text:
Sóc Andes
(đổi hướng từ Sciurus pucheranii)
Sóc Andes, tên khoa học Sciurus pucheranii, là một loài động vật có vú trong họ Sóc, bộ Gặm nhấm. Loài này được Fitzinger mô tả năm 1867.[2] Chúng là loài đặc hữu của Colombia.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Amori, G., Koprowski, J. & Roth, L. (2008). Sciurus pucheranii. 2008 Sách đỏ IUCN. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế 2008. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2009.
- ^ a ă Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Sciurus pucheranii”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Thorington, R. W. Jr. and R. S. Hoffman. 2005. Family Sciuridae. các trang 754–818 in Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson and D. M. Reeder eds. Johns Hopkins University Press, Baltimore.

markdown:
# Sóc Andes
(đổi hướng từ
[Sciurus pucheranii](/w/index.php?title=Sciurus_pucheranii&redirect=no))
|
|Sciurus pucheranii
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Rodentia](/wiki/B%E1%BB%99_G%E1%BA%B7m_nh%E1%BA%A5m) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Sciuridae](/wiki/H%E1%BB%8D_S%C3%B3c) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Sciurus](/wiki/Sciurus) [Phân chi](/wiki/Ph%C3%A2n_chi)( *subgenus*) [Guerlinguetus](/wiki/Guerlinguetus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **S. pucheranii** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Sciurus pucheranii*
(
[Fitzinger](/w/index.php?title=Leopold_Fitzinger&action=edit&redlink=1), 1867) [[2]](#cite_note-msw3-2) [Phân loài](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%C3%A0i) *S. p. pucheranii* *S. p. caucensis* *S. p. medellinensis* [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)) *Microsciurus pucherani* **Sóc Andes**, tên khoa học *, là một loài Sciurus pucheranii* [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA)trong [họ Sóc](/wiki/H%E1%BB%8D_S%C3%B3c), [bộ Gặm nhấm](/wiki/B%E1%BB%99_G%E1%BA%B7m_nh%E1%BA%A5m). Loài này được Fitzinger mô tả năm 1867. Chúng là loài đặc hữu của [[2]](#cite_note-msw3-2) [Colombia](/wiki/Colombia).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%B3c_Andes&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%B3c_Andes&action=edit§ion=1)] **Amori, G., Koprowski, J. & Roth, L. (2008).** [^](#cite_ref-iucn_1-0) [.](http://www.iucnredlist.org/details/20018) *Sciurus pucheranii* *2008*. [Sách đỏ IUCN](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F) [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)2008. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2009.
- ^
**a** [Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “](#cite_ref-msw3_2-1) **ă** *Sciurus pucheranii*”. [. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang).](http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=12400191) *Mammal Species of the World* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%B3c_Andes&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%B3c_Andes&action=edit§ion=2)]
- Thorington, R. W. Jr. and R. S. Hoffman. 2005. Family Sciuridae. các trang 754–818
*in*Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson and D. M. Reeder eds. Johns Hopkins University Press, Baltimore.


text:
Tassin-la-Demi-Lune
Tọa độ: 45°45′50″B 4°46′48″Đ / 45,764°B 4,78°Đ
Tassin-la-Demi-Lune là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 186 mét trên mực nước biển.
Tọa độ: 45°45′50″B 4°46′48″Đ / 45,764°B 4,78°Đ
Tassin-la-Demi-Lune là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 186 mét trên mực nước biển.

markdown:
# Tassin-la-Demi-Lune
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [45°45′50″B 4°46′48″Đ / 45,764°B 4,78°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Tassin-la-Demi-Lune¶ms=45.764_N_4.780_E_region:FR_type:city(18520))
|
|
|
|[Quốc gia](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia) ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Auvergne-Rhône-Alpes](/wiki/Auvergne-Rh%C3%B4ne-Alpes) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Rhône](/wiki/Rh%C3%B4ne) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Lyon](/wiki/Lyon_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001–2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 2.252 m/7.388 ft)
1 2(3,01 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(6.160 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [69244](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=69244-COM)/ [69160](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Tassin-la-Demi-Lune** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Rhône](/wiki/Rh%C3%B4ne,_Rh%C3%B4ne-Alpes) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Rhône-Alpes](/wiki/Rh%C3%B4ne-Alpes) phía đông nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 186 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tassin-la-Demi-Lune&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tassin-la-Demi-Lune&action=edit§ion=1)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1052 miss, cp1054 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Thể loại:Bài hát theo thập niên
Thể loại con
Thể loại này gồm 25 thể loại con sau, trên tổng số 25 thể loại con.
B
- ► Bài hát thập niên 1700 (1 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1780 (2 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1790 (2 t.l., 2 tr.)
- ► Bài hát thập niên 1810 (5 t.l., 1 tr.)
- ► Bài hát thập niên 1820 (6 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1830 (8 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1840 (8 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1850 (10 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1860 (9 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1870 (9 t.l., 1 tr.)
- ► Bài hát thập niên 1880 (10 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1890 (10 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1900 (10 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1910 (10 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1920 (10 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1930 (10 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1940 (10 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1950 (10 t.l., 1 tr.)
- ► Bài hát thập niên 1960 (11 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1970 (11 t.l., 1 tr.)
- ► Bài hát thập niên 1980 (10 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 1990 (12 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 2000 (11 t.l.)
- ► Bài hát thập niên 2010 (11 t.l.)
- ► Ballad theo thập niên (4 t.l.)

markdown:
# Thể loại:Bài hát theo thập niên
## Thể loại con
Thể loại này gồm 25 thể loại con sau, trên tổng số 25 thể loại con.
### B
- ►
[Bài hát thập niên 1700](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1700) (1 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1780](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1780) (2 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1790](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1790) (2 t.l., 2 tr.)
- ►
[Bài hát thập niên 1810](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1810) (5 t.l., 1 tr.)
- ►
[Bài hát thập niên 1820](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1820) (6 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1830](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1830) (8 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1840](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1840) (8 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1850](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1850) (10 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1860](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1860) (9 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1870](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1870) (9 t.l., 1 tr.)
- ►
[Bài hát thập niên 1880](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1880) (10 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1890](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1890) (10 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1900](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1900) (10 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1910](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1910) (10 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1920](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1920) (10 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1930](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1930) (10 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1940](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1940) (10 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1950](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1950) (10 t.l., 1 tr.)
- ►
[Bài hát thập niên 1960](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1960) (11 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1970](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1970) (11 t.l., 1 tr.)
- ►
[Bài hát thập niên 1980](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1980) (10 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 1990](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1990) (12 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 2000](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_2000) (11 t.l.)
- ►
[Bài hát thập niên 2010](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_2010) (11 t.l.)
- ►
[Ballad theo thập niên](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ballad_theo_th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn) (4 t.l.)

X-Cache: cp1068 miss, cp1054 miss


text:
Thể loại:Môi trường Trung Đông
Thể loại con
Thể loại này gồm 17 thể loại con sau, trên tổng số 17 thể loại con.
A
- ► Môi trường Ả Rập Xê Út (3 t.l.)
- ► Môi trường Ai Cập (3 t.l.)
B
- ► Môi trường Bahrain (2 t.l.)
H
- ► Hệ sinh thái Trung Đông (5 t.l.)
I
- ► Môi trường Iran (2 t.l.)
- ► Môi trường Iraq (3 t.l.)
- ► Môi trường Israel (3 t.l.)
J
- ► Môi trường Jordan (2 t.l.)
K
- ► Môi trường Kuwait (2 t.l.)
L
- ► Môi trường Liban (4 t.l., 1 tr.)
O
- ► Môi trường Oman (2 t.l., 1 tr.)
P
- ► Môi trường Palestine (4 t.l.)
Q
- ► Môi trường Qatar (2 t.l.)
S
- ► Môi trường Syria (1 t.l.)
T
- ► Môi trường Thổ Nhĩ Kỳ (1 t.l., 1 tr.)
U
- ► Môi trường UAE (5 t.l.)
Y
- ► Môi trường Yemen (3 t.l.)

markdown:
# Thể loại:Môi trường Trung Đông
## Thể loại con
Thể loại này gồm 17 thể loại con sau, trên tổng số 17 thể loại con.
### A
- ►
[Môi trường Ả Rập Xê Út](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_X%C3%AA_%C3%9At) (3 t.l.)
- ►
[Môi trường Ai Cập](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ai_C%E1%BA%ADp) (3 t.l.)
### B
- ►
[Môi trường Bahrain](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Bahrain) (2 t.l.)
### H
- ►
[Hệ sinh thái Trung Đông](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:H%E1%BB%87_sinh_th%C3%A1i_Trung_%C4%90%C3%B4ng) (5 t.l.)
### I
- ►
[Môi trường Iran](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Iran) (2 t.l.)
- ►
[Môi trường Iraq](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Iraq) (3 t.l.)
- ►
[Môi trường Israel](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Israel) (3 t.l.)
### J
- ►
[Môi trường Jordan](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Jordan) (2 t.l.)
### K
- ►
[Môi trường Kuwait](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Kuwait) (2 t.l.)
### L
- ►
[Môi trường Liban](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Liban) (4 t.l., 1 tr.)
### O
- ►
[Môi trường Oman](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Oman) (2 t.l., 1 tr.)
### P
- ►
[Môi trường Palestine](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Palestine) (4 t.l.)
### Q
- ►
[Môi trường Qatar](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Qatar) (2 t.l.)
### S
- ►
[Môi trường Syria](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Syria) (1 t.l.)
### T
- ►
[Môi trường Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) (1 t.l., 1 tr.)
### U
- ►
[Môi trường UAE](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_UAE) (5 t.l.)
### Y
- ►
[Môi trường Yemen](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Yemen) (3 t.l.)


text:
Trợ giúp
Thể loại:Nürnberger Land
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Bài chính của
thể loại
này là
Nürnberger Land
.
Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
Nürnberger Land
Các trang trong thể loại “Nürnberger Land”
28 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 28 trang.
Nürnberger Land
A
Alfeld, Nürnberger Land
Altdorf bei Nürnberg
B
Burgthann
E
Engelthal
F
Feucht
H
Happurg
Hartenstein, Nürnberger Land
Henfenfeld
Hersbruck
K
Kirchensittenbach
L
Lauf an der Pegnitz
Leinburg
N
Neuhaus an der Pegnitz
Neunkirchen am Sand
O
Offenhausen
Ottensoos
P
Pommelsbrunn
R
Reichenschwand
Röthenbach an der Pegnitz
Rückersdorf, Nürnberger Land
S
Schnaittach
Schwaig
Schwarzenbruck
Simmelsdorf
V
Velden, Nürnberger Land
Vorra
W
Winkelhaid
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Nürnberger_Land&oldid=26783131
”
Thể loại
:
Huyện của bang Bayern
Trung Franken
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Bài viết chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên lạc
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Tại dự án khác
Wikimedia Commons
Ngôn ngữ khác
Deutsch
English
Esperanto
فارسی
Polski
Русский
Winaray
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 02:06 ngày 1 tháng 8 năm 2017.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# Thể loại:Nürnberger Land
Bài chính của
[thể loại](/wiki/Wikipedia:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i)này là **.** [Nürnberger Land](/wiki/N%C3%BCrnberger_Land)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Nürnberger Land”
28 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 28 trang.


text:
Thể loại:Phim về tàu RMS Titanic
Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
T
- ► Titanic (trống)
- ► Titanic (phim 1997) (2 tr., 4 t.t.)
Các trang trong thể loại “Phim về tàu RMS Titanic”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.

markdown:
# Thể loại:Phim về tàu RMS Titanic
## Thể loại con
Thể loại này gồm 2 thể loại con sau, trên tổng số 2 thể loại con.
### T
- ►
[Titanic](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Titanic) (trống)
- ►
[Titanic (phim 1997)](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Titanic_(phim_1997)) (2 tr., 4 t.t.)
## Các trang trong thể loại “Phim về tàu RMS Titanic”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.


text:
Tiszaszőlős
Tiszaszőlős là một thị trấn thuộc hạt Jász-Nagykun-Szolnok, Hungary. Thị trấn này có diện tích 47,79 km², dân số năm 2010 là 1946 người,[1] mật độ 41 người/km².
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Helysegnevkonyv adattar 2010”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2012.

markdown:
# Tiszaszőlős
|Tiszaszőlős|
|—
|![ Tiszaszőlős légifotó.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Tiszasz%C5%91l%C5%91s_l%C3%A9gifot%C3%B3.jpg/250px-Tiszasz%C5%91l%C5%91s_l%C3%A9gifot%C3%B3.jpg)
![ Tiszaszőlős légifotó.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Tiszasz%C5%91l%C5%91s_l%C3%A9gifot%C3%B3.jpg/250px-Tiszasz%C5%91l%C5%91s_l%C3%A9gifot%C3%B3.jpg)
|
|![]()
**Huy hiệu** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Flag_of_Hungary.svg/23px-Flag_of_Hungary.svg.png)
[Hungary](/wiki/Hungary) [Hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) [Jász-Nagykun-Szolnok](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_J%C3%A1sz-Nagykun-Szolnok&action=edit&redlink=1) [Tiểu vùng](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) [Tiszafüredi](/w/index.php?title=Tiszaf%C3%BCredi_(ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng)&action=edit&redlink=1) 2(18.45 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(110/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [Mã điện thoại](/wiki/M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i) **Tiszaszőlős** là một [thị trấn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) thuộc hạt [Jász-Nagykun-Szolnok](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_J%C3%A1sz-Nagykun-Szolnok&action=edit&redlink=1), [Hungary](/wiki/Hungary). Thị trấn này có diện tích 47,79 km², dân số năm 2010 là 1946 người, mật độ 41 người/km². [1]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tiszasz%C5%91l%C5%91s&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tiszasz%C5%91l%C5%91s&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Helysegnevkonyv adattar 2010”](http://www.ksh.hu/docs/hun/hnk/Helysegnevkonyv_adattar_2010.xls). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2012.

X-Cache: cp1053 miss, cp1054 miss


text:
Triều Tiên Thế Tông
Triều Tiên Thế Tông (chữ Hán: 朝鮮世宗, Hangul: 조선세종, 7 tháng 5, 1397 – 30 tháng 3, 1450) là vị quốc vương thứ tư của nhà Triều Tiên, trị vì từ năm 1418 đến năm 1450, tổng cộng 32 năm.
Trong 4 năm đầu triều đại ông, Thế Tông cùng cha là thượng vương Thái Tông cai quản triều chính. Năm 1420, Thái Tông chết, Thế Tông trở thành vua duy nhất của Triều Tiên. Thế Tông thực hiện nhiều chính sách nhằm khuyến khích khoa học-kỹ thuật, mở mang kinh tế, luật pháp và biến Triều Tiên thành một xã hội Nho giáo. Ông còn cải cách văn tự, ban hành chữ cái tượng thanh Chosŏn'gŭl (năm 1446) dùng để ký âm tiếng Triều Tiên, bất chấp sự phản đối mạnh từ phía những nho sĩ dùng chữ Hán của Trung Quốc.[2] Về đối ngoại, Thế Tông phía bắc đánh Mãn Châu, di dân đến định cư ở vùng này; phía nam đánh đảo Tsushima hòng tiễu trừ cướp biển Nhật Bản. Ngày nay, Thế Tông thường được xem là vị minh quân đưa văn hóa Triều Tiên đến một thời kỳ rực rỡ.[3] Dân Hàn Quốc quen gọi ông là Thế Tông Đại Vương (世宗大王; 세종대왕) dù trên thực tế từ Đại Vương có mặt trong thụy hiệu của hầu hết các vua Triều Tiên trước năm 1897.
Mục lục
Tuổi trẻ[sửa | sửa mã nguồn]
Triều Tiên Thế Tông có tên húy là Lý Tạo (李裪, 이도), ông là con thứ ba của Triều Tiên Thái Tông Lý Phương Viễn, mẹ là Nguyên Kính vương hậu Mẫn thị, người ở Ly Hưng. Lúc còn làm Vương tử, ông được phong là Trung Ninh Đại quân (忠寧大君). Khi còn trẻ, Lý Tạo học giỏi nhiều môn, nên được vua cha yêu quý hơn hai người anh.
Khi Lý Tạo được 12 tuổi, ông được phong làm Đông cung Thế tử (東宫世子) và được gả con gái của Thẩm Ôn (沈溫), một đại quý tộc nguyên quán ở Thanh Tùng (靑松, Cheongsong).
Việc lên ngôi của Lý Tạo có nhiều điểm khác với sự lên ngôi của phần lớn các vị Quốc vương Triều Tiên khác. Vương tử trưởng là Nhượng Ninh Đại quân Lý Đề (李褆), nhận thấy mình không đủ tài làm Quốc vương, tin Thế Tông đã có mệnh làm Vương. Cùng với Vương tử thứ 2 là Hiếu Ninh Đại quân Lý Bổ (李補), ông ta cho rằng trách nhiệm của họ là đưa Lý Tạo lên ngôi. Vì vậy, họ cố tỏ thái độ cực kỳ vô lễ ở cung đình, và ít lâu sau họ bị trục xuất khỏi Hán Thành. Mưu tính của 2 vương tử này cuối cùng đã đưa Lý Tạo lên ngôi. Vương tử trưởng trở thành một lữ khách đi lang thang và sống ẩn dật trên núi. Người con thứ hai đến một ngôi chùa, nơi ông ta xuống tóc đi tu.
Tháng 8 năm 1418, vua Thái Tông nhường ngôi cho thế tử Lý Tạo, tức vua Triều Tiên Thế Tông. Thái Tông làm Thái Thượng vương, cùng Thế Tông trị nước đến khi qua đời năm 1422. Không lâu sau khi Thế Tông lên ngôi, Thái Tông bắt tội Thẩm Ôn (cha vợ Thế Tông) vì phàn nàn việc thượng vương nắm hết đại quyền dù có vua tại vị. Thẩm Ôn bị ép phải uống thuốc độc chết.[4]
Trị vì[sửa | sửa mã nguồn]
Quân sự[sửa | sửa mã nguồn]
Triều Tiên Thế Tông được đánh giá là một nhà chiến lược quân sự lớn. Ông đã ban hành nhiều điều quân lệnh nhằm củng cố quân đội,[5] đồng thời phát triển kỹ thuật quân sự, tăng cường thử nghiệm, sử dụng đại bác cùng nhiều loại pháo cối, cung lửa khác nhau.
Đầu năm 1419, đại danh đảo Đối Mã (Nhật Bản) là Sō Sadamori xua cướp biển đánh phá Triều Tiên. Tháng 6 năm này, thượng vương Triều Tiên Thái Tông quyết ý chiếm Đối Mã. Thái Tông bảo Thế Tông sai tướng Lí Tòng Mậu (이종무, 李從茂) đem thủy quân (17.884 người) đánh đảo Đối Mã.[6] Quân Triều Tiên giết 123 quân Nhật, bắt 119, giải thoát 131 người Minh bị cướp biển bắt và 21 nô lệ trên đảo.[7][8] Đến ngày 26 tháng 6, phục binh Nhật đánh tan quân Triều Tiên ở Nii, làm chết 150 lính. Người Triều Tiên bèn thương lượng với đại danh, đến tháng 7 thì lui về nước.[9][10] Năm 1443, hai bên ý hòa ước Quý Hợi: đại danh Đối Mã chịu cống nạp vua Triều Tiên; Thế Tông cho phép Đối Mã được thông thương với Triều Tiên sáu mươi tàu thuyền mỗi năm.[11]
Năm 1433, Thế Tông sai tướng Kim Tông Thụy (金宗瑞, 김종서) đánh Mãn Châu ở phía Bắc. Quân Triều Tiên chiếm được một số thành trì, khôi phục lãnh thổ bị mất trước đây, đẩy biên giới của Triều Tiên lên gần bằng biên giới CHDCND Triều Tiên với Trung Quốc hiện nay.[12] Nhà vua cho xây bốn công sự và sáu khu đồn trú quân, còn được gọi là tứ quận, lục dinh (四郡六鎭, 사군육진) đế đề phòng dân Mãn Châu phản công.
Khoa học & công nghệ[sửa | sửa mã nguồn]
Triều đại Thế Tông chứng kiến những bước phát triển mạnh về khoa học và kỹ thuật. Năm 1429, Thế Tông sai biên soạn sách Nông sự trực thuyết để hướng dẫn nông dân. Tác phẩm này chứa đựng những thông tin về nhiều kỹ thuật canh tác khác nhau mà vua Thế Tông đã ra lệnh cho các quan chức đi thu thập ở trên khắp đất nước Triều Tiên.[13] Các kỹ thuật này cần thiết để thực hiện những phương pháp canh tác mới trong nền nông nghiệp Triều Tiên.[13]
Tưởng Anh Thực (蔣英實, 장영실, Jang Yeong-sil) là một nhà phát minh xuất chúng vào thời Thế Tông. Ngay từ nhỏ Tưởng đã bộc lộ suy nghĩ thông minh và khả năng sáng tạo. Thế nhưng Tưởng lại là một người thuộc tầng lớp dưới cùng xã hội. Trước đây Thái Tông đã nhận thấy tài năng của Tưởng và vời ra làm quan. Việc phong quan chức và bảo trợ cho các nghiên cứu, phát minh của Tưởng bị nhiều quan triều phản đối mạnh mẽ, vì họ cho rằng một tiện dân thuộc tầng lớp dưới không thể nào đứng ngang hàng với các Nho thần. Nhưng vua Thế Tông tín nhiệm tài năng của Tưởng. Tưởng đã tạo ra các thiết kế quan trọng mới như đồng hồ nước, hỗn tượng và đồng hồ mặt trời.[14] Tuy nhiên, sáng chế ấn tượng nhất của ông diễn ra năm 1442, đó là máy đo lượng mưa (vũ lượng kế) đầu tiên trên thế giới; mô hình này hiện không còn tồn tại và máy đo lượng mưa cổ nhất còn tồn tại ở Đông Á được chế tạo năm năm 1770, dưới triều vua Anh Tổ. Theo tác phẩm Thừa chính viện nhật ký (承政院日記, 승정원일기, Sŭngchŏngwŏn Ilki) vua Anh Tổ dự định khôi phục lại sự huy hoàng của thời đại Thế Tông, và vì vậy ông đã đọc một biên niên sử về thời Thế Tông. Sau khi đọc đoạn đề cập tới máy đo lượng mưa, Anh Tổ đã ban chỉ cho sản xuất lại. Do có dấu ấn của vua Càn Long nhà Thanh (trị vì: 1735–1796) của Trung Quốc, niên đại 1770[15] nên máy đo lượng mưa này của người Triều Tiên đôi khi bị hiểu sai là được nhập khẩu từ Trung Quốc.
Thế Tông cũng tiến hành cải cách hệ thống lịch Triều Tiên, vốn trước đây dựa trên hệ quy chiếu là vĩ độ của kinh thành Trung Quốc.[13] Vua Thế Tông là người đầu tiên trong lịch sử Triều Tiên ra lệnh cho các nhà thiên văn học Triều Tiên biên soạn một bộ lịch lấy kinh đô Hán Thành làm vĩ độ trung tâm.[13] Hệ thống mới này cho phép các nhà thiên văn Triều Tiên dự đoán chính xác thời gian diễn ra nhật thực và nguyệt thực.[13][16]
Trong lĩnh vực y học cổ truyền Triều Tiên, hai luận thuyết quan trọng đã được viết ra trong thời gian trị vì của Thế Tông. Chúng là Hyangyak chipsŏngbang (Hương dược tập thành phương) và Ŭibang yuch'wi (Y phương loại tụ), được sử gia Yung Sik Kim nhận định là đại diện cho "các cố gắng của người Triều Tiên nhằm phát triển hệ thống kiến thức y học riêng của chính mình, khác biệt với những gì của Trung Hoa."[13]
Văn học[sửa | sửa mã nguồn]
Về văn học, ông khuyến khích các đại thần cùng các học giả đến nghiên cứu tại triều đình. Vua Thế Tông cũng giám sát, và có thể tự mình tham gia, trong việc tạo ra ngôn ngữ bằng văn bản của hangul và công bố nó tới dân chúng Triều Tiên trong Huấn dân chính âm (訓民正音, 훈민정음, Hunminjŏngŭm), có nghĩa là "những âm thanh bằng lời nói đúng ngụ ý để dạy dân."
Do phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp nên Thế Tông cho phép nông dân nộp thuế nhiều hoặc ít phù hợp với những biến động của thịnh vượng hay khó khăn. Vì điều này, họ có thể ít lo lắng hơn về hạn ngạch thuế và làm việc thay vì lúc được mùa lại đem bán các loại cây trồng. Khi triều đình dư thừa thực phẩm sẽ phân phối cho nông dân nghèo hay những nông dân cần đến nó. Năm 1429 Nông sự trực thuyết (農事直說, 농사직설, Nongsachiksŏl) đã được hoàn thành dưới sự giám sát của vua Thế Tông. Đây là quyển sách đầu tiên nói về nông nghiệp của Triều Tiên, giải quyết những vấn đề như gieo trồng, thu hoạch và canh tác đất.
Dù cho hầu hết quan lại và quý tộc phản đối việc sử dụng Hangul, nhưng những tầng lớp dưới vẫn chấp nhận học nó và họ đã có thể giao tiếp với nhau bằng văn bản.
Những tác phẩm của Thế Tông được đánh giá rất cao. Các tác phẩm nổi tiếng Long Phi Ngự Thiên Ca (龍飛御天歌, 용비어천가,Yongbiŏch'ŏnga, viết năm 1445), Thích Phổ Tường Tiết (釋譜詳節, 석보상열, Sŏkpo Sangchŏl, viết tháng 7 năm 1447), Nguyệt lân thiên giang trì khúc (月璘千江篪曲, 월린천강지곡, Wŏrin Ch'ŏnkang Chikok, viết tháng 7 năm 1447), và các tài liệu tham khảo Đông quốc chính âm (東國正音, 동국정음, Tong'guk Jŏngŭm, viết tháng 9 năm 1447).
Năm 1420, Thế Tông dựng điện Tập Hiền (集賢殿; 집현전; Chiphyŏnjŏn) ở cung Cảnh Phúc. Đây là nơi hoạt động của nhiều lĩnh vực khác nhau, gồm các học giả được lựa chọn từ nhà vua. Nổi tiếng nhất là Huấn dân chính âm, trong đó hệ thống Chosŏn'gŭl bằng văn bản lần đầu tiên được xây dựng.[17]
Chosŏn'gŭl[sửa | sửa mã nguồn]
Thế Tông Đại Vương có một cải cách mang tầm ảnh hưởng lớn đến lịch sử Triều Tiên, đó là ban hành Chosŏn'gŭl, bảng chữ cái ký âm dùng cho tiếng Triều Tiên hiện nay.[18]
Trước khi hệ thống chữ Chosŏn'gŭl được ban hành, Triều Tiên chỉ sử dụng chữ Hán (hancha) trong văn bản, và Hán văn (Hanmun) đôi khi được dùng để viết các văn bản triều chính bằng tiếng Hán cổ. Một người muốn đọc và viết được các văn bản thời đó phải học chữ Hán - một thứ chữ không hề dễ học chút nào. Vì vậy gần như chỉ có những thành viên thuộc tầng lớp thượng lưu của xã hội mới biết chữ, còn đại đa số dân chúng là những người mù chữ. Hơn nữa, mặc dù có nhiều cải biên, việc dùng chữ Hán để ký âm Triều Tiên rất bất cập vì cấu trúc câu và ngữ pháp Triều Tiên mang nhiều điểm khác biệt so với ngữ pháp tiếng Hoa.[19]
Thế Tông Đại Vương chủ trì việc giới thiệu 28 bảng chữ cái Triều Tiên, với mong muốn rằng mọi tầng lớp nhân dân Triều Tiên sẽ đọc và viết được ngôn ngữ này. Ông cũng cố gắng thiết lập sự đồng nhất về văn hoá cho thần dân thông qua cách viết thống nhất. Quyển đầu tiên được xuất bản năm 1446, bất cứ ai cũng có thể học Chosŏn'gŭl khoảng độ mấy ngày. Những người không biết Chosŏn'gŭl cũng có thể cơ bản phát âm được chữ viết tiếng Triều Tiên một cách chính xác chỉ sau vài giờ học. Lý do vì Chosŏn'gŭl là:
- Ký tự tượng thanh
- Ngôn ngữ Triều Tiên không có âm (khác với tiếng Hán).
Ông thiết lập các mẫu tự Chosŏn'gŭl từ các đường gạch và gắn mỗi đường với một hình vẽ đã được giản hóa của các hình mẫu tạo thành từ miệng, lưỡi và răng khi tạo ra âm thanh liên quan đến ký tự đó. Nói rộng ra, một ký tự đại thể tương đương như một âm tiết trong tiếng Việt và các từ được cấu thành bằng cách viết các ký tự mang âm tiết theo một cách nào đó. Đây không phải là kiểu viết thành hàng, các ký tự mang âm tiết có khuynh hướng "kết lại" thành những nhóm hai hoặc ba ký tự.
Qua đời và di sản[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1450, Triều Tiên Thế Tông chết ở tuổi 54, được táng ở Anh Lăng (英陵). Vương Thế tử Lý Hướng lên ngôi, đó là Triều Tiên Văn Tông.
Cả hai vị trí trung tâm Seoul: Phố Sejongno và trung tâm nghệ thuật biểu diễn Sejong được đặt theo tên của vua Thế Tông. Ông còn được miêu tả trên các tờ tiền giấy mệnh giá 10.000 Won của Hàn Quốc.[20]
Đầu năm 2007, chính phủ Hàn Quốc đã quyết định thành lập đặc khu trên một phần hiện tại của tỉnh Chungcheongnam-do, gần Daejeon hiện nay. Khu vực mới này được đặt tên là thành phố tự trị đặc biệt Sejong được đặt theo miếu hiệu của Thế Tông, sẽ thay thế thủ đô Seoul trong tương lai. Cuộc đời của Thế Tông được thể hiện trong loạt phim lịch sử phát sóng trên kênh KBS mang tên Đại Vương Thế Tông vào năm 2008.[21]
Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]
- Thân phụ: Triều Tiên Thái Tông Lý Phương Viễn.
- Thân mẫu: Nguyên Kính Vương hậu Mẫn thị (元敬王后閔氏; 1365 - 1420), người ở Ly Hưng, con gái thứ của Ly Hưng phủ viện quân Mẫn Tễ (閔霽) và Tam Hàn quốc đại phu nhân Tống thị ở Lệ Sơn (三韓國大夫人礪山宋氏).
- Hậu cung:
- Chiêu Hiến vương hậu Thẩm thị (昭憲王后沈氏, 1395 - 1446), người ở Thanh Tùng, là con gái của Thanh Xuyên phủ viện quân Thẩm Ôn (靑川府院君沈溫) và Tam Hàn Quốc Đại phu nhân An thị ở Thuận Hưng (三韓國大夫人順興安氏). Bà sinh hạ 8 Vương tử và 2 công chúa, trong đó có Triều Tiên Văn Tông và Triều Tiên Thế Tổ.
- Thận tần Kim thị (慎嬪金氏, 1404 - 1464), người ở Thanh Châu. Cha là Kim Nguyên (金元), mẹ là Cao phu nhân ở Sóc Ninh. Xuất thân hàn vi, bà nhập nội mệnh phủ làm cung nữ của Chiêu Hiến vương hậu, về sau được Thế Tông sủng ái. Tuy vậy, bà cẩn trọng nho nhã, rất được Vương hậu tín nhiệm, thăng làm Chiêu dung (昭容), rồi Chiêu nghi (昭儀). Năm 1439, tấn phong Quý nhân (貴人), vì xuất thân không cao nên quần thần bàn nghị chuyện thăng vị quá cao, tuy vậy Thế Tông vẫn chủ trương yêu mến bà. Năm 1442, tấn phong Thận tần (慎嬪), cao quý nhất trong hàng hậu cung, chỉ kém Vương hậu 1 bậc. Sau khi Thế Tông qua đời, bà xuất gia làm ni sư cho đến khi qua đời. Bà đã hạ sinh cho Thế Tông 6 vị vương tử: Quế Dương quân, Nghĩa Xương quân, Mật Thành quân, Dực Hiện quân, Ninh Hải quân và Đầm Giang quân. Ngoài ra còn 2 ông chúa nhưng đều chết yểu.
- Huệ tần Dương thị (惠嬪楊氏, ? - 1455), người ở Thanh Châu, không rõ xuất thân cha mẹ là ai. Khi vào hầu Thế Tông, phong vị của bà sơ phong Quý nhân (貴人), sau khi Thế Tông qua đời bị buộc ra khỏi cung sống. Năm 1452, vua Văn Tông mất, Dương quý nhân giúp đỡ Triều Tiên Đoan Tông lên ngôi nên được đặt cách tấn phong làm Huệ tần (惠嬪), được Đoan Tông mời về ở trong cung, giao cho quyền lực xử lý hậu cung như bậc trưởng bối. Huệ tần trong cung hoàn hành bè đảng, nhiễu loạn trong triều. Triều Tiên Thế Tổ dùng chính biến lên ngôi, Huệ tần Dương thị bị phế tước vị và bị buộc tự sát. Về sau, Triều Tiên Túc Tông khôi phục phong hiệu, và Triều Tiên Chính Tổ ban thụy là Mẫn Trinh (愍貞). Bà sinh hạ 3 vương tử cho Thế Tông là: Hán Nam quân, Thọ Xuân quân và Vĩnh Phong quân.
- Lệnh tần Khương thị (令嬪姜氏, ? - 1483), người ở Tấn Châu. Không rõ thân phận khi còn sống của bà, theo lăng mộ trong lăng của Thế Tông thì bà chỉ là Cung nhân Khương thị. Về sau, xét công lao sinh ra Hòa Nghĩa quân Lý Anh, triều đình đồng ý gọi là với phong hiệu [Lệnh tần; 令嬪].
- Quý nhân Phác thị (貴人朴氏, 1369 - 1422), người ở Mật Dương.
- Quý nhân Thôi thị (貴人崔氏, 1376 - 1452), người ở Toàn Châu.
- Chiêu dung Hồng thị (昭容洪氏).
- Thục nghi Tào thị (淑儀曺氏).
- Thục viên Lý thị (淑媛李氏).
- Thượng tẩm Tống thị (尚寢宋氏).
- Tư ký Xa thị (司記車氏).
Vương tử[sửa | sửa mã nguồn]
- Triều Tiên Văn Tông Lý Hướng [李珦], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu.
- Triều Tiên Thế Tổ Lý Nhu [李瑈], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu.
- An Bình Đại quân Lý Dung [安平大君李瑢, 1418 - 1453], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Lấy Phủ phu nhân Trịnh thị ở Diên Nhật.
- Lâm Quán Đại quân Lý Cầu [臨瀛大君李璆, 1420 - 1469], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Lấy Quận phu nhân Nam thị ở Nghi Ninh và Tề An phủ phu nhân Thôi thị ở Toàn Châu.
- Quảng Bình Đại quân Lý Dư [廣平大君李璵, 1425 - 1444], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Lấy Vĩnh Gia Phủ phu nhân Thân thị ở Bình Sơn.
- Hòa Nghĩa quân Lý Anh [和義君李瓔, 1425 - 1460], mẹ là Lệnh tần Khương thị. Lấy quận phu nhân Phác thị ở Mật Dương.
- Cẩm Thành Đại quân Lý Du [錦城大君李瑜, 1426 - 1457], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Lấy Hoàn Sơn Phủ phu nhân Thôi thị ở Toàn Châu.
- Quế Dương quân Lý Tằng [桂陽君李璔, 1427 - 1464], mẹ là Thận tần Kim thị. Lấy Tinh Thiện Quận phu nhân Hàn thị ở Thanh Châu.
- Bình Nguyên Đại quân Lý Lâm [平原大君李琳, 1427 - 1445], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Lấy Giang Ninh Phủ phu nhân Hồng thị ở Nam Dương.
- Nghĩa Xương quân Lý Công [義昌君李玒, 1428 - 1460], mẹ là Thận tần Kim thị. Lấy Lương Nguyên Quận phu nhân Kim thị ở Diên An.
- Hán Nam quân Lý Vu [漢南君李玗, 1429 - 1459], mẹ là Huệ tần Dương thị. Lấy Quận phu nhân Quyền thị ở An Đông.
- Mật Thành quân Lý Sâm [密城君李琛, 1430 - 1479], mẹ là Thận tần Kim thị. Lấy Phong Đức Quận phu nhân Mẫn thị ở Ly Hưng.
- Thọ Xuân quân Lý Huyền [壽春君李玹, 1431 - 1455], mẹ là Huệ tần Dương thị. Lấy Vinh Xuyên Quận phu nhân Trịnh thị ở Diên Nhật.
- Dực Hiện quân Lý Quản [翼峴君李璭, 1431 - 1463], mẹ là Thận tần Kim thị. Lấy Kim Đê Quận phu nhân Triệu thị ở Bình Nhưỡng.
- Vĩnh Ưng Đại quân Lý Diễm [永膺大君李琰, 1434 - 1467], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Lấy Xuân Thành Phủ phu nhân Trịnh thị ở Hải Châu và Đái Phương phủ phu nhân Tống thị ở Lệ Sơn.
- Vĩnh Phong quân Lý Tuyền [永豊君李瑔, 1434 - 1456], mẹ là Huệ tần Dương thị. Lấy Quận phu nhân Phác thị ở Thuận An.
- Ninh Hải quân Lý Đường [寧海君李瑭, 1435 - 1477], mẹ là Thận tần Kim thị. Lấy Lâm Xuyên Quận phu nhân Thân thị ở Bình Sơn.
- Đầm Giang quân Lý Cừ [潭陽君李璖, 1439 - 1450], mẹ là Thận tần Kim thị.
Vương nữ[sửa | sửa mã nguồn]
- Trinh Chiêu Công chúa [貞昭公主, 1412 - 1424], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu.
- Trinh Ý Công chúa [貞懿公主, 1415 - 1477], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Hạ giá lấy Diên Xương úy An Mạnh Đam (安孟聃).
- Hai con gái với của Thận tần Kim thị.
- Trinh Hiển Ông chúa [貞顯翁主, 1424 - 1480], mẹ là Thượng tẩm Tống thị. Hạ giá lấy Linh Xuyên quân Doãn Sư Lộ (尹師路).
- Trinh An Ông chúa [貞安翁主, ? - 1461], mẹ là Thục viên Lý thị. Hạ giá lấy Thẩm An Nghĩa (沈安義).
- Một con gái với của Tư ký Xa thị.
Miếu hiệu và thuỵ hiệu[sửa | sửa mã nguồn]
- Sejong Jangheon Yeongmun Yemu Inseong Myeonghyo Daewang.
- 세종장헌영문예무인성명효대왕.
- 世宗莊憲英文睿武仁聖明孝大王.
- Thế Tông Trang Hiến Anh Văn Duệ Vũ Nhân Thánh Minh Hiếu Đại Vương.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Danh sách các đề tài liên quan đến Hàn Quốc
- Lịch sử Triều Tiên
- Chính trị của Hàn Quốc
- Sejongno
- Sejong the Great class destroyer
- Trung tâm Sejong
- Sejong King station
- UNESCO King Sejong Literacy Prize
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Triều Tiên vương triều thực lục, Thế Tông thực lục tức vị niên
- ^ “알고 싶은 한글”. 국립국어원. National Institute of Korean Language. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2017.
- ^ Joseph Needham, sách đã dẫn, các trang 14-16.
- ^ Park Seong-Rae (2005), Science and Technology in Korean History: Excursions, Innovations, and Issues, trang 136
- ^ <<책한권으로 읽는 세종대왕실록>>(Learning Sejong S3ilok in one book) ISBN 10 - 890107754X
- ^ (tiếng Hàn)대마도정벌-한국민족문화대백과 Tsushima expedition-Encyclopedia of Korean Culture
- ^ "朝鮮世宗實錄4卷1年6月20日" Thực lục về vua Thế Tông Vol.4 June 20 [1]
- ^ "朝鮮世宗實錄4卷1年6月29日" Annals of King Sejong Vol.4 June 29 [2]
- ^ "朝鮮世宗實錄4卷1年7月3日" Thực lục về vua Thế Tông tập 4, [3]
- ^ "朝鮮世宗實錄4卷1年7月9日" Thực lục về vua Thế Tông tập 4, [4]
- ^ (tiếng Hàn)계해조약
- ^ <<책한권으로 읽는 세종대왕실록>>(Learning Sejong Silok in one book) ISBN 10 - 890107754X
- ^ a ă â b c d Kim (1998), 57.
- ^ (tiếng Hàn)장영실 蔣英實
- ^ Kim (1998), 51.
- ^ (tiếng Hàn)Science and Technology during Sejong the Great of Joseon
- ^ Giới thiệu Triều Tiên Thế Tông (tiếng Hàn)
- ^ Kim Jeong Su(1990), <<한글의 역사와 미래>>(History and Future of Hangul) ISBN 10 - 8930107230
- ^ Hunmin Jeongeum Haerye, postface of Jeong Inji, p. 27a, translation from Gari K. Ledyard, The Korean Language Reform of 1446, p. 258
- ^ (tiếng Hàn)Tourguide - Tomb of Sejong the Great
- ^ Official website of the drama King Sejong the Great
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Kim, Yung Sik. (1998). "Problems and Possibilities in the Study of the History of Korean Science," Osiris (2nd series, Volume 13, 1998): 48–79.
- King Sejong the Great: the Light of Fifteenth Century Korea, Young-Key Kim-Renaud, International Circle of Korean Linguistics, 1992, softcover, 119 pages, ISBN 1-882177-00-2
- Kim-Renaud, Young-Key. 2000. Sejong's theory of literacy and writing. Studies in the Linguistic Sciences 30.1:13-46.
- Gale, James Scarth. History of the Korean People Annotated and introduction by Richard Rutt. Seoul: Royal Asiatic Society, 1972..
- Joseph Needham, Lu Gwei-Djen, John H. Combridge, John S. Mayor, The Hall of Heavenly Records: Korean Astronomical Instruments and Clocks, 1380-1780, Cambridge University Press, 2004, ISBN 0-521-61698-0, 9780521616980.

markdown:
# Triều Tiên Thế Tông
|Triều Tiên Thế Tông
|
朝鮮世宗
|
|![ 세종대왕.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/%EC%84%B8%EC%A2%85%EB%8C%80%EC%99%95.jpg/222px-%EC%84%B8%EC%A2%85%EB%8C%80%EC%99%95.jpg)
![ 세종대왕.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/%EC%84%B8%EC%A2%85%EB%8C%80%EC%99%95.jpg/222px-%EC%84%B8%EC%A2%85%EB%8C%80%EC%99%95.jpg)
[Quốc vương](/wiki/Qu%E1%BB%91c_v%C6%B0%C6%A1ng) [Triều Tiên](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) [9 tháng 9](/wiki/9_th%C3%A1ng_9)năm [1418](/wiki/1418)- [30 tháng 3](/wiki/30_th%C3%A1ng_3)năm [1450](/wiki/1450) [[1]](#cite_note-1)
( 31 năm, 202 ngày)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/timeline/10c7c71f2fa5c39c81ae120c51a9b371.png)
[Triều Tiên Thái Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) [Triều Tiên Văn Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_V%C4%83n_T%C3%B4ng) [Chiêu Hiến vương hậu](/wiki/Chi%C3%AAu_Hi%E1%BA%BFn_v%C6%B0%C6%A1ng_h%E1%BA%ADu)
|Hậu duệ|
|
|Xem
(莊憲英文睿武仁聖明孝大王)
[Thế Tông](/wiki/Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng)(世宗) [Nhà Triều Tiên](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) [Triều Tiên Thái Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) [Nguyên Kính Vương hậu](/wiki/Nguy%C3%AAn_K%C3%ADnh_V%C6%B0%C6%A1ng_h%E1%BA%ADu) [Hán Thành](/wiki/Seoul), [Triều Tiên](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn)
Hán Thành, Triều Tiên
[Anh Lăng](/w/index.php?title=Anh_L%C4%83ng&action=edit&redlink=1)(英陵) [Nho giáo](/wiki/Nho_gi%C3%A1o)
|Tên tiếng Triều Tiên|
|
|[Hanja](/wiki/Hanja) [Romaja quốc ngữ](/wiki/Romaja_qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF) [McCune–Reischauer](/wiki/McCune%E2%80%93Reischauer) [Hangul](/wiki/Hangul) [Hanja](/wiki/Hanja) [Romaja quốc ngữ](/wiki/Romaja_qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF) [McCune–Reischauer](/wiki/McCune%E2%80%93Reischauer) [Hangul](/wiki/Hangul) [Hanja](/wiki/Hanja) [Romaja quốc ngữ](/wiki/Romaja_qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF) [McCune–Reischauer](/wiki/McCune%E2%80%93Reischauer) **Triều Tiên Thế Tông** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 朝鮮世宗, [Hangul](/wiki/Hangul): 조선세종, [7 tháng 5](/wiki/7_th%C3%A1ng_5), [1397](/wiki/1397) – [30 tháng 3](/wiki/30_th%C3%A1ng_3), [1450](/wiki/1450)) là vị [quốc vương](/wiki/Qu%E1%BB%91c_v%C6%B0%C6%A1ng) thứ tư của [nhà Triều Tiên](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn), trị vì từ năm [1418](/wiki/1418) đến năm [1450](/wiki/1450), tổng cộng 32 năm.
Trong 4 năm đầu triều đại ông, Thế Tông cùng cha là thượng vương
[Thái Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) cai quản triều chính. Năm 1420, Thái Tông chết, Thế Tông trở thành vua duy nhất của Triều Tiên. Thế Tông thực hiện nhiều chính sách nhằm khuyến khích khoa học-kỹ thuật, mở mang kinh tế, luật pháp và biến Triều Tiên thành một xã hội [Nho giáo](/wiki/Nho_gi%C3%A1o). Ông còn [cải cách](/wiki/%C4%90%E1%BB%95i_m%E1%BB%9Bi) văn tự, ban hành chữ cái tượng thanh [Chosŏn'gŭl](/wiki/Hangul) (năm 1446) dùng để ký âm [tiếng Triều Tiên](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn), bất chấp sự phản đối mạnh từ phía những nho sĩ dùng [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n) của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). Về đối ngoại, Thế Tông phía bắc đánh [2] [Mãn Châu](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u), di dân đến định cư ở vùng này; phía nam đánh [đảo Tsushima](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Tsushima)hòng tiễu trừ cướp biển Nhật Bản. Ngày nay, Thế Tông thường được xem là vị minh quân đưa văn hóa Triều Tiên đến một thời kỳ rực rỡ. Dân [[3]](#cite_note-ReferenceA-3) [Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c)quen gọi ông là *Thế Tông Đại Vương*(世宗大王; 세종대왕) dù trên thực tế từ *Đại Vương*có mặt trong thụy hiệu của hầu hết các vua Triều Tiên trước năm 1897.
## Mục lục
## Tuổi trẻ[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=1)]
Triều Tiên Thế Tông có tên
[húy](/wiki/H%C3%BAy) là **Lý Tạo** (李裪, 이도), ông là con thứ ba của [Triều Tiên Thái Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) Lý Phương Viễn, mẹ là [Nguyên Kính vương hậu](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_K%C3%ADnh_v%C6%B0%C6%A1ng_h%E1%BA%ADu&action=edit&redlink=1) Mẫn thị, người ở [Ly Hưng](/w/index.php?title=Ly_H%C6%B0ng&action=edit&redlink=1). Lúc còn làm Vương tử, ông được phong là **Trung Ninh Đại quân** (忠寧大君). Khi còn trẻ, Lý Tạo học giỏi nhiều môn, nên được vua cha yêu quý hơn hai người anh.
Khi Lý Tạo được 12 tuổi, ông được phong làm
[Đông cung Thế tử](/wiki/Th%C3%A1i_t%E1%BB%AD) (東宫世子) và được gả con gái của [Thẩm Ôn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A9m_%C3%94n&action=edit&redlink=1) (沈溫), một đại quý tộc nguyên quán ở [Thanh Tùng](/wiki/Cheongsong) (靑松, *Cheongsong*).
Việc lên ngôi của Lý Tạo có nhiều điểm khác với sự lên ngôi của phần lớn các vị Quốc vương Triều Tiên khác. Vương tử trưởng là Nhượng Ninh Đại quân
[Lý Đề](/wiki/Nh%C6%B0%E1%BB%A3ng_Ninh_%C4%90%E1%BA%A1i_qu%C3%A2n) (李褆), nhận thấy mình không đủ tài làm Quốc vương, tin Thế Tông đã có mệnh làm Vương. Cùng với Vương tử thứ 2 là Hiếu Ninh Đại quân [Lý Bổ](/w/index.php?title=L%C3%BD_B%E1%BB%95&action=edit&redlink=1) (李補), ông ta cho rằng trách nhiệm của họ là đưa Lý Tạo lên ngôi. Vì vậy, họ cố tỏ thái độ cực kỳ vô lễ ở cung đình, và ít lâu sau họ bị trục xuất khỏi [Hán Thành](/wiki/Seoul). Mưu tính của 2 vương tử này cuối cùng đã đưa Lý Tạo lên ngôi. Vương tử trưởng trở thành một lữ khách đi lang thang và sống ẩn dật trên núi. Người con thứ hai đến một ngôi chùa, nơi ông ta xuống tóc đi tu. [Tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_8) năm [1418](/wiki/1418), vua Thái Tông nhường ngôi cho thế tử Lý Tạo, tức vua **Triều Tiên Thế Tông**. Thái Tông làm Thái Thượng vương, cùng Thế Tông trị nước đến khi qua đời năm [1422](/wiki/1422). Không lâu sau khi Thế Tông lên ngôi, Thái Tông bắt tội Thẩm Ôn (cha vợ Thế Tông) vì phàn nàn việc thượng vương nắm hết đại quyền dù có vua tại vị. Thẩm Ôn bị ép phải uống thuốc độc chết. [[4]](#cite_note-4)
## Trị vì[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=2)]
### Quân sự[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=3)]
Triều Tiên Thế Tông được đánh giá là một nhà chiến lược quân sự lớn. Ông đã ban hành nhiều điều quân lệnh nhằm củng cố quân đội,
đồng thời phát triển kỹ thuật quân sự, tăng cường thử nghiệm, sử dụng [5] [đại bác](/wiki/Ph%C3%A1o_binh)cùng nhiều loại pháo cối, cung lửa khác nhau.
Đầu năm 1419,
[đại danh](/wiki/Daimy%C5%8D) [đảo Đối Mã](/wiki/Tsushima_(%C4%91%E1%BA%A3o)) ( [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)) là Sō Sadamori xua cướp biển đánh phá Triều Tiên. Tháng 6 năm này, thượng vương [Triều Tiên Thái Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) quyết ý chiếm Đối Mã. Thái Tông bảo Thế Tông sai tướng Lí Tòng Mậu (이종무, 李從茂) đem thủy quân (17.884 người) đánh đảo Đối Mã. Quân Triều Tiên giết 123 quân Nhật, bắt 119, giải thoát 131 người [6] [Minh](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)bị cướp biển bắt và 21 nô lệ trên đảo. [[7]](#cite_note-SejongJune20-7) Đến ngày 26 tháng 6, phục binh Nhật đánh tan quân Triều Tiên ở Nii, làm chết 150 lính. Người Triều Tiên bèn thương lượng với đại danh, đến tháng 7 thì lui về nước. [[8]](#cite_note-SejongJune29-8) [[9]](#cite_note-9) Năm 1443, hai bên ý hòa ước Quý Hợi: đại danh Đối Mã chịu cống nạp vua Triều Tiên; Thế Tông cho phép Đối Mã được thông thương với Triều Tiên sáu mươi tàu thuyền mỗi năm. [[10]](#cite_note-10) [[11]](#cite_note-11)
Năm 1433, Thế Tông sai tướng Kim Tông Thụy (金宗瑞, 김종서) đánh
[Mãn Châu](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u) ở phía Bắc. Quân Triều Tiên chiếm được một số thành trì, khôi phục lãnh thổ bị mất trước đây, đẩy biên giới của Triều Tiên lên gần bằng biên giới [CHDCND Triều Tiên](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) với [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) hiện nay. Nhà vua cho xây bốn công sự và sáu khu đồn trú quân, còn được gọi là tứ quận, lục dinh (四郡六鎭, 사군육진) đế đề phòng dân [12] [Mãn Châu](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u)phản công.
### Khoa học & công nghệ[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=4)]
Triều đại Thế Tông chứng kiến những bước phát triển mạnh về khoa học và kỹ thuật. Năm 1429, Thế Tông sai biên soạn sách
*Nông sự trực thuyết* để hướng dẫn [nông dân](/wiki/N%C3%B4ng_d%C3%A2n). Tác phẩm này chứa đựng những thông tin về nhiều kỹ thuật canh tác khác nhau mà vua Thế Tông đã ra lệnh cho các quan chức đi thu thập ở trên khắp đất nước Triều Tiên. Các kỹ thuật này cần thiết để thực hiện những phương pháp canh tác mới trong nền nông nghiệp Triều Tiên. [13] [[13]](#cite_note-kim_1998_57-13) [Tưởng Anh Thực](/wiki/Jang_Yeong-sil) (蔣英實, 장영실, *Jang Yeong-sil*) là một nhà phát minh xuất chúng vào thời Thế Tông. Ngay từ nhỏ Tưởng đã bộc lộ suy nghĩ thông minh và khả năng sáng tạo. Thế nhưng Tưởng lại là một người thuộc tầng lớp dưới cùng xã hội. Trước đây Thái Tông đã nhận thấy tài năng của Tưởng và vời ra làm quan. Việc phong quan chức và bảo trợ cho các nghiên cứu, phát minh của Tưởng bị nhiều quan triều phản đối mạnh mẽ, vì họ cho rằng một tiện dân thuộc tầng lớp dưới không thể nào đứng ngang hàng với các Nho thần. Nhưng vua Thế Tông tín nhiệm tài năng của Tưởng. Tưởng đã tạo ra các thiết kế quan trọng mới như [đồng hồ nước](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_h%E1%BB%93_n%C6%B0%E1%BB%9Bc), [hỗn tượng](/w/index.php?title=H%E1%BB%97n_t%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1) và [đồng hồ mặt trời](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_h%E1%BB%93_m%E1%BA%B7t_tr%E1%BB%9Di). Tuy nhiên, sáng chế ấn tượng nhất của ông diễn ra năm 1442, đó là [14] [máy đo lượng mưa](/wiki/M%C3%A1y_%C4%91o_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_m%C6%B0a)(vũ lượng kế) đầu tiên trên thế giới; mô hình này hiện không còn tồn tại và máy đo lượng mưa cổ nhất còn tồn tại ở Đông Á được chế tạo năm năm 1770, dưới triều vua Anh Tổ. Theo tác phẩm **(承政院日記, 승정원일기,** [Thừa chính viện nhật ký](/wiki/Th%E1%BB%ABa_ch%C3%ADnh_vi%E1%BB%87n_nh%E1%BA%ADt_k%C3%BD) *Sŭngchŏngwŏn Ilki*) vua [Anh Tổ](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Anh_T%E1%BB%95)dự định khôi phục lại sự huy hoàng của thời đại Thế Tông, và vì vậy ông đã đọc một biên niên sử về thời Thế Tông. Sau khi đọc đoạn đề cập tới máy đo lượng mưa, Anh Tổ đã ban chỉ cho sản xuất lại. Do có dấu ấn của vua [Càn Long](/wiki/C%C3%A0n_Long) [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh)(trị vì: 1735–1796) của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), niên đại 1770 nên máy đo lượng mưa này của người Triều Tiên đôi khi bị hiểu sai là được nhập khẩu từ Trung Quốc. [[15]](#cite_note-kim_1998_51-15)
Thế Tông cũng tiến hành cải cách hệ thống
[lịch Triều Tiên](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1), vốn trước đây dựa trên hệ quy chiếu là [vĩ độ](/wiki/V%C4%A9_%C4%91%E1%BB%99) của kinh thành Trung Quốc. Vua Thế Tông là người đầu tiên trong lịch sử Triều Tiên ra lệnh cho các nhà thiên văn học Triều Tiên biên soạn một bộ lịch lấy kinh đô Hán Thành làm vĩ độ trung tâm. [13] Hệ thống mới này cho phép các nhà thiên văn Triều Tiên dự đoán chính xác thời gian diễn ra [[13]](#cite_note-kim_1998_57-13) [nhật thực](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_th%E1%BB%B1c)và [nguyệt thực](/wiki/Nguy%E1%BB%87t_th%E1%BB%B1c). [[13]](#cite_note-kim_1998_57-13) [[16]](#cite_note-16)
Trong lĩnh vực
[y học cổ truyền Triều Tiên](/w/index.php?title=Y_h%E1%BB%8Dc_c%E1%BB%95_truy%E1%BB%81n_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1), hai luận thuyết quan trọng đã được viết ra trong thời gian trị vì của Thế Tông. Chúng là *Hyangyak chipsŏngbang* (Hương dược tập thành phương) và *Ŭibang yuch'wi* (Y phương loại tụ), được sử gia Yung Sik Kim nhận định là đại diện cho "các cố gắng của người Triều Tiên nhằm phát triển hệ thống kiến thức y học riêng của chính mình, khác biệt với những gì của Trung Hoa." [[13]](#cite_note-kim_1998_57-13)
### Văn học[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=5)]
Về văn học, ông khuyến khích các đại thần cùng các học giả đến nghiên cứu tại triều đình. Vua Thế Tông cũng giám sát, và có thể tự mình tham gia, trong việc tạo ra ngôn ngữ bằng văn bản của hangul và công bố nó tới dân chúng Triều Tiên trong
[Huấn dân chính âm](/wiki/Hu%E1%BA%A5n_d%C3%A2n_ch%C3%ADnh_%C3%A2m) (訓民正音, 훈민정음, *Hunminjŏngŭm*), có nghĩa là "những âm thanh bằng lời nói đúng ngụ ý để dạy dân."
Do phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp nên Thế Tông cho phép nông dân nộp thuế nhiều hoặc ít phù hợp với những biến động của thịnh vượng hay khó khăn. Vì điều này, họ có thể ít lo lắng hơn về hạn ngạch thuế và làm việc thay vì lúc được mùa lại đem bán các loại cây trồng. Khi triều đình dư thừa thực phẩm sẽ phân phối cho nông dân nghèo hay những nông dân cần đến nó. Năm 1429
*Nông sự trực thuyết* (農事直說, 농사직설, *Nongsachiksŏl*) đã được hoàn thành dưới sự giám sát của vua Thế Tông. Đây là quyển sách đầu tiên nói về nông nghiệp của Triều Tiên, giải quyết những vấn đề như gieo trồng, thu hoạch và canh tác đất.
Dù cho hầu hết quan lại và quý tộc phản đối việc sử dụng Hangul, nhưng những tầng lớp dưới vẫn chấp nhận học nó và họ đã có thể giao tiếp với nhau bằng văn bản.
Những tác phẩm của Thế Tông được đánh giá rất cao. Các tác phẩm nổi tiếng
* (龍飛御天歌, 용비어천가, Long Phi Ngự Thiên Ca* *Yongbiŏch'ŏnga*, viết năm 1445), *Thích Phổ Tường Tiết*(釋譜詳節, 석보상열, *Sŏkpo Sangchŏl*, viết tháng 7 năm 1447), *Nguyệt lân thiên giang trì khúc*(月璘千江篪曲, 월린천강지곡, *Wŏrin Ch'ŏnkang Chikok*, viết tháng 7 năm 1447), và các tài liệu tham khảo *Đông quốc chính âm*(東國正音, 동국정음, *Tong'guk Jŏngŭm*, viết tháng 9 năm 1447).
Năm
[1420](/wiki/1420), Thế Tông dựng [điện Tập Hiền](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_T%E1%BA%ADp_Hi%E1%BB%81n_(Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn)&action=edit&redlink=1) (集賢殿; 집현전; *Chiphyŏnjŏn*) ở [cung Cảnh Phúc](/wiki/Gyeongbokgung). Đây là nơi hoạt động của nhiều lĩnh vực khác nhau, gồm các học giả được lựa chọn từ nhà vua. Nổi tiếng nhất là *, trong đó hệ thống Huấn dân chính âm* [Chosŏn'gŭl](/wiki/Hangul)bằng văn bản lần đầu tiên được xây dựng. [[17]](#cite_note-17)
### Chosŏn'gŭl[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=6)]
Thế Tông Đại Vương có một cải cách mang tầm ảnh hưởng lớn đến lịch sử Triều Tiên, đó là ban hành
[Chosŏn'gŭl](/wiki/Hangul), bảng chữ cái ký âm dùng cho [tiếng Triều Tiên](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) hiện nay. [[18]](#cite_note-18)
Trước khi hệ thống chữ Chosŏn'gŭl được ban hành, Triều Tiên chỉ sử dụng chữ Hán (
*hancha*) trong văn bản, và Hán văn ( *Hanmun*) đôi khi được dùng để viết các văn bản triều chính bằng [tiếng Hán cổ](/wiki/H%C3%A1n_v%C4%83n). Một người muốn đọc và viết được các văn bản thời đó phải học chữ Hán - một thứ chữ không hề dễ học chút nào. Vì vậy gần như chỉ có những thành viên thuộc tầng lớp thượng lưu của xã hội mới biết chữ, còn đại đa số dân chúng là những người mù chữ. Hơn nữa, mặc dù có nhiều cải biên, việc dùng chữ Hán để ký âm Triều Tiên rất bất cập vì cấu trúc câu và ngữ pháp Triều Tiên mang nhiều điểm khác biệt so với ngữ pháp tiếng Hoa. [[19]](#cite_note-19)
Thế Tông Đại Vương chủ trì việc giới thiệu 28 bảng chữ cái Triều Tiên, với mong muốn rằng mọi tầng lớp nhân dân Triều Tiên sẽ đọc và viết được ngôn ngữ này. Ông cũng cố gắng thiết lập sự đồng nhất về văn hoá cho thần dân thông qua cách viết thống nhất. Quyển đầu tiên được xuất bản năm 1446, bất cứ ai cũng có thể học Chosŏn'gŭl khoảng độ mấy ngày. Những người không biết Chosŏn'gŭl cũng có thể cơ bản phát âm được chữ viết tiếng Triều Tiên một cách chính xác chỉ sau vài giờ học. Lý do vì Chosŏn'gŭl là:
- Ký tự tượng thanh
- Ngôn ngữ Triều Tiên không có âm (khác với tiếng Hán).
Ông thiết lập các mẫu tự Chosŏn'gŭl từ các đường gạch và gắn mỗi đường với một hình vẽ đã được giản hóa của các hình mẫu tạo thành từ miệng, lưỡi và răng khi tạo ra âm thanh liên quan đến ký tự đó. Nói rộng ra, một ký tự đại thể tương đương như một âm tiết trong tiếng Việt và các từ được cấu thành bằng cách viết các ký tự mang âm tiết theo một cách nào đó. Đây không phải là kiểu viết thành hàng, các ký tự mang âm tiết có khuynh hướng "kết lại" thành những nhóm hai hoặc ba ký tự.
## Qua đời và di sản[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=7)]
Năm
[1450](/wiki/1450), Triều Tiên Thế Tông chết ở tuổi 54, được táng ở [Anh Lăng](/w/index.php?title=Anh_L%C4%83ng_(Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn)&action=edit&redlink=1) (英陵). Vương Thế tử Lý Hướng lên ngôi, đó là [Triều Tiên Văn Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_V%C4%83n_T%C3%B4ng).
Cả hai vị trí trung tâm
[Seoul](/wiki/Seoul): Phố [Sejongno](/w/index.php?title=Sejongno&action=edit&redlink=1) và trung tâm nghệ thuật biểu diễn Sejong được đặt theo tên của vua Thế Tông. Ông còn được miêu tả trên các tờ tiền giấy mệnh giá 10.000 Won của Hàn Quốc. [[20]](#cite_note-20)
Đầu năm 2007, chính phủ Hàn Quốc đã quyết định thành lập đặc khu trên một phần hiện tại của tỉnh
[Chungcheongnam-do](/wiki/Chungcheong_Nam), gần [Daejeon](/wiki/Daejeon) hiện nay. Khu vực mới này được đặt tên là thành phố tự trị đặc biệt Sejong được đặt theo miếu hiệu của Thế Tông, sẽ thay thế [thủ đô](/wiki/Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4) Seoul trong tương lai. Cuộc đời của Thế Tông được thể hiện trong loạt phim lịch sử phát sóng trên kênh KBS mang tên [Đại Vương Thế Tông](/wiki/Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng_%C4%90%E1%BA%A1i_v%C6%B0%C6%A1ng_(phim)) vào năm 2008. [[21]](#cite_note-21)
## Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=8)]
- Thân phụ:
[Triều Tiên Thái Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng)Lý Phương Viễn.
- Thân mẫu:
[Nguyên Kính Vương hậu](/wiki/Nguy%C3%AAn_K%C3%ADnh_V%C6%B0%C6%A1ng_h%E1%BA%ADu)Mẫn thị (元敬王后閔氏; 1365 - 1420), người ở [Ly Hưng](/w/index.php?title=Ly_H%C6%B0ng&action=edit&redlink=1), con gái thứ của Ly Hưng phủ viện quân [Mẫn Tễ](/w/index.php?title=M%E1%BA%ABn_T%E1%BB%85&action=edit&redlink=1)(閔霽) và Tam Hàn quốc đại phu nhân Tống thị ở Lệ Sơn (三韓國大夫人礪山宋氏).
- Hậu cung:
[Chiêu Hiến vương hậu](/wiki/Chi%C3%AAu_Hi%E1%BA%BFn_v%C6%B0%C6%A1ng_h%E1%BA%ADu)Thẩm thị (昭憲王后沈氏, 1395 - 1446), người ở [Thanh Tùng](/wiki/Thanh_T%C3%B9ng), là con gái của Thanh Xuyên phủ viện quân [Thẩm Ôn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A9m_%C3%94n&action=edit&redlink=1)(靑川府院君沈溫) và Tam Hàn Quốc Đại phu nhân An thị ở Thuận Hưng (三韓國大夫人順興安氏). Bà sinh hạ 8 Vương tử và 2 công chúa, trong đó có [Triều Tiên Văn Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_V%C4%83n_T%C3%B4ng)và [Triều Tiên Thế Tổ](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%E1%BB%95). [Thận tần Kim thị](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8D_Kim&action=edit&redlink=1)(慎嬪金氏, 1404 - 1464), người ở [Thanh Châu](/wiki/Thanh_Ch%C3%A2u). Cha là [Kim Nguyên](/w/index.php?title=Kim_Nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1)(金元), mẹ là Cao phu nhân ở [Sóc Ninh](/w/index.php?title=S%C3%B3c_Ninh&action=edit&redlink=1). Xuất thân hàn vi, bà nhập nội mệnh phủ làm cung nữ của Chiêu Hiến vương hậu, về sau được Thế Tông sủng ái. Tuy vậy, bà cẩn trọng nho nhã, rất được Vương hậu tín nhiệm, thăng làm *Chiêu dung*(昭容), rồi *Chiêu nghi*(昭儀). Năm [1439](/wiki/1439), tấn phong *Quý nhân*(貴人), vì xuất thân không cao nên quần thần bàn nghị chuyện thăng vị quá cao, tuy vậy Thế Tông vẫn chủ trương yêu mến bà. Năm [1442](/wiki/1442), tấn phong *Thận tần*(慎嬪), cao quý nhất trong hàng hậu cung, chỉ kém Vương hậu 1 bậc. Sau khi Thế Tông qua đời, bà xuất gia làm [ni sư](/wiki/Ni_s%C6%B0)cho đến khi qua đời. Bà đã hạ sinh cho Thế Tông 6 vị vương tử: [Quế Dương quân](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%BF_D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1), [Nghĩa Xương quân](/w/index.php?title=Ngh%C4%A9a_X%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1), [Mật Thành quân](/w/index.php?title=M%E1%BA%ADt_Th%C3%A0nh_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1), [Dực Hiện quân](/w/index.php?title=D%E1%BB%B1c_Hi%E1%BB%87n_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1), [Ninh Hải quân](/w/index.php?title=Ninh_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)và [Đầm Giang quân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A7m_Giang_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1). Ngoài ra còn 2 ông chúa nhưng đều chết yểu. [Huệ tần Dương thị](/w/index.php?title=Hu%E1%BB%87_t%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8D_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1)(惠嬪楊氏, ? - 1455), người ở Thanh Châu, không rõ xuất thân cha mẹ là ai. Khi vào hầu Thế Tông, phong vị của bà sơ phong *Quý nhân*(貴人), sau khi Thế Tông qua đời bị buộc ra khỏi cung sống. Năm [1452](/wiki/1452), vua Văn Tông mất, Dương quý nhân giúp đỡ [Triều Tiên Đoan Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_%C4%90oan_T%C3%B4ng)lên ngôi nên được đặt cách tấn phong làm *Huệ tần*(惠嬪), được Đoan Tông mời về ở trong cung, giao cho quyền lực xử lý hậu cung như bậc trưởng bối. Huệ tần trong cung hoàn hành bè đảng, nhiễu loạn trong triều. [Triều Tiên Thế Tổ](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%E1%BB%95)dùng chính biến lên ngôi, Huệ tần Dương thị bị phế tước vị và bị buộc tự sát. Về sau, [Triều Tiên Túc Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_T%C3%BAc_T%C3%B4ng)khôi phục phong hiệu, và [Triều Tiên Chính Tổ](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Ch%C3%ADnh_T%E1%BB%95)ban thụy là *Mẫn Trinh*(愍貞). Bà sinh hạ 3 vương tử cho Thế Tông là: [Hán Nam quân](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Nam_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1), [Thọ Xuân quân](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8D_Xu%C3%A2n_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)và [Vĩnh Phong quân](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Phong_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1). [Lệnh tần Khương thị](/w/index.php?title=L%E1%BB%87nh_t%E1%BA%A7n_(Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng)&action=edit&redlink=1)(令嬪姜氏, ? - 1483), người ở [Tấn Châu](/w/index.php?title=T%E1%BA%A5n_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1). Không rõ thân phận khi còn sống của bà, theo lăng mộ trong lăng của Thế Tông thì bà chỉ là *Cung nhân Khương thị*. Về sau, xét công lao sinh ra [Hòa Nghĩa quân](/w/index.php?title=H%C3%B2a_Ngh%C4%A9a_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Anh, triều đình đồng ý gọi là với phong hiệu [ *Lệnh tần; 令嬪*].
- Quý nhân Phác thị (貴人朴氏, 1369 - 1422), người ở Mật Dương.
- Quý nhân Thôi thị (貴人崔氏, 1376 - 1452), người ở Toàn Châu.
- Chiêu dung Hồng thị (昭容洪氏).
- Thục nghi Tào thị (淑儀曺氏).
- Thục viên Lý thị (淑媛李氏).
- Thượng tẩm Tống thị (尚寢宋氏).
- Tư ký Xa thị (司記車氏).
### Vương tử[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=9)] [Triều Tiên Văn Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_V%C4%83n_T%C3%B4ng)Lý Hướng [李珦], mẹ là [Chiêu Hiến vương hậu](/wiki/Chi%C3%AAu_Hi%E1%BA%BFn_v%C6%B0%C6%A1ng_h%E1%BA%ADu). [Triều Tiên Thế Tổ](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%E1%BB%95)Lý Nhu [李瑈], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. [An Bình Đại quân](/w/index.php?title=An_B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BA%A1i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Dung [安平大君李瑢, 1418 - 1453], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Lấy Phủ phu nhân Trịnh thị ở Diên Nhật. [Lâm Quán Đại quân](/w/index.php?title=L%C3%A2m_Qu%C3%A1n_%C4%90%E1%BA%A1i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Cầu [臨瀛大君李璆, 1420 - 1469], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Lấy Quận phu nhân Nam thị ở Nghi Ninh và Tề An phủ phu nhân Thôi thị ở Toàn Châu. [Quảng Bình Đại quân](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BA%A1i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Dư [廣平大君李璵, 1425 - 1444], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Lấy Vĩnh Gia Phủ phu nhân Thân thị ở Bình Sơn. [Hòa Nghĩa quân](/w/index.php?title=H%C3%B2a_Ngh%C4%A9a_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Anh [和義君李瓔, 1425 - 1460], mẹ là [Lệnh tần Khương thị](/w/index.php?title=L%E1%BB%87nh_t%E1%BA%A7n_Kh%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1). Lấy quận phu nhân Phác thị ở Mật Dương. [Cẩm Thành Đại quân](/w/index.php?title=C%E1%BA%A9m_Th%C3%A0nh_%C4%90%E1%BA%A1i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Du [錦城大君李瑜, 1426 - 1457], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Lấy Hoàn Sơn Phủ phu nhân Thôi thị ở Toàn Châu. [Quế Dương quân](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%BF_D%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Tằng [桂陽君李璔, 1427 - 1464], mẹ là [Thận tần Kim thị](/w/index.php?title=Th%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A7n_Kim_th%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1). Lấy Tinh Thiện Quận phu nhân Hàn thị ở Thanh Châu. [Bình Nguyên Đại quân](/w/index.php?title=B%C3%ACnh_Nguy%C3%AAn_%C4%90%E1%BA%A1i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Lâm [平原大君李琳, 1427 - 1445], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Lấy Giang Ninh Phủ phu nhân Hồng thị ở Nam Dương. [Nghĩa Xương quân](/w/index.php?title=Ngh%C4%A9a_X%C6%B0%C6%A1ng_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Công [義昌君李玒, 1428 - 1460], mẹ là Thận tần Kim thị. Lấy Lương Nguyên Quận phu nhân Kim thị ở Diên An. [Hán Nam quân](/w/index.php?title=H%C3%A1n_Nam_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Vu [漢南君李玗, 1429 - 1459], mẹ là [Huệ tần Dương thị](/w/index.php?title=Hu%E1%BB%87_t%E1%BA%A7n_D%C6%B0%C6%A1ng_th%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1). Lấy Quận phu nhân Quyền thị ở An Đông. [Mật Thành quân](/w/index.php?title=M%E1%BA%ADt_Th%C3%A0nh_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Sâm [密城君李琛, 1430 - 1479], mẹ là Thận tần Kim thị. Lấy Phong Đức Quận phu nhân Mẫn thị ở Ly Hưng. [Thọ Xuân quân](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8D_Xu%C3%A2n_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Huyền [壽春君李玹, 1431 - 1455], mẹ là Huệ tần Dương thị. Lấy Vinh Xuyên Quận phu nhân Trịnh thị ở Diên Nhật. [Dực Hiện quân](/w/index.php?title=D%E1%BB%B1c_Hi%E1%BB%87n_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Quản [翼峴君李璭, 1431 - 1463], mẹ là Thận tần Kim thị. Lấy Kim Đê Quận phu nhân Triệu thị ở Bình Nhưỡng. [Vĩnh Ưng Đại quân](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_%C6%AFng_%C4%90%E1%BA%A1i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Diễm [永膺大君李琰, 1434 - 1467], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Lấy Xuân Thành Phủ phu nhân Trịnh thị ở Hải Châu và Đái Phương phủ phu nhân Tống thị ở Lệ Sơn. [Vĩnh Phong quân](/w/index.php?title=V%C4%A9nh_Phong_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Tuyền [永豊君李瑔, 1434 - 1456], mẹ là Huệ tần Dương thị. Lấy Quận phu nhân Phác thị ở Thuận An. [Ninh Hải quân](/w/index.php?title=Ninh_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Đường [寧海君李瑭, 1435 - 1477], mẹ là Thận tần Kim thị. Lấy Lâm Xuyên Quận phu nhân Thân thị ở Bình Sơn. [Đầm Giang quân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A7m_Giang_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Lý Cừ [潭陽君李璖, 1439 - 1450], mẹ là Thận tần Kim thị.
### Vương nữ[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=10)] [Trinh Chiêu Công chúa](/w/index.php?title=Trinh_Chi%C3%AAu_C%C3%B4ng_ch%C3%BAa&action=edit&redlink=1)[貞昭公主, 1412 - 1424], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. [Trinh Ý Công chúa](/wiki/Trinh_%C3%9D_C%C3%B4ng_ch%C3%BAa)[貞懿公主, 1415 - 1477], mẹ là Chiêu Hiến vương hậu. Hạ giá lấy Diên Xương úy [An Mạnh Đam](/w/index.php?title=An_M%E1%BA%A1nh_%C4%90am&action=edit&redlink=1)(安孟聃).
- Hai con gái với của Thận tần Kim thị.
[Trinh Hiển Ông chúa](/wiki/Trinh_Hi%E1%BB%83n_%C3%94ng_ch%C3%BAa)[貞顯翁主, 1424 - 1480], mẹ là Thượng tẩm Tống thị. Hạ giá lấy Linh Xuyên quân [Doãn Sư Lộ](/w/index.php?title=Do%C3%A3n_S%C6%B0_L%E1%BB%99&action=edit&redlink=1)(尹師路). [Trinh An Ông chúa](/w/index.php?title=Trinh_An_%C3%94ng_ch%C3%BAa&action=edit&redlink=1)[貞安翁主, ? - 1461], mẹ là Thục viên Lý thị. Hạ giá lấy [Thẩm An Nghĩa](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A9m_An_Ngh%C4%A9a&action=edit&redlink=1)(沈安義).
- Một con gái với của Tư ký Xa thị.
## Miếu hiệu và thuỵ hiệu[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=11)]
- Sejong Jangheon Yeongmun Yemu Inseong Myeonghyo Daewang.
- 세종장헌영문예무인성명효대왕.
- 世宗莊憲英文睿武仁聖明孝大王.
- Thế Tông Trang Hiến Anh Văn Duệ Vũ Nhân Thánh Minh Hiếu Đại Vương.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=12)] [Danh sách các đề tài liên quan đến Hàn Quốc](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_%C4%91%E1%BB%81_t%C3%A0i_li%C3%AAn_quan_%C4%91%E1%BA%BFn_H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [Lịch sử Triều Tiên](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) [Chính trị của Hàn Quốc](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [Sejongno](/w/index.php?title=Sejongno&action=edit&redlink=1) [Sejong the Great class destroyer](/w/index.php?title=Sejong_the_Great_class_destroyer&action=edit&redlink=1) [Trung tâm Sejong](/wiki/Trung_t%C3%A2m_Sejong) [Sejong King station](/w/index.php?title=Sejong_King_station&action=edit&redlink=1) [UNESCO King Sejong Literacy Prize](/w/index.php?title=UNESCO_King_Sejong_Literacy_Prize&action=edit&redlink=1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=13)]
|Bài viết này
|cần thêm . [^](#cite_ref-1) [Triều Tiên vương triều thực lục](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_v%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_th%E1%BB%B1c_l%E1%BB%A5c), [Thế Tông thực lục tức vị niên](https://ko.wikipedia.org/wiki/s:%EC%84%B8%EC%A2%85%EC%9E%A5%ED%97%8C%EB%8C%80%EC%99%95%EC%8B%A4%EB%A1%9D/%EC%A6%89%EC%9C%84%EB%85%84) [^](#cite_ref-National_Institute_2-0) [“알고 싶은 한글”](http://www.korean.go.kr/hangeul/setting/002.html). *국립국어원*. National Institute of Korean Language. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2017. **Joseph Needham, sách đã dẫn, các trang 14-16.** [^](#cite_ref-ReferenceA_3-0) **Park Seong-Rae (2005),** [^](#cite_ref-4) *Science and Technology in Korean History: Excursions, Innovations, and Issues*, trang 136 **<<책한권으로 읽는 세종대왕실록>>(Learning Sejong S3ilok in one book) ISBN 10 - 890107754X** [^](#cite_ref-5) [^](#cite_ref-Daemado_expedition_6-0) **(tiếng Hàn)** [대마도정벌-한국민족문화대백과 Tsushima expedition-Encyclopedia of Korean Culture](http://terms.naver.com/entry.nhn?cid=1591&docId=534935&mobile&categoryId=1591) **"朝鮮世宗實錄4卷1年6月20日"** [^](#cite_ref-SejongJune20_7-0) [Thực lục về vua Thế Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_v%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_th%E1%BB%B1c_l%E1%BB%A5c)Vol.4 June 20 [[1]](http://sillok.history.go.kr/inspection/insp_king.jsp?id=wda_10106020_004) **"朝鮮世宗實錄4卷1年6月29日"** [^](#cite_ref-SejongJune29_8-0) [Annals of King Sejong](/w/index.php?title=Annals_of_the_Joseon_Dynasty&action=edit&redlink=1)Vol.4 June 29 [[2]](http://sillok.history.go.kr/inspection/insp_king.jsp?id=wda_10106029_003) **"朝鮮世宗實錄4卷1年7月3日"** [^](#cite_ref-9) [Thực lục về vua Thế Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_v%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_th%E1%BB%B1c_l%E1%BB%A5c)tập 4, [[3]](http://sillok.history.go.kr/main/main.jsp) **"朝鮮世宗實錄4卷1年7月9日"** [^](#cite_ref-10) [Thực lục về vua Thế Tông](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_v%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_th%E1%BB%B1c_l%E1%BB%A5c)tập 4, [[4]](http://sillok.history.go.kr/inspection/insp_king.jsp?id=wda_10107009_005) [^](#cite_ref-11) **(tiếng Hàn)** [계해조약](http://preview.britannica.co.kr/bol/topic.asp?article_id=b01g3496a) **<<책한권으로 읽는 세종대왕실록>>(Learning Sejong Silok in one book) ISBN 10 - 890107754X** [^](#cite_ref-12)
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Kim (1998), 57.](#cite_ref-kim_1998_57_13-5) **d** [^](#cite_ref-14) **(tiếng Hàn)** [장영실 蔣英實](http://www.bueb125.com.ne.kr/san311.htm) **Kim (1998), 51.** [^](#cite_ref-kim_1998_51_15-0) [^](#cite_ref-16) **(tiếng Hàn)** [Science and Technology during Sejong the Great of Joseon](http://www.reportnet.co.kr/knowledge/pop_preview.html?dn=2075262) [^](#cite_ref-17) [Giới thiệu Triều Tiên Thế Tông](http://urimal.cs.pusan.ac.kr/edu_sys_new/new/docu/history/sejong/default.asp) **(tiếng Hàn)** **Kim Jeong Su(1990), <<한글의 역사와 미래>>(History and Future of Hangul) ISBN 10 - 8930107230** [^](#cite_ref-18) [^](#cite_ref-19) *, postface of* [Hunmin Jeongeum Haerye](/w/index.php?title=Hunmin_Jeongeum_Haerye&action=edit&redlink=1) [Jeong Inji](/w/index.php?title=Jeong_Inji&action=edit&redlink=1), p. 27a, translation from [Gari K. Ledyard](/w/index.php?title=Gari_K._Ledyard&action=edit&redlink=1), *The Korean Language Reform of 1446*, p. 258 [^](#cite_ref-20) **(tiếng Hàn)** [Tourguide - Tomb of Sejong the Great](http://www.tourguide.co.kr/local/local_detail.htm?pCode=CULTTOMB0262) [^](#cite_ref-21) [Official website of the drama King Sejong the Great](http://www.kbs.co.kr/drama/3jong/)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=14)]
- Kim, Yung Sik. (1998). "Problems and Possibilities in the Study of the History of Korean Science,"
*Osiris*(2nd series, Volume 13, 1998): 48–79. *King Sejong the Great: the Light of Fifteenth Century Korea*, [Young-Key Kim-Renaud](/w/index.php?title=Young-Key_Kim-Renaud&action=edit&redlink=1), [International Circle of Korean Linguistics](/w/index.php?title=International_Circle_of_Korean_Linguistics&action=edit&redlink=1), 1992, softcover, 119 pages, [ISBN 1-882177-00-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1882177002)
- Kim-Renaud, Young-Key. 2000. Sejong's theory of literacy and writing.
*Studies in the Linguistic Sciences*30.1:13-46.
- Gale, James Scarth.
*History of the Korean People*Annotated and introduction by Richard Rutt. Seoul: Royal Asiatic Society, 1972..
- Joseph Needham, Lu Gwei-Djen, John H. Combridge, John S. Mayor,
*The Hall of Heavenly Records: Korean Astronomical Instruments and Clocks, 1380-1780*, Cambridge University Press, 2004, [ISBN 0-521-61698-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521616980), 9780521616980.
## Liên kết bên ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=15)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[King Sejong's Confucian Humanism in the Early Choson Period](http://cinema.sangji.ac.kr/WINDOW/window/win00045.htm) [Location of the four forts and the six posts](http://dicimg.paran.com/100_img/jpg/180/p18050200003.jpg) [King Sejong featured on the 10000 Korean Won banknote.](http://www-personal.umich.edu/~jbourj/money5.htm)
|
|
Triều Tiên Thế Tông
Sinh: 6 tháng 5, 1397 Mất: 18 tháng 5, 1450
|Tước hiệu|
|Tiền vị
||
|
1418–1450
với (1418–1422) (1442–1450) |Kế vị
|
|
|
|
|


text:
Tuyên ngôn Hacker
Lời trần tình của một hacker (cũng được biết đến như là Tuyên ngôn Hacker) là một bài viết ngắn được viết ngày 8 tháng 1 năm 1986 của một Hacker có bí danh là The Mentor (tên thật là Loyd Blankenship). Bài viết được viết ít lâu sau khi anh bị bắt, và lần đầu tiên được công bố trên tờ báo mạng Phrack vào Volume One, Issue 7, Phile 3 of 10. Bây giờ nó có thể được tìm thấy trên nhiều trang web, cũng như trên áo thun hay phim ảnh.[1]
Bài viết được xem là một nền tảng của văn hóa hacker, và mở ra một góc sâu trong tâm lý hacker, thế giới quan của hacker và động cơ của họ. Tuyên ngôn nói rằng họ hack bởi vì nó là một cách để học hỏi, bởi những hacker thường thất vọng với những hạn chế của xã hội tiêu chuẩn. Nó cũng thể hiện quá trình ngộ đạo của hacker khi nhận ra tiềm năng của mình trong lĩnh vực tin học.
Bản tuyên ngôn trở thành một hướng dẫn cho các hacker trên toàn cầu, đặc biệt là những kẻ mới bước vào lĩnh vực này. Nó đưa ra một nền tảng đạo đức, và khẳng định có một mục đích cao cả trong việc hack hơn là những ham muốn ích kỷ hay phá phách, đó là mang đến cho thế giới sự tự do trong thông tin.
Trong văn hóa đại chúng[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1995, bài viết được trích dẫn trong bộ phim Hackers. Trong phim, bài viết được đọc từ tờ báo 2600 chứ không phải Phrack.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Thomas, Douglas (2003). Hacker Culture. University of Minnesota Press. tr. xxiv. ISBN 9780816633463.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Bản dịch tiếng việt trên HVA của Alice
- The original article The Conscience of a Hacker on phrack.org archive
- The original article The Conscience of a Hacker on TextFiles.com Usenet Archive
- ElfQrin interview with The Mentor (ngày 31 tháng 7 năm 2000)
- The Mentor at H2K2
- McKenzie Wark - A Hacker Manifesto
- A Cyberpunk Manifesto
- The Conscience of a Hacker AKA The Hacker’s Manifesto By The Mentor at Darknet

markdown:
# Tuyên ngôn Hacker
Lời trần tình của một
[hacker](/wiki/Hacker) (cũng được biết đến như là *) là một bài viết ngắn được viết ngày 8 tháng 1 năm 1986 của một Hacker có bí danh là The Mentor (tên thật là Tuyên ngôn Hacker* [Loyd Blankenship](/w/index.php?title=Loyd_Blankenship&action=edit&redlink=1)). Bài viết được viết ít lâu sau khi anh bị bắt, và lần đầu tiên được công bố trên tờ báo mạng [Phrack](/wiki/Phrack)vào Volume One, Issue 7, [Phile](/w/index.php?title=Phile&action=edit&redlink=1)3 of 10. Bây giờ nó có thể được tìm thấy trên nhiều trang web, cũng như trên áo thun hay phim ảnh. [[1]](#cite_note-1)
Bài viết được xem là một nền tảng của văn hóa hacker, và mở ra một góc sâu trong tâm lý hacker, thế giới quan của hacker và động cơ của họ.
*Tuyên ngôn* nói rằng họ hack bởi vì nó là một cách để học hỏi, bởi những hacker thường thất vọng với những hạn chế của xã hội tiêu chuẩn. Nó cũng thể hiện quá trình [ngộ đạo](/wiki/Ng%E1%BB%99_%C4%91%E1%BA%A1o) của hacker khi nhận ra tiềm năng của mình trong lĩnh vực tin học.
Bản
*tuyên ngôn* trở thành một hướng dẫn cho các hacker trên toàn cầu, đặc biệt là những kẻ mới bước vào lĩnh vực này. Nó đưa ra một nền tảng đạo đức, và khẳng định có một mục đích cao cả trong việc hack hơn là những ham muốn ích kỷ hay phá phách, đó là mang đến cho thế giới sự [tự do trong thông tin](/w/index.php?title=T%E1%BB%B1_do_trong_th%C3%B4ng_tin&action=edit&redlink=1).
## Trong văn hóa đại chúng[
[sửa](/w/index.php?title=Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Hacker&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Hacker&action=edit§ion=1)]
Năm 1995, bài viết được trích dẫn trong bộ phim
*. Trong phim, bài viết được đọc từ tờ báo Hackers* *chứ không phải* [2600](/w/index.php?title=2600_The_Hacker_Quarterly&action=edit&redlink=1) *.* [Phrack](/wiki/Phrack)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Hacker&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Hacker&action=edit§ion=2)] **Thomas, Douglas (2003).** [^](#cite_ref-1) *Hacker Culture*. University of Minnesota Press. tr. xxiv. [ISBN](/wiki/ISBN) [9780816633463](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780816633463).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Hacker&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tuy%C3%AAn_ng%C3%B4n_Hacker&action=edit§ion=3)] [Bản dịch tiếng việt trên HVA của Alice](http://www.hvaonline.net/hvaonline/posts/list/6260.hva) [The original article](http://www.phrack.org/issues.html?issue=7&id=3&mode=txt)on *The Conscience of a Hacker* [phrack.org archive](http://www.phrack.org/) [The original article](http://www.textfiles.com/phreak/manifest.phk)on *The Conscience of a Hacker* [TextFiles.com Usenet Archive](http://www.textfiles.com)
- ElfQrin
[interview with The Mentor (ngày 31 tháng 7 năm 2000)](http://www.elfqrin.com/docs/hakref/interviews/eq-i-mentor.html) [The Mentor at H2K2](http://www.h2k2.net/panels.html#mentor) [McKenzie Wark - A Hacker Manifesto](http://www.neme.org/main/291/hacker-manifesto) [A Cyberpunk Manifesto](http://project.cyberpunk.ru/idb/cyberpunk_manifesto.html) [The Conscience of a Hacker AKA The Hacker’s Manifesto By The Mentor at Darknet](http://www.darknet.org.uk/2010/04/the-conscience-of-a-hacker-aka-the-hackers-manifesto-by-the-mentor/)


text:
Złotów
Złotów là một thị trấn thuộc huyện Złotowski, tỉnh Wielkopolskie ở trung-tây Ba Lan. Thị trấn có diện tích 12 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của thị trấn là 18303 người và mật độ 1581 người/km².[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Area and Population in the Territorial Profile in 2011. 10 tháng 8 năm 2011. ISSN 1505-5507. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2012.

markdown:
# Złotów
|Złotów|
|
|
|
|![]()
**Cờ hiệu** ![ Huy hiệu của Złotów](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/POL_Z%C5%82ot%C3%B3w_COA.svg/100px-POL_Z%C5%82ot%C3%B3w_COA.svg.png)
![ Huy hiệu của Złotów](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/POL_Z%C5%82ot%C3%B3w_COA.svg/100px-POL_Z%C5%82ot%C3%B3w_COA.svg.png)
**Huy hiệu** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Flag_of_Poland.svg/23px-Flag_of_Poland.svg.png)
[Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) [Tỉnh](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Ba_Lan) [Wielkopolskie](/wiki/Wielkopolskie) [Huyện](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Ba_Lan#Cấp_huyện) [Złotowski](/wiki/Z%C5%82otowski) 2(5 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(4,090/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [Thành phố kết nghĩa](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) [Eggesin](/wiki/Eggesin), [La Flèche](/wiki/La_Fl%C3%A8che) **Złotów** là một thị trấn thuộc huyện [Złotowski](/wiki/Z%C5%82otowski), tỉnh [Wielkopolskie](/wiki/Wielkopolskie) ở trung-tây [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan). Thị trấn có diện tích 12 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của thị trấn là 18303 người và mật độ 1581 người/km². [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Z%C5%82ot%C3%B3w&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Z%C5%82ot%C3%B3w&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [. 10 tháng 8 năm 2011.](http://www.stat.gov.pl/gus/5840_908_ENG_HTML.htm) *Area and Population in the Territorial Profile in 2011* [ISSN](/wiki/ISSN) [1505-5507](//www.worldcat.org/issn/1505-5507). Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2012.

X-Cache: cp1055 miss, cp1054 miss


text: Các loại xe đạp khác in Việt Nam← Quay trở lại chọn lựa danh mục Lọc:theo bảng chữ cái / theo mức độ phổ biếnCác nhóm hành hóa Xe đạp25 Xe ô tô đạp4 Bạn là người bán hàng?Bạn hãy đăng tải thêm các hàng hóa của bạn vào allbiz!Create a corporate website in 30 minutes freeBạn hãy ủy thác công việc xúc tiến thương mại trên mạng Internet cho các chuyên gia

Server: cloudflare

Set-Cookie: test=ok; expires=Wed, 20-Feb-2019 00:10:10 GMT; Max-Age=31536000; path=/; domain=.all.biz

Vary: User-Agent

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Hình ảnh Con quay 2 cánh bằng nhôm:
Trải nghiệm ngay với tài khoản Prime để được miễn phí vận chuyển
Con Quay 2 Cánh - Nhôm Cực Đẹp
-39%
210.000đ
130.000đ
150.000đ/ 10 sản phẩm
0912 059 048
08h - 17h30 T2 đến T6, T7 8h - 12h
Hình ảnh Con quay 2 cánh bằng nhôm:
Hãy để lại bình luận của bạn.Đánh giá ngay
Bản quyền © 2006-2013. ChoDienTu.vn - Sàn mua bán nhiều hàng số 1 Việt Nam
Giấy phép số 69/GP-BC (Bộ VHTT) và 321/GP-BBCVT (Bộ BCVT). Chịu trách nhiệm: ông Nguyễn Hòa Bình
Tổng đài hỗ trợ ChoDienTu.vn: 1900-585-888 (Nhánh 107 & 117)
CHODIENTU.VN - LIÊN DOANH VỚI TẬP ĐOÀN ebay - UY TÍN SỐ 1
Công ty cổ phần giải pháp công nghệ Hoà Bình. Giấy chứng nhận đầu tư số 011032001699 - Ngày cấp 11/10/2012, sửa đổi lần thứ 1 ngày 15/1/2014. Cơ quan cấp: UBND TP Hà Nội. Địa chỉ: Tầng 3, toà nhà VTC online, 18 Tam Trinh, Hai Bà Trưng, Hà Nội. Số điện thoại: 1900 585 888
HÀ NỘI: Tầng 3, tòa nhà 18 Tam Trinh, Hai Bà Trưng
1900-585-888 (Nhánh 107 & 117), Fax: 04-3632-0987
TP.HCM: Lầu 6, Toà nhà Sumikura, 18H Cộng Hoà, Phường 4, Quận Tân Bình, TP.HCM
1900-585-888 (Nhánh 117), Fax: 08- 3811-4757
Giao hàng
Chợ Điện Tử hỗ trợ giao hàng trên 63 tỉnh thành trên cả nước thông qua các hình thức thanh toán
Cod
Thanh toán khi nhận hàng
Chuyển khoản
Ngân hàng - ATM - Internet banking
Thẻ/Ví điện tử
Thẻ nội địa - Thẻ quốc tế - Ví điện tử
Đổi trả hàng
Quý khách được đổi trả sản phẩm khác nếu sản phẩm không giống như mô tả. Quý khách có quyền từ chối nhận hàng nếu sản phẩm không như mô tả.
Vui lòng liên lạc số Hotline: 1900 585 888(107)

markdown:
Hình ảnh Con quay 2 cánh bằng nhôm:
Trải nghiệm ngay với tài khoản
** để được Prime**
Con Quay 2 Cánh - Nhôm Cực Đẹp
-39%
210.000đ
**130.000đ** **150.000đ/** 10 sản phẩm **0912 059 048**
08h - 17h30 T2 đến T6, T7 8h - 12h
Hình ảnh Con quay 2 cánh bằng nhôm:
Hãy để lại bình luận của bạn.
Bản quyền © 2006-2013.
**ChoDienTu.vn** - Sàn mua bán nhiều hàng **số 1 Việt Nam**
Giấy phép số 69/GP-BC (Bộ VHTT) và 321/GP-BBCVT (Bộ BCVT). Chịu trách nhiệm: ông
**Nguyễn Hòa Bình**
Tổng đài hỗ trợ ChoDienTu.vn:
**1900-585-888** (Nhánh 107 & 117) **CHODIENTU.VN - LIÊN DOANH VỚI TẬP ĐOÀN ebay - UY TÍN SỐ 1**
Công ty cổ phần giải pháp công nghệ Hoà Bình. Giấy chứng nhận đầu tư số 011032001699 - Ngày cấp 11/10/2012, sửa đổi lần thứ 1 ngày 15/1/2014. Cơ quan cấp: UBND TP Hà Nội. Địa chỉ: Tầng 3, toà nhà VTC online, 18 Tam Trinh, Hai Bà Trưng, Hà Nội. Số điện thoại: 1900 585 888
**HÀ NỘI:** Tầng 3, tòa nhà 18 Tam Trinh, Hai Bà Trưng
1900-585-888 (Nhánh 107 & 117), Fax: 04-3632-0987
**TP.HCM:** Lầu 6, Toà nhà Sumikura, 18H Cộng Hoà, Phường 4, Quận Tân Bình, TP.HCM
1900-585-888 (Nhánh 117), Fax: 08- 3811-4757
## Giao hàng
Chợ Điện Tử hỗ trợ giao hàng trên
63 tỉnh thànhtrên cả nước thông qua các hình thức thanh toán Cod
Thanh toán khi nhận hàng
Chuyển khoản
Ngân hàng - ATM - Internet banking
Thẻ/Ví điện tử
Thẻ nội địa - Thẻ quốc tế - Ví điện tử
## Đổi trả hàng
Quý khách được đổi trả sản phẩm khác nếu sản phẩm không giống như mô tả. Quý khách có quyền từ chối nhận hàng nếu sản phẩm không như mô tả.
Vui lòng liên lạc số Hotline:
1900 585 888(107)

Server: nginx

Vary: Accept-Encoding

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store

Content-Language: en-US


text:
Như nhiều câu chuyện về sự nghiệp khác, phía sau thành công của những ngôi sao giải trí đều có bóng dáng của những người dẫn lối, nhưng rất hiếm khi họ xuất hiện ồn ào trên báo chí hoặc bên cạnh hào quang của người nổi tiếng. Trong sự kiện “Tri ân dẫn lối, sải bước thành công” vừa qua tổ chức bởi nhãn hàng Johnnie Walker, người tham dự đã có cơ hội nghe nhiều chia sẻ về câu chuyện tri ân của các nhân vật nổi tiếng trong các lĩnh vực nghệ thuật, kinh doanh một cách chân thật và thú vị.
Cũng trong bầu không khí cởi mở, ấm áp đó, diễn viên – siêu mẫu Bình Minh cũng có dịp trải lòng và bảy tỏ niềm cảm kích của anh với Victor Vũ - người đã góp phần tạo nên bước ngoặt cho sự nghiệp diễn xuất của anh bằng những vai diễn ấn tượng trên màn ảnh rộng.
Ngoài ra, sự kiện còn trở nên thú vị hơn với sự góp mặt của “doanh nhân cafe” Phạm Đình Nguyên – người đang thu hút sự quan tâm chú ý của dư luận khi trở thành người Việt đầu tiên sở hữu thị trấn Buford tại Mỹ. Cũng như Thanh Hằng và Bình Minh, Phạm Đình Nguyên nhân cơ hội này gửi đến cho người thầy, người cộng sự đã đồng hành cùng anh ngay từ những ngày đầu khởi nghiệp.
Có thể thấy, thấp thoáng sau thành công của mỗi người đều có bóng dáng một người kiên trì giúp ta vững những bước đầu tiên trong sự nghiệp. Điều đó hoàn toàn đúng qua những chia sẻ đậm tình tri ân của Thanh Hằng và Bình Minh dành cho những người thầy của mình. Cũng chính lòng tri ân đã trở thành ngọn lửa nung nấu trong lòng họ sự quyết tâm, bền bỉ theo đuổi đến cùng để đạt đến đỉnh cao sự nghiệp như hôm nay.
Kết lại cho sự kiện, bất kể trong lĩnh vực nghệ thuật hay kinh doanh, những mối quan hệ gắn kết được xây dựng trên nền tảng của lòng tri ân chân thành luôn mang đến nhiều cảm hứng. Việc bày tỏ lòng tri ân đến những người đã đồng hành và dẫn lối lúc khó khăn là một nghĩa cử cao đẹp rất đỗi cần thiết, nếu bạn muốn tiến xa hơn nữa trong cuộc sống.Sựkiện ”Tri ân Dẫn Lối, Sải Bước Thành Công" mm ưƯwãngthành công"ường của mình tại Mỹnhu Thanh Hằng đã có dịp chia sẻ và gửi lời tri ân đến ở ra và gợi ý những cách thức mới mẻ để mỗi một người có thể truyền tải lời tri ân đến những người đặc biệt của mình một cách trân trọng và đẳng cấp nhất.
Cùng điểm qua một vài khoảnh khắc đẹp và thú vị tại sự kiện “Tri ân dẫn lối, Sải bước thành công” vừa qua, diễn ra vào ngày 2/12/2015 tại TPHCM và 9/12/2015 tại Hà Nội:

Cache-Control: public

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-XSS-Protection: 1; mode=block

X-Cache: Miss from cloudfront