáo thọ
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni không đến cầu
giáo thọ
, ba-dật-đề. Trừ
trường hợp
đặc biệt
.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: ngày
giáo thọ
đến cầu
giáo thọ
; hoặc bị bận việc Phật-Pháp-Tăng, và người nuôi bệnh nên gởi lời lại thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 141[299]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, các tỳ-kheo-ni khi nghe
đức Thế tôn
chế giới
cho phép
các tỳ-kheo-ni Tăng nửa tháng đến Tăng tỳ-kheo cầu
giáo thọ
, mà tỳ-kheo-ni kia không đến cầu
giáo thọ
.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong số đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni rằng: «Đức
Thế tôn
chế giới
,
cho phép
các tỳ-kheo-ni Tăng nửa tháng đến Tăng tỳ-kheo cầu
giáo thọ
. Sao các cô không đến cầu giáo thọ?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến
bạch đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao các cô không đến trong Tăng tỳ-kheo cầu giáo thọ?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, mỗi nữa tháng không đến trong tăng cầu
giáo thọ
, ba-dật-đề.[300]
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Đức Thế tôn
có dạy
như vầy
: «Tỳ-kheo-ni mỗi nửa tháng phải đến trong Tăng tỳ-kheo cầu
giáo thọ
. Tất cả ni đều đến cầu.»
Do đông người nên tạo sự
ồn ào
.
Đức Phật
dạy: «Không nên đến tất cả, mà nên bạch nhị yết-ma sai một tỳ-kheo-ni vì Tăng tỳ-kheo-ni nửa tháng đến trong Tăng tỳ-kheo cầu
giáo thọ
.»
1.
YẾT MA
SAI
THỈNH GIÁO
THỌ
Nên sai
như vầy
: Trong chúng nên sai một vị có thể
tác pháp
yết-ma, dựa theo sự việc trên
tác bạch
.
«Đại tỉ Tăng, xin lắng nghe. Nếu
thời gian
thích hợp
đối với Tăng,
Tăng chấp
thuận sai tỳ-kheo-ni tên là..., vì Tăng tỳ-kheo-ni, nửa tháng đến trong Tăng tỳ-kheo cầu
giáo thọ
. Đây là lời
tác bạch
.
«Đại tỉ Tăng, xin lắng nghe. Nay Tăng sai tỳ-kheo-ni tên..., vì Tăng tỳ-kheo-ni, nửa tháng đến trong Tăng tỳ-kheo cầu
giáo thọ
.
Đại tỷ
nào
chấp thuận
, Tăng sai tỳ-kheo-ni tên..., vì Tăng tỳ-kheo-ni, nửa tháng đến trong Tăng tỳ-kheo cầu
giáo thọ
thì
im lặng
. Vị nào không
đồng ý
xin nói.»
«Tăng đã
chấp thuận
, sai tỳ-kheo-ni tên..., vì Tăng tỳ-kheo-ni, nửa tháng đến trong Tăng tỳ-kheo cầu
giáo thọ
rồi.
Tăng chấp
thuận nên
im lặng
. Việc này được
ghi nhận
như vậy.»
2. PHÉP
THỈNH GIÁO
THỌ
Tỳ-kheo-ni đến trong Tăng
một mình
không có người
bảo hộ
. Vì sự
bảo hộ
,
cho phép
sai hai, ba tỳ-kheo-ni cùng đi. Các tỳ-kheo-ni kia nên đến trong
đại Tăng
,
kính lễ
sát chân Tăng, rồi cúi đầu
chấp tay
nép mình, bạch:
«Tỳ-kheo-ni Tăng
hòa hợp
kính lễ
dưới chân Tăng tỳ-kheo cầu
giáo thọ
.»
Lần thứ hai, lần thứ ba cũng nói như vậy.
Bấy giờ, tỳ-kheo-ni đợi Tăng nói giới xong,
thời gian
quá lâu, đứng chờ
mệt mỏi
,
đức Phật
dạy: «Không nên chờ như vậy.
Cho phép
thưa thỉnh lại[301] một đại tỳ-kheo rồi về.»
Đức Thế tôn
đã
cho phép
nhờ thưa thỉnh lại. Cô kia bèn nhờ tỳ-kheo khách thưa thỉnh lại.
Đức Phật
dạy: «Không nên nhờ thưa thỉnh lại như vậy.»
Chư ni nhờ người đi xa thưa thỉnh lại. Phật dạy: «Không nên nhờ thưa thỉnh lại như vậy.»
Chư ni nhờ người bệnh thưa thỉnh lại.
Đức Phật
dạy: «Không nên nhờ thưa thỉnh lại như vậy.»
Chư ni nhờ người không có
trí tuệ
thưa thỉnh lại. Phật dạy: «Không nên nhờ thưa thỉnh lại như vậy.»
Chư ni nhờ thưa thỉnh lại rồi, sáng ngày không đến hỏi,
đức Phật
dạy: «Phải đến hỏi xem có được
chư Tăng
chấp thuận
giáo thọ
hay không.»
Tỳ-kheo nên
quy định
ngày giờ đến. Tỳ-kheo-ni phải theo sự
quy định
đó mà nghinh đón. Tỳ-kheo
quy định
ngày giờ đến
giáo thọ
mà không đến, đột-kiết-la. Tỳ-kheo-ni không nghinh đón, theo
thời giờ
đã
quy định
, đột-kiết-la. Tỳ-kheo-ni nghe vị
giáo thọ
đến phải ra nửa
do tuần
để nghinh đón. Vị
giáo thọ
vào đến chùa phải
cung cấp
các thứ
cần dùng
,
phương tiện
tắm rửa, nấu cơm, cháo, canh, trái cây để
cúng dường
.
Nếu không
cúng dường
như vậy, đột-kiết-la.
Trường hợp
Tăng tỳ-kheo bị bệnh hết thì ni sai người
tín cẩn
đến
kính lễ
thăm hỏi
. Nếu bị
biệt chúng
hay chúng không
hòa hợp
, hoặc không đủ chúng, (tỳ-kheo-ni) cũng nên sai người
tín cẩn
đến
lễ bái
thăm hỏi
.
Nếu Tăng tỳ-kheo-ni bị bệnh hết, (tỳ-kheo-ni) cũng phải sai người
tín cẩn
đến
lễ bái
thăm hỏi
. Nếu
biệt chúng
hay
ni chúng
không
hòa hợp
, hoặc không đủ chúng, tỳ-kheo-ni[302] cũng nên sai người
tín cẩn
đến
lễ bái
thăm hỏi
.
Nếu không
đến
kính lễ
thăm hỏi
, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nửa tháng đến trong Tăng cầu
giáo thọ
. Ngày nay
chúc thọ
sáng ngày mai đến hỏi. Tỳ-kheo đến đúng hạn, tỳ-kheo-ni đến đúng kỳ. Tỳ-kheo-ni nghe vị
giáo thọ
đến, ra nửa
do tuần
nghinh đón. Vị
giáo thọ
đến chùa nên
cung cấp
nước và đồ để rửa tắm,
thức ăn
, canh, cháo, trái cây,
cúng dường
đầy đủ. Nếu
đại Tăng
có bệnh, (tỳ-kheo-ni) nên sai người tin cẩn đến
lễ bái
thăm hỏi
. Nếu
biệt chúng
, chúng không
hòa hợp
, chúng không đủ, (tỳ-kheo-ni) cũng nên sai người
tín cẩn
đến
lễ bái
thăm hỏi
. Nếu Tăng tỳ-kheo-ni bệnh, hoặc
biệt chúng
, chúng không
hòa hợp
, hay chúng không đủ, (tỳ-kheo-ni) cũng phải sai người
tín cẩn
đến
lễ bái
thăm hỏi
. Nếu đường xá bị trở ngại, nạn giặc cướp,
ác thú
hay nước lụt tràn ngập, hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói nhốt, mạng nạn,
phạm hạnh
nạn. Gặp các nạn như vậy, (tỳ-kheo-ni) không sai người
tín cẩn
đến
thăm hỏi
thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 142[303]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, các tỳ-kheo-ni nghe
đức Thế tôn
chế giới
,
cho phép
tỳ-kheo-ni
an cư
mùa hạ
xong, phải đến trong Tăng tỳ-kheo nói ba việc
tự tứ
: thấy, nghe, nghi. Song các tỳ-kheo-ni này không đến trong
đại Tăng
, nói ba việc
tự tứ
: thấy, nghe, nghi.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
các tỳ-kheo-ni: «Đức
Thế tôn
chế giới
,
cho phép
tỳ-kheo-ni
hạ an cư
xong, phải đến trong
đại Tăng
nói ba việc
tự tứ
: thấy, nghe, nghi. Sao các cô không đến nói việc
tự tứ
?»
Tỳ-kheo-ni liền đến bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni
hạ an cư
xong, phải đến trong
đại Tăng
nói ba việc
tự tứ
: thấy, nghe, nghi. Sao các cô không đến nói?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này.Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên [766a1] nói
như vầy
:
Tăng tỳ-kheo-ni,
hạ an cư
xong phải đến trong Tăng tỳ-kheo[304] nói ba việc
tự tứ
: thấy, nghe và nghi.
Nếu không
như vậy, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Khi
đức Thế tôn
đã
cho phép
tỳ-kheo-ni
hạ an cư
xong, phải đến trong
đại Tăng
nói ba việc
tự tứ
: thấy, nghe và nghi; các tỳ-kheo-ni đến hết trong
đại Tăng
để nói
tự tứ
nên gây sự
ồn ào
.
Đức Phật
dạy:
1. YẾT-MA TĂNG SAI
CẦU TỰ
TỨ
«Không nên đến hết như vậy. Từ nay về sau
cho phép
sai một tỳ-kheo-ni vì Tăng tỳ-kheo-ni
hạ an cư
xong, phải đến trong
đại Tăng
nói ba việc
tự tứ
: thấy, nghe và nghi, bằng pháp bạch nhị yết-ma. Trong chúng nên sai một vị có khả năng yết-ma,
dựa vào
sự việc trên
tác bạch
:
«Đại tỉ Tăng, xin lắng nghe! Nếu
thời gian
thích hợp
đối với Tăng,
Tăng chấp
thuận, nay Tăng sai tỳ-kheo-ni tên là..., vì Tăng tỳ-kheo-ni đến trong
đại Tăng
nói ba việc
tự tứ
: thấy, nghe và nghi. Đây là lời
tác bạch
.
«Đại tỉ Tăng, xin lắng nghe! Nay Tăng sai tỳ-kheo-ni tên là..., vì Tăng tỳ-kheo-ni đến trong
đại Tăng
nói ba việc
tự tứ
: thấy, nghe và nghi.
Đại tỷ
nào
chấp thuận
Tăng sai tỳ-kheo-ni tên là..., vì Tăng tỳ-kheo-ni đến trong
đại Tăng
nói ba việc
tự tứ
: thấy, nghe và nghi, thì
im lặng
. Vị nào không
đồng ý
xin nói.
«Chúng Tăng đã
chấp thuận
sai tỳ-kheo-ni tên là..., vì Tăng tỳ-kheo-ni đến trong
đại Tăng
nói ba việc
tự tứ
rồi.
Tăng chấp
thuận nên
im lặng
. Việc này được ghi nhan như vậy.»
2. NÓI BA SỰ
TỰ TỨ
Tỳ-kheo-ni đi
một mình
không có người
bảo hộ
. Vì sự
bảo hộ
,
đức Phật
sạy, nên sai hai, ba tỳ-kheo-ni làm bạn cùng đi. Khi đến trong
đại Tăng
kính lễ
dưới chân Tăng, cúi đầu,
chấp tay
, khép mình bạch:
«Tăng tỳ-kheo-ni
hạ an cư
xong. Tăng tỳ-kheo
hạ an cư
xong. Tăng tỳ-kheo-ni muốn nói ba việc
tự tứ
: thấy, nghe và nghi. Xin
Đại đức
dũ lòng thương
chỉ bảo
con. Nếu con thấy có tội sẽ
như pháp
sám hối
.» (Lần thứ hai, lần thứ ba cũng nói như vậy.)
3. ĐỊNH NGÀY
TỰ TỨ
Tỳ-kheo-ni
tự tứ
cùng một ngày với Tăng tỳ-kheo. Hai bộ Tăng đều
cực nhọc
.
Đức Phật
dạy: «Không nên
tự tứ
như vậy. Tăng tỳ-kheo
tự tứ
ngày 14 thì tỳ-kheo-ni Tăng
tự tứ
ngày 15.
Nếu,
đại Tăng
bị bệnh, hoặc
biệt chúng
, hay chúng không
hòa hợp
, hoặc không đủ chúng, tỳ-kheo-ni nên sai người
tín cẩn
đến
lễ bái
thăm hỏi
. Nếu chúng Tỳ-kheo-ni bị bệnh, hoặc
biệt chúng
, hay chúng không
hòa hợp
, hoặc không đủ chúng, tỳ-kheo-ni cũng phải sai người
tín cẩn
đến
lễ bái
thăm hỏi
. Không làm như vậy, đột-kiết-la.»
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Tăng tỳ-kheo-ni
hạ an cư
xong, Tăng tỳ-kheo
hạ an cư
xong, tỳ-kheo-ni nói ba việc
tự tứ
: thấy, nghe và nghi. Tỳ-kheo
tự tứ
ngày 14, Tỳ-kheo-ni
tự tứ
ngày 15. Tăng tỳ-kheo bệnh, hoặc
biệt chúng
, chúng không
hòa hợp
, hay không đủ chúng, tỳ-kheo-ni nên sai người
tín cẩn
đến
lễ bái
,
thăm hỏi
. Chúng tỳ-kheo-ni bệnh,
cho đến
chúng không đủ, cũng phải sai người
tín cẩn
đến
lễ bái
,
thăm hỏi
Tăng tỳ-kheo. Nếu đường bộ đường nước bị trở ngại, nạn giặc cướp,
ác thú
hay nước lụt tràn ngập, hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói nhốt, mạng nạn,
phạm hạnh
nạn. Gặp các nạn như vậy không sai người
tín cẩn
đến
thăm hỏi
thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 143[305]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, các tỳ-kheo-ni
hạ an cư
nơi không có tỳ-kheo. Đến ngày
giáo thọ
, không có chỗ để cầu
giáo thọ
. Có sự
nghi ngờ
, không có người để hỏi.
Các tỳ-kheo-ni nghe biết; trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
các tỳ-kheo-ni: «Sao các cô lại
hạ an cư
nơi không có tỳ-kheo, đến ngày
giáo thọ
không có chỗ để cầu
giáo thọ
, có sự
nghi ngờ
không có ai để hỏi?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao các cô lại
hạ an cư
nơi không có tỳ-kheo,
cho đến
có sự
nghi ngờ
không có ai để hỏi?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
hạ an cư
nơi không có tỳ-kheo, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào,
hạ an cư
nơi không có tỳ-kheo, phạm ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm:
Hạ an cư
chỗ có tỳ-kheo. Nếu ni y nơi Tăng tỳ-kheo
an cư
, trong
thời gian
đó tỳ-kheo qua đời, hoặc đi xa, hay thôi tu, hoặc bị giặc bắt dẫn đi, hoặc bị
thú dữ
hại, hoặc bị nước cuốn trôi, thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 144[306]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, trong thành Xá-vệ một tỳ-kheo-ni được nhiều người biết đến qua đời. Các tỳ-kheo-ni lại xây tháp trong
phạm vi
chùa của tỳ-kheo. Các tỳ-kheo-ni thường đến chùa tụ hợp, nói cười,
đọc tụng
, than khóc; hoặc tự
trang nghiêm
thân hình
, làm
loạn động
các tỳ-kheo
tọa thiền
.
Trưởng lão
Ca-tỳ-la[307] thường ưa
tọa thiền
. Sau khi các tỳ-kheo-ni ra về,
Trưởng lão
liền đến đập phá tháp, dọn bỏ hết bên ngoài Tăng-già-lam. Các tỳ-kheo-ni nghe Ca-tỳ-la đập phá tháp,
dẹp bỏ
ra ngoài chùa, bèn cầm dao gậy đến đánh, gạch đá đến chọi
Trưởng lão
.
Trưởng lão
dùng
thần túc
bay lên
hư không
.
Các tỳ-kheo-ni nghe việc này, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
các tỳ-kheo-ni: «Sao các cô lại cầm dao gậy đến đánh, gạch đá đến chọi
Trưởng lão
Ca-tỳ-la?»[308]
Chư ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô lại cầm dao gậy gạch đá muốn
hành hung
tỳ-kheo?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, vào trong tăng-già-lam của tỳ-kheo, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Các tỳ-kheo-ni nghi, không dám vào nơi
già lam
không có Tăng tỳ-kheo,
đức Phật
dạy: «Già-lam không có Tăng
cho phép
vào.»
Từ nay nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, vào trong tăng-già-lam có tỳ-kheo, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Khi ấy, các tỳ-kheo-ni không biết già-lam có tỳ-kheo hay không có, sau mới biết là già-lam có tỳ-kheo nên có vị
tác pháp sám
ba-dật-đề, có vị nghi.
Đức Phật
dạy: «Không biết thì không phạm.»
Từ nay về sau nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết chùa[309] có tỳ-kheo mà vào, [767a1] ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Có tỳ-kheo-ni muốn cầu
giáo thọ
, không biết cầu ở đâu; có điều
nghi ngờ
muốn hỏi không biết hỏi ai. Không dám vào chùa Tăng.
Đức Phật
dạy: «Từ nay về sau,
cho phép
bạch rồi mới vào chùa.»
Tỳ-kheo-ni muốn lễ tháp của Phật, tháp của Thinh văn, Phật dạy: «Muốn lễ tháp Phật, tháp của Thinh văn, thì được vào;
ngoài ra
, phải bạch rồi mới vào.»
Từ nay trở đi nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết tăng-già-lam có tỳ-kheo, không bạch mà vào, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào biết tăng-già-lam có tỳ-kheo, không bạch mà vào cửa ngõ, ba-dật-đề. Một chân trong cửa ngõ, một chân ngoài cửa ngõ,
phương tiện
muốn vào, hoặc hẹn vào mà không vào, tất cả đều, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nếu trước không biết; hoặc không có tỳ-kheo mà vào; hoặc
lễ bái
tháp Phật, tháp Thinh văn ngoài cửa, thưa bạch xin phép rồi mới vào. Nếu đến nhận
giáo thọ
, hoặc muốn hỏi pháp, hoặc được mời, hoặc trên đường đi ngang qua, hoặc tạm nghỉ lại đêm, hoặc bị
cường lực
bắt dẫn đi, hoặc bị trói nhốt dẫn đi, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 145[310]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà thuộc nước Xá-vệ. Bấy giờ,
trưởng lão
tỳ-kheo Ca-tỳ-la,[311] đêm đã qua, sáng sớm, mặc y bưng bát vào thành Xá-vệ
khất thực
. Các tỳ-kheo-ni thấy Ca-tỳ-la liền nhục mạ:[312] «Ông là quân tệ ác, dòng hạ tiện,
chủng tộc
công sư.[313] Ông đã
phá hoại
tháp của
chúng tôi
, đem vất bỏ bên ngoài tăng-già-lam.»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách rằng: ‹Tại sao các cô lại
chửi rủa
Trưởng lão
Ca-tỳ-la?›
Quở trách
rồi chư ni đến bạch nói các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao các cô mạ lị Ca-tỳ-la?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni này là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, mạ lị[314] tỳ-kheo, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Mạ lị: như nói dòng hạ tiện, họ hạ tiện, nghề hạ tiện, nghiệp hạ tiện, hoặc nói
phạm tội
, hoặc nói ông có
kiết sử
như vậy như vậy; hoặc
xúc phạm
đến tên húy của người.
Tỳ-kheo-ni nào, mạ lị tỳ-kheo bằng dòng giống,[315]
cho đến
xúc phạm
đến tên húy, nói rõ rằng ba-dật-đề; nói không
rõ ràng
, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc nói
vui chơi
, hoặc nói gấp gáp, hoặc
nói một mình
, nói trong mộng, muốn nói việc này nhầm nói việc khác; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 146[316]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có tỳ-kheo-ni Ca-la[317]
ưa gây gổ
, không khéo ghi nhớ các tránh sự,[318] sau đó giận hờn, hiềm trách
ni chúng
.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách tỳ-kheo-ni Ca-la: «Sao cô ưa hay
ưa gây gổ
; chuyện xong rồi, qua đêm còn ôm lòng thù hận, hiềm trách ni chúng?»
Chư ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
. Ngài dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
Ca-la.
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao cô ưa hay
ưa gây gổ
; chuyện xong rồi, qua đêm còn ôm lòng thù hận, hiềm trách ni chúng?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
ưa gây gổ
, không khéo ghi nhớ các tránh sự, sau đó giận hờn, không
hoan hỉ
,
mắng chửi
chúng tỳ-kheo-ni, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tránh: có bốn thứ như trên.
Chúng: bốn người hay hơn bốn người.
Tỳ-kheo-ni ưa
gây gỗ
, đã qua đêm, sau đó còn
mắng chửi
chúng tỳ-kheo-ni, nói
rõ ràng
, ba-dật-đề; nói không
rõ ràng
, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nói
vui đùa
, hoặc nói gấp vội,
nói một mình
, nói trong mộng, hay muốn nói việc này lại nhầm nói việc kia; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 147[319]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Ni-câu-luật tại Thích-súy-sưu,[320] nước Ca-tỳ-la. Bấy giờ, tỳ-kheo-ni Bạt-đà-la Ca-tỳ-la,
thân hình
bị sanh ung nhọt, nhờ đàn ông mổ nặn.
Thân thể
của tỳ-kheo-ni nầy mịn màng như thân của
thiên nữ
không khác. Khi tay người đàn ông xúc chạm vào
thân thể
mịn màng của cô ni, tâm sanh đắm nhiễm, bèn ôm; muốn
phá hoại
phạm hạnh
của
ni cô
. Cô liền lớn tiếng
kêu la
: «Đừng làm vậy! Đừng làm vậy!» Các tỳ-kheo-ni ở gần nghe, đều đến hỏi: «Chuyện gì cô la thế?» Cô ni kể rõ đầu đuôi.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách: Bạt-đà-la Ca-tỳ-la: «Tỳ-kheo-ni sao lại nhờ đàn ông mổ nặn mụt nhọt?»
Tỳ-kheo-ni bạch với chư tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
Bạt-đà-la Ca-tỳ-la:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni sao lại nhờ đàn ông mổ nặn mụt nhọt?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
thân thể
có ung nhọt, và
các loại
ghẻ, không thưa với chúng hay người khác[321] mà vội nhờ đàn ông mổ nặn, hoặc băng bó, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tăng: cũng như trên.
Tỳ-kheo-ni nào,
thân thể
sanh ung nhọt, các thứ ghẻ khác, không thưa bạch với chúng, mà nhờ nam tử mổ,
một lần
hạ dao xuống là một ba-dật-đề. Nếu băng bó, thì mỗi nuộc dây là một ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: bạch với
chúng Tăng
rồi mới nhờ đàn ông mổ ung nhọt hay ghẻ; hoặc bị
cường lực
bắt. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 148[322]
A.
DUYÊN KHỞI
[768a1] Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có một
cư sĩ
thỉnh
Tăng chúng
tỳ-kheo-ni sáng ngày thọ thực. Trong đêm, ông sửa soạn các món
ăn ngon
bổ. Sáng hôm sau, đến mời
ni chúng
đến thọ thực.
Hôm đó gặp ngày tiết hội trong thành Xá-vệ, các
cư sĩ
đều mang
thức ăn
cá, thịt, cơm, cơm khô, bánh bột, cúng cho tỳ-kheo-ni. Các tỳ-kheo-ni
nhận thức
ăn này và ăn. Sau đó mới đến nhà
cư sĩ
để ăn. Bấy giờ,
cư sĩ
tự tay chế biến
thức ăn
cơm canh
cúng dường
cho các tỳ-kheo-ni. Các tỳ-kheo-ni nói:
«Thôi! Thôi!
Cư sĩ
đừng sớt nhiều.»
Cư sĩ
thưa:
«Con sắm sửa đầy đủ các
thức ăn
ngon bổ, mỗi vị một tô thịt là chỉ vì chư ni. Chư ni đừng nghĩ, con không có
tín tâm
mà không dùng. Các vị cứ việc dùng, con thật có
tín tâm
.»
Tỳ-kheo-ni nói:
«Chúng tôi không nghĩ như vậy đâu! Vì hôm nay là ngày tiết hội, các
cư sĩ
đều mang
thức ăn
như cá, thịt, cơm, cơm khô, bánh bột, các
thức ăn
ngon bổ đến trong tăng-già-lam cúng cho các tỳ-kheo-ni.
Chúng tôi
ăn xong rồi mới đến đây. Cho nên dùng ít mà thôi!»
Cư sĩ
nghe đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy không biết
nhàm chán
, không
tri túc
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Đã nhận
lời mời
của tôi trước, sao lại nhận các
thức ăn
của người khác ăn, rồi mới đến thọ thực nơi nhà tôi?»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni: «Đã nhận
lời mời
của
cư sĩ
rồi; sau đó sao lại
nhận thức
ăn khác?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
. Ngài dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Đã nhận
lời mời
của
cư sĩ
rồi; sau đó sao lại
nhận thức
ăn khác?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, trước đã nhận
lời mời
, hoặc đã ăn no rồi, sau lại ăn cơm, cơm khô, bánh bột, cá và thịt,[323] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào đã nhận
lời mời
trước, hay ăn đủ no rồi, sau lại ăn cơm, cơm khô, bánh bột, cá và thịt của người khác; mỗi miếng ăn là một ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: nhận
lời mời
ăn chẳng phải
thức ăn
chánh thực;[324] hoặc mời ăn không đủ no; hoặc không được mời trước; hay ngay khi ăn nhận được
thức ăn
thêm; hoặc tại nhà đó nhân cả
bữa ăn
truớc
bữa ăn
sau. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 149[325]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, tỳ-kheo-ni Đề-xá là
đệ tử
của tỳ-kheo-ni An Ẩn. Cô có một nhà đàn-việt
quen thân
từ lâu. An Ẩn bảo Đề-xá:
«Cô có thể cùng tôi đến nhà đàn-việt đó được không?»
Đề-xá
trả lời
:
«Muốn đến thì cũng được.»
Hai người cùng đi. Tỳ-kheo-ni An Ẩn
y phục
chỉnh tề
, không mất
oai nghi
. Đàn-việt thấy, tâm sanh
hoan hỷ
, bèn
cúng dường
. An Ẩn thọ thực xong, về lại chùa, nói với Đề-xá:
«Đàn-việt ấy
thuần thành
.
Hoan hỷ
ưa
cúng dường
.»
Đề-xá sinh tâm ganh tị, bèn nói:
«Đàn-việt ấy
thuần thành
, vì ưa
cúng dường
cô ấy mà!»[326]
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
tỳ-kheo-ni Đề-xá: «Sao cô sinh tâm ganh tị, mà nói: ‹Đàn-việt ấy
thuần thành
, vì ưa
cúng dường
cô ấy mà!›?»
Tỳ-kheo-ni bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni Đề-xá:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao cô sinh tâm ganh tị, mà nói: ‹Đàn-việt ấy
thuần thành
, vì ưa
cúng dường
cô ấy mà!›?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, sanh tâm tật đố về
gia đình
,[327] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào đối với nhà người sanh tâm tật đố nói: «Đàn-việt ấy
thuần thành
, vì
hoan hỷ
ưa
cúng dường
cô ấy mà!» Nói
rõ ràng
, ba-dật-đề, nói không
rõ ràng
đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la đó gọi là phạm.
Sự không phạm:
sự thật
là như vậy, người đàn-việt kia, chỉ có tâm tốt đối với cô ni kia nên cô ấy nói: «Đàn-việt ấy
thuần thành
, vì
hoan hỷ
ưa
cúng dường
cô ấy mà!» Hoặc nói
vui chơi
, nói vội gấp,
nói một mình
, nói trong mộng, muốn nói việc này lại nhầm nói việc khác. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 150[328]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni dùng bột hương thoa vào mình. Các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Dùng bột hương thoa vào mình, giống như bọn
dâm nữ
, tặc nữ không khác!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô dùng
các loại
bột hương thoa vào mình?»
Tỳ-kheo-ni liền bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Phật
.
Đức Phật
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao các cô dùng
các loại
bột hương thoa vào mình?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, dùng bột hương[329] thoa vào mình, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, dùng hương bột thoa vào mình, ba-dật-đề
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Hoặc vì có chứng bệnh thế nào đó, hoặc bị
cường lực
. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não
bức bách
.
ĐIỀU 151[330]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, [769a1] nhóm sáu tỳ-kheo-ni dùng cặn vừng (mè)[331] bôi thoa vào thân. Các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Lấy cặn vừng (mè) bôi thoa vào thân, như bọn tặc nữ, dâm nữ!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô dùng cặn vừng (mè) bôi thoa vào thân?»
Tỳ-kheo-ni bạch các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni sao các cô dùng cặn vừng (mè) bôi thoa vào thân?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, dùng cặn vừng (mè) thoa chà vào thân,[332] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, dùng cặn dầu mè thoa chà trong thân, ba-dật-đề
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: vì có bệnh như thế nào đó; hoặc bị
cường lực
bắt. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não
bức bách
.
ĐIỀU 152[333]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni sai các tỳ-kheo-ni thoa bóp thân mình. Các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Sai các tỳ-kheo-ni thoa bóp thân mình, như bọn
dâm nữ
, tặc nữ!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô lại sai các tỳ-kheo-ni
xoa bóp
thân mình?»
Tỳ-kheo-ni liền bạch chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch với
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
này tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao các cô lại sai các tỳ-kheo-ni
xoa bóp
thân mình?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, sai tỳ-kheo-ni thoa bóp thân mình,[334] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, sai tỳ-kheo-ni thoa bóp thân mình, ba-dật-đề
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc mắc chứng bệnh thế nào đó, hoặc bị
cường lực
bắt thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 153[335]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni sai thức-xoa-ma-na thoa chà thân. Các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Sai thức-xoa-ma-na thoa chà trong thân, như bọn
dâm nữ
, tặc nữ không khác!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô lại sai thức-xoa-ma-na thoa bóp thân?»
Tỳ-kheo-ni liền bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao các cô lại sai thức-xoa-ma-na thoa bóp thân?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, sai thức-xoa-ma-na thoa bóp
thân thể
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, sai thức-xoa-ma-na thoa chà
thân thể
, ba-dật-đề
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc mắc bệnh thế nào đó, hoặc bị
cường lực
bắt thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 154[336]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni sai sa-di-ni xoa chà
thân thể
. Các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Sai sa-di-ni xoa chà trong
thân thể
giống như bọn
dâm nữ
tặc nữ không khác!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
chê trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô lại sai sa-di-ni xoa chà thân thể?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao các cô lại sai sa-di-ni xoa chà thân thể?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
này. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, sai sa-di-ni xoa chà
thân thể
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, sai sa-di-ni xoa chà
thân thể
, ba-dật-đề
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc mắc bệnh thế nào đó, hay bị
cường lực
bắt thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
, si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 155[337]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni sai
phụ nữ
bạch y
xoa chà
thân thể
. Các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Sai
phụ nữ
bạch y
thoa chà trong
thân thể
, giống như bọn
dâm nữ
tặc nữ!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, [770a1] ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
chê trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô lại sai
phụ nữ
bạch y
xoa chà nơi thân thể?»
Tỳ-kheo-ni bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni sao các cô lại sai
phụ nữ
bạch y
xoa chà nơi thân thể?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, sai
phụ nữ
bạch y
xoa chà
thân thể
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, sai
phụ nữ
bạch y
xoa chà
thân thể
, ba-dật-đề
Tỳ-kheo, đột-kiết-la, Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc mắc phải chứng bệnh thế nào đó, hay bị
cường lực
bắt thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 156[338]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà có
ý nghĩ
, mặc váy lót[339] cho mình phồng lên.[340] Các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Mặc váy lót cho mình phồng lên, giống như bọn
dâm nữ
tặc nữ!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
Thâu-la-nan-đà rằng: «Tại sao cô lại có
ý nghĩ
mặc y độn bông, khiến cho mình phồng lên?»
Tỳ-kheo-ni liền bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
Thâu-la-nan-đà:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao tỳ-kheo-ni lại có
ý nghĩ
mặc váy lót, khiến cho mình phồng lên?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, mặc váy lót,[341] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Quần lót: dùng lông mịn, hoặc vải kiếp-bối, hoặc câu-giá-la, hoặc cỏ nhũ hiệp, hoặc sô-ma, hoặc bằng tơ tằm, tất cả đều ba-dật-đề
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc có bệnh thế nào đó, bên trong mặc y bệnh, ngoài mặc niết-bàn-tăng, kế đó mặc ca-sa; hoặc bị
cường lực
. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 157[342]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni chứa những thứ của
phụ nữ
dùng, để trang điểm thân, như vòng, xuyến và những thứ
sử dụng
cho chỗ kín. Các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Chứa các đồ trang sức của
phụ nữ
như vòng, như xuyến và những
đồ sử
dụng cho chỗ kín, giống như bọn
dâm nữ
, tặc nữ!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô lại chứa những đồ trang sức của
phụ nữ
như vòng, như xuyến và những
đồ sử
dụng cho chỗ kín?»
Các tỳ-kheo-ni liền bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni sao lại chứa những đồ trang sức của
phụ nữ
như vòng, như xuyến và những
đồ sử
dụng cho chỗ kín?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, chứa những đồ trang sức của
phụ nữ
, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Bấy giờ, các tỳ-kheo-ni gặp phải mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, nghi không dám mặc những đồ trang sức như vậy để chạy. Phật dạy:
«Từ nay về sau, nếu gặp mạng nạn,
phạm hạnh
nạn,
cho phép
mặc những đồ trang sức để tẩu thoát.»
Từ nay về sau nên
kiết giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, chứa[343] những đồ trang sức của
phụ nữ
, ba-dật-đề. Trừ
trường hợp
đặc biệt
.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, chứa đồ trang sức của
phụ nữ
như vòng, xuyến, các thứ dùng để
sử dụng
cho những nơi kín,
cho đến
dùng vỏ cây làm tóc, tất cả đều ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc có bệnh như thế nào đó, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, mặc để chạy, hoặc bị
cường lực
bắt. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 158[344]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni mang dép da,[345] cầm dù đi đường. Các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Mang dép da, cầm dù đi đường, giống như bọn
dâm nữ
, tặc nữ!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô mang dép da, cầm dù đi đường?»
Tỳ-kheo-ni liền bạch các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao các cô mang dép da, cầm dù đi đường?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, mang dép da, cầm dù đi ngoài đường, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Bấy giờ, có các tỳ-kheo-ni ở chỗ
tiểu thực
, đại thực, hoặc tập hợp vào ban đêm, hoặc khi
thuyết giới
. Trên đường đi, gặp lúc trời mưa thấm ướt, làm hư
hoại sắc y
mới nhuộm.
Đức Phật
dạy:
«Từ nay về sau, vì
hộ thân
, hộ y, hộ
ngọa cụ
,
cho phép
làm dù bằng vỏ cây, bằng lá, bằng tre để che trong tăng-già-lam.»
Bấy giờ có các tỳ-kheo-ni gặp lúc trời mưa đi
chân không
, bị bùn làm làm bẩn chân, làm bẩn y, làm bẩn
tọa cụ
.
Đức Phật
dạy:
«Từ nay về sau, vì
hộ thân
, hộ y, hộ
tọa cụ
cho phép
làm guốc để mang trong tăng-già-lam.»
Các tỳ-kheo-ni tuy làm guốc để mang, nhưng vẫn cứ làm bẩn y, làm bẩn chân, làm bẩn
tọa cụ
.
Đức Phật
dạy:
«Từ nay về sau
cho phép
bên dưới mang bằng vỏ cây. Vỏ cây bị rớt thì dùng dây buộc lại. Nếu bị đứt,
cho phép
dùng cước, hoặc lông hoặc vỏ cây bó dính nơi chân.»
Từ nay về sau nên
kiết giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, mang dép da, cầm dù đi, ba-dật-đề. Trừ những
trường hợp
đặc biệt
.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, mang giày dép, cầm dù đi, ba-dật-đề. Trừ những
trường hợp
đặc biệt
.
Tỳ-kheo-ni mang giày dép,
tùy theo
đi trong
phạm vi
một thôn, mỗi mỗi thôn đều ba-dật-đề. Nơi không có thôn, vùng a-lan-nhã, đi mười lý thì một ba-dật-đề. Đi dưới một thôn, đột-kiết-la. Dưới mười lý, đột-kiết-la. Đi trong
phạm vi
một giới, đột-kiết-la.
Phương tiện
muốn đi mà không đi, hoặc hẹn đi mà không đi, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc mắc bệnh như thế nào đó; hoặc vì
hộ thân
, hộ y, hộ
ngọa cụ
; ở trong tăng-già-lam; làm dù bằng vỏ cây, bằng lá, bằng tre, dùng để che mà đi. Hoặc vì
hộ thân
, hộ y, hộ
ngọa cụ
nên làm guốc dép để đi trong tăng-già-lam thì không phạm. Hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói nhốt, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, mang guốc dép, cầm dù đi. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.[346]
ĐIỀU 159[347]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni, đánh xe đi trên đường. Các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Đánh xe đi ngoài đường như bọn
dâm nữ
, tặc nữ!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô đánh xe đi trên đường?»
Tỳ-kheo-ni liền bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Sao các cô đánh xe đi trên đường?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, ngồi xe cộ đi đường, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các Tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Bấy giờ, có các Tỳ-kheo-ni già yếu,
suy nhược
, bị bệnh, khí lực ốm gầy, không thể đi từ trú xứ này đến trú xứ kia được.
Đức Phật
dạy:
«Từ nay về sau,
cho phép
đi bằng xe kéo bộ,[348] tất cả xe người nữ[349].»
Bấy giờ, các tỳ-kheo-ni có nạn sự, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, nghi không dám ngồi xe chạy.
Đức Phật
dạy:
«Từ nay về sau gặp phải các nạn như vậy,
cho phép
ngồi xe mà chạy.»
Từ nay nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, không bệnh, ngồi xe cộ mà đi, ba-dật-đề. Trừ
trường hợp
đặc biệt
.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Xe cộ:[350] có bốn loại: cộ bằng voi, cộ bằng ngựa, cộ bằng xe, cộ do người đi bộ.
Tỳ-kheo-ni nào không bệnh, cỡi một trong
các loại
xe đi,
tùy theo
cương giới của thôn đã đi, mỗi thôn, một ba-dật-đề. Nếu a-lan-nhã không có thôn, đi mười lý, một ba-dật-đề; dưới một thôn hay dưới mười lý, đột-kiết-la. Nếu đi trong giới vức một
gia đình
, đột-kiết-la.
Phương tiện
muốn đi mà không đi, hẹn mà không đi, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc có bệnh thế nào đó, đi xe
các loại
cho người nữ;[351] hoặc mạng nạn cỡi xe để chạy, hoặc bị
cường lực
bắt dẫn. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 160[352]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni không mặc tăng-kỳ-chi[353]
đi vào
trong thôn nên để lộ ngực, nách, vú, eo lưng. Các
cư sĩ
thấy đều cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Không mặc tăng-kỳ-chi mà vào trong thôn, giống như tặc nữ, dâm nữ!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô
đi vào
thôn mà không mặc tăng-kỳ-chi, để lộ ngực, nách, vú, eo lưng như vậy?»
Tỳ-kheo-ni liền bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Sao các cô
đi vào
thôn mà không mặc tăng-kỳ-chi, để lộ ngực, nách, vú, eo lưng như vậy?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Nhóm sáu tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
đi vào
trong thôn mà không mặc-tăng-kỳ chi, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Thôn: như trước đã giải.
Tỳ-kheo-ni nào, không mặc tăng-kỳ-chi mà vào trong cửa ngõ thôn, ba-dật-đề. Một chân ngoài cửa một chân trong cửa,
phương tiện
mà không vào, hẹn vào mà không vào, tất cả đều đột-kiết-[772b1] la.
Tỳ-kheo (?), đột-kiết-la.[354] Thức-xoa-ma-na, sa-di (?), sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc mắc phải chứng bệnh thế nào đó; hoặc dưới nách có ghẻ; hoặc không có tăng-kỳ-chi; hoặc giặt nhuộm chưa khô; hoặc bị mất; hoặc cất chỗ quá
kiên cố
; hoặc bị
cường lực
bắt; hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 161
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà, xẩm tối rồi còn đến nhà
cư sĩ
, tìm chỗ ngồi mà ngồi. Ngồi trong giây lát, không nói với chủ mà mở cửa ra đi. Trước đó có bọn trộm đã
để tâm
muốn trộm lấy của nhà
cư sĩ
này, gặp lúc cửa mở, không người, liền vào tóm thâu tài vật
mang đi
.
Bấy giờ,
cư sĩ
hỏi rằng:
«Khi xẩm tối, ai đã mở cửa ra đi?»
Đáp rằng:
«Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà.»
Cư sĩ
liền cơ hiềm nói: «Tỳ-kheo-ni nầy không biết
tàm quý
, phạm
bất tịnh hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Cùng với
kẻ trộm
đồng mưu lấy trộm tài vật của tôi; giống như tặc nữ, dâm nữ!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
Thâu-la-nan-đà: «Sao lúc xẩm tối cô lại đến nhà cư sĩ?»
Tỳ-kheo-ni liền bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
Thâu-la-nan-đà:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Sao lúc xẩm tối cô lại đến nhà cư sĩ?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, xẩm tối đến nhà
cư sĩ
, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Bấy giờ có tỳ-kheo-ni muốn làm việc Phật, Pháp, Tăng, hoặc có vị cần nuôi bệnh, hoặc được đàn-việt mời, nghi không dám đến.
Đức Phật
dạy:
«Từ nay về sau, nếu có người mời thì
cho phép
đến.»
Từ nay nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, xẩm tối đến nhà
bạch y
, mà không được gọi trước, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, xẩm tối đến nhà
bạch y
, trước không được gọi, bước vào cửa, ba-dật-đề. Một chân ngoài cửa, một chân trong cửa,
phương tiện
muốn đi mà không đi, hẹn đi mà không đi, tất cả đều đột-kiết-la. Tỳ-kheo-ni đến nhà
bạch y
, ở lại một
thời gian
ngắn, không nói với chủ mà bỏ đi ra cửa, ba-dật-đề.
Phương tiện
muốn đi mà không đi, hẹn mà không đi, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc vì việc Phật, Pháp, Tăng, hay việc nuôi bệnh, hoặc được mời đi, hoặc bị
cường lực
bắt, hay bị trói dẫn đi, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, trước không được kêu mà đi; đến nhà kia, trong một giây lát, trước khi đi nói với chủ; hoặc nhà kia bị hỏa hoạn nên sập ngã; hoặc có
rắn độc
, có giặc cướp, có
thú dữ
, hay bị
sức mạnh
cưỡng bắt; hoặc bị trói dẫn ra, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, không nói với chủ mà đi ra. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 162
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có một vị trong nhóm sáu tỳ-kheo-ni, vào lúc xẩm tối, không nói với ai mà mở cửa tăng-già-lam bỏ đi.
Kẻ trộm
thấy, liền khởi
ý nghĩ
: «Ta sẽ cướp lấy tài vật của già-lam nầy.» Nghĩ xong chúng liền vào cửa đoạt cướp hết tài vật. Bấy giờ các tỳ-kheo-ni cùng hỏi nhau rằng:
«Lúc xẩm tối, ai mở cửa bỏ đi mà không nói?» Liền sau đó được biết, một trong những vị của nhóm sáu tỳ-kheo-ni mở cửa đi ra.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Lúc xẩm tối, sao cô mở cửa bỏ đi mà không nói với ai hết?»
Tỳ-kheo-ni liền thưa với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Tại sao tỳ-kheo-ni lúc xẩm tối mở cửa bỏ đi mà không nói với ai?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, mở cửa tăng-già-lam mà đi ra lúc xẩm tối, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Các tỳ-kheo-ni có việc Phật, Pháp, Tăng, hoặc nuôi bệnh, nghi không dám mở cửa đi.
Đức Phật
dạy:
«Từ nay
cho phép
chúc thọ
.»
Từ nay, nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, mở cửa tăng-già-lam đi ra lúc xẩm tối, mà không dặn lại các tỳ-kheo-ni khác, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào mở cửa tăng-già-lam ra đi lúc xẩm tối, mà không dặn dò lại, ba-dật-đề. Một chân bên trong, một chân bên ngoài,
phương tiện
muốn đi mà không đi, hay hẹn mà không đi, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: hoặc vì việc Phật, Pháp, Tăng, hay việc nuôi bệnh, dặn dò rồi đi; hoặc tăng-già-lam bị
phá hoại
, hoặc bị
rắn độc
, hoặc giặc cướp,
ác thú
, hoặc bị
cường lực
bắt, hay bị cột trói dẫn đi, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, không dặn dò mà đi. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 163[355]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, tại nước Xá-vệ. Bấy giờ có một vị trong nhóm sáu tỳ-kheo-ni mở cửa tăng-già-lam ra đi lúc
mặt trời
lặn, mà không dặn ai. Vào
lúc ấy
, có một tên tù vượt ngục, từ xa thấy tăng-già-lam mở cửa bèn chạy vào trốn. Các người giữ ngục
truy tầm
, đến hỏi các tỳ-kheo-ni:
«Có thấy tên tù
hình dáng
như vậy chạy đến đây hay không?»
Vì không thấy nên các Tỳ-kheo-ni
trả lời
:
«Không thấy.»
Người giữ ngục
tìm kiếm
khắp nơi trong tăng-già-lam, bắt được tên tù vượt ngục. Các
cư sĩ
thấy cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni nầy nói láo không biết
hổ thẹn
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là
chánh pháp
nào? Thấy giặc cướp mà nói không thấy!»
Các tỳ-kheo-ni hỏi nhau, xem ai đã mở cửa bỏ đi lúc
mặt trời
lặn. Sau đó, được biết là một vị trong nhóm sáu tỳ-kheo-ni lúc
mặt trời
lặn đã mở [773a1] cửa tăng-già-lam mà đi ra.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
một vị trong nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao cô mở cửa đi ra lúc
mặt trời
lặn mà không dặn ai?»
Tỳ-kheo-ni liền thưa với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
một vị trong nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Tại sao tỳ-kheo-ni, sao cô mở cửa bỏ
đi vào
lúc
mặt trời
lặn mà không dặn ai?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, mở cửa tăng-già-lam đi ra lúc
mặt trời
lặn, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Các tỳ-kheo-ni vì việc Phật, Pháp, Tăng, hay việc nuôi bệnh, nghi không dám đi.
Đức Phật
dạy:
«Từ nay về sau,
cho phép
‘dặn lại’ rồi đi.»
Từ nay nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, mở cửa tăng-già-lam đi ra lúc
mặt trời
lặn mà không dặn lại, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, mở cửa tăng-già-lam đi ra lúc
mặt trời
lặn mà không dặn lại, ba-dật-đề. Một chân ở trong, một chân ở ngoài,
phương tiện
muốn đi mà không đi, hẹn đi mà không đi, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Vì việc Phật, Pháp, Tăng, việc nuôi bệnh,
chúc thọ
rồi mới đi. Hoặc Tăng-già-lam bị hoại, hay bị phát hỏa, hoặc có giặc cướp, có
thú dữ
, có
rắn độc
ở trong, hoặc bị
cường lực
bắt, hay bị cột trói dẫn đi, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, không dặn dò mà đi thì không phạm. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 164
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có tỳ-kheo-ni không
hạ an cư
.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
các tỳ-kheo-ni: «Sao các cô không hạ an cư?»
Tỳ-kheo-ni liền bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
Thâu-la-nan-đà:
«Cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni sao lại không hạ an cư?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, không
hạ an cư
, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Bấy giờ có tỳ-kheo-ni vì việc Phật, Pháp, Tăng, hay nuôi bệnh,
an cư
không kịp, nghi, Phật dạy:
«Từ nay về sau, có những
nhơn duyên
như
vậy thì
hậu
an cư
.»
Từ nay nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, không tiền
an cư
, không hậu
an cư
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào không tiền
an cư
đột-kiết-la; không hậu
an cư
ba-dật-đề.
Sự không phạm: tiền
an cư
; hoặc vì việc Phật, Pháp, Tăng, hay nuôi bệnh thọ hậu
an cư
. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 165
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có các tỳ-kheo-ni nghe
đức Thế tôn
chế giới
, được
độ người
thọ giới
cụ túc
, bèn
độ người
đường đại tiện,
tiểu tiện
thường són; đàm dãi thường rỉ chảy, cho
thọ giới
cụ túc
. Người được
độ thân
bị làm bẩn, y bị làm bẩn,
ngọa cụ
bị làm bẩn.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
các tỳ-kheo-ni: «Sao các cô
độ người
, đường đại tiện,
tiểu tiện
thường són; đàm dãi thường rỉ chảy, khiến bị làm bẩn thân, làm bẩn y, làm bẩn
ngọa cụ
, chăn?»
Các tỳ-kheo-ni liền bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tỳ-kheo-ni sao lại
độ người
, đường đại tiện,
tiểu tiện
thường són; đàm dãi thường rỉ chảy, khiến bị làm bẩn thân, làm bẩn y, làm bẩn
ngọa cụ
, chăn?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
độ người
có đường đại
tiểu tiện
, đàm dãi thường rỉ chảy, cho
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Có các tỳ-kheo-ni không biết họ có đường đại tiện,
tiểu tiện
, đàm dãi, có rỉ chảy, hay không rỉ chảy. Sau mới biết, nên có vị
tác pháp sám
ba-dật-đề, hoặc nghi. Phật dạy:
«Không biết thì không phạm.»
Từ nay nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết người nữ đường đại
tiểu tiện
thường rỉ chảy, đàm dãi tiết ra mãi, mà trao cho
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.[356]
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào biết người mà đường đại tiện
tiểu tiện
thường rỉ chảy, và đàm dãi tiết ra, mà độ cho
thọ giới
cụ túc
; ba lần yết-ma xong,
Hòa thượng
ni ba-dật-đề; hai lần yết-ma xong, ba đột-kiết-la;
một lần
yết-ma xong, hai đột-kiết-la; bạch rồi, đột-kiết-la; bạch chưa xong, đột-kiết-la; trước khi chưa bạch, cạo đầu, cho
thọ giới
, tập chúng đủ chúng, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Trước không biết, hoặc tin lời người
đáng tin
,
hay tin
lời của
cha mẹ
, cho
thọ giới
cụ túc
rồi, sau đó mới sanh bệnh. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 166[357]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có tỳ-kheo-ni
độ người
hai hình, lúc đại
tiểu tiện
có tỳ-kheo-ni thấy, bạch với chư tỳ-kheo-ni.
Chư tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni: «Sao các cô
độ người
hai hình?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao tỳ-kheo-ni lại
độ người
hai hình?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi, [774a1]
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
độ người
hai hình
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Có các tỳ-kheo-ni không biết họ có hai hình hay không hai hình. Sau mới biết họ có hai hình, nên
tác pháp sám
ba-dật-đề, hoặc nghi. Phật dạy:
«Không biết thì không phạm.»
Từ nay nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết người hai hình mà trao cho
giới cụ túc
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Hai hình:[358] hình nam và hình nữ.
Tỳ-kheo-ni nào biết người hai hình mà cho họ
thọ giới
cụ túc
, yết-ma xong ba lần,
Hòa thượng
ni ba-dật-đề; hai lần yết-ma xong, ba đột-kiết-la;
một lần
yết-ma xong, hai đột-kiết-la; bạch xong một đột-kiết-la; bạch chưa xong đột-kiết-la; trước khi chưa bạch, cạo đầu cho
thọ giới
, tập chúng, chúng đủ, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Trước không biết, hoặc tin
lời nói
của người kia, hoặc tin lời người
đáng tin
,
hay tin
lời cha me họ, cho
thọ giới
cụ túc
rồi, sau đó mới
biến thành
hai hình thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 167[359]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có các tỳ-kheo-ni
độ người
hai đường hiệp lại
thọ giới
cụ túc
, lúc đại tiện
tiểu tiện
các tỳ-kheo-ni thấy.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni: «Tại sao các cô lại
độ người
hai đường hiệp lại cho
thọ giới
cụ túc?»
Tỳ-kheo-ni liền bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao tỳ-kheo-ni lại
độ người
hai đường hiệp lại cho
thọ giới
cụ túc?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
độ người
hai đường hiệp lại, cho
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Khi ấy, các tỳ-kheo-ni không biết họ có hai đường hiệp lại hay không, sau mới biết, nên có vị
tác pháp sám
ba-dật-đề, hoặc có vị nghi.
Đức Phật
dạy:
«Không biết thì không phạm.»
Từ nay nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết người hai đường hiệp lại, cho
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Hai đường hiệp lại: đường đại
tiểu tiện
không tách riêng ra.
Tỳ-kheo-ni nào biết người hai đường hiệp lại, mà độ cho
thọ giới
cụ túc
,
tác pháp
yết-ma lần thứ ba xong,
Hòa thượng
ni ba-dật-đề; yết-ma xong lần thứ hai, ba đột-kiết-la; yết-ma lần thứ nhất, hai đột-kiết-la; bạch xong, một đột-kiết-la; bạch chưa xong, đột-kiết-la; trước khi chưa bạch, cạo đầu, cho
thọ giới
, tập chúng, đủ chúng, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Trước không biết, hoặc tin
lời nói
của họ, hoặc tin lời người
đáng tin
,
hay tin
lời của
cha mẹ
họ, cho
thọ giới
rồi sau hai đường mới hiệp. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 168[360]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có các tỳ-kheo-ni nghe
đức Thế tôn
chế giới
cho độ
đệ tử
, bèn
độ người
mắc nợ
và các người có bệnh cho
thọ giới
cụ túc
. Thọ rồi, chủ nợ đến bắt đem về, còn người bệnh thì cần người chăm sóc không
thể cách
xa được.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni: «Đức
Thế tôn
chế giới
cho phép
độ người
. Sao các cô lại
độ người
mắc nợ
cho chủ nợ đến bắt về; còn người bệnh thì phải cần người chăm sóc, không thể lìa xa được?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao tỳ-kheo-ni lại
độ người
mắc nợ
cho chủ nợ đến bắt về; còn người bệnh thì phải cần người chăm sóc, không thể lìa xa được?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào,
độ người
mắc nợ
và có bệnh, trao cho
giới cụ túc
, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Các tỳ-kheo-ni không biết họ có
mắc nợ
hay không, có bệnh hay không, sau mới biết là họ có
mắc nợ
và có bệnh, nên có vị
tác pháp sám
ba-dật-đề, hoặc nghi. Phật dạy:
«Không biết thì không phạm.»
Từ nay nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết người có
mắc nợ
và có bệnh mà cho
thọ giới
cụ túc
, ba-dật-đề.[361]
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Mắc nợ
:
cho đến
chỉ mắc một tiền, là 1 phần trong 16 phần.
Bệnh:
cho đến
thường bị bệnh đầu thống.
Tỳ-kheo-ni nào biết người
mắc nợ
và người có bệnh mà độ cho
thọ giới
cụ túc
, ba lần yết-ma xong,
Hòa thượng
ni ba-dật-đề; hai lần yết-ma xong, ba đột-kiết-la;
một lần
yết-ma xong, hai đột-kiết-la; bạch xong, một đột-kiết-la; bạch chưa xong, đột-kiết-la; trước khi chưa bạch, cho
cạo tóc
, cho
thọ giới
, tập chúng, chúng đủ, tất cả đều đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Trước không biết, hoặc tin
lời nói
của người ấy, hoặc tin lời người
đáng tin
,
hay tin
lời cha me họ, hoặc cho
thọ giới
cụ túc
rồi, mới
mắc nợ
hay bệnh. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 169[362]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni học tập
chú thuật
để tự nuôi sống.
Chú thuật
gồm có
chú
chi tiết
, chú sát-lợi, hoặc chú
khởi thi quỷ
, hoặc học biết tướng chết, biết bói chuyển
cầm thú
luận, biết
âm thanh
của các loài chim.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni rằng: «Tại sao các cô lại học tập các kỹ thuật như vậy,
cho đến
biết
âm thanh
của các loài chim?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rằng:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, [775a1] chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao tỳ-kheo-ni lại học tập các kỹ thuật như vậy,
cho đến
biết
âm thanh
của các loài chim?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, học kỹ thuật của
thế tục
để nuôi sống, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Kỹ thuật: cũng như trước đã nói.
Tỳ-kheo-ni nào, học tập các kỹ thuật,
cho đến
biết
âm thanh
của các loài chim nói
rõ ràng
ba-dật-đề, nói không rõ đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Nếu học chú để trị bệnh trùng ở trong bụng, hoặc trị ăn không tiêu, học thơ, học tụng; học
lý luận
của đời để
hàng phục
ngoại đạo
; hoặc học chú độc vì
hộ thân
, không vì sự nuôi sống thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 170[363]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni dùng kỹ thuật
thế tục
dạy cho các
bạch y
, nói: «Các ngươi chớ nên hướng về
mặt trời
,
mặt trăng
và miễu thờ thần kỳ mà đại
tiểu tiện
. Cũng đừng hướng về
mặt trời
,
mặt trăng
, nơi thờ thần, đổ rác rưới và những nước bẩn rửa đồ đạc. Đừng hướng đến
mặt trời
mặt trăng
, nơi
thờ cúng
thần miếu mà duỗi chân. Hoặc muốn xây cất phòng nhà, cày cấy gieo trồng nên hướng về
mặt trời
mặt trăng
, nơi thờ thần miếu.»
Lại nói:
«Ngày nay trúng sao đó là tốt nên cày cấy, nên cất nhà, nên thuê người làm, nên cạo đầu con nít, nên để tóc, nên cạo râu tóc, nên cất chứa
của cải
, nên đi xa.»
Các tỳ-kheo-ni nghe biết; trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô lại đem kỹ thuật như vậy để dạy cho
bạch y
, nói: ‹Các ngươi biết chăng? Các người đừng nên hướng về
mặt trời
mặt trăng
, nơi miếu
thờ cúng
thần mà đại
tiểu tiện
,
cho đến
, nên đi xa?›»
Tỳ-kheo-ni liền bạch với chư tỳ-kheo. Chư tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni rằng:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni, sao các cô lại đem kỹ thuật dạy các nhà
trưởng giả
, nói: ‹Người biết chăng? đừng hướng đến
mặt trời
,
mặt trăng
mà đại
tiểu tiện
,
cho đến
, nên
xuất hành
đi xa.›»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, dùng
chú thuật
của
thế tục
mà dạy
bạch y
, ba-dật-đề.[364]
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Kỹ thuật: như đã giải trước.
Nếu cần
nói thì nên nói với người kia rằng: Đừng nên hướng đến tháp của
Như Lai
và tháp của Thinh văn mà đại
tiểu tiện
và vất đổ những thứ không sạch; cũng đừng nên hướng đến tháp của
Như Lai
và tháp của Thinh văn mà duỗi chân ngồi. Nếu muốn cất phòng xá và cày bừa gieo trồng nên hướng đến tháp của
Như Lai
và tháp của
Thanh văn
. Lại không được nói ngày nay trúng sao đó là tốt, nên cất nhà, nên gieo giống, nên thuê người làm, nên
cạo tóc
cho con nít, nên
cạo tóc
, nên để tóc. Mà nên nói rằng, nên vào trong chùa tháp,
cúng dường
Tăng tỳ-kheo thọ thực; mồng 8, 14, 15 là những ngày hiện
biến hóa
.[365] Tỳ-kheo-ni kia đem những kỹ thuật của
thế tục
để dạy cho
bạch y
như vậy,
cho đến
nên
xuất hành
đi xa, nói
rõ ràng
ba-dật-đề, nói không
rõ ràng
, đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Nếu nói, đừng hướng đến tháp của
Như Lai
và Thinh văn, đại
tiểu tiện
, đổ các đồ rác bẩn; cũng đừng hướng đến tháp của
Như Lai
và
Thanh văn
duỗi chân ngồi. Nếu muốn cày cấy gieo trồng, xây cất phòng nhà nên hướng đến tháp của
Như Lai
,
cho đến
pháp thọ thực, hoặc nói
vui đùa
nói gấp vội,
nói một mình
, nói trong mộng, muốn nói việc này lại nói việc khác. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 171[366]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở nước Châu-na-hy-la. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni bị đuổi mà không đi.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Tại sao các cô bị đuổi mà không đi?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Tại sao cô bị đuổi mà không đi?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, bị đuổi mà không đi, ba-dật-đề.[367]
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
NếuTỳ-kheo-ni nào bị đuổi mà không đi, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Bị đuổi đi liền; hoặc
tùy thuận
không chống trái, hạ ý
sám hối
, cầu giải yết-ma đuổi; hoặc bị bệnh; hoặc không có bạn để cùng đi; hoặc đường sá bị trở ngại; hoặc
bị nạn
giặc,
hoặc thú
dữ, hoặc nước lụt, hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị nhốt trói, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn, nên bị đuổi mà không đi. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 172[368]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời. đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có tỳ-kheo-ni An Ẩn,
đại trí
tuệ, hỏi nghĩa các tỳ-kheo. Các vị tỳ-kheo bị hỏi, không thể
trả lời
được nên
hổ thẹn
.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách tỳ-kheo-ni An Ẩn: «Sao cô ỷ có
trí tuệ
nhiều, hỏi nghĩa các tỳ-kheo, khiến quí vị không thể
trả lời
được, nên hổ thẹn?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni An Ẩn:
«Cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm việc không nên làm. Sao cô ỷ có
trí tuệ
nhiều, hỏi nghĩa các tỳ-kheo, khiến quí vị không thể
trả lời
được, nên hổ thẹn?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên [776a1]
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, hỏi
nghĩa kinh
các tỳ-kheo, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Các tỳ-kheo-ni đến ngày
giáo thọ
không biết đến ai để cầu
giáo thọ
; nghi, không biết đến nơi nào để hỏi nghĩa?
Đức Phật
dạy:
«Từ nay về sau, muốn hỏi nghĩa phải xin phép trước, sau đó mới hỏi.»
Từ nay nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, muốn hỏi nghĩa với tỳ-kheo, không xin phép trước mà hỏi,[369] ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào hỏi nghĩa với tỳ-kheo, không xin phép mà hỏi; nói
rõ ràng
, ba-dật-đề. Nói không
rõ ràng
đột-kiết-la.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Trước xin phép sau mới hỏi; hoặc đã thường hỏi; hoặc
quen thân
; hoặc người thân hậu nói: «Cô cứ hỏi đi, tôi sẽ xin phép giùm cô;» hoặc vị kia
thọ giáo
với vị này; hoặc hai người đều đến
thọ giáo
nơi người khác; hoặc người kia hỏi người này
trả lời
; hay hai người cùng tụng hoặc nói cho vui, nói vội, nói chỗ vắng, nói trong mộng, hay muốn nói việc nầy, nhầm nói việc khác. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 173[370]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni, người ở trước kẻ đến sau, người đến sau kẻ ở trước.[371] Muốn gây
phiền phức
người kia, nên
đi kinh hành
, đứng, ngồi, nằm
trước mặt
người kia.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Tại sao, các cô người ở trước kẻ đến sau,
trước mặt
tỳ-kheo-ni muốn gây
phiền phức
bằng cách
kinh hành
, đứng, ngồi, nằm?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Tại sao, các cô kẻ ở trước người đến sau,
trước mặt
tỳ-kheo-ni khác muốn gây
phiền phức
bằng
cách đi
kinh hành
, đứng, ngồi, nằm?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, kẻ ở trước người đến sau, người đến sau kẻ ở trước, vì muốn gây
phiền phức
người kia,
đi kinh hành
, đứng, ngồi, nằm
trước mặt
người ấy, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Có tỳ-kheo-ni kia không biết (họ) ở trước hay không phải ở trước, (họ) đến sau hay không phải đến sau; sau mới biết, nên tác sám ba-dật-đề, hoặc nghi. Phật dạy:
«Không biết thì không phạm.»
Từ nay trở đi nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết kẻ ở trước người đến sau, người đến sau kẻ ở trước, vì muốn gây
phiền phức
vị kia, bèn
đi kinh hành
, đứng, ngồi, nằm
trước mặt
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào biết kẻ ở trước người đến sau, người đến sau kẻ ở trước, vì muốn gây phiền vị kia, nên
kinh hành
, đứng, ngồi, nằm
trước mặt
họ, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Trước không biết, hoặc có hỏi, hoặc
cho phép
kinh hành
; hoặc là bậc
Thượng tọa
, hoặc xem nhau
kinh hành
, hoặc muốn
kinh hành
, hoặc là
quen biết
, hoặc người
quen biết
nói: «Cô cứ
kinh hành
. Tôi sẽ nói giùm cho cô;» hoặc bị bệnh té xuống, hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc bị trói cột, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 174
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, trong thành Xá-vệ có một vị tỳ-kheo-ni,
nổi tiếng
được nhiều người biết, qua đời. Các tỳ-kheo-ni xây tháp trong Tăng-già-lam của tỳ-kheo. Chư ni tập trung những hòn đá rửa chân ở
mọi nơi
của
đại Tăng
đập ra để xây tháp. Có khách tỳ-kheo đến, vì không biết là tháp của tỳ-kheo-ni, nên
lễ bái
.
Các tỳ-kheo-ni nghe biết, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
,
quở trách
các tỳ-kheo-ni: «Sao các cô lại xây tháp trong Tăng-già-lam của
đại Tăng
, khiến cho khách tỳ-kheo đến không biết nên lễ bái?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Tại sao tỳ-kheo-ni lại xây tháp trong Tăng-già-lam của
đại Tăng
, khiến cho khách tỳ-kheo không biết nên lễ bái?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, xây tháp trong tăng-già-lam của tỳ-kheo, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Bấy giờ các tỳ-kheo-ni đối với trong tăng-già-lam cũ, không có tỳ-kheo, nên hư hại, muốn xây tháp, nhưng nghi. Phật dạy:
«Không phạm.»
Từ nay về sau, nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, xây tháp trong tăng-già-lam có tỳ-kheo, ba-dật-đề.
Các tỳ-kheo-ni lại không biết có tỳ-kheo hay không có tỳ-kheo nên hoặc sám ba-dật-đề, hoặc nghi. Phật nói:
«Không biết thì không phạm.»
Từ nay, giới này nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, biết tăng-già-lam có tỳ-kheo, mà xây tháp, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni biết có tỳ-kheo trong Tăng-già-lam mà xây tháp,
cứ theo
mỗi việc lấy đá rửa chân, gạch ngói, những lọn cỏ nhiều hay ít; mỗi một thứ là một ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Nếu trước không biết, hoặc Tăng-già-lam cũ bị hư hại; hay xây tháp trước, tăng-già-lam lập sau thì không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 175[372]
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ,
đức Thế tôn
chế giới
, khiến tỳ-kheo-ni dù là 100 tuổi mà thấy tỳ-kheo mới
thọ giới
, cũng phải
đứng dậy
nghinh đón,
lễ bái
,
cung kính
, hỏi chào, trải
tọa cụ
mời ngồi. Song có các tỳ-kheo-ni kia không
đứng dậy
nghinh đón
lễ bái
,
cung kính
, hỏi chào.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
tàm quý
, hiềm trách các tỳ-kheo-ni: «Đức
Thế tôn
chế giới
, khiến tỳ-kheo-ni dù là 100 tuổi, nhưng khi thấy tỳ-kheo mới
thọ giới
, cũng phải
đứng dậy
nghinh đón
cung kính
,
lễ bái
, hỏi chào, trải
tọa cụ
mời ngồi. Sao các cô không
đứng dậy
nghinh đón?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp [777b1] Tăng tỳ-kheo,
quở trách
các tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Tại sao các cô thấy tỳ-kheo mới
thọ giới
không
đứng dậy
nghinh đón,
lễ bái
,
cung kính
, hỏi chào, trải
tọa cụ
mời ngồi, cho dù đã 100 tuổi?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, dù 100 tuổi, thấy tỳ-kheo mới
thọ giới
mà không
đứng dậy
nghinh đón,
cung kính
lễ bái
, hỏi chào, ba-dật-đề.
Thế tôn
vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
như vậy. Có vị
nhất tọa thực
, không ăn
thức ăn
làm pháp dư thực,[373] hoặc có bệnh, hay ăn chưa đủ no nên không
đứng dậy
chào, nghi. Phật dạy:
«Từ nay về sau
cho phép
nói: ‹Sám hối
Đại đức
. Con có
nhơn duyên
như vậy, như vậy nên không
đứng dậy
nghinh đón
Đại đức
.›»
Từ nay nên nói giới
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, thấy tỳ-kheo mới
thọ giới
phải
đứng dậy
nghinh đón,
cung kính
lễ bái
, hỏi chào mời ngồi.
Nếu không
làm vậy, trừ có
nhân duyên
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào thấy tỳ-kheo không
đứng dậy
, ba-dật-đề. Trừ
nhơn duyên
.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Nếu
đứng dậy
nghinh đón; hoặc
nhất tọa thực
, hoặc không ăn
thức ăn
làm pháp dư thực, hoặc bị bệnh, hay vì ăn chưa đủ no, nói: «Sám hối
Đại đức
, con có
nhơn duyên
như vậy, như vậy, nên không
đứng dậy
nghinh đón.» Hoặc bị bệnh té xuống đất, hoặc bị
cường lực
bắt, hoặc mạng nạn,
phạm hạnh
nạn. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 176
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni mặc y uốn éo
thân hình
đi, vì làm đẹp. Các
cư sĩ
thấy, cơ hiềm: «Các tỳ-kheo-ni này không biết
hổ thẹn
, phạm vào
phạm hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Nhưng như vậy có gì là chánh pháp? Vì muốn làm đẹp, vừa đi, vừa uốn éo
thân hình
như bọn
dâm nữ
, tặc nữ vậy!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Sao các cô vì muốn làm đẹp, vừa đi, vừa uốn éo
thân hình
, giống như bọn
dâm nữ
, tặc nữ vậy?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều sai quấy, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Tại sao tỳ-kheo-ni, mà vì muốn làm đẹp, vừa đi, vừa uốn éo thân hình?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, vì muốn làm đẹp mà vừa đi vừa uốn éo
thân hình
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, vì muốn làm duyên đẹp, vừa đi, vừa uốn éo
thân hình
, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Vì mắc phải chứng bệnh nào đó, hoặc vì bị người đánh phải tránh né, hoặc bị voi dữ xông đến, hoặc gặp giặc, hoặc gặp
thú dữ
, hoặc bị gai gốc phải lấy tay đỡ; hoặc lội qua nước sông, hay mương rãnh, vũng bùn; hoặc muốn cho y được
tề chỉnh
, khỏi bị cao thấp so le như vòi con voi hay lá cây đa-la; hoặc xếp thành lằn nhỏ nhăn nhó nên phải xoay mình ngó bên tả bên hữu. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 177
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà thuộc nước Xá-vệ. Bấy giờ, nhóm sáu tỳ-kheo-ni tự mình trang sức chải tóc,[374] thoa hương thơm vào mình, các
cư sĩ
thấy,
chê cười
nói: «Chúng ta là
phụ nữ
tự trang sức
thân hình
, chải tóc, thoa hương thơm vào người. Các tỳ-kheo-ni nầy mà cũng lại làm như vậy!» Do đó, họ sanh tâm khinh mạn không
cung kính
.
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
, hiềm trách nhóm sáu tỳ-kheo-ni: «Các cô đã
xuất gia
, sao lại trang sức
thân hình
như vậy?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
nhóm sáu tỳ-kheo-ni:
«Các cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm. Nhóm sáu tỳ-kheo-ni, các cô đã
xuất gia
, sao lại trang sức thân hình?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, trang điểm, thoa hương thơm như
phụ nữ
, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, trang điểm thoa hương thơm vào mình như
phụ nữ
, cứ tính một chấm là một ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Hoặc có chứng bệnh thế nào đó; hoặc
cha mẹ
mắc bệnh, hay bị trói nhốt, mình phải tắm rửa chải tóc; hoặc người ưu-bà-di
tín tâm
bị bệnh, hay bị nhốt trói, vì họ tắm rửa; hoặc bị
cường lực
. Thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
ĐIỀU 178
A.
DUYÊN KHỞI
Một thời, đức Bà-già-bà ở trong vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có tỳ-kheo-ni Già-ca-chiên-đà-thâu-na là chị ruột của một nữ tu
ngoại đạo
. Tỳ-kheo-ni kia sai em mình là
ngoại đạo
xoa chà hương thơm vào mình. Các
cư sĩ
thấy
chê cười
, nói: «Tỳ-kheo-ni nầy không biết
hổ thẹn
, phạm vào
phạm hạnh
. Bên ngoài tự xưng tôi biết
chánh pháp
. Như vậy có gì là chánh pháp? Sai em mình là
ngoại đạo
xoa chà hương thơm vào mình, giống như bọn
dâm nữ
, tặc nữ!»
Các tỳ-kheo-ni nghe, trong đó có vị
thiểu dục tri túc
, sống hạnh đầu-đà, ưa
học giới
, biết
hổ thẹn
,
quở trách
tỳ-kheo-ni Già-ca-chiên-đà-thâu-na: «Sao cô lại bảo em gái cô là
ngoại đạo
xoa chà hương thơm vào mình?»
Tỳ-kheo-ni bạch với các tỳ-kheo. Các tỳ-kheo đến bạch lên
đức Thế tôn
.
Đức Thế tôn
dùng
nhơn duyên
nầy tập hợp Tăng tỳ-kheo,
quở trách
tỳ-kheo-ni Già-ca-chiên-đà-thâu-na:
«Cô làm điều
sai trái
, chẳng phải
oai nghi
, chẳng phải pháp sa-môn, chẳng phải
tịnh hạnh
, chẳng phải hạnh
tùy thuận
, làm điều không nên làm.Tại sao tỳ-kheo-ni lại bảo em gái mình là
ngoại đạo
xoa chà hương thơm vào mình?»
Dùng
vô số
phương tiện
quở trách
rồi,
đức Phật
bảo các tỳ-kheo:
«Các tỳ-kheo-ni nầy là nơi trồng nhiều giống
hữu lậu
, là những người đầu tiên
phạm giới
nầy. Từ nay về sau, Ta vì các tỳ-kheo-ni
kiết giới
, gồm mười
cú nghĩa
,
cho đến
câu
chánh pháp
[778a1]
cửu trụ
.»
Muốn nói giới nên nói
như vầy
:
Tỳ-kheo-ni nào, sai nữ
ngoại đạo
xoa chà hương thơm vào mình, ba-dật-đề.
B.
GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo-ni: nghĩa như trên.
Tỳ-kheo-ni nào, sai nữ
ngoại đạo
thoa chà hương thơm vào thân, ba-dật-đề.
Tỳ-kheo, đột-kiết-la. Thức-xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni, đột-kiết-la. Đó gọi là phạm.
Sự không phạm: Hoặc mắc bệnh thế nào đó, hoặc bị
cường lực
bắt; thảy đều không phạm.
Người không phạm: phạm lần đầu tiên khi chưa
chế giới
; si cuồng,
loạn tâm
, thống não,
bức bách
.
[1]
Tứ phần
: 178 điều, có 69
thông giới
, là những điều học chung cho cả hai bộ.
Duyên khởi
, từ các tỳ-kheo. Xem Phần I ch. vi.- Những điều thuộc
thông giới
có
đánh dấu
hoa thị
(*). –
Ngũ phần
: 210 Ba-dật-đề 波逸提.
Tăng kỳ
: 140 Ba-dạ-đề 波夜提. Thập tụng: 178 Ba-dạ-đề 波夜提.
Căn bản
: 180 Ba-dật-để-ca 波逸底迦. Pali, pācittiyā, 166 điều; trong đó, 70 điều thuộc
thông giới
.
[2] Xem Phần I, Ch. v. Ba-dật-đề 1.
[3] nt. ba-dật-đề 2.
[4] nt. ba-dật-đề 3
[5] nt. ba-dật-đề 4
[6] nt. ba-dật-đề 5
[7] nt. ba-dật-đề 6
[8] nt. ba-dật-đề 7
[9] Bản Hán, hết quyển 22.
[10] nt. ba-dật-đề 8
[11] nt. ba-dật-đề 9
[12] nt. ba-dật-đề 10
[13] nt. ba-dật-đề
[14] nt. ba-dật-đề
[15] nt. ba-dật-đề
[16] nt. ba-dật-đề
[17] nt. ba-dật-đề
[18] nt. ba-dật-đề
[19] nt. ba-dật-đề
[20] nt. ba-dật-đề
[21] Bản Hán, hết quyển 23.
[22] nt. ba-dật-đề
[23] nt. ba-dật-đề
[24] nt. ba-dật-đề
[25] nt. ba-dật-đề
[26] nt. ba-dật-đề
[27] nt. ba-dật-đề
[28] nt. ba-dật-đề
[29] nt. ba-dật-đề
[30] nt. ba-dật-đề
[31] nt. ba-dật-đề
[32] nt. ba-dật-đề
[33] nt. ba-dật-đề
[34] nt. ba-dật-đề
[35] nt. ba-dật-đề
[36] nt. ba-dật-đề
[37] nt. ba-dật-đề
[38] nt. ba-dật-đề
[39] nt. ba-dật-đề
[40] nt. ba-dật-đề
[41] nt. ba-dật-đề
[42] nt. ba-dật-đề
[43] nt. ba-dật-đề
[44] nt. ba-dật-đề
[45] nt. ba-dật-đề
[46] nt. ba-dật-đề
[47] Bản Hán, hết quyển 24.
[48] nt. ba-dật-đề
[49] nt. ba-dật-đề
[50] nt. ba-dật-đề
[51] nt. ba-dật-đề
[52] nt. ba-dật-đề
[53] nt. ba-dật-đề
[54] nt. ba-dật-đề
[55] nt. ba-dật-đề
[56] nt. ba-dật-đề
[57] nt. ba-dật-đề
[58] nt. ba-dật-đề
[59] nt. ba-dật-đề
[60] nt. ba-dật-đề
[61] nt. ba-dật-đề
[62] nt. ba-dật-đề
[63] nt. ba-dật-đề
[64] nt. ba-dật-đề
[65] nt. ba-dật-đề
[66] nt. ba-dật-đề
[67] nt. ba-dật-đề
[68] nt. ba-dật-đề
[69] nt. ba-dật-đề
[70] nt. ba-dật-đề
[71] nt. ba-dật-đề
[72] nt. ba-dật-đề
[73] nt. ba-dật-đề
[74] Pali, Pāc. 1.
Ngũ phần
: điều 69;
Tăng kỳ
: điều 80; Thập tụng: điều 72;
Căn bản
ni: điều 73.
[75] Pali, Pāc. 2.
Ngũ phần
: điều 74, cf. điều 180; Thập tụng: điều 73;
Căn bản
ni: điều 74.
[76] Pali: sambāde lomaṃ saṃhārapeyya, bản Anh (Horner) hiểu là «dưỡng lông chỗ kín (let the hair of the body grow); do động từ saṃharāpeti được hiểu là sưu tập (to cause to collect, PTS). Nhưng Luật sớ Pali (iv. 920) nói: kattariyā vā saṇḍasakena vā khurena vā yena kenaci ekapayogena vā nānāpayogena vā ekaṃ vā bahūni vā saṃharāpentiyā, «...hoặc bằng dao nhỏ, hoặc bằng nhíp nhổ, hoặc bằng dao cạo, bất cứ bằng một hay nhiều
phương tiện
khác nhau nào... một hay nhiều (sợi lông)» Theo đây, saṃharāpeti nên được hiểu là «cạo» như trong các bản Hán.
Ngũ phần
, điều 74: «cạo lông dưới nách và chỗ kín»; điều 180: «đốt lông chỗ kín.»
[77] Pali, Pāc. 5.
Ngũ phần
: điều 72; Thập tụng: điều 74;
Căn bản
ni: điều 75.
[78]
Ma-ha Ba-xà-ba-đề 摩訶波闍波提
; chỗ khác gọi là
Đại Ái Đạo
.
[79] Tác tịnh 作淨 .
Căn bản
ni: tẩy tịnh 洗淨. Pali: udakasuddhikaṃ, rửa sạch bằng nước.
[80] Pali, Pāc. 4.
Ngũ phần
: điều 71. Thập tụng: điều 85.
Căn bản
ni: điều 93.
[81] Hồ giao 胡膠 ; nhựa, hay cao su.
Căn bản
ni: thọ giao 樹膠.
[82] Pali, Pāc. 3.
Ngũ phần
: điều 71. Thập tụng: điều 75.
Căn bản
ni: điều 76.
[83] Pali, Pāc. 6.
Ngũ phần
: điều 143.
Tăng kỳ
: điều 79. Thập tụng: điều 77.
[84]
Ngũ phần
: «…cầm bình nước và quạt, đứng trước mặt…»
Tăng kỳ
: «…
cung cấp
nước và quạt…»
[85] Pali, Pāc. 7.
[86] Hán: sanh cốc 生穀. Pali: āmakadhaññaṃ, gạo sống (chưa nấu), được
giải thích
gồm luôn các thứ: sāli (gạo trắng), vīhi (thóc), yavo (đại mạch), godhūmo (tiểu mạch, hay lúa mì), kaṅgu (hạt kê), varako (
các loại
đậu), kudrusako (lúa mạch đen).
[87] Pali: viññatvā…bhajjitvā…koṭṭetvā…pacitvā: (tự mình hay nhờ người) hỏi xin, rang, giã, nấu.
[88] Pali, Pāc. 9.
Ngũ phần
: điều 137.
Tăng kỳ
: điều 139. Thập tụng: điều 174.
Căn bản
ni: điều 79.
[89] Kết lũ thảo 結縷草 (?) . Các bản Tống
Nguyên Minh
: già lâu thảo 茄蔞草, cỏ lâu (?, Thiều Chữu). Pali: harita, rau cỏ, các thứ xanh tươi; được
giải thích
là trồng để làm
thức ăn
cho
con người
.
[90]
Căn bản
ni: đại
tiểu tiện
và khạc nhổ. Pali: đổ nước tiểu, phân, rác rươuí,
thức ăn
thừa, trên cỏ xanh.
[91] Pali, Pāc. 8.
Ngũ phần
: điều 135, 136.
Tăng kỳ
: Thập tụng: điều 78.
Căn bản
: điều 80.
[92] Pali: ông châm lửa, đòi đốt chùa.
[93]
Cư sĩ
này nói: «Điềm tốt đấy!»
[94] Pali: đổ phân, nước tiểu, rác, cơm dư bên ngoài tường.
Ngũ phần
, điều 135: đổ phân, nước tiểu, ra ngoài tường dậu; điều 136: «liệng rác,
thức ăn
thừa»
[95] Nghĩa là, đứng bên trong tường mà liệng ra ngoài, không xem trước. Pali: đổ hay sai người đổ (=ném hay liệng) qua tường hay phên dậu.
[96] Pali, Pāc. 10.
Căn bản
ni: 172-174.
[97] Pali: naccaṃ vā gītaṃ vā vāditaṃ vā dassanāya gaccheyya, đi xem múa, hát và tấu nhạc.
[98] Pali, Pāc. 12.
Căn bản
ni, điều 81-82.
[99] Pali, Pāc. 12 không có
chi tiết
«trong xóm.»
Căn bản
ni, điều 81: «đứng với đàn ông ở chỗ khuất kín», điều 82¨«đứng với
tỳ kheo
ở chỗ khuất kín.»
[100]
Căn bản
, điều 83: «…đứng với đàn ông ở chỗ trống…»; điều 84: «…đứng với tỳ-kheo ở chỗ trống…»
[101]
Tham chiếu
, Pali, Pāc. 12;
Căn bản
: điều 81 & 82.
[102] Hán: lập trụ 立住.
Phân biệt
, điều 80: «cùng đứng», điều 81 «cùng
đi vào
.»
[103]
Phân biệt
, điều 80: «cùng đứng», ba-đật-đề.
[104] Hán: hành bất trụ 行不住, giống như trong điều 80. Có lẽ nên đảo lại: trụ bất hành.
[105] Pali, Pāc. 14. Cf.
Căn bản
ni, điều 83: «cùng đàn ông đứng chỗ trống»; điều 84: «cùng tỳ-kheo đứng chỗ trống.»; điểu 86-87: «thì thầm với đàn ông»; điều 88-89: «thì thầm với tỳ-kheo.»
[106] Cf.
Căn bản
ni, điều 86: «…nói
thì thầm
với đàn ông…»; điều 87: «… nghe đàn ông nói thì thầm…»; điều 88: «…nói
thì thầm
với tỳ-kheo…»; điều 89: «… nghe tỳ-kheo nói thì thầm…»
[107] Pali, Pāc. 15.
Căn bản
ni: điều 96.
[108] Độc tọa sàng 獨坐床 . Tức cái đòn (ghế nhỏ) để ngồi. Căn bảnn:
ngọa cụ
臥具. Pali: āsana, vật để ngồi; được
giải thích
: để ngồi
kết già
. Có lẽ là tấm thảm hay một loại chiếu, đệm ngồi.
[109] Ma-nạp 摩納.
Thiếu niên
, thanh niên hay một
học sinh
bà-la-môn. Pl., Skt. māṇava.
[110] Pali (Vin.iv. 272): nữ tỳ ra lau nhà, thấy bèn xếp cất vào trong một cái chậu (bhājantarikāya).
[111] Pali, thêm
yếu tố
: trước giờ ăn trưa (purebhattaṃ).
[112] Pali, thêm
yếu tố
: «ngồi trên chỗ ngồi»,
giải thích
: āsanaṃ nāma pallaṅkassa okāso hoti, chỗ ngồi là khoảng trống để ngồi
kết già
.
[113] Chỉ những vật ngồi mà cá nhấn không tự tiện
di chuyển
.
[114] Pali, Pāc. 16.
Ngũ phần
, điều 129.
Căn bản
ni: điều 96.
[115] Độc tọa sàng 獨坐床 ; xem cht. trên. Pali, Pāc. āsana, xem cht. 136 trên.
[116]
Tham chiếu
, Pali, Pāc. 16, thêm
chi tiết
: «sau
bữa ăn
trưa» (pacchābhattaṃ).
[117] Pali, nt.: «ngồi hoặc nằm.»
[118] Xem điều 15 trên.
[119] Pali, Pāc. 17.
Ngũ phần
: điều 164. Thập tụng: điều 105.
Căn bản
: điều 97.
[120] Không có chùa hay
tinh xá
. Bản Hán có thể nhảy sót. Nên thêm: «vào một nhà nọ.»
Tham chiếu
Pali: «đến xin nghỉ đêm tại nhà một người bà-la-môn.»
[121] Pali,
chi tiết
: chủ nhân đi vắng. Người vợ bảo chờ ông về.
[122] Pali, nt.: «đến nhà
bạch y
lúc
phi thời
(vikāle kulāni upasaṃkamitvā).»
Giải thích
:
phi thời
, chỉ
thời gian
từ sau khi
mặt trời
lặn đến khi
mặt trời
mọc.
[123] Pali: trải hay khiến người trải.
[124] Pali, Pāc. 11.
Ngũ phần
, điều 128.
[125]
Ám thất
闇室 . Pali: rattandhakāre appadīpe, trong bóng tối ban đêm không đèn.
[126] Pali, Pāc.11: «Một mình cùng người nam đứng
hay nói
chuyện trong đêm tối không đèn đuốc.»
[127] Bản Hán, hết quyển 25.
[128] Pali, Pāc. 18.
Ngũ phần
, điều 133.
Căn bản
ni, ba-dật-đề 92.
[129]
Căn bản
ni: «…không xét kỹ mà lại cật vấn…» Pali: duggahitena dūpadhāritena paraṃ ujjhāpeyya, do không
hiểu rõ
, do hiểu nhầm, khiến người khác bị hiềm trách.
[130] Pali, Pāc. 19.
Ngũ phần
, điều 134.
Căn bản
ni: điều 91.
[131]
Ngũ phần
: «Tỳ-kheo-ni, tự thế thốt, nhưng thật sự nguyền rủa người khác...»
[132]
Căn bản
ni: «…đem
phạm hạnh
ra mà thề thốt…» Pali: nirayena brahmacariyena vā abhisapeyya, nguyền rủa bằng
địa ngục
hay
phạm hạnh
.
[133] Pali, Pāc. 20, Vin. iv.77.
Ngũ phần
, điều 132.
Căn bản
ni, điều 90.
[134] Đấu tránh 鬥諍 . Pali: bhaṇḍitvā,
tranh luận
.
[135] Xem cht. 42, Ni luật, Tăng-già-bà-thi-sa 17.
[136] Pali: không có các
chi tiết
này.
[137]
Căn bản
ni: «…vì giận hờn mà tự đấm ngực…» Pali: vadhitā vadhitā rodheyya, tự đấm mình liên hồi, rồi khóc.
[138] Pali: phải đủ cả hai
yếu tố
, tự đấm và khóc. Tự đấm mà không khóc, hay chỉ khóc mà không tự đấm, phạm đột-kiết-la.
[139] Pali, Pāc. 31.
Căn bản
ni: điều 100.
[140] Bà-kỳ-đà 婆祇陀. Pali, Phật tại Sāvatthi.
[141] Bạt-đề Ca-tì-la 跋提迦毘羅. Pali: Bhaddā Kāpilāni.
[142] Pali, Pāc. 32.
[143] Pali, Pāc. 33. Thập tụng: điều 100 & 101.
[144] Hán: tiên trụ hậu chí, hậu chí tiên trụ 先住後至後至先住 , được hiểu: «với người ở trước mà mình đến sau, hoặc người đến sau mà mình ở trước…». Thập tụng, điều 100: «Người ở trước
quấy nhiễu
người ở sau 先住惱後住者;» điều 101: «Người ở sau quấy nhiểu người ở trước 後住惱先住者.» Xem cht. 145 dưới.
So sánh
điều 173 sau.
[145] Thập tụng: «… đầu hôm, khách tọa thiền…, cô ngủ. Giữa đêm, khách ngủ, cô
tọa thiền
, tụng kinh… khách mất ngủ…» Pali, Vin.iv. 290: Thullanandā
quấy nhiễu
Bhaddā Kāpilāni bằng cách, ban đêm, đi tới,
đi lui
, đứng lên, ngồi xuống…,
đọc kinh
, bảo người đọc kinh…(phá không cho cô này ngủ, vì ghen tức).
[146] Pali, bhikkhuniyā sañcicca aphāsuṃ kareyya,
cố ý
gây
bất an
cho tỳ-kheo-ni khác.
[147] Pali, Pāc. 34.
Ngũ phần
: điều 123; Thập tụng: điều 102.
Căn bản
ni: điều 99.
[148] Đồng hoạt 同活 .
Ngũ phần
:
đồng học
同學.
Căn bản
ni: thân
đệ tử
y chỉ
đệ tử
親弟子依止弟子. Pali: sahajīvitaṃ, sống chung;
giải thích
: saddhivihārinī, cùng
ở chung
(một chỗ).
[149] Pali, Pāc. 35. Cf.
Ngũ phần
: điều 136.
[150] Thất túc 失宿 . Cũng nói là thất tuế 失歲, hay mất tuổi hạ; xem đoạn sau, T22n1428, tr.835a08.
[151] Pali, Pāc. 35, không có
chi tiết
an cư
.
[152] Pali thêm
chi tiết
, «hoặc bảo đuổi ra.»
[153] Pali, Pāc. 39.
Ngũ phần
: điều 92;
tham chiếu
, điều 89: «không
an cư
...», điều 90 «... không
y chỉ
chúng tỳ-kheo để
an cư
...»
Tăng kỳ
: điều 134; Thập tụng: điều 95.
Căn bản
ni: điều 101.
[154] Pali, Pāc. 39, Vin.iv. 296: … antovassaṃ cārikaṃ careyya,
du hành
trong mùa mưa.
[155] Pali (Vin.iv. 297): «bên trong thôn có nhà
sát nhau
, đi đến trong mỗi thôn phạm một ba-dật-đề.
Trong khoảng
trống không nhà, đi qua nửa do-tuần, phạm một ba-dật-đề.»
[156] Pali, Pāc. 40;
Ngũ phần
: điều 94;
Tăng kỳ
: điều 135; Thập tụng: điều 96.
Căn bản
: điều 102.
[157]
Ngũ phần
, điều 94: «…qua một đêm mà không đi…» Pali: «Nếu không ra đi
du hành
năm hay sáu
do tuần
...»
[158] Pali, Pāc. 38.
Ngũ phần
: điều 96; Thập tụng: điều 98.
Căn bản
ni: điều 103.
[159]
Căn bản
ni 17 (T23n1443, tr.1003c05): Vua
Vị Sinh Oán
(A-xà-thế) chuẩn bị chinh phạt thành
Quảng nghiêm
(thành Xá-vệ, nước Câu-tát-la). Thập tụng 98 (T23n1435, tr.323b03): A-xà-thế đang
đánh nhau
với một tiểu quốc ở
biên cảnh
.
[160] Pali: asatthā cārikaṃ careyya,
du hành
mà không vũ khí; nghĩa là không ai
bảo vệ
.
Ngũ phần
: xuất quốc cảnh...
vô sở
y hỗ
出國境... 無所依怙.
[161] Pali, Pāc. 38: … tiroraṭṭhe, bên ngoài lãnh thổ.
Ngũ phần
: quốc cảnh 國境. Thập tụng: quốc giới biên 國界邊. Cf.
Căn bản
ni, điều 103: vương quốc trung 王國中.
[162] Pali, Pāc. 37.
Ngũ phần
: điều 95. Thập tụng: điều 97; Cf. điều 199.
Tham chiếu
Căn bản
ni: điều 104.
[163]
Quốc vương
Ba-tư-nặc nước Kiêu (Câu)-tát-la
đánh nhau
với một tiểu quốc.
[164] Xem cht. 160 trên.
[165] Pali: antoraṭṭhe, bên trong lãnh thổ.
[166] Đây hiểu là thành bang, tức
quốc gia
theo chế độ Nhà Nước thành thị, mỗi thành thị là một quốc giới. Pali, Vin.iv. 295: yassa vijite viharati, tassa raṭṭhe, trong
phạm vi
mà người ấy đang sống, đó là trong quốc giới của nó.
[167] Pali, Pāc. 36.
[168] Thân cận cộng trú 親近共住 . Pali: saṃsaṭṭhā vihareya, sống
chung chạ
.
[169] Biệt trú 別住 . Pali: viviccāyye, hãy xa lánh.
[170] Pali: ananulomikena kāyikavācasikena saṃsaṭṭhā, giao tiếp
với nhau
(thân cận) với thân và ngữ không
chân chính
(bất
tùy thuận
)
[171] Pali, Pāc. 41.
[172] Họa đường 畫堂 . Pali: uyyāne cittāgare paṭibhānacittaṃ, tranh vẽ
tuyệt tác
(được chưng bày) trong nhà trang trí họa trong lạc viên (của Vua).
[173] Pali: rājāgaraṃ, lầu các của vua.
[174] Văn sức họa đường 文飾畫堂 . Pal: cittāgāraṃ, nhà được trang trí
vẽ vời
.
[175] Viên lâm 園林 . Pali: ārāmaṃ vā uyyānam, công viên và lạc viên.
[176]
Dục trì
浴池 . Pali: pokkharaṇiṃ, hồ sen.
[177] Pali, Pāc. 21.
Ngũ phần
: điều 81. Thập tụng: 159.
[178] Trong bản: thâm thuỷ 深水, nước sâu. Tống
Nguyên Minh
: cừ thuỷ.
[179] «…tắm trong…nước ao,» Pali không có
chi tiết
này. Thập tụng: «Tắm khỏa thân tại chỗ trống.»
[180] Bất đắc tương
thủ dữ
khí vật 不得相取與器物. Bản Cung, không có chữ bất.
[181] Pali, Pāc. 22. Thập tụng: điều 128.
[182] Pali: dài 4 gang, rộng 2 gang. Thập tụng (T23n1435, tr.335a20): dài 5 gang, rộng 2 gang rưỡi.
[183] Pali, thêm, «phải cắt bỏ (Pali: chedanakaṃ).»
[184] Cf. Pali, Pāc. 23. Thập tụng: điều 130.
Tham chiếu
,
Tăng kỳ
, ni-tát-kỳ 17.
[185] Pali: cô này may xấu,
cần tháo
ra để may lại. Thập tụng, điều 130: Thí-việt-sa 施越沙,
đệ tử
của Thâu-la-nan-đà , tháo y ra rồi may lại không được.
[186] Pali: cīvaraṃ visibbetvā … neva sibbeyya, «sau khi tháo y ra… không khâu lại…» Không xác định phải là tăng-già-lê.
[187] Bản Hán bị cắt ngang và nhảy sót.
Theo như
các điều mà sắp lại.
[188] Pali, Pāc 24. Thập tụng: điều 131.
[189] Ngũ nhật bất khán 五日不看; Thập tụng: ngũ dạ bất khán
ngũ y
五夜不看五衣. Pali: «quá năm ngày không khoác tăng-già-lê.»
[190] Bản Hán, hết quyển 26.
[191] Pali, Pāc. 26.
[192] Pali: gaṇassa cīvaralābhaṃ, sự nhận y của chúng (gaṇa: một nhóm, không phải Tăng: saṅgha)
[193] Pali, Pāc. 25.
Tăng kỳ
: điều 71.
[194] Pali, Pāc. 28. Cf. Thập tụng: điều 132.
Tăng kỳ
: điều 72.
Ngũ phần
: điều 87.
Căn bản
: điều 142.
[195]
Ngũ phần
: y tỳ-kheo-ni.
[196] Pali. Vin. iv. 286: samaṇacīvaraṃ…kappakataṃ, y của sa-môn, y đã được tác tịnh .
[197] Pali, Pāc. 27.
Ngũ phần
: điều 84. Thạp tụng: điều 137.
Căn bản
: điều 147.
[198] «Chỉ vì sợ…» Pali không có
chi tiết
này. Thập tụng: «khi Tăng chia y, mà không tùy thuận…»
[199] Pali, cf. Pāc. 29.
Tham chiếu
,
Ngũ phần
(tr.96a29), điều 184:
ngăn cản
thọ y ca-thi-na
. Thập tụng 46 (T23n1435, tr.336b14), ba-dật-đề 135: Thâu-lan-nan-đà
hy vọng
y mà chưa nhận được nên không
thuận theo
Tăng xả y ca-thi-na.» Xem ni-tát-kỳ 3 (
thông giới
).
[200] Xuất Ca-thi-na y, xả
tự nhiên
do
hết thời
hiệu, hay do
tác pháp
xả.
Duyên khởi
điều học này, Luật Pali (Vin.iv. 287) nói, do một
cư sĩ
, nhân
lễ lạc thành
tinh xá
mà ông dựng để cúng Tăng,
yêu cầu
Tăng
tác pháp
xả y ca-thi-na để ông được
cúng dường
y
phi thời
cho cả hai bộ. Nếu ca-thi-na chưa xả,
y chỉ
được
phân chia
cho các vị đã
an cư
trong trú xứ thôi.
[201] Năm điều lợi trong
thời gian
của y ca-thi-na; tức 5 điều luật (ba-dật-đề 1, 2, 32, 33, 42) được nới lỏng (phóng xả). Xem Phần iii Ch. v, ở sau.
[202]
Tham chiếu
Pali, Pāc. 29: dubbalacīvarapaccāsāya cīvarakālasamayaṃ atikkāme-yya, pācittiyan ti, đặt
hy vọng
nơi y không
chắc chắn
, nếu quá thời của y, ba-dật-đề. Cf. Thập tụng: «Hy vọng được y yếu, mà thọ ca-thi-na, ba-dật-đề.»
[203] Thập tụng: điều 136.
Căn bản
: điều 146.
[204] Xem điều 109 trên.
[205] Pali, Pāc. 45.
Căn bản
: điều 148.
[206] Pali: sādhū’ti sā paṭisuṇitvā pacchā anantarayikinī neva vūpasameyya..., «Cô ni ấy đã nhận lời, nhưng sau đó mặc dù không có bị trở ngại gì mà không cố
dập tắt
...»
[207] Pali, Pāc. 46;
tham chiếu
, Pāc. 28.
Tăng kỳ
: điều 81.
[208] Xem điều 107 trên.
[209]
Duyên khởi
, Pali, Vin.iv 302: Thullanandā tự tay đưa
thức ăn
cứng và mềm cho vũ công và ca kỹ, như Pāc 28, thay «y sa-môn» (samaṇcīvaraṃ) bằng «thức ăn cứng và mềm» (khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā).
[210] Hán:
bạch y
nhập
ngoại đạo
giả 白衣入外道者. Pali: agārikassa vā paribbājakassa vā paribbajikāya vā, «cho người
tại gia
hay
nam nữ
xuất gia
(
ngoại đạo
).»
Tham chiếu
Pāc. 28.
[211] Hán: khả đạm
thực giả
可噉食者. Trong
giới văn
kết lần sau, không có
chi tiết
này. Pali: cho
thức ăn
cứng và mềm (khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā).
[212] Xem cht. 212 trên.
[213] Thực đạm 食噉 ; trong
giới văn
chỉ nói thực 食. Đây chỉ một trong hai loại
thức ăn
, cứng và mềm. Xem cht. 212 trên.
[214] Pali, Pāc. 44.
Căn bản
: điều 153. Cf.
Ngũ phần
: điều 148.
Tăng kỳ
: điều 84. Thập tụng: điều 142
[215] Pali: gihiveyyāvaccaṃ kareyya, chấp tác công
việc gia đình
,
phục dịch
người
tại gia
. Cf.
Ngũ phần
, điều 148: «…vì
ẩm thực
mà chấp tác việc nhà của
bạch y
.»
[216] Pali, Pāc. 43.
Căn bản
: điều 156 (& 155).
Ngũ phần
: điều 163 (cf. điều 197). Thập tụng: điều 146.
[217] Đoạn trên, chưa thấy ở đâu. Có thể chỉ 10 loại sợi để dệt mười loại vải (y). Xem Phần I, ch. iii, ni-tát-kỳ 1, cht. 9. Pali: có 6 loại chỉ sợi (suttaṃ): khomaṃ (gai), kappāsikaṃ (gòn), koseyyaṃ (lụa), kambalaṃ (lông thú), sāṇaṃ (gai thô), bhaṅgaṃ (gai lớn để may bố).
[218] Sách tuyến hợp tuyến 索線合線 .
[219] Pali, Pāc. 42.
[220] Pali không có
chi tiết
như vậy. Chỉ nói, các tỳ-kheo-ni dùng ghế dài (āsandī) hay ván ngựa (đi-văng, Pali: pallaṅka)
[221] Pali, không có
chi tiết
này.
[222] Tiểu sàng, đại sàng 小床大床 . Pali: āsandiṃ vā pallaṅkaṃ vā paribhuñjeyya,
thọ dụng
trường kỷ hay ghế đơn (thảm để ngồi
kết già
). Xem
giải thích
đoạn dưới. Cf. D. i. 7: Sa-môn Gotama không ngồi nằm trên
các loại
giường như āsandī (ghế bành?), pallaṅka…
[223] Pali, không rõ tương đương.
[224] Pali, Pāc. 49.
Ngũ phần
: điều 190 (tụng và dạy người tụng). Thập tụng: điều 140.
Căn bản
: điều 150.
[225] Tạp
chú thuật
雜咒術 , các
môn học
(
chú thuật
) tạp nhạp
vô ích
. Xem, Trường A-hàm 13, kinh «A-ma-trú», T1, tr.84c1. Xem, Pali, D. 9,
liệt kê
các loại
chú thuật
(tiracchāna-vijjā: khoa học
súc sinh
): aṅga-vijjā (
chi tiết
chú 支節咒), khoa
xem tướng
tay chân; khattiya-vijjā (sát-lị chú 剎利咒), khoa
xem tướng
cho vua chúa…
[226] chuyển lộc luân 轉鹿輪 . Pali: miga-cakka.
[227] Pali: tiracchānavijjā (
súc sanh
minh), được
giải thích
là các
học thuật
của
thế gian
, không
liên hệ
Thánh đạo
. Các
môn học
này được coi là bắt nguồn từ
Vệ đà
(
thần bí
), nên cũng
thường hiểu
là
minh chú
. Trong điều luật này,
quy định
tỳ-kheo-ni không được học các
môn học
thế tục
, chứ không phải chỉ cấm học bùa chú.
[228] Như điều luật trên. Ở đây cấm dạy. Pali, Pāc. 50. Thập tụng: điều 141.
Căn bản
: điều 151.
[229] Pali, Pāc. 61.
Ngũ phần
: điều 115.
Căn bản
: điều 111.
[230] Pali, Pāc. 62.
Ngũ phần
: điều 116.
[231]
Ngũ phần
: tân sản phụ 新產婦, đàn bà mới sinh con.
[232] Pali, Pāc. 71.
Tăng kỳ
: điều 96. Thập tụng: điều 116.
Căn bản
: 115.
[233] Pali: ūnavīsativassaṃ kumāribhūtaṃ, «thiếu nữ dưới 20 tuổi.»
[234] Bản Hán,
giới văn
lần thứ hai có chỗ nhảy sót. Đây vẫn giữ nguyên theo Hán.
[235] Pali, Pāc. 72 (nhập 2 điều: 122 & 123 làm một).
Tăng kỳ
: điều 97. Cf.
Ngũ phần
: điều 106.
Căn bản
: điều 116.
[236] Pali: paripuṇṇavīsativassaṃ kumāribhūtaṃ dve vassāni chasu dhammesu asikhitasikkhaṃ vuṭṭhāpeyya, «cho
thọ cụ
túc thiếu đã đủ 20 tuổi nhưng chưa có hai năm học sáu pháp.» Cf.
Ngũ phần
(106): «…đồng nữ chưa đủ 18 tuổi mà cho học giới…»
[237] Văn Hán có thể nhảy sót. Phải nói đủ: «tuổi 18 mà không cho hai năm
học giới
, khi tuổi đủ 20 liền cho
thọ cụ
túc.»
[238] Pali, Pāc. 72. Cf.
Tăng kỳ
: điều 98.
Căn bản
: điều 119.
[239]
Tăng kỳ
(điều 98): «… học chưa học đầy đủ học giới…»
[240] Bản Hán, hết quyển 27.
[241] Pali, Pāc. 73.
Ngũ phần
: điều 107.
Tăng kỳ
: điều 99.
[242] Tỳ-kheo-ni phải đủ 5 y. Ba y, như tỳ-kheo. Tỳ-kheo-ni có thêm tăng-kì-chi (tăng-khước-kỳ; và
phú kiên
y. Pali (Vin.ii. 272): saṅkacchika (Tăng-kỳ-chi hay
phú kiên
y, hay yếm che ngực), udakasāṭika (quyết-tu-la, thủy
dục y
, quần hay váy để tắm mưa). Trong bản Hán, tăng-khước-kỳ và
phú kiên
y khác nhau. Có thể nhầm. Thập tụng 46 (T23n1435, tr.331c05):
phú kiên
y 覆肩衣 và quyết-tu-la 厥修羅.
Ngũ phần
29 (T22n1421, tr.187c20):
phú kiên
y 覆肩衣, thủy
dục y
水浴衣.
Tăng kỳ
30 (T22n1425, tr.472b22):
phú kiên
y, vũ y 雨衣.
[243] Luật Pali, có 24 già nạn (Pali: catuvīsati antarayike dhamme pucchī, Vin.ii. 272): 11
trường hợp
dị dạng
, 5 bệnh truyền nhiễm; còn lại
tương tự
với tỳ-kheo.
[244] Hán: thư thủ tương cập 舒手相及, chỉ khoảng cách giữa các tỳ-kheo khi tác yết-ma.
[245] Hết quyển 27.
[246] Xem ba-dật-đề 139.
[247] Luật Pali, chỉ truyền ba y (tasso nissaye). Vì tỳ-kheo-ni
trọn đời
không được sống tại trú xứ a-lan-nhã. Nếu sống tại đó, phạm đột-kiết-la (Vin.ii. 278: na bhikkhuniyā araññe vatthabbaṃ. yā vaseyya āpatti dukkaṭassā ti.). Xem
Tứ phần
49 (T22n1428, tr.928a17).
[248] Hủ lạn dược 腐爛藥, được hiểu theo
nghĩa đen
là «thuốc mục nát»
truyền thống
Pali hiểu nó là «nước đái quỷ.» Xem
Trung bộ kinh
I, 315b – tức Pali gọi là pūti-mutta (định nghĩa của PTS Pali-English Dictionary: nước tiểu
có mùi
rất hôi; thường là nước tiểu của trâu bò được dùng làm thuốc cho tỳ-kheo.) Trong đó, mutta, nếu hiểu tương đương với mukta thì có nghĩa là «cái được trích ra.» Còn pūti, tiếng Phạn cũng vậy; có ba gốc động từ khác nhau. Hoặc từ pūy: bốc thổi, hoặc từ pū: tinh lọc; hoặc từ pā: uống. Nếu hiểu từ kép Pali pūti-mutta
gồm có
pūti do động từ căn pūy và mutta tức là mūtra, như vậy sẽ có nghĩa nước đái độc thối, hoặc nước đái quỷ hoặc hủ lạn dược như Hán dịch, có lẽ không
chính xác
, và điều này phản lại nguyên lý y học thường được thấy trong các
kinh điển
, theo đó, tùy bịnh cho thuốc. Có lẽ nên hiểu từ kép này do động từ căn pū và mukta, nó sẽ có
nghĩa loại
thuốc được rút ra từ tinh dầu hoặc tinh cốt của
các loại
thảo mộc
. Điều này
phù hợp
với điểm được qui định trong luật: tỳ-kheo không được dùng
các loại
cây, rau cỏ đang sống và tươi làm
thức ăn
, trừ
trường hợp
đã tác tịnh. Về dịch ngữ khác tương đương hủ lạn dược do
Nghĩa Tịnh
là
trần khí dược
陳棄藥 có thể gần sát
ý nghĩa
vừa nói. Dẫn Yết-ma-yếu chỉ, Ch. iii, cht. 91.
[249] Pali (Vin. iv. 329): saṅghena asammataṃ, Tăng chưa
hứa khả
;
giải thích
: ...ñattidutiyena kammena vuṭṭhānasamutti na dinnā hoti, không được
cho phép
bằng bạch nhị yết-ma. Cf. Pāc. 64: Thức-xoa-ma-na đủ 2 năm
học giới
,
thỉnh cầu
Tăng truyền
cụ túc
. Tăng
tác pháp
bạch
nhị chấp
nhận
thỉnh cầu
. Sau đó tiến hành
thủ tục
truyền
thọ cụ
túc.
[250] Pali, Pāc. 65 & 66.
Ngũ phần
: điều 104.
Tăng kỳ
: điều 100 & 101 & 102. Thập tụng: điều 108.
Căn bản
: 108.
[251]
Thiếu niên
phụ nữ
少年婦女; bản Hán dịch sót ý. Nên hiểu: «Thiếu nữ nhỏ tuổi đã có chồng.» Xem đoạn dưới.
[252] Hán:
thiếu niên
tằng giá
phụ nữ
少年曾嫁婦女. Pali (Vin. iv. 321): ūnadvādasa-vassaṃ gihitaṃ, nữ chưa đầy 12 tuổi nhưng đã có chồng (tục tảo hôn).»
[253] Thập tuế tằng giá 十歲曾嫁 .
[254]
Ngũ phần
: «…thập nhị tuế dĩ giá nữ 十二歲已嫁女…»
Tăng kỳ
: «… thích tha phụ giảm
thập nhị
vũ 適他婦減十二雨…» Pali: xem cht. 253 trên.
[255] Pali, Pāc. 67.
Ngũ phần
: điều 105.
Tăng kỳ
: điều 103. Thập tụng: điều 109.
[256] Xem ba-dật-đề 124 trên.
[257] Xem ba-dật-đề 124 trên.
[258] Chưa được
Tăng chấp
thuận, xem cht. 250, ba-dật-đề 124 trên.
[259] Cf. Pali, Pāc. 70. Thập tụng: điều 115.
Ngũ phần
: điều 112.
Căn bản
: điều 160 & 114.
[260] Hán:
như thị
nhân 如是人.
Ngũ phần
:
dâm nữ
婬女. Thập tụng: «Nuôi
dâm nữ
làm
đệ tử
mà không đưa xa khỏi bản xứ 5, 6 do-tuần.»
[261] Cf. Thập tụng: «… độ
dâm nữ
mà không ra ngoài bản xứ năm, sáu do tuần…»
[262]
Như thị
nhân 如是人 .
[263]
Giải thích
này gần giống sự việc được nêu trong Pali, Pāc. 70: sahajīviniṃ vuṭṭhāpetvā neva vūpakāseyya na vūpakāsāpeyya antamaso chappañcayojanānipi, «… cho người cùng
sinh hoạt
thọ cụ
túc mà không tự mình hay nhờ người đưa đi ẩn
cho đến
năm hay sáu do-tuần…» Trong đó, «người cùng
sinh hoạt
(sahajivinī: đồng hoạt, cộng hoạt)» được
giải thích
«người cùng sống chung (saddhivihāranī)» mà thường chỉ người cùng sống chung
một trú xứ
,
tức chỉ
cho
đệ tử
. Điều luật tương tợ,
Ngũ phần
, điều 122: «… độ
đệ tử
, không tự mình hay nhờ người đưa đi khỏi bản xứ năm hay sáu do-tuần…»; được
giải thích
(T22n1421, tr.92c12): sau khi cô này
xuất gia
, bọn đàn ông
quen biết
cũ tìm đến chọc ghẹo, nên phải đưa đi khỏi bản xứ. Cf.
Ngũ phần
, điều 112 & cht. 171 dưới.
[264]
Ngũ phần
điều 112 (T22n1421, tr.92a05): «Độ người nữ đã
nhàm chán
thân nữ, không phạm.»
[265] Pali, Pāc. 68. Cf.
Ngũ phần
: điều 121.
Tăng kỳ
: điều 104. Thập tụng: điều 114.
Căn bản
: điều 112 & 113.
[266] An Ẩn, hoặc phiên âm Sai-ma; cùng chỉ một người. Pali: Thullanandā.
[267] Pali: na jānanti kappiyaṃ vā akappiyaṃ vā, «không biết là hợp thức hay không hợp thức.»
[268] Pali: dve vassāni neva anugaṇheyya na anuggaṇhāpeyya, trong hai năm, không chăm sóc, cũng không nhờ người chăm sóc.
Ngũ phần
: «… trong sáu năm, không chính mình chăm sóc 攝取, không nhờ người chăm sóc…»
Tăng kỳ
: «…
cần phải
giáo giới trong hai năm…» Thập tụng: «…nuôi
đệ tử
mà không
cung cấp
tài và pháp…»
[269] Pháp
nhiếp thủ
法攝取 .
[270] Pali, Pāc. 69.
Ngũ phần
: điều 119.
Tăng kỳ
: điều 105. Thập tụng: điều 113.
[271]
Ngũ phần
: «… mới thọ giới… không nương thờ
Hoà thượng
trong sáu năm…»
Tăng kỳ
: «… sau khi
thọ cụ
túc, phải
đi theo
hầu hạ
Hoà thượng
trong hai năm…»
[272] Cf. Pali, Pāc. 75.
Căn bản
: điều 107.
[273] Pali: «...tỳ-kheo-ni đã đủ 20 hạ.»
[274] Pali: «...tỳ-kheo-ni đã đủ 20 hạ này, tên là...»
[275] Pali: «... đã đủ 20 hạ...»
[276] Pali, Pāc. 131.
Ngũ phần
: điều 102.
Tăng kỳ
: điều 92. Thập tụng: điều 106.
Căn bản
: điều 106.
[277] Pali, Pāc. 75.
Ngũ phần
: điều 103. Cf.
Tăng kỳ
: điều 93 & 94. Thập tụng: điều 107.
[278] Cf.
Tăng kỳ
, điều 93: «…đủ 12 hạ nhưng chưa đủ mười pháp…»; điều 94: «…đủ mười pháp nhưng chưa được yết-ma…»
[279] Pali, Pāc. 76.
Ngũ phần
: điều 109.
Tăng kỳ
: điều 109. Thập tụng: điều 110.
[280] Pali: tỳ-kheo-ni Caṇḍkālī.
[281] Pali: sādhū’ ti paṭissutvā pacchā khīyanadhammaṃ āpajeyya, đã đồng thuận nhưng sau đó lại bất bình.
[282] Pali, Pāc. 80.
Ngũ phần
: điều 126. Thập tụng: điều 124.
Căn bản
: điều 121.
[283] Pali: mātāpitūhi ... sikkhamānaṃ vuṭṭhāpeyya, ...
thọ cụ
túc cho thức-xoa-ma-na mà
cha mẹ
...
[284] Pali, Pāc.79.
Căn bản
: điều 118.
[285] Pali, Vin. iv. 333:
thọ cụ
túc thức-xoa-ma-na (sikkhamāna) đang thân cận với những người đàn ông,
thiếu niên
; cô ấy là người hung dữ, là người đa
ưu sầu
(sokāvasa).
[286] Pali, Pāc. 78.
Ngũ phần
: điều 111.
Tăng kỳ
: điều 110. Thập tụng: điều 125.
[287] Pali, Vin. iv. 333: «Nếu cô
đi theo
tôi hai năm, tôi sẽ cho
thọ cụ
túc.»
[288] Pali, Pāc. 77.
Ngũ phần
: điều 108. Thập tụng: điều 123.
Căn bản
: điều 122.
[289]
Ngũ phần
:
bạch y
quy nữ 白衣歸女.
[290] Pali, Pāc. 82 & 83.
Ngũ phần
: điều 117 (cf. điều 192).
Tăng kỳ
: điều 106. Thập tụng: điều 126.
Căn bản
: điều 124.
[291] Pali: ekaṃ vassaṃ dve vuṭṭhāpeyya, trong một năm, truyền
cụ túc
cho hai người.
[292]
Ngũ phần
: điều 118 (cf. điều 195).
Tăng kỳ
: điều 107. Thập tụng: điều 127.
[293] Sau khi hành bản bộ yết-ma (xem ba-dật-đề 124 trên), để cách đêm, ngày hôm sau mới dẫn
giới tử
đến tỳ-kheo Tăng
hành chánh
pháp yết-ma.
[294] Bản Hán, hết quyển 28.
[295] Pali, Pāc. 58.
Ngũ phần
: điều 110.
Tăng kỳ
: điều 132. Thập tụng: điều 152.
[296] Vin. iv. 314: sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme, giữa những người
họ Thích
, trong rừng Ni-câu-loại, Ca-tì-la-vệ.
[297] Pali: ovādāya vā saṃvāsāya na gaccheyya, không đi dự nghe giáo giới , và
sinh hoạt
chung (cọng trú).
Giải thích
: nghe giáo giới (ovādāya), nghe
tám pháp
tôn trọng
(
bát kỉnh pháp
).
Ngũ phần
: «…không dự nghe giáo giới và yết-ma…»
Tăng kỳ
: «… nửa tháng, Tăng giáo giới, không
cung kính
, không đến dự…»
[298]
Chúc thọ
囑授 . Các bộ không có
chi tiết
này. Pali, trừ các
trường hợp
không phạm: có
chướng nạn
, không có đồng bạn cùng đi, bịnh,
sự cố
; nhưng không
quy định
trong
giới văn
.
[299] Pali, Pāc. 59.
Ngũ phần
: điều 100. Thập tụng: 151.
Căn bản
: 126.
[300] Cf. Pali, Pāc.59: «Mỗi nửa tháng, tỳ-kheo-ni phải cầu tỳ-kheo Tăng hai việc: hỏi ngày bố-tát, và
thỉnh giáo
giới …»
[301]
Chúc thọ
嘱授.
[302] Văn trong bản Hán, thiếu chủ từ. Xem đoạn sau, điều 142 (T22n1428, tr.766a28).
[303] Pali, Pāc. 57.
Ngũ phần
: điều 93. Thập tụng: điều 150.
Căn bản
: điều 129.
[304] Pali: ubhatosaṅghe tīhi ṭhānehi …pāvareyya, «…tự
tứ ba
việc trước hai bộ Tăng…» Thập tụng «… giữa hai bộ Tăng, cầu ba sự tự tứ…»
[305] Pali, Pāc. 56.
Ngũ phần
: điều 91. Thập tụng: điều 149.
Căn bản
: điều 128 &127.
[306] Pali, Pāc. 51.
Tăng kỳ
: điều 116. Thập tụng: điều 153.
[307] Xem
duyên khởi
của ba-dật-đề 145.
[308]
Câu chuyện
này được kể là
duyên khởi
của ba-dật-đề 52, luật Pali, xem
Tứ phần
, ba-dật-đề 145 đoạn sau.
Duyên khởi
theo Pali về điều luật này: các tỳ-kheo đang khâu vá y nên chỉ khoác một y.
Lúc ấy
có tỳ-kheo-ni đến, không hỏi xin phép mà tự tiện
đi vào
. Căn
cứ theo
duyên khởi
này,
Tứ phần
hiểu
mục đích
của
học xứ
này khác hẳn cách hiểu của Pali. Theo đó, tỳ-kheo-ni vào tăng-già-lam của tỳ-kheo đường đột không
báo trước
, khiến tỳ-kheo
bối rối
vì thiếu
oai nghi
trước tỳ-kheo-ni.
[309] Nguyên Hán:
tự 寺
. Trong các
giới văn
trên: tăng-già-lam 僧伽藍.
[310] Pali, Pāc. 52.
Tăng kỳ
: điều 91.
[311] Ca-tỳ-la 迦毘羅. Pali, Pāc. 52:
trưởng lão
Kappitaka, vốn là
Hoà thượng
của
tôn giả
Ưu-ba-li (upālissa āyasmato upajjhāyo). Truyện kể gần giống
Tứ phần
trong
duyên khởi
của ba-dật-đề 144.
[312] Truyện kể của Pali: Kappitaka phá tháp của tỳ-kheo-ni. Các ni
đệ tử
thương nghị
muốn hại Kappitaka. Có tỳ-kheo-ni báo cho Upāli biết.
Tôn giả
nói lại cho Kappitaka biết để
Hoà thượng
trốn đi.
Vì vậy
, các
ni cô
không hại được Kappitaka, nên họ
mắng nhiếc
Upāli: «Gã thợ hớt tóc, từ
chủng tộc
ti tiện...»
[313] Công sư chủng 工師種 , tức thủ-đà-la, thấp nhất trong
bốn giai cấp
.
[314] Pali: akoseyya vā paribhāseyya vā, nhục mạ hay chửi bới hung dữ.
Giải thích
: nhục mạ bằng 10 cách. Chửi bới hung dữ, khiến cho người khác nghe mà sợ.
[315] Xem Phần I, Ch. v ba-dật-đề 2.
[316] Pali, Pāc. 53.
Căn bản
: điều 130 & 131.
[317] Ca-la 迦羅. Pali: Caṇḍakālī. Đoạn trên, có chỗ dịch nghĩa là Hắc.
[318] Xem, Ni luật, cht. 42, tăng-già-bà-thi-sa 17; cht. 136, ba-dật-đề 89.
[319] Pali, Pāc. 60.
Ngũ phần
: điều 168.
Tăng kỳ
: điều 133. Thập tụng: điều 162.
Căn bản
: điều 159.
[320] Thích-súy-sưu 釋翅搜. Tức Pali: sakkesu, giữa những người
họ Thích
. Nhưng ở đây,
nhân duyên
theo Pali, Phật tại Xá-vệ.
[321] Pali: chưa xin phép Tăng hay chúng
hứa khả
.
[322] Pali, Pāc. 54.
[323] Pali: ăn thêm
thức ăn
loại cứng (khādanīya) hay loại mềm (bhojanīya).
[324] Chánh thực 正食 ; xem Phần I, Ch.v ba-dật-đề 32 & cht. 153.
[325] Pali, Pāc. 55.
Tăng kỳ
: điều 90. Thập tụng: điều 150.
Căn bản
: điều 133 (& 132).
[326]
Duyên khởi
Pali: một tỳ-kheo-ni không muốn các tỳ-kheo-ni khác đến
gia đình
cư sĩ
nhận
cúng dường
, bèn nói với các cô: «Nhà đó có chó dữ, có bò hung tợn. Các cô chớ đến.»
[327] Pali: kulamaccharin, «bủn xỉn về
gia đinh
;»
giải thích
(vin. iv. 312):
nói xấu
một
gia đình
trước các tỳ-kheo-ni để các cô này không ai đến đó.
Tăng kỳ
: «Với tâm
bủn xỉn
, giữ
gia đình
người riêng cho mình.» Thập tụng: hộ tích tha gia 護惜他家.
[328] Pali, Pāc. 88.
Ngũ phần
: điều 153. Thập tụng: điều 164.
Căn bản
: điều 166 & 167.
[329] Pali: gandhavaṇṇeka nahāyeyya, «tắm bằng hưong liệu và phẩm màu.»
[330] Pali, Pāc. 89. Thập tụng: điều 164; cf. điều 150 trên.
Căn bản
: điều 168.
[331]
Hồ ma
chỉ 胡麻滓 . Pali: piññāka, nước cặn vừng, bột vừng, tức vừng được nghiền nát thành bột.
[332] Pali: vāsitena piññākena nahāyeyya, tắm bằng nước ướp vừng.
[333] Pali, Pāc. 90.
Tăng kỳ
: đều 127. Thập tụng: điều 165 (cf. điều 153 & 154 dưới).
Căn bản
: điều 161.
[334] Khải ma 揩摩. Pali: ummaddāpeyya parimaddāpeyya, tự mình chà xát (chà dầu) và nhờ người khác chà xát.
[335] Pali, Pāc. 91.
Tăng kỳ
: điều 129. Thập tụng: điều 165.
Căn bản
: 162.
[336] Pali, Pāc. 92.
Ngũ phần
: điều 128. Thập tụng: điều 165.
[337] Pali, Pāc. 93.
Tăng kỳ
: điều 126 (cf. điều 130).
[338] Pali, Pāc. 86. Cf.
Ngũ phần
: điều 205 & 206.
[339] Trữ khỏa y [袖-由+宁]髁衣 , quần chẽn bó đùi. Pali: saṅghāṇi váy hay quần đùi.
[340]
Duyên khởi
Pali (Vin.iv. 339): một nữ tín chủ nhờ một
ni cô
mang một cái váy lót đến cho người khác. Cô ni vì không tiện bỏ váy vào bát, nên mặc vào người. Giữa đường, giây lưng đứt, váy bị tuột.
Mọi người
chê cười
.
[341] Cf.
Ngũ phần
, điều 205: «… mặc
y theo
cách kỹ nữ…», điều 206: «… mặc
y theo
cách
phụ nữ
bạch y…»
[342] Pali, Pāc. 87.
Ngũ phần
: điều 158 (cf. điều 161 & 162). Thập tụng: điều 160.
Căn bản
: điều 170.
[343] Pali, Pāc. 87: itthālaṅkāraṃ dhāreyya, mang (đeo) đồ trang sức
phụ nữ
.
[344] Pali, Pāc. 84.
Ngũ phần
: điều 142. Thập tụng: điều 148.
Tăng kỳ
: điều 112.
Căn bản
: điều 157 & 158.
[345] Cách tỉ 革屣 . Pali: upāhana, giày dép (chung các thứ).
[346] Bản Hán, hết quyển 29.
[347] Pali, Pāc. 85.
Ngũ phần
: điều 141. Thâp tụng: điều 145.
Tăng kỳ
: điều 111.
[348] Hán: bộ vãn thặng (thừa) 步挽乘.
[349] Hán:
nhất thiết
nữ thặng 一切女乘. Có lẽ loại xe chỉ dành cho
phụ nữ
. Các bộ không thấy đề cập loại xe này. Đoạn dược, nói là
chủng chủng
nữ thặng 種種女乘 (Để bản:
an 安
; Tống-Nguyên-Minh: nữ 女).
[350] Thừa (hay thặng) 乘 , chỉ chung các
phương tiện
chuyên chở: xe, cộ, kiệu, cáng. Pali: yāna, định nghĩa: vayhā, kiệu đi núi, ratha, xe do con vật kéo, sakaṭa, xe tải, sandamānikā, chiến xa, sivikā, cáng, pāṭaṅkī, kiệu.
[351] Xem cht. 350 trên.
[352] Pali, Pāc. 96.
Ngũ phần
: điều 181.
[353] Tăng-kỳ-chi 僧祇支 .
Căn bản
: tăng-khước-kỳ. Pali: saṅkicchā (yếm), định nghĩa (Vin. iv. 345): áo che ngực, phần từ xương cổ xuống, rốn trở lên.
[354] Người dịch do quán tính thuộc lòng, nên nói như vậy.
[355]
Ngũ phần
: điều 169.
[356] Cf.
Ngũ phần
, điều 178: «… người nữ kinh nguyệt ra mãi…»
[357]
Ngũ phần
: điều 176.
[358]
Nhị hình
二形 .
Ngũ phần
:
nhị căn
二根. Người có hai sinh
thực khí
.
[359]
Ngũ phần
: điều 177.
[360]
Ngũ phần
: điều 125 & 127.
[361]
Ngũ phần
, điều 125: «…người
nữ bịnh
thường xuyên…»; điều 127: «… người nữ mắc nợ…»
[362]
Tăng kỳ
: điều 82.
[363]
Tăng kỳ
: điều 83.
[364]
Tăng kỳ
, ibid.: «… dạy nghề thuốc…»
[365]
Nơi khác
, gọi là ngày «thần biến.»
[366]
Ngũ phần
: điều 172.
[367]
Ngũ phần
, ibid, «… bị yết-ma khu xuất…»
[368] Pali, Pāc. 95.
Ngũ phần
: điều 186. Thập tụng: điều 158.
Căn bản
: điều 169.
[369] Thập tụng: «… chưa được
cho phép
, mà hỏi Kinh, Luật, Tì-đàm…»
[370] Xem điều 92 trên.
[371] Tiên trụ hậu chí, hậu chí tiên trụ 先住後至後至先住 : mình ở trước, người đến sau; hoặc mình đến sau, người ở trước (tại
một trú xứ
). Xem điều 92 & cht. 144 & 145.
[372]
Ngũ phần
: điều 179.
[373]
Một lần
ngồi ăn,
đứng dậy
rồi, không ăn lại nữa. Dù có làm phép dư thực. Xem Phần I, Ch. v. ba-dật-đề 35.
[374] Thập tụng, các điều 167-172: tự mình và nhờ người chà đầu; tự mình và nhờ người chải tóc; tự mình và nhờ người bện tóc.
Ngũ phần
, điều 203: làm eo nhỏ; điều 204: các
hình thức
trau chuốt
thân hình
; điều 207: ngắm nghía thân mình; điều 208: soi kiếng.
Trước
Sau
In Trang
Tạo bài viết
1
2
3
Trang sau
Trang cuối
An cư kiết hạ: xuất giới như thế nào là đúng pháp?
14/08/2017
(Xem: 6470)
Pháp Đăng
,
Thích Minh Thông
Ẩm Thực Và Những Giới Luật Liên Quan
07/07/2013
(Xem: 21167)
Thị Ngộ
Bách Trượng Tòng Lâm Thanh Quy
01/07/2010
(Xem: 41005)
Thích Bảo Lạc
Bát Kỉnh Pháp
01/07/2010
(Xem: 45604)
Bát Quan Trai Giới
30/06/2010
(Xem: 47097)
Thích Tuệ Sỹ
Bát Quan Trai Giới
30/06/2010
(Xem: 71150)
Thích Thiện Hoa
Bát Quan Trai Giới Thập Giảng
30/06/2010
(Xem: 40830)
Thích Diễn Bồi
,
Thích-Thiện-Huệ
Bồ Tát Giới
29/06/2010
(Xem: 41733)
Thích Trí Quang
Bước Tới Thảnh Thơi - Giới Luật Và Uy Nghi Của Các Vị Sa Di
29/06/2010
(Xem: 48609)
Thích Nhất Hạnh
Các Cấp Độ Giới Pháp
10/12/2009
(Xem: 40411)
Thích Phước Sơn
Các giới Khinh của Bồ tát giới Tây Tạng
02/07/2015
(Xem: 10071)
Tuệ Uyển
,
Alexander Berzin
Căn Bản Giới Bồ Tát Của Phật Giáo Tây Tạng
02/05/2015
(Xem: 8039)
Tuệ Uyển
,
Alexander Berzin
Căn bản thuyết nhất thiết hữu bộ tì-nại-da sự
25/10/2016
(Xem: 5819)
Thích Tuệ Sỹ
Căn bản thuyết nhất thiết hữu bộ tì-nại-da sự
25/10/2016
(Xem: 3845)
Tỳ Khưu Tâm Hạnh
Chiến Tranh Và Hòa Bình Theo Quan Điểm Của Phật Giáo
18/01/2012
(Xem: 89535)
Đỗ Kim Thêm
,
Peter Harvey
Chư Tăng Nam Tông Kinh và môi trường gìn giữ giới luật của bậc xuất gia
19/12/2014
(Xem: 7379)
Thích Thiện Tâm
Chuẩn Mực Đạo Đức Của Phật Giáo
10/08/2011
(Xem: 34357)
Phước Tâm
Có Nên Uống Rượu Không?
14/06/2011
(Xem: 22922)
Bình Anson
Công Đức Trì Giới
06/09/2010
(Xem: 38901)
Thích Minh Thông
Cương Yếu Giới Luật
28/06/2010
(Xem: 40031)
Thích Thiện Siêu
Cương Yếu Giới Luật
10/04/2011
(Xem: 28318)
Thánh Nghiêm
,
Thích nữ Tuệ Đăng
Cương Yếu Giới Luật - Mục Lục Chi Tiết
28/06/2010
(Xem: 28347)
Thích Thiện Siêu
Du Già Bồ Tát Giới Bổn - Di Lặc Bồ Tát Tuyên Thuyết
30/06/2010
(Xem: 27981)
Huyền Tráng
,
Thích Pháp Chánh
Đại Cương Về Giới Luật Tu Sĩ
28/06/2010
(Xem: 34091)
Thích Thiện Siêu
Đàm-vô-đức Tứ Phần Luật
28/06/2010
(Xem: 41389)
Thích Trí Thủ
,
Giới Bổn
Đạo Đức Phật Giáo
12/08/2013
(Xem: 13574)
Thích Phước Đạt
Đạo Đức Và Giới Luật Phật Giáo
26/04/2012
(Xem: 92946)
Hoang Phong
,
Fabrice Midal
Để Có Một Tương Lai - Chú Giải Về Năm Giới
26/06/2010
(Xem: 37910)
Thích Nhất Hạnh
Giới Ăn Thịt
24/06/2010
(Xem: 37843)
Thích Trí Tịnh
Giới Bản Khất Sĩ Tân Tu (Nam)
24/06/2010
(Xem: 38806)
Thích Nhất Hạnh
Giới Bản Khất Sĩ Tân Tu (Nữ)
24/06/2010
(Xem: 37812)
Thích Nhất Hạnh
Giới Bản Năm Giới Tân Tu
24/06/2010
(Xem: 38810)
Thích Nhất Hạnh
Giới Đức Là Cao Quý
01/03/2012
(Xem: 27843)
Quảng Tánh
Giới Hạnh Người Tu - Trích: Kinh Sa-môn Quả (Sāmannaphala Sutta), Trường Bộ 2
03/01/2011
(Xem: 72307)
Thích Minh Châu
Giới Luật - Tiếng Nói Từ Nguồn Tâm
24/06/2010
(Xem: 31449)
Tuệ Hải - Thích Quảng Văn
Giới Luật (.Pdf)
20/10/2010
(Xem: 40872)
Thích Đức Thắng
,
Thích Đổng Minh
Giới Luật (Pdf Dành Cho Kindle)
19/05/2012
(Xem: 17032)
Web Admin/Thích Minh Thân
Giới Luật Công Truyền Hay Bí Truyền
24/06/2010
(Xem: 30759)
Thích Phước Sơn
Giới luật của hàng xuất gia
27/08/2018
(Xem: 1365)
Bhikkhu Khantipalo
,
Phạm Kim Khánh
Giới Luật Là Nền Tảng Căn Bản Của Phật Pháp
10/08/2013
(Xem: 29138)
Hư Vân Hòa Thượng
Giới Luật Là Thọ Mạng Của Phật Pháp
24/06/2010
(Xem: 66530)
Thích Trí Tịnh
Giới Luật Nhìn Theo Phật Giáo Tây Tạng
24/06/2010
(Xem: 36297)
Thích Nhất Chân
Giới Luật Phật Giáo Và Đạo Đức Xã Hội - Tn. Nguyên Liên Dịch
24/06/2010
(Xem: 34296)
Thích Nữ Nguyên Liên
Giới Luật Theo Tinh Thần Phật Giáo
10/11/2017
(Xem: 6357)
Thích Nữ Hằng Như
Giới Luật Tu Sĩ: Vài Ghi Nhận Về Đại Hội Kết Tập Đầu Tiên
14/07/2011
(Xem: 17112)
Bình Anson
Giới Sa Di Và Giới Sa Di Ni
24/06/2010
(Xem: 59019)
Thích Trí Quang
Giới Sadi Và Giới Sadi Ni
24/06/2010
(Xem: 34859)
Thích Nhất Hạnh
Giới Thiệu Về Tạng Luật
02/04/2011
(Xem: 23080)
Indacanda Trương Đình Dũng
Giới Tiếp Hiện
24/06/2010
(Xem: 33211)
Thích Nhất Hạnh
Giới Tỳ Kheo
24/06/2010
(Xem: 36998)
Thích Đức Thắng
,
Thích Đổng Minh
1
2
3
Trang sau
Trang cuối
Lời Tiền Nhân
Lời Đức Phật
(Xem: 101955)
Lời Đức Phật..
(Xem: 35708)
Đức Đạt Lai Lạt Ma
(Xem: 68986)
Thư Pháp
(Xem: 39951)
Ngày Lễ Phật Giáo
(Xem: 126959)
TIN TỨC
Cánh thư cuối Hạ
Nguyên Cẩn
“… sự dối trá đã phổ biến tới mức nhiều người không còn nhận ra là mình đang nói dối, thậm chí một cách vô thức, người ta còn vô tình cổ xúy cho sự giả dối. Nói năng giả dối thì được khen là khéo léo”…
Đọc thêm
Đại Lễ Vu Lan Tại Thiền Viện Đạo Viên, Canada Ngày 2-9-2018
Xin giới thiệu video ngày lễ Vu Lan (ngày 2.9.2018) tại thiền viện Đạo Viên, đây là thiền viện duy nhất tại Canada thuộc hệ phái Thiền Trúc Lâm của HT. Thích Thanh Từ, hoạt động đã trên 10 năm.
Đọc thêm
Nhà xuất bản Ananda Viet Foundation thông báo về việc xuất bản sách
Ban Biên Tập TVHS
Đọc thêm
HỘI NHẬP / GHI DANH
Tên thành viên
Mật mã
Quên mật mã ?
|
Ghi danh
Hội nhập với
Hội nhập qua Google
Hội nhập qua Facebook
Hội nhập qua Twitter
Hội nhập qua Windows Live
Hội nhập qua Paypal
Hội nhập qua Linkedin
Hội nhập qua Amazon
Hội nhập qua Yahoo
Copyright © 2018
thuvienhoasen.org
All rights reserved

Set-Cookie: fn.gzip=1;expires=Wed, 20 Sep 2028 20:34:00 GMT;path=/