markdown:
|
|
--------
|
|
---------------
Hà Nội, ngày 06 tháng 4 năm 2016
**LUẬT** **SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA LUẬT THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG, LUẬT THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT VÀ LUẬT QUẢN LÝ THUẾ**
Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;
Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế giá trị gia tăng số 13/2008/QH12 đã được sửa đổi, bổ sung một số Điều theo Luật số 31/2013/QH13, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt số 27/2008/QH12 đã được sửa đổi, bổ sung một số Điều theo Luật số 70/2014/QH13, Luật quản lý thuế số 78/2006/QH11 đã được sửa đổi, bổ sung một số Điều theo Luật số 21/2012/QH13 và Luật số 71/2014/QH13.
**Điều 1**
Sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật thuế giá trị gia tăng số 13/2008/QH12 đã được sửa đổi, bổ sung một số Điều theo Luật số 31/2013/QH13:
1. Các Khoản 1, 9 và 23 Điều 5 được sửa đổi, bổ sung như sau:
“1. Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường của tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu.
Doanh nghiệp, hợp tác xã mua sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã khác thì không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.”
“9. Dịch vụ y tế, dịch vụ thú y, bao gồm dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, phòng bệnh cho người và vật nuôi; dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật.”
“23. Sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác chưa chế biến thành sản phẩm khác;sản phẩm xuất khẩu là hàng hóa được chế biến từ tài nguyên, khoáng sản có tổng trị giá tài nguyên, khoáng sản cộng với chi phí năng lượng chiếm từ 51% giá thành sản phẩm trở lên.”
2. Điểm g Khoản 1 Điều 8 được sửa đổi, bổ sung như sau:
“g) Sản phẩm xuất khẩu quy định tại Khoản 23 Điều 5 của Luật này.
Hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu là hàng hóa, dịch vụ được tiêu dùng ở ngoài Việt Nam, trong khu phi thuế quan; hàng hóa, dịch vụ cung cấp cho khách hàng nước ngoài theo quy định của Chính phủ.”
3. Khoản 1 và Khoản 2 Điều 13 được sửa đổi, bổ sung như sau:
“1. Cơ sở kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ thuế nếu có số thuế giá trị gia tăng đầu vào chưa được khấu trừ hết trong tháng hoặc trong quý thì được khấu trừ vào kỳ tiếp theo.
Trường hợp cơ sở kinh doanh đã đăng ký nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ có dự án đầu tư mới, đang trong giai đoạn đầu tư có số thuế giá trị gia tăng của hàng hóa, dịch vụ mua vào sử dụng cho đầu tư mà chưa được khấu trừ và có số thuế còn lại từ ba trăm triệu đồng trở lên thì được hoàn thuế giá trị gia tăng.
Cơ sở kinh doanh không được hoàn thuế giá trị gia tăng mà được kết chuyển số thuế chưa được khấu trừ của dự án đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư sang kỳ tiếp theo đối với các trường hợp:
a) Dự án đầu tư của cơ sở kinh doanh không góp đủ số vốn Điều lệ như đã đăng ký; kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có Điều kiện khi chưa đủ các Điều kiện kinh doanh theo quy định của Luật đầu tư hoặc không bảo đảm duy trì đủ Điều kiện kinh doanh trong quá trình hoạt động;
b) Dự án đầu tư khai thác tài nguyên, khoáng sản được cấp phép từ ngày 01 tháng 7 năm 2016 hoặc dự án đầu tư sản xuất sản phẩm hàng hóa mà tổng trị giá tài nguyên, khoáng sản cộng với chi phí năng lượng chiếm từ 51% giá thành sản phẩm trở lên theo dự án đầu tư.
Chính phủ quy định chi Tiết Khoản này.
2. Cơ sở kinh doanh trong tháng, quý có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu nếu có số thuế giá trị gia tăng đầu vào chưa được khấu trừ từ ba trăm triệu đồng trở lên thì được hoàn thuế giá trị gia tăng theo tháng, quý, trừ trường hợp hàng hóa nhập khẩu để xuất khẩu, hàng hóa xuất khẩu không thực hiện việc xuất khẩu tại địa bàn hoạt động hải quan theo quy định của Luật hải quan. Thực hiện hoàn thuế trước, kiểm tra sau đối với người nộp thuế sản xuất hàng hóa xuất khẩu không vi phạm pháp luật về thuế, hải quan trong thời gian hai năm liên tục; người nộp thuế không thuộc đối tượng rủi ro cao theo quy định của Luật quản lý thuế.”
**Điều 2**
Sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật thuế tiêu thụ đặc biệt số 27/2008/QH12 đã được sửa đổi, bổ sung một số Điều theo Luật số 70/2014/QH13:
1. Khoản 1 và Khoản 2 Điều 6 được sửa đổi, bổ sung như sau:
“1. Đối với hàng hóa sản xuất trong nước, hàng hóa nhập khẩu là giá do cơ sở sản xuất, cơ sở nhập khẩu bán ra.
Trường hợp hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt được bán cho cơ sở kinh doanh thương mại là cơ sở có quan hệ công ty mẹ, công ty con hoặc các công ty con trong cùng công ty mẹ với cơ sở sản xuất, cơ sở nhập khẩu hoặc cơ sở kinh doanh thương mại là cơ sở có mối quan hệ liên kết thì giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt không được thấp hơn tỷ lệ phần trăm (%) so với giá bình quân của các cơ sở kinh doanh thương mại mua trực tiếp của cơ sở sản xuất, cơ sở nhập khẩu bán ra theo quy định của Chính phủ;
2. Đối với hàng hóa nhập khẩu tại khâu nhập khẩu là giá tính thuế nhập khẩu cộng với thuế nhập khẩu. Trường hợp hàng hóa nhập khẩu được miễn, giảm thuế nhập khẩu thì giá tính thuế không bao gồm số thuế nhập khẩu được miễn, giảm. Hàng hoá chịu thuế tiêu thụ đặc biệt nhập khẩu được khấu trừ số thuế tiêu thụ đặc biệt đã nộp ở khâu nhập khẩu khi xác định số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp bán ra;”
2. Khoản 4 Mục I Biểu thuế tiêu thụ đặc biệt quy định tại Điều 7 được sửa đổi, bổ sung như sau:
|
|
STT
|
|
Hàng hóa, dịch vụ
|
|
Thuế suất (%)
|
|
4
|
|
Xe ô tô dưới 24 chỗ
|
|
|
|
|
|
a) Xe ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống, trừ loại quy định tại các Điểm 4đ, 4e và 4g của Biểu thuế quy định tại Điều này
|
|
|
|
|
|
- Loại có dung tích xi lanh từ 1.500 cm3 trở xuống
|
|
|
|
|
|
+ Từ ngày 01 tháng 7 năm 2016 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2017
|
|
40
|
|
+ Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018
|
|
35
|
|
|
|
- Loại có dung tích xi lanh trên 1.500 cm3 đến 2.000 cm3
|
|
|
|
|
|
+ Từ ngày 01 tháng 7 năm 2016 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2017
|
|
45
|
|
|
|
+ Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018
|
|
40
|
|
|
|
- Loại có dung tích xi lanh trên 2.000 cm3 đến 2.500 cm3
|
|
50
|
|
|
|
- Loại có dung tích xi lanh trên 2.500 cm3 đến 3.000 cm3
|
|
|
|
|
|
+ Từ ngày 01 tháng 07 năm 2016 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2017
|
|
55
|
|
|
|
+ Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018
|
|
60
|
|
|
|
- Loại có dung tích xi lanh trên 3.000 cm3 đến 4.000 cm3
|
|
90
|
|
|
|
- Loại có dung tích xi lanh trên 4.000 cm3 đến 5.000 cm3
|
|
110
|
|
|
|
- Loại có dung tích xi lanh trên 5.000 cm3 đến 6.000 cm3
|
|
130
|
|
|
|
- Loại có dung tích xi lanh trên 6.000 cm3
|
|
150
|
|
|
|
b) Xe ô tô chở người từ 10 đến dưới 16 chỗ, trừ loại quy định tại các Điểm 4đ, 4e và 4g của Biểu thuế quy định tại Điều này
|
|
15
|
|
|
|
c) Xe ô tô chở người từ 16 đến dưới 24 chỗ, trừ loại quy định tại các Điểm 4đ, 4e và 4g của Biểu thuế quy định tại Điều này
|
|
10
|
|
|
|
d) Xe ô tô vừa chở người, vừa chở hàng, trừ loại quy định tại các Điểm 4đ, 4e và 4g của Biểu thuế quy định tại Điều này
|
|
|
|
|
|
- Loại có dung tích xi lanh từ 2.500 cm3 trở xuống
|
|
15
|
|
|
|
- Loại có dung tích xi lanh trên 2.500 cm3 đến 3.000 cm3
|
|
20
|
|
|
|
- Loại có dung tích xi lanh trên 3.000 cm3
|
|
25
|
|
|
|
đ) Xe ô tô chạy bằng xăng kết hợp năng lượng điện, năng lượng sinh học, trong đó tỷ trọng xăng sử dụng không quá 70% số năng lượng sử dụng
|
|
Bằng 70% mức thuế suất áp dụng cho xe cùng loại quy định tại các Điểm 4a, 4b, 4c và 4d của Biểu thuế quy định tại Điều này
|
|
|
|
e) Xe ô tô chạy bằng năng lượng sinh học
|
|
Bằng 50% mức thuế suất áp dụng cho xe cùng loại quy định tại các Điểm 4a, 4b, 4c và 4d của Biểu thuế quy định tại Điều này
|
|
|
|
g) Xe ô tô chạy bằng điện
|
|
|
|
|
|
- Loại chở người từ 9 chỗ trở xuống
|
|
15
|
|
|
|
- Loại chở người từ 10 đến dưới 16 chỗ
|
|
10
|
|
|
|
- Loại chở người từ 16 đến dưới 24 chỗ
|
|
5
|
|
|
|
- Loại thiết kế vừa chở người, vừa chở hàng
|
|
10
|
|
|
|
h) Xe mô-tô-hôm (motorhome) không phân biệt dung tích xi lanh
|
|
|
|
|
|
- Từ ngày 01 tháng 7 năm 2016 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2017
|
|
70
|
|
|
|
- Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018
|
|
75
**Điều 3**
Sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật quản lý thuế số 78/2006/QH11 đã được sửa đổi, bổ sung một số Điều theo Luật số 21/2012/QH13 và Luật số 71/2014/QH13:
1. Điều 61 được sửa đổi, bổ sung như sau:
“Điều 61. Miễn thuế, giảm thuế
Cơ quan quản lý thuế thực hiện miễn thuế, giảm thuế đối với các trường hợp thuộc diện miễn thuế, giảm thuế được quy định tại các văn bản pháp luật về thuế và miễn thuế đối với hộ gia đình, cá nhân có số thuế sử dụng đất phi nông nghiệp phải nộp hằng năm từ năm mươi nghìn đồng trở xuống.”
2. Khoản 4 Điều 92 được sửa đổi, bổ sung như sau:
“4. Chưa thực hiện biện pháp cưỡng chế thuế đối với trường hợp người nộp thuế được cơ quan quản lý thuế cho phép nộp dần tiền nợ thuế trong thời hạn không quá mười hai tháng, kể từ ngày bắt đầu của thời hạn cưỡng chế thuế. Việc nộp dần tiền nợ thuế được xem xét trên cơ sở đề nghị của người nộp thuế và phải có bảo lãnh của tổ chức tín dụng. Người nộp thuế phải nộp tiền chậm nộp theo mức 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp.”
3. Khoản 1 Điều 106 được sửa đổi, bổ sung như sau:
“1. Người nộp thuế chậm nộp tiền thuế so với thời hạn quy định, thời hạn gia hạn nộp thuế, thời hạn ghi trong thông báo của cơ quan quản lý thuế, thời hạn trong quyết định xử lý của cơ quan quản lý thuế thì phải nộp đủ tiền thuế và tiền chậm nộp theo mức bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp.
Đối với các Khoản nợ tiền thuế phát sinh trước ngày 01 tháng 7 năm 2016 mà người nộp thuế chưa nộp vào ngân sách nhà nước, kể cả Khoản tiền nợ thuế được truy thu qua kết quả thanh tra, kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền thì được chuyển sang áp dụng mức tính tiền chậm nộp theo quy định tại Khoản này từ ngày 01 tháng 7 năm 2016.
Trường hợp người nộp thuế cung ứng hàng hoá, dịch vụ được thanh toán bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước nhưng chưa được thanh toán nên không nộp kịp thời các Khoản thuế dẫn đến nợ thuế thì không phải nộp tiền chậm nộp tính trên số tiền thuế còn nợ nhưng không vượt quá số tiền ngân sách nhà nước chưa thanh toán phát sinh trong thời gian ngân sách nhà nước chưa thanh toán.”
4. Bãi bỏ khoản 3 Điều 42.
**Điều 4**
1. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2016, trừ quy định tại khoản 2 Điều này.
2. Khoản 4 Điều 3 của Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 9 năm 2016.
3. Chính phủ quy định chi Tiết các Điều, Khoản được giao trong Luật.
Luật này đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XIII, kỳ họp thứ 11 thông qua ngày 06 tháng 4 năm 2016.
**CHỦ TỊCH QUỐC HỘI**
Nguyễn Thị Kim Ngân

Cache-Control: no-cache

Powered-By: MK Law


markdown:
[Trang nhất](/)
Thể loại:
[Nhạc Thánh ca ](/index.php?language=vi&nv=music&op=search&where=song&q=Nh%E1%BA%A1c+Th%C3%A1nh+ca&id=6&type=category)
/ [Nhạc Thánh ca ](/index.php?language=vi&nv=music&op=search&where=song&q=Nh%E1%BA%A1c+Th%C3%A1nh+ca&id=6&type=category)
| Lượt nghe: 189 | Sáng tác: Phạm Duy - Thơ: Nhất Tuấn | Album: [Giáng Sinh - Mai Ngọc Khánh 33](/index.php?language=vi&nv=music&op=search&where=album&q=Gi%C3%A1ng+Sinh+-+Mai+Ng%E1%BB%8Dc+Kh%C3%A1nh+33&id=499)
|Link bài hát:|
|Chèn blog:|
|Forum:|** Gửi quà tặng trực tuyến**
|Nhập tên bạn:|
|Người nhận:|
|Email nhận:|
|Lời nhắn:|** Báo lỗi**: Để giúp chúng tôi quản lý tốt hơn chất lượng các bài hát bạn hãy gửi ngay thông tin khi gặp vấn đề nào đó về bài hát hoặc album này
|Nhập tên bạn:|
|Nếu không phải một trong các nguyên nhân trên bạn vui lòng nhập nguyên nhân vào ô dưới đây.|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: LiteSpeed

Connection: close

Pragma: no-cache

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: private, pre-check=0, post-check=0, max-age=0

Set-Cookie: nv3c_Kuzxc_nvvithemever=xQ%2C%2C; expires=Thu, 13-Dec-2018 03:38:17 GMT; Max-Age=31536000; path=/; domain=.nghenhacthanhca.com; httponly

Vary: Accept-Encoding

Content-Language: vi

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
*Hầu hết mọi người đều đồng ý rằng, kỹ năng giao tiếp có thể ảnh hưởng tích cực đến các mối quan hệ của bạn. Biết cách đưa ra các thông tin rõ ràng mà người khác hiểu được có thể giúp cải thiện mối quan hệ của bạn và làm giảm bớt các vấn đề mà bạn có thể phải đối mặt.* *Vậy làm thế nào để bạn có được các kỹ năng đó và bạn sẽ vận dụng các kỹ năng đó vào thực tế công việc và cuộc sống của bạn như thế nào?* *Trong công việc hàng ngày, chúng ta thường xuyên phải giao tiếp, trao đổi thông tin với khách hàng bên ngoài và khách hàng nội bộ với biết bao tình huống, có lúc dễ dàng xử lý, có lúc thật phức tạp, khó xử. Bản thân mỗi người là một bộ phận của xã hội, xung quanh chúng ta có biết bao nhiêu các mối quan hệ: Gia đình, bạn bè, hàng xóm, đồng nghiệp, làm ăn, ngoại giao…Vậy làm thế nào để chúng ta có thể dung hoà được tất cả các mối quan hệ đó? Đó là nhờ chúng ta có kỹ năng giao tiếp tốt.* *Khoá đào tạo “KỸ NĂNG GIAO TIẾP – COMMUNICATION SKILLS” *
**ĐỐI TƯỢNG THAM DỰ:** **THỜI GIAN ĐÀO TẠO:**
4 buổi (2 ngày)
**PHƯƠNG PHÁP ĐÀO TẠO:** **GIẢNG VIÊN:**
Giảng viên Business Edge, Better Work, những người có kinh nghiệm quản lý thực tiễn lâu năm tại các Tập đoàn đa quốc gia, các Doanh Nghiệp trong và ngoài nước trong lĩnh vực quản trị bán hàng. Giảng Viên sẽ chia sẻ kinh nghiệm và giúp người học giải quyết những khó khăn ngay tại lớp học.
*Sau khi kết thúc khoá học, Học viên có thể:* **Để biết thêm chi tiết về nội dung chương trình, vui lòng liên hệ Bộ phận tư vấn đào tạo của Trường Tư Vấn – Đào Tạo PMS:**
Tòa nhà PMS, 70 Hòa Hưng, P13, Q.10, TPHCM.
Điện thoại: (08) 7300 6069/(08) 6269 2333. Fax: (08) 6264 7223.
Email: info@pms.edu.vn; tuvan@pms.edu.vn
Website: www.pms.edu.vn

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Server: Pazuma 2.1.2


markdown:
[Free WordPress Themes](http://dlwordpress.com/)and plugins.
**Bài Thứ 8**
** Mười Tông Phái Phật Giáo Ở Trung Hoa**
** (tiếp theo)**
### 7.- Hoa Nghiêm Tông hay là Hiền Thủ Tông
Mục Lục
**I. Duyên Khởi Lập Tông**
Tôn này thuộc về Ðại-thừa, căn cứ theo giáo-nghĩa trong kimh Hoa-nghiêm là một bộ kinh cao nhất mà Ðức-Phật đã nói ra, nên gọi là Hoa-nghiêm tôn.
Người sáng lập ra tôn này là Ngài Ðỗ-thuận một vị Hòa-thượng đời Ðường. Ngài đã thâu góp ý-nghĩa mầu-nhiệm của kinh Hoa-nghiêm, làm ra ba bộ “Pháp-giới quán”.
Người kế vị Ngài Ðỗ-thuận là Ngài Trí-nghiễm, ở chùa Trí-tướng. Ngài Trí-nghiễm đã làm ra nhiều bộ luận có giá trị để giải bày nghĩa lý của tôn này như các bộ: ”Sưu huyền ký”, ”thập huyền môn”, ”Ngũ thập yếu vấn đáp”.
Vị thừa kế Ngài Trí- nghiễm và đã có nhiều công nghiệp lớn đối với Tôn này là Ngài Pháp tạng, cũng gọi là Hiền-Thủ quốc sư. Ngài đã làm ra bộ ”Thám huyền ký” và nhiều chương số khác, khiến cho Hoa nghiêm tôn rất được thạnh-hành và phát triển trong đời Ngài. Do đó, Tôn này cũng thường gọi là Hiền thủ tôn. Sau khi Ngài Hiền thủ qua đời được ít lâu, kinh Hoa nghiêm được dịch lại bằng tiếng Hán văn bộ mới, Ngài Trừng quán, tức là Thanh lương quốc sư, dựa theo ý nghĩa bộ Hoa nghiêm mới dịch này mà làm ra bộ ”Hoa nghiêm số sao”, bày giải nghĩa lý rộng rãi, sâu xa mầu nhiệm của kinh Hoa nghiêm. Vì thế, Hoa nghiêm tôn lại càng được người đời sùng mộ, nhất là trong giới thượng lưu trí thức nước Tàu.
**II.-Tôn Chỉ Và Giáo Lý Căn Bản**
Trong các bộ kinh của Ðức Phật, kinh Hoa-Nghiêm là bộ kinh có ý nghĩa cao siêu, mầu nhiệm nhất. Chỉ những vị đại đệ tử, căn cơ minh mẫn, lanh lẹ mới có thể hiểu thấu được. Do đó, Hoa-Nghiêm tôn chỉ thích hợp với những ai đã có một căn bản Phật pháp vững chắc và đã quen với lối suy luận trừu tượng của giáo lý nhà Phật. Ðem một giáo lý uyên thâm của Phật pháp ra trình bày trong một tập sách phổ thông như thế này, thật khó mà nói cho rõ ràng, đầy đủ nghĩa lý của Hoa-Nghiêm tôn. Tuy thế, để có một bộ sách gồm đầy đủ mười tôn phái của Phật giáo Trung Hoa, và để quý độc giả có đủ tài liệu để so sánh sự sai khác của mỗi tôn, chúng tôi không thể không nói đến Hoa-Nghiêm tôn, trong khi điểm qua tôn chỉ và giáo lý căn bản của mười tôn. Chúng tôi sẽ cố gắng trình bày một cách giản dị, gọn gàng về giáo lý đặc sắc của tôn này, và cũng mong mõi quý độc giả theo dõi một cách chăm chú sự trình bày này, ngõ hầu vấn đề được sáng tỏ.
Tôn này được gọi là ”Viên giáo”, nghĩa là giáo lý Viên dung hoàn toàn đầy đủ.
Tôn của chủ trương ”pháp giới duyên khởi” , nghĩa là vũ trụ vạn hữu trùng trùng do nhân duyên hòa hợp mà thành.
Nói một cách khác, mọi sự vật trong vũ trụ bao la, là một vật nhỏ như hạt bụi, cho đến một vật lớn như trăng sao, đều nương vào nhau, làm nhân làm quả, lớp lớp không cùng tột, dung thông nhau, ảnh hưởng lẫn nhau mà có. Mỗi pháp, trong vũ trụ không thể tồn tại riêng rẽ, biệt lập mà tự có được. Cái này có là nhờ cái kia, cái kia có là nhờ cái này. Cái này và cái kia tương quan, tương duyên, lớp lớp không cùng tột, cho nên gọi là ”vô tận duyên khởi” hay ”trùng trùng duyên khởi”.
Vì là trùng trùng duyên nhau, nên một là hết thảy, hết thảy là một, mọi sự vật trong vũ trụ đều dung thông nhau. Và do đó, trong kinh Hoa-Nghiêm đã nêu lên pháp môn ”sự sự vô ngại pháp giới”.
Ðể hiểu rõ nghĩa lý của pháp môn này, chúng tạ hãy đi theo pháp quy nạp gồm có 4 giai đoạn sau đây, cũng gọi là 4 pháp giới:
1.- Sự pháp giới: Sự là nói về các hình tướng sai biệt các pháp trong vũ trụ, các pháp đều có giới hạn rõ ràng như nước lạnh, nước đá, nước sôi, hơi nước, đều có tướng trạng khác nhau. Ðó là đứng về sự mà quan sát vũ trụ vạn hữu hay nói theo danh từ đạo Phật là “Sự pháp-giới “.
2.- Lý pháp-giới: Lý là nói về các phần bên trong, vô hình của sự vật. Ðây tức là lý tánh bình đẳng, chổ nương tựa cho tất cả sự tướng; lý dung thông cho khắp tất cả, nước lạnh, nước đá, hơi nước, tuy tướng trạng khác nhau, nhưng thể tánh vẩn là một (nghĩa là gồm H2+O). Vũ trụ vạn hữu không chỉ có phần sự tướng mà còn phần lý tánh nữa. Ðó tức là “Lý pháp-giới”.
3.- Lý sự vô ngại pháp-giới: Như trên chúng tạ đã thấy, mỗi pháp đều có Sự và Lý, do nơi Sự mà rõ, sự nương vào Lý mà thành. Lý và Sự dung thông, như nước tức là sóng, sóng tức là nước. Lý, Sự trong pháp-giới cũng dung thông, vô ngại. Ðó là lý nghĩa của “Lý, Sự vô ngại pháp-giới “.
4.- Sự vô ngại pháp-giới: Trong pháp-giới, có hằng hà sa số sự vật, hình tướng tuy khác nhau, giới hạn tuy bất đồng nhưng lý tánh dung thông bình đẳng, không có phân chia ngăn cách. Nhờ lý, mà sự sự được dung thông vô ngại. Như các vật dụng bằng điện, nào quạt điện, đèn điện, máy lạnh, ủi điện, lò xo .v.v…tuy mỗi vật đều có hình dáng, công dụng sai khác, nhưng đều thông nhau qua luồng điện chi phối lẩn nhau, ảnh hưởng qua lại. Một thí dụ khác: nhiều hồ chứa nước, hình dáng, rộng hẹp khác nhau, nhưng ăn thông với nhau bằng những ống nước, do đó sự đầy vơi, nhớp sạch của một hồ này đều liên quan mật thiết đến tất cả các hồ khác.
Trên đây là những thí dụ vô cùng thô hiển, cốt để gợi lên một ý niệm về “Sự sự vô ngại Pháp-giới ” thôi, chứ không đúng hẳn. Trong hai thí dụ trên, chúng ta thấy những vật dụng điện khí hay những hồ nước để hình dung cho Sự Sự trong pháp giới; và lấy những luồng điện hay luồng nước để hình dung cho Lý của pháp-giới; thí dụ như thế, người ta sẽ tưởng rằng Sự và Lý là hai loại khác nhau, có thể phân tách ra được. Nhưng thật ra Lý và Sự không thể phân tách ra được: trong Sự có Lý, trong Lý có Sự. Sự ,Lý chẳng qua là hai phương diên của một vấn đề vô cùng tế nhị, mà lý trí của chúng ta đã phân tách ra để tạm nghiên cứu đó thôi.
Ðể tóm tắt ý nghĩa của 4 pháp-giới này, chúng tôi xin nói một cách giản dị như sau:
Pháp-giới gồm có triệu sự vật khác nhau, như A, B, C …(Sự pháp-giới ).
Trong mỗi sự vật đều có lý tánh bình đẳng, mà chúng tôi hình dung là L (lý pháp-giới).
Lý tánh bình đẳng ấy dung thông với tất cả mọi sự vật, như A=L; B=L; C =L. (Lý, Sự vô ngại pháp-giới).
Nhờ lý tánh dung thông với mọi sự vật, mà mọi sự vật trong vũ trụ trở thành dung thông nhau, vô ngại đối với nhau, như A =C …(Sự sự vô ngại pháp-giới).
Sáu Tướng Và 10 Lý Huyền diệu Của các Pháp
Trong pháp-giới, sở dỉ Sự sự được vô ngại, dung thông là đều do các pháp có đủ ”sáu tướng” và “mười lý huyền diệu” sau đây:
**Sáu Tướng Viên Dung**
Dựa theo bộ kinh Hoa-Nghiêm, Ngài Bồ Tát Thế Thân đã làm ra bộ “Thập địa luận” để giải thích nghĩa lý của sáu tướng (Lục tướng). Sáu tướng này được gọi là Viên-dung, vì nó có những đức tính viên mản, dung-thông vô-ngại.
Sáu tướng của sự vật trong vũ trụ ấy là:
1.- Tổng tướng: tổng tướng là cái tướng bao trùm tất cả, tổng cộng tất cả các tướng sai biệt. Như khi ta nói đến cái nhà, là gồm tất cả cột-kèo, tường mái, đá, gạch …vậy cái nhà tức là tổng tướng.
2.- Biệt tướng: biệt tướng là nói các tướng riêng biệt; nhiều biệt tướng cộng lại thành tổng tướng. Như các biệt tướng trong cái nhà là: cột, kèo, mái, tường, gạch …Ðã có Tổng tức là phải có Biệt; nếu không có biệt thì cũng không thể lấy cái gì mà gọi là tổng.
3.- Ðồng tướng: Ðồng tướng là cái tướng chung cùng, dung hòa với nhau, không ngăn ngại nhau, không trái chống nhau. Như kèo, cột, tường, mái, tuy khác nhau, nhưng không ngăn ngại nhau mà vẩn đồng hướng chung về một cái nhà.
4.- Dị-tướng: Dị-tướng là các tướng riêng biệt, cái này, cái kia, hình tướng không giống nhau, mặc dù vẫn cùng nhau dung hòa để gánh vác một nhiệm vụ chung; như cột, kèo, tường , mái trong một cái nhà, không cái nào giống cái nào, dị tướng không phải là biệt tướng, cũng như đồng tướng không phải là tổng tướng.
Như một trăm đồng bạc là tổng tướng. Tổng tướng này là tổng cộng của các tờ bạc: một tờ 50 đồng, hai tờ 20 đồng, một tờ 10 đồng (50+40+10=100). Những tờ giấy bạc 50, 20,10 là biệt tướng. Những tờ giáy bạc này to, nhỏ, hình ảnh, màu sắc khác nhau, là dị tướng. Mặc dù hình tướng khác nhau, nhưng cũng là những tờ bạc cả, tánh chất “bạc” là đồng tướng.
5.- Thành tướng: Thành-tướng là tướng thành tựu. Sự chung cùng đễ thành ra một cái gì, đó là thành-tướng. Như cái nhà là sự thành tựu của các cái cột, kèo, tường, mái …vậy cái nhà, đứng về phương diện công dụng đễ ở, là thành tướng của các cột, kèo, tường, mái…nếu lấy thí dụ 100 đồng, thì số tiền này là thành tướng của những tờ 50 đồng, 20 đồng và 10 đồng. Nhờ sự kết họp của những số tiền này mà có được số bạc 100 đễ mua được một vật gì đó, như thế là thành tướng.
6.- Hoại tướng: Hoại tướng là cái tướng độc lập của các pháp. Như cột, kèo, tường, mái trong khi hợp tác với nhau, đễ thành cái nhà, thì vẫn giữ cái địa vị riêng của nó là cột, kèo, tường, mái chứ không phải vì thành cái nhà mà chúng nó không còn là cột, kèo, tường, mái nữa. Cũng như trong khi hợp thành số bạc 100 đồng, các tờ giấy bạc 50, 20, 10 đồng vẫn là những tờ giấy bạc 50, 20, 10 đồng vẫn giữ cái giá trị riêng của mổi thứ.
Sáu tướng này phân ra làm ba đối, gọi là “Tam đối lục tướng “.
-Tổng, Biệt cùng đối nhau thuộc về Thể.
– Ðồng, Dị cùng đối nhau thuộc về Tướng.
– Thành, Hoại cùng đối nhau thuộc về Dụng.
Nếu chúng ta lấy con sư tử bằng vàng làm ví dụ thì toàn thể thành hình của nó là tổng tướng; mỗi bộ phận riêng lẽ như tai, mắt, mũi lưỡi là biệt tướng; chất vàng của nó là đồng tướng; mỗi bộ phận có hình dáng riêng khác là dị tướng; mỗi bộ phận cộng tác hòa hiệp với nhau để hìmh thành một con sư tử là Thành tướng; nhưng mỗi bộ phận đều có phạm vi riêng biệt, tự lập của nó là Hoại Tướng.
Khi chúng tạnh nói đến Tổng, Ðồng, Thành là nói về phương diện toàn thể, Viên-dung bình đẳng của bản thể vũ trụ; khi chúng ta nói đến Biệt, Dị, Hoại là nói về phương diện hiện tượng giới, trong ấy mỗi mỗi sự vật đều phơi bày riêng lẽ khác nhau. Theo trong kinh Hoa-Nghiêm thì Tổng, Ðồng, Thành, Tướng thuộc về môn viên dung; còn Biệt, Dị, Hoại, Tướng thuộc về môn hàng bố (nghĩa là hiễn lộ, phơi bày la liệt). Một bên là bình đẳng, một bên là sai biệt. Nhưng bình đẳng và sai biệt là tương tức tương nhập, viên dung không. Tương tức nghĩa là cái này tức cái kia, như nước tức là sóng; tương nhập nghĩa là ăn nhập với nhau, dung thông nhau, như mặt gương này và mặt gương kia phản chiếu vào nhau không cùng mà không cản trở gì nhau. Vì tương tức, tương nhập, nên lìa tổng tướng thời không biệt tướng, lìa đồng tướng thì không dị tướng, lìa thành tướng thì không hoại tướng. Tóm lại, viên dung không lìa hàng bố, hàng bố không lìa viên dung, viên dung tức hàng bố hàng bố tức là viên dung. Hết tháy các pháp đều đủ 6 tướng ấy, không một pháp nào là không viên dung tự tại, tức, nhập không ngại. Vì thế cho nên gọi là 6 tướng viên dung. Ðấy là ý-nghĩa huyền diệu cúa Hoa-Nghiêm nhất thừa viên giáo.
**Mười Lý Huyền Diệu Của các Pháp Hay Mười Huyền Môn**
Ngoài sáu tướng nói trên, các pháp còn có mười lý huyền diệu, hay mười đức tính huyền diệu, mà bộ kinh Hoa-Nghiêm sớ sao và bộ Tham Huyền Ký của Ngài Hiền Thủ có giải thích như sau:
1.- Môn ”đồng thời đầy đủ các pháp tương ứng” (đồng thời cụ túc tương ưng): Nghĩa là trong mỗi một pháp nào đồng thời cũng có đủ, hàm chứa tất cả các pháp khác trong vũ trụ. Như một giọt nước có đủ khí vị của muôn ngàn sông, biển.
2.- Môn ”rộng và hẹp tự tại không ngại ” (quảng hiệp tự tại vô ngại): Nghĩa là một vật gọi là lớn, chưa hẳn là lớn, vật gọi là nhỏ chưa hẳn là nhỏ. Nhờ cái lý dung thông, một vật nhỏ như đầu mải lông, có thể chứa được thái hư mà còn rộng một vật như thái hư , có thể nằm gọn trong đầu mải lông, mà không chật. Ðây muốn nói rằng, trong pháp giới, sự sự đã vô ngại, dung thông, thì quan niệm về sự rộng hẹp, lớn nhỏ đều là những danh từ suông, không có biên giới nhất định giữa một vật này với một vật khác: Một vật nhỏ như vi trần có liên quan đến vũ trụ; một vật lớn như vũ trụ có liên quan đến một vi trần. Cho nên kinh Hoa-Nghiêm có chép: ”trong một mảy trần, hết thảy cỏi nước rộng rải an tụ”.để giải thích ý nghĩa này, kinh thường dạy: “Sự Lý mà được dung thông, tự tại không ngăn ngại”.
3.- Môn “một và nhiều dung nhau không đồng” (nhất, đa tương dung bất đồng): Nghĩa là về số lượng, một và nhiều vật có thể dung nạp lẫn nhau, mà vẫn không phá hoại cái tướng riêng biệt (an lập) của mỗi vật. Như muôn ngàn ngọn đèn thắp sáng trong một gian nhà, ngọn này ngọn kia lẫn hiệp với nhau, nhưng ngọn nào vẫn có ánh sáng riêng của nó
4.- Môn “các pháp tương tức tự tại” (chư pháp tương tức tự tại): Nghĩa là các pháp cùng dung, cùng tức, không ngăn ngại nhau. Như một pháp khi bỏ mình đồng với các pháp khác, thì toàn thể đều nơi pháp kia; nếu một pháp nhiếp thâu các pháp đồng về mình, thì hết thảy các pháp kia lại về một nơi pháp thâu nhiếp ấy. Cũng ví như chất vàng với sắc vàng, hai pháp ấy không rời nhau.
5.- Môn “ẩn mật tỏ rõ đều thành” (bí mật ẩn hiện câu thành): Nghĩa là một pháp có nhiều phương diện, khi phương diện này hiển thì phương diện kia ẩn; khi phương diện kia ẩn , thì phương diện này hiển; trong ẩn có hiển; hiển ẩn đắp đổi nhau mà thành tựu. Sự ẩn hiển cũng không nhất định cái nào sau cái nào trước, cũng không ngăn ngại, chống đối nhau. Như một pho tượng bằng vàng, khi chú ý đến vàng thì không thấy cái đẹp của pho tượng, khi chú ý đến pho tượng thì không thấy vàng. Tóm lại, khi cái đẹp hiển thì vàng ẩn, khi vàng hiển thì cái đẹp ẩn.
6.- Môn “vi tế dung nhau, an lập” (vi tế tương dung an lập): Vi tế nghĩa là nhỏ nhiệm mà rõ ràng. Môt vật nhỏ nhiệm này mà bao trùm một vật nhỏ nhiệm khác, mà không cản trở nhau, không phá hoại cá tướng của nhau. Như một hạt nước bao gồm nhiều hạt nước, mỗi hạt nước gồn nhiều hóa chất, mỗi hóa chất gồm nhiều nguyên tử, mỗi nguyên tử gồm nhiều điện tử, giữa những điện tử có cái nhân: Mỗi thứ đều dung nhau và an lập trong nhau.
7.- Môn “cảnh giới tướng võng nhơn-đà-la” (Nhơn đà la võng cãnh giới): Nhơn đà la tức là phiên âm chử Indra là cỏi trời Ðế Thích. Theo Bà la môn , thì trên cỏi trời Nhơn đà la , có cái màn lưới bằng bửu châu chói hiện đến muôn trượng, hạt này hạy khác phản chiếu nhau, chói sáng nhau, lớp lớp không cùng tận. Môn này cũng như vậy: trong mỗi pháp có nhiều pháp khác, trong nhiều pháp khác lại có nhiều pháp nữa. Cứ thế nhân mãi lên cho đến vô cùng tận. Kinh Hoa-Nghiêm có chép; “Hết thảy thế giới đều như màn lưới Nhơn đà la”.
8.- Môn “”nhơn sự rõ pháp, sanh trí hiểu biết” ( pháp sự hiểu pháp sanh giải): Nghĩa là nhờ sự mà hiểu được lý; nhưng khi lý đã rõ, thì lý lại lan rộng làm cho chúng ta hiểu rộng sâu xa qua nhiều sự khác. Ðây muốn nói trí hiểu biết lan rộng dung thông qua sự vật, như vết dầu lan trên mặt nước, chỉ một tia lửa bừng cháy rất xa.
9.- Môn “mười đời cách pháp dị thành” (thập thế cách pháp dị thành): Ðây muốn nói thời gian mặc dù cách biệt nhau từ quá khứ đến hiện tại qua tương lai, nhưng chính nhờ thế mà các pháp được thành tựu một cách dễ dàng. Tại sao chia thời gian thành mười đời mà không chia làm ba đời? Ðáng lẽ chỉ nói quá khứ, hiện tại và tướng lai là đủ. Nhưng muốn chia một cách rốt ráo, tinh vi, trong kinh chia mười đời như sau; trong quá khứ cũng gồm có quá khứ, hiện tại và tướng lai; trong hiện tại cũng gồm như thế và trong tướng lai cũng vậy: ba đời mỗi đời chia nhỏ thành chín. Nhưng nếu chia nhỏ như thế mà không có ý niệm tổng quát so sánh liên hệ với nhau thì cũng không có được ý niệm về thời gian. Vì thế cho nên về chín niệm ấy, còn cộng thêm một niệm tổng (tổng quát) nữa, thành ra mười.
10.- Môn “chủ và bạn nương nhau làm đầy đủ công đức sáng suốt hoàn toàn” (chủ, bạn, viên minh cụ đức): Như chúng ta đã thấy ở các phần trên: các pháp nương nhau mà thành. Nếu ta lấy một pháp làm chủ, thì các pháp khác là bạn. Chủ và bạn nương nhau làm đầy đủ công đức, lớp lớp không cùng tận, như mặt trăng sáng trên không, chung quanh đó vây những vì sao nhấp nháy, rồi trên mặt đất bao nhiêu sông ngòi, ao hồ lại phản chiếu ánh sáng trăng sao ở trên không, làm cho cảnh vật ở khắp nơi rạng rỡ.
Tóm lại, mười lý huyền diệu này cộng với sáu tướng nói trên của các pháp là nguyên nhân giải thích vì sao “sự sự được vô ngại” trong pháp giới, và cắt nghĩa một cách đầy đủ giáo lý “trùng trùng duyên khởi” mà Hoa-Nghiêm tôn chủ trương.
**III.- PHƯƠNG PHÁP TU HÀNH**
Giáo lý căn bản của Hoa-Nghiêm tôn đã sâu xa mầu nhiệm, thì phương pháp tu hành tất nhiên củng phải cao siêu, mầu nhiệm mới đưa hành-giả đến chổ cứu cánh tu hành. Tựu trung, trong các phương pháp tu hành ấy, ba pháp quán về pháp giới sau đây được xem là các pháp môn trọng yếu và có hiệu quả rốt ráo nhất:
1.-Chơn không quán:”Chơn” có nghĩa là chơn thật, không hư vọng; “không” nghĩa là không bị sắc tướng chi phối, ngăn ngại.
Pháp quá này dựa trên “lý pháp giới” mà lập ra. Mục đích của pháp quán này là dứt vọng tình, rõ chơn tánh , khiến cho hành-giả thấy sắc mà không bị sắc ngăn ngại và nhận được rằng toàn thể là chơn không; thấy không, mà nhận được rằng đó không pphải là không hẳn (đoạn không) mà toàn là chơn tánh. Tóm lại, pháp quán này nhìn thấu qua được sự đối đãi giả dối của cái không và cái có, để nhận rõ được cái “lý của vũ trụ (lý pháp giới) là chơn không ” (đã giãi ở trên)
2.-Lý sự vô ngại quán: Pháp quán này y theo “lý sự vô ngại pháp giới” mà lập ra.” Lý” là thể tánh thanh tịnh sáng suốt; “Sự” là hình tướng phận hạn của các pháp. Lý, Sự vô ngại, như trong phần giáo lý căn bản đã có nói ở trước, nghĩa là Lý và Sự không phải hai loại chống nhau, ngăn cách nhau, mà trái lại, dung thông nhau. Lý, Sự thấu suốt, viên dung không ngại nên gọi là “Lý, Sự vô ngại quán”.
Theo pháp quán này, hành giả quan sát cái sắc tướng của một mảy trần mà khám phá ra được cái lý của vũ trụ. Tức là qua cái tướng hư giả của sự vật mà thấy được cái tánh sáng suốt của nhứt chơn.
3. Châu biến hàm dung quán: Pháp quán này dựa trên cái lý “Sự sự vô ngại pháp giới” mà lập ra. ” Châu biến” mà lan ra, biến hóa cùng khắp tất cả; “Hàm dung” là bao gồm, thâu nhiếp hết, dung thông tất cả. “Châu biến hàm dung quán” là pháp quán nhằm mục đích nhận chân được rằng: cái pháp một và nhiều không ngại nhau, lớn và nhỏ trùng nhau, dung nhiếp lẫn nhau, lớp lớp không cùng tột, ẩn hiện tự tại, đồng thời tương tức tương nhập, thâu nhiếp, dung thông nhau cho đến vô cùng vô tận, trùm chứa cả vũ trụ bao la.
Theo pháp quán này, hành giả quan sát cái Lý nơi một Sự, rồi do một Sự ấy mà mỗi mỗi Sự khác cũng đều thấy rõ. Hành giả lại quán mọi Sự tức nơi Lý, rồi theo Lý ấy mà mỗi mỗi Sự đều dung thông.
**IV. QUẢ VỊ TU CHỨNG**
Theo Hoa Nghiêm tôn, giải-thoát vẫn không phá hoại thế-gian tướng; nói một cách khác, không phải phủ nhận thế gian tướng mà có thể tìm thấy giải thoát ở một nơi nào khác. Ngay trong thế gian này, nếu hành giả phân biệt được chân vọng, khử trừ điên đảo, khiến cho tâm thanh tịnh để cùng thật tại nhất trí: Ðó là giải thoát.
Quan niệm về giải thoát của Hoa-Nghiêm tôn này không khác với Thiên Thai tôn, nghĩa là đều chủ trương một cách lạc quan rằng chúng sanh và Phật không sai cách: không nhận chân được lý trùng trùng duyên khởi, sự sự vô ngại pháp giới, là chúng sanh; giác ngộ được chân lý trên là Phật.
**V.- Kết Luận**
Hoa-Nghiêm tôn vì y theo bộ kinh cao nhất của Phật mà thành lập, nên được liệt vào hạng viên giáo, nghĩa là giáo lý hoàn toàn viên mãn. Và cũng vì là viên giáo cho nên phải cần một căn trí thông lợi mới tu theo được.
Vậy hành giả, trước khi muốn lựa con đường này để tiến bước cần phải cân nhắc cho kỹ lưỡng, nhất là cần phải tìm nghiên cứu thêm cho thấu đáo. Nếu thấy nó khó hiểu quá cao đối với căn cơ của mình, thì tốt hơn, nên tìm một con đường khác, bởi vì con đường nào, cuối cùng cũng đưa đến giải thoát cả.
Nhưng nếu quý vị nào nhận thấy căn cơ của mình có thể theo kịp giáo lý huyền diệu của tôn này,thì đó cũng là một diễm phúc lớn. Trí tuệ quý vị sẽ nếm được hương vị thanh cao nhất của đạo nhiệm mầu, và sự tu hành của quý vị cũng mau đến đích, vì quý vị đã trèo theo con đường thẳng đứng để lên đỉnh núi “giải thoát”. Bao giờ con đường thẳng đứng cũng khó trèo, nhưng mau đến đích hơn những con đường vòng quanh cọ. Trong vấn đề tu hành cũng vậy.
### 8.- Tam Luận Tông hay là Tánh Không Tông
**I.- Duyên Khởi Lập Tông**
Tôn này căn cứ vào ba bộ luận sau đây mà thành lập, nên gọi là Tam Luận tôn.
1.- Bộ Trung luận, gồm có bốn quyển, do Ngài Bồ tát Long Thọ làm ra, mục đích chính phá chấp của Tiểu Thừa và kèm một phần phụ đã phá sai lầm của ngoại đạo.
2.- Bộ Bách luận, gồm có hai quyển do Ngài Bồ tát Ðề Bà làm ra, mục đích chính là phá chấp của ngoại đạo và kèm một phần phụ phá chấp của Tiểu Thừa.
3.- Bộ Thập Nhị Môn luận, gồm có một quyển, cũng do ngài Long Thọ làm ra, mục đích phá cả Tiểu Thừa và ngoại đạo.
Tóm lại, ba bộ luận trên đây, đều phá sự thiên chấp sai lầm của Tiểu Thừa và ngoại đạo và mục đích cuối cùng là làm sáng tỏ nghĩa lý sâu xa, mầu nhiệm của Ðại Thừa.
Tôn này được thạnh hành ở Trung Hoa trong đời Dao Tần do công đức hoằng dương của ngài Cưu Ma La Thập, và trong đời Ðường do công đức của ngài Ðại sư Gia Tường.
**II.- Tôn Chỉ Và Giáo Lý căn bản**
Như chúng ta đã thấy trong nội dung của ba Bộ luận căn bản nói trên, chủ trương của tôn này là phá các điệu tà chấp, nêu bày chánh lý.
Theo Tam luận tôn, là chấp có bốn loại:
1. Tà chấp của ngoại đạo: ngoại đạo tức là những học phái hay tôn giáo khác với Ðạo Phật. Ngoại đạo vì không thấu rõ lý ngã không và pháp không, nên theo chấp chặt tà kiến, như tà nhơn, tà quả, không nhơn mà có quả, có nhơn mà không quả…những cái chấp nầy cần phải đả phá.
2. Chấp trước của Tiểu Thừa Tỳ đàm tôn: Tiểu Thừa Tỳ đàm tôn tức là Câu xá tôn. Tôn này chủ trương lý ngã không, pháp hữu, nghĩa là cho rằng cái ngã nơi thân người là không có, nhưng các pháp là có. Quan niệm sai lầm về pháp hữu ấy cần phải phá trừ.
3. Chấp trước của Thành thật tôn: Tôn này, tuy chủ trương ngả pháp đều không, nhưng lại chấp cái “không” ấy là thật “có” (thật có một cái không), chứ không biết rằng cái “không ” ấy cũng không hoàn toàn là không, cho nên cần phải phá trừ.
4. Chấp trước của người tu về Ðài thừa: Người tu về Ðại Thừa không còn những chấp trước mê lầm về ngã, pháp của ngoại đạo và Tiểu Thừa,đã đoạn trừ những thành kiến chấp có, chấp không, chấp đoạn, chấp thường, nhưng còn có một số người ôm chặt cái sở đắc của mình, nghe nói “có” thì sa vào có, nghe nói “không” thì trệ vào không, nghe nói “trung đạo” thì chấp trước về trung đạo. Cho nên cần phải phá trừ những chấp trước ấy.
Có người hỏi: Tam luận tôn chủ trương phá tà như trên, có thể gọi là đầy đủ lắm, nhưng còn phần hiển chánh thì như thế nào?
– Xin thưa: Phá hết tà, tức là hiển chánh. Phá cũng tức là lập. Trừ mê tức là ngộ. Như vậy tà chấp đã bị phá, thời chánh lý tự bày, ngoài sự phá tà, không có chánh lý nào riêng nữa.
Trong bộ “tam luận huyền nghĩa” có nói: Sự phá tà hiển chánh phân làm bốn loại:
1. Phá mà không thâu, nghĩa là trước một đối thủ nói không hợp đạo, thì chỉ phá mà không thâu.
2. Thâu mà không phá, nghĩa là đối với người chủ trương hợp với chân lý thì chỉ cần thâu mà không phá.
3. Cũng phá mà cũng thâu, nghĩa là đối vơi người học đạo mà còn đầy lòng mê chấp, thì phải phá trừ chỗ mê chấp và thâu lại giáo nghĩa mà họ đã hiểu lầm.
4. Không thâu mà cũng không phá, đây là trường hợp khi đã tiêu trừ ba loại nói trên, quy về một chơn thật tướng: đến đây thì đã xa lìa nói phô, bặt dứt niệm lự, không thể nói rằng phá, không thể nói rằng thâu.
Chủ trương phá phá tà hiển chánh trên này có thể cô đọng trong bốn chử sau đây:”Trung đạo bát bất”.
Trung đạo tức là đao lý viên dung cũng gọi là đệ nhứt nghĩa đế, nghĩa là cái chơn lý cùng tột, không gì hơn.
Bát bất tức là tám cái “Bất” ( chẳng phải):
Bất sanh, bất diệt, bất thường, bất đoạn, bất nhất, bất dị, bất lai, bất xuất. Hiểu rõ tám cái “Bất” ấy, tức là nhận chân được nghĩa lý của Trung đạo. Chúng ta hãy nghe bài kệ sau đây trong “Trung đạo” thì rõ:
Bất sinh, diêc bất diệt
Bất thường, diệc bất đoạn
Bất nhất, diệc bất dị
Bất lai, diệc bất xuất
Năng thuyết thị nhân duyên
Thiện diệt chư hý luận
Ngã khể thủ lễ Phật
Chư thuyết trung đệ nhất
Giảng rộng đoạn văn trên này, ông Phan Văn Hùm, trong quyển Phật Giáo triết học đã viết như sau:
“Nhất thiết vạn hửu trong hiện giới đều sinh diệt vô thường”. Sinh diệt vô thường như thế, nguyên là vì không có tự tánh, mà bởi nhân duyên mê vọng nên sinh ra giả hữu.
Thế tục vì vọng kiến, nên chấp lấy cái giả hữu đó. Chân trí thời phủ định giả hữu mà nhận thấy là không …siêu việt được tất cả hữu và vô là cái quan niệm tuyệt đối ấy, phải biết rằng chư pháp đều do nhân duyên sinh ra.
Chư pháp tuy là hữu nhưng mà là phi thường hữu. Hữu, mà phi thường hữu là giả hữu. Giả hữu tuy là hữu mà phi hữu. Hữu mà phi hữu, thời cùng với vô có khác gì? Cho nên chư pháp tuy là vạn hữu, nhưng uyển nhiên là không .
Lý thể của chân như, tuy là không tịch, bất sinh diệt, mà bởi nó sanh ra chư pháp, cho nên nó là căn của giả hữu. Ðã là căn của gỉa hữu, thời mặc dù lý thể của chân như là không, thật ra nó là phi không. Như thế, chân như là không mà không thật là không cho nên cùng với hữu có khác gì? Vì thế, rốt lại, chân như tuy là không tịch, mà nó uyển nhiên là hữu.
Hữu, không, hai cái toàn nhiên cùng nhau hỗn hiệp.
Trung đạo ra ngoài chổ chấp hữu cùng chấp không.
**III.- Ba Thời Giáo Lý**
Trong phần tôn chỉ và giáo lý căn bản nói trên, chúng ta thấy Tam-luận tôn bác tất cả các tôn phái của Tiểu Thừa và một phần của Ðại -thừa. Nhưng dù Tiểu Thừa hay Ðại -thừa, cũng là dựa trên Giáo lý của Ðức Phật cả. Vậy, bác các tôn phái trong các đạo Phật, tức là gián tiếp, bác giáo lý của Phật chăng?
Thật ra, không phải thế. Tất cả lời dạy của Ðức Phật chỉ có một chất chung là sự giải thoát, như tất cả nước đại dương chỉ có một mùi vị là mặn. Phật nói ra các pháp môn, đều để đối trị những phiền nảo của chúng sanh. Người lương y giỏi tùy theo chứng bịnh mà cho thuốc, thuốc không cao cấp, lành bịnh là hay. Cũng thế, căn cơ chúng sanh không đồng nhau, cho nên pháp môn cũng tùy theo đó mà có sai biệt.
Theo Tam-Luận tôn, thì giáo lý của Ðức Phật chia làm ba thời kỳ:
-Thời kỳ thứ nhứt, tại vườn Lộc-Giả vì các bậc căn trí hẹp hòi, Phật nói pháp Tiểu Thừa, tâm cảnh đều có. Trong thời kỳ này vì cần phải phá cái chấp về tự tách, thần ngã của ngộ đạo, nên Phật nói “pháp duyên sanh”, xác định là thật có.
-Thời kỳ thứ hai, Phật vị các bậc căn trí bậc trung, nói “pháp tướng Ðại-thừa”, chỉ rõ đạo lý Duy-thức “cảnh không tâm có” (thế giới hiện tượng không thật có nhưng tâm thức thật có). Cũng trong thời kỳ này, Phật lần hồi phá trừ chổ chấp của Nhị-thừa về lý duyên sanh thật có, mà nói lý duyên sanh ấy chỉ là giả dối tuồng như có mà thôi, vì họ sợ về chổ chơn không , nên phải để “giã hữu” lại đễ dìu dắt họ.
-Thời kỳ thứ ba, Phật vị các bậc thượng căn thượng trí nói ra giáo lý “vô tướng Ðại-thừa “, biện bạch tâm cảnh đều không, một mực bình đẳng là chơn liểu nghĩa. Ðến thời kỳ này mới thật là chổ rốt ráo của Ðại -thừa, chủ trương duyên sanh ấy tức là tánh không, một mực bình đẳng, viên dung cả hai đế (chơn đế, tục đế) không ngại.
Tóm lại, thời ký thứ nhất, phá trừ ngoại đạo, chỉ dạy Tiểu-thừa với giáo lý tâm cảnh đều có. Thời kỳ thứ hai, thông cả Tiểu-thừa và một phần của Ðại -thừa, (Tam thừa) với giáo lý cảnh không, tâm có. Thời kỳ thứ ba, chỉ có Nhất thừa, với giáo lý tâm cảnh đều không, nhưng cái không đây tức là chơn “chơn không, diệu hữu”.
**IV.- Phương Pháp Tu hành**
Chúng ta đã thấy ở các phần ở trên, chủ trương của Tam-luận tôn là phá tà, và do chổ phá tà ấy là hiển chánh. Vậy thì phương pháp tu hành của tôn này là làm sao nhận rõ được những chổ sai lầm chấp trước của ngoại đạo là các tôn phái khác, tức là chứng ngộ. Muốn vậy, tức phải thực hành pháp quán “bát bất trung đạo”.
Bát bất tức là: Bất sinh, bất diệt; Bất đoạn, bất thường; bất nhứt, bất dị; bất khứ, bất lai. Không ngộ được tám món ấy tức là không rõ chơn đế và tục đế; mà không rõ được chơn đế và tục đế thì cũng không thể nào nhận thấy được ý nghĩa của trung đạo.
Pháp quán này có nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn quán về một phần của “bát bất “; chẳng hạn giai đoạn thứ nhứt quán về “bất sinh, bất diệt”; giai đoạn thứ hai quán về “bất đoạn, bất thường…” .
Trong mỗi giai đoạn như thế phải quán năm câu:
1.- Câu thứ nhứt: “thật có sinh, thật có diệt”. Ấy là giả thiết thật có sanh diệt như thế gian thường chấp, để mà bát. Chấp như thế gọi là đơn tục (đứng riêng về mặt thế tục), tức nhiên là thiên chấp (chấp một bên), chưa hiệp với trung đạo.
2.- Câu thứ hai: “không sanh không diệt”. Ấy là chấp không sanh không diệt làm thật, để mà bát. Chấp như thế gọi là đơn chơn, cũng là thiên chấp, không hiệp với trung đạo.
3.- Câu thứ ba: “giả sanh giả diệt”. Ấy là giả lập có sự sanh diệt phát xuất từ nơi bất sanh bất diệt. Ðây tức là trung đạo về thế tục.
4.- Câu thứ tư: “giả bất sanh giả bất diệt”. Nếu sanh diệt đã giả, thời sự bất sanh bất diệt cũng là giả. Ấy là trung đạo về chơn đế.
5.- Câu thứ năm: “không phải sanh diệt, mà cũng không phải là không sanh diệt”. Ðây là dung hiệp cả tục đế và chơn đế mà tìm ra lý trung đạo. Thật vậy, thật tướng của pháp giới không sanh diệt , mà cũng không phải không sanh diệt. Ðến đây là cắt dứt lời nói phô, tâm niệm lự, mà chỉ nhờ trực quan mới đạt tới.
Trong năm câu này, thì ba câu cuối (từ câu thứ ba đến câu thứ năm) thường gọi là tam trung (ba lý trung đạo). Vì thế cho nên trong pháp quán này, người ta thường nói: dùng năm câu và ba lý trung đạo để quan sát.
Trên đây là chỉ đưa ra một số thí dụ về một giai đoạn trong pháp “pháp trung đạo bát bất”. Sau khi quán hết giai đoạn thứ nhất “bất sinh, bất diệt”, hành giả tiếp tục giai đoạn thứ hai là “bất đoạn, bất thường”. Và cứ như thế mà quán cho đến hết tám cái “bất”.
Ðây là pháp quán riêng biệt của tam luận tôn. Ngoài ra trên đường tu hành, hành giả còn tùy theo căn cơ mà tu các pháp môn khác như Lục độ vạn hạnh.
**V. Quả Vị Tu Chứng**
Giáo lý đã có phân chia thành chơn đế và tục đế, thì quả vị tu chứng cũng đứng về hai phương diện mà xét.
1. Chơn đế: Nếu đứng về phương diện chơn đế mà xét thì không có vấn đề chứng hay không chứng, thành Phật hay không thành Phật, vì mê ngộ vốn không, nhiễm tịnh đều bình đẳng, hết thảy chúng sanh xưa nay là Phật rồi.
2. Tục đế: Nếu đứng về phương diện tục đế, thì căn cơ chúng sanh không giống nhau, nên sự tu chứng cũng có chậm có mau. Với những căn cơ rất lanh lợi, thì trong một niệm có thể thành tựu “chánh quán bát bất”, chứng được quả Phật. Trái lại, với những căn cơ chậm lụt, thì trải qua ba đại kiếp tu hạnh lục độ vạn hạnh, mới được thành Phật. Nếu tuần tự mà tiến thì phải trải qua 52 quả vị. Trong các tôn khác quý độc giả cũng thường nghe nói đến 52 quả vị, nhưng chúng tôi chỉ nêu danh mà không nói rõ nội dung, đến Tam luận trong này, nên chúng tôi tưởng nên trình bày rõ một lần về các quả vị ấy, và để sau nầy, khi qua các tôn khác, nếu quý độc giả có gặp lại 52 quả vị này, cũng sẽ không còn bỡ ngỡ. 52 quả vị ấy là:
Thập tín (mười bậc lấy đức tin làm gốc):
1. Tín tâm
2. Tinh tấn tâm
3. Niệm tâm
4. Ðịnh tâm
5. Huệ tâm
6. Thí tâm
7. Giới tâm
8. Hộ tâm
9. Nguyện tâm
10. Hồi hướng tâm
Thập trụ: Trụ là an trụ. Các vị Bồ tát khi mới phát tâm, an trụ nơi mười bực này mà tu hành, trên cầu chứng được quả Phật, dưới hóa độ chúng sanh. Thập trụ là:
1. Pháp tâm trụ
2. Trị địa trụ
3. Tu hành trụ
4. Sanh quý trụ
5. Phương tiện trụ
6. Chánh tâm trụ
7.- Bất thối trụ
8. Ðồng chơn trụ
9. Pháp vương tử trụ
10. Quán đảnh trụ
Thập hạnh: Mười bực này chú trọng tu hạnhl ục độ nhiều hơn các hạnh khác,. Nên gọi là hạnh. Mười hạnh là:
1. Hoan hỷ hạnh
2. Nhiêu ích hạnh
3. Vô nhuế hạnh
4. Vô tận hạnh
5. Ly si loạn hạnh
6. Thiện hiện hạnh
7. Vô trước hạnh
8. Tôn trọng hạnh
9. Thiện pháp hạnh
10. Chơn thiện hạnh
Thập hồi hướng: Hồi nghĩa là xoay về, Hướng tức là xu hướng. Hành giả đem mười hạnh này mà quy hướng về ba nơi sau đây:
a/ Xoay sự về lý, lấy chơn như thật tế mà làm chỗ chứng.
b/ Xoay nhơn về quả, lấy đạo vô thượng Bồ đề làm chỗ sở cầu.
c/ Xoay mình về nơi người, một lòng bình đẳng, phổ độ chúng sanh.
Mười hồi hướng là:
1- Cứu độ chúng sanh; ly chúng sanh tướng hồi hướng; nghĩa là cứu giúp chúng sanh mà không chấp trước về sự cứu giúp.
2- Bất hoại hồi hướng; nghĩa là không bao giờ thối tâm cứu giúp chúng sanh.
3- Đẳng chư Phật hồi hướng; nghĩa là lòng từ bi cứu giúp chúng sanh cúng bằng chư Phật.
4- Chí nhứt thế xứ hồi hướng; nghĩa là lòng cứu giúp chúng sanh mỗi việc đều chu đáo.
5- Vô tận công đức tạng hồi hướng; nghĩa là chất chứa công đức vô tận.
6- Tùy thuận nhứt thiết kiên cố thiện căn hồi hướng; nghĩa là thuận theo hết thảy căn lành bền chặt.
7- Ðẳng tâm tùy thuận nhứt thế chúng sanh hồi hướng; nghĩa là đem tâm bình đẳng tùy thuận hết thảy chúng sanh.
8- Như tướng hồi hướng; nghĩa là các công đức hồi hướng về tự tánh chơn như.
9- Vô trước vô phược giải thoát tâm hồi hướng; nghĩa là không chấp trước không ràng buộc, một lòng giải thoát.
10- Pháp giới vô lượng hồi hướng; nghĩa là hướng về pháp giới không cùng tận.
Bốn mươi quả vị trên này (Thập tín, Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng) nói về thời gian tu tập tùy thuộc vào Kiếp A-tăng kỳ thứ nhứt.
Thập địa: Mười bực này, vì tóm thâu các công đức hữu vi và vô vi, dùng làm tự tánh, cùng làm chỗ nương dựa chắc chắn hơn cả cho sự tu hạnh, nên gọi là Ðịa. Mười địa là:
1. Hoan hỷ địa
2. Ly khổ địa
3. Pháp quan địa
4. Diệm huệ địa
5. Nan thắng địa
6. Hiện tiền địa
7. Viễn hành địa
8. Bất động địa
9. Thiện huệ địa
10. Pháp vân địa
Trong thập địa, mỗi địa còn có ba tâm: Nhập, Trụ, Xuất. Khi vừa bước vào một bực nào, gọi là Nhập tâm. Trong lúc ở yên trong bực ấy mà tu, gọi là Trụ tâm. Sau khi tu tập lâu rồi, cần bước qua bực khác gọi là Xuất tâm. Ba tâm ấy đều phải trải qua trăm ngàn số kiếp. Từ khi nhập tâm về sơ địa (tức Hoan hỷ địa) đến Thất địa (tức Viễn hành địa) phải trải qua suốt một kiếp A-tăng kỳ thứ hai. Từ Bát địa (tức Bất động địa) đến Thập địa (tức Pháp vân địa) thuộc về kiếp A-tăng kỳ thứ ba.
Ðẳng giác: Khi đã mãn quả Thập địa thì gọi là Ðẳng giác, là địa vị đã gần đến quả Phật.
Diệu giác: Tức là Phật quả, tự mình đã giác ngộ, lại giác ngộ cho người, trí giác ngộ và công phu tu hành đều được đầy đủ, không thể nghĩ bàn nên gọi là Diệu gíác. Bực này vì các lậu nghiệp đã hết sạch và không còn pháp gì phải học nữa, nên gọi là Vô-học đạo.
**VI.- Kết Luận**
Như chúng ta đã thấy ở các phần trên, Tam-luận tôn chủ trương “lấy phá làm tập”, phá tất cả những sự chấp trước của đạo ngoại, của Tiểu-thừa Tỳ-đàm, của thành Phật tôn và của cả một số người tu theo Ðại -thừa. Nhận chân được những sự sai lầm ấy tức là ngộ rồi đấy. Con đường đi đến chân lý không đâu khác hơn con đường mình đi. Nhưng muốn khỏi lạc đường và chậm bước, thì phải dẹp tất cả những hình bóng phỉnh-phờ và những chướng ngại vật trên đường đi ấy. Một khi sự phá dẹp hoàn thành thì chân lý tự nhiên hiện bày.
Theo thiển kiến chúng tôi. Tam luận tôn không phải là một con đường Tu như các tôn khác, mà đúng hơn là một cữa Ải: Những hành-giả muốn đi từ Tiểu-thừa hay Ðại -thừa Ðốn giáo, hay Viên giáo thì phải đi ngang cữa Ải Tam luận tôn. Ðến cửa Ải này, hành-giả bị lục soát một cách kỹ lưỡng, nếu ai còn mang theo một món hành lý “chấp trước” gì, thì không thể qua cửa Ải này được. Hành-giả khi đi qua cửa Ải này là phải thông suốt các vấn đề: có, không, sanh, diệt, thường, đọan, nhất, dị v.v…
Vậy chúng tôi mong mỏi quý vị Phật-tử muốn đi xa vào thế giới Trung-đạo hay Viên giáo thì hãy nghiên cứu cho kỹ Tam luận tôn.
Chúc quý độc giả thánh công.
### 9.- Câu Xá Tông Hay Là Hữu Tông
**I.- Duyên Khởi Lập Tông**
Tôn này thuộc về Tiểu-thừa, phát xuất từ bộ luận Câu xá của Ngài Thế-Thân. bộ luận Câu xá lại dựa theo ý-nghĩa của bộ kinh Ðại Tỳ-Bà-Sang (Mahavibhasacastra) mà thành lập. Bộ luận Câu xá được Ngài Trần-Chân-Ðế dịch và truyền sang Tàu rất sớm, nhưng về sau bị thất truyền. Trong giai đoạn đầu nầy, Câu-xá tôn chưa thành một tôn phái riêng biệt ở Trung Hoa. Chỉ đến khi Ngài Huyền-Trang đi thỉnh kinh ở Ấn Ðộ trở về, đem dịch lại bộ luận. Câu xá và đệ tử của Ngài là Ðại sư Phổ Quang dựa theo bộ luận nói trên mà ra bộ “Câu xá thuật ký”, và Ngài Pháp bảo làm bộ “câu xá luận sớ” thì Câu xá tôn mới thành một tôn và được thạnh hành ở Trung Hoa. Nhưng hết đời Ðường (từ đầu thế kỷ thứ VII đến cuối thế kỷ thứ IX) thì tôn này lại dần dần suy tàn và nhường địa vị quan trọng cho phái Ðại -thừa khác, thích hợp với triết học và tâm lý của nhưng Trung Hoa hơn.
**II.- Tôn Chỉ Và Giáo Lý Căn Bản**
1.- Tôn chỉ: Tôn này chủ trương “ngã không pháp hữu”, nghĩa là không có thật ngã nhưng có thật pháp.
Ðối với các tôn giáo khác thì chủ trương có một cái thật ngã, chủ tế thường nhất, một cái linh hồn trường tồn bất biến, mặc dù mọi sự vật đổi thay, sống hay chết. Theo Câu xá tôn thì một cái ngã như thế không thể có được, vì mọi sự vật trong vũ trụ, kể cả con người đều giả hợp mà thành, chứ không có một vật gì đồng nhất và bất biến. Ðây cũng là chủ trương chung của các giáo phái khác trong Phật giáo. Ðiểm sai khác giữa Câu xá tôn với các tôn phái khác là: Câu xá tôn thì chủ trương Pháp hữu, trong khi các giáo phái khác thì bảo rằng pháp không. Pháp hữu, nghĩa là bản thể thật tại của các pháp, hay nói một cách dễ hiểu hơn, nguyên liệu sanh ra các sự vật trong vũ trụ, là thường có, là có thật. Thí dụ: con người không có thật ngã, nhưng những nguyên liệu làm ra con người, như ngũ uẩn, tứ đại là thật có.
2.- Vũ trụ quang: Câu xá tôn phân biệt vũ trụ vạn hữu ra làm hữu vi pháp và vô vi pháp. Hữu vi pháp chỉ về hiện tượng trong hiện tượng giới, có sanh diệt, chuyển biến. Vô vi pháp chỉ về cảnh giới thường trụ, không sanh diệt, chuyển biến, cũng tức là chỉ về lý thể.
Hữu vi pháp gồm có 72 món, và vô vi pháp gồm có 3 món, cộng tất cả là 75 món, hay 75 pháp.
ÐỒ BIỂU VỀ 75 PHÁP
11 sắc pháp -Năm căn: Nhãn, nhĩ, tĩ, thiệt, thân.
Năm cảnh: sắc, thanh, hương, vị, xúc
và một vô-biểu sắc
75 PHÁP 72 pháp 1 tâm pháp Nhãn-thức, nhĩ-thức, hay tĩ-thức, thiệt-thức,
hữu vi tâm-vương thân-thức, ý-thức.
46 tâm-sở 10 Ðại-địa pháp.
pháp 10 Ðại-thiện-địa pháp.
6 Ðại-phiền-não-địa pháp
2 Ðại-bất-thiện -địa pháp
10 Tiểu-phiền-não-địa pháp
8 Bất-tịnh-địa pháp
14.bất tương ưng hành pháp
3 pháp vô-vi Trạch-diệt vô vi
phi-trạch-diệt vô-vi
Hư-không vô-vi
Trong phạm vi nhỏ hẹp của tập sách, chúng tôi không thể đi sâu đễ giải thích từng pháp một được. Tuy thế đễ có một ý-niệm về các loại pháp ấy, chúng tôi xin sơ lược đại khái sau đây:
Sắc pháp: phàm cái có thể hư nát và có tánh cách chướng ngại đều thuộc về sắc pháp. Trong 11 nhóm thuộc về sắc pháp, gồm có năm căn và năm cảnh, thì độc giả cũng biết rồi, không cần phải giải nữa; còn món thứ 11 là vô biểu sắc cần phải giải thích. Vô biểu sắc là cái sắc pháp không biểu hiện ra ngoài (pháp trần), đó là đối tượng của ý căn.
Tâm pháp: Cũng gọi là Tâm Vương, vì nó có năng lực chủ động như ông vua có quyền chủ trương trong một nước. Tâm vương có ba tên: Tâm, ý và thức. Theo câu xá luận thì: “nhóm góp các tập quán mà khởi ra gọi là tâm; nghĩ ngợi gọi là ý; phân biệt gọi là thức”.
Tâm sở pháp:là cái pháp sở hữu phụ thuộc của tâm vương, như các ông quan phụ thuộc vào quyền sai sử của ông vua, hay các nhân viên phụ thuộc dưới sư điều khiển của ông chủ.
Bất tương ưng hành pháp: Có thể gọi tắt là cái pháp bất tương ưng, nghĩa là các pháp không thuộc về sắc, mà cũng không hẵn thuộc về tâm, nhưng là kết quả của sự tiếp xúc giữa tâm và sắc.thí dụ như sự “sự được “
Là một pháp bất tương ưng. Khi ta được một cái gì, “sự được ” ấy không thuộc về sắc pháp , cũng không thuộc về tâm pháp . “Cái mà ta được ” là sắc pháp , “cái nỗi vui mừng” khi được là tâm pháp , còn “sự được” không thể liệt vào sắc pháp hay tâm pháp được , vì thế cho nên gọi là bất tương ưng hành pháp .
Vô-vi-pháp: nghĩa là những pháp không sanh diệt, chuyển biến, vượt ra ngoài sự đối đãi. Vô vi gồm có ba pháp là: trạch diệt vô vi, phi trạch diệt vô vi và hư không vô vi.
Bảy mươi lăm pháp này bao gồm tất cả sự vật trong vũ trụ.
Sự vật trong vũ trụ chia ra làm hai loại lớn là: hữu tình thế gian và khí thế gian.
-Hữu tình thế gián tức là toàn thể chúng sanh , có sự sống.
-Khí thế gián tức là hoàn cảnh mà chúng sanh nương vào để sống như đất cát, núi, sông, nhà, cửa v.v ..
Xét về phương diện thời gian, thì vũ trụ là vô thỉ vô chung, nghĩa là không có lúc bắt đầu và củng là không có lúc chung cục, mà chỉ có sự thay đổi, biến chuyển thôi. Trong vũ trụ có hằng hà sa thế giới, thế giới này thành, thì thế giới kia hoại, đắp đỗi cho nhau. Tuy thế, riêng mỗi thé giới, từ khi danh thành cho đến khi tiêu diệt, phải qua bốn giai đoạn (thành, trụ, hoại, không) gồm một đại kiếp, tức là một ngàn hai trăm tám chục triệu năm (1.280.000).
Xét về phương diện không gian, thì vũ trụ rộng lớn không thể tưởng tượng được .Trước tiên đơn vị nhỏ nhất của vũ trụ là thế giới (như thế giới nhỏ mà ta đang ở đây).
Họp một ngàn thế giới mới thành một tiểu thiên thế giới; họp một ngàn tiểu thiên thế giới mới thành một trung thiên thế giới; họp một ngàn trung thiên thế giới mới thành một đại thiên thế giới. Như thế một đại thiên thế giới gồm (1.000.000.000) một ngàn triệu thế giới nhỏ (như thế giới chúng ta đang ở dây) . nhưng trong vũ trụ không phải có một đại thiên thế giới mà có vô lượng vô số đại thiên thé giới; cho nên trong kinh thường nói là: thập phương vi trần thế giới (mười phương thế giới nhiều như cát bụi) hay thập phương hằng hà sa thế giới (mười phương thế giới nhiều như cát sông hằng ).
Xét về phương diện phẩm chất thì vũ trụ chia làm ba tầng bấc cao thấp khác nhau, củng gọi là tam giới, hay ba cõi là: dục giới, sắc giới, vô sắc giới.
Dục giới là cõi của loài hữu tình chư Ấn Ðộ xa lìa được dâm dục và thực dục. Trong dục giới có sáu loại chúng sanh là thiên, nhơn, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ,địa ngục.
Sắc giới là cõi của loài hữu tình có hình sắc tốt đẹp, đã rời bỏ được dâm dục và thực dục. Cõi này có bốn bậc là: Ly sanh hỹ lạc địa, Ðịnh sanh hỷ dục địa, Ly hỷ diệu lạc địa và Xã niệm thanh tịnh địa.
Vô sắc giới là cõi không có hình sắc . Các loài hữu tình sanh trong cõi này chỉ có tâm thức mà thôi. Cõi này củng chia làm bốn từng bậc cao thấp, thông thường gọi là tứ không thiên: không vô biên xứ, Vô sở hữu xứ và phi tưởng phi phi tưởng xứ.
3.- Nhân sanh quan: chúng sanh nói chung, và con người nói riêng, do đâu mà có? Và đời sống chúng sanh có giá trị như thế nào?
a)Theo câu xá tôn, thì chúng sanh sở dĩ bị xoay chuyển trong vòng sanh tử luân hồi, là do “nghiệp cảm duyên khởi”, nghĩa là do mê hoặc mà tạo nghiệp, do tạo nghiệp mà cảm thọ các quả báo.
Thế nào gọi là hoặc? Họăc nghĩa là mê mờ, không sáng suốt, không biết đâu là phải, đâu là trái tức là vô minh, mê vọng. Hoặc có hai loại: bổn hoặc và tùy hoặc. Bổn hoặc là sự mê lầm cội gốc, củng gọi là căn bản phiền não, như tham, sân, si, mạn, nghi, ác kiến. Tùy hoặc là những mê lầm dựa theo bổn hoặc mà phát sinh, cũng gọi là tùy phiền não.
Trong sáu bổn-hoặc nói trên, thì năm hoặc đầu: tham, sân, si, mạn, nghi, vì tánh chất chậm-lụt, ăn sâu gốc rễ trong thâm tâm chúng ta, rất khó dứt trừ, nên gọi là ngũ-độn-sử (sử là sai sử, xúi sử; những hoặc này sai khiến một cách tiềm tàng, sâu kín loài hữu tình làm cho chúng sanh cứ luẩn quẩn trong chổ mê lầm nên gọi là độn-sử).
Còn hoặc thứ sáu là ác kiến, vì tánh chất nó lanh lẹ, không ăn sâu gốc rễ trong thâm tâm và dễ dứt trừ, nên gọi là lợi sử. Ác-kiến hay lợi sử gồm có năm thứ là: Thâm kiến, Biên kiến, Tà kiến, kiến thủ, và giới cấm thủ.
Thân kiến: là chấp một cách sai lầm rằng cái thân do ngũ uẩn giả hiệp này là có thật ngã.
Biên kiến: là chấp sai lầm rằng cái thân này chết rồi thì tiêu diệt hẳn, không còn gì cả (đoạn kiến) hay trái lại, chấp cái thân này chết rồi, linh hồn vẫn còn mãi mãi (thường kiến). Những sự chấp ấy làm mất hẳn lý trung đạo, nên gọi là biên-kiến.
Tà-kiến: là chấp những đạo lý mơ hồ tà bậy và bài bác những lý nhơn quả chơn chánh.
Kiến-thủ: là chấp chặt kiến giải sai lầm của mình, mà không chịu theo lời các bậc hiển thánh.
Giới cấm-thủ: là giữ giới sai-lầm như những giới khổ hạnh của ngoại đạo v.v…
Do những bổn-hoặc và ác kiến nói trên sai sử, chúng sanh tạo ra các nghiệp, làm nhân quả cho nhau và khiến cho chúng sanh phải xoay vần mãi trong sanh tử luân hồi. Nghiệp có ba thứ: ý-nghiệp, tức là tự suy nghĩ, hành động của ý niệm; ngữ-nghiệp, tức là sự nói năng; thân nghiệp, tức là những hành động về thể xác.
Nghiệp có ba tánh là: lành, dữ và vô ký (nghĩa là trung bình, không lành, không dữ). Nghiệp lành thì có quả báo lành, nghiệp dữ thì có quả báo dữ. Còn nghiệp vô-ký thì có quả báo không lành không dữ.
Nghiệp lành, cũng như nghiệp dữ, đều có mười thứ:
Mười nghiệp dữ là: giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối gạt, nói thiêu dệt, nói chia rẽ, nói độc ác, tham lam, giận giữ, si mê.
Mười nghiệp lành là: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối gạt, không nói thiêu dệt, không nói chia rẽ, không nói độc ác, không tham lam, không giận giữ, không si mê.
Quả-báo của mười nghiệp lành và mười nghiệp dữ có mau và chậm, nghĩa là có khi xảy ra trong một đời, có khi hai ba đời sau mới thọ quả-báo.
Khi thời kỳ cảm quả chịu báo đã xác định, thì gọi là định nghiệp. Trái lại, thì gọi là bất định nghiệp. Bất định nghiệp có hai thứ: một là quả báo đã định mà thời kỳ chịu quả báo chưa định; hai là cả quả báo và thời kỳ chịu quả báo đều chưa định.
b). Trên đây là nói lý do vì sao có sự hiện diện của chúng sanh trong thế giới này. Dưới đây, chúng tôi sẽ nói đến giá trị của sự hiện diện ấy theo quan niệm của Câu xá tôn, tức cũng là quan niệm của Tiểu-thừa Phật giáo.
Quan niệm ấy, không xa lạ gì đối với chúng ta. Ðó là cõi đời là một bể khổ, trong ấy, chúng sanh đang lặn hụp, trôi lăn, sống chết. Con người khổ vì sanh, lão, bệnh, tử. Con người khổ vì yêu nhau mà phải xa lìa, ghét nhau mà phải chung sống, muốn một đàng mà thực tế đưa đi một nẻo. Con người khổ vì tai trời, nạn nước: bão, lụt, chiến-tranh, trộm cướp v.v…Con người khổ vì sống trong một hoàn cảnh mê mờ, tối tăm, không biết đâu là thật, đâu là giả, đâu là hạnh phúc chân thật, đâu là ảo ảnh giả dối. Con người khổ vì mong được trường tồn mà cõi đời lại vô thường, luôn luôn biến đổi, có đó không đó, có đó mất đó, như một trò mộng huyễn. Con người khổ vì tưởng rằng có một cái thật-ngã làm nồng cốt cho sự sống, thuần nhất, tự tại, ngờ đâu cái Ngã ấy là giả dối, không có thật vì bị hoàn cảnh chi phối làm cho điêu đứng, đảo điên.
Tóm lại, cõi đời là một bể khổ làm bằng nước mắt của tất cả chúng sanh.
**III.- Phương Pháp Tu Hành**
1.- Tứ-diệu-đế.
Muốn giải thoát ra ngoài bể khổ mênh mông của cõi đời, Câu xá tôn chủ trương phải tu theo pháp “Tứ-diệu-đế”. Tứ diệu đế tức là bốn lẽ chân thật đưa người tu hành từ cảnh mê đến cảnh ngộ, từ cõi Ta bà đau khổ, đến cảnh giới Niết bàn tịch tịnh.
– Diệu đế thứ nhất chỉ rõ cho người tu hành thấy cõi đời là đau khổ.
– Diệu đế thứ hai chỉ rõ cho người tu hành thấy được nguyên nhân của sự đau khổ trong cõi Ta-bà.
– Diệu đế thứ ba chỉ rõ cảnh giới an lạc sau khi ra khỏi cõi đời đau khổ.
– Diệu đế thứ tư chỉ rõ con đường tu hành để đi đến cảnh giới an lạc Niết bàn.
Bốn Diệu đé ấy tức là: khổ, tập, diệt, đạo vậy.
2.- Thập nhị nhân-duyên.
Với những căn cơ lanh lợi, thì có thể tu theo pháp Thập-nhị-nhân-duyên. Thập-nhị-nhân-duyên là 12 nhân duyên kế tiếp theo nhau, làm nhân, làm quả, khiến cho chúng sanh phải mãi mãi xoay vần trong bể khổ sanh tử luân hồi. Mười hai nhân duyên ấy là: vô minh, hành, thức, danh sắc, lục thập, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sanh, lão tử. Mười hai nhân duyên này như mười hai vòng xích nối liền với nhau làm thành một chuổi xích, không biết đâu là đầu, đâu là cuối. Nếu cắt đứt được một vòng xích thì chuổi xích ấy tất phải phải đứt đọan. Ðối với kẻ tu hành, muốn chấm dứt sanh tử luân hồi, thì cái mắc xích cần phải bị cắt đứt là ”ái”. Ái ở đây tức là luyến ái. Vì luyến ái nên mới có thủ cho mình, rồi ”thủ” sanh ra ”hữu”. Và từ đó, cái vòng sanh tử lại tái diễn. Vậy không có ”ái”, thì không có ”hữu”, không có ”hữu” thì không có ”sanh”, không có ”sanh” thì không có ”lão tử”, nghĩa là không có khổ đau.
**IV. Quả Vị Tu Chứng**
1.- Người tu theo pháp Tứ-diệu đế, nếu mau lắm thì cũng phải trải qua qua ba đời, còn nếu chậm, thì phải tải qua 60 kiếp, mới chứng được A-la-hán, là cõi cao nhất của hàng Thanh Văn.
Trước khi chứng được quả vị A-la-hán, hành-giả tuần tự chứng các quả dưới đây:
Tu-đà-hoàn, Tàu dịch là Nhập lưu, hay Dự lưu, nghĩa là bắt đầu nhập vào dòng Thánh.
Tư-đà-hàm, Tàu dịch là Nhất lai, nghĩa là còn phải đầu thai vào cõi Dục-giới một lần cuối cùng nữa, để tu hành cho rốt ráo, trước khi vĩnh viễn xa rời cõi này.
A-na-hàm, Tàu dịch là Bât-lai, nghã là không còn phải đầu thai vào cõi Dục-giới nữa. Hết bực này là đến quả vị A-la-hán.
A-la-hán, Tàu dịch là Ứng-cúng hay Vô-sanh, nghĩa là dứt bỏ được cái điều mê lầm trong cõi Sắc giới và Vô- sắc giới, không còn phiền não, không còn chịu sanh tử luân hồi, vượt ra khỏi ba cõi, hưởng sự cúng dường của thiên và nhân. Bậc này gọi là bậc Vô-học, nghĩa là không phải tu học pháp gì nữa.
2.- Ðối với lối tu Duyên-giác, nghĩa là tu theo lối quán 12 nhân duyên, thì quả vị không có chia ra nhiều tầng bậc, chẳng qua khi đang tu hành thì gọi là Duyên-giác hướng, nghĩa là đi lần tới mục đích của sự tu hành là quả Duyên-giác. Còn khi tu được đầy đủ, dứt mối mê lầm, chứng được chân lý, thường hưởng được cái vui giải thoát trong cảnh Niết-bàn, thì gọi là Duyên-giác quả. Vị chứng được quả này thì gọi là Bích-chi-Phật, tức là vị Phật tự giải thoát cho mình, nhưng chưa có thể giác tha. Từ khi bắt đầu tu hành cho đến khi chứng quả Duyên-giác, thời gian dài ngắn khác nhau tùy theo căn cơ của kẻ tu hành: với căn cơ lanh lợi thì ít ra cũng phải trải qua bốn đời tu luyện; với căn cơ chậm lụt thì phải trải qua 100 kiếp tu hành.
**V.- Kết Luận**
Câu xá tôn, mặc dù chỉ là một tôn phái trong nhiều tôn phái của Tiểu-thừa, nhưng có thể đại diện một cách gần đấy đủ cho phái Tiểu-thừa Phật giáo. Bởi thế , Câu xá tôn, chúng ta có thể hiểu một cách khá tường tận giáo lý căn bản và phương pháp tu hành của hàng Tiểu-thừa trong quá khứ xa xưa.
Nhưng từ khi tôn này được thành lập ở Trung Hoa đến bây giờ, thời gian đã trôi qua hơn một ngàn năm. Trong thời gian ấy, chắc cũng có nhiều sự biến đổi trong chi tiết. Chúng tôi rất tiếc không có nhiều tài liệu để nghiên cứu một cách đầy đủ những biến chuyển của tôn này qua thời gian và sự tồn tại của nó trong hiện tại như thế nào. Do đó, chúng tôi thành thật đề nghị với quý độc giả hãy xem bài này như một bài nghiên cứu về một trong mười tôn phái ở Trung Hoa, chứ chưa phải một ”con đường” hoàn bị, hướng dẩn trực tiếp quý vị vào sự tu luyện. Chúng tôi muốn nói, nếu quý vị thấy căn cơ mình thích hợp với giáo lý Tiểu-thừa, mà muốn bắt tay vào sự tu luyện, thì cũng cần tìm đọc thêm nhiều nữa và nghiên cứu cho đến nơi đến chốn, để khỏi lạc hướng sai đường.
### 10.- Thành Thật Tông
**I.- Duyên Khởi Lập Tông**
Tôn này thuộc về Tiểu Thừa, y cứ vào ý nghĩa của bộ thành thật luận, do đó gọi là Thành thật tôn.
Bộ Thành thật luận do ngài Ha-lê-bạt-ma (Harivarman, Tàu dịch là Cưu-ma-la-đà (Kumaraladha) thuộc phái Tiểu Thừa Tát-bà-đa làm ra, vào khoảng 900 năm, sau khi đức Phật Thích Ca nhập niết bàn. Như chúng ta đã biết qua trong phần lịch sử truyền giáo ở Ấn độ, sau khi đức Phật nhập niết bàn, phái Tiểu Thừa chia ra thàngh nhiều nhóm, giải thích kinh điển của Phật không giống nhau. Nhận thấy nguy cơ có thể làm cho Phật giáo suy đồi vì sư không đồng quan điểm`về giáo lý của các tôn phái ấy, ngài Ha-lê-bạt-ma đã đem hết tâm lực và trí tuệ uyên bác của mình, rút ra lý tinh tủy trong các bộ kinh luận của Tiểu Thừa, làm ra bộ thành thật luận. Sở dĩ ngài dùng hai chữ “Thành thật” để đặt tên cho bộ luận của mình là hàm ý muốn nói rằng: những lý nghĩa trong bộ luận của mình là chân thật, đúng đắn hoàn toàn với giáo lý căn bản trong ba tạng kinh điển của Phật . mà thật như thế, bộ Thành thật luận là bộ luận có thể tiêu biểu một cách trung thực giáo lý của Tiểu Thừa. Và củng vì giá trị chân chính ầy mà bộ Thành thật luận được truyền sang Trung Hoa và được Ngài Cưu-ma-laThập trong đời Giao Tần dịch ra văn Tàu, gồm có tất cả 16 cuốn, chia ra làm 202 phẩm. Nhưng mặc dù được người đời hâm mộ, bộ luận này phải đợi đến đời Nam Bắc triều mới thành lập một tôn riêng tức là “Thành thật tôn”.
**II.-Tôn Chỉ Và Giáo Lý Căn Bản**
Tôn này chủ trương “nhân không , Pháp không “.
Như chúng ta đã biết, theo Câu-xá-tôn thì nhơn không nhưng pháp lại có. Thành thật tôn, đi xa hơn, cho rằng nhơn không thật, mà pháp củng không thật.
Ðể giải thích chủ trương “hai không” này, Thành thật lập ra hai môn là: Thế giới môn và Ðệ nhất nghĩa môn.
1.- Thế giới môn: Môn nghĩa đen là cửa; Thế giới môn tức là cửa của Thế giới; nói một cách thông thường như ngày nay thường nói, “thế giới môn” tức là đứng về “phương diện thế tục, phương diện tương đối” mà quan sát suy luận.
Xét về phương diện tương đối, thì nhơn cũng có mà pháp cũng có. Thật vây, theo sự nhận xét thông thường, thì ta có một cái thân; ta đi, đứng, nằm, ngồi; ta có một cái tâm để suy xét, phân biệt, nhớ chuyện quá khứ, tính chuyện tương lai? Thế mà bảo mà không có ngã thì thật là vô lý. Lại trong kinh cũng thường nói: ta thường tự ngăn ngừa và tụ giữ lấy ta, làm lành tự mình được hưởng điều lành, làm dữ, tự mình chịu hưởng quả dữ. Vậy nếu bảo rằng không có người, không có ta, thì thật là trái với nhận xét và lý luận thông thường.
Xét về các pháp cũng vậy, bảo rằng không thì cũng là vô lý. Nếu không có sắc pháp thì làm sao có thân ta, có cảnh giới chung quanh ta? Ừ, thì thân ta, do ngũ uẩn là sắc, thọ, tưởng, hành, thức, giả hợp mà thành. Những thứ này cũng là pháp cả. Thí dụ nếu ta chia chẻ cái sắc pháp ra thành nhỏ mãi, thì cuối cùng, dù nhỏ đến không thể chia chẻ được nữa, cũng vẫn là sắc, chứ sắc không thể chia ra mà thành “không” được . Ngược lại, nếu đã là không , thì không thể đem cái “không” ấy nhân lên mãi mà thành “có” được. Cũng như trong toán học, dù có nhân bao nhiêu lần với con số không (zero), thì không cũng vẫn là không .
2.- Ðệ nhất nghĩa môn: Ðệ nhất nghĩa môn, hay chơn đế, là nói về phương diện tuyệt đối. Ðứng về phương diện này mà xét, thì Ngã và Pháp điều là giả có, chứ không thật có. Khi năm uẩn hòa hợp thì tạm gọi là ta; khi năm uẩn tan ra thì cái thấy không còn nữa. Vã lại cái ta thấy, trong lúc còn sanh tiền, thì mỗi phút, mỗi giây cũng đều có thay đổi, biến chuyển chứ không thuần nhất là bất biến.
Các pháp cũng vậy, tương đối mà nói thì có, nhưng tuyệt đối mà xét thì cũng không thật có. Các pháp cũng do nhân duyên hòa hiệp mà tạm gọi là có, chứ không thể có một cách tuyệt đối, nghĩa là không thuần nhất và bất biến. Vì thế cho nên Phật dạy: “các pháp đều là như huyễn như hóa”. Kinh Bát nhã cũng nói: “sắc chẵng khác gì không , không chẵng khác gì săc, sắc tức không , không tức sắc”…Tóm lại, đứng về đệ nhất nghĩa môn mà xét, các pháp rốt ráo là chơn-không . Chơn-không là thế nào? Chơn-không có nghĩa là: chơn pháp của các pháp trong vũ trụ vốn là chơn thật, nhưng không phải là có các hình tướng như các hình tướng giả dối mà người đời thường thấy ở chung quanh. Cái “có” và cái “không ” ở trong đời, đối với chân đế, hay đệ nhất nghĩa đế, đều giả dối, không thật.
Nên biết cái “không ” hiểu theo nghĩa chơn đế, khác với “không” hiểu theo nghĩa tục đế. Cái “không” của Chơn đế thì gọi là Chơn không; còn cái không của Tục đế là cái “không” đối đãi với cái “có” mà thành, đó là không giới. Chơn không thường vắng lặng tịch diệt ra ngoài cái đối đãi của “có” và “không” phàm tục. Còn không giới chẳng qua là cái sắc đối với nhãn căn đó thôi. Chơn không không phải là sắc; không giới mới là sắc. Chơn không, không thấy được. Chơn không không đối tượng; không giới thuộc về đối tượng. Chơn không là vô lậu. Không giới là hữu lậu. Chơn không là vô vi, Không giới là hữu vi.
3.- Tương quan giữa Thế giới môn (Tục đế) và Ðệ nhất nghĩa môn(Chơn đế): Theo đệ nhất nghĩa môn thì chơn lý của vũ trụ vốn Chơn không tịch diệt,vắng lặng; theo thế giới môn thì có ta và người, có sắc và không, nghĩa là có ngã và pháp. Vậy thì giữa Thế giới môn và Ðệ nhất môn có tương quan gì với nhau không? Làm sao mà Chơn không tịch tịnh lại phát sanh ra ngã và pháp, nghĩa là từ chổ Chơn không lại phát sanh ra chúng sanh và sơn hà đại địa?
Thành thật tôn cắt nghĩa: đó là vô minh. Các pháp trong vũ trụ, thể tánh vốn vắng lặng, tịch diệt, nhưng vì do tâm vọng tưởng phân biệt mà có rối loạn, lăng xăng. Nói một cách rõ ràng hơn, bản tánh của vũ trụ vốn là không có ngã, không có pháp nhưng vì “hai món chướng” mà thấy có ngã và pháp. Hai món chướng ầy là:
a) Phiền não chướng: tức là các nghiệp chướng về Kiến hoặc, Tư hoặc. Chướng này vì chấp cái ta mà thiệt có, nên mới sanh các phiền não, rối loạn thâm tâm, chướng ngại đạo Niết bàn tịch tịnh. Chướng này, trong Câu xá luận, thì gọi là “tánh nhiễm ô vô tri”.
b) Sở tri chướng: cũng gọi là trí chướng. Căn bản của chướng này, là chấp các pháp thật có, làm che lấp cái tánh vô điên đảo đối với các cảnh mình hay biết, làm chướng ngại đạo Bồ đề. Chướng này trong câu xá luận gọi là “bất nhiễm ô vô tri” (không nhiễm ô nhưng vẫn thuộc về si mê không biết, vì làm cho mình không chứng rõ được chơn lý).
4.- 84 pháp: Như chúng ta đã thấy trong Câu xá tôn, những hiện tượng của nhơn sanh và vũ trụ, được phân thành 75 pháp. Theo Thành thật tôn, thì nhân sanh, vũ trụ lại được chia thành 84 pháp. Còn Pháp tướng tôn lại chia thành 100 pháp. Như thế, chúng ta nên hiểu rằng sự phân chia ra ít hay nhiều pháp chỉ là một vấn đề tương đối, chứ không có nghĩa nhất định. Sự phân loại các pháp này, chỉ có một mục đích là để nghiên cứu cho rõ ràng nhân sanh, vũ trụ mà thôi. 84 pháp mà Thành tật tôn đã phân loại là:
14 Sắc pháp: 5 Căn, 5 Trần, 4 Ðại. 50 Tâm pháp: 1 Tâm vương, 49 Tâm sở (so với Câu xá tôn, thì có ba Tâm sở là Hân (tánh hớn hở), Yểm (tánh nhàm chán) và Thùy miên và Câu xá tôn ghép thành một Tâm sở, còn Thành thật tôn thì chia làm hai là Thùy và Niêm).
17 Phi sắc phi- tâm pháp (tức là Bất tương ưng hành pháp). Về loại này, Thành thật tôn hơn bên Câu xá tôn ba pháp: Thành thật tôn hợp “”Mạng căn ” và “Ðồng phận” lại là một, nhưng lại thêm: Lão, Tử, Phàm phu và Vô tác (tức là Vô biểu sắc bên Câu xá tôn).
3 Vô-vi pháp (như bên Câu xá tôn) Trạch diệt vô-vi, Phi trạch diệt vô-vi và Hư không vô-vi.
**III.- Phương Pháp Tu Hành**
Phương pháp tu hành của Thành thật tôn cũng gần giống như của Câu xá tôn; nhưng vì Câu xá tôn chủ trương “nhơn không pháp hữu”; còn Thành thật tôn thì chủ trương “nhơn không pháp không “, nên về phương pháp tu hành của Thành thật tôn, đặc biệt có hai pháp quán là: Ngã không quán và Pháp không quán.
1.- Ngã không quán và Pháp không quán:
a) Ngã không quán: như quán trong cái bình không có nước, thì gọi là Không. Quán thân ta do năm uẩn hòa hợp giả tạm mà có, chứ không có một cái ta chân thật. Pháp quán này mục đích là nhận rõ lý ngã (nhơn) không, nên gọi là ” Ngã không quán”.
b) Pháp không quán: như sau khi quán cái bình không có nước, lại quán thêm một tầng nữa để thấy rằng, thể chất của bình cũng không chân thật. Áp dụng pháp quán này trong thân người, hành giả đi đến kết luận rằng: không những cái ta là không thật, do ngũ uẩn tạo thành; mà chính các pháp tạo ra ngũ uẩn cũng không chơn thật. Ấy là pháp quán về pháp không.
2.- Ba tâm và diệt đế: Phương pháp này cũng gần giống như hai pháp quán trên, nhưng đi xa hơn một tầng, nghĩa là không chấp có, nhưng cũng không chấp không. Ba tâm là:
a) Giả danh tâm: tức là cái tâm chấp những giả danh, như chấp người ta là có thật. Ðối với sự chấp trước này, hành giả dùng trí huệ mà quan sát, biết nó đều là nhơn duyên hòa hợp mà sanh, tức chứng được lý nhơn không.
b) Pháp tâm: là cái tâm chấp pháp thể năm uẩn là thực có. Ðối với sự chấp trước này, hành giả dùng trí Chơn không mà trừ bỏ, thấy được pháp không.
c) Không tâm: là cái tâm chấp cái “không ” là thật có, nghĩa là đã quán biết được nhơn ngã, Pháp ngã đều không, mà lại chấp cái “không” là thật. Như thế, chấp “có” đã là sai, mà chấp “không” lại càng sai hơn. Vậy phải quán Ngã,
Pháp đều không, mà cái không ấy cũng không có tướng nắm bắt, nhận thấy được, như không giới. Rốt lại chỉ còn cái “Chơn không ” là chơn lý tuyệt đối, ngoài cái “có” và “không” của phàm tục. Ðến đây tức là Diệt đế.
**IV.- Quả Vị Tu Chứng**
Về quả vị tu chứng, tôn này cũng giống như Câu xá tôn, có 27 từng bực, tức là 27 vị Hiền Thánh.
a) Dự lưu hướng: Dự lưu hướng, nghĩa hướng tới dòng thánh; nói một cách nôm na, hành giả đang đi dần đến để nhập vào dòng thánh, như chiếc thuyền dang đi trên dòng sông con, để vào con sông cái. Dự lưu hướng gồm có 3 bực sau đây:
1.- Tùy tín hành: Tùy tính nghĩa là nghe theo lời dạy của các bậc đã chứng quả, rồi tin và tu tập theo.
2.- Tùy pháp hành: Vị này không còn đợi có những lời dạy bảo của các bực thánh hiền, nhưng chỉ thuận theo chánh pháp mà tự tu hành.
3.- Vô tướng hành: Là bậc kiến đạo, thấy được chơn lý của lý diệu đế, trí vô lậu đã phát sanh.
b) Dự lưu quả: Tức là quả tu đà hoàn. Bực này đã dứt hết những kiến hoặc trong ba cõi, dự vào dòng thánh đạo.
c.) Nhứt lai hướng: Bực này đã dứt được năm phẩm tư hoặc ở cõi Dục giới, đang hướng đến quả Nhứt lai.
d.) Nhứt lai quả: Bực này đã dứt được phẩm tư hoặc thứ sáu ở cõi Dục giới, nhưng còn phải trở lại một lần cuối cùng (nhứt lai) ở cõi Dục giới.
đ) Bất hoàn hướng: Bực này đã dứt được hai phẩm tư hoặc thứ bảy và thứ tám ở cõi Dục giới, và đang tu hành để hướng đến quả Bất hoàn, là quả thoát ra vòng Dục giới và không còn trở về Dục giới nữa.
e) Bất hoàn quả: Bực này đã hoàn toàn dứt được 9 phẩm tư ở cõi Dục giới, cho nên không trở về cõi Dục giới nữa.
Quả này gồm có 11 bực như sau:
1.- Trung ban: Bực này, sau khi ở cõi Dục giới vừa chết, sắp sanh lên cõi Sắc giới, cái thân trung ấm tuy còn ở vào khoảng trung gian mà đã dứt trừ các mê lầm phiền não của cõi Sắc giới, nên vào ngay Niết bàn.
2.- Sanh ban: Bực này sau khi lên cõi Sắc giới, chẳng bao lâu thì vào Niết bàn; ấy là do sự siêng năng về đường tu đạo mà mau tới vậy.
3.- Hứu hành ban: Bực này sau khi sanh về cõi Sắc giới, tu hành tinh tánh mãi không nghỉ, mà vào được Niết bàn.
4.- Vô hành ban: Bực này trái lại, sau khi sanh vào cõi Sắc giới, vì trễ nãi đường tu hành, nên thành quả dù chậm đến, nhưng cuối cùng cũng vào Niết bàn.
5.- Lạc huệ ban: Bực này sau khi sanh vào cõi Sắc giới, lại lần được sanh vào Sắc cứu kính là cõi cao nhất ở cõi Sắc giới mới vào Niết bàn. Cõi trời Sắc giới có định, có huệ, bực này lấy huệ làm vui nên gọi là “Lạc huệ”.
6.- Lạc định bàn: Bực này không chịu vào Niết bàn nơi cõi Sắc giới, mà còn muốn chuyển sanh lên cõi Hữu đảnh là cõi cao của Vô sắc giới, mà vào Niết bàn. Trong cõi Vô sắc giới này, chỉ có định mà không có huệ, hành giả lấy định làm vui, cho nên gọi là Lạc định.
7.- Chuyển thể: Bực này sau khi ở cõi Dục giới, chứng được quả Dự lựu và Nhất lai, đáng lẽ sanh về cõi Sắc giới hay Vô sắc giới, nhưng hành giả lại chuyển sanh vào cõi Dục giới mà tu hành, chứng được quả Bất hoàn rồi vào thẳng ngay Niết bàn.
8.- Hiện ban: Bực này không sanh vào cõi Sắc giới, Vô sắc giới, cũng không cần chuyển sanh, chỉ tu tập trong một thời kỳ, chứng luôn ba quả, rồi đi thẳng từ cõi Dục giới vào Niết bàn.
9.- Tín giới: Bực này, vì căn cơ hơi chậm lụt, nên chỉ tin theo lời dạy bảo của kẻ khác mà tu hành, chứng được quả Bất hoàn.
10.- Kiến đắc: Bực này, trái lại với bực Tín giới ở trên, chứng được quả Bất hoàn là nhờ có căn cơ lanh lợi, tự nương theo trí huệ của mình mà thôi.
11.- Thân chứng: Bực này là bực lợi căn tột độ, chứng được Diệt tận định. Mười một bực Bất hoàn quả kể trên này, không phải có thứ bậc tuần tự mà hành giả phải vượt qua. Ðây chỉ là 11 trường hợp khác nhau trong quả Bất hoàn, do căn cơ lanh lẹ, hay chậm lụt, do sở nguyện hay hoàn cảnh, tâm tính khác nhau mà ra. Nhưng dù sao, thì cũng là ở trong quả Bất hoàn cả, không có cao và thấp hơn và kém, và đều gọi là A la hán hướng, nghĩa là đang hướng đến quả A la hán.
Nếu kể từ bậc đầu tiên là: Dự lưu hướng cho đến bậc Bất hoàn quả, gồm cả thảy 18 bậc, thì gọi là bậc Hữu học.
Còn chín bậc cuối cùng sau đây là chín bậc A la hán quả, cũng gọi là bậc Vô học.
g) A la hán quả: Quả vị này gồm có 9 bậc, cũng gọi là Vô học, nghĩa là không cần phải học hỏi gì nữa.
1.- Thối pháp tướng: Thối nghĩa là thối lui. Thối lui ở đây không có nghĩa là thối lui về sanh tử, làm chúng sanh, mà thối lui về cảnh thiền định đã đặng, như các bậc độn căn La hán.
2.- Thủ hộ tướng: Thủ hộ là gìn giữ bảo hộ. Thủ hộ tướng tức là bậc La hán gìn giữ bảo hộ cảnh thiền định đã được, không mất.
3.- Tử tướng: Là bực La hán rất nhàm chán thế gian, lại sợ thối mất chỗ chứng ngộ của mình, nên muốn vào liền cõi Niết bàn.
4.- Trú tướng: Là bực La hán, căn cơ không thể tu tới mà cũng không đến nỗi thối lui, chỉ giữ về bực trung mà thôi.
5.- Khả tấn tướng: Khả tấn là có thể tiến thêm nữa. Ðây là bực La hán đã chứng được bực thiền định, mà còn tu tới mãi.
6.- Hoại tướng: Ðây là bực La hán,căn cơ chậm lụt, nhưng vẫn giữ được không thối lui, mặc dù gặp phải duyên trở ngại.
7.- Huệ giải thoát: Bực La hán này đã chứng được Diệt tận định, được chơn trí vô lậu, đã giải thoát các phiền não, nhưng chưa ly được sự chướng ngại về cảnh thiền định.
8.- Cầu giải thoát: Ðây là bực La hán đã giải thoát được cả huệ chướng và định chướng; nghĩa là không còn bị trí huệ hay thiền định làm chướng ngại nữa.
9.- Bất thối tướng: đây là bực La hán có căn cơ lanh lợi, bao nhiêu công đức trí huệ đã tu tập đều không thối lui hay là tiêu mất được .
Tóm lại, mặc dù quả vị tu chứng của yôn này có chia ra đến 27 bậc, nhưng đó là muốn chia chẻ một cách rốt ráo của từng trường hợp, chứ đại khái cũng giống như quả vị tu chứng trong Câu xá tôn. Thật vậy, nếu chúng ta đem so sánh quả vị của hai tôn Câu xá và Thành thật, thì sẽ thấy như sau:
Câu Xá Tông
1.- Tu-đà-hoàn (hay Nhập-lưu)
2.- Tu-đà-hàm
3.- A-na-hàm (hay Bất-lai).
4.- A-la-hán (hay Vô-sanh Vô-học)
Thành Thật Tông:
1.- Dự-lưu-hướng và Dự-lưu-quả.
2.- Nhứt-lai-hướng và Nhứt-lai-quả
3.- Bất-hoàn-hướng Và Bất-hoàn-quả
4.- A-la-hán (Vô-sanh, Vô-học).
**V.- Kết Luận**
Thành-thật tôn, cũng như Câu xá tôn, đều thuộc các tôn phái của Tiểu-thừa Phật giáo. Giáo lý căn bản của hai tôn cũng gần giống nhau, chỉ có khác ở điểm: Câu xá tôn thì chủ trương “nhơn không pháp hữu” , còn Thành-thật tôn thì chủ trương “nhơn không pháp không “. Như thế, Thành thật tôn đã bước thêm một bước lại gần Ðại-thừa Phật giáo hơn. Ðó là một điểm chứng-minh rằng theo với thời gian, Tiểu-thừa và Ðại-thừa càng xích lại gần nhau hơn. Với cái đà ấy, chúng ta hy vọng rồi đây, giữa biên giới hai phái lớn của Phật giáo sẽ được xóa hết, chỉ còn lại một danh từ, một cái đạo chung cho cả thế giới là Ðạo Phật.
Hoài bảo ấy, hiện tổng hội Phật giáo thê giới đang cố gắng thực hiện qua nhiều quyết nghị trong các đại hội Phật giáo thê giới. Và ở Việt nam hoài bảo ấy được thể hiện trong những ngày đầu năm 1964, dưới danh hiệu Giáo hội Phật giáo Việt nam Thống nhất. Trong giáo hội này, các giáo phái Ðại Thừa đều thề nguyện chung sức chung lòng để phát huy nền Phật giáo Việt nam mỗi ngày thêm rạng rỡ.
**Tổng Kết Về Mười Tông**
Chúng ta đã có một cái nhìn tổng quát vê mười tôn. Chúng ta đã hiểu sơ qua sự thành lập tôn chỉ và giáo lý căn bản, sự tu hành và chứng quả của mười tôn. Vì đây là những bài học phổ thông, nên chúng ta không thể đi sâu vào chi tiết,và phạm vi cũng như thời gian không cho phép chúng tôi nói nhiều hơn nữa. Nếu quý vị đọc giả nào muốn hiểu rõ ràng hơn, hãy tìm các kinh sách nói về mười tôn ấy.
Mặc dù vắn tắt, qua những bài học này, chúng ta có thể nắm được những điểm chính căn bản của mỗi tôn.
Mỗi tôn, tuy có một tôn chỉ một chủ trương riêng, nhưng tôn nào cũng thờ đức Phật Thích Ca làm giáo chủ, và dựa trên các kinh điển của ngài đã nói mà lập tôn.
Sự sai khác chẵng qua là cách giải thích vũ trụ hữu hạn và phương pháp tu hành. Chứ còn những điểm chính căn bản, thì mọi tôn phái công nhận giống nhau, là: có một chân như trong suốt, linh diệu bên trong vũ trụ hện hữu, làm nền móng cho mọi hiện tượng ở thế gian này. Chúng sanh không công nhận được cái chân như ấy, vì chúng sanh bị vô minh che ám; nhưng với phương pháp tu hành mà đức Phật Thích ca đã dạy bảo, chúng ta sẽ giác ngộ và thể nhập với các chân như ấy.
Nếu sự giải thích vũ trụ vạn hữu có nhiều cách, và phương pháp tu hành có nhiều lối là vì xu hướng và trình độ và căn cơ của chúng sanh không đều; cũng như phương pháp chữa bệnh, phải tùy bệnh nặng nhẹ, phải tùy người mà cho thuốc, làm sao cho bệnh nhân lành bệnh là lương y giỏi.
Chúng ta rất không may, ở vào thời kỳ mạt pháp, không có lương y giỏi. Nhưng sự giải thích căn bệnh và phương pháp chữa bệnh của các bậc đại lương y là giáo lý của các tôn phái, đang còn đó. Chúng ta hãy tự nghiên cứu lấy căn bệnh của chúng-ta, và hãy lựa phương thuốc nào thích hợp với bệnh của chúng ta mà uống thì chắc chắn chúng ta sẽ lành bệnh.
[Free Android Games](https://dlandroid24.com/)and apps.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Link: <https://tangthuphathoc.net/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <https://tangthuphathoc.net/?p=9868>; rel=shortlink


markdown:
|
|![]()
|
|![]()
|Nuria có sức hút lớn với C. Ronaldo.|
Đang chơi bóng ở Anh, nhưng Ronaldo rất hay về Lisbon bằng máy bay riêng. Các kỳ nghỉ ở quê nhà bao giờ cũng thoải mái hơn với Ronaldo. Báo chí Bồ Đào Nha đã bỏ công theo dõi mỗi dịp anh trở về. Gần đây, cầu thủ này thường xuyên xuất hiện bên Nuria và dù khá kín đáo, cặp uyên ương này đã "bị phát hiện" bằng một vài bức ảnh tình tứ.
Trước đó, chuyện yêu đương của Ronaldo và cô "bồ già" Merche cũng diễn ra chủ yếu ở Bồ Đào Nha. Tuy vậy, tháng 9 năm ngoái, quan hệ mặn nồng của hai người đã đột ngột chấm dứt sau lời tuyên bố chia tay của Merche.
Năm nay 21 tuổi, Ronaldo chưa có gia đình nhưng đã quan hệ với khá nhiều người đẹp, trong đó có siêu mẫu Jordan Jardel, em gái của tiền đạo người Brazil nổi tiếng một thời, Mario Jardel.
Năm 2003, khi chân ướt chân ráo tới Madrid, Becks cũng đã bị Nuria Bermudez hút hồn. Anh lập tức dính vào người đẹp Tây Ban Nha này và từng có thời gian hẹn hò với cô tại các nhà hàng và hộp đêm.
(Theo
*Ngôi Sao*)

server: nginx

Cache-Control: max-age=0, no-cache

Set-Cookie: device_env_real=4; expires=Wed, 20-Dec-2017 03:25:02 GMT; path=/; domain=vnexpress.net


markdown:
[Kính màu ốp bếp](https://sites.google.com/site/kinhmautrangtrikinhmauopbep/) tp hồ chí minh và hà nội giá rẻ … Báo giá kính màu ốp bếp tphcm hà nội … Báo giá kính màu bếp tphcm hà nội … Báo giá kính màu ốp bếp hà nội
Kính màu ốp bếp Tp HCM. BH màu 10 năm.
Kính mặt bàn ốp bếp
Cung cấp, sơn gia công kính màu, lắp đặt kính màu ốp bếp, ốp tường. Thanh toán sau khi hoàn thành lắp đặt …
[Kính màu ốp bếp](http://citybuilding.vn/kinh-mau-op-bep-376066.html), trang trí … Kính màu trang trí
Chuyên cung cấp, thi công
[kính màu ốp bếp](http://kinhmauopbeptphcmhanoigiare.blogspot.com/) hà nội tp hcm – Cần …
Chuyên cung cấp, thi công
[kính màu ốp bếp](https://www.pinterest.com/dinhvanduong/k%C3%ADnh-m%C3%A0u-%E1%BB%91p-b%E1%BA%BFp-h%C3%A0-n%E1%BB%99i-tp-hcm-gi%C3%A1-r%E1%BA%BB/) hà nội và tp hcm / kính màu trang trí / kính ốp bếp / kính dán tường bếp / kính màu bếp / bếp dán kính màu / bếp ốp kính màu là giải pháp cho căn bếp luôn sạch sẽ và sang trọng.
kính màu ốp bếp tp hcm …
[kính màu ốp bếp](https://kinhmauopbepgiarehanoitphcm.wordpress.com/) thành phố hồ chí minh … thi công kính màu ốp bếp cường lực hà nội, sg, tphcm kính màu ốp bếp cung cấp các sản phẩm kính màu trang trí cao cấp. dùng để.

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <https://wp.me/p6y0TE-e>; rel=shortlink

X-ac: 1.dca _dca


markdown:
Dãn cách tên bằng dấu phẩy(,).
Tin rao trong : 'Mua bán nhà', người rao : dongktc, 2/9/16.
Diễn đàn rao vặt miễn phí đăng tin rao vặt 1Doi1.com Sửa bài không được nên phải làm thế này

Server: cloudflare-nginx

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: xf_session=bfe06b41e778be4673813d6bc02ee6b9; path=/; secure; httponly

Cache-control: private, max-age=0


markdown:
Tom James của Navitas Resources, một chuyên gia tư vấn về năng lượng có trụ sở tại London và Singapore,oácho biết:
*"Các quốc gia dầu mỏ Trung Đông đang đầu tư vào công nghệ vệ tinh và cố gắng biến đổi nền kinh tế trong nước của họ thành nền kinh tế kỹ thuật số và nền kinh tế dựa vào tri thức".*
Khi những doanh nhân có ý định chinh phục không gian như Elon Musk và Jeffrey P. Bezos (chủ sở hữu tờ The Washington Post) mong muốn giảm chi phí đi lại bằng những chuyến đi trên không gian, họ đã thu hút được rất nhiều sự quan tâm. Các quốc gia dầu mỏ và những nước khác thấy được lợi ích trong việc khai thác nước và dầu mỏ từ
*“thiên đường”.*
Các quốc gia dầu mỏ đang đầu tư vào các công ty và cơ sở hạ tầng để một ngày nào đó có thể khai thác khoáng sản và nước trên Mặt trăng và các tiểu hành tinh.
*"Họ đang đầu tư vào nó để thu hút giới kinh doanh đến Trung Đông"*, James nói. Các quốc gia dầu mỏ có nhiều không gian rộng và trống, lại nằm gần đường xích đạo, trong khi dân cư thì tương đối nhỏ.
UAE đã rất nỗ lực để thiết lập ngành công nghiệp vũ trụ. Họ đã đầu tư hơn 5 tỷ đô la vào bốn vệ tinh đã có mặt trong không gian và một vệ tinh nữa – sẽ được phóng lên vào năm 2018.
*"Trung Đông là nơi rất lý tưởng cho việc phóng tên lửa và tàu vũ trụ. Đây là giải pháp mang tính dài hạn, dầu khí và gas không thể nào khai thác mãi mãi được. Vì vậy họ đang tìm cách đầu tư để trở thành một phần của nền kinh tế mới trong tương lai",*James nói.
Khai thác khoáng sản trên không gian. (Ảnh: NASA's Goddard Space Flight Center).
Nước rất quan trọng. Nó có thể được chuyển thành hydro để làm nhiên liệu cho các tàu vũ trụ, oxy để thở hay để mọi người sử dụng hàng ngày. Chỉ cần một chuyến đi 4 ngày, Mặt trăng – vốn dĩ chứa rất nhiều băng sẽ là ứng cử viên chính cho việc khai thác này.
Sự quan tâm đến việc khai thác không gian và công nghiệp hóa đã tăng lên trong những năm gần đây khi Musk, Bezos và những người khác gióng những hồi chuông đầu tiên. Việc tìm thấy những
**vật liệu ngoài Trái Đất** như nước và khoáng chất, chính là chiếc chìa khóa để tạo ra những chuyến du hành không gian và nền công nghiệp không gian có giá cả phải chăng.
Goldman Sachs đã viết trong một nghiên cứu gần đây rằng,
*" khai thác không gian có thể thực tế hơn so với những gì chúng ta nghĩ".* Việc lưu trữ nước như một nhiên liệu có thể là con át chủ bài trong tương lai khi chúng ta có thể tạo ra các trạm khí đốt ở quỹ đạo.
Hầu hết các khoáng chất được dùng để sử dụng trong không gian. Một số khoáng chất quý hiếm, có giá trị cao có thể mang về Trái đất. Goldman Sachs đã từng trả lời trong một bài phỏng vấn rằng: Ước tính một tiểu hành tinh có kích thước bằng một trái bóng có thể chứa bạch kim trị giá đến 50 tỷ đô la.
Theo bảng báo cáo của Goldman Sachs:
* "Việc khai thác tiểu hành tinh có thể cung cấp nhanh chóng cho nền kinh tế sản xuất trong không gian đang nổi lên với gần như tất cả các nguyên liệu thô cần thiết".* *"Trong năm năm tới, các công ty khai thác mỏ và năng lượng sẽ bắt đầu suy nghĩ về việc khai thác không gian trước khi các cổ đông bắt đầu hỏi "chiến lược của bạn là gì?*", họ trả lời: *"Ồ, chúng tôi không có gì cả”"*, James cho biết: *"Công nghệ đã tồn tại. Vào tháng Chín, NASA đã phát động một sứ mệnh trị giá hàng tỷ đô la để hút các vật liệu từ một tiểu hành tinh có diện tích 2.000 mét được gọi là Bennu. Tàu vũ trụ được lên kế hoạch để tiếp cận các tiểu hành tinh vào năm 2018 và khai thác vật liệu. Con tàu sẽ trở lại Trái đất vài năm sau đó".*
Tuy nhiên, Paul Chodas - một nhà thiên văn học và chuyên gia tiểu hành tinh thuộc NASA quan ngại: Liệu việc khai thác mỏ ở quy mô rộng lớn có phải là một công việc kinh doanh thật sự không? Công nghệ thì đã có rồi nhưng nó không hề đơn giản. Tiểu hành tinh di chuyển trong không gian với tốc độ hàng chục ngàn dặm một giờ. Theo dõi tiểu hành tinh và xác định thành phần của chúng là rất khó.
Chodas nói:
*"Thật khó để xác định tiểu hành tinh nào sẽ chứa các khoáng chất có giá trị nhất. Điều này có thể thực hiện được, nhưng câu hỏi đặt ra là: Chi phí bỏ ra liệu có xứng đáng với lợi nhuận đem lại không?”* *“Chúng ta vẫn chưa biết được. Còn rất nhiều việc phải làm để xác định liệu khai thác không gian có đem lại lợi nhuận hay không. Tuy nhiên ngành công nghiệp này vẫn rất hứa hẹn”.*
Chris Lewicki là Giám đốc điều hành của Planetary Resources - một công ty trong khu vực của Seattle đang nghiên cứu các tiểu hành tinh để tìm một địa điểm phù hợp cho việc khai thác.
Lewicki nói rằng:
*"ngành công nghiệp khai thác mỏ là một điều tự nhiên để thực hiện bước đi đầu tiên trong việc khôi phục các khoáng vật không gian. Ông dự đoán hoạt động khai thác nước trên các tiểu hành tinh nhờ robot sẽ được tiến hành trong khoảng 10 năm nữa".*

Cache-Control: private, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


markdown:
Kỳ thi THPT Quốc gia đang đến gần, trước kỳ thi các sĩ tử nên chuẩn bị cho mình tinh thần thoải mái nhất. Ngày cuối cùng trước kh thi hãy dành thời gian làm những việc sau.1.517 lượt xem
Ôn thi Đại học hiệu quả trong 5 ngày nước rút rất quan trọng, bạn nên chuẩn bị tinh thần và lập kế hoạch từ bây giờ. Bởi khi chỉ cách ngày thi 5 ngày, bạn sẽ bị bối rối trước lượng kiến thức khổng lồ.1.274 lượt xem
Kỳ thi Đại học và kỳ thi THPT Quốc gia đang đến gần, với các môn học thuộc như khối C, các bạn cần có cách ôn thi đại học khối C sao cho phù hợp với giai đoạn nước rút để có thể tham gia kỳ thi với ...1.083 lượt xem
Kỳ thi THPT quốc gia năm 2015 đang đến gần, trong thời gian nước rút này nhiều bạn đặt câu hỏi làm thế nào để ôn thi hiệu quả trong thời gian ngắn. Hãy xem những bí quyết ôn thi hiệu quả dưới đây nhé.1.060 lượt xem
Kỳ thi Đại học và kỳ thi THPT Quốc gia 2015 đang tới gần, các thí sinh cần có cách ôn thi Đại học hiệu quả để trong thời gian nước rút này có đủ kiến thức, tự tin tham gia kỳ thi một cách thành công ...2.742 lượt xem
Kỳ thi THPT Quốc gia và thi Cao đẳng, Đại học đang đến gần, đây là thời điểm nước rút các thí sinh cần hết sức tập trung. Bên cạnh việc chăm chỉ học tập thì nắm rõ cách ôn thi Đại học môn Vật lý theo ...2.062 lượt xem
Ngày 6/4, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành cuốn "Những điều cần biết về tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2015" để giúp học sinh tra cứu thông tin về tuyển sinh ĐH-CĐ 2015 được chuẩn xác nhất.790 lượt xem
Kỳ thi THPT Quốc gia đang tới gần, nhiều bạn học sinh đang ráo riết tìm cách ôn thi để đạt kết quả cao nhất. Dưới đây là 5 bí quyết ôn thi hiệu quả cho sĩ tử tham khảo để chuẩn bị "vượt vũ môn".1.270 lượt xem
Đây đang là thời gian gấp rút với các sĩ tử, các bạn cần học kỹ từng cách ôn thi ứng với từng môn. Trong môn địa lý, phần vẽ biểu đồ dễ ăn điểm nhưng làm sao để vẽ cho chính xác là cả một vấn đề. Hãy ...2.513 lượt xem
Những kỳ thi luôn là nỗi lo lắng, sợ hãi lớn nhất đối với mỗi học sinh, sinh viên với nhiều đề cương và kiến thức chất ngất. Tuy vậy, bạn hoàn toàn có thể vượt qua và đạt điểm tốt nếu có được những ...899 lượt xem
Kỳ thi quốc gia 2015 là bước ngoặt lớn đối với tất cả thí sinh. Vì vậy, Lamsao sẽ gợi ý cách giúp bạn tự tin hơn khi làm bài trong kỳ thi Quốc gia chung.1.199 lượt xem
Kỳ thi THPT Quốc gia đang đến gần khiến các thí sinh đều hồi hộp và lo lắng. Vậy làm thế nào để giảm bớt áp lực tâm lý khi tham dự kỳ thi Quốc gia này?1.528 lượt xem
Khối C bởi tính chất đặc thù của các môn ban xã hội: Thường rất dài, khó nhớ và dễ nhầm. Chính vì vậy, 10 bí quyết để giải quyết vấn đề này được đưa ra sau đây có thể đơn giản nhưng không phải ai ...3.165 lượt xem
Đọc kỹ đề và dữ liệu, học cách kiếm 0.25 điểm bài bất đẳng thức bằng cách dự đoán dấu bằng xảy ra trước để biết trước đáp số...là những mẹo làm bài thi đại học khối A của các thủ khoa.4.352 lượt xem
Tự học ở nhà, học ở lò luyện, học trực tuyến… đâu là cách học hiệu quả nhất? Hãy cùng nghe ý kiến tư vấn của các thủ khoa ĐH nhé!3.161 lượt xem
Từng là một học sinh khối C tốt nghiệp cấp III năm 2004, tôi thi đậu vào Đại học Luật Hà Nội, khối C với số điểm tương đối (20,5). Dưới đây, tôi xin chia sẽ một vài kinh nghiệm học khối C cho các sĩ ...3.339 lượt xem
Văn, Sử, Địa thường là ba môn học khó học và khó đạt điểm cao. Nhưng nếu biết cách học và cách làm bài thi, bạn sẽ thấy ba môn học đó không hề khó như đã tưởng.2.357 lượt xem
Hướng dẫn ôn tập và luyện thi đại học môn Vật Lý: Tham khảo cấu trúc đề thi môn Vật Lý cùng hướng dẫn các nội dung ôn tập dành cho học sinh tham gia kỳ thi đại học cao đẳng năm 20134.914 lượt xem
Cách học tốt nhất đối với phần lý thuyết là ôn tương ứng với cấu trúc đề thi, nhờ thế chúng ta sẽ bao quát được toàn bộ chương trình mà không để sót bất kỳ mục nào.3.516 lượt xem
Ôn luyện thi đại học: Phải có mục tiêu và kế hoạch cụ thể! Theo quy luật 90/10, cứ 10 phút bạn bỏ ra để lập kế hoạch thì bạn sẽ tiết kiệm được 90% thời gian hoàn thành và hiệu quả công việc.3.321 lượt xem

Cache-Control: private


markdown:
ƯU ĐÃI LÊN ĐẾN 30% TRANG HOÀNG NHÀ CỬA ĐÓN TẾT
Giỏ hàng
0 đ
thanh toán
Thích
Đã có
0 người thích sản phẩm này
Mitssy sẽ liên lạc với bạn trong vòng 48 giờ
theo số điện thoại
để xác nhận lịch hẹn với thiết kế. Rất mong được gặp bạn trong thời gian sớm nhất!
none
Bạn cần một chuyên gia tư vấn và giúp bạn hoàn thiện căn hộ?
Liên hệ ngay
Tên đơn vị: Công Ty TNHH MITSSY
Địa chỉ: 294 Nguyễn Trọng Tuyển, Phường 1, Quận Tân Bình, TP. HCMSố giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh: 0314 031 369 Do Sở kế hoạch đầu tư TP. HCM Cấp ngày 26/09/2016. Đăng ký thay đổi lần thứ nhất 23/12/2016
© Copyright 2016 Mitssy
(028) 668 46 460
(9:00 - 21:00, từ thứ hai đến chủ nhật)
HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Chính sách giao hàng
Chính sách đổi trả
Chính sách bảo hành
Điều khoản bảo mật
Đối tác kinh doanh
[email protected]
VỀ MITSSY
Giới thiệu về Mitssy
Quy trình tư vấn
Dự án tiêu biểu
Sản phẩm ở Mitssy
Vì sao chọn Mitssy?
Tuyển dụng
Được chứng nhận
Cách thức thanh toán

Set-Cookie: frontend_cid=0bKzlYVESpf8NyAT; expires=Wed, 13-Dec-2017 04:21:55 GMT; Max-Age=3600; path=/; domain=.www.mitssy.com; secure; httponly


markdown:
19001267Hotline mua hàng
Chăm sóc khách hàng: 1900 6612
Thời gian hoạt động: 8h00 - 22h00
WiFi luôn là sự chọn lựa hàng đầu của người dùng máy tính và smartphone khi có nhu cầu truy cập ...
Máy giặt là một thiết bị vô cùng hữu ích đối với các gia đình bận rộn. Bạn nhanh chóng có ngay ...
Việc đánh rơi đâu đó hay bị trộm mất iPhone sẽ khiến bạn phát hoảng. Thế nhưng bị mất không có ...
Sẽ rất nguy hiểm và thậm chí lò có nguy cơ phát nổ nếu một giây vô tình bạn bất cẩn cho những ...
Có bao giờ bạn tự hỏi những khách sạn hạng sang một ngày giặt quá nhiều đồ cho khách nhưng vẫn ...

Server: Vinahost Cluster

NK-Cache-Status: MISS


markdown:
19001267Hotline mua hàng
Chăm sóc khách hàng: 1900 6612
Thời gian hoạt động: 8h00 - 22h00
Buổi rút thăm thực hiện lúc 18h00 đến 19h00 dưới sự giám sát, chứng kiến của Sở Công Thương và đại diện khách hàng tại Nguyễn Kim.
Kết quả thực hiện này đã được xác nhận đại diện Sở Công Thương và đại diện Khách hàng tham dự.
Danh sách này sẽ được báo cáo đến Bộ Công Thương và thông báo đến khách hàng trúng thưởng.
Trung Tâm Mua Sắm Sài Gòn - Nguyễn Kim sẽ tiến hành trao thưởng cho khách hàng trúng thưởng theo đúng thể lệ đã đăng ký với Bộ Công Thương TPHCM.
Đã bao giờ bạn từng nghĩ rằng giấy bạc, một vật dụng thường dùng để bọc thức ăn, lại có khả năng ...
Hôm nay, Vivo Việt Nam đã chính thức giới thiệu dòng smartphone mới - Vivo V7 + đến người tiêu ...
Với sự phát triển sôi động của thị trường, các sản phẩm công nghệ ngày càng trở nên phổ biến, ...
Trong sự kiện ra mắt của Apple, ngoài nhân vật chính iPhone X, thì bộ đôi iPhone 8/8 Plus – ...
Bạn đã sẵn sàng chào đón những khuyến mãi khủng Nguyễn Kim sẽ mang đến vào tháng 10 này chưa? Từ ...