text:
Lâm nghiệp cộng đồng ở Việt Nam – Tiềm năng, cơ hội và thách thức
Nguyễn Hồng Quân – Phạm Xuân Phương
Việt Nam với 2/3 diện tích là vùng đồi núi, đây là nơi sinh sống của hơn 24 triệu đồng bào thuộc 54 dân tộc, đặc biệt là cộng đồng các dân tộc ít người mà cuộc sống của họ luôn gắn bó mật thiết với đất đai, rừng núi, đây cũng là nơi hoạt động chủ yếu của ngành lâm nghiệp, vì vậy, việc xã hội hoá ngành lâm nghiệp không chỉ là một yêu cầu thực tế khách quan của Việt Nam mà nó còn phù hợp với xu thế phát triển nghề rừng trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển.
Quá trình chuyển hướng mang tính chiến lược của ngành lâm nghiệp từ lâm nghiệp thuần tuý nhà nước sang lâm nghiệp nhân dân – lâm nghiệp xã hội (xã hội hoá ngành lâm nghiệp) được thực hiện từ hơn 15 năm trở lại đây, đã tạo ra nhiều nhân tố tích cực mới, đa dạng hoá các hình thức quản lý và phương thức tiếp cận mới đối với quản lý tài nguyên rừng. Qua đó, ngoài lâm nghiệp quốc doanh còn phát huy được vai trò của các thành phần kinh tế khác, đặc biệt là cộng đồng và hộ gia đình tham gia quản lý bảo vệ và phát triển vốn rừng.
Tuy nhiên trong quá trình chuyển hướng này, lâm nghiệp cộng đồng (LNCĐ) mới chỉ dừng ở bước thí điểm và chưa được pháp lý công nhận, cho đến ngày 3 tháng 12 năm 2004, Luật bảo vệ và phát triển rừng được Quốc hội chính thức thông qua, mới công nhận cộng đồng là một chủ thể được giao rừng với các quyền và nghĩa vụ được quy định cụ thể tại các điều 29 và 30. Đây là một chủ trương đúng đắn, tăng cường xã hội hoá nghề rừng, tạo thêm sức mạnh cho việc quản lý và phát triển vốn rừng, góp phần ổn định và nâng cao đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng núi, bảo đảm an ninh chính trị và quốc phòng.
Để đạt được kết quả trên, thời gian qua, ngành và các dự án quốc tế đã tiến hành rất nhiều công trình nghiên cứu, xây dựng nhiều mô hình thí điểm, tổ chức nhiều cuộc hội thảo, thông tin quảng bá về lâm nghiệp cộng đồng. Tuy nhiên, nay luật đã ra đời, để lâm nghiệp cộng đồng phát triển có hiệu quả, đóng góp nhiều cho sự nghiệp bảo vệ và phát triển rừng thì những nghiên cứu trước đây, những thông tin của các hội thảo trước đây là chưa đủ. Nhiều vấn đề cần được đánh giá, xem xét, thống nhất lại, từ khái niệm đến đánh giá hiện trạng, những ưu điểm, những tồn tại, cơ hội, thách thức và điều đặc biệt từ đó đề xuất được những công việc cần tiến hành. Đây cũng chính là mục đích của bài viết này, giúp các nhà quản lý xác định được những nội dung, phương hướng cần tiến hành trong giai đoạn tiếp theo.
Khái niệm về cộng đồng.
Cộng đồng là một tập hợp những người sống gắn bó với nhau thành một xã hội nhỏ có những điểm tương đồng về mặt văn hoá, kinh tế, xã hội truyền thống, phong tục tập quán, có các quan hệ trong sản xuất và đời sống gắn bó với nhau và thường có ranh giới không gian trong một thôn, bản. Theo quan niệm này, “cộng đồng” chính là “cộng đồng dân cư thôn bản” (hiện có khoảng 50.000 thôn bản thuộc 9.000 xã). Tuy nhiên, trong phạm vi hẹp hơn còn bao gồm cả cộng đồng sắc tộc, cộng đồng các dòng họ, cộng đồng tôn giáo hoặc các nhóm hộ trong thôn bản.
Mặc dù có những quan niệm khác nhau về cộng đồng, nhưng phần lớn các ý kiến đều cho rằng “cộng đồng” được dùng trong quản lý rừng chính là nói đến cộng đồng dân cư thôn bản. Tại Điều 3Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004 đã định nghĩa “Cộng đồng dân cư thôn là toàn bộ các hộ gia đình, cá nhân sống trong cùng một thôn, làng, bản, ấp, buôn, phum, sóc hoặc đơn vị tương đương“. Cộng đồng được dùng trong báo cáo này chủ yếu là nói về cộng đồng thôn bản.
Khái niệm về cộng đồng tham gia quản lý rừng.
Cộng đồng tham gia quản lý rừng cũng có thể thay thế bằng một từ chung nhất là lâm nghiệp cộng đồng (LNCĐ).
Theo FAO, LNCĐ là thuật ngữ bao trùm diễn tả hàng loạt các hoạt động gắn người dân với rừng, cây, các sản phẩm của rừng và việc phân chia lợi ích các sản phẩm này.
Hiện nay, ở Việt Nam có những quan điểm khác nhau về LNCĐ và chưa có một định nghĩa chính thức nào được công nhận. Tuy nhiên, qua các cuộc hội thảo dường như mọi người đều thống nhất ở Việt Nam, có hai hình thức quản lý rừng cộng đồng phù hợp với định nghĩa của FAO như sau:
- Thứ nhấtlà quản lý rừng cộng đồng (QLRCĐ):
Đây là hình thức mà mọi thành viên của cộng đồng tham gia quản lý và ăn chia sản phẩm hoặc hưởng lợi từ những khu rừng thuộc quyền quản lý, sử dụng, sở hữu của cộng đồng hoặc thuộc quyền sử dụng chung của cộng đồng.
Rừng của cộng đồng là rừng của làng bản đã được quản lý theo truyền thống lâu đời (rừng thiêng, rừng ma, rừng mó nước…quản lý theo các luật tục truyền thống với tinh thần tự nguyện cao); rừng trồng của các hợp tác xã, rừng tự nhiên đuợc giao cho các hợp tác xã trước đây, nay hợp tác xã giao lại cho các xã, hoặc các thôn quản lý; rừng được chính quyền địa phương giao cho cộng đồng với tính chất thí điểm trong thời gian gần đây.
- Thứ hai làquản lý rừng dựa vào cộng đồng.
Đây là hình thức cộng đồng tham gia quản lý các khu rừng không thuộc quyền quản lý, sử dụng, sở hữu chung của họ mà thuộc quyền quản lý, sử dụng sở hữu của các thành phần kinh tế khác nhưng có quan hệ trực tiếp đến đời sống, đến việc làm, thu hoạch sản phẩm, thu nhập hay các lợi ích khác của cộng đồng (thuỷ lợi nhỏ, nước sinh hoạt…). Hình thức này bao gồm hai đối tượng:
+ Rừng của hộ gia đình, cá nhân là thành viên trong cộng đồng. Cộng đồng tham gia quản lý với tính chất hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau, chia xẻ lợi ích cùng nhau trên cơ sở tự nguyện (tạo thêm sức mạnh để báo vệ rừng, hỗ trợ hoặc đổi công cho nhau trong các hoạt động lâm nghiệp…).
+ Rừng thuộc quyền quản lý, sử dụng, sở hữu của các tổ chức nhà nước (các ban quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng, các lâm trường, công ty lâm nghiệp nhà nước, các trạm trại…) và các tổ chức tư nhân khác. Cộng đồng tham gia các hoạt động lâm nghiệp như bảo vệ, khoanh nuôI xúc tiến tái sinh, phục hồi rừng, trồng rừng với tư cách là người làm thuê thông qua các hợp đồng khoán và hưởng lợi theo các cam kết trong hợp đồng.
Từ sự phân tích trên đây cho thấy, LNCĐ, QLRCĐ là những khái niệm khác nhau. Thuật ngữ QLRCĐ được sử dụng với ý nghĩa hẹp hơn để chỉ CĐ quản lý những khu rừng của một cộng đồng dân cư, còn nói đến LNCĐ hay cộng đồng tham gia quản lý rừng chính là diễn tả hàng loạt các hoạt động gắn người dân trong cộng đồng dân cư thôn bản với rừng, cây, các sản phẩm của rừng và việc phân chia lợi ích từ rừng. Hay nói cách khác, LNCĐ là một hình thức quản lý, bảo vệ, sử dụng và phát triển rừng do cộng đồng dân cư thôn bản thực hiện bao gồm cả rừng của cộng đồng và rừng của các thành phần kinh tế khác.
Vớicách hiểu như vậy, nên chấp nhận LNCĐ bao gồm cả quản lý rừng cộng đồng (cộng đồng quản lý rừng của cộng đồng) và quản lý rừng dựa vào cộng đồng (cộng đồng quản lý rừng của các chủ rừng khác). Khái niệm này vừa phù hợp với định nghĩa của FAO vừa phát huy được nhiều hơn sự đóng góp của cộng đồng vào quản lý, bảo vệ, xây dựng và phát triển rừng.
Đặc trưng và tiêu chí LNCĐ.
Tiêu chí về LNCĐ được xây dựng dựa trên cơ cơ sở khái niệm về LNCĐ. Do có những quan niệm khác nhau về LNCĐ nên có những ý kiến khác nhau về tiêu chí của LNCĐ, tuy nhiên có thể khái quát một số tiêu chí chính sau đây:
a- Quyền sử dụng đất và quyền sử dụng rừng thuộc về cộng đồng.
Đây là một trong những tiêu chí quan trọng nhất xác lập rừng cộng đồng. Quyền sử dụng đất và quyền sử dụng rừng thuộc về cộng đồng, điều đó có nghĩa “cộng đồng” là chủ rừng, được nhà nước công nhận quyền sử dụng đất, quyền sử dụng rừng ổn định, lâu dài phục vụ cho lợi ích của CĐ.
b- Rừng cộng đồng chủ yếu đáp ứng các yêu cầu của cộng đồng cả về sản phẩm, môi trường sinh thái và xã hội
+ Nhu cầu thiết yếu như gỗ, củi và lâm đặc sản, chăn thả gia súc
+ Nhu cầu sử dụng một số khu rừng vì lợi ích chung như rừng bảo vệ nguồn nước, rừng gỗ quý, rừng thiêng, rừng ma gắn liền với phong tục tập quán, tín ngưỡng của các đồng bào dân tộc.
+ Tuỳ theo điều kiện, rừng cộng đồng có thể sản xuất ra hàng hoá để đổi lấy các nhu yếu phẩm khác phục vụ đời sống của các thành viên trong cộng đồng.
c- Quản lý rừng cộng đồng được thực hiện chủ yếu thông qua sử dụng các nguồn lực sẵn có của cộng đồng, kết hợp với sự hỗ trợ của nhà nước
Đây là tiêu chí để phân biệt rừng cộng đồng với rừng của các tổ chức kinh tế khác. Cộng đồng không có nguồn tài chính thu từ rừng để trả công lao động. Tuy nhiên, cộng đồng dân cư làng bản có nguồn lao động dồi dào, có những kiến thức bản địa về lâm sinh, nông lâm kết hợp và quản lý rừng. Đây là thế mạnh nếu biết phát huy sẽ tạo ra nguồn lực để bảo vệ, xây dựng và phát triển rừng. Mặt khác, Chính phủ có nhiều chính sách hỗ trợ để tăng cường sự tham gia của người dân vào quản lý rừng.
d. Quản lý rừng cộng đồng bằng những quy ước/hương ước được xây dựng với sự tham gia của toàn thể cộng đồng và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp nhận
Làng bản muốn quản lý được rừng của mình phải dựa vào pháp luật của nhà nước, vào nhu cầu của cộng đồng, trình độ dân trí để soạn thảo và ban hành quy ước/hương ước quản lý và bảo vệ rừng. Nội dung quy ước/hương ước quy định quyền lợi và nghĩa vụ của mọi thành viên cộng đồng trong việc bảo vệ và phát triển rừng. Đây là một trong những tiêu chí quan trọng để nhận biết địa phương đó đã có rừng cộng đồng hay chưa.
e. Các hình thức tổ chức quản lý rừng cộng đồng tương đối linh hoạt, mềm dẻo để thu hút sự tham gia của các thành viên trong cộng đồng
Vì sự tham gia của các thành viên trong cộng đồng mang tính chất tự nguyện, nên đòi hỏi phải có những hình thức tổ chức và quản lý đa dạng, linh hoạt và mềm dẻo. Có thể áp dụng các hình thức tổ chức như: thành lập tổ chuyên trách bảo vệ rừng (huy động các hộ gia đình hay huy động các tổ chức đoàn thể trong cộng đồng tham gia bảo vệ rừng), các nhóm sở thích. Nếu hình thức tổ chức cứng nhắc, như tổ chức theo kiểu làm công, thuê khoán thì đó không phải là kiểu tổ chức quản lý rừng cộng đồng.
Bảng 1. Khái quát các tiêu chí nhận biết về LNCĐ
Tính ưu việt của LNCĐ.
Cộng đồng tham gia quản lý rừng có tính ưu việt sau:
- Cộng đồng đân tộc thiểu số sống gắn bó với rừng, rừng là nơi cung cấp đất canh tác, cung cấp gỗ củi, lâm sản phụ, lương thực, thực phẩm, dược liệu…vì vậy nếu phát huy tốt vai trò của họ thì sẽ tạo thêm sức mạnh đối với quản lý bảo vệ, xây dựng và phát triển rừng, phục vụ trước hết cho lợi ích của cộng đồng, đồng thời góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế, xã hội miền núi, thực hiện các các chương trình quan trọng của nhà nước (Dự án trồng mới 5 triệu ha rừng, xoá đói giảm nghèo…), bảo đảm phòng hộ môi trưòng, an ninh chính trị, quốc phòng…
- QLRCD phù hợp với tập quán truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số miền núi, có tính cộng đồng cao, có nhiều kiến thức bản địa tốt, đặc biệt cộng đồng có mặt hầu khắp mọi nơi, mọi lúc trong vùng núi, đây là một lợi thế mà các thành phần kinh tế khác không có. Lợi thế này giúp cho việc quản lý bảo vệ rừng được thuận lợi hơn.
- Quản lý rừng có hiệu quả, ít tốn kém thông qua trách nhiệm và sự cam kết tự nguyện của người dân trước cộng đồng.
- Bảo đảm nhu cầu tối thiểu về lâm sản của người dân mà nhà nước không phải đầu tư quản lý, bảo vệ.
- Bảo đảm tính công bằng trong chia xẻ lợi ích, từ đó bảo đảm sự đoàn kết trong cộng đồng và giữa các cộng đồng, góp phần ổn định xã hội.
Thực trạng cộng đồng tham gia quản lý rừng.
a- Về quy mô diện tích.
Theo kết quả kiểm kê rừng dến 31/12/2003 thì rừng đã giao cho hộ gia đình và tập thể là 2.616.931ha/tổng số 12.094.518 ha rừng toàn quốc tương ứng 21,3%, trong đó rừng tự nhiên 1.758.892ha/tổng số 10.004.709 ha (tương ứng 17,6%), rừng trồng 858.039ha/tổng số 2.089.809 ha (tưong ứng 41%).
Theo số liệu của Cục Kiểm lâm tính đến tháng 6/2001, các cộng đồng dân cư thuộc 1.203 xã, 146 huyện của 24 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đang tham gia quản lý 2.348.295 ha rừng và đất chưa có rừng, chiếm khoảng 15,5% diện tích đất lâm nghiệp (đất có rừng và đất rừng) trong toàn quốc.
b- Về nguồn gốc hình thành.
Có thể phân thành 3 loại sau đây:
- Rừng và đất rừng do cộng đồng tự công nhận và quản lý theo truyền thống từ nhiều đời nay
+ Đây là các loại rừng quản lý theo truyền thống của các đồng bào dân tộc thiểu số. Về mặt pháp lý, các quyền sở hữu, quyền sử dụng các khu rừng này chưa được xác lập, nhưng trên thực tế nó đang được điều tiết một cách không chính thức bởi các luật tục truyền thống. Trong xã hội cổ truyền của một số đồng bào dân tộc ít người, làng bản là đơn vị độc lập cao nhất. Mỗi làng đều có ranh giới lãnh điạ nhất định bao gồm cả đất, rừng, nguồn nước, suối…Toàn bộ các hoạt động quản lý tài nguyên của cộng đồng được thực hiện bởi già làng, trưởng bản thông qua các luật tục hay hương ước được thực hiện một cách tự nguyện truyền từ đời này qua đời khác.
+ Tính đến tháng 6/2001, tổng diện tích rừng và đất rừng thuộc loại này là 214.006 ha, bao gồm: 86.701 ha đất có rừng; 127.304 ha đất trống đồi núi trọc. Đó là những khu rừng thiêng, rừng ma, rừng đình, rừng thổ công, rừng mó nước, rừng phòng hộ xóm làng (chống sạt lở, đá lăn…), những khu rừng cung cấp lâm sản truyền thống cho cộng đồng (săn bắn, thu hái thực phẩm, cây thuốc…), bãi chăn thả. Ngoài ra, thuộc loại này, còn bao gồm rừng trồng của Hợp tác xã, rừng tự nhiên đã giao cho Hợp tác xã trước đây, nay giao lại cho các xã hoặc thôn bản quản lý.
Hình thức này phổ biến ở cộng đồng người dân tộc thiểu số sống ở vùng sâu, vùng xa, nơi tính cộng đồng, hương ước làng bản còn được duy trì.
Xét về khía cạnh pháp lý: Tại Điều 9, Nghị định 17/HĐBT ngày 17/1/92 của Hội đồng Bộ trưởng và tại điều 29 Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004 đã thừa nhận cộng đồng thôn bản là chủ rừng đối với diện tích rừng làng, rừng bản nói trên. Nhưng trên thực tế, chính quyền địa phương chưa làm thủ tục giao quyền sử dụng lâu dài cho các cộng đồng.
- Rừng và đất rừng chính quyền địa phương giao cho cộng đồng quản lý, sử dụng ổn định lâu dài.
+ Tổng diện tích là 1.197.961 ha, bao gồm: đất có rừng 669.750 ha, đất trống đồi núi trọc 528.211 ha. Thời gian qua, mặc dù pháp luật chưa quy định cộng đồng là đối tượng giao quyền sử dụng đất, nhưng đã có 18 tỉnh mạnh dạn làm thí điểm giao đất, giao rừng cho cộng đồng.
+ Rừng giao cho cộng đồng phần lớn là rừng nghèo, phục hồi sau nương rẫy hoặc sau khai thác kiệt. Một số cộng đồng được giao đất trống đồi trọc để trồng rừng hoặc khoanh nuôi xúc tiến tái sinh, hiếm có trường hợp cộng đồng được giao những diện tích rừng giàu để quản lý, bảo vệ và sử dụng ổn định lâu dài.
+ Đối với diện tích đất và rừng giao cho cộng đồng: các thành viên của cộng đồng cùng đầu tư, quản lý và hưởng lợi, hoàn toàn dựa trên nguyên tắc tự nguyện và cùng có lợi giữa các thành viên của cộng đồng. Cộng đồng tự thành lập tổ, nhóm để tiến hành các hoạt động lâm nghiệp nhằm giải quyết các lợi ích cho các thành viên trong cộng đồng. Nhiều nơi, đất lâm nghiệp giao cho cộng đồng thuộc các khu vực dự án như Chương trình 327, Dự án 661 và các dự án quốc tế (Thụy Điển, Đan Mạch, Công Hoà Liên bang Đức, WB).
Tuy nhiên cho đến nay, cộng đồng mới chỉ được nhận quyết định giao đất, giao rừng mà chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên ngoài nguồn đầu tư và hỗ trợ từ các chương trình, dự án thì các quyền cơ bản của chủ rừng theo quy định của pháp luật, cộng đồng vẫn không được hưởng
- Rừng và đất rừng cộng đồng nhận khoán bảo vệ, khoanh nuôi tái sinh và trồng mới rừng của các tổ chức nhà nước
Tổng diện tích là 936.327 ha, bao gồm đất rừng phòng hộ 494.242 ha, đất rừng đặc dụng 39.289 ha; đất rừng sản xuất 402.795 ha.
Đây là hình thức cộng đồng nhận khoán theo quy định tại Nghị định 01/CP của Chính phủ, các tổ chức giao khoán cho cộng đồng chủ yếu là lâm trường quốc doanh, Ban quản lý rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, Ban quản lý các dự án 327, 661 và các dự án khác. Cộng đồng tự tổ chức thực hiện các công việc và hưởng lợi theo hợp đồng ký kết.
c- Các hình thức cộng đồng tham gia quản lý rừng.
Có thể so sánh khái quát các hình thức cộng đồng tham gia quản lý rừng như sau:
Từ kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, quy mô thôn là phù hợp cho quản lý rừng cộng đồng vì:
- Thích hợp đối với vùng sâu, vùng xa.
- Phù hợp với truyền thống tập quán của nhiều nhóm dân tộc.
- Phù hợp với điều kiện sản xuất hiện nay của dân khi nền kinh tế chưa phát triển.
- Phù hợp đối với quản lý tất cả các loại rừng, kể cả rừng phòng hộ và đặc dụng.
- Phù hợp với trình độ quản lý của người dân cấp thôn bản.
Bảng 2. Khái quát các hình thức cộng đồng tham gia quản lý rừng
d- Hiệu quả đạt được.
Cho đến nay chưa có đánh giá hiệu quả quản lý rừng cộng đồng ở quy mô toàn quốc, tuy nhiên, căn cứ vào 3 kết quả Hội thảo quốc gia về quản lý rừng cộng đồng ở Việt Nam được tổ chức tại Hà Nội ( tháng 6/2000, tháng 11/2001 và tháng 11/2004) có thể đưa ra một số nhận định sau:
- Nhiều nơi rừng cộng đồng được bảo vệ và phát triển tốt hơn, những nơi rừng do cộng đồng quản lý hầu như không bị chặt phá, do không có xâm hại nên rừng ngày càng tăng trưởng.
- Góp phần nâng cao thu nhập của người dân, xoá đói giảm nghèo, đáp ứng nhu cầu lâm sản cho các công trình chung của cộng đồng và hộ gia đình.
Đối với diện tích rừng do cộng đồng nhận khoán bảo vệ, hàng năm được Nhà nước hoặc chủ rừng trả tiền công khoán, đã góp phần giải quyết một phần khó khăn về đời sống cho một bộ phận dân cư.
Đối với diện tích rừng và đất rừng chính quyền địa phương giao, cộng đồng có thể tận dụng khi rừng chưa khép tán hoặc đất trống chưa trồng rừng để canh tác kết hợp cây nông nghiệp, chăn thả dưới tán rừng, được các dự án đầu tư hỗ trợ vốn để sản xuất, được hưởng lợi sản phẩm từ rừng.
Đối với diện tích rừng cộng đồng quản lý theo truyền thống cho đến nay hầu như cộng đồng có toàn quyền quyết định việc sử dụng tài nguyên rừng, trong đó đáp ứng nhu cầu lâm sản cho các công trình chung của cộng đồng, giải quyết nhu cầu gỗ làm nhà cho các hộ gia đình.
- Tiết kiệm chi phí cho Nhà nước: hiện nay có nhiều cộng đồng đang quản lý rừng hầu như không có sự hỗ trợ của Nhà nước về kinh phí, nhưng rừng vẫn được bảo vệ tốt.
- Rừng cộng đồng đã góp phần bảo vệ nguồn nước, giải quyết một phần nhu cầu gỗ gia dụng cho cộng đồng và thành viên của cộng đồng; khai thác lâm sản ngoài gỗ…, góp phần phát triển ngành nghề thủ công truyền thống và tăng thu nhập cho cộng đồng.
- Góp phần khôi phục truyền thống văn hoá, phong tục tập quán tốt đẹp của cộng đồng thông qua việc quản lý rừng cộng đồng, có sự giúp đỡ và hướng dẫn của các tổ chức nhà nước, đã góp phần thúc đẩy việc xây dựng và thực hiện quy chế quản lý, bảo vệ rừng; thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; khôi phục truyền thống văn hoá tốt đẹp, hương ước của cộng đồng.
đ- Tồn tại và nguyên nhân.
-Tồn tại:
Mặc dầu đạt được các kết quả trên, song trong thực tế còn một số tồn tại sau:
+ Có nơi người dân không tha thiết với nhận đất, nhận rừng
+ Người dân nhận đất nhận rừng nhưng không hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ của mình là gì. Việc quản lý, bảo vệ, sử dụng rừng sau khi giao không có tiến bộ gì hơn trước khi giao ( chủ yếu ở Tây Nguyên).
+ Cộng đồng không đủ quyền và lực để chống lại lâm tặc vì thiếu sự trợ giúp của chính quyền, của kiểm lâm và công an.
+ Thiếu vốn nên nhiều nơi nhận đất, nhận rừng nhưng không thể đầu tư vào sử dụng đất và phát triển rừng.
+ Thiếu kiến thức về kỹ thuật lâm nghiệp để quản lý, xây dựng, phát triển và sử dụng rừng có hiệu quả.
+ Nguồn thu từ rừng chưa chiếm tỷ trọng lớn trong thu nhập của cộng đồng, chưa thực sự đóng góp vào cải thiện đời sống của người dân.
- Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tồn tại trên là:
+ Thời gian qua, khi Luật bảo và phát triển rừng chưa ra đời, LNCĐ mới chỉ được làm thí điểm hoặc tự phát ở một số địa phương với sự trợ giúp của các dự án hoặc chính quyền địa phương. Do chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý nên CĐ chưa được hưởng các quyền như các thành phần kinh tế khác (như các quyền được giao đất giao rừng, vay vốn tín dụng ưu đãi, chính sách hưởng lợi…) để thực hiện việc quản lý xây dựng và phát triển rừng.
+ Cộng đồng sống ở vùng sâu, vùng xa, trình độ dân trí thấp, cơ sở hạ tầng yếu kém, thiếu vốn lại thiếu sự trợ giúp của cơ quan, đoàn thể, chính quyền địa phương, đặc biệt là công tác khuyến lâm. Nhiều nơi tiến hành giao đất giao rừng quá ồ ạt, trong khi những điều kiện để tạo hậu thuẫn cho cộng đồng quản lý rừng chưa được chuẩn bị đầy đủ.
+ Rừng giao cho cộng đồng thường là rừng nghèo, rừng non nên thu nhập của người dân từ rừng ở nhiều nơi rất thấp, thậm trí không có thu nhập.
+ Cộng đồng ở một số nơi chưa được tổ chức và có cơ chế hoạt động chặt chẽ.
Những Cơ hội :
a. Trong hơn 10 năm qua nhà nước đã chuyển hướng mạnh từ lâm nghiệp nhà nước sang lâm nghiệp xã hội, LNCĐ là một đối tượng quan trọng trong quá trình chuyển hướng này và đựơc nhà nước quan tâm tạo điều kiện phát triển. Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách có liên quan hoặc có thể vận dụng cho phát triển LNCĐ.
b. Một chuyển biến lớn mang tính quyết định cho việc phát triển LNCĐ là Luật đất đai năm 2003 đã công nhận cộng đồng là đối tượng được giao đất và Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004 đã công nhận cộng đồng là một thành phần được giao rừng.
c. LNCĐ là tồn tại khách quan, nó vừa phù hợp với truyền thống lâu đời vừa là đòi hỏi thực tế của đồng bào dân tộc thiểu số vùng núi, nơi mà đời sống văn hoá, kinh tế-xã hội của người dân luôn gắn bó với rừng.
d. Mặc dầu Luật bảo vệ và phát triển rừng mới ra đời nhưng LNCĐ đã được phục hồi ở hầu hết các tỉnh miền núi trên phạm vi toàn quốc. Vì vậy quản lý rừng có sự tham gia của cộng đồng dân cư thôn, bản là mô hình quản lý rừng khả thi về mặt kinh tế- xã hội và tiết kiệm về chi phí cho nhà nước.
đ. Tỷ lệ số xã có rừng cộng đồng trong tổng số xã tương đối lớn, ở các tỉnh miền núi phía bắc hầu hết trên 50%, có tỉnh trên 75% như Cao Bằng, Hoà Bình, Lai Châu (cũ), Hà Giang.
e. Diện tích rừng thôn, bản hiện chiếm tỷ trọng tương đối lớn và có xu thế tăng trong những năm tới, do tác động của Lụât bảo vệ và phát triển rừng năm 2004, các địa phương sẽ tiếp tục giao rừng cho cộng đồng quản lý sử dụng lâu dài vào mục đích lâm nghiệp.
f. ở hầu hết các địa phương đều có các mô hình tốt được xây dựng bởi các dự án trong và ngoài nước, nhiều bài học kinh nghiệm về quản lý rừng CĐ đã được đúc rút là những cơ sở để nhân rộng trong tương lai.
g. Cộng đồng có nguồn lao động dồi dào, lại sống trải rộng trên hầu khắp diện tích rừng, có khả năng tiếp thu các kỹ thuật lâm nghiệp, có đức tính thật thà chất phác nên thường thực hiện tốt các kỹ thuật mà họ tiếp thu được.
h. Những kết quả nghiên cứu, điều tra đánh giá, những phương pháp luận, những giải pháp kỹ thuật được xây dựng, các cuộc hội thảo quốc gia, hội thảo vùng được tổ chức bởi các các tổ chức, các dự án trong nước và quốc tế là vô cùng phong phú và quý giá, có ý nghĩa khoa học, thực tiễn lớn. áp dụng những thành quả sẵn có này sẽ tạo thuận lợi cho việc phát triển LNCĐ trong tương lai.
Những thách thức.
a. Về mặt luật pháp lý, tại điểm đ, khoản 2, điều 30, mục 3 có quy định: cộng đồng không được…, thế chấp, bảo lãnh, góp vốn kinh doanh bằng giá trị quyền sử dụng rừng được giao. Cộng đồng không có quyền thế chấp để vay vốn đầu tư bảo vệ và phát triển rừng như hộ gia đình, trong khi nguồn nội lực của cộng đồng rất hạn chế nên phải trông chờ vào sự hỗ trợ của nhà nước và các dự án quốc tế. Song nguồn vốn của nhà nước cũng hạn chế, còn các dự án quốc tế thì không phải nơi nào, lúc nào cũng có.
b. Do Luật bảo vệ và phát triển rừng mới ra đời nên các văn bản dưới luật như nghị định, thông tư hướng dẫn, các quy chế, các chính sách, các quy trình, quy phạm còn thiếu hoặc chưa được hoàn chỉnh, gây khó khăn cho việc thi hành luật cũng như phát triển LNCĐ.
c. LNCĐ phát triển ở vùng sâu, vùng xa, tỷ lệ đói nghèo cao, trình độ dân trí thấp, cơ sở hạ tầng yếu kém, thiếu vốn, thiếu hiểu biết về kỹ thuật…Đây là trở ngại lớn đối với phát triển LNCĐ.
d. Nguồn thu từ rừng vốn dĩ đã thấp, trong khi rừng giao cho cộng đồng hầu hết là rừng nghèo nên nguồn thu lại càng thấp hơn. Điều này dẫn đến một số hậu quả sau:
- Làm giảm sự quan tâm, sự hấp dẫn của người dân đối với rừng.
- Nguồn thu trước mắt từ rừng thấp, đóng góp vào cải thiện đời sống, xoá đói giảm nghèo hạn chế
- Không có khả năng lấy rừng nuôi rừng, tái đầu tư xây dựng và phát triển rừng.
Những vấn cần tiến hành để phát triển LNCĐ.
Như trên đã trình bầy, giao rừng cho cộng đồng đã được nhà nước công nhận, đây là một thuận lợi lớn cho việc phát triển LNCĐ, song để có thể thực hiện tốt chủ trương này cần giải quyết các vấn đề sau:
a. Xây dựng và ban hành các văn bản dưới luật, các chính sách.
- Nghị định và các thông tư hướng dẫn có liên quan đến LNCĐ, cụ thể hoá các vấn đề về giao đất, giao rừng, về quyền và nghĩa vụ, tổ chức cộng đồng, vai trò trách nhiệm của các bên liên quan…
- Các chính sách khuyến khích, hỗ trợ cộng đồng, vay vốn (tuy cộng đồng không được dùng rừng để thế chấp nhưng có thể vay vốn bằng các hình thức khác), chính sách hưởng lợi.
- Quy chế khai thác rừng cộng đồng
b. Xây dựng thể chế quản lý rừng cộng đồng.
Hội thảo quốc gia về thể chế quản lý rừng cộng đồng dân cư thôn bản được tổ chức tại Hà Nội tháng 11/2004, về cơ bản, đã thống nhất cần có bản hướng dẫn tạm thời quy định vai trò, chức năng, nhiệm vụ của các bên liên quan đến quản lý rừng cộng đồng dân cư thôn; cơ chế phối hợp giữa cộng đồng với các cơ quan, đơn vị liên quan và các công cụ cần thiết để quản lý rừng cộng đồng. Nội dung bản hướng dẫn này đề cập những vấn đề chủ yếu sau đây:
- Cơ cấu tổ chức lâm nghiệp trong cộng đồng.
Tổ chức như thế nào để có thể thực hiện được các chính sách của nhà nước (tiếp nhận sự hỗ trợ của nhà nước về vốn, vay vốn bằng các hình thức khác không thông qua thế chấp rừng, đất rừng, để có thể quản lý, bảo vệ, sử dụng có hiệu quả rừng, đất rừng. Ví dụ thành lập ban quản lý lâm nghiệp cộng đồng (có trưởng ban, có kế toán, thủ quỹ và các thành viên), thành lập các nhóm công tác (bảo vệ, thực hiện các hoạt động lâm nghiệp).
- Quy chế hoạt động, phân công trách nhiệm của các cán bộ lãnh đạo trong cộng đồng, của các nhóm công tác.
- Quy định về quyền và nghĩa vụ của các thành viên trong cộng đồng, về chia xẻ lợi ích,
- Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của các bên liên quan (các cơ quan hành chính, cơ quan lâm nghiệp địa phương, các tổ chức kinh doanh; các cơ quan, đoàn thể khác) đến quản lý rừng cộng đồng dân cư thôn (tổ chức bên ngoài cộng đồng). Do năng lực của cộng đồng rất yếu nên sự trợ giúp của các tổ này trong quá trình thực hiện QLRCĐ là hết sức cần thiết.
Các hỗ trợ cụ thể là hình thành tổ chức, xây dựng các văn bản; phát triển kỹ thuật nông, lâm nghiệp để kinh doanh rừng và đất rừng, như tư vấn cho cộng đồng về nuôi dưỡng, tỉa thưa, làm giàu, trồng rừng, khai thác rừng, chế biến nông, lâm sản; cung cấp thông tin thị trường sản phẩm rừng; thực hiện các dịch vụ đào tạo, cung ứng vật tư, tiêu thụ sản phẩm…
c. Xây dựng và ban hành các văn bản quy trình, quy phạm, hướng dẫn kỹ thuật về điều tra, phân loại tài nguyên rừng, về giao đất giao rừng, về lập kế hoạch quản lý rừng cộng đồng, kỹ thuật khai thác, kỹ thuật lâm sinh…
d. Đẩy mạnh giao đất, giao rừng cho cộng đồng thôn bản.
Trong thời gian qua, khi Luật Bảo vệ và phát triển rừng năm 2004 chưa ban hành, việc giao đất giao rừng chưa được tiến hành đồng đều trên phạm vi toàn quốc, có tỉnh chưa tiến hành, có tỉnh làm thí điểm trên diện hẹp, có một vài tỉnh lại làm quá mạnh. Về pháp lý, hầu hết rừng và đất rừng giao cho cộng đồng thông qua một quyết định của chính quyền địa phương. Vì vậy trong thời gian tới cần đẩy nhanh việc giao đất giao rừng cho cộng đồng. Để thực hiện chủ trương này, trong quá trình tiến hành cần thực hiện và lưu ý cá vấn đề sau:
· Xây dựng hướng dẫn về giao đất giao rừng, trong đó bao gồm các nội dung:
+ Những điều kiện để cộng đồng dân cư thôn bản được giao đất giao rừng (Điều kiện khách quan, điêù kiện chủ quan)
+ Đối tượng rừng và đất rừng ưu tiên được giao cho cộng đồng dân cư thôn, bản:
+Cơ cấu diện tích rừng và đất rừng cộng đồng thôn, bản.
+ Phương pháp và các bước tiến hành.
+ Tổ chức thực hiện.
- Ưu tiên giao cho cộng đồng dân cư thôn, bản các loại rừng và đất rừng sau:
+ Các khu rừng thiêng gắn liền với tín ngưỡng của đồng bào dân tộc thiểu số, như rừng thờ thổ thần, rừng thiêng, rừng ma.
+ Các khu rừng mó nước (cốc bó), rừng đầu ngọn suối cung cấp nước sinh, họat sản xuất cho cộng đồng thôn bản, những khu rừng phòng hộ các khu dân cư, sản xuất;
+ Các khu rừng cung cấp lâm sản gia dụng đã được xác lập theo tập quán, những khu rừng già, những chòm cây cổ thụ còn sót lại trong thôn, bản không thể giao đều cho các hộ thành viên một cách công bằng
+ Các khu rừng ở xa khu dân cư, địa hình hiểm trở, hộ gia đình không có đủ điều kiện để bảo vệ hoặc có nguy cơ cao khai thác lâm sản trái phép, phá rừng làm rãy (những khu rừng giáp ranh giữa các thôn, xã, huyện). Thông thường các khu rừng và đất rừng này được thống kê là loại đất chưa sử dụng, chưa giao cho chủ sử dụng, do UBND xã quản lý theo phân cấp về quản lý rừng của Chính phủ.
- Tránh chạy theo số lượng, giao đúng đối tượng cho các cộng đồng có đủ điều kiện để quản lý, bảo vệ và sử dụng rừng có hiệu quả. Khả năng hỗ trợ để cộng đồng ổn định quản lý rừng của các cơ quan hữu quan ở địa phương đến đâu thì giao đến đó.
- Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sử dụng rừng chính thức cho cộng đồng.
- Do hầu hết các địa phương đã tiến hành giao đất giao rừng cho hộ gia đình vì vậy khi tiến hành giao đất giao rừng cho cộng đồng cần bảo đảm hài hoà lơị ích giữa hộ gia đình và cộng đồng, tránh gây mâu thuẫn, mất đoàn kết.
đ. Hỗ trợ cộng đồng sau giao đất giao rừng. Giao đất giao rừng mới chỉ là khởi đầu cho phát triển LNCĐ. Theo kinh nghiệm ở nhiều nơi nếu không có hỗ trợ sau giao đất giao rừng thì cộng đồng hầu như không có khả năng thực hiện các nhiệm vụ quản lý rừng. Cụ thể:
· Hỗ trợ về vốn.
· Hỗ trợ để hình thành tổ chức lâm nghiệp trong cộng đồng, xây dựng quy chế hoạt động, xây dựng hương ước, chia xẻ lợi ích…(thực hiện bởi tổ chức lâm nghiệp trên địa bàn).
· Hỗ trợ về kỹ thuật , về chế biến tiêu thụ sản phẩm (khuyến lâm)…
· Tạo hậu thuẫn cho việc bảo vệ rừng (thực hiện bởi chính quyền địa phương, công an, kiểm lâm).
e. Xây dựng hướng dẫn về thiết lập và hoạt động QLRCĐ theo các bước sau:
Bước 1. Quy hoạch sử dụng đất và giao đất giao rừng có sự tham gia của người dân.
Bước 2.Hình thành tổ chức lâm nghiệp trong cộng đồng, xây dựng quy chế hoạt động, hương ước, chia xẻ lợi ích.
Bước 3. Lập kế hoạch QLRCĐcó sự tham gia của người dân (điều tra, đánh giá, phân loại rừng và đất rừng; điều tra, đánh gíá nhu cầu sử dụng gỗ củi, lâm sản; cân đối cung và cầu gỗ, củi lâm sản; dự kiến về tình trạng rừng trong tương lai; lập kế hoạch quản lý rừng 5 năm và hàng năm (kế hoạch lâm sinh, kế hoạch khai thác, kế hoạch tài chính).
Bước 4.Thiết lập hệ thống báo cáo và kiểm soát dựa vào cộng đồng.
Bước 5.Tổ chức đào tạo và hỗ trợ thực hiện các nội dung của những bước trên.
Bước 6.Tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý rừng CĐ (kế hoạch bảo vệ rừng, kế hoạch lâm sinh, kế hoạch khai thác).
Bước 7.Giám sát và đánh giá.
Đề xuất, kiến nghị về quản lý rừng cộng đồng.
- Nhà nước nên coi LNCĐ là một chiến lược để phát triển kinh tế miền núi vì nó phù hợp với thực tế khách quan, phù hợp với nguyện vọng của người dân. LNCĐ sẽ có những đóng góp đáng kể, không những vào cải thiện đời sống vật chất mà còn cải thiện cả đời sống văn hoá, tinh thần của người dân, từ đó góp phần ổn định xã hội, an ninh chính trị.
- LNCĐ tồn tại và phát triển ở vùng sâu, vùng xa, nơi cơ sở hạ tầng yếu kém, trình độ dân trí thấp, nghèo đói vì vậy muốn phát triển LNCĐ, trước hết đòi hỏi sự nỗ lực của bản thân ngành lâm nghiệp, sau nữa là sự hỗ trợ tích cực của nhà nước, của các ngành, các cấp từ Trung ương đến địa phương, của các tổ chức có liên quan, đặc biệt sự hỗ trợ của các nước và các tổ chức quốc tế. Muốn thực hiện ý đồ này, nhà cước cần xây dựng một chương trình hay dự án quốc gia về LNCĐ. Tin rằng dự án này sẽ được các nước, các tổ chức quốc tế ủng hộ.
- Trước mắt, nhà nước cũng như ngành cần chỉ đạo xây dựng và sớm ban hành các văn bản dưới luật, các quy chế, các quy trình quy phạm…để việc triển khai thực hiện phát triển LNCĐ được thống nhất trong cả nước.
- Nhà nước cần có một kế hoạch chỉ đạo các địa phương triển khai hợp lý, không nóng vội, không chạy theo thành tích, nhất là khi tiến hành giao đất giao rừng, không nên làm ồ ạt, chạy theo số lượng (vấn đề không phải là giao được bao nhiêu diện tích rừng, diện tích đất mà là bao nhiêu diện tích đã thực sự được cộng đồng quản lý có hiệu quả). Phải căn cứ vào nhu cầu, khả năng của cộng đồng để có kế hoạch phù hợp. Tránh tình trạng làm cho các khu rừng và đất rừng lớn, tập trung bị chia xẻ manh mún. Việc giao ồ ạt, không hợp lý, nhất là những vùng nhậy cảm về gỗ, có thể gây nên những hậu quả không mong muốn, tình trạng phá rừng có thể mạnh hơn.
- Những kết quả về LNCĐ thời gian qua là rất đáng quý, song đây chỉ là bước đầu. Còn rất nhiều vấn đề có liên quan cần phải nghiên cứu, còn rất nhiều kết quả nghiên cưu trước đây cần được kiểm chứng trong thực tế vì vậy công tác nghiên cứu, xây dựng mô hình cần được coi trọng và tiếp tục thực hiện.
- Công tác khuyến lâm đối với cộng đồng là hết sức quan trọng, cần có một chương trình khuyến lâm cho cộng đồng về quản lý rừng tự nhiên (điều tra rừng cộng đồng, thiết kế khai thác, kỹ thuật nuôi dưỡng rừng, khoanh nuôi phục hồi rừng..), về trồng rừng.
- Có nhiều chính sách ban hành trước đây phù hợp với cộng đồng, vì vậy trong khi chưa xây dựng được chính sách hoàn chỉnh cho LNCĐ, trước mắt nhà nước cho phép vận dụng những điiểm phù hợp của các chính sách đã có cho cộng đồng. Ngành cần nghiên cứu tập hợp những chính sách phù hợp để trình chính phủ cho phép vận dụng.
Sources: http://www.agroviet.gov.vn
Tin mới nhất
- Báo cáo kết quả đề tài: Nghiên cứu hiệu quả rừng trồng một số loài cây làm cơ sở đề xuất định hướng phát triển cây trồng chủ yếu phục vụ sản xuất hàng hóa lâm sản ở Việt Nam
- Thực trạng rừng trồng sản xuất ở Việt Nam
- Nghiên cứu chính sách và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông - lâm sản trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc t
- Thực trạng phát triển cây Dó trầm, Trầm hương và tinh dầu Trầm hương ở nước ta hiện nay
- Đánh giá thực trạng và dự báo xu hướng phát triển thị trường lâm sản Việt Nam
Các tin khác
- MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ LÂM NGHIỆP CỘNG ĐỒNG BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG Ở VIỆT NAM
- Khảo sát, đánh giá tình hình triển khai chính sách hưởng lợi đối với hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng được giao, nhận khoán rừng và đất lâm nghiệp tại tỉnh Gia Lai và Đắc Lắc
- Phân tích vị thế quản lý rừng thuộc quyền sử dụng của thôn/bản ở các tỉnh miền Bắc Việt Nam
- Xây dựng phương pháp và tiêu chí đánh giá các mô hình quản lý rừng làng bản
- Đánh giá kết quả bước đầu về công tác giao rừng tự nhiên

markdown:
**Lâm nghiệp cộng đồng ở Việt Nam – Tiềm năng, cơ hội và thách thức** *Nguyễn Hồng Quân – Phạm Xuân Phương*
Việt Nam với 2/3 diện tích là vùng đồi núi, đây là nơi sinh sống của hơn 24 triệu đồng bào thuộc 54 dân tộc, đặc biệt là cộng đồng các dân tộc ít người mà cuộc sống của họ luôn gắn bó mật thiết với đất đai, rừng núi, đây cũng là nơi hoạt động chủ yếu của ngành lâm nghiệp, vì vậy, việc xã hội hoá ngành lâm nghiệp không chỉ là một yêu cầu thực tế khách quan của Việt Nam mà nó còn phù hợp với xu thế phát triển nghề rừng trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển.
Quá trình chuyển hướng mang tính chiến lược của ngành lâm nghiệp từ lâm nghiệp thuần tuý nhà nước sang lâm nghiệp nhân dân – lâm nghiệp xã hội (xã hội hoá ngành lâm nghiệp) được thực hiện từ hơn 15 năm trở lại đây, đã tạo ra nhiều nhân tố tích cực mới, đa dạng hoá các hình thức quản lý và phương thức tiếp cận mới đối với quản lý tài nguyên rừng. Qua đó, ngoài lâm nghiệp quốc doanh còn phát huy được vai trò của các thành phần kinh tế khác, đặc biệt là cộng đồng và hộ gia đình tham gia quản lý bảo vệ và phát triển vốn rừng.
Tuy nhiên trong quá trình chuyển hướng này, lâm nghiệp cộng đồng (LNCĐ) mới chỉ dừng ở bước thí điểm và chưa được pháp lý công nhận, cho đến ngày 3 tháng 12 năm 2004, Luật bảo vệ và phát triển rừng được Quốc hội chính thức thông qua, mới công nhận cộng đồng là một chủ thể được giao rừng với các quyền và nghĩa vụ được quy định cụ thể tại các điều 29 và 30. Đây là một chủ trương đúng đắn, tăng cường xã hội hoá nghề rừng, tạo thêm sức mạnh cho việc quản lý và phát triển vốn rừng, góp phần ổn định và nâng cao đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng núi, bảo đảm an ninh chính trị và quốc phòng.
Để đạt được kết quả trên, thời gian qua, ngành và các dự án quốc tế đã tiến hành rất nhiều công trình nghiên cứu, xây dựng nhiều mô hình thí điểm, tổ chức nhiều cuộc hội thảo, thông tin quảng bá về lâm nghiệp cộng đồng. Tuy nhiên, nay luật đã ra đời, để lâm nghiệp cộng đồng phát triển có hiệu quả, đóng góp nhiều cho sự nghiệp bảo vệ và phát triển rừng thì những nghiên cứu trước đây, những thông tin của các hội thảo trước đây là chưa đủ. Nhiều vấn đề cần được đánh giá, xem xét, thống nhất lại, từ khái niệm đến đánh giá hiện trạng, những ưu điểm, những tồn tại, cơ hội, thách thức và điều đặc biệt từ đó đề xuất được những công việc cần tiến hành. Đây cũng chính là mục đích của bài viết này, giúp các nhà quản lý xác định được những nội dung, phương hướng cần tiến hành trong giai đoạn tiếp theo.
*Khái niệm về cộng đồng. *
Cộng đồng là một tập hợp những người sống gắn bó với nhau thành một xã hội nhỏ có những điểm tương đồng về mặt văn hoá, kinh tế, xã hội truyền thống, phong tục tập quán, có các quan hệ trong sản xuất và đời sống gắn bó với nhau và thường có ranh giới không gian trong một thôn, bản. Theo quan niệm này, “
*cộng đồng*” chính là “ *cộng đồng dân cư thôn bản*” (hiện có khoảng 50.000 thôn bản thuộc 9.000 xã). Tuy nhiên, trong phạm vi hẹp hơn còn bao gồm cả cộng đồng sắc tộc, cộng đồng các dòng họ, cộng đồng tôn giáo hoặc các nhóm hộ trong thôn bản.
Mặc dù có những quan niệm khác nhau về cộng đồng, nhưng phần lớn các ý kiến đều cho rằng
* “cộng đồng” *được dùng trong quản lý rừng chính là nói đến cộng đồng dân cư thôn bản. Tại Điều 3Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004 đã định nghĩa “ *Cộng đồng dân cư thôn là toàn bộ các hộ gia đình, cá nhân sống trong cùng một thôn, làng, bản, ấp, buôn, phum, sóc hoặc đơn vị tương đương*“. Cộng * đồng* được dùng trong báo cáo này chủ yếu là nói về cộng đồng thôn bản. *Khái niệm về cộng đồng tham gia quản lý rừng.*
Cộng đồng tham gia quản lý rừng cũng có thể thay thế bằng một từ chung nhất là lâm nghiệp cộng đồng (LNCĐ).
Theo FAO, LNCĐ là thuật ngữ bao trùm diễn tả hàng loạt các hoạt động gắn người dân với rừng, cây, các sản phẩm của rừng và việc phân chia lợi ích các sản phẩm này.
Hiện nay, ở Việt Nam có những quan điểm khác nhau về LNCĐ và chưa có một định nghĩa chính thức nào được công nhận. Tuy nhiên, qua các cuộc hội thảo dường như mọi người đều thống nhất ở Việt Nam, có hai hình thức quản lý rừng cộng đồng phù hợp với định nghĩa của FAO như sau:
*- Thứ nhất*là **quản lý rừng cộng đồng (QLRCĐ):**
Đây là hình thức mà mọi thành viên của cộng đồng tham gia quản lý và ăn chia sản phẩm hoặc hưởng lợi từ những khu rừng thuộc quyền quản lý, sử dụng, sở hữu của cộng đồng hoặc thuộc quyền sử dụng chung của cộng đồng.
Rừng của cộng đồng là rừng của làng bản đã được quản lý theo truyền thống lâu đời (rừng thiêng, rừng ma, rừng mó nước…quản lý theo các luật tục truyền thống với tinh thần tự nguyện cao); rừng trồng của các hợp tác xã, rừng tự nhiên đuợc giao cho các hợp tác xã trước đây, nay hợp tác xã giao lại cho các xã, hoặc các thôn quản lý; rừng được chính quyền địa phương giao cho cộng đồng với tính chất thí điểm trong thời gian gần đây.
*- Thứ hai là* **quản lý rừng dựa vào cộng đồng.**
Đây là hình thức cộng đồng tham gia quản lý các khu rừng không thuộc quyền quản lý, sử dụng, sở hữu chung của họ mà thuộc quyền quản lý, sử dụng sở hữu của các thành phần kinh tế khác nhưng có quan hệ trực tiếp đến đời sống, đến việc làm, thu hoạch sản phẩm, thu nhập hay các lợi ích khác của cộng đồng (thuỷ lợi nhỏ, nước sinh hoạt…). Hình thức này bao gồm hai đối tượng:
+ Rừng của hộ gia đình, cá nhân là thành viên trong cộng đồng. Cộng đồng tham gia quản lý với tính chất hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau, chia xẻ lợi ích cùng nhau trên cơ sở tự nguyện (tạo thêm sức mạnh để báo vệ rừng, hỗ trợ hoặc đổi công cho nhau trong các hoạt động lâm nghiệp…).
+ Rừng thuộc quyền quản lý, sử dụng, sở hữu của các tổ chức nhà nước (các ban quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng, các lâm trường, công ty lâm nghiệp nhà nước, các trạm trại…) và các tổ chức tư nhân khác. Cộng đồng tham gia các hoạt động lâm nghiệp như bảo vệ, khoanh nuôI xúc tiến tái sinh, phục hồi rừng, trồng rừng với tư cách là người làm thuê thông qua các hợp đồng khoán và hưởng lợi theo các cam kết trong hợp đồng.
Từ sự phân tích trên đây cho thấy, LNCĐ, QLRCĐ là những khái niệm khác nhau. Thuật ngữ QLRCĐ được sử dụng với ý nghĩa hẹp hơn để chỉ CĐ quản lý những khu rừng của một cộng đồng dân cư, còn nói đến LNCĐ hay cộng đồng tham gia quản lý rừng chính là diễn tả hàng loạt các hoạt động gắn người dân trong cộng đồng dân cư thôn bản với rừng, cây, các sản phẩm của rừng và việc phân chia lợi ích từ rừng. Hay nói cách khác, LNCĐ là một hình thức quản lý, bảo vệ, sử dụng và phát triển rừng do cộng đồng dân cư thôn bản thực hiện bao gồm cả rừng của cộng đồng và rừng của các thành phần kinh tế khác.
**Với**cách hiểu như vậy, nên chấp nhận LNCĐ bao gồm cả *quản lý rừng cộng đồng (cộng đồng quản lý rừng của cộng đồng) và quản lý rừng dựa vào cộng đồng (cộng đồng quản lý rừng của các chủ rừng khác)*. Khái niệm này vừa phù hợp với định nghĩa của FAO vừa phát huy được nhiều hơn sự đóng góp của cộng đồng vào quản lý, bảo vệ, xây dựng và phát triển rừng. *Đặc trưng và tiêu chí LNCĐ.*
Tiêu chí về LNCĐ được xây dựng dựa trên cơ cơ sở khái niệm về LNCĐ. Do có những quan niệm khác nhau về LNCĐ nên có những ý kiến khác nhau về tiêu chí của LNCĐ, tuy nhiên có thể khái quát một số tiêu chí chính sau đây:
*a- Quyền sử dụng đất và quyền sử dụng rừng thuộc về cộng đồng.*
Đây là một trong những tiêu chí quan trọng nhất xác lập rừng cộng đồng. Quyền sử dụng đất và quyền sử dụng rừng thuộc về cộng đồng, điều đó có nghĩa “cộng đồng” là chủ rừng, được nhà nước công nhận quyền sử dụng đất, quyền sử dụng rừng ổn định, lâu dài phục vụ cho lợi ích của CĐ.
*b- Rừng cộng đồng chủ yếu đáp ứng các yêu cầu của cộng đồng cả về sản phẩm, môi trường sinh thái và xã hội*
+ Nhu cầu thiết yếu như gỗ, củi và lâm đặc sản, chăn thả gia súc
+ Nhu cầu sử dụng một số khu rừng vì lợi ích chung như rừng bảo vệ nguồn nước, rừng gỗ quý, rừng thiêng, rừng ma gắn liền với phong tục tập quán, tín ngưỡng của các đồng bào dân tộc.
+ Tuỳ theo điều kiện, rừng cộng đồng có thể sản xuất ra hàng hoá để đổi lấy các nhu yếu phẩm khác phục vụ đời sống của các thành viên trong cộng đồng.
*c- Quản lý rừng cộng đồng được thực hiện chủ yếu thông qua sử dụng các nguồn lực sẵn có của cộng đồng, kết hợp với sự hỗ trợ của nhà nước*
Đây là tiêu chí để phân biệt rừng cộng đồng với rừng của các tổ chức kinh tế khác. Cộng đồng không có nguồn tài chính thu từ rừng để trả công lao động. Tuy nhiên, cộng đồng dân cư làng bản có nguồn lao động dồi dào, có những kiến thức bản địa về lâm sinh, nông lâm kết hợp và quản lý rừng. Đây là thế mạnh nếu biết phát huy sẽ tạo ra nguồn lực để bảo vệ, xây dựng và phát triển rừng. Mặt khác, Chính phủ có nhiều chính sách hỗ trợ để tăng cường sự tham gia của người dân vào quản lý rừng.
*d. Quản lý rừng cộng đồng bằng những quy ước/hương ước được xây dựng với sự tham gia của toàn thể cộng đồng và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp nhận*
Làng bản muốn quản lý được rừng của mình phải dựa vào pháp luật của nhà nước, vào nhu cầu của cộng đồng, trình độ dân trí để soạn thảo và ban hành quy ước/hương ước quản lý và bảo vệ rừng. Nội dung quy ước/hương ước quy định quyền lợi và nghĩa vụ của mọi thành viên cộng đồng trong việc bảo vệ và phát triển rừng. Đây là một trong những tiêu chí quan trọng để nhận biết địa phương đó đã có rừng cộng đồng hay chưa.
*e. Các hình thức tổ chức quản lý rừng cộng đồng tương đối linh hoạt, mềm dẻo để thu hút sự tham gia của các thành viên trong cộng đồng*
Vì sự tham gia của các thành viên trong cộng đồng mang tính chất tự nguyện, nên đòi hỏi phải có những hình thức tổ chức và quản lý đa dạng, linh hoạt và mềm dẻo. Có thể áp dụng các hình thức tổ chức như: thành lập tổ chuyên trách bảo vệ rừng (huy động các hộ gia đình hay huy động các tổ chức đoàn thể trong cộng đồng tham gia bảo vệ rừng), các nhóm sở thích. Nếu hình thức tổ chức cứng nhắc, như tổ chức theo kiểu làm công, thuê khoán thì đó không phải là kiểu tổ chức quản lý rừng cộng đồng.
**Bảng 1. **Khái quát các tiêu chí nhận biết về LNCĐ
|
||
|
|
|
1.- Quyền sử dụng đất và quyền sử dụng rừng thuộc về cộng đồng
|
|
- Được nhà nước giao đất, giao rừng sử dụng rừng ổn định, lâu dài vào mục đích lâm nghiệp
- Được nhà nước công nhận quyền sử dụng đất, quyền sử dụng rừng (hợp pháp hoá diện tích rừng cộng đồng đã quản lý theo truyền thống từ nhiều năm trước, rừng do HTX bàn giao lại cho cộng đồng quản lý)
|
|
2. Mục đích của rừng cộng đồng
|
|
- Cung cấp gỗ gia dụng của cộng đồng dân cư làng bản (gỗ và lâm sản để làm nhà mới, sửa chữa lớn nhà cửa, củi, măng, chăn thả gia súc..)
- Cung cấp gỗ và lâm sản phục vụ chung cho cộng đồng thôn bản.
- Bảo vệ nguồn nước, chống xói mòn đất
– Bảo vệ rừng gỗ quý, rừng thiêng, rừng ma
|
|
3. Sử dụng các nguồn lực để quản lý rừng cộng đồng
|
|
- Chủ yếu sử dụng các nguồn lực sẵn có của cộng đồng,
- Có sự hỗ trợ của nhà nước và các tổ chức chính phủ và phi chính phủ
|
|
4. Quy ước/hương ước quản lý rừng
|
|
- Quy ước/hương ước được xây dựng với sự tham gia của toàn thể cộng đồng và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp nhận.
|
|
5. Hình thức tổ chức quản lý rừng cộng đồng
|
|
- Hình thức tổ chức và quản lý rừng linh hoạt ( thành lập tổ chuyên trách bảo vệ rừng, các hộ gia đình trong cộng đồng luân phiên tuần tra rừng, huy động các tổ chức đoàn thể cấp cộng đồng tham gia bảo vệ rừng..vv).
*Tính ưu việt của LNCĐ.*
Cộng đồng tham gia quản lý rừng có tính ưu việt sau:
- Cộng đồng đân tộc thiểu số sống gắn bó với rừng, rừng là nơi cung cấp đất canh tác, cung cấp gỗ củi, lâm sản phụ, lương thực, thực phẩm, dược liệu…vì vậy nếu phát huy tốt vai trò của họ thì sẽ tạo thêm sức mạnh đối với quản lý bảo vệ, xây dựng và phát triển rừng, phục vụ trước hết cho lợi ích của cộng đồng, đồng thời góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế, xã hội miền núi, thực hiện các các chương trình quan trọng của nhà nước (Dự án trồng mới 5 triệu ha rừng, xoá đói giảm nghèo…), bảo đảm phòng hộ môi trưòng, an ninh chính trị, quốc phòng…
- QLRCD phù hợp với tập quán truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số miền núi, có tính cộng đồng cao, có nhiều kiến thức bản địa tốt, đặc biệt cộng đồng có mặt hầu khắp mọi nơi, mọi lúc trong vùng núi, đây là một lợi thế mà các thành phần kinh tế khác không có. Lợi thế này giúp cho việc quản lý bảo vệ rừng được thuận lợi hơn.
- Quản lý rừng có hiệu quả, ít tốn kém thông qua trách nhiệm và sự cam kết tự nguyện của người dân trước cộng đồng.
- Bảo đảm nhu cầu tối thiểu về lâm sản của người dân mà nhà nước không phải đầu tư quản lý, bảo vệ.
- Bảo đảm tính công bằng trong chia xẻ lợi ích, từ đó bảo đảm sự đoàn kết trong cộng đồng và giữa các cộng đồng, góp phần ổn định xã hội.
*Thực trạng cộng đồng tham gia quản lý rừng.* *a- Về quy mô diện tích.*
Theo kết quả kiểm kê rừng dến 31/12/2003 thì rừng đã giao cho hộ gia đình và tập thể là 2.616.931ha/tổng số 12.094.518 ha rừng toàn quốc tương ứng 21,3%, trong đó rừng tự nhiên 1.758.892ha/tổng số 10.004.709 ha (tương ứng 17,6%), rừng trồng 858.039ha/tổng số 2.089.809 ha (tưong ứng 41%).
Theo số liệu của Cục Kiểm lâm tính đến tháng 6/2001, các cộng đồng dân cư thuộc 1.203 xã, 146 huyện của 24 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đang tham gia quản lý 2.348.295 ha rừng và đất chưa có rừng, chiếm khoảng 15,5% diện tích đất lâm nghiệp (đất có rừng và đất rừng) trong toàn quốc.
*b- Về nguồn gốc hình thành.*
Có thể phân thành 3 loại sau đây:
*- Rừng và đất rừng do cộng đồng tự công nhận và quản lý theo truyền thống từ nhiều đời nay*
+ Đây là các loại rừng quản lý theo truyền thống của các đồng bào dân tộc thiểu số. Về mặt pháp lý, các quyền sở hữu, quyền sử dụng các khu rừng này chưa được xác lập, nhưng trên thực tế nó đang được điều tiết một cách không chính thức bởi các luật tục truyền thống. Trong xã hội cổ truyền của một số đồng bào dân tộc ít người, làng bản là đơn vị độc lập cao nhất. Mỗi làng đều có ranh giới lãnh điạ nhất định bao gồm cả đất, rừng, nguồn nước, suối…Toàn bộ các hoạt động quản lý tài nguyên của cộng đồng được thực hiện bởi già làng, trưởng bản thông qua các luật tục hay hương ước được thực hiện một cách tự nguyện truyền từ đời này qua đời khác.
+ Tính đến tháng 6/2001, tổng diện tích rừng và đất rừng thuộc loại này là 214.006 ha, bao gồm: 86.701 ha đất có rừng; 127.304 ha đất trống đồi núi trọc. Đó là những khu rừng thiêng, rừng ma, rừng đình, rừng thổ công, rừng mó nước, rừng phòng hộ xóm làng (chống sạt lở, đá lăn…), những khu rừng cung cấp lâm sản truyền thống cho cộng đồng (săn bắn, thu hái thực phẩm, cây thuốc…), bãi chăn thả. Ngoài ra, thuộc loại này, còn bao gồm rừng trồng của Hợp tác xã, rừng tự nhiên đã giao cho Hợp tác xã trước đây, nay giao lại cho các xã hoặc thôn bản quản lý.
Hình thức này phổ biến ở cộng đồng người dân tộc thiểu số sống ở vùng sâu, vùng xa, nơi tính cộng đồng, hương ước làng bản còn được duy trì.
Xét về khía cạnh pháp lý: Tại Điều 9, Nghị định 17/HĐBT ngày 17/1/92 của Hội đồng Bộ trưởng và tại điều 29 Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004 đã thừa nhận cộng đồng thôn bản là chủ rừng đối với diện tích rừng làng, rừng bản nói trên. Nhưng trên thực tế, chính quyền địa phương chưa làm thủ tục giao quyền sử dụng lâu dài cho các cộng đồng.
*- Rừng và đất rừng chính quyền địa phương giao cho cộng đồng quản lý, sử dụng ổn định lâu dài*.
+ Tổng diện tích là 1.197.961 ha, bao gồm: đất có rừng 669.750 ha, đất trống đồi núi trọc 528.211 ha. Thời gian qua, mặc dù pháp luật chưa quy định cộng đồng là đối tượng giao quyền sử dụng đất, nhưng đã có 18 tỉnh mạnh dạn làm thí điểm giao đất, giao rừng cho cộng đồng.
+ Rừng giao cho cộng đồng phần lớn là rừng nghèo, phục hồi sau nương rẫy hoặc sau khai thác kiệt. Một số cộng đồng được giao đất trống đồi trọc để trồng rừng hoặc khoanh nuôi xúc tiến tái sinh, hiếm có trường hợp cộng đồng được giao những diện tích rừng giàu để quản lý, bảo vệ và sử dụng ổn định lâu dài.
+ Đối với diện tích đất và rừng giao cho cộng đồng: các thành viên của cộng đồng cùng đầu tư, quản lý và hưởng lợi, hoàn toàn dựa trên nguyên tắc tự nguyện và cùng có lợi giữa các thành viên của cộng đồng. Cộng đồng tự thành lập tổ, nhóm để tiến hành các hoạt động lâm nghiệp nhằm giải quyết các lợi ích cho các thành viên trong cộng đồng. Nhiều nơi, đất lâm nghiệp giao cho cộng đồng thuộc các khu vực dự án như Chương trình 327, Dự án 661 và các dự án quốc tế (Thụy Điển, Đan Mạch, Công Hoà Liên bang Đức, WB).
Tuy nhiên cho đến nay, cộng đồng mới chỉ được nhận quyết định giao đất, giao rừng mà chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên ngoài nguồn đầu tư và hỗ trợ từ các chương trình, dự án thì các quyền cơ bản của chủ rừng theo quy định của pháp luật, cộng đồng vẫn không được hưởng
-
*Rừng và đất rừng cộng đồng nhận khoán bảo vệ, khoanh nuôi tái sinh và trồng mới rừng của các tổ chức nhà nước*
Tổng diện tích là 936.327 ha, bao gồm đất rừng phòng hộ 494.242 ha, đất rừng đặc dụng 39.289 ha; đất rừng sản xuất 402.795 ha.
*Đây là hình thức cộng đồng nhận khoán theo quy định tại Nghị định 01/CP của Chính phủ, các tổ chức giao khoán cho cộng đồng chủ yếu là lâm trường quốc doanh, Ban quản lý rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, Ban quản lý các dự án 327, 661 và các dự án khác. Cộng đồng tự tổ chức thực hiện các công việc và hưởng lợi theo hợp đồng ký kết. * *c- Các hình thức cộng đồng tham gia quản lý rừng.*
Có thể so sánh khái quát các hình thức cộng đồng tham gia quản lý rừng như sau:
Từ kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, quy mô thôn là phù hợp cho quản lý rừng cộng đồng vì:
- Thích hợp đối với vùng sâu, vùng xa.
- Phù hợp với truyền thống tập quán của nhiều nhóm dân tộc.
- Phù hợp với điều kiện sản xuất hiện nay của dân khi nền kinh tế chưa phát triển.
- Phù hợp đối với quản lý tất cả các loại rừng, kể cả rừng phòng hộ và đặc dụng.
- Phù hợp với trình độ quản lý của người dân cấp thôn bản.
**Bảng 2. **Khái quát các hình thức cộng đồng tham gia quản lý rừng
|
||
||
|
|
|
Thôn/bản
|
|
- Có nhiều tiềm năng về các mặt:
Vị trí địa lý (tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên).
Kinh tế (tài chính, sản xuất).
Xã hội (Truyền thống, tổ chức, quy ước nội bộ, quan hệ..)
Nguồn nhân lực (lao động, lãnh đạo).
Có khả năng quản lý tất cả các loại rừng.
|
|
- Chưa có ranh giới rõ ràng.
- Chưa có đủ tư cách pháp nhân
- Vai trò trưởng thôn mang tính hành chính và chưa có trách nhiệm pháp lý.
- Trình độ quản lý thấp.
- Chưa có cơ chế tài chính, nguồn thu hạn chế
- Phụ thuộc vào các cấp chính quyền cao hơn
|
|
Nhóm hộ/nhóm sở thích
|
|
- Quy mô nhỏ, dễ dàng tổ chức, quản lý thống nhất.
- Phù hợp với trình độ hiện nay của dân.
- Phù hợp với yêu cầu đầu tư của dân
- Có tiềm năng trở thành cấp thôn bản hoặc HTX kiểu mới
|
|
- Chi phí phù hợp với quy mô nhỏ.
- Khó bảo vệ rừng ở các vùng sâu, vùng xa.
|
|
Dòng tộc
|
|
Thuận lợi tương tự như nhóm hộ
|
|
- Khó được chấp nhận về mặt pháp lý.
- Có thể tạo nên mâu thuẫn cục bộ trong cộng đồng thôn bản
*d- Hiệu quả đạt được.*
Cho đến nay chưa có đánh giá hiệu quả quản lý rừng cộng đồng ở quy mô toàn quốc, tuy nhiên, căn cứ vào 3 kết quả Hội thảo quốc gia về quản lý rừng cộng đồng ở Việt Nam được tổ chức tại Hà Nội ( tháng 6/2000, tháng 11/2001 và tháng 11/2004) có thể đưa ra một số nhận định sau:
- Nhiều nơi rừng cộng đồng được bảo vệ và phát triển tốt hơn, những nơi rừng do cộng đồng quản lý hầu như không bị chặt phá, do không có xâm hại nên rừng ngày càng tăng trưởng.
- Góp phần nâng cao thu nhập của người dân, xoá đói giảm nghèo, đáp ứng nhu cầu lâm sản cho các công trình chung của cộng đồng và hộ gia đình.
Đối với diện tích rừng do cộng đồng nhận khoán bảo vệ, hàng năm được Nhà nước hoặc chủ rừng trả tiền công khoán, đã góp phần giải quyết một phần khó khăn về đời sống cho một bộ phận dân cư.
Đối với diện tích rừng và đất rừng chính quyền địa phương giao, cộng đồng có thể tận dụng khi rừng chưa khép tán hoặc đất trống chưa trồng rừng để canh tác kết hợp cây nông nghiệp, chăn thả dưới tán rừng, được các dự án đầu tư hỗ trợ vốn để sản xuất, được hưởng lợi sản phẩm từ rừng.
Đối với diện tích rừng cộng đồng quản lý theo truyền thống cho đến nay hầu như cộng đồng có toàn quyền quyết định việc sử dụng tài nguyên rừng, trong đó đáp ứng nhu cầu lâm sản cho các công trình chung của cộng đồng, giải quyết nhu cầu gỗ làm nhà cho các hộ gia đình.
- Tiết kiệm chi phí cho Nhà nước: hiện nay có nhiều cộng đồng đang quản lý rừng hầu như không có sự hỗ trợ của Nhà nước về kinh phí, nhưng rừng vẫn được bảo vệ tốt.
- Rừng cộng đồng đã góp phần bảo vệ nguồn nước, giải quyết một phần nhu cầu gỗ gia dụng cho cộng đồng và thành viên của cộng đồng; khai thác lâm sản ngoài gỗ…, góp phần phát triển ngành nghề thủ công truyền thống và tăng thu nhập cho cộng đồng.
- Góp phần khôi phục truyền thống văn hoá, phong tục tập quán tốt đẹp của cộng đồng thông qua việc quản lý rừng cộng đồng, có sự giúp đỡ và hướng dẫn của các tổ chức nhà nước, đã góp phần thúc đẩy việc xây dựng và thực hiện quy chế quản lý, bảo vệ rừng; thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở; khôi phục truyền thống văn hoá tốt đẹp, hương ước của cộng đồng.
*đ- Tồn tại và nguyên nhân.* *-Tồn tại:*
Mặc dầu đạt được các kết quả trên, song trong thực tế còn một số tồn tại sau:
+ Có nơi người dân không tha thiết với nhận đất, nhận rừng
+ Người dân nhận đất nhận rừng nhưng không hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ của mình là gì. Việc quản lý, bảo vệ, sử dụng rừng sau khi giao không có tiến bộ gì hơn trước khi giao ( chủ yếu ở Tây Nguyên).
+ Cộng đồng không đủ quyền và lực để chống lại lâm tặc vì thiếu sự trợ giúp của chính quyền, của kiểm lâm và công an.
+ Thiếu vốn nên nhiều nơi nhận đất, nhận rừng nhưng không thể đầu tư vào sử dụng đất và phát triển rừng.
+ Thiếu kiến thức về kỹ thuật lâm nghiệp để quản lý, xây dựng, phát triển và sử dụng rừng có hiệu quả.
+ Nguồn thu từ rừng chưa chiếm tỷ trọng lớn trong thu nhập của cộng đồng, chưa thực sự đóng góp vào cải thiện đời sống của người dân.
-
*Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tồn tại trên là:*
+ Thời gian qua, khi Luật bảo và phát triển rừng chưa ra đời, LNCĐ mới chỉ được làm thí điểm hoặc tự phát ở một số địa phương với sự trợ giúp của các dự án hoặc chính quyền địa phương. Do chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý nên CĐ chưa được hưởng các quyền như các thành phần kinh tế khác (như các quyền được giao đất giao rừng, vay vốn tín dụng ưu đãi, chính sách hưởng lợi…) để thực hiện việc quản lý xây dựng và phát triển rừng.
+ Cộng đồng sống ở vùng sâu, vùng xa, trình độ dân trí thấp, cơ sở hạ tầng yếu kém, thiếu vốn lại thiếu sự trợ giúp của cơ quan, đoàn thể, chính quyền địa phương, đặc biệt là công tác khuyến lâm. Nhiều nơi tiến hành giao đất giao rừng quá ồ ạt, trong khi những điều kiện để tạo hậu thuẫn cho cộng đồng quản lý rừng chưa được chuẩn bị đầy đủ.
+ Rừng giao cho cộng đồng thường là rừng nghèo, rừng non nên thu nhập của người dân từ rừng ở nhiều nơi rất thấp, thậm trí không có thu nhập.
+ Cộng đồng ở một số nơi chưa được tổ chức và có cơ chế hoạt động chặt chẽ.
*Những Cơ hội :*
a. Trong hơn 10 năm qua nhà nước đã chuyển hướng mạnh từ lâm nghiệp nhà nước sang lâm nghiệp xã hội, LNCĐ là một đối tượng quan trọng trong quá trình chuyển hướng này và đựơc nhà nước quan tâm tạo điều kiện phát triển. Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách có liên quan hoặc có thể vận dụng cho phát triển LNCĐ.
b. Một chuyển biến lớn mang tính quyết định cho việc phát triển LNCĐ là Luật đất đai năm 2003 đã công nhận cộng đồng là đối tượng được giao đất và Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004 đã công nhận cộng đồng là một thành phần được giao rừng.
c. LNCĐ là tồn tại khách quan, nó vừa phù hợp với truyền thống lâu đời vừa là đòi hỏi thực tế của đồng bào dân tộc thiểu số vùng núi, nơi mà đời sống văn hoá, kinh tế-xã hội của người dân luôn gắn bó với rừng.
d. Mặc dầu Luật bảo vệ và phát triển rừng mới ra đời nhưng LNCĐ đã được phục hồi ở hầu hết các tỉnh miền núi trên phạm vi toàn quốc. Vì vậy quản lý rừng có sự tham gia của cộng đồng dân cư thôn, bản là mô hình quản lý rừng khả thi về mặt kinh tế- xã hội và tiết kiệm về chi phí cho nhà nước.
đ. Tỷ lệ số xã có rừng cộng đồng trong tổng số xã tương đối lớn, ở các tỉnh miền núi phía bắc hầu hết trên 50%, có tỉnh trên 75% như Cao Bằng, Hoà Bình, Lai Châu (cũ), Hà Giang.
e. Diện tích rừng thôn, bản hiện chiếm tỷ trọng tương đối lớn và có xu thế tăng trong những năm tới, do tác động của Lụât bảo vệ và phát triển rừng năm 2004, các địa phương sẽ tiếp tục giao rừng cho cộng đồng quản lý sử dụng lâu dài vào mục đích lâm nghiệp.
f. ở hầu hết các địa phương đều có các mô hình tốt được xây dựng bởi các dự án trong và ngoài nước, nhiều bài học kinh nghiệm về quản lý rừng CĐ đã được đúc rút là những cơ sở để nhân rộng trong tương lai.
g. Cộng đồng có nguồn lao động dồi dào, lại sống trải rộng trên hầu khắp diện tích rừng, có khả năng tiếp thu các kỹ thuật lâm nghiệp, có đức tính thật thà chất phác nên thường thực hiện tốt các kỹ thuật mà họ tiếp thu được.
h. Những kết quả nghiên cứu, điều tra đánh giá, những phương pháp luận, những giải pháp kỹ thuật được xây dựng, các cuộc hội thảo quốc gia, hội thảo vùng được tổ chức bởi các các tổ chức, các dự án trong nước và quốc tế là vô cùng phong phú và quý giá, có ý nghĩa khoa học, thực tiễn lớn. áp dụng những thành quả sẵn có này sẽ tạo thuận lợi cho việc phát triển LNCĐ trong tương lai.
*Những thách thức.*
a. Về mặt luật pháp lý, tại điểm đ, khoản 2, điều 30, mục 3 có quy định: cộng đồng không được…, thế chấp, bảo lãnh, góp vốn kinh doanh bằng giá trị quyền sử dụng rừng được giao. Cộng đồng không có quyền thế chấp để vay vốn đầu tư bảo vệ và phát triển rừng như hộ gia đình, trong khi nguồn nội lực của cộng đồng rất hạn chế nên phải trông chờ vào sự hỗ trợ của nhà nước và các dự án quốc tế. Song nguồn vốn của nhà nước cũng hạn chế, còn các dự án quốc tế thì không phải nơi nào, lúc nào cũng có.
b. Do Luật bảo vệ và phát triển rừng mới ra đời nên các văn bản dưới luật như nghị định, thông tư hướng dẫn, các quy chế, các chính sách, các quy trình, quy phạm còn thiếu hoặc chưa được hoàn chỉnh, gây khó khăn cho việc thi hành luật cũng như phát triển LNCĐ.
c. LNCĐ phát triển ở vùng sâu, vùng xa, tỷ lệ đói nghèo cao, trình độ dân trí thấp, cơ sở hạ tầng yếu kém, thiếu vốn, thiếu hiểu biết về kỹ thuật…Đây là trở ngại lớn đối với phát triển LNCĐ.
d. Nguồn thu từ rừng vốn dĩ đã thấp, trong khi rừng giao cho cộng đồng hầu hết là rừng nghèo nên nguồn thu lại càng thấp hơn. Điều này dẫn đến một số hậu quả sau:
- Làm giảm sự quan tâm, sự hấp dẫn của người dân đối với rừng.
- Nguồn thu trước mắt từ rừng thấp, đóng góp vào cải thiện đời sống, xoá đói giảm nghèo hạn chế
- Không có khả năng lấy rừng nuôi rừng, tái đầu tư xây dựng và phát triển rừng.
*Những vấn cần tiến hành để phát triển LNCĐ.*
Như trên đã trình bầy, giao rừng cho cộng đồng đã được nhà nước công nhận, đây là một thuận lợi lớn cho việc phát triển LNCĐ, song để có thể thực hiện tốt chủ trương này cần giải quyết các vấn đề sau:
a. Xây dựng và ban hành các văn bản dưới luật, các chính sách.
- Nghị định và các thông tư hướng dẫn có liên quan đến LNCĐ, cụ thể hoá các vấn đề về giao đất, giao rừng, về quyền và nghĩa vụ, tổ chức cộng đồng, vai trò trách nhiệm của các bên liên quan…
- Các chính sách khuyến khích, hỗ trợ cộng đồng, vay vốn (tuy cộng đồng không được dùng rừng để thế chấp nhưng có thể vay vốn bằng các hình thức khác), chính sách hưởng lợi.
- Quy chế khai thác rừng cộng đồng
b. Xây dựng thể chế quản lý rừng cộng đồng.
Hội thảo quốc gia về thể chế quản lý rừng cộng đồng dân cư thôn bản được tổ chức tại Hà Nội tháng 11/2004, về cơ bản, đã thống nhất cần có bản hướng dẫn tạm thời quy định vai trò, chức năng, nhiệm vụ của các bên liên quan đến quản lý rừng cộng đồng dân cư thôn; cơ chế phối hợp giữa cộng đồng với các cơ quan, đơn vị liên quan và các công cụ cần thiết để quản lý rừng cộng đồng. Nội dung bản hướng dẫn này đề cập những vấn đề chủ yếu sau đây:
- Cơ cấu tổ chức lâm nghiệp trong cộng đồng.
Tổ chức như thế nào để có thể thực hiện được các chính sách của nhà nước (tiếp nhận sự hỗ trợ của nhà nước về vốn, vay vốn bằng các hình thức khác không thông qua thế chấp rừng, đất rừng, để có thể quản lý, bảo vệ, sử dụng có hiệu quả rừng, đất rừng. Ví dụ thành lập ban quản lý lâm nghiệp cộng đồng (có trưởng ban, có kế toán, thủ quỹ và các thành viên), thành lập các nhóm công tác (bảo vệ, thực hiện các hoạt động lâm nghiệp).
- Quy chế hoạt động, phân công trách nhiệm của các cán bộ lãnh đạo trong cộng đồng, của các nhóm công tác.
- Quy định về quyền và nghĩa vụ của các thành viên trong cộng đồng, về chia xẻ lợi ích,
- Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của các bên liên quan (các cơ quan hành chính, cơ quan lâm nghiệp địa phương, các tổ chức kinh doanh; các cơ quan, đoàn thể khác) đến quản lý rừng cộng đồng dân cư thôn (tổ chức bên ngoài cộng đồng). Do năng lực của cộng đồng rất yếu nên sự trợ giúp của các tổ này trong quá trình thực hiện QLRCĐ là hết sức cần thiết.
Các hỗ trợ cụ thể là hình thành tổ chức, xây dựng các văn bản; phát triển kỹ thuật nông, lâm nghiệp để kinh doanh rừng và đất rừng, như tư vấn cho cộng đồng về nuôi dưỡng, tỉa thưa, làm giàu, trồng rừng, khai thác rừng, chế biến nông, lâm sản; cung cấp thông tin thị trường sản phẩm rừng; thực hiện các dịch vụ đào tạo, cung ứng vật tư, tiêu thụ sản phẩm…
c. Xây dựng và ban hành các văn bản quy trình, quy phạm, hướng dẫn kỹ thuật về điều tra, phân loại tài nguyên rừng, về giao đất giao rừng, về lập kế hoạch quản lý rừng cộng đồng, kỹ thuật khai thác, kỹ thuật lâm sinh…
d. Đẩy mạnh giao đất, giao rừng cho cộng đồng thôn bản.
Trong thời gian qua, khi Luật Bảo vệ và phát triển rừng năm 2004 chưa ban hành, việc giao đất giao rừng chưa được tiến hành đồng đều trên phạm vi toàn quốc, có tỉnh chưa tiến hành, có tỉnh làm thí điểm trên diện hẹp, có một vài tỉnh lại làm quá mạnh. Về pháp lý, hầu hết rừng và đất rừng giao cho cộng đồng thông qua một quyết định của chính quyền địa phương. Vì vậy trong thời gian tới cần đẩy nhanh việc giao đất giao rừng cho cộng đồng. Để thực hiện chủ trương này, trong quá trình tiến hành cần thực hiện và lưu ý cá vấn đề sau:
· Xây dựng hướng dẫn về giao đất giao rừng, trong đó bao gồm các nội dung:
+ Những điều kiện để cộng đồng dân cư thôn bản được giao đất giao rừng (Điều kiện khách quan, điêù kiện chủ quan)
+ Đối tượng rừng và đất rừng ưu tiên được giao cho cộng đồng dân cư thôn, bản:
+Cơ cấu diện tích rừng và đất rừng cộng đồng thôn, bản.
+ Phương pháp và các bước tiến hành.
+ Tổ chức thực hiện.
- Ưu tiên giao cho cộng đồng dân cư thôn, bản các loại rừng và đất rừng sau:
+ Các khu rừng thiêng gắn liền với tín ngưỡng của đồng bào dân tộc thiểu số, như rừng thờ thổ thần, rừng thiêng, rừng ma.
+ Các khu rừng mó nước (cốc bó), rừng đầu ngọn suối cung cấp nước sinh, họat sản xuất cho cộng đồng thôn bản, những khu rừng phòng hộ các khu dân cư, sản xuất;
+ Các khu rừng cung cấp lâm sản gia dụng đã được xác lập theo tập quán, những khu rừng già, những chòm cây cổ thụ còn sót lại trong thôn, bản không thể giao đều cho các hộ thành viên một cách công bằng
+ Các khu rừng ở xa khu dân cư, địa hình hiểm trở, hộ gia đình không có đủ điều kiện để bảo vệ hoặc có nguy cơ cao khai thác lâm sản trái phép, phá rừng làm rãy (những khu rừng giáp ranh giữa các thôn, xã, huyện). Thông thường các khu rừng và đất rừng này được thống kê là loại đất chưa sử dụng, chưa giao cho chủ sử dụng, do UBND xã quản lý theo phân cấp về quản lý rừng của Chính phủ.
- Tránh chạy theo số lượng, giao đúng đối tượng cho các cộng đồng có đủ điều kiện để quản lý, bảo vệ và sử dụng rừng có hiệu quả. Khả năng hỗ trợ để cộng đồng ổn định quản lý rừng của các cơ quan hữu quan ở địa phương đến đâu thì giao đến đó.
- Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sử dụng rừng chính thức cho cộng đồng.
- Do hầu hết các địa phương đã tiến hành giao đất giao rừng cho hộ gia đình vì vậy khi tiến hành giao đất giao rừng cho cộng đồng cần bảo đảm hài hoà lơị ích giữa hộ gia đình và cộng đồng, tránh gây mâu thuẫn, mất đoàn kết.
đ. Hỗ trợ cộng đồng sau giao đất giao rừng. Giao đất giao rừng mới chỉ là khởi đầu cho phát triển LNCĐ. Theo kinh nghiệm ở nhiều nơi nếu không có hỗ trợ sau giao đất giao rừng thì cộng đồng hầu như không có khả năng thực hiện các nhiệm vụ quản lý rừng. Cụ thể:
· Hỗ trợ về vốn.
· Hỗ trợ để hình thành tổ chức lâm nghiệp trong cộng đồng, xây dựng quy chế hoạt động, xây dựng hương ước, chia xẻ lợi ích…(thực hiện bởi tổ chức lâm nghiệp trên địa bàn).
· Hỗ trợ về kỹ thuật , về chế biến tiêu thụ sản phẩm (khuyến lâm)…
· Tạo hậu thuẫn cho việc bảo vệ rừng (thực hiện bởi chính quyền địa phương, công an, kiểm lâm).
e. Xây dựng hướng dẫn về thiết lập và hoạt động QLRCĐ theo các bước sau:
*Bước 1*. Quy hoạch sử dụng đất và **giao đất giao rừng **có sự tham gia của người dân. *Bước 2.*Hình thành tổ chức lâm nghiệp trong cộng đồng, xây dựng quy chế hoạt động, hương ước, chia xẻ lợi ích. *Bước 3. *Lập kế hoạch QLRCĐcó sự tham gia của người dân (điều tra, đánh giá, phân loại rừng và đất rừng; điều tra, đánh gíá nhu cầu sử dụng gỗ củi, lâm sản; cân đối cung và cầu gỗ, củi lâm sản; dự kiến về tình trạng rừng trong tương lai; lập kế hoạch quản lý rừng 5 năm và hàng năm (kế hoạch lâm sinh, kế hoạch khai thác, kế hoạch tài chính). *Bước 4.*Thiết lập hệ thống báo cáo và kiểm soát dựa vào cộng đồng. *Bước 5.*Tổ chức đào tạo và hỗ trợ thực hiện các nội dung của những bước trên. *Bước 6.*Tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý rừng CĐ (kế hoạch bảo vệ rừng, kế hoạch lâm sinh, kế hoạch khai thác). *Bước 7.*Giám sát và đánh giá. *Đề xuất, kiến nghị về quản lý rừng cộng đồng. *
- Nhà nước nên coi LNCĐ là một chiến lược để phát triển kinh tế miền núi vì nó phù hợp với thực tế khách quan, phù hợp với nguyện vọng của người dân. LNCĐ sẽ có những đóng góp đáng kể, không những vào cải thiện đời sống vật chất mà còn cải thiện cả đời sống văn hoá, tinh thần của người dân, từ đó góp phần ổn định xã hội, an ninh chính trị.
- LNCĐ tồn tại và phát triển ở vùng sâu, vùng xa, nơi cơ sở hạ tầng yếu kém, trình độ dân trí thấp, nghèo đói vì vậy muốn phát triển LNCĐ, trước hết đòi hỏi sự nỗ lực của bản thân ngành lâm nghiệp, sau nữa là sự hỗ trợ tích cực của nhà nước, của các ngành, các cấp từ Trung ương đến địa phương, của các tổ chức có liên quan, đặc biệt sự hỗ trợ của các nước và các tổ chức quốc tế. Muốn thực hiện ý đồ này, nhà cước cần xây dựng một chương trình hay dự án quốc gia về LNCĐ. Tin rằng dự án này sẽ được các nước, các tổ chức quốc tế ủng hộ.
- Trước mắt, nhà nước cũng như ngành cần chỉ đạo xây dựng và sớm ban hành các văn bản dưới luật, các quy chế, các quy trình quy phạm…để việc triển khai thực hiện phát triển LNCĐ được thống nhất trong cả nước.
- Nhà nước cần có một kế hoạch chỉ đạo các địa phương triển khai hợp lý, không nóng vội, không chạy theo thành tích, nhất là khi tiến hành giao đất giao rừng, không nên làm ồ ạt, chạy theo số lượng (vấn đề không phải là giao được bao nhiêu diện tích rừng, diện tích đất mà là bao nhiêu diện tích đã thực sự được cộng đồng quản lý có hiệu quả). Phải căn cứ vào nhu cầu, khả năng của cộng đồng để có kế hoạch phù hợp. Tránh tình trạng làm cho các khu rừng và đất rừng lớn, tập trung bị chia xẻ manh mún. Việc giao ồ ạt, không hợp lý, nhất là những vùng nhậy cảm về gỗ, có thể gây nên những hậu quả không mong muốn, tình trạng phá rừng có thể mạnh hơn.
- Những kết quả về LNCĐ thời gian qua là rất đáng quý, song đây chỉ là bước đầu. Còn rất nhiều vấn đề có liên quan cần phải nghiên cứu, còn rất nhiều kết quả nghiên cưu trước đây cần được kiểm chứng trong thực tế vì vậy công tác nghiên cứu, xây dựng mô hình cần được coi trọng và tiếp tục thực hiện.
- Công tác khuyến lâm đối với cộng đồng là hết sức quan trọng, cần có một chương trình khuyến lâm cho cộng đồng về quản lý rừng tự nhiên (điều tra rừng cộng đồng, thiết kế khai thác, kỹ thuật nuôi dưỡng rừng, khoanh nuôi phục hồi rừng..), về trồng rừng.
- Có nhiều chính sách ban hành trước đây phù hợp với cộng đồng, vì vậy trong khi chưa xây dựng được chính sách hoàn chỉnh cho LNCĐ, trước mắt nhà nước cho phép vận dụng những điiểm phù hợp của các chính sách đã có cho cộng đồng. Ngành cần nghiên cứu tập hợp những chính sách phù hợp để trình chính phủ cho phép vận dụng.
*Sources: http://www.agroviet.gov.vn*
### Tin mới nhất
[Báo cáo kết quả đề tài: Nghiên cứu hiệu quả rừng trồng một số loài cây làm cơ sở đề xuất định hướng phát triển cây trồng chủ yếu phục vụ sản xuất hàng hóa lâm sản ở Việt Nam](http://vafs.gov.vn/vn/2015/05/bao-cao-ket-qua-de-tai-nghien-cuu-hieu-qua-rung-trong-mot-so-loai-cay-lam-co-so-de-xuat-dinh-huong-phat-trien-cay-trong-chu-yeu-phuc-vu-san-xuat-hang-hoa-lam-san-o-viet-nam/) [Thực trạng rừng trồng sản xuất ở Việt Nam](http://vafs.gov.vn/vn/2014/06/thuc-trang-rung-trong-san-xuat-o-viet-nam/) [Nghiên cứu chính sách và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông - lâm sản trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc t](http://vafs.gov.vn/vn/2012/03/nghien-cuu-chinh-sach-va-giai-phap-nang-cao-nang-luc-canh-tranh-cua-cac-doanh-nghiep-vua-va-nho-trong-linh-vuc-san-xuat-che-bien-va-tieu-thu-nong-lam-san-trong-dieu-kien-hoi-nhap-kinh-te-quoc-t/) [Thực trạng phát triển cây Dó trầm, Trầm hương và tinh dầu Trầm hương ở nước ta hiện nay](http://vafs.gov.vn/vn/2012/03/thuc-trang-phat-trien-cay-do-tram-tram-huong-va-tinh-dau-tram-huong-o-nuoc-ta-hien-nay/) [Đánh giá thực trạng và dự báo xu hướng phát triển thị trường lâm sản Việt Nam](http://vafs.gov.vn/vn/2012/03/danh-gia-thuc-trang-va-du-bao-xu-huong-phat-trien-thi-truong-lam-san-viet-nam/)
### Các tin khác
[MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ LÂM NGHIỆP CỘNG ĐỒNG BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN RỪNG Ở VIỆT NAM](http://vafs.gov.vn/vn/2006/03/mot-so-van-de-ve-lam-nghiep-cong-dong-bao-ton-va-phat-trien-rung-o-viet-nam/) [Khảo sát, đánh giá tình hình triển khai chính sách hưởng lợi đối với hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng được giao, nhận khoán rừng và đất lâm nghiệp tại tỉnh Gia Lai và Đắc Lắc](http://vafs.gov.vn/vn/2005/12/khao-sat-danh-gia-tinh-hinh-trien-khai-chinh-sach-huong-loi-doi-voi-ho-gia-dinh-ca-nhan-va-cong-dong-duoc-giao-nhan-khoan-rung-va-dat-lam-nghiep-tai-tinh-gia-lai-va-dac-lac/) [Phân tích vị thế quản lý rừng thuộc quyền sử dụng của thôn/bản ở các tỉnh miền Bắc Việt Nam](http://vafs.gov.vn/vn/2005/12/phan-tich-vi-the-quan-ly-rung-thuoc-quyen-su-dung-cua-thonban-o-cac-tinh-mien-bac-viet-nam/) [Xây dựng phương pháp và tiêu chí đánh giá các mô hình quản lý rừng làng bản](http://vafs.gov.vn/vn/2005/12/xay-dung-phuong-phap-va-tieu-chi-danh-gia-cac-mo-hinh-quan-ly-rung-lang-ban/) [Đánh giá kết quả bước đầu về công tác giao rừng tự nhiên](http://vafs.gov.vn/vn/2005/12/danh-gia-ket-qua-buoc-dau-ve-cong-tac-giao-rung-tu-nhien/)

Server: Apache

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Pad: avoid browser bug


text: Sáng tạo độc đáo với chiếc Nắp chai nhựa A+ A- Print Email Link Xem Video Online ::: $$$$$ ::: Link Tải Video Full HD Hướng Dẫn Tải Video Youtube Chất Lượng HD Không Cần Phần Mềm Hướng Dẫn Tải Video Facebook Không Cần Phần Mềm AdsOptimal Mạng quảng cáo thay thế Google Adsense Kiếm tiền với media2d - Thay thế GA của người việt Earn highest revenues for your website. Unlimited Web Hosting, Reseller Hosting, VPS and Domains Hosting Ipage chỉ 1$/tháng, miễn phí domain Nhãn: DIY - MOD - Độ Chế, Mẹo Vặt Share to: vào lúc 20:41

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Cáp iphone 7 13k | Sim ghép iphone 30k | Dán cường lực iphone full 26k | Kính liền ron iphone 6 43k | Flim ép iphone 6k | Giá bán apple watch 2 cũ | Bàn trà điện cao cấp đẹp hiện đại |
Trùm vật tư ép kính | Bệnh Viện Điện Thoại 24h | Linh Kiện Tín Thành | Vua linh kiện ép kính | Đặt chữ quảng cáo | Đại Thanh Chuyên sỉ iphone

markdown:
Lâu Lâu mới có 1 em MTK lạc vào !!!
LEAGOO Z1 Verify Google Account
By Pass OK.
[IMG]
[IMG]
[IMG]
[IMG]
[IMG]
Dãn cách tên bằng dấu phẩy(,).
Hỗ trợ kỹ thuât >> CHAT ngay !

WARC-Truncated: length

Server: cloudflare-nginx

Connection: close

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
{{textNotify}}
{{x.name}}
{{item.nameTopic}}
© Bản quyền thuộc về Vietstock
Điện thoại: (84.28) 3848 7238 * Fax: (84.28) 3848 7237 * Email: info@vietstock.vn
Văn phòng chính: 81/10B Hồ Văn Huê, Phường 9, Quận Phú Nhuận, TP.HCM
Giấy phép số 13/QĐ-STTTT cấp ngày 02/11/2017
Người chịu trách nhiệm quản lý nội dung: Bà Phạm Thị Thanh Nga
Thông tin thêm về Vietstock.vn: Xem tại đây
81/10B Hồ Văn Huê, Phường 9, Quận Phú Nhuận, TP.HCM
ĐT: 028 3848 7238 (0) – DĐ: 0936 144 098
Email: kinhdoanh@vietstock.vn

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Cache-Control: private,public

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
[Thông báo] Bảo trì tất cả máy chủ
Q
uý nhân sĩ võ lâm thân mến,
Để bảo đảm chất lượng khi trải nghiệm thế giới Võ Lâm Chi Mộng của Quý nhân sĩ, BĐH game Võ Lâm Chi Mộngquyết định bảo trì đột xuất tất cả các máy chủ vào lúc 17h45 đến 18h30 ngày 03/01/2014.
Thời gian bảo trì: dự kiến trong vòng 45 phút
Sau thời gian này, Quý nhân sĩ có thể tiếp tục trải nghiệm thế giới Võ Lâm Chi Mộng và chờ đợi sự kiện nhiệt náo cuối tuần. Chân thành cáo lỗi cùng Quý nhân sĩ võ lâm về bất tiện này.
Nay kính báo,

markdown:
# [Thông báo] Bảo trì tất cả máy chủ
Q
uý nhân sĩ võ lâm thân mến,
Để bảo đảm chất lượng khi trải nghiệm thế giới Võ Lâm Chi Mộng của Quý nhân sĩ, BĐH game
**Võ Lâm Chi Mộng**quyết định bảo trì đột xuất tất cả các máy chủ vào lúc **17h45 đến 18h30 ngày 03/01/2014**. **Thời gian bảo trì: dự kiến trong vòng 45 phút**
Sau thời gian này, Quý nhân sĩ có thể tiếp tục trải nghiệm thế giới Võ Lâm Chi Mộng và chờ đợi sự kiện nhiệt náo cuối tuần. Chân thành cáo lỗi cùng Quý nhân sĩ võ lâm về bất tiện này.
Nay kính báo,
#### Tin tức đã đăng
[Top](#topbar)

Cache-Control: no-cache, no-cache, no-cache, no-cache, no-cache

Set-Cookie: SERVERID=gameapp22; path=/


markdown:
## Hôm nay bạn có thể tham gia tích cực trong các chương trình nấu ăn thú vị nhất. Một đầu bếp chuyên nghiệp sẽ cung cấp cho bạn cơ hội để học cách làm bánh bánh ngon.
© gam9.com - miễn phí trò chơi trực tuyến Nấu ăn cho thấy: bánh nướng xốp ()
chơi trực tuyến flash game Nấu ăn cho thấy: bánh nướng xốp miễn phí. Đừng quên để xếp hạng trò chơi này Nấu ăn cho thấy: bánh nướng xốp và chia sẻ trò chơi này với người bạn tốt nhất của bạn.
chơi trực tuyến flash game Nấu ăn cho thấy: bánh nướng xốp miễn phí. Đừng quên để xếp hạng trò chơi này Nấu ăn cho thấy: bánh nướng xốp và chia sẻ trò chơi này với người bạn tốt nhất của bạn.
|
|
## Trò chơi trực tuyến:
## MMORPG Games trực tuyến:
|
|
## Trò chơi Nấu ăn cho thấy: bánh nướng xốp Online
Tương tự như trò chơi
## Mr Bean: Đường Bakery

Server: nginx

Vary: Accept-Encoding


text:
Tham gia trình diễn cho bộ sưu tập mới của nhà thiết kế Alexander Wang, siêu mẫu Bella Hadid và Kendall Jenner đã có màn mở đầu vô cùng ấn tượng trong bộ trang phục đen quyến rũ.
Bella mặc bộ váy hai dây màu đen với phần vải xoắn lạ mắt phía trước kết hợp cùng sandal trong suốt và một chiếc vương miện lông vũ có chữ "Party Animal".
Kendall cũng diện bộ trang phục và phụ kiện tương tự như Bella.
Con gái 16 tuổi của siêu mẫu Cindy Crawford, Kaia Gerber tự tin sải bước trên sàn catwalk ngoài trời với bộ váy trắng, nhấn ở vùng eo của nhà thiết kế Alexander Wang.
Thần thái của Kat Hessen đã biểu đạt thành công sự trẻ trung, năng động của bộ trang phục.
Nữ diễn viên, người mẫu Suki Waterhouse bước ra với bộ trang phục với quần ống thụng vào áo crop top lấp lánh.
Những thiên thần Victoria Secret diện bộ trang phục kết hợp chất liệu da và ren táo bạo, lạ mắt.
Bộ trang phục người mẫu Joan Smalls đang mặc được kết hợp quần jean rách cá tính và áo lụa bóng mềm mại.
Người mẫu Mica Arganaraz và Alice Metza cũng gây ấn tượng khi xuất hiện trên sàn catwalk với bộ trang phục độc đáo, phá cách.
Grace Elizabeth sải bước tự tin trong bộ váy được lấy cảm hứng từng chiếc áo sơ mi lạ mắt, kết hợp 2 màu đen-trắng đối lập.
Những mẫu thiết kế được trình diễn được lấy từ bộ sưu tập xuân - hè 2018 mang tên "WangFest"của nhà thiết kế trẻ Alexander Wang.
Trong bộ sưu tập lần này, với ý tưởng táo bạo, Alexander Wang lựa chọn đường phố làm sàn runway để trình diễn bộ sưu tập mới.
Các người mẫu lần lượt bước xuống từ chiếc xe bus cỡ lớn, sải bước trên đường phố trong các thiết kế táo bạo và cá tính.
Bộ sưu tập "WangFest" của Alexander Wang chủ yếu thiết kế theo xu hướng bất đối xứng, trang phục phối 2 màu đối lập, váy wrap, chi tiết buộc đai hình ống tay, quần short mặc ngoài skinny... ./.
Báo điện tử VOV

Cache-Control: private

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=yj_b1l1SqP1QsxD8vNmX62J670YhjrxOD2pdprEL3OF19qVKa1TegvHStkxJ2o-SgOJX8MfniXbllSfAiuVuJTJBz-qOv5kaCEomuMlJAnLWfKzzkEtnunhpjocOMpd4ZLYKIV3Qaiksi4kyzaAf9g2; domain=vov.vn; expires=Sat, 27-Jan-2018 17:20:29 GMT; path=/; HttpOnly

X-Cache: MISS from cache13


text:
Thucdem.mobi
Trang chủ
Tiên Hiệp
Kiếm Hiệp
Ngôn Tình
Huyền Huyễn
Đô Thị
Truyện Ngắn
Truyện cười
Home
Tác giả
Linda Howard
Tác giả Linda Howard
All that glitters
Full
Blue moon
Full
Bluebird Winter
Full
To Die For
Full
White Lies (Lời Dối Gian Chân Thật)
Full
Dream Man (Tội Ác Trong Mơ)
Full
ICE (Băng Đá)
Full
Shades of Twilight (Sắc Màu Hoàng Hôn)
Full
Son of the Morning
Full
Sarah’s Child
Full
1
>
Có thể bạn sẽ thích
Thần Hoàng
Huyền Huyễn
Bạn Trai Có Xe Hơi, Nhà Biệt Thự Vẫn… Ăn Bám Người Yêu
Truyện Ngắn
Đổi chồng Cưng chiều em đến nghiện
Ngôn Tình
Nhóc Con, Khi Nào Em Mới Lớn Đây Hả?
Ngôn Tình
Dục Vọng Của Người Chinh Phục
Ngôn Tình
Mẹ Lưu Manh Con Thiên Tài
Ngôn Tình
Chiếc măng
Tiểu Thuyết
Cô Vợ Lén Có Thai Của Tổng Giám Đốc Bá Đạo
Ngôn Tình

X-Cache: MISS

Accept-Ranges: bytes


text:
Là cảng nội địa lớn nhất miền tây Trung Quốc, nó được nối với miền đông qua con sông Dương Tử.
Sân bay quốc tế Jiangbei vận chuyển khoảng 10 triệu hành khách vào năm ngoái, các chuyến bay đến từ Đông Á cũng hạ cánh ở đây.
Trùng Khánh có tuyến đường sắt tới Chengdu tỉnh Tứ Xuyên, Guiyang thuộc tỉnh Quý Châu, thành phố Xiangfan tỉnh Hồ Bắc và thị trấn Huaihua tỉnh Hồ Nam.
Sân bay quốc tế Jiangbei vận chuyển khoảng 10 triệu hành khách vào năm ngoái, các chuyến bay đến từ Đông Á cũng hạ cánh ở đây.
Social Media

Set-Cookie: pll_language=vi; expires=Mon, 19-Nov-2018 06:41:23 GMT; Max-Age=31536000; path=/

Link: <http://www.asiarooms.club/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://www.asiarooms.club/?p=34838>; rel=shortlink


text:
Phụ Kiện Cửa Kính Cường Lực
Kính cường lực được sử dụng nhiều và ngày càng trở nên thông dụng bởi các tính năng và ưu điểm của loại cửa kính này. Vậy cửa kính này cần những phụ kiện gì khi lắp đặt?
Việc lắp đặt và sử dụng loại cửa kính cường lực với khả năng chịu lực tốt, đảm bảo độ bền tránh được các va đạp, lực nhẹ với độ bền đảm bảo. Kính cường lực không chỉ được sử dụng trong lắp đặt nội thất gia đình như cửa kính đi, cửa kính cường lực cửa sổ, cửa văn phòng công ty, hay cửa ban công của các công ty, biệt thự,... Vậy khi lắp đặt cần những phụ kiện gì hay đồ dùng gì để lắp đặt, cùng Namwindows điểm qua 1 số loại phụ kiện cửa kính cường lực thường sử dụng.
Báo giá cửa kính cường lực tốt nhất thị trường
BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ

markdown:
#
[Phụ Kiện Cửa Kính Cường Lực](http://www.cuanhuanamwindows.com/2014/04/phu-kien-cua-kinh-cuong-luc.html)
## Kính cường lực được sử dụng nhiều và ngày càng trở nên thông dụng bởi các tính năng và ưu điểm của loại cửa kính này. Vậy cửa kính này cần những phụ kiện gì khi lắp đặt?
Việc lắp đặt và sử dụng loại cửa kính cường lực với khả năng chịu lực tốt, đảm bảo độ bền tránh được các va đạp, lực nhẹ với độ bền đảm bảo. Kính cường lực không chỉ được sử dụng trong lắp đặt nội thất gia đình như cửa kính đi, cửa kính cường lực cửa sổ, cửa văn phòng công ty, hay cửa ban công của các công ty, biệt thự,... Vậy khi lắp đặt cần những phụ kiện gì hay đồ dùng gì để lắp đặt, cùng Namwindows điểm qua
[1 số loại phụ kiện cửa kính cường lực](http://www.cuanhuanamwindows.com/2014/04/phu-kien-cua-kinh-cuong-luc.html)thường sử dụng. [Báo giá cửa kính cường lực](http://www.cuanhuanamwindows.com/2015/08/bao-gia-cua-kinh-cuong-luc.html)tốt nhất thị trường
![]()
![]()
![]()
Bản Lề Kính Nối Kính 135 Dành Cho Phòng Tắm Kính.
Quý khách cần tư vấn hỗ trợ liên hệ ngay 0966.595.191 để được phục vụ
## BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ

X-Robots-Tag: all,noodp

Set-Cookie: __cfduid=de452a3313d64ad408fe0b23d88ec3be21511073478; expires=Mon, 19-Nov-18 06:37:58 GMT; path=/; domain=.cuanhuanamwindows.com; HttpOnly


text:
387days since 10968
🏡 Tổng
thể Block A4 của khu đô thị mới Bình nguyên, là vị trí cổng
vào của khu đô thị Bình nguyên, khi đi qua khu dịch vụ Nhà Hàng và
Khách sạn. Kết nối theo tuyến đường D1 mặt đường trải nhựa rộng 25 đến 30m và
được phân thành 36 nền, trong đó có 18 nền
nằm trên mặt tiền đường D1, và 18
nền năm trên mặt tiền đường D5. Hiện này 1 số khách hàng đã mua 1 số nền trong
Block A5 Khu đô thị Bình nguyên này
không có nhu cầu sử dụng, Chúng tôi sẳn sàng mua lại với giá tốt nhất.
🏡 ⛳ Nói đến cơ sở hạ từng và tiện ích dịch vụ khu đô thị Bình nguyên là vị trí số 1 đáng
để sinh sống, an cư trong môi trường tốt nhất, giá hiện tại của block A4, Mặt
tiền đường D1 có giá giá động từ 1 tỷ đến
1.2 tỷ / lô 100m2. Và điều đáng chú ý hơn, đất Bình nguyên được phẩn bưởi chiều
ngang 5m, rất phù hợp khu thiết kế căn nhà thông thoáng.. là những điều đáng để
hưởng thụ tại khu đô thị mới Bình nguyên này !
·
Diện tích đất 5 x 20 = 100m2, sổ riêng thổ cư
100%,
·
Về pháp lý tại Block A4,
khu
đô thị bình nguyên đã có sổ hồng riêng .
·
Hiên này việc
Mua bán chỉ cần công chứng nhận và sổ trong 14 ngày.
·
Một số KH được hỗ trợ vay ngân hàng lãi xuất thấp.
·
Khu đô thị
Bình nguyên là cái nôi của làng Đại
Học Quốc Gia, đường xá di chuyển rất thuận lợi và nhanh chóng về xa lộ Hà Nội,
TTHC Dĩ An, Và TPHCM.
·
Liên hệ :
Mua đất - Bán đất Và ký gửi đất nền khu đô thị Bình Nguyên.
💰 Giá chính chủ. 🎅 Liên hệ Mr. Đinh Hoài Lương☎ ĐT: 0987.09.49.46 ✉ Email: hoailuongland@gmail.com
🏡 NHẬN KÝ GỦI – MUA BÁN – NHÀ ĐẤT KHU VỰ DĨ AN
BÌNH DƯƠNG. 🏡🏡 Vẽ - Xin Phép Xây Dựng – Hoàn Công Nhà ở.
Cam kết: Giá chính chủ, pháp lý đầy đủ, an toàn
trong mua bán
Like và share, comment, Inbox, để lại SĐT + Tên. để
được tư vấn và tìm hiểu thông tin miễn phí. !
Mua Qua Hotline: 0987.09.49.46
http://nhadatdiangiare.com/
Sign in|Recent Site Activity|Report Abuse|Print Page|Powered By Google Sites

X-Robots-Tag: noarchive

Cache-Control: public, max-age=5


text:
Nhất Tsim Sha Tsui
Tài sản tốt nhất trong Tsim Sha Tsui
Tài sản rẻ nhất trong Tsim Sha Tsui
Nhất Hong Kong
Tài sản tốt nhất trong Hong Kong
Tài sản rẻ nhất trong Hong Kong
Khách sạn
The Embassy Hotel is located in the key area of Tsim Sha Tsui--- the heart of the Kowloon peninsula, one of the most colourful and vibrant commercial and shopping areas of Hong Kong. We offer long and short-term package to travellers at competitive rate

markdown:
Nhất
[Tsim Sha Tsui](cities-places/vi.Tsim-Sha-Tsui_Hong-Kong.popular-hotels.php?PHPSESSID=09ea45a18d4c9013109dff5899e93924)
Tài sản tốt nhất trong
[Tsim Sha Tsui](cities-places/vi.Tsim-Sha-Tsui_Hong-Kong.best-hotels.php?PHPSESSID=09ea45a18d4c9013109dff5899e93924)
Tài sản rẻ nhất trong
[Tsim Sha Tsui](cities-places/vi.Tsim-Sha-Tsui_Hong-Kong.cheapest-hotels.php?PHPSESSID=09ea45a18d4c9013109dff5899e93924)
Nhất
[Hong Kong](countries-places/vi.Hong-Kong.popular-hotels.php?PHPSESSID=09ea45a18d4c9013109dff5899e93924)
Tài sản tốt nhất trong
[Hong Kong](countries-places/vi.Hong-Kong.best-hotels.php?PHPSESSID=09ea45a18d4c9013109dff5899e93924)
Tài sản rẻ nhất trong
[Hong Kong](countries-places/vi.Hong-Kong.cheapest-hotels.php?PHPSESSID=09ea45a18d4c9013109dff5899e93924)
Khách sạn
The Embassy Hotel is located in the key area of Tsim Sha Tsui--- the heart of the Kowloon peninsula, one of the most colourful and vibrant commercial and shopping areas of Hong Kong. We offer long and short-term package to travellers at competitive rate

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


text:
Sau khi “lỡ miệng” khuyên phụ nữ làm trong ngành công nghệ không nên tăng lương mà hãy tin vào “hệ thống”, CEO Microsoft đã bị chỉ trích dữ dội.
Tổng Giám đốc Microsoft có phát ngôn “đáng quên” về phụ nữ. Ảnh: Reuters
Satya Nadella, người vừa lên ghế Tổng Giám đốc Microsoft tháng 2/2014, đã được hỏi phụ nữ nên làm gì để tiến lên trong giới công nghệ trong một hội thảo nhằm cổ vũ nữ giới. Tuy nhiên, câu trả lời của ông khiến khán giả nữ choáng váng và tức giận: “Thực sự không cần phải yêu cầu tăng lương, chỉ cần biết và trung thành rằng công ty sẽ đưa lại cho bạn mức lương và sự tăng lương xứng đáng”. Ông nói đó mới là “nghiệp tốt”.
Ông Nadella gặp phải vô số chỉ trích trên Twitter vì quan điểm kể trên. Một khán giả đăng tweet: “Cảm ơn Chúa đã ở đó để đưa ra những lời khuyên tốt về tăng lương” và được đăng lại nhiều lần.
Trước làn sóng phản đối này, Tổng Giám đốc Microsoft đã ngay lập tức thừa nhận sai lầm của mình trong văn bản đăng trên website công ty. “Tôi đã hoàn toàn sai khi trả lời câu hỏi đó. Tôi tin rằng đàn ông và phụ nữ nên được trả lương công bằng… Nếu bạn xứng đáng được tăng lương, hãy đề nghị như vậy”. Ông cũng nhắc đến việc bản thân đã hỗ trợ chương trình tại Microsoft và ngành công nghệ như thế nào để đưa nhiều phụ nữ đến với ngành này và xóa khoảng cách thu nhập.
Theo nghiên cứu gần đây của American Association of University Women, năm 2013, phụ nữ chỉ được trả lương bằng 78% những gì nam giới được hưởng. Trong khi đó, dữ liệu của Microsoft cho thấy chỉ có 29% trong số hơn 100.000 nhân viên công ty là nữ.
Theo: Ictnews

markdown:
Sau khi “lỡ miệng” khuyên phụ nữ làm trong ngành công nghệ không nên tăng lương mà hãy tin vào “hệ thống”, CEO
[Microsoft](http://www.mycomputer.vn/tag/microsoft) đã bị chỉ trích dữ dội.
Tổng Giám đốc Microsoft có phát ngôn “đáng quên” về phụ nữ. Ảnh: Reuters
[Satya Nadella](http://www.mycomputer.vn/tag/satya-nadella), người vừa lên ghế Tổng Giám đốc Microsoft tháng 2/2014, đã được hỏi phụ nữ nên làm gì để tiến lên trong giới công nghệ trong một hội thảo nhằm cổ vũ nữ giới. Tuy nhiên, câu trả lời của ông khiến khán giả nữ choáng váng và tức giận: “Thực sự không cần phải yêu cầu tăng lương, chỉ cần biết và trung thành rằng công ty sẽ đưa lại cho bạn mức lương và sự tăng lương xứng đáng”. Ông nói đó mới là “nghiệp tốt”.
Ông Nadella gặp phải vô số chỉ trích trên Twitter vì quan điểm kể trên. Một khán giả đăng tweet: “Cảm ơn Chúa đã ở đó để đưa ra những lời khuyên tốt về tăng lương” và được đăng lại nhiều lần.
Trước làn sóng phản đối này, Tổng Giám đốc Microsoft đã ngay lập tức thừa nhận sai lầm của mình trong văn bản đăng trên website công ty. “Tôi đã hoàn toàn sai khi trả lời câu hỏi đó. Tôi tin rằng đàn ông và phụ nữ nên được trả lương công bằng… Nếu bạn xứng đáng được tăng lương, hãy đề nghị như vậy”. Ông cũng nhắc đến việc bản thân đã hỗ trợ chương trình tại Microsoft và ngành công nghệ như thế nào để đưa nhiều phụ nữ đến với ngành này và xóa khoảng cách thu nhập.
Theo nghiên cứu gần đây của American Association of University Women, năm 2013, phụ nữ chỉ được trả lương bằng 78% những gì nam giới được hưởng. Trong khi đó, dữ liệu của Microsoft cho thấy chỉ có 29% trong số hơn 100.000 nhân viên công ty là nữ.
**Theo: Ictnews**


text:
Như bài báo trước đã làm rõ, Phạm Minh Hoàng bị tước quốc tịch Việt Nam là vô cùng xứng đáng. Tuy nhiên, ngay sau khi Phạm Minh Hoàng bị thông báo cho thôi quốc tịch, ngay lập tức đám dân chủ giả cầy đã lên tiếng bênh vực, đồng thời viết bài xuyên tạc, bịa đặt về việc nhà nước Việt Nam cho Phạm Minh Hoàng thôi quốc tịch là sai quy định pháp luật. Để biết rõ hành vi phạm pháp có tính chất chuyên nghiệp của Phạm Minh Hoàng, và việc nhà nước Việt Nam cho thôi quốc tịch đối với Hoàng có chính xác không, mời độc giả đọc thêm
http://www.nendanchu.com/2017/06/tuoc-quoc-tich-pham-minh-hoang-co-ung.html
Bản thân Phạm Minh Hoàng ngay sau khi được Tổng Lãnh Sự (TLS) Pháp tại Sàigòn thông báo quyết định của nhà nước Việt Nam về việc cho thôi quốc tịch và Hoàng sẽ bị trúc xuất về Pháp. Phạm Minh Hoàng đã viết tâm thư, nhưng không phải gửi cho Nhà nước Việt Nam mà để đăng lên mạng nhằm nói xấu Đảng, Nhà nước Việt Nam như những gì Hoàng đã làm từ năm 1996 cho đến nay. Trần Ái Quốc xin trích đăng mấy dòng về bức tâm thư của Phạm Minh Hoàng đến quý độc giả:
Tâm thư của Phạm Minh Hoàng kể tội cộng sản
Xưa nay đọc tâm thư thường thấy rất xúc động, nhưng đọc tâm thư của Phạm Minh Hoàng, Lão phu thấy hiện rõ sự trâng tráo, coi thường pháp luật của một kẻ già tuổi đời nhưng non kém về sự hiểu biết và ứng xử. Nếu biết sống tốt, có lẽ tương lai của Phạm Minh Hoàng sẽ không có kết cục như thế này. Muốn chết, chôn trên quê hương Việt Nam thì phải sống và cống hiến cho quê hương Việt Nam, giúp dân tộc Việt Nam ngày càng văn minh, tiến bộ, giàu mạnh, chứ không phải tìm mọi cách để lật đổ chính quyền, phá hoại sức sống của nhà nước. Những kẻ không cống hiến gì cho đất nước, chỉ muốn đòi hỏi quyền lợi trong khi tiến hành nhiều hành vi vi phạm pháp luật như Phạm Minh Hoàng liệu xứng đáng được sống ở Việt Nam? Cút!!! có lẽ vẫn là một động từ nhẹ nhàng dành cho một kẻ vong nô như Phạm Minh Hoàng!
Trần Ái Quốc
Không phải cứ viết tâm thư là sẽ được mọi người cảm thông đâu ông Hoàng ạ. Nếu ông nặng lòng với đất nước VN như ông nói t chắc hẳn ông đã không có những hành động chống phá nhà nước như này. Ông có thể thể hiện tình yêu nước bằng sự cống hiến trong nghề giáo chứ cớ gì cứ phải móc nối Việt Tân.Trả lờiXóa
Ông nặng lòng với VN như vậy, đã về VN làm cái nghiệp giáo thì cứ trung thành vs cái nghiệp giáo đi, giờ biết được mấy việc làm của ông t lại thấy nghi ngờ việc ông trở về VN dạy học phải chăng là để lôi kéo các bạn sv trẻ người non dạ vào tc của ông. Nghĩ đến đấy t bỗng thấy tâm thư kia thật giả dối làm sao.Trả lờiXóa
Muốn chết, chôn trên quê hương Việt Nam thì phải sống và cống hiến cho quê hương Việt Nam, giúp dân tộc Việt Nam ngày càng văn minh, tiến bộ, giàu mạnh, chứ không phải tìm mọi cách để lật đổ chính quyền, phá hoại sức sống của nhà nước. Những kẻ không cống hiến gì cho đất nước, chỉ muốn đòi hỏi quyền lợi trong khi tiến hành nhiều hành vi vi phạm pháp luật như Phạm Minh Hoàng liệu xứng đáng được sống ở Việt Nam? Cút!!! có lẽ vẫn là một động từ nhẹ nhàng dành cho một kẻ vong nô như Phạm Minh Hoàng!Trả lờiXóa
Sao lúc làm ra những việc bại hoại trước kia không nghĩ đến ngày hôm này đi, có gan làm phải có gan nhận chứ. Loại người như phạm minh hoàng bị tước đi quyền mang quốc tịch Việt Nam là điều hoàn toàn đúng đắn, những kẻ phản bội tổ quốc phản bội quê hương như ông ta không đáng được sinh ra trên mành đất đầy anh hùng này mới phải.Trả lờiXóa
Buồn cười, viết tâm thư cái gì chứ, có viết cảm động đến đâu thì đến cũng không ai có thể chấp nhận loại người như phạm minh hoàng này đâu. Có ngày hôm nay là đáng lắm, làm bao nhiêu việc phá hoiaj nhà nước ta giờ còn kêu gào cái gì nữa, sao cái lúc nhận những đồng tiền bẩn thỉu nhằm phục vụ việc phá hoại nhà nước ta không suy nghĩ đi, loại người này bị như thế là đáng, đây âu cũng là bài học để cảnh tỉnh cho bọn rận, những gì xuất phát từ ý đồ đen tối nhất định không có cái kết tốt đâu.Trả lờiXóa
Giờ còn viết tâm mới chả thư, lúc nhận tiền từ các tổ chức phản động nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết của dân tộc ta cũng như phá hoại nhà nước ta thì không dùng một chút thời gian để suy nghĩ về cái kết như ngày hôm nay đi,với những việc mà phạm minh hoàng đã làm bị như thế này vẫn còn nhẹ chán.Trả lờiXóa

markdown:
Như bài báo trước đã làm rõ, Phạm Minh Hoàng bị tước quốc tịch Việt Nam là vô cùng xứng đáng. Tuy nhiên, ngay sau khi Phạm Minh Hoàng bị thông báo cho thôi quốc tịch, ngay lập tức đám dân chủ giả cầy đã lên tiếng bênh vực, đồng thời viết bài xuyên tạc, bịa đặt về việc nhà nước Việt Nam cho Phạm Minh Hoàng thôi quốc tịch là sai quy định pháp luật. Để biết rõ hành vi phạm pháp có tính chất chuyên nghiệp của Phạm Minh Hoàng, và việc nhà nước Việt Nam cho thôi quốc tịch đối với Hoàng có chính xác không, mời độc giả đọc thêm
http://www.nendanchu.com/2017/06/tuoc-quoc-tich-pham-minh-hoang-co-ung.html
Bản thân Phạm Minh Hoàng ngay sau khi được Tổng Lãnh Sự (TLS) Pháp tại Sàigòn thông báo quyết định của nhà nước Việt Nam về việc cho thôi quốc tịch và Hoàng sẽ bị trúc xuất về Pháp. Phạm Minh Hoàng đã viết tâm thư, nhưng không phải gửi cho Nhà nước Việt Nam mà để đăng lên mạng nhằm nói xấu Đảng, Nhà nước Việt Nam như những gì Hoàng đã làm từ năm 1996 cho đến nay. Trần Ái Quốc xin trích đăng mấy dòng về bức tâm thư của Phạm Minh Hoàng đến quý độc giả:
Tâm thư của Phạm Minh Hoàng kể tội cộng sản
Xưa nay đọc tâm thư thường thấy rất xúc động, nhưng đọc tâm thư của Phạm Minh Hoàng, Lão phu thấy hiện rõ sự trâng tráo, coi thường pháp luật của một kẻ già tuổi đời nhưng non kém về sự hiểu biết và ứng xử. Nếu biết sống tốt, có lẽ tương lai của Phạm Minh Hoàng sẽ không có kết cục như thế này. Muốn chết, chôn trên quê hương Việt Nam thì phải sống và cống hiến cho quê hương Việt Nam, giúp dân tộc Việt Nam ngày càng văn minh, tiến bộ, giàu mạnh, chứ không phải tìm mọi cách để lật đổ chính quyền, phá hoại sức sống của nhà nước. Những kẻ không cống hiến gì cho đất nước, chỉ muốn đòi hỏi quyền lợi trong khi tiến hành nhiều hành vi vi phạm pháp luật như Phạm Minh Hoàng liệu xứng đáng được sống ở Việt Nam? Cút!!! có lẽ vẫn là một động từ nhẹ nhàng dành cho một kẻ vong nô như Phạm Minh Hoàng!
**Trần Ái Quốc**
Không phải cứ viết tâm thư là sẽ được mọi người cảm thông đâu ông Hoàng ạ. Nếu ông nặng lòng với đất nước VN như ông nói t chắc hẳn ông đã không có những hành động chống phá nhà nước như này. Ông có thể thể hiện tình yêu nước bằng sự cống hiến trong nghề giáo chứ cớ gì cứ phải móc nối Việt Tân.Trả lờiXóa
Ông nặng lòng với VN như vậy, đã về VN làm cái nghiệp giáo thì cứ trung thành vs cái nghiệp giáo đi, giờ biết được mấy việc làm của ông t lại thấy nghi ngờ việc ông trở về VN dạy học phải chăng là để lôi kéo các bạn sv trẻ người non dạ vào tc của ông. Nghĩ đến đấy t bỗng thấy tâm thư kia thật giả dối làm sao.Trả lờiXóa
Muốn chết, chôn trên quê hương Việt Nam thì phải sống và cống hiến cho quê hương Việt Nam, giúp dân tộc Việt Nam ngày càng văn minh, tiến bộ, giàu mạnh, chứ không phải tìm mọi cách để lật đổ chính quyền, phá hoại sức sống của nhà nước. Những kẻ không cống hiến gì cho đất nước, chỉ muốn đòi hỏi quyền lợi trong khi tiến hành nhiều hành vi vi phạm pháp luật như Phạm Minh Hoàng liệu xứng đáng được sống ở Việt Nam? Cút!!! có lẽ vẫn là một động từ nhẹ nhàng dành cho một kẻ vong nô như Phạm Minh Hoàng!Trả lờiXóa
Sao lúc làm ra những việc bại hoại trước kia không nghĩ đến ngày hôm này đi, có gan làm phải có gan nhận chứ. Loại người như phạm minh hoàng bị tước đi quyền mang quốc tịch Việt Nam là điều hoàn toàn đúng đắn, những kẻ phản bội tổ quốc phản bội quê hương như ông ta không đáng được sinh ra trên mành đất đầy anh hùng này mới phải.Trả lờiXóa
Buồn cười, viết tâm thư cái gì chứ, có viết cảm động đến đâu thì đến cũng không ai có thể chấp nhận loại người như phạm minh hoàng này đâu. Có ngày hôm nay là đáng lắm, làm bao nhiêu việc phá hoiaj nhà nước ta giờ còn kêu gào cái gì nữa, sao cái lúc nhận những đồng tiền bẩn thỉu nhằm phục vụ việc phá hoại nhà nước ta không suy nghĩ đi, loại người này bị như thế là đáng, đây âu cũng là bài học để cảnh tỉnh cho bọn rận, những gì xuất phát từ ý đồ đen tối nhất định không có cái kết tốt đâu.Trả lờiXóa
Giờ còn viết tâm mới chả thư, lúc nhận tiền từ các tổ chức phản động nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết của dân tộc ta cũng như phá hoại nhà nước ta thì không dùng một chút thời gian để suy nghĩ về cái kết như ngày hôm nay đi,với những việc mà phạm minh hoàng đã làm bị như thế này vẫn còn nhẹ chán.Trả lờiXóa


text:
Giết người bằng gươm dao chưa thật là ác , Giết người bằng miệng lưỡi mới thật là ác .
Trong Kinh Đức Phật có dạy rằng: “Có 3 hạng người nói chuyện : có hạng người nói như phân, có hạng người nói như hoa ,có hạng người nói như mật.
Mời các bạn nghe Thầy giảng để hiểu rõ thêm .
COMMENTS

markdown:
Giết người bằng gươm dao chưa thật là ác , Giết người bằng miệng lưỡi mới thật là ác .
Trong Kinh Đức Phật có dạy rằng: “Có 3 hạng người nói chuyện : có hạng người nói như phân, có hạng người nói như hoa ,có hạng người nói như mật.
Mời các bạn nghe Thầy giảng để hiểu rõ thêm .
## COMMENTS