markdown:
# Mumbai
[18°58′B 72°49′Đ / 18,96°B 72,82°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Mumbai¶ms=18.96_N_72.82_E_region:IN_type:city)
|
|Mumbai
|
|
-
|
|
- •
•
[Tọa độ](/wiki/T%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99) [18°58′B 72°49′Đ / 18,96°B 72,82°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Mumbai¶ms=18.96_N_72.82_E_region:IN_type:city) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)
-
[Độ cao](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_cao)
- 8 m
[Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [IST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)( [UTC+5:30](/wiki/UTC%2B5:30)) **(** [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) [2001](/wiki/2001))
-
[Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)
-
[Vùng đô thị](/w/index.php?title=Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1)( [2006](/wiki/2006)) [thứ nhất](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4ng_d%C3%A2n_t%E1%BA%A1i_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1))
- 27220/km²
- 19700000 (
[thứ nhất](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_khu_v%E1%BB%B1c_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_%C4%91%C3%B4ng_d%C3%A2n_t%E1%BA%A1i_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99a&action=edit&redlink=1)) [Cao ủy Thành phố](/w/index.php?title=Cao_%E1%BB%A7y_Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Mumbai&action=edit&redlink=1) [Jairaj Phatak](/w/index.php?title=Jairaj_Phatak&action=edit&redlink=1) [Thị trưởng](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_Mumbai&action=edit&redlink=1) [Shubha Raul](/w/index.php?title=Shubha_Raul&action=edit&redlink=1) **Mã**
-
[Bưu chính](/w/index.php?title=M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_t%E1%BA%A1i_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)
- Điện thoại
-
[Xe cộ](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)
- 400 xxx
- +022
- MH-01—03
**:** [Website](/wiki/Website) [www.mcgm.gov.in](http://www.mcgm.gov.in) **Mumbai** ( [tiếng Marathi](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Marathi): मुंबई *Muṃbaī*, [IPA](/wiki/B%E1%BA%A3ng_m%E1%BA%ABu_t%E1%BB%B1_phi%C3%AAn_%C3%A2m_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF): ), trước đây được gọi là **Bombay**, là thủ phủ của [bang](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Maharashtra](/wiki/Maharashtra), là [thành phố](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) đông dân nhất [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), và theo một số cách tính toán là [thành phố đông dân nhất thế giới](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_theo_d%C3%A2n_s%E1%BB%91&action=edit&redlink=1) với một dân số ước tính khoảng 13 triệu người (thời điểm năm 2006). Mumbai tọa lạc trên [1] [đảo Salsette](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Salsette&action=edit&redlink=1), ngoài [bờ tây](/w/index.php?title=Konkan&action=edit&redlink=1)của Maharashtra. Cùng với các ngoại ô xung quanh, nó tạo thành một [vùng đô thị](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Mumbai&action=edit&redlink=1) [đông dân thứ 6](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_v%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_theo_d%C3%A2n_s%C3%B4&action=edit&redlink=1)thế giới với dân số khoảng 20 triệu người. Vị trí này của Mumbai ước tính có thể nhảy lên thứ 4 thế giới năm 2015 do tỷ lệ tăng dân số hàng năm là 2,2%. Thành phố này có một bến cảng sâu tự nhiên và cảng này đã phục vụ hơn một nửa lượng khách đường thủy và một số lượng đáng kể hàng hóa thông qua. [[2]](#cite_note-2) [[3]](#cite_note-3)
Mumbai là thủ đô thương mại và giải trí của Ấn Độ, là nơi có nhiều tổ chức tài chính quan trọng, như
[Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ](/w/index.php?title=Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_D%E1%BB%B1_tr%E1%BB%AF_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) (RBI), [Sở giao dịch Chứng khoán Bombay](/w/index.php?title=S%E1%BB%9F_giao_d%E1%BB%8Bch_Ch%E1%BB%A9ng_kho%C3%A1n_Bombay&action=edit&redlink=1) (BSE), [Sở Giao dịch Chứng khoán Quốc gia Ấn Độ](/w/index.php?title=S%E1%BB%9F_Giao_d%E1%BB%8Bch_Ch%E1%BB%A9ng_kho%C3%A1n_Qu%E1%BB%91c_gia_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) (NSE) và là nơi đóng [trụ sở](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_c%C3%B4ng_ty_%C4%91%C3%B3ng_tr%E1%BB%A5_s%E1%BB%9F_t%E1%BA%A1i_Mumbai&action=edit&redlink=1) của nhiều [công ty Ấn Độ](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_c%C3%B4ng_ty_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1). Mumbai đã thu hút người nhập cư từ khắp nơi trên đất nước Ấn Độ do thành phố này có nhiều cơ hội kinh doanh và [mức sống](/w/index.php?title=M%E1%BB%A9c_s%E1%BB%91ng_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), khá cao khiến cho thành phố là một "nồi lẩu thập cẩm" của nhiều cộng đồng dân cư và [các nền văn hóa](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%C3%B3a_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1). Thành phố là nơi trụ sở [ngành điện ảnh và truyền hình](/wiki/Bollywood) [tiếng Hindi](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hindi), được biết đến với tên gọi [Bollywood](/wiki/Bollywood). Mumbai cũng là một trong những thành phố hiếm hoi có một [vườn quốc gia](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia), [Vườn quốc gia Sanjay Gandhi](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_Sanjay_Gandhi), nằm trong địa phận của thành phố.
## Mục lục
## Tên gọi[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=1)]
Tên gọi Mumbai là một
[eponym](/w/index.php?title=Eponym&action=edit&redlink=1), [về mặt từ nguyên](/wiki/T%E1%BB%AB_nguy%C3%AAn) lấy từ từ *Mumba* hoặc *Maha-Amba*— tên của vị nữ thần [Hindu](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) [Mumbadevi](/w/index.php?title=Mumbadevi&action=edit&redlink=1), và *Aai* — mẹ của [Marathi](/w/index.php?title=Marathi&action=edit&redlink=1). Tên trước đây [4] *Bombay*có nguồn gốc từ [thế kỷ 16](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_16)khi người [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha)đến khu vực này và gọi khu vực này với nhiều tên gọi khác nhau mà cuối cùng được chốt lại với cách viết *Bombaim*, hiện vẫn đang được sử dụng phổ biến trong [tiếng Bồ Đào Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha). Sau khi [Anh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Anh)giành được quyền kiểm soát vào [thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17), tên gọi này được [Anh hóa](/w/index.php?title=Anh_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1)thành *Bombay*, dù thành phố này được biết đến với tên gọi *Mumbai*hay *Mambai*cho đến tên Marathi đối những người nói tiếng Gujarati, và tên gọi *Bambai*trong tiếng Hindi, Urdu, và Ba Tư. Tên gọi vẫn được chính thức đổi thành [[5]](#cite_note-5) *Mumbai*năm 1995, nhưng tên cũ vẫn đang được người dân thành phố và nhiều thể chế nổi tiếng sử dụng rộng rãi.
Một sự giải thích rộng rãi nguồn gốc tên gọi bằng tiếng Anh truyền thống
*Bombay* cho rằng từ này xuất phát từ tên bằng tiếng Bồ Đào Nha có nghĩa là *vịnh tốt*. Điều này dựa trên thực tế là [6] *bom*trong tiếng Bồ Đào Nha là *tốt*còn từ tiếng Anh *vịnh*tương tự như từ tiếng Bồ Đào Nha *baía*( *bahia*trong cách viết cũ). Tuy nhiên, tiếng Bồ Đào Nha thì *vịnh tốt*phải viết là *bahia boa*chứ không phải viết sai ngữ pháp thành *bom bahia*.
Các nguồn khác có một nguồn gốc xuất xứ của
[toponym](/w/index.php?title=Toponym&action=edit&redlink=1) tiếng Bồ Đào Nha *Bombaim*. *Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa* ("Từ điển Tên riêng và Từ nguyên học") của José Pedro Machado cho rằng có lẽ tên gọi tiếng Bồ Đào Nha đầu tiên về vùng đất này từ năm [1516](/wiki/1516), là *Benamajambu* hay *Tena-Maiambu*, chỉ ra rằng "maiambu"' dường như chỉ Mumba-Devi, vị nữ thần Hindu sau khi nơi này được đặt tên bằng tiếng Marathi (Mumbai). Trong cùng thế kỷ, cách viết này đã biến thành [7] *Mombayn*(1525) và sau đó là [[8]](#cite_note-8) *Mombaim*(1563). Cách viết cuối cùng [[9]](#cite_note-9) *Bombaim*xuất hiện cuối thế kỷ 16, như đã được ghi chép bởi Gaspar Correia trong tác phẩm của mình *Lendas da Índia*("Các huyền thoại Ấn Độ"). J.P. Machado dường như bác bỏ giả thuyết "Bom Bahia", xác nhận rằng các ghi chép của Bồ Đào Nha đề cập sự hiện diện của một vịnh ở nơi này đã dẫn đến việc người Anh cho rằng danh từ ( [[10]](#cite_note-10) *bahia*, "bay") là một phần không thể tách rời của tên đất theo tiếng Bồ Đào Nha, do đó tên gọi Bombay trong tiếng Anh phỏng theo tiếng Bồ Đào Nha. [[11]](#cite_note-11)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=2)]
Mumbai hiện này ban đầu là một
[quần đảo](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o) bao gồm [bảy hòn đảo](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3y_%C4%91%E1%BA%A3o_c%E1%BB%A7a_Bombay&action=edit&redlink=1). Các hiện vật được tìm thấy gần [Kandivali](/w/index.php?title=Kandivali&action=edit&redlink=1), ở phía Bắc Mumbai cho thấy các đảo này đã có người ở từ [Thời kỳ Đồ Đá](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_%C4%90%E1%BB%93_%C4%90%C3%A1&action=edit&redlink=1). Các chứng cứ bằng tài liệu ghi chép được về sự sinh sống của loài người ở đây có niên đại đến năm 250 trước Công nguyên, khi nó được biết đến với tên [12] *Heptanesia*( [Ptolemy](/wiki/Claudius_Ptolemaeus)) ( [tiếng Hy Lạp cổ](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p_c%E1%BB%95): *Một cụm 7 hòn đảo*). Vào thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, các đảo này đã tạo thành một phần của Đế quốc [Maurya](/wiki/Maurya), do một hoàng đế theo [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o)trị vì, [Aşoka](/wiki/A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng). Trong những thế kỷ đầu sau Công nguyên, việc kiểm soát Mumbai đã bị tranh chấp giữa [các phó vương phía Tây](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ph%C3%B3_v%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%ADa_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1)(Western Satraps) [Indo-Scythianvà](/w/index.php?title=Indo-Scythian&action=edit&redlink=1) [Satavahanas](/w/index.php?title=Satavahanas&action=edit&redlink=1). Những người cai trị Hindu của [triều đại Silhara](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_%C4%91%E1%BA%A1i_Silhara&action=edit&redlink=1)sau đó đã cai trị các đảo này cho đến năm 1343, khi vương quốc [Gujarat](/wiki/Gujarat)đã thôn tín họ. Một trong những dinh tự cổ nhất của quần đảo này là [Các động Elephanta](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Elephanta&action=edit&redlink=1)và [quần thể đền Walkeshwar](/w/index.php?title=B%E1%BB%83_l%E1%BB%9Bn_ch%E1%BB%A9a_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_Banganga&action=edit&redlink=1)có niên đại trong thời kỳ này.
Năm 1534, người Bồ Đào Nha đã chiếm các đảo từ
[Bahadur Shah của Gujarat](/w/index.php?title=Bahadur_Shah_c%E1%BB%A7a_Gujarat&action=edit&redlink=1). Họ đã nhượng cho [Charles II của Anh](/wiki/Charles_II_c%E1%BB%A7a_Anh) năm 1661, làm [của hồi môn](/w/index.php?title=C%E1%BB%A7a_h%E1%BB%93i_m%C3%B4n&action=edit&redlink=1) cho [Catherine de Braganza](/w/index.php?title=Catherine_de_Braganza&action=edit&redlink=1). Những hòn đảo này sau đó lại được cho [Cồng ty Đông Ấn thuộc Anh](/w/index.php?title=C%E1%BB%93ng_ty_%C4%90%C3%B4ng_%E1%BA%A4n_thu%E1%BB%99c_Anh&action=edit&redlink=1) thuê năm 1668 với giá thuê 10 [£](/wiki/B%E1%BA%A3ng_Anh)10 [mỗi năm](/w/index.php?title=M%E1%BB%97i_n%C4%83m&action=edit&redlink=1). Công ty này thấy bến cảng nước sâu này bên bờ biển phía Đông của các hòn đảo là nơi lý tưởng để xây cảng đầu tiên của họ ở tiểu lục địa Ấn Độ. Dân số đã tăng lên nhanh chóng từ 10.000 năm 1661, lên 60.000 năm 1675; Năm 1687, Công ty Đông Ấn Anh đã chuyển trụ sở của mình từ [Surat](/wiki/Surat) đến Bombay. Thành phố này cuối cùng đã trở thành thủ phủ hành chính của [Quận Bombay](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Bombay&action=edit&redlink=1).
Từ năm 1817 trở về sau, thành phố đã được tạo lại hình dáng với các dự án
[xây dựng dân dụng](/wiki/K%C4%A9_thu%E1%BA%ADt_x%C3%A2y_d%E1%BB%B1ng_d%C3%A2n_d%E1%BB%A5ng) với mục đích sáp nhập tất cả các hòn đảo ở quần đảo vào một khối đơn nhất. Dự án với tên gọi [Hornby Vellard](/w/index.php?title=Hornby_Vellard&action=edit&redlink=1), đã được hoàn thành năm 1845, và dẫn đến tổng diện tích của khu vực phình ra đến 438 [km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng). Năm 1853, tuyến [đường sắt](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_ray) hành khách đầu tiên đã được thiết lập, nối Bombay với thị xã [Thane](/wiki/Thane). Trong thời kỳ [Nội chiến Hoa Kỳ](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Hoa_K%E1%BB%B3) (1861–1865), thành phố này đã trở thành thị trường mua bán [bông](/wiki/B%C3%B4ng) chính của thế giới, dẫn đến một sự bùng nổ kinh tế và kết quả là tăng tầm vóc của thành phố. Việc khai trương [Kênh đào Suez](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Suez) năm 1869 đã chuyển Bombay thành một trong những hải cảng lớn nhất thế giới bên bờ [Biển Ả Rập](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp). [[13]](#cite_note-13)
Trong 30 năm sau, thành phố đã phát triển thành một trung tâm đô thị lớn, được thúc đẩy bởi một sự cải thiện hạ tầng cơ sở và việc xây dựng nhiều định chế của thành phố. Dân số của thành phố đã lên đến 1 triệu người năm 1906, khiến nó trở thành thành phố lớn thứ hai Ấn Độ, sau
[Calcutta](/wiki/Kolkata). Là thủ phủ của [Quận Bombay](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Bombay&action=edit&redlink=1), thành phố này là cơ sở chính của [Phong trào Độc lập Ấn Độ](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_%C4%90%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), với [Phong trào Trả lại Ấn Độ](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_Tr%E1%BA%A3_l%E1%BA%A1i_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) do [Mahatma Gandhi](/wiki/Mahatma_Gandhi) kêu gọi năm 1942 là sự kiện rubric nhất. Sau khi Ấn Độ giành được độc lập năm 1947, thành phố đã trở thành thủ phủ của [Bang Bombay](/w/index.php?title=Bang_Bombay&action=edit&redlink=1). Năm 1950 thành phố mở rộng ranh giới ra như ranh giới hiện nay bằng cách sáp nhập các khu vực của các hòn đảo Salsette nằm ở phía Bắc.
Sau năm 1955, khi
[Bang Bombay](/w/index.php?title=Bang_Bombay&action=edit&redlink=1) được tổ chức lại theo ranh giới ngôn ngữ của các bang [Maharashtra](/wiki/Maharashtra) và [Gujarat](/wiki/Gujarat), đã có một yêu cầu rằng thành phố phải được thiết lập thành một bang-thành phố tự trị. Tuy nhiên, [phong trào Samyukta Maharashtra](/w/index.php?title=Samyukta_Maharashtra_Samiti&action=edit&redlink=1) đã phản đối yêu cầu này và khăng khăng đòi Bombay/Mumbai được công bố là thủ phủ của Maharashtra. Theo những cuộc tuần hành phản đối mà đã có 105 người bị cảnh sát bắn chết, bang Maharashtra đã được thành lập với Bombay là thủ phủ vào [ngày 1 tháng 5](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_1_th%C3%A1ng_5&action=edit&redlink=1) năm [1960](/wiki/1960).
Cuối thập niên 1970, Bombay trải qua một thời kỳ bùng nổ về xây dựng và một luồng dân di cư đáng kể và Bombay đã vượt qua
[Kolkata](/wiki/Kolkata) để trở thành thành phố đông dân nhất Ân Độ. Điều này đã dẫn đến việc tạo ra [Shiv Sena](/w/index.php?title=Shiv_Sena&action=edit&redlink=1), một đơn vị chính trị bảo vệ quyền của những 'con trai của đất' năm 1966. Các công trình cổ của thành phố đã bị phá tan tành trong năm 1992/93, sau một cuộc bạo loạn phe phái gây ra tổn thất lơn về sinh mạng và tài sản. Một vài tháng sau, ngày 12 tháng 3 năm 1993, [các vụ đánh bom đồng loạt](/w/index.php?title=C%C3%A1c_v%E1%BB%A5_%C4%91%C3%A1nh_bom_n%C4%83m_1993_%E1%BB%9F_Bombay&action=edit&redlink=1) vào các công trình nổi bật của thành phố bởi [thế giới ngầm Mumbai](/w/index.php?title=Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_ng%E1%BA%A7m_Mumbai&action=edit&redlink=1) đã giết chết khoảng 300 người. Năm 1995, thành phố đã được chính quyền Maharashtra của đảng Shiv Sena đổi tên thành *Mumbai*, với mục đích duy trì chính sách đổi tên các thể chế thời thuộc địa theo các tên gọi lịch sử địa phương. Đã có các vụ đánh bom nhằm vào các xe bus vận chuyển công cộng trong vài năm qua. Năm [2006](/wiki/2006), Mumbai cũng là một địa điểm của một [vụ khủng bố lớn](/w/index.php?title=C%C3%A1c_v%E1%BB%A5_%C4%91%C3%A1nh_bom_t%C3%A0u_h%E1%BB%8Fa_Mumbai_ng%C3%A0y_11_th%C3%A1ng_7_n%C4%83m_2006&action=edit&redlink=1) trong đó hơn 200 người bị giết chết khi nhiều quả [bom](/wiki/Bom) đã phát nổ hầu như đồng thời ở [Tuyến tàu hỏa Ngoại ô Mumbai](/w/index.php?title=Tuy%E1%BA%BFn_t%C3%A0u_h%E1%BB%8Fa_Ngo%E1%BA%A1i_%C3%B4_Mumbai&action=edit&redlink=1). [[14]](#cite_note-14)
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=3)]
Mumbai tọa lạc tại
[đảo Salsette](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Salsette&action=edit&redlink=1) nằm ở cửa [sông Ulhas](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Ulhas&action=edit&redlink=1) ngời bờ biển phía Tây của Ấn Độ, ở vùng duyên hải gọi là [Konkan](/w/index.php?title=Konkan&action=edit&redlink=1). Phần lớn đất Mumbai ngang [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n), và độ cao trung bình dao động từ 10–15 m. Phần phía Bắc của Mumbai thì đồi núi, điểm cao nhất của thành phố là 450 m (1.450 [feet](/wiki/Foot)). Mumbai có diện tổng diện tích 468 [15] [km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)(169 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng_Anh)).
Có 5 hồ cung cấp nước cho Mumbai, đó là các hồ Vihar, Vaitarna, Powai, Tulsi và Tansa. Ban hồ nằm bên trong ranh giới của thành phố là
[hồ Tulsi](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Tulsi&action=edit&redlink=1), [hồ Vihar](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Vihar&action=edit&redlink=1) và [hồ Powai](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Powai&action=edit&redlink=1). Hai hồ đầu tiên nằm bên trong [Vườn quốc gia Borivali](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_Sanjay_Gandhi), và cung cấp một phần nước uống cho thành phố. Mumbai cũng có ba con sông nhỏ chảy trong thành phố và bắt nguồn từ khu Vườn quốc gia. Bờ biển của Mumbai bị ăn lõm bởi nhiều [lạch](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1) và [vịnh](/wiki/V%E1%BB%8Bnh). Bờ biển của các đảo Salsette được bao phủ bởi nhiều [đầm lầy](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7m_l%E1%BA%A7y) [đước](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Bc), phong phú về [đa dạng sinh học](/wiki/%C4%90a_d%E1%BA%A1ng_sinh_h%E1%BB%8Dc). Bờ biển phía Tây có hai bãi biển gọi là bãi Juhu và bãi Chowpatty.
Đất bao phủ khu vực thành phố phần lớn là cát do vị trí của thành phố gần biển. Ở các vùng ngoại ô, đất bao phủ chủ yếu là đất phù sa và nhiều mùn. Các lớp đá nằm dưới thành phố bao gồm các tầng basalt đen
[Deccan](/wiki/Deccan) và sự khác nhau về độ axit và ba-dơ có niên đại từ cuối kỷ nguyên [Cretaceous](/wiki/K%E1%BB%B7_Creta) và đầu kỷ nguyên [Eocene](/wiki/Th%E1%BA%BF_Eocen) [eras](/w/index.php?title=Geologic_timeline&action=edit&redlink=1). Mumbai nằm trên một khu vực hoạt động địa chấn do sự hiện diện của ba đường phay đứt ở khu vực phụ cận. Khu vực này được xếp vào khu vực Vùng III, có nghĩa có thể xảy ra một trận động đất có cường độ 6,5 [16] [Richter](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_Richter).
Mumbai được phân loại là một đô thi của Ấn Độ, dưới quyền quản lý của
[Hội đồng thành phố BrihanMumbai](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_%C4%90%E1%BA%A1i_Mumbai&action=edit&redlink=1). Nó bao gồm hai vùng riêng biệt: nội thành và ngoại thành, tạo nên hai quận của bang Maharashtra. Khu vực thành phố thường được gọi là **Thành phố đảo**. [[17]](#cite_note-17)
## Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=4)]
Khí hậu của thành phố, nằm ở trong
[vùng nhiệt đới](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi), và gần [Biển Ả Rập](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp), có thể đại khái chia ra hai mùa: mùa [ẩm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_%E1%BA%A9m) và mùa khô. Mùa ẩm rơi vào giữa tháng 3 và tháng 10 với độ ẩm cao và nhiệt độ hơn 30 [°C](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_Celsius) (86 [°F](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_Fahrenheit)). Mưa [gió mùa](/wiki/Gi%C3%B3_m%C3%B9a) rơi vào giữa tháng 6 và tháng 9 và cung cấp phần lớn lượng mưa hàng năm của thành phố là 2.200 [mm](/w/index.php?title=Millimetre&action=edit&redlink=1) (85 [inches](/wiki/Inch)). Lượng mưa trung bình hàng năm ghi nhận được là 3.452 mm (135.89 inches) năm 1954. [[18]](#cite_note-18) [lượng mưa cao nhất](/w/index.php?title=L%C5%A9_l%E1%BB%A5t_n%C4%83m_2005_%E1%BB%9F_Mumbai&action=edit&redlink=1) ghi nhận được trong một ngày là 944 mm (37.16 inches) on [2005-07-26](/w/index.php?title=2005-07-26&action=edit&redlink=1). [[19]](#cite_note-19)
Mùa khô rơi vào giữa tháng 11 và tháng giêng có đặc trưng có độ ẩm và thời tiết mát mẻ ấm áp ôn hòa. Gió bắc lạnh tạo ra các đợt lạnh nhẹ vào tháng giêng và tháng 2. Nhiệt độ hàng năm chênh lệch trong khoảng cao nhất 38 °C (100 °F) và thấp nhất 11 °C (52 °F). Nhiệt độ cao nhất kỷ lục là 43,3 °C (110 °F) và thấp kỷ lục là 7,4 °C (45 °F) on
[1962-01-22](/w/index.php?title=1962-01-22&action=edit&redlink=1). Nhiệt độ trung bình hàng tháng của Mumbai vào giữa mùa Hè (tháng 5) là 33 °C (91 °F) & giữ tháng mùa Đông (tháng giêng) rơi xuống 19 °C (67 °F). Do kiểu thời tiết và độ ẩm và kiểu thời tiết chung như thế này, con người không phải gánh gchịu bất kỳ sự cực đoan nào của thời tiết trừ gió mùa trong một vài trường hợp – ví dụ lũ lụt. [20]
|Dữ liệu khí hậu của Mumbai (
|
(0.024)
(0.051)
(0.008)
(0.028)
(0.492)
(20.594)
(31.484)
(20.854)
(12.295)
(2.197)
(0.661)
(0.209)
(88,898)
[độ ẩm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_%E1%BA%A9m_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%91i) *Nguồn #1: India Meteorological Department (trung bình vào 1961–1990, record high and low up to 2010)* [[21]](#cite_note-IMD-21) [[22]](#cite_note-IMD2-22) *Nguồn #2: NOAA (nắng, độ ẩm 1971–1990)* [[23]](#cite_note-NOAA-23)
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=5)]
Mumbai đóng góp 10% số lượng việc làm tại nhà máy, 40%
[thuế thu nhập](/wiki/Thu%E1%BA%BF_thu_nh%E1%BA%ADp), 60% [thuế hải quan](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%BF_h%E1%BA%A3i_quan&action=edit&redlink=1), 20% [thuế môn bài](/wiki/Thu%E1%BA%BF_m%C3%B4n_b%C3%A0i), 40% kim ngạch [ngoại thương](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) và 9 tỷ USD [thuế kinh doanh](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%BF_kinh_doanh&action=edit&redlink=1) của Ấn Độ. Nhiều định chế tài chính Ấn Độ có trụ sở tại [24] [trung tâm Mumbai](/w/index.php?title=Nam_Mumbai&action=edit&redlink=1), bao gồm [Sở giao dịch Chứng khoán Mumbai](/w/index.php?title=S%E1%BB%9F_giao_d%E1%BB%8Bch_Ch%E1%BB%A9ng_kho%C3%A1n_Mumbai&action=edit&redlink=1), [Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ](/w/index.php?title=Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_D%E1%BB%B1_tr%E1%BB%AF_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), [Sở giao dịch Chứng khoán quốc gia Ấn Độ](/w/index.php?title=S%E1%BB%9F_giao_d%E1%BB%8Bch_Ch%E1%BB%A9ng_kho%C3%A1n_qu%E1%BB%91c_gia_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), [Xưởng đúc tiền quốc gia](/w/index.php?title=India_Government_Mint,_Mumbai&action=edit&redlink=1), và nhiều tập đoàn kinh tế lớn (bao gồm [Tata Group](/w/index.php?title=Tata_Group&action=edit&redlink=1), [Godrej](/w/index.php?title=Godrej&action=edit&redlink=1)và [Reliance](/w/index.php?title=Reliance&action=edit&redlink=1)). Nhiều [ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng)nước ngoài và các thể chế tài chính cũng có chi nhánh tại khu vực này.
Cho đến thập niên 1980, sự thịnh vượng của Mumbai phần lớn là nhờ các nhà máy dệt và cảng biển. Nhưng từ đó trở đi, nền kinh tế của Mumbai đã được đa dạng hóa với các ngành: kỹ thuật công trình, gọt giũa
[kim cương](/wiki/Kim_c%C6%B0%C6%A1ng), chăm sóc y tế, và [công nghệ thông tin](/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_th%C3%B4ng_tin). Là một thủ phủ bang, các công sở ở đây cũng là nơi thu hút đang kể [lực lượng lao động](/wiki/L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_lao_%C4%91%E1%BB%99ng) của Mumbai. Mumbai cũng có một lực lượng đông đảo những người [lao động](/wiki/Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_(kinh_t%E1%BA%BF_h%E1%BB%8Dc)) không có tay nghề cao và trung bình làm việc trong các lĩnh vực lao động chân tay như: bán hàng rong, lái taxi, cơ khí và các nghề [cổ cồn xanh](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_c%E1%BB%93n_xanh&action=edit&redlink=1) khác. Cảng và ngành vận tải tàu biển cũng sử dụng nhiều lao động.
Công nghiệp giải trí cũng là một ngành thu hút nhiều lao động và đóng góp đáng kể cho kinh tế Mumbai. Phần lớn các đài truyền hình và các hệ thống vệ tinh lớn, các nhà xuất bản lớn đều đóng trụ sở ở Mumbai. Trung tâm ngành phim ảnh tiếng Hindi, hay thường gọi là
[Bollywood](/wiki/Bollywood), nằm ở Mumbai với các [xưởng phim](/wiki/X%C6%B0%E1%BB%9Fng_phim) và các hãng sản xuất phim ảnh.
Cùng với cả Ấn Độ, Mumbai -thủ đô thương mại của Ấn Độ- đã có sự bùng nổ kinh tế kể từ khi tự do hoá năm 1991. Ngành
[tài chính](/wiki/T%C3%A0i_ch%C3%ADnh) phát triển nhảy vọt từ thập niên 1990 cùng với các ngành [công nghệ thông tin](/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_th%C3%B4ng_tin), [dịch vụ](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5). Tầng lớp trung lưu ở Mumbai là tầng lớp được lợi nhất của đợt bùng nổ kinh tế này và đồng thời cũng là lực lượng tạo ra sự bùng nổ [tiêu dùng](/wiki/Ti%C3%AAu_d%C3%B9ng) của Mumbai.
## Quản lý hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=6)]
|
|Các quan chức thành phố
|
||
|[10 tháng 3](/wiki/10_th%C3%A1ng_3)năm [2007](/wiki/2007) [Cao ủy thành phố](/w/index.php?title=Cao_%E1%BB%A7y_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Mumbai&action=edit&redlink=1) [Jairaj Phatak](/w/index.php?title=Jairaj_Phatak&action=edit&redlink=1) [4 tháng 5](/wiki/4_th%C3%A1ng_5)năm [2007](/wiki/2007) [Cao ủy Cảnh sát](/w/index.php?title=Cao_%E1%BB%A7y_C%E1%BA%A3nh_s%C3%A1t_Mumbai&action=edit&redlink=1) [7 tháng 3](/wiki/7_th%C3%A1ng_3)năm [2007](/wiki/2007) [Cảnh sát trưởng](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3nh_s%C3%A1t_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_Mumbai&action=edit&redlink=1) [Vijaypat Singhania](/w/index.php?title=Vijaypat_Singhania&action=edit&redlink=1) [19 tháng 12](/wiki/19_th%C3%A1ng_12)năm [2005](/wiki/2005) [Người thu thập](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_ph%E1%BB%A5_tr%C3%A1ch_thu_thu%E1%BA%BF_qu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) [Mahesh Pathak](/w/index.php?title=Mahesh_Pathak&action=edit&redlink=1)
Thành phố này do
[Hội đồng thành phố Brihanmumbai](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Brihanmumbai&action=edit&redlink=1) (BMC) quản lý (trước đây là Hội đồng thành phố Bombay), với quyền chấp hành được giao cho [Cao ủy thành phố](/w/index.php?title=Cao_%E1%BB%A7y_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Mumbai&action=edit&redlink=1), là một [quan chức ngành hành chính Ấn Độ](/w/index.php?title=Ng%C3%A0nh_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) được [chính quyền bang](/wiki/Maharashtra#Chính_quyền) bổ nhiệm. Hội đồng này bao gồm 227 ủy viên hội đồng được bầu cử trực tiếp đại diện cho 24 [quận](/w/index.php?title=C%C3%A1c_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B_ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_c%E1%BB%A7a_Mumbai&action=edit&redlink=1), 5 ủy viên hội đồng được chỉ định và một người giữ chức [25] [thị trưởng](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_Mumbai&action=edit&redlink=1). BMC chịu trách nhiệm quản lý các nhu cầu về hạ tầng và công dân đô thị. Một người Phó cao ủy giám sát mỗi quận cho mục đích hành chính. Hầu như tất cả [các đảng chính trị bang](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%C3%A1c_%C4%91%E1%BA%A3ng_ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99-Maharashtra&action=edit&redlink=1)đều đưa ứng cử viên tham gia bầu cử chọn các ủy viên hội đồng.
Vùng đô thị tạo thành hai
[quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) của Maharashtra, mà mỗi quận dưới sự quản lý của một [Người phục trách thu thuế Quận](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_ph%E1%BB%A5c_tr%C3%A1ch_thu_thu%E1%BA%BF_Qu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) (District Collector). Các người phụ trách thu thuế quận này đảm trách việc hồ sơ tài sản và thu ngân khố cho [Chính phủ Liên bang](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), và giám sát [các cuộc bầu cử quốc gia](/w/index.php?title=B%E1%BA%A7u_c%E1%BB%AD_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) tổ chức ở trong thành phố. [Cảnh sát Mumbai](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3nh_s%C3%A1t_Mumbai&action=edit&redlink=1) do một [Cao ủy Cảnh sát](/w/index.php?title=Cao_%E1%BB%A7y_C%E1%BA%A3nh_s%C3%A1t_Mumbai&action=edit&redlink=1) lãnh đạo, cao ủy cảnh sát này là một quan chức của [IPS](/w/index.php?title=C%E1%BB%A5c_C%E1%BA%A3nh_s%C3%A1t_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1). Sở Cảnh sát Mumbai thuộc Bộ Nội vụ Bang. Thành phố được chia ra 7 vùng cảnh sát và 17 vùng cảnh sát giao thông, mỗi vùng do một Phó Cao ủy lãnh đạo. Cảnh sát giao thông là một cơ quan bán tự trị thuộc Sở Cảnh sát Mumbai.
Mumbai là nơi có
[Tòa án Tối cao Mumbai](/w/index.php?title=T%C3%B2a_%C3%A1n_T%E1%BB%91i_cao_Mumbai&action=edit&redlink=1), là cơ quan thi hành quyền hạn tư pháp trên toàn bang [Maharashtra](/wiki/Maharashtra) và [Goa](/wiki/Goa), và [Các lãnh thổ Liên hiệp](/w/index.php?title=L%C3%A3nh_th%E1%BB%95_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1) [Daman và Diu](/wiki/Daman_v%C3%A0_Diu) và [Dadra và Nagar Haveli](/wiki/Dadra_v%C3%A0_Nagar_Haveli). Mumbai cũng có hai tòa cấp dưới là [Tòa án Tiểu điều khoản](/w/index.php?title=T%C3%B2a_%C3%A1n_Ti%E1%BB%83u_%C4%91i%E1%BB%81u_kho%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) (Small Causes Court) xử các vụ việc dân sự, và [Tòa án Khai đình](/w/index.php?title=T%C3%B2a_%C3%A1n_Khai_%C4%91%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) (Sessions Court) for criminal cases.
Thành phố bầu 6 nghị sĩ vào
[Lok Sabha](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) và 34 nghị sĩ vào [Quốc hội Bang](/w/index.php?title=Maharashtra_Vidhan_Sabha&action=edit&redlink=1) Maharashtra
## Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=7)]
Phần lớn dân Mumbai sử dụng
[giao thông công cộng](/wiki/Giao_th%C3%B4ng_c%C3%B4ng_c%E1%BB%99ng) từ nhà đi làm và ngược lại do thiếu các bãi đậu xe, tắc nghẽn giao thông và nhìn chung là tình trạng đường sá tồi tệ trong thời gian gió mùa. Thành phố là nơi có trụ sở của hai [bộ phận đường sắt](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) – Đường sắt Trung tâm (CR) đóng trụ sở tại [Ga cuối Chatrapati Shivaji](/w/index.php?title=Ga_cu%E1%BB%91i_Chatrapati_Shivaji&action=edit&redlink=1) (trước đây gọi là Ga cuối Victoria), và Đường sắt phía Tây (WR) đóng trụ sở ở gần [Churchgate](/w/index.php?title=Churchgate&action=edit&redlink=1). Xương sống của giao thông thành phố, [Đường sắt Ngoại ô Mumbai](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_Ngo%E1%BA%A1i_%C3%B4_Mumbai&action=edit&redlink=1), bao gồm 3 mạng lưới riêng biệt chạy theo chiều dài thành phố, theo hướng Bắc-Nam. Tuyến [Đường sắt phía Tây](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_ph%C3%ADa_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1) chạy dọc theo vùng phía Tây của thành phố còn tuyến [Đường sắt Trung tâm](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%C4%83t_Trung_t%C3%A2m_(%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)&action=edit&redlink=1) bao trùm phần lớn các phần trung tâm và Đông Bắc của thành phố. Cả hai tuyến tỏa ra các vùng ngoại vi, mỗi tuyến có chiều dài một chiều khoảng 125 km. [Tuyến Bến cảng](/w/index.php?title=Tuy%E1%BA%BFn_B%E1%BA%BFn_c%E1%BA%A3ng&action=edit&redlink=1) là một nhánh của tuyến [Đường sắt Trung tâm](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_Trung_t%C3%A2m_(%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)&action=edit&redlink=1), với một độ dài 54 km dọc theo phần Tây-Nam của thành phố, gần các bến cảng và mở rộng vào [Navi Mumbai](/wiki/Navi_Mumbai) (Bombay Mới). Mumbai được [Đường sắt Ấn Độ](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) kết nối tốt với phần lớn các nơi trong Ấn Độ.
Xe bus công cộng được quản lý bơi
[BEST](/w/index.php?title=Giao_th%C3%B4ng_Cung_c%E1%BA%A5p_%C4%90i%E1%BB%87n_Bombay&action=edit&redlink=1) (một đơn cơ quan tự chủ thuộc BMC) bao quát hầu như tất cả các nơi trong vùng đô thị cũng như các địa điểm cử Navi Mumbai và [Thane](/wiki/Thane). Xe buýt được sử dụng cho việc đi lại các tuyến ngắn và trung còn tàu hỏa thì có giá vé tiết kiệm hơn cho các tuyến đường dài. Đội tàu hỏa của BEST bao gồm các xe bus một tầng, 2 tầng và xe có điều hòa nhiệt độ.
Xe taxi màu đen và màu vàng có đồng hồ, được chở đến 4 khách cùng hành lý, bao quát khắp vùng đô thị. Xe
[tuk-tuk](/w/index.php?title=Tuk-tuk&action=edit&redlink=1) ([Auto rickshaw) chỉ được phép hoạt động ở các khu vực ngoại ô, là loại xe vận tải thuê ở đây. Các xe tuk-tuk (trông giống như xe lam) 3 bánh này có 3 bánh và có thể chở đến ba khách [Sân bay quốc tế Chhatrapati Shivaji](/wiki/S%C3%A2n_bay_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_Chhatrapati_Shivaji) (trước đây gọi là, Sân bay quốc tế Sahar) của Mumbai là sân bay bận rộn nhất ở Ấn Độ, phục vụ vận tải hành khách và hàng hóa bằng đường hàng không. Nhà ga hàng không Andheri phục vụ các chuyến bay quốc tế còn Nhà ga Santacruz phục vụ các chuyến bay nội địa. [Sân bay Juhu](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Juhu&action=edit&redlink=1) đã là sân bay đầu tiên của Ấn Độ và hiện nay là nơi đăng cai một [câu lạc bộ bay](/w/index.php?title=C%C3%A2u_l%E1%BA%A1c_b%E1%BB%99_bay&action=edit&redlink=1) và một [sân bay trực thăng](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_tr%E1%BB%B1c_th%C4%83ng&action=edit&redlink=1).
Với địa hình duy nhất của mình, Mumbai có một trong những bến cảng tự nhiên tốt nhất thế giới, phục vụ 50% lượng khách của cả nước và phần nhiều hàng hóa vận tải đường thủy của Ấn Độ. Đây cũng là một căn cứ quan trọng của
[Hải quân Ấn Độ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). Phà từ [26] [Bến phà](/w/index.php?title=B%E1%BA%BFn_ph%C3%A0&action=edit&redlink=1)cho phép đi đến các đảo và các bãi biển trong khu vực với giá rẻ.
## Các dịch vụ tiện ích[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=8)]
Hội đồng Thành phố Mumbai (BMC) cung cấp
[nước uống](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_u%E1%BB%91ng) cho thành phố, phần lớn được khai thác từ các hồ Tulsi và Vihar, cũng như các hồ xa về phía Bắc. Nước được lọc tại [Bhandup](/w/index.php?title=Bhandup&action=edit&redlink=1), là nhà máy lọc nước lớn nhất [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81). BMC cũng chịu trách nhiệm bảo dưỡng đường sá và thu gom rác thải trong thành phố. Hầu như tất cả số lượng rác thải 7800 tấn mỗi ngày của Mumbai đều được chở đến các bãi thải ở [27] [Gorai](/w/index.php?title=Gorai&action=edit&redlink=1)nằm ở Tây Bắc, và [Deonar](/w/index.php?title=Deonar&action=edit&redlink=1)ở phía Đông. Việc xử lý [nước cống](/w/index.php?title=N%C6%B0%E1%BB%9Bc_c%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1)được tiến hành ở [Worli](/w/index.php?title=Worli&action=edit&redlink=1)và [Bandra](/w/index.php?title=Bandra&action=edit&redlink=1). [Điện](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n) được cung cấp bởi: BEST ở trong thành phố, và bởi [Reliance Energy](/w/index.php?title=Reliance_Energy&action=edit&redlink=1), [Tata](/wiki/Tata), và [Mahavitaran](/w/index.php?title=Mahavitaran&action=edit&redlink=1) (Công ty TNHH Phân phối Điện Bang Maharashtra) ở các vùng ngoại ô. Phần lớn điện của thành phố lấy từ [thủy điện](/wiki/Th%E1%BB%A7y_%C4%91i%E1%BB%87n) và [máy điện nguyên tử](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n). Công ty cung cấp dịch vụ [điện thoại](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i) lớn nhất là công ty quốc doanh [MTNL](/w/index.php?title=MTNL&action=edit&redlink=1), là công ty đã [độc quyền](/wiki/%C4%90%E1%BB%99c_quy%E1%BB%81n_(kinh_t%E1%BA%BF)) cung cấp dịch vụ điện thoại cố định và di động cho đến năm 2000 và hiện đang cung cấp dịch vụ điện thoại cố định, di động cũng như [WLL](/wiki/Wireless_local_loop). Vùng phủ sóng [điện thoại di động](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_di_%C4%91%E1%BB%99ng) rộng rãi và nhà cung cấp dịch vụ chính là [Hutch](/w/index.php?title=Orange_(c%C3%B4ng_ty)&action=edit&redlink=1), [Airtel](/w/index.php?title=Airtel&action=edit&redlink=1), [BPL group](/w/index.php?title=BPL_group&action=edit&redlink=1), [Reliance Infocomm](/w/index.php?title=Reliance_Infocomm&action=edit&redlink=1) và [Tata Indicom](/w/index.php?title=Tata_Indicom&action=edit&redlink=1). Cả hai công nghệ di động [GSM](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_th%C3%B4ng_tin_di_%C4%91%E1%BB%99ng_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u) và [CDMA](/wiki/%C4%90a_truy_c%E1%BA%ADp_ph%C3%A2n_chia_theo_m%C3%A3) đều có sẵn ở thành phố. Việc sử dụng [Internet băng thông rộng](/wiki/Internet_b%C4%83ng_th%C3%B4ng_r%E1%BB%99ng) đang gia tăng ở thành phố với các công ty cung cấp dịch vụ dẫn đầu là MTNL và [Tata](/w/index.php?title=Tata_group&action=edit&redlink=1).
## Thông tin nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=9)]
Theo điều tra dân số năm 2001, dân số Mumbai là 11.914.398 người,
Theo cuộc điều tra do [28] *World Gazetteer*tiến hành năm 2008, Mumbai có dân số 13.662.885 người and the [[29]](#cite_note-29) [Mumbai Metropolitan Area](/w/index.php?title=Mumbai_metropolitan_area&action=edit&redlink=1)has a population of 20,870,764. Mật độ dân số ước tính khoảng 22.000 người trên mỗi ki-lô-mét vuông. Tỷ lệ biết chữ của dân thành phố này là trên 86%, cao hơn mức trung bình của toàn Ấn Độ. [[30]](#cite_note-30) [[31]](#cite_note-31)
Cơ cấu tôn giáo ở Mumbai gồm
[đạo Hindu](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) (67,39%), [đạo Hồi](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) (18,56%), [đạo Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) (5,22%), [đạo Jain](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_Jaina) (3,99%) và [Thiên Chúa giáo](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa_gi%C3%A1o) (3,72%), còn lại là [đạo Sikh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_Sikh) và [đạo Parsi](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_Parsi&action=edit&redlink=1) . Cơ cấu dân số và ngôn ngữ gồm: [32] [người Maharashtria](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Maharashtria&action=edit&redlink=1)(53%), [người Gujaratis](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Gujaratis&action=edit&redlink=1)(22%), [người Bắc Ấn Độ](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_B%E1%BA%AFc_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)(17%), [người Tamil](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tamil&action=edit&redlink=1)(3%), [người Sindhi](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Sindhi&action=edit&redlink=1)(3%), [người Tuluva](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tuluva&action=edit&redlink=1)/ [người Kannadiga](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kannadiga&action=edit&redlink=1)(2%) và các dân tộc khác . Cơ cấu dân tộc đa dạng do các cộng đồng dân cư từ khắp Ấn Độ đã đến định cư ở đây. Thành phố này cũng thu hút một số lượng người nước ngoài đến kinh doanh. [[33]](#cite_note-33)
Đối với một đô thị có quy mô lơn như thế nhưng Mumbai có một tỷ lệ tội phạm vừa phải.. Mumbai đã ghi nhận được 27.577 vụ tội phạm năm 2004, giảm 11% từ mức 30.991 năm 2001. Nhà tù chính của thành phố này là
[Arthur Road Jail](/w/index.php?title=Arthur_Road_Jail&action=edit&redlink=1). [[34]](#cite_note-34)
Mumbai có một bộ phận lớn dân
[biết nhiều thứ tiếng](/w/index.php?title=Bi%E1%BA%BFt_nhi%E1%BB%81u_th%E1%BB%A9_ti%E1%BA%BFng&action=edit&redlink=1) giống như các thành phố khác ở Ấn Độ. Marathi, [ngôn ngữ chính thức](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_ch%C3%ADnh_th%E1%BB%A9c) của Maharashtra được nói rộng rãi. Các ngôn ngữ khác được nói tại đây là Hindi và [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh). Một kiểu nói thông tục của tiếng Hindi, được gọi là * – một sự pha trộn của tiếng Marathi, Hindi, Bambaiya* [tiếng Anh Ấn Độ](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Anh_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)và một số từ thông tục được pha trộn được sử dụng ngoài phố. Tiếng Anh được nói rộng rãi và là ngôn ngữ chính của lực lượng [cổ cồn trắng](/wiki/C%E1%BB%95_c%E1%BB%93n_tr%E1%BA%AFng)của thành phố.
Giống như nhiều thành phố lớn khác ở thế giới đang phát triển, Mumbai phải gánh chịu các vấn đề tương tư của quá trình đô thị hóa lớn nảy sinh ở các thành phố lớn ở
[các nước đang phát triển](/wiki/C%C3%A1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%91ang_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n) — sự nghèo khó phổ biến và tình trạng chăm sóc [y tế](/wiki/Y_t%E1%BA%BF) kém, nạn [thất nghiệp](/wiki/Th%E1%BA%A5t_nghi%E1%BB%87p), mức giáo dục và trình độ thị dân của bộ phận lớn dân số. Với không gian thành phố có hạn, dân Mumbai thường phải sống trong các khu nhà tù túng, đắt đỏ, thường xa nơi làm việc và do đó cần đi làm bằng các tuyến xe tháng có điểm trung chuyển đông nghẹt người hay các tuyến đường kẹt cứng xe cộ. Theo tuần báo *Business Week*, khoảng 43% dân số sống ở các khu ổ chuột và các vành đai ổ chuột của thành phố. Mặc dù [mại dâm là bất hợp pháp ở Ấn Độ](/w/index.php?title=M%E1%BA%A1i_d%C3%A2m_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), Mumbai có một số lượng dân số lớn là những [người làm nghề bán dâm](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%C3%A0m_ngh%E1%BB%81_b%C3%A1n_d%C3%A2m&action=edit&redlink=1), ước tính hơn 100.000 người. Sự thịnh hành cao của [35] [HIV](/wiki/HIV)trong những người hành nghề mại dâm nữ (mức không đổi trên 50% kể từ năm 1993 [[36]](#cite_note-36)
## Dân cư và Văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=10)]
Một người dân của Mumbai trong tiếng Anh gọi là một
*, hay Mumbaikar* *Bombayite*(người Mumbai). Nhiều người dân thích ở gần các ga tàu hỏa lớn để tiện đi làm do một lượng thời gian đáng kể phải mất cho việc đi lại hàng ngày. Do đó, nhiều người sống theo kiểu sống nhanh, với rất ít thời gian dành cho các hoạt động xã hội. Dân Mumbai cử hành các lễ hội [Ấn Độ](/w/index.php?title=C%C3%A1c_l%E1%BB%85_h%E1%BB%99i_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)và phương Tây với sự phô trương ầm ỹ. Vùng đô thị có hương vị [thức ăn nhanh](/wiki/Th%E1%BB%A9c_%C4%83n_nhanh)lề đường, bao gồm các món [vada pav](/w/index.php?title=Vada_pav&action=edit&redlink=1)(bánh mì lên men tách đôi ra, với bánh bao chiên kẹp giữa), [panipuri](/w/index.php?title=Panipuri&action=edit&redlink=1)(bánh xèo với xốt me và đậu lăng), pav bhaji (bánh mì lên men ăn kèm rau xào), sandwich (bánh mì kẹp trắng với bơ và xốt cà chua (Chutney) nóng, khoai tây, hành, dưa leo và beatroot) và [bhelpuri](/w/index.php?title=Bhelpuri&action=edit&redlink=1)(hỗi hợp cơm xốp), còn ẩm thực [Nam Ấn Độ](/wiki/Nam_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [thực phẩm Trung Hoa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_ph%E1%BA%A9m_Trung_Hoa&action=edit&redlink=1)cũng phổ biến. Cư dân thành phố này có gu ẩm thực, [âm nhạc](/w/index.php?title=%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1), phi, ảnh và văn học cả Ấn Độ và quốc tế độc nhất vô nhị. Năm 2004, Mumbai đã nhận được [các giải thưởng bảo tồn di sản](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)từ [UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c).
Mumbai là cái nôi sinh ra
[điện ảnh Ấn Độ](/wiki/Bollywood) ( [Dadasaheb Phalke](/w/index.php?title=Dadasaheb_Phalke&action=edit&redlink=1) đã đặt nền móng bằng những bộ phim câm và theo chúng là những bộ phim [Marathi](/w/index.php?title=Marathi&action=edit&redlink=1) của ông), với sự truyền bá phim ảnh ở đây vào đầu thế kỷ 20. Mumbai cũng có một số lượng lớn các rạp chiếu phim, bao gồm nhà hát mái vòm chiếu phim lớn nhất thế giới [IMAX](/wiki/IMAX), trình chiếu các bộ phim chủ đạo của [Bollywood](/wiki/Bollywood), [Marathi](/w/index.php?title=Marathi&action=edit&redlink=1) và [Hollywood](/wiki/Hollywood). Nhiều lễ hội phim được mọi người háo hức tham gia quanh năm.
Ngoài phục vụ cho những người mê điện ảnh, thành phố có một truyền thống kịch nghệ cả bằng tiếng Anh và các ngôn ngữ địa phương phát đạt. Nghệ thuật đương đại được trưng bày tốt ở các phòng trưng bày nghệ thuật do nhà nước bảo trợ và các phòng trưng bày tư nhân. Nhà nước bảo trợ kinh phí cho các gallery:
[Phòng trưng bày Nghệ thuật Jehangir](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_tr%C6%B0ng_b%C3%A0y_Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_Jehangir&action=edit&redlink=1) và [Phòng trưng bày Nghệ thuật hiện đại Quốc gia](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_tr%C6%B0ng_b%C3%A0y_Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_hi%E1%BB%87n_%C4%91%E1%BA%A1i_Qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1). Được xây dựng năm 1833, [Hiệp hội châu Á Bombay](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_ch%C3%A2u_%C3%81_Bombay&action=edit&redlink=1) là [thư viện công cộng](/w/index.php?title=Th%C6%B0_vi%E1%BB%87n_c%C3%B4ng_c%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) cổ nhất thành phố. Thành phố này cũng có phần lớn [các tòa nhà cao nhất](/w/index.php?title=C%C3%A1c_t%C3%B2a_nh%C3%A0_cao_nh%E1%BA%A5t_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1). Mumbai có 6 [thành phố kết nghĩa](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) (con số tối đa được chính phủ Ấn Độ cho phép). Các thành phố kết nghĩa của Mumbai là: [Berlin](/wiki/Berlin), [London](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n), [Los Angeles](/wiki/Los_Angeles), [Saint Petersburg](/wiki/Sankt-Peterburg), [Stuttgart](/wiki/Stuttgart) và [Yokohama](/wiki/Yokohama). [[37]](#cite_note-37)
## Các phương tiện truyền thông[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=11)]
Mumbai có nhiều ấn bản
[báo](/wiki/B%C3%A1o) chí, nhiều đài phát thanh và truyền hình; các tờ báo bằng [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) xuất bản và bán ở Mumbai có *, Times of India* *,* [Mid-day](/w/index.php?title=Mid-day&action=edit&redlink=1) *,* [DNA](/w/index.php?title=D_N_A_-_Daily_News_And_Analysis&action=edit&redlink=1) *,* [Hindustan Times](/w/index.php?title=Hindustan_Times&action=edit&redlink=1) *and* [Mumbai Mirror](/w/index.php?title=Mumbai_Mirror&action=edit&redlink=1) *. Các tờ báo* [Indian Express](/w/index.php?title=Indian_Express&action=edit&redlink=1) [Marathi](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Marathi)bao gồm *,* [Loksatta](/w/index.php?title=Loksatta&action=edit&redlink=1) *và* [Sakaal](/w/index.php?title=Sakaal&action=edit&redlink=1) *. Ngoài các tờ báo này ra còn có nhiều tờ báo khác được in bằng các ngôn ngữ Ấn Độ khác. Mumbai cũng là nơi có tờ báo cổ nhất Ấn Độ, tờ* [Maharashtra Times](/w/index.php?title=Maharashtra_Times&action=edit&redlink=1) *, một tờ báo được xuất bản bằng tiếng Anh và tiếng Gujarati kể từ năm 1822.* [Bombay Samachar](/w/index.php?title=Bombay_Samachar&action=edit&redlink=1) *Bombay Durpan*-the first Marathi newspaper was started by Jambhekar in Mumbai on 1832. [[38]](#cite_note-38)
Đài truyền hình quốc gia
[Doordarshan](/w/index.php?title=Doordarshan&action=edit&redlink=1) cung cấp 2 kênh mặt đất miễn phí còn 3 mạng lưới truyền hình cáp chính phục vụ phần lớn các hộ gia đình. [Zee Marathi](/w/index.php?title=Zee_Marathi&action=edit&redlink=1), DD Sahyadri, Zee TV, Star plus các kênh tin tức là các kênh truyền hình phổ biến. [Truyền hình vệ tinh (DTH)](/w/index.php?title=DTH&action=edit&redlink=1) vẫn chưa nhận được sự chấp nhận rộng rãi do phí lắp đặt cao. Các hộ gia đình ở Mumbai bắt được hơn 100 kênh truyền hình cáp, và đại bộ phận các kênh này được sản xuất để phục vụ cho quần chúng [biết nhiều thứ tiếng](/w/index.php?title=Bi%E1%BA%BFt_nhi%E1%BB%81u_th%E1%BB%A9_ti%E1%BA%BFng&action=edit&redlink=1) của thành phố này. Thành phố này cũng là trung tâm của nhiều tập đoàn truyền thông quốc tế với nhiều kênh tin tức và ấn bản phẩm hiện diện lớn ở đây.
Có 9 đài phát thanh ở Mumbai, với 6 đài phát bằng băng tần
[FM](/w/index.php?title=Frequency_modulation&action=edit&redlink=1), và các đài [All India Radio](/w/index.php?title=All_India_Radio&action=edit&redlink=1) phát bằng băng tần [AM](/w/index.php?title=Amplitude_modulation&action=edit&redlink=1).
## Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=12)]
Các trường học ở Mumbai hoặc là "các trường thành phố" (do BMC quản lý) hay các trường tư thục (do các tổ hợp (trust) và các cá nhân quản lý) và thường được chính quyền trợ giúp. Đại đa số dân thích trường tư hơn vì các trường tư có cơ sở vật chất tốt hơn và sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ giảng dạy chính. Tất cả các trường tư là hội viên của Ban
[SSC](/w/index.php?title=B%E1%BA%B1ng_t%E1%BB%91t_nghi%E1%BB%87p_Ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng_trung_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) của bang Maharashtra hoặc các ban [Bằng cấp Giáo dục Trung học Ấn Độ (ICSE)](/w/index.php?title=B%E1%BA%B1ng_c%E1%BA%A5p_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c_Trung_h%E1%BB%8Dc_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) và [Ban Trung ương Giáo dục Phổ thông Trung học (CBSE)](/w/index.php?title=CBSE&action=edit&redlink=1) toàn Ấn Độ. Nhu cầu học đặc biệt cao đối với các trường thuộc hội viên của ICSE và CBSE, và đối với những trường do các [nữ tu viện](/w/index.php?title=N%E1%BB%AF_tu_vi%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) hoặc các trường thuộc [thầy tu dòng Tên](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7y_tu_d%C3%B2ng_T%C3%AAn&action=edit&redlink=1). Các trường công du chính phủ điều hành thiết nhiều trang thiết bị nhưng là lựa chọn duy nhất cho các cư dân nghèo hơn không có khả năng nhập học các trường tư đắt đỏ hơn.
Theo
[kế hoạch 10+2+3](/w/index.php?title=K%E1%BA%BF_ho%E1%BA%A1ch_10%2B2%2B3&action=edit&redlink=1), học sinh mất 10 năm học phổ thông, sau đó 2 năm vào các [Trường cao đẳng 2 năm đầu](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_cao_%C4%91%E1%BA%B3ng_2_n%C4%83m_%C4%91%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) (Junior College), nơi họ lựa chọn theo ba ngành: [nghệ thuật](/wiki/Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_t%E1%BB%B1_do), [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i) hoặc [khoa học](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc). Tiếp theo là một khóa đại học tổng hợp ở lĩnh vực học hay một khóa chuyên nghiệp như [luật](/wiki/Lu%E1%BA%ADt), [kỹ thuật](/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87), [y khoa](/wiki/Y_h%E1%BB%8Dc). Phần lớn các trường cao đẳng ở thành phố là hội viên của [Đại học Mumbai](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Mumbai&action=edit&redlink=1), một trong những trường đại học lớn nhất thế giới về mặt tỷ lệ tốt nghiệp. [Viện Công nghệ Ấn Độ, Mumbai](/w/index.php?title=IIT_Bombay&action=edit&redlink=1), là một trong những trường kỹ thuật hàng đầu của Ấn Độ và [Đại học Nữ SNDT](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_N%E1%BB%AF_SNDT&action=edit&redlink=1) là những trường đại học khác tại Mumbai.
Mumbai cũng là nơi có hai viện nghiên cứu quan trọng của Ấn Độ: Viện Nghiên cứu Cơ bản Tata (
[TIFR](/w/index.php?title=TIFR&action=edit&redlink=1)), và Trung tâm Nghiên cứu Nguyên tử Bhabha ( [BARC](/w/index.php?title=BARC&action=edit&redlink=1)).
## Thể thao[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=13)]
Môn
[cricket](/wiki/Cricket) là môn thể thao phổ biến nhất của thành phố Mumbai và thường được chơi ở trong các [maidan](/w/index.php?title=Maidan&action=edit&redlink=1) (sân) xung quanh thành phố. [Gully cricket](/w/index.php?title=Backyard_cricket&action=edit&redlink=1), một dạng cải biến của môn cricket, được chơi trong các ngõ hẻm hẹp của thành phố, đặc biệt vào các ngày Chủ Nhật. Mumbai đã sản sinh ra nhiều [các vận động viên cricket quốc tế nổi tiếng](/w/index.php?title=Nh%E1%BB%AFng_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_vi%C3%AAn_n%E1%BB%95i_ti%E1%BA%BFng_m%C3%B4n_cricket_t%E1%BB%AB_Mumbai&action=edit&redlink=1), và là chủ nhà của [Ban Kiểm soát môn cricket ở Ấn Độ](/w/index.php?title=Ban_Ki%E1%BB%83m_so%C3%A1t_m%C3%B4n_cricket_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) (BCCI). Môn cricket quốc tế được đông đảo dân chúng xem và thành phố ngừng hoạt động trên thực tế trong những ngày khi [đội cricket Ấn Độ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99i_cricket_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) chơi các trận quan trọng. Thành phố có hai sân vận động cricket quan trọng là [Sân vận động Wankhede](/w/index.php?title=S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_Wankhede&action=edit&redlink=1) và [Sân vận động Brabourne](/w/index.php?title=S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_Brabourne&action=edit&redlink=1). [Đội tuyển cricket Mumbai](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99i_tuy%E1%BB%83n_cricket_Mumbai&action=edit&redlink=1) thuộc loại một trong những đội mạnh ở [Ranji Trophy](/w/index.php?title=Ranji_Trophy&action=edit&redlink=1), vòng thi đấu trong nước hạng nhất quốc gia. [Bóng đá](/wiki/B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1) là môn thể thao phổ biến thứ hai với những câu lạc bộ chơi vào các đợt [gió mùa](/wiki/Gi%C3%B3_m%C3%B9a), khi các môn thể thao ngoài trời khác không thể chơi được. [Football World Cup](/w/index.php?title=Football_World_Cup&action=edit&redlink=1) là một trong những sự kiện truyền hình được đông đảo người theo dõi nhất ở Mumbai. Môn thể thao quốc gia Ấn Độ, [field hockey](/w/index.php?title=Field_hockey&action=edit&redlink=1), đã sụt giảm mạnh trong những năm gần đây, sụt giảm về độ phổ biến so vơi môn cricket, dù nhiều tuyển thủ Mumbai chơi trong đội tuyển quốc gia.
Các môn thể thao được nhiều chơi khác ở các câu lạc bộ và
[câu lạc bộ thể thao](/wiki/C%C3%A2u_l%E1%BA%A1c_b%E1%BB%99_th%E1%BB%83_thao) (gymkhana), và bao gồm [tennis](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_v%E1%BB%A3t_s%C3%A2n_c%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1), [bóng quần](/wiki/B%C3%B3ng_qu%E1%BA%A7n), [billiards](/wiki/Billiards), [cầu lông](/wiki/C%E1%BA%A7u_l%C3%B4ng), [bóng bàn](/wiki/B%C3%B3ng_b%C3%A0n) và [golf](/wiki/Golf). Mumbai cũng chơi môn bóng rugby, là một trong số ít các thành phố ở Ấn Độ chơi môn này. Mỗi tháng 2, Mumbai tổ chức các cuộc [đua ngựa 3 tuổi](/w/index.php?title=Derby_(%C4%91ua_ng%E1%BB%B1a)&action=edit&redlink=1) ở [Trường đua ngựa Mahalaxmi](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91ua_ng%E1%BB%B1a_Mahalaxmi&action=edit&redlink=1). Dịp này chứng kiến những người ăn mặc đúng mốt tranhg điểm thời thượng. Trong những thời gian gần đây, môn đua xe công thức 1 ( [Formula 1](/wiki/C%C3%B4ng_th%E1%BB%A9c_1)) đã gây sự chú ý của công chúng. Các môn thể thao khác như [bóng chuyền](/wiki/B%C3%B3ng_chuy%E1%BB%81n) và [bóng rổ](/wiki/B%C3%B3ng_r%E1%BB%95) phần lớn phổ biến ở các trường phổ thông và cao đẳng. Năm 2004, Cuộc đua việt dã [Mumbai Marathon](/w/index.php?title=Mumbai_Marathon&action=edit&redlink=1), một sự kiện hàng năm được [Standard Chartered Bank](/w/index.php?title=Standard_Chartered_Bank&action=edit&redlink=1) tài trợ, đã thiết lập một sự cố gắng mang môn thể thao này đến với công chúng Ấn Độ.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=14)] [^](#cite_ref-1) [World Gazetteer](http://web.archive.org/web/20070930201308/world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&dat=32&geo=-104&srt=npan&col=aohdq&pt=c&va=&geo=392281282) [^](#cite_ref-2) [Demographia World Urban Areas: 2005 Population & 2015 Projection](http://www.demographia.com/db-worldua2015.pdf) **Manorama Yearbook 2006** [^](#cite_ref-3) **Samuel Sheppard** [^](#cite_ref-4) *Bombay Place-Names and Street-Names*(Bombay: The Times Press) 1917 pp104–5 **Sujata Patel "Bombay and Mumbai: Identities, Politics and Populism" in Sujata Patel & Jim Masselos (Eds.) Bombay and Mumbai. The City in Transition (Delhi: Oxford University Press) 2003 p4** [^](#cite_ref-5) [^](#cite_ref-6) [Cities Guide: Mumbai](http://www.economist.com/cities/findStory.cfm?city_id=MBI&folder=Facts-History)at Economist.com. **Barbosa, Duarte, "Livro em que dá relação do que viu e ouviu no Oriente", 1516,** [^](#cite_ref-7) *apud*Machado, J.P., "Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa". **Documents from the "Tombo do Estado da Índia" (currently the Historical Archives of Goa or Goa Purabhilekha).** [^](#cite_ref-8) **Orta, Garcia da, "Colóquios dos Simples e Drogas da Índia", original edition 1565, referenced edition 1891–1895,** [^](#cite_ref-9) [apud](/w/index.php?title=Apud&action=edit&redlink=1)Machado, J.P., "Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa". **Correia, Gaspar, "Lendas da Índia", originally from the 16th century, the text was published only in 1858 and 1866.** [^](#cite_ref-10) **Machado, José Pedro, "Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa", entry "Bombaim", volume I, pp. 265/266.** [^](#cite_ref-11) [^](#cite_ref-12) [Tour operators](http://www.touroperatorsinindia.com/Bombay/Bombay.htm) **See Mariam Dossal** [^](#cite_ref-13) *Imperial Designs and Indian Realities. The Planning of Bombay City 1845–1875*(Delhi: Oxford University Press) 1991 [^](#cite_ref-14) [“India: Zero tolerance to terrorism”](http://www.cnn.com/2006/WORLD/asiapcf/07/16/mumbai.blasts.ap/index.html). Associated Press via CNN. Ngày 16 tháng 7 năm 2006. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2006. [^](#cite_ref-15) *, Krishnadas Warrior,* [Kanheri, Lungs of Mumbai](http://www.bhramanti.com/kanheri.html) [Bhramanti](http://www.bhramanti.com) [^](#cite_ref-16) [The Seismic Environment of Mumbai](http://theory.tifr.res.in/bombay/physical/fault.html), [TIFR - Theoretical Physics](http://theory.tifr.res.in) [^](#cite_ref-17) [MMRDA Projects](http://www.mmrdamumbai.org/projects_muip.htm), [Mumbai Metropolitan Region Development Authority (MMRDA)](http://www.mmrdamumbai.org) [^](#cite_ref-18) [Mumbai Plan](http://mdmu.maharashtra.gov.in/pages/Mumbai/mumbaiplanShow.php), [Department of Relief and Rehabilitation (Maharashtra)](http://mdmu.maharashtra.gov.in) [^](#cite_ref-19) [DNA](http://www.dnaindia.com/report.asp?NewsID=1039257) [^](#cite_ref-20) [“Extreme Temperatures Around the World”](http://www.angelfire.com/ma/maxcrc/temp.html). Truy cập 25 tháng 9 năm 2015. [^](#cite_ref-IMD_21-0) [“Mumbai Climatological Table, Period: 1961–1990”](http://www.imd.gov.in/section/climate/extreme/mumbai2.htm). [India Meteorological Department](/w/index.php?title=India_Meteorological_Department&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2014. [^](#cite_ref-IMD2_22-0) [“Ever recorded Maximum and minimum temperatures up to 2010”](http://www.webcitation.org/6GmnoaB0m)(PDF). India Meteorological Department. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2014. [^](#cite_ref-NOAA_23-0) [“Mumbai (Bombay) Colaba Climate Normals 1971–1990”](ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_II/IN/43057.TXT). [National Oceanic and Atmospheric Administration](/w/index.php?title=National_Oceanic_and_Atmospheric_Administration&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2014. [^](#cite_ref-24) *Manorama Yearbook 2003*, pg 678, [ISBN 81-900461-8-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8190046187) [^](#cite_ref-25) [Municipal Corporation of Greater Mumbai](http://www.mcgm.gov.in/forms/Wards.aspx?slmno=MTE%3d-7nR%2f8MPTOxg%3d) **Matthew, K.M. (2006). Manorama Yearbook 2003, pg 524, Malaya Manorama.** [^](#cite_ref-26) [ISBN 81-89004-07-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8189004077) [^](#cite_ref-27) *The Times of India*, Mumbai edition (print), [2005-04-19](/w/index.php?title=2005-04-19&action=edit&redlink=1), pg 2 [^](#cite_ref-28) [Population and Employement profile of Mumbai Metropolitan Region](http://www.mmrdamumbai.org/docs/Population%20and%20Employment%20profile%20of%20MMR.pdf), Census 2001, truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2008 [^](#cite_ref-29) [“India: largest cities and towns and statistics of their population”](http://www.webcitation.org/65KF2ukSE). World Gazetteer. [Bản gốc](http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=80&geo=-104&srt=pnan&col=aohdq&msz=1500&pt=c&va=&srt=pnan)lưu trữ ngày 9 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 1 năm 2008. [^](#cite_ref-30) [“India: metropolitan areas”](http://www.webcitation.org/5nsxcLbvU). World Gazetteer. [Bản gốc](http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=80&geo=-104&srt=pnan&col=aohdq&msz=1500&va=&pt=a)lưu trữ ngày 28 tháng 2 năm 2010. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2008. [^](#cite_ref-31) [“Census GIS India — Census of India 2001”](http://www.censusindiamaps.net/page/Religion_WhizMap1/housemap.htm). Census of India. 2006. [^](#cite_ref-32) [“Census GIS Household”](http://www.censusindiamaps.net/page/Religion_WhizMap1/housemap.htm). *www.censusindia.net*. Office of the Registrar General. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2008. **Mehta, Suketu (2004).** [^](#cite_ref-33) *Maximum City: Bombay Lost and Found*. Alfred A Knopf. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-375-40372-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-375-40372-8). [^](#cite_ref-34) *The Times of India*, Mumbai edition (print), [2005-03-14](/w/index.php?title=2005-03-14&action=edit&redlink=1), pg 5 [^](#cite_ref-USstate_35-0) ["Country Reports on Human Rights Practices: India"](http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2001/sa/8230.htm), [US State Department](/w/index.php?title=US_State_Department&action=edit&redlink=1), 2001. [^](#cite_ref-36) [“WTO”](http://whqlibdoc.who.int/wpro). [^](#cite_ref-37) [BMC to woo sister cities](http://web.mid-day.com/1news/city/2000/november/4560.htm) [^](#cite_ref-38) [Privatising emancipation](http://www.hinduonnet.com/thehindu/br/2002/02/05/stories/2002020500040500.htm)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=15)]
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=16)]
- Fox, Edmund A;
*Short History of Bombay Presidency*(1887) — Thacker & Co — No ISBN
- MacLean, James Mackenzie;
*A Guide to Bombay*(1875 & 1902) — Various editions; No ISBN
- Chaudhari, K.K;
*History of Bombay*(1987) — Modern Period Gazetteers Dept., Govt. of Maharashtra
- Tindall, Gillian;
*City of Gold*(1992) — Penguin [ISBN 0-14-009500-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0140095004) [Mehta, Suketu](/w/index.php?title=Suketu_Mehta&action=edit&redlink=1); *Maximum City: Bombay Lost and Found*(2004) — Knopf [ISBN 0-375-40372-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0375403728)
- Patel, Sujata & Thorner, Alice;
*Bombay, Metaphor for Modern India*(1995) — [Oxford University Press](/wiki/Oxford_University_Press) [ISBN 0-19-563688-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0195636880)
- Katiyar, Arun & Bhojani, Namas;
*Bombay, A Contemporary Account*(1996) — Harper Collins [ISBN 81-7223-216-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8172232160) [Contractor, Behram](/w/index.php?title=Behram_Contractor&action=edit&redlink=1); *From Bombay to Mumbai*(1998) — Oriana Books
- Virani, Pinki;
*Once was Bombay*(1999) — Viking [ISBN 0-670-88869-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0670888699)
- Mappls —
*Satellite based comprehensive maps of Mumbai*(1999) — CE Info Systems Ltd. [ISBN 81-901108-0-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8190110802)
- Agarwal, Jagdish;
*Bombay - Mumbai: A Picture Book*(1998) — Wilco Publishing House [ISBN 81-87288-35-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8187288353)
- Dwivedi, Sharada & Mehrotra, Rahul;
*Bombay, The Cities Within*(1995) — India Book House Pvt. Ltd. [ISBN 81-85028-80-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/818502880X) [BMC information on the city](http://mdmu.maharashtra.gov.in/pages/Mumbai/mumbaiplanShow.php)— A complete reference on the city prepared by the BMC
- Sharada Dwivedi,
[Indian Express,](http://www.hvk.org/articles/0605/63.html) *Goddess Island* [June 6](/w/index.php?title=June_6&action=edit&redlink=1), [2005](/wiki/2005) [TIFR information](http://theory.tifr.res.in/bombay/)— a vast collection of information on the city *Our Greater Bombay*(1990) — Maharashtra State Bureau of Textbook Production and Curriculum Research *The Oxford School Atlas*; 28th Revised Edition (1991) — Oxford University Press [ISBN 0-19-563316-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0195633164) *BusinessWeek*; [August 12](/w/index.php?title=August_12&action=edit&redlink=1), [2005](/wiki/2005); "China and India" special coverage [Mumbai Suburban Rail Map (including Proposed Metrol Rail Project)](http://urbanrail.net/as/mumbformerly/mumbai.htm)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Mumbai&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mumbai&action=edit§ion=17)]
|
|
Tìm hiểu thêm về
Mumbai
tại
|
|![]()
[Từ điển](https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Mumbai)từ Wiktionary ![ Tìm kiếm Commons](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Commons](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
[Tập tin phương tiện](https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Mumbai)từ Commons ![ Tìm kiếm Wikinews](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikinews](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
[Tin tức](https://vi.wikinews.org/wiki/Special:Search/Mumbai)từ Wikinews ![ Tìm kiếm Wikiquote](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikiquote](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
[Danh ngôn](https://vi.wikiquote.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Mumbai)từ Wikiquote ![ Tìm kiếm Wikisource](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikisource](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
[Văn kiện](https://vi.wikisource.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Mumbai)từ Wikisource ![ Tìm kiếm Wikibooks](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikibooks](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
[Tủ sách giáo khoa](https://vi.wikibooks.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Mumbai)từ Wikibooks ![ Tìm kiếm Wikiversity](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
![ Tìm kiếm Wikiversity](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
[Tài nguyên học tập](https://vi.wikiversity.org/wiki/Special:Search/Mumbai)từ Wikiversity [Official site of the Municipal Corporation of Greater Mumbai](http://www.mcgm.gov.in/) [Official site of the Government of Maharashtra State](http://www.maharashtra.gov.in/) [The Mumbai Pages: The complete guide to the city of Mumbai (Bombay) from the Tata Institute of Fundamental Research](http://theory.tifr.res.in/bombay/) [Official city report](http://mdmu.maharashtra.gov.in/pages/Mumbai/mumbaiplanShow.php) [Mumbai in pictures](http://picasaweb.google.com/mercunis/MumbaiJuly2005)
|
|Các thành phố có hơn một triệu người của
|
|
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: hit-local

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.09:-77.65:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1054 hit/2, cp1052 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)

Content-Language: vi


markdown:
Trợ giúp
Thể loại:Chính trị 1561
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Chủ đề Chính trị
Để biết thêm thông tin, xem
Chính trị 1561
.
Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Chính trị 1561
←
1560
1561
1562
1563
1564
1565
1566
1567
1568
1569
→
Thể loại này hiện không có trang hay tập tin nào.
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Chính_trị_1561&oldid=23827192
”
Thể loại
:
Năm 1561
Chính trị theo năm
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Bài viết chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên lạc
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
English
Español
فارسی
Norsk
Português
اردو
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 11:07 ngày 22 tháng 6 năm 2016.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

WARC-Truncated: length

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1067 miss, cp1052 miss


markdown:
# Vòm miệng
|
|Vòm miệng / vòm khẩu cái / ngạc
|
|![]()
![ 06-06-06palataltori.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/06-06-06palataltori.jpg/250px-06-06-06palataltori.jpg)
![ 06-06-06palataltori.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/06-06-06palataltori.jpg/250px-06-06-06palataltori.jpg)
[torus palatinus](/w/index.php?title=Torus_palatinus&action=edit&redlink=1). [Latinh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Latinh) *palatum* [MeSH](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A7u_%C4%91%E1%BB%81_m%C3%B4n_h%E1%BB%8Dc_y_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) [A14.521.658](//www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2011/MB_cgi?mode=&term=Palate) [Dorlands](/wiki/Elsevier)
/Elsevier
/Elsevier
[Palate](https://web.archive.org/web/20071013131640/http://www.mercksource.com/pp/us/cns/cns_hl_dorlands_split.jsp?pg=/ppdocs/us/common/dorlands/dorland/six/000077480.htm) [TA](/wiki/Terminologia_Anatomica) [A05.1.01.102](http://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/05.1.01.102%20Entity%20TA98%20EN.htm) [FMA](/w/index.php?title=N%E1%BB%81n_t%E1%BA%A3ng_m%C3%B4_h%C3%ACnh_gi%E1%BA%A3i_ph%E1%BA%ABu&action=edit&redlink=1) [54549](http://xiphoid.biostr.washington.edu/fma/fmabrowser-hierarchy.html?fmaid=54549) [Thuật ngữ giải phẫu](/wiki/Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_gi%E1%BA%A3i_ph%E1%BA%ABu) **Vòm miệng**, trong [1] [y học](/wiki/Y_h%E1%BB%8Dc)còn được gọi là **vòm khẩu cái**, trong [[2]](#cite_note-U_cứng_trên_vòm_họng-2) [ngôn ngữ học](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%8Dc)thường được gọi là **ngạc** (danh pháp khoa học: [[3]](#cite_note-Mai_Ngọc_Chừ_2003-3) *Palatum*), là trần của [miệng](/wiki/Mi%E1%BB%87ng)ở con người và các [động vật có vú](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_v%C3%BA)khác. Khẩu cái nằm giữa, giới hạn [ổ miệng](/w/index.php?title=%E1%BB%94_mi%E1%BB%87ng&action=edit&redlink=1)với [mũi trong](/w/index.php?title=M%C5%A9i_trong&action=edit&redlink=1)(hay ổ mũi). Cấu trúc tương tự được tìm thấy ở [[4]](#cite_note-4) [bộ cá sấu](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_c%C3%A1_s%E1%BA%A5u&action=edit&redlink=1), nhưng ở đa số các loài [động vật bốn chân](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_b%E1%BB%91n_ch%C3%A2n)khác, khoang miệng và khoang mũi không hoàn toàn biệt lập. Khẩu cái được chia làm 2 phần, phần xương ở phía trước gọi là [khẩu cái cứng](/w/index.php?title=Kh%E1%BA%A9u_c%C3%A1i_c%E1%BB%A9ng&action=edit&redlink=1)(trong ngôn ngữ học được gọi là *ngạc cứng*) và phần thịt ở phía sau gọi là [khầu cái mềm](/w/index.php?title=Kh%E1%BA%A7u_c%C3%A1i_m%E1%BB%81m&action=edit&redlink=1)(trong ngôn ngữ học được gọi là *ngạc mềm*). [[2]](#cite_note-U_cứng_trên_vòm_họng-2) [[3]](#cite_note-Mai_Ngọc_Chừ_2003-3) [[5]](#cite_note-5) [Dây thần kinh hàm trên](/w/index.php?title=D%C3%A2y_th%E1%BA%A7n_kinh_h%C3%A0m_tr%C3%AAn&action=edit&redlink=1), nhánh của [dây thần kinh sinh ba](/w/index.php?title=D%C3%A2y_th%E1%BA%A7n_kinh_sinh_ba&action=edit&redlink=1)(V) cung cấp [cảm nhận kích thích](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3m_nh%E1%BA%ADn_k%C3%ADch_th%C3%ADch&action=edit&redlink=1)cho vùng khẩu cái.
Khẩu cái cứng hình thành trước khi sinh. Nếu sự hợp thành khẩu cái cứng không hoàn chỉnh thì đây được gọi là tật
[chẻ vòm hầu](/wiki/Ch%E1%BA%BB_v%C3%B2m_h%E1%BA%A7u).
## Mục lục
## Chức năng[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B2m_mi%E1%BB%87ng&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B2m_mi%E1%BB%87ng&action=edit§ion=1)]
Khi hoạt động phối hợp với các bộ phận khác ở miệng, khẩu cái tạo ra một số âm thanh nhất định.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B2m_mi%E1%BB%87ng&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B2m_mi%E1%BB%87ng&action=edit§ion=2)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B2m_mi%E1%BB%87ng&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B2m_mi%E1%BB%87ng&action=edit§ion=3)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=V%C3%B2m_mi%E1%BB%87ng&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C3%B2m_mi%E1%BB%87ng&action=edit§ion=4)]
- Wingerd, Bruce D. (1994).
*.* [The Human Body Concepts of Anatomy & Physiology](/w/index.php?title=The_Human_Body_Concepts_of_Anatomy_%26_Physiology&action=edit&redlink=1) [Saunders College Publishing](/w/index.php?title=Saunders_College_Publishing&action=edit&redlink=1). [ISBN](/wiki/ISBN) [0-03-055507-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-03-055507-8).

X-Cache: cp1053 miss, cp1052 miss


markdown:
# Voghiera
|
|
Thị trưởng Độ cao |7 m
|Diện tích |40,5 km²
|Dân số | - Tổng số (Tháng 12 năm 2004)
||3924
|| - Mật độ
||97/km²
|Múi giờ Tọa độ |voghieresi
||0532
|Mã bưu điện |44019
||Ducentola, Gualdo, Montesanto, Voghenza
|Website: **Voghiera** là một đô thị ở [tỉnh Ferrara](/wiki/Ferrara_(t%E1%BB%89nh)), vùng [Emilia-Romagna](/wiki/Emilia-Romagna) của [Italia](/wiki/%C3%9D), nằm ở vị trí cách khoảng 45 km về phía đông bắc của [Bologna](/wiki/Bologna) và khoảng 13 km về phía đông nam của [Ferrara](/wiki/Ferrara). Tại thời điểm ngày [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2004](/wiki/2004), đô thị này có dân số là 3.924 người và diện tích là 40,5 km². [[1]](#cite_note-istat-1)
Đô thị Voghiera có các
* (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Ducentola, Gualdo, Montesanto, và Voghenza. frazioni*
Voghiera giáp các đô thị:
[Argenta](/w/index.php?title=Argenta,_Italy&action=edit&redlink=1), [Ferrara](/wiki/Ferrara), [Masi Torello](/wiki/Masi_Torello), [Portomaggiore](/wiki/Portomaggiore).
## Lịch sử biến động dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Voghiera&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Voghiera&action=edit§ion=1)] ![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/timeline/de1c217fd8e825adec3c8d8fa6faca84.png)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Voghiera&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Voghiera&action=edit§ion=2)] **Số liệu thống kê theo Viện thống kê quốc gia Italia.** [^](#cite_ref-istat_1-0)

X-Cache: cp1052 miss, cp1052 miss


markdown:
### Đặc điểm nổi bật
### Thông số kỹ thuật Samsung Galaxy J2 Prime
### Đánh giá chi tiết
### Bộ sản phẩm chuẩn
**Samsung Galaxy J2 Prime**: Thân máy, pin, sạc, tai nghe, sách hướng dẫn
![ Samsung Galaxy J2 Prime](https://cdn1.vienthonga.vn/image/2017/1/5/100000_galaxy-j2-prime-bbh.jpg)
### Có thể bạn muốn mua
### Tin tức
### So sánh Samsung Galaxy J2 Prime với
[×](javascript:void(0);)

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: *,Accept-Encoding

X-Xss-Protection: 1; mode=block

X-Frame-Options: SAMEORIGIN


markdown:
vozForums
>
Khu vui chơi giải trí
>
Chuyện trò linh tinh™
em mún mua Chaly!
User Name
Remember Me?
Password
Register
FAQ
Social Groups
Calendar
Mark Forums Read
Thread Tools
#
1
26-02-2009, 10:10
chink_bkd
Junior Member
Join Date: 04-2008
Posts: 9
em mún mua Chaly!
Tranh thủ vô đây xin ý kiến các bro nhà mình cái
các bác ơi, em đag mún mua 1 con Chaly đi cho nó nhẹ nhàng( e thuộc loại thấp bé nhẹ cân mờ!) Bác nào bít có ai bán thì cho e bít với!
xe còn chạy ngon nhé! ^^
e ở HN nha.
Thanks các bác nhìu
chink_bkd
View Public Profile
Send a private message to chink_bkd
Find all posts by chink_bkd
#
2
26-02-2009, 10:24
necromancevn
Senior Member
Join Date: 03-2007
Location: Gầm giường
Posts: 1,465
Re: em mún mua Chaly!
Quote:
Originally Posted by
chink_bkd
Tranh thủ vô đây xin ý kiến các bro nhà mình cái
các bác ơi, em đag mún mua 1 con Chaly đi cho nó nhẹ nhàng( e thuộc loại thấp bé nhẹ cân mờ!) Bác nào bít có ai bán thì cho e bít với!
xe còn chạy ngon nhé! ^^
e ở HN nha.
Thanks các bác nhìu
Ra chợ xe mà lụm bro, đầy hàng, nhưng chất lượng tớ ko đảm bảo
necromancevn
View Public Profile
Send a private message to necromancevn
Find all posts by necromancevn
#
3
26-02-2009, 10:28
xinloiemnham
K.I.A
Join Date: 01-2008
Location: Hà Nội
Posts: 2,049
Re: em mún mua Chaly!
Làm con BMX đi cho sướng, lại khỏe người. Đi Chaly nhìn nó cứ quái quái thế nào ấy
xinloiemnham
View Public Profile
Visit xinloiemnham's homepage!
Find all posts by xinloiemnham
#
4
26-02-2009, 11:44
hoanphamthien
Senior Member
Join Date: 09-2008
Location: Khe Marianas
Posts: 890
Re: em mún mua Chaly!
nhầm box rùi bro ơi, vô muare.vn đi
hoanphamthien
View Public Profile
Send a private message to hoanphamthien
Find all posts by hoanphamthien
#
5
26-02-2009, 12:29
game_matter
Senior Member
Join Date: 11-2007
Location: [vM] Team - retired
Posts: 15,807
Re: em mún mua Chaly!
Quote:
Originally Posted by
hoanphamthien
nhầm box rùi bro ơi, vô muare.vn đi
muare.vn là box của vOz à
game_matter
View Public Profile
Send a private message to game_matter
Find all posts by game_matter
#
6
26-02-2009, 16:16
Crysiswh
K.I.A
Join Date: 11-2008
Posts: 829
Re: em mún mua Chaly!
Quote:
Originally Posted by
chink_bkd
Tranh thủ vô đây xin ý kiến các bro nhà mình cái
các bác ơi, em đag mún mua 1 con Chaly đi cho nó nhẹ nhàng( e thuộc loại thấp bé nhẹ cân mờ!) Bác nào bít có ai bán thì cho e bít với!
xe còn chạy ngon nhé! ^^
e ở HN nha.
Thanks các bác nhìu
Chaly giờ thanh niên ngồi lên chạy cũng hay lắm.
Mua về đầu tư thêm ít mang đi sơn lại cho đẹp là chạy bét nhè.
Chúc mau mua được xe nhé.
Crysiswh
View Public Profile
Find all posts by Crysiswh
#
7
26-02-2009, 18:08
hoanphamthien
Senior Member
Join Date: 09-2008
Location: Khe Marianas
Posts: 890
Re: em mún mua Chaly!
Quote:
Originally Posted by
game_matter
muare.vn là box của vOz à
nói hơi thiếu ý tý,bro bắt bẻ em thế
hoanphamthien
View Public Profile
Send a private message to hoanphamthien
Find all posts by hoanphamthien
«
Previous Thread
|
Next Thread
»
Thread Tools
Show Printable Version
Email this Page
Posting Rules
You
may not
post new threads
You
may not
post replies
You
may not
post attachments
You
may not
edit your posts
BB code
is
On
Smilies
are
On
[IMG]
code is
On
HTML code is
Off
Forum Rules
Forum Jump
User Control Panel
Private Messages
Subscriptions
Who's Online
Search Forums
Forums Home
Đại sảnh
Thông báo
Thắc mắc & Góp ý
Thread post sai mục
Tin tức iNet
Review sản phẩm
Máy tính để bàn
Overclocking & Cooling
Modding
AMD
Intel
Mainboard & Memory
Đồ họa máy tính
Phần cứng chung
Thiết bị ngoại vi & Phụ kiện
Phần mềm
Download
Phát triển Phần mềm
Trường đua
Games
Thảo luận chung
DOTA2
League of Legends
Garena - Liên Quân Mobile
MMO -- Game Online
Pokemon GO
Crossfire Legends
Overwatch
Hearthstone
FPS
Liên Minh Huyền Thoại
Sản phẩm công nghệ
Máy tính xách tay
Tất tần tật thông tin về Dell anh em cần biết
Các sản phẩm Apple
Máy tính chuyên dụng
Thiết bị di động
Đồ điện tử & Thiết bị gia dụng
Multimedia
HDmedia
theNEXTvoz
Mạng gia đình & Doanh nghiệp nhỏ
Tự build máy chạy macOS
Ô tô & Xe máy
miniPC
Giao lưu Doanh nghiệp & Người dùng (theo Alphabet)
DELL - Thông tin sản phẩm và dịch vụ chính hãng
Hoanghamobile.com
SaiBack.com - Cung cấp thiết bị lưu trữ chuyên nghiệp
WD - Thương hiệu ổ cứng tin cây, dịch vụ hỗ trợ tốt nhất
We can do
Khu vui chơi giải trí
Chuyện trò linh tinh™
Superthreads
From f17 with Love
Offline
Các món ăn chơi
Trưng cầu dân ý
Khu thương mại - Mua và Bán
Máy tính để bàn
Máy tính xách tay
Điện thoại di động
Các thiết bị công nghệ khác
All times are GMT +7. The time now is
22:30
.
Contact Us
-
vozExpress
-
Archive
-
Top
Steam Powered by vBulletin® 0.1 pre-alpha
Copyright ©2000 - 2018, Jelsoft Enterprises Ltd.

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Set-Cookie: vflastactivity=0; expires=Fri, 19-Apr-2019 15:30:36 GMT; path=/; domain=vozforums.com; secure

Cache-Control: private, post-check=0, pre-check=0, max-age=0

Pragma: no-cache


markdown:
vozForums
>
Khu thương mại - Mua và Bán
>
Điện thoại di động
HN
Sim mobifone giá rẻ 100k cập nhật ngày 2.1.2013
User Name
Remember Me?
Password
Register
FAQ
Social Groups
Calendar
Mark Forums Read
Thread Tools
#
1
02-01-2013, 11:33
lonely_star_navn
Junior Member
Join Date: 11-2012
Posts: 0
Sim mobifone giá rẻ 100k cập nhật ngày 2.1.2013
Đại lí sim số đẹp mobifone giá rẻ
Địa chỉ: Số 1/499 Kim Mã Ba Đình Hà Nội.
Giá đã rất tốt chỉ fix ít xăng xe. Anh em mua sim dùng may mắn. Ko tiếp các tn trả giá quáđáng.
Tất cả là sim mới nguyên Kit đăng kí chính chủ.Hưởng mọi khuyến mãi tại thời điểm kích hoạt.
Cách kiểm tra: Ae thích số nào thử nháy thẳng vào báo " đang tạm khóa" là 90% sim còn.
Chú ý: trước khi qua call trước mình để mình ktra lại chính xác tình trạng sim.Mình không nhận sms trả giá vì giá sim đã quá rẻ.Khi qua CH mình mua sim vui lòng mang theo Cmnd gốc hoặc bản photto để mình đăng kí thông tin.
Liên hệ: 09.66666.103
YH: lonely_star_navn
Sim đồng giá 100k
0905012436
0905012465
0905012617
0905012785
0905012820
0905012845
0905013100
0905013995
0905014070
0905014110
0905014336
0905014405
0905014425
0905014517
0905014553
0905014613
0905014624
0905014677
0905014722
0905014792
0905014974
0905015763
0905015350
0905015351
0905015453
0905015932
0905016144
0905016182
0905016258
0905016308
0905016360
0905016445
0905016631
0905016830
0905016992
0905017026
0905017248
0905017423
0905017715
0905017845
0905017907
0905018006
0905018048
0905018145
0905018175
0905018374
0905018405
0905018411
0905018516
0905018520
0905018535
0905018548
0905018556
0905018742
0905018921
0905019118
0905035806
0905035814
0905035861
0905035872
0905035962
0905035980
0905036130
0905036182
0905036204
0905036270
0905036274
0905036277
0905036284
0905036298
0905036341
0905036408
0905036417
0905036483
0905036517
0905036521
0905036523
0905036530
0905036546
0905036562
0905036599
0905036640
0905036650
0905036670
0905036726
0905036735
0905037074
0905037095
0905037099
0905037260
0905037263
0905037280
0905037287
0905037349
0905037358
lonely_star_navn
View Public Profile
Send a private message to lonely_star_navn
Find all posts by lonely_star_navn
#
2
02-01-2013, 16:45
son_tung25
Junior Member
Join Date: 12-2012
Posts: 0
Re: Sim mobifone giá rẻ 100k cập nhật ngày 2.1.2013
Quote:
Originally Posted by
lonely_star_navn
Đại lí sim số đẹp mobifone giá rẻ
Địa chỉ: Số 1/499 Kim Mã Ba Đình Hà Nội.
Giá đã rất tốt chỉ fix ít xăng xe. Anh em mua sim dùng may mắn. Ko tiếp các tn trả giá quáđáng.
Tất cả là sim mới nguyên Kit đăng kí chính chủ.Hưởng mọi khuyến mãi tại thời điểm kích hoạt.
Cách kiểm tra: Ae thích số nào thử nháy thẳng vào báo " đang tạm khóa" là 90% sim còn.
Chú ý: trước khi qua call trước mình để mình ktra lại chính xác tình trạng sim.Mình không nhận sms trả giá vì giá sim đã quá rẻ.Khi qua CH mình mua sim vui lòng mang theo Cmnd gốc hoặc bản photto để mình đăng kí thông tin.
Liên hệ: 09.66666.103
YH: lonely_star_navn
Sim đồng giá 100k
0905012436
0905012465
0905012617
0905012785
0905012820
0905012845
0905013100
0905013995
0905014070
0905014110
0905014336
0905014405
0905014425
0905014517
0905014553
0905014613
0905014624
0905014677
0905014722
0905014792
0905014974
0905015763
0905015350
0905015351
0905015453
0905015932
0905016144
0905016182
0905016258
0905016308
0905016360
0905016445
0905016631
0905016830
0905016992
0905017026
0905017248
0905017423
0905017715
0905017845
0905017907
0905018006
0905018048
0905018145
0905018175
0905018374
0905018405
0905018411
0905018516
0905018520
0905018535
0905018548
0905018556
0905018742
0905018921
0905019118
0905035806
0905035814
0905035861
0905035872
0905035962
0905035980
0905036130
0905036182
0905036204
0905036270
0905036274
0905036277
0905036284
0905036298
0905036341
0905036408
0905036417
0905036483
0905036517
0905036521
0905036523
0905036530
0905036546
0905036562
0905036599
0905036640
0905036650
0905036670
0905036726
0905036735
0905037074
0905037095
0905037099
0905037260
0905037263
0905037280
0905037287
0905037349
0905037358
doi nokia 1200 loa hoi re ko basc? co phai thuong gia K?
son_tung25
View Public Profile
Send a private message to son_tung25
Find all posts by son_tung25
#
3
04-01-2013, 10:56
lonely_star_navn
Junior Member
Join Date: 11-2012
Posts: 0
Re: Sim mobifone giá rẻ 100k cập nhật ngày 2.1.2013
uppppppppppppppppppppppp
lonely_star_navn
View Public Profile
Send a private message to lonely_star_navn
Find all posts by lonely_star_navn
«
Previous Thread
|
Next Thread
»
Thread Tools
Show Printable Version
Email this Page
Posting Rules
You
may not
post new threads
You
may not
post replies
You
may not
post attachments
You
may not
edit your posts
BB code
is
On
Smilies
are
On
[IMG]
code is
On
HTML code is
Off
Forum Rules
Forum Jump
User Control Panel
Private Messages
Subscriptions
Who's Online
Search Forums
Forums Home
Đại sảnh
Thông báo
Thắc mắc & Góp ý
Thread post sai mục
Tin tức iNet
Review sản phẩm
Máy tính để bàn
Overclocking & Cooling
Modding
AMD
Intel
Mainboard & Memory
Đồ họa máy tính
Phần cứng chung
Thiết bị ngoại vi & Phụ kiện
Phần mềm
Download
Phát triển Phần mềm
Trường đua
Games
Thảo luận chung
DOTA2
League of Legends
Garena - Liên Quân Mobile
MMO -- Game Online
Pokemon GO
Crossfire Legends
Overwatch
Hearthstone
FPS
Liên Minh Huyền Thoại
Sản phẩm công nghệ
Máy tính xách tay
Tất tần tật thông tin về Dell anh em cần biết
Các sản phẩm Apple
Máy tính chuyên dụng
Thiết bị di động
Đồ điện tử & Thiết bị gia dụng
Multimedia
HDmedia
theNEXTvoz
Mạng gia đình & Doanh nghiệp nhỏ
Tự build máy chạy macOS
Ô tô & Xe máy
miniPC
Giao lưu Doanh nghiệp & Người dùng (theo Alphabet)
DELL - Thông tin sản phẩm và dịch vụ chính hãng
Hoanghamobile.com
SaiBack.com - Cung cấp thiết bị lưu trữ chuyên nghiệp
WD - Thương hiệu ổ cứng tin cây, dịch vụ hỗ trợ tốt nhất
We can do
Khu vui chơi giải trí
Chuyện trò linh tinh™
Superthreads
From f17 with Love
Offline
Các món ăn chơi
Trưng cầu dân ý
Khu thương mại - Mua và Bán
Máy tính để bàn
Máy tính xách tay
Điện thoại di động
Các thiết bị công nghệ khác
All times are GMT +7. The time now is
22:30
.
Contact Us
-
vozExpress
-
Archive
-
Top
Steam Powered by vBulletin® 0.1 pre-alpha
Copyright ©2000 - 2018, Jelsoft Enterprises Ltd.

Set-Cookie: vflastactivity=0; expires=Fri, 19-Apr-2019 15:30:51 GMT; path=/; domain=vozforums.com; secure


markdown:
Đúng 29/3 vừa qua, Honda Việt Nam đã chính thức tung ra thị trường mẫu xe LEAD 125 FI. Tuy nhiên, ngay sau khi có sẵn thì model này đã bị các đại lý trong nước nâng giá bán từ 37,5 triệu đồng và 38,5 triệu đồng cho phiên bản tiêu chuẩn và cao cấp lên thành 38,5 triệu đồng và 39,5 triệu đồng (chưa bao giấy tờ).
Nguyễn Thanh

X-Cache: QuickCache v24h-version - file

X-Frame-Options: DENY

Cache-Control: public

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=Utf-8


markdown:
# Lực sĩ Nguyễn Anh Thông được thưởng nóng 100 triệu đồng
## Với thành tích giành HCV tại giải vô địch thể hình và fitness nam nữ thế giới lần thứ V-2013 được tổ chức tại Hungary, lực sĩ Nguyễn Anh Thông vừa được TP Cần Thơ khen thưởng.
Sáng 21-11, Sở Văn hóa-Thể thao-Du lịch (VH-TT-DL) TP Cần Thơ tổ chức lễ tuyên dương VĐV thể hình Nguyễn Anh Thông vì đã giúp Việt Nam giành HCV (hạng 60 kg) tại giải vô địch thể hình và fitness nam nữ thế giới, diễn ra từ ngày 12 đến 18-11. Đội tuyển thể hình Việt Nam thi đấu ấn tượng với 1 HCV và 2 HCB. Đặc biệt, VĐV Nguyễn Anh Thông chinh phục thành viên ban giám khảo giành tấm HCV quý giá cho Việt Nam. Đây là lần đầu tiên TP Cần Thơ có VĐV nam vô địch thế giới ở môn thể hình.
Nguyễn Anh Thông-Vô định thể hình thế giới 2013
Tại lễ tuyên dương, ông Lê Hùng Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ trao bằng khen của UBND TP và số tiền thưởng 30 triệu đồng cho VĐV Nguyễn Anh Thông. Ngoài ra, các nhà tài trợ cũng trao 70 triệu đồng để động viên, khích lệ VĐV này. Anh Thông chia sẻ: “Tôi rất vui mừng vì đem lại vinh dự cho quốc gia. Để đạt được thành tích cao nhất, tôi đã khổ luyện rất nhiều. Không ngủ quên trên chiến thắng, tôi sẽ tiếp tục tập luyện và chuẩn bị thật tốt cho SEA Games sắp tới tổ chức ở Myanmar”.
VĐV Nguyễn Anh Thông đã trích số tiền thưởng 7 triệu đồng để đóng góp vào “quỹ người nghèo” của TP Cần Thơ nhằm chia sẻ khó khăn với những người có hoàn cảnh khó khăn. Được biết, trong ngày mai, VĐV Nguyễn Anh Thông sẽ tập trung vào đội tuyển quốc gia, tiếp tục tập luyện cho SEA Game 27.
Lãnh đạo TP Cần Thơ trao tiền thưởng cho VĐV Nguyễn Anh Thông
Giải vô địch thể hình và fitness nam nữ thế giới lần V- 2013 được tổ chức ở Budaors, Hungary với sự góp mặt của trên 300 VĐV đến từ hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Ở hạng 60kg, 2 lực sĩ của Việt Nam là Phạm Văn Mách, Nguyễn Anh Thông đã có màn trình diễn vô cùng ấn tượng. Văn Mách đã giành HCB, trong khi Anh Thông giành HCV. Ở hạng 70kg, Nguyễn Văn Lâm cũng đã xuất sắc giành tấm HCB cho đoàn Việt Nam.


markdown:
# Lão nông Thụy Sĩ hơn 30 năm làm vườn giữa rừng
![ Lão nông Thụy Sĩ hơn 30 năm làm vườn giữa rừng](/temp/resize/400x300/upload/news/04-2018/adf6c29c-5ad159a6e4951915498b4567.jpeg)
Ernst Gotsch (65 tuổi) đã giúp hồi phục hàng nghìn ha đất thoái hoá thành vườn nhiệt đới.
*Ernst Götsch đã hướng dẫn thành công cho nhiều mô hình vườn - rừng. Ảnh: Agendagotsch *
Ernst Gotsch bắt đầu làm quen với nông nghiệp từ năm 3 tuổi, tại mảnh vườn nhà ở Raperswilen, miền Đông Bắc, Thụy Sĩ. Năm 20 tuổi, ông làm việc tại một hiệu sách ở Zurich, sau đó chuyển sang Viện nghiên cứu về cải tiến giống di chuyền tại Zurich-Reckenholz. Nhiệm vụ của ông khi đó là cùng đồng nghiệp tìm kiếm các kiểu gen giúp cây trồng có khả năng kháng bệnh tật.
Thời gian này, Ernst Götsch thực hiện một số kiểm tra về đất tại miền Bắc Thụy Sĩ và miền Nam nước Đức. Ông đã tự ra đặt câu hỏi lớn: Nếu chúng ta đáp ứng các điều kiện bên ngoài cho cây trồng, thay vì cố gắng tìm kiếm những đặc điểm di truyền bên trong, thì khả năng kháng bệnh sẽ cải thiện như thế nào?
Chính câu hỏi này đã đưa Ernst Gotsch tới nhiều kiểm chứng và đi đến kết luận rằng: Cần phải làm là trả lại cho cây trồng hệ sinh thái tốt nhất. Đây cũng là nên tảng làm nên triết lý về nông nghiệp bảo toàn năng lượng "Syntropic Agriculture" của Ernst Gotsch.
**Mô hình nông nghiệp bền vững** "Syntropic Agriculture" hiện được áp dụng tại nhiều trang trại của Thụy Sĩ. Jua Pereira và Rômulo Araújo là hai học trò của Ernst đang làm nông tại Brazil. Họ đã áp dụng kỹ thuật làm vườn thâm canh kết hợp với lâm nghiệp, tại vùng đất trước đây kiệt quệ vì khai thác nông nghiệp và mỏ.
Mục tiêu của Jua Pereira và Rômulo Araújo là phục hồi đất thông qua trồng cây ăn quả, rau. Họ giữ khoảng cách giữa các tầng thực vật khác nhau, thực hiện cắt tỉa định kỳ để đem các chất hữu cơ về lại đất liên tục. Nhờ đó, không cần thêm bất cứ nguồn hữu cơ nào từ bên ngoài; năng lượng, phân bón không bị mất đi.
Theo Ernst, cắt tỉa tạo ra sự chuyển hóa, thúc đẩy sự trao đổi chất của hệ thống "Syntropic Agriculture". Tỷ lệ quang hợp nhiều hơn ở những cây được cắt tỉa, dẫn đến nhiều cabon được hấp thu, nhiều ánh sáng mặt trời được sử dụng, giúp khu vườn mát và ẩm hơn.
Lão nông hồi phục 1.200 mẫu đất thoái hoá ở Brazil thành vườn nhiệt đới
Mô hình của Ernst còn thành công tại trang trại Fazenda Da Toca 2.300 ha tại Brazil - nơi hiện đang trồng các loại cây ăn quả nhiệt đới (xoài, chuối, táo, ổi…) và chăn nuôi gà. Nông trại này được coi là một trong những mô hình mẫu về hệ sinh thái vườn - rừng hay nông - lâm kết hợp tại Brazil.
Năm 2015, tại Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Biến đổi Khí hậu 2015 - COP 21 tổ chức tại Paris, những mô hình vườn rừng theo triết lý của Ernest đã được dựng thành phim mang tên “Life in Syntropy”.
*Mô hình vườn rừng tại Fazenda Da Toca, Brazil*
#### Có thể bạn quan tâm
####
[Cửa hàng](/store/)
####
[Chợ](/market/) ₫[[ 1000 | number]] ₫[[ 1000 | number]] ₫[[ 1000 | number]] ₫[[ 1000 | number]] ₫[[ 1000 | number]] ₫[[ 1000 | number]] [](https://www.2lua.vn/project/may-suc-khi-o2-turbine.html)
![ Máy sục khí O2-Turbine](upload/_adsme/2017-06/may-suc-khi-o2-turbine-20170529-1419.png)
[](http://nhabeagri.com/)
![ Nhà Bè Agri - Thiết bị tưới tự động Nông nghiệp](upload/_adsme/2017-08/Nha-Be-Agri.gif)
##
[Phần mềm](/agritec/tools.html) [ ](/agritec/phoi-tron-thuc-an-chan-nuoi.html)
Feed Balancer
![ ](/temp/resize/35x/img/aquaki/pig-cow20170417.png)
Phối trộn thức ăn chăn nuôi
[ ](/agritec/pha-dung-dich-thuy-canh.html)
Hydroponics Calculator
![ ](/temp/resize/35x/img/aquaki/hydro20170417.png)
Pha dung dịch thủy canh
[ ](/agritec/dinh-muc-cho-tom-an.html)
Feeding Calculator
![ ](/temp/resize/35x/img/aquaki/shrimp20170417.png)
Định mức cho tôm ăn
[ ](/agritec/phoi-tron-phan-bon-npk.html)
NPK Calculator
![ ](/temp/resize/35x/img/aquaki/npk20170417.png)
Phối trộn phân bón NPK
[ ](/agritec/xac-dinh-ty-le-tom-song.html)
Survival Calculator
![ ](/temp/resize/35x/img/aquaki/shrimp20170417.png)
Xác định tỷ lệ tôm sống
[ ](/agritec/chuyen-doi-don-vi-phan-bon.html)
Fertilizers Converter
![ ](/temp/resize/35x/img/aquaki/fer_convert20170417.png)
Chuyển đổi đơn vị phân bón
[ ](/agritec/xac-dinh-cong-suat-suc-khi.html)
Aeration Calculator
![ ](/temp/resize/35x/img/aquaki/shrimp20170417.png)
Xác định công suất sục khí
[ ](/agritec/chuyen-doi-don-vi-tom-che-bien.html)
Shrimp Converter
![ ](/temp/resize/35x/img/aquaki/shrimp20170417.png)
Chuyển đổi đơn vị tôm
[ ](/agritec/tinh-dien-tich-nha-kinh.html)
Greenhouse Calculator
![ ](/temp/resize/35x/img/aquaki/greenhouse20170418.png)
Tính diện tích nhà kính
[ ](/agritec/tinh-the-tich-ao-ho.html)
Pond Calculator
![ ](/temp/resize/35x/img/aquaki/pond_vol20170417.png)
Tính thể tích ao hồ

Server: nginx

Access-Control-Allow-Methods: POST, GET, PUT, DELETE, OPTIONS

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Access-Control-Allow-Credentials: true

Set-Cookie: PHPSESSID=i90349feednp17eo4e49frko14; expires=Sun, 14-Apr-2019 15:49:55 GMT; Max-Age=31104000; path=/; domain=.2lua.vn; secure; HttpOnly


markdown:
**Tối 24-12, tại trung tâm Thành phố mới Bình Dương (TP.TDM) đã diễn ra chương trình ca nhạc “Bình Dương chào năm mới 2013”.**
|
|
|Một tiết mục của ca sĩ Đan Trường trong chương trình.|
Chương trình do Đài Phát thanh & Truyền hình Bình Dương phối hợp với Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển công nghiệp (
[Becamex](https://www.becamex.org) IDC) thực hiện.
Với những bài hát vui tươi, trẻ trung về Bình Dương đón mừng Giáng sinh và chúc mừng năm mới 2013 như: Ngày nắng Bình Dương, Vui như đêm nay, Vũ khúc tình yêu, Mưa trên quê hương, Feliz Navida, Liên khúc Giáng sinh (Last Christmas, Santa is coming town, Jingle Bells)…, các ca sĩ: Quang Vinh, Võ Hạ Trâm, Nguyên Vũ, Lân Nhã, Đan Trường, Thu Minh, nhóm Mắt Ngọc, nhóm X5, cùng các vũ đoàn đã biểu diễn rất sôi động đem đến cho khán giả địa phương một không khí đón mừng Giáng sinh và năm mới đang đến rộn rã và náo nhiệt.
Video đêm ca nhạc nă mới 2013 tại công viên trung tâm
[Thành Phố Mới Bình Dương](https://www.becamex.org/thanh-pho-moi-binh-duong):

Server: Apache

Cache-Control: max-age=0, private, no-store, no-cache, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding

Link: <https://www.becamex.org/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <https://www.becamex.org/?p=8070>; rel=shortlink


markdown:
### 멸망당할 예루살렘의 원수들
1이것은 이스라엘에 관한 여호와의 말씀이다. 하늘을 펴시고 땅의 기초 를 놓으시며 사람 안에 영을 만드신 여호와께서 이렇게 말씀하셨다. 2 “내가 예루살렘을 그 주변 민족들에게 술잔과 같게 할 것이니 그들이 마시고 비틀거릴 것이다. 예루살렘이 포위당할 때에 유다도 포위될 것이다. 3 세상의 모든 나라가 예루살렘을 치려고 모이는 그 날에 내가 예루살렘을 모든 민족에게 돌이 되게 하겠다. 그것을 들어올리려고 하는 자는 다 상처를 입을 것이다. 4 그 날에 내가 모든 말을 쳐서 놀라게 하고 말 탄 자를 쳐서 미치게 하되 유다 백성은 돌보고 그 원수들의 말은 쳐서 눈이 멀게 하겠다. 5 그때 유다의 지도자들이 속으로 ‘전능하신 하나님 여호와께서 예루살렘에 사는 자기 백성에게 힘을 주셨다’ 하고 말할 것이다. 6 “그 날에 내가 유다의 지도자들을 나무 가운데 있는 화로와 같게 하고 곡식단 사이에 있는 횃불과 같게 하겠다. 그들이 그 좌우에 둘러싼 모든 민족을 소멸할 것이다. 그러나 예루살렘 주민들은 그 곳 예루살렘에 그대로 머물러 있을 것이다. 7 “나 여호와는 먼저 [ a]유다에 승리를 주어 다윗의 후손과 예루살렘 주민의 영광이 유다의 영광보다 더 크지 못하게 하겠다. 8 그 날에 나 여호와가 예루살렘 주민을 보호할 것이다. 그들 중에 제일 약한 자도 다윗과 같을 것이며 다윗의 후손들은 하나님과 같고 나 여호와의 사자와 같을 것이다. 9 그 날에 내가 예루살렘을 치러 오는 모든 민족을 없애 버리겠다. 10 “내가 다윗의 후손과 예루살렘 주민에게 은혜와 기도의 영을 부어 주겠다. 그들은 자기들이 찔러 죽인 자를 바라보고 외아들을 위해 슬퍼하듯이 슬퍼할 것이며 맏아들을 잃은 사람처럼 통곡할 것이다. 11 그 날에 예루살렘에 큰 애통이 있을 것이니 므깃도 골짜기에 있는 하닷 – 림몬의 애통과 같을 것이다. 12-14 온 땅이 각 집안별로 애통하되 다윗 집안의 가족들과 나단 집안의 가족들과 레위 집안의 가족들과 시므이 집안의 가족들과 그 밖에 나머지 집안의 가족들이 각각 따로 애통할 것이며 그들의 아내들도 따로따로 애통할 것이다.”

Server: cloudflare

CF-Cache-Status: MISS

Cache-Control: public, max-age=28800

Set-Cookie: __cfduid=db2b40bf5d43d1de0d8420467ef8ec4561524153771; expires=Fri, 19-Apr-19 16:02:51 GMT; path=/; domain=.biblica.com; HttpOnly


markdown:
Với tốc độc phát triển chóng mặt của công nghệ, người dùng đã và đang bắt đầu rời xa dần phương thưc nghe nhạc truyền thống như CD, DVD. Hiện nay người dùng thưởng thức nhạc qua các thiết bị công nghệ tinh vi như iPod, iPhone, Android Phones … đa phần nhạc được tải online từ Internet về ngày cả Video Clips trước đây là thị phần của DVD thì hiện nay Youtube, Zing Video đều có số lượt xem kinh khủng.
Do đó một ca sĩ muốn thành công trong việc phổ biến sản phẩm âm nhạc của mình không thể không thực hiện các chiến dịch online marketing. Calvin Music đã kết hợp với công ty chuyên về lĩnh vực CNTT
[Grey Neuron](http://www.greyneuron.com) mang đến cho bạn những chiến dịch online marketing hiệu quả nhất cùng với những trang web tuyệt vời được thiết kế riêng cho ca sĩ với chi phí thấp nhất.
Mạng lưới các đối tác Marketing của Calvin Music:
[Cổng thông tin [Cửa Sổ Tin Học]](http://www.cuasotinhoc.vn)với hơn 300.000 thành viên [Facebook Fanpage [Cửa Sổ Tin Học]](http://www.facebook.com/cuasotinhoc)với hơn 3.000 fan
- Facebook các nhạc sĩ cộng tác với Calvin Music với hơn 2.000 fan
[Facebook Fanpage Calvin Music](http://www.facebook.com/calvinprostudio)

Set-Cookie: __cfduid=d2d37f0e959697b6174f23cd915b0de1e1524152524; expires=Fri, 19-Apr-19 15:42:04 GMT; path=/; domain=.calvinmusic.com; HttpOnly

Link: <https://www.calvinmusic.com/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <https://www.calvinmusic.com/?p=679>; rel=shortlink


markdown: Đăng tin

X-Cache: ZIP

Server: Chotot

Vary: User-Agent

render: client

X-Powered-By: Chotot