text:
Từ bi và độ lượng không phải là dấu hiệu của yếu đuối, mà thực sự là biểu hiện của sức mạnh.Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Đừng cố trở nên một người thành đạt, tốt hơn nên cố gắng trở thành một người có phẩm giá. (Try not to become a man of success, but rather try to become a man of value.)Albert Einstein
Hãy nhã nhặn với mọi người khi bạn đi lên, vì bạn sẽ gặp lại họ khi đi xuống.Miranda
Trong sự tu tập nhẫn nhục, kẻ oán thù là người thầy tốt nhất của ta. (In the practice of tolerance, one's enemy is the best teacher.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Sống chạy theo vẻ đẹp, không hộ trì các căn, ăn uống thiếu tiết độ, biếng nhác, chẳng tinh cần; ma uy hiếp kẻ ấy, như cây yếu trước gió.Kinh Pháp cú (Kệ số 7)
Khi thời gian qua đi, bạn sẽ hối tiếc về những gì chưa làm hơn là những gì đã làm.Sưu tầm
Dầu giữa bãi chiến trường, thắng ngàn ngàn quân địch, không bằng tự thắng mình, thật chiến thắng tối thượng.Kinh Pháp cú (Kệ số 103)
Chiến thắng hàng ngàn quân địch cũng không bằng tự thắng được mình. Kinh Pháp cú
Một người sáng tạo được thôi thúc bởi khát khao đạt đến thành công, không phải bởi mong muốn đánh bại người khác. (A creative man is motivated by the desire to achieve, not by the desire to beat others.)Ayn Rand
Kỳ tích sẽ xuất hiện khi chúng ta cố gắng trong mọi hoàn cảnh.Sưu tầm
Chớ khinh tội nhỏ, cho rằng không hại; giọt nước tuy nhỏ, dần đầy hồ to! (Do not belittle any small evil and say that no ill comes about therefrom. Small is a drop of water, yet it fills a big vessel.)Kinh Đại Bát Niết-bàn
Trang chủ »» Danh mục »» Đại từ điển Hán Việt »» Đang xem mục từ: cuống - 逛 »»
Chú ý: Nếu quý vị copy chữ Hán dán (paste) vào đây để tra thì kết quả sẽ chính xác hơn rất nhiều.
Quý vị cũng có thể bôi đen (select) những chữ Hán đã hiển thị trên màn hình rồi dùng chuột kéo thả vào khung để tra.
Đi ra ngoài. Đi chơi. (Từ điển Nguyễn Quốc Hùng)
Quý vị đang truy cập từ IP 54.80.236.48 (911273008) và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Từ bi và độ lượng không phải là dấu hiệu của yếu đuối, mà thực sự là biểu hiện của sức mạnh.Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Đừng cố trở nên một người thành đạt, tốt hơn nên cố gắng trở thành một người có phẩm giá. (Try not to become a man of success, but rather try to become a man of value.)Albert Einstein
Hãy nhã nhặn với mọi người khi bạn đi lên, vì bạn sẽ gặp lại họ khi đi xuống.Miranda
Trong sự tu tập nhẫn nhục, kẻ oán thù là người thầy tốt nhất của ta. (In the practice of tolerance, one's enemy is the best teacher.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Sống chạy theo vẻ đẹp, không hộ trì các căn, ăn uống thiếu tiết độ, biếng nhác, chẳng tinh cần; ma uy hiếp kẻ ấy, như cây yếu trước gió.Kinh Pháp cú (Kệ số 7)
Khi thời gian qua đi, bạn sẽ hối tiếc về những gì chưa làm hơn là những gì đã làm.Sưu tầm
Dầu giữa bãi chiến trường, thắng ngàn ngàn quân địch, không bằng tự thắng mình, thật chiến thắng tối thượng.Kinh Pháp cú (Kệ số 103)
Chiến thắng hàng ngàn quân địch cũng không bằng tự thắng được mình. Kinh Pháp cú
Một người sáng tạo được thôi thúc bởi khát khao đạt đến thành công, không phải bởi mong muốn đánh bại người khác. (A creative man is motivated by the desire to achieve, not by the desire to beat others.)Ayn Rand
Kỳ tích sẽ xuất hiện khi chúng ta cố gắng trong mọi hoàn cảnh.Sưu tầm
Chớ khinh tội nhỏ, cho rằng không hại; giọt nước tuy nhỏ, dần đầy hồ to! (Do not belittle any small evil and say that no ill comes about therefrom. Small is a drop of water, yet it fills a big vessel.)Kinh Đại Bát Niết-bàn
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Đại từ điển Hán Việt](tu-dien_han-viet_none_rong-mo-tam-hon.html) »»
Đang xem mục từ: cuống - 逛 »»
**Chú ý**: Nếu quý vị copy chữ Hán dán (paste) vào đây để tra thì kết quả sẽ chính xác hơn rất nhiều.
Quý vị cũng có thể bôi đen (select) những chữ Hán đã hiển thị trên màn hình rồi dùng chuột kéo thả vào khung để tra.
Đi ra ngoài. Đi chơi. (
*Từ điển Nguyễn Quốc Hùng*) **Quý vị đang truy cập từ IP 54.80.236.48 (911273008) và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập


text:
Không trên trời, giữa biển, không lánh vào động núi, không chỗ nào trên đời, trốn được quả ác nghiệp.Kinh Pháp cú (Kệ số 127)
Nhẫn nhục có nhiều sức mạnh vì chẳng mang lòng hung dữ, lại thêm được an lành, khỏe mạnh.Kinh Bốn mươi hai chương
Nếu muốn đi nhanh, hãy đi một mình. Nếu muốn đi xa, hãy đi cùng người khác. (If you want to go fast, go alone. If you want to go far, go together.)Ngạn ngữ Châu Phi
Thước đo giá trị con người chúng ta là những gì ta làm được bằng vào chính những gì ta sẵn có. (The measure of who we are is what we do with what we have.)Vince Lombardi
Sự hiểu biết là chưa đủ, chúng ta cần phải biết ứng dụng. Sự nhiệt tình là chưa đủ, chúng ta cần phải bắt tay vào việc. (Knowing is not enough; we must apply. Willing is not enough; we must do.)Johann Wolfgang von Goethe
Hạnh phúc là khi những gì bạn suy nghĩ, nói ra và thực hiện đều hòa hợp với nhau. (Happiness is when what you think, what you say, and what you do are in harmony.)Mahatma Gandhi
Khi gặp phải thảm họa trong đời sống, ta có thể phản ứng theo hai cách. Hoặc là thất vọng và rơi vào thói xấu tự hủy hoại mình, hoặc vận dụng thách thức đó để tìm ra sức mạnh nội tại của mình. Nhờ vào những lời Phật dạy, tôi đã có thể chọn theo cách thứ hai. (When we meet real tragedy in life, we can react in two ways - either by losing hope and falling into self-destructive habits, or by using the challenge to find our inner strength. Thanks to the teachings of Buddha, I have been able to take this second way.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Muôn việc thiện chưa đủ, một việc ác đã quá thừa.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Hãy nhớ rằng, có đôi khi im lặng là câu trả lời tốt nhất.Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Nếu muốn tỏa sáng trong tương lai, bạn phải lấp lánh từ hôm nay.Sưu tầm
Thành công không phải điểm cuối cùng, thất bại không phải là kết thúc, chính sự dũng cảm tiếp tục công việc mới là điều quan trọng. (Success is not final, failure is not fatal: it is the courage to continue that counts.)Winston Churchill
Trang chủ »» Danh mục »» Đại từ điển Hán Việt »» Đang xem mục từ: ban bác - 班駮 »»
Chú ý: Nếu quý vị copy chữ Hán dán (paste) vào đây để tra thì kết quả sẽ chính xác hơn rất nhiều.
Quý vị cũng có thể bôi đen (select) những chữ Hán đã hiển thị trên màn hình rồi dùng chuột kéo thả vào khung để tra.
Màu sắc lẫn lộn, loang lổ. Cũng như Ban bác 斑駮. (Từ điển Nguyễn Quốc Hùng)
Quý vị đang truy cập từ IP 54.80.236.48 (911273008) và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Không trên trời, giữa biển, không lánh vào động núi, không chỗ nào trên đời, trốn được quả ác nghiệp.Kinh Pháp cú (Kệ số 127)
Nhẫn nhục có nhiều sức mạnh vì chẳng mang lòng hung dữ, lại thêm được an lành, khỏe mạnh.Kinh Bốn mươi hai chương
Nếu muốn đi nhanh, hãy đi một mình. Nếu muốn đi xa, hãy đi cùng người khác. (If you want to go fast, go alone. If you want to go far, go together.)Ngạn ngữ Châu Phi
Thước đo giá trị con người chúng ta là những gì ta làm được bằng vào chính những gì ta sẵn có. (The measure of who we are is what we do with what we have.)Vince Lombardi
Sự hiểu biết là chưa đủ, chúng ta cần phải biết ứng dụng. Sự nhiệt tình là chưa đủ, chúng ta cần phải bắt tay vào việc. (Knowing is not enough; we must apply. Willing is not enough; we must do.)Johann Wolfgang von Goethe
Hạnh phúc là khi những gì bạn suy nghĩ, nói ra và thực hiện đều hòa hợp với nhau. (Happiness is when what you think, what you say, and what you do are in harmony.)Mahatma Gandhi
Khi gặp phải thảm họa trong đời sống, ta có thể phản ứng theo hai cách. Hoặc là thất vọng và rơi vào thói xấu tự hủy hoại mình, hoặc vận dụng thách thức đó để tìm ra sức mạnh nội tại của mình. Nhờ vào những lời Phật dạy, tôi đã có thể chọn theo cách thứ hai. (When we meet real tragedy in life, we can react in two ways - either by losing hope and falling into self-destructive habits, or by using the challenge to find our inner strength. Thanks to the teachings of Buddha, I have been able to take this second way.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Muôn việc thiện chưa đủ, một việc ác đã quá thừa.Tủ sách Rộng Mở Tâm Hồn
Hãy nhớ rằng, có đôi khi im lặng là câu trả lời tốt nhất.Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Nếu muốn tỏa sáng trong tương lai, bạn phải lấp lánh từ hôm nay.Sưu tầm
Thành công không phải điểm cuối cùng, thất bại không phải là kết thúc, chính sự dũng cảm tiếp tục công việc mới là điều quan trọng. (Success is not final, failure is not fatal: it is the courage to continue that counts.)Winston Churchill
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Đại từ điển Hán Việt](tu-dien_han-viet_none_rong-mo-tam-hon.html) »»
Đang xem mục từ: ban bác - 班駮 »»
**Chú ý**: Nếu quý vị copy chữ Hán dán (paste) vào đây để tra thì kết quả sẽ chính xác hơn rất nhiều.
Quý vị cũng có thể bôi đen (select) những chữ Hán đã hiển thị trên màn hình rồi dùng chuột kéo thả vào khung để tra.
Màu sắc lẫn lộn, loang lổ. Cũng như Ban bác 斑駮. (
*Từ điển Nguyễn Quốc Hùng*) **Quý vị đang truy cập từ IP 54.80.236.48 (911273008) và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx/1.10.0 (Ubuntu)

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close


text:
Chúng ta không thể đạt được sự bình an nơi thế giới bên ngoài khi chưa có sự bình an với chính bản thân mình. (We can never obtain peace in the outer world until we make peace with ourselves.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Những căng thẳng luôn có trong cuộc sống, nhưng chính bạn là người quyết định có để những điều ấy ảnh hưởng đến bạn hay không. (There's going to be stress in life, but it's your choice whether you let it affect you or not.)Valerie Bertinelli
Lửa nào sánh lửa tham? Ác nào bằng sân hận? Khổ nào sánh khổ uẩn? Lạc nào bằng tịnh lạc?Kinh Pháp Cú (Kệ số 202)
Nên biết rằng tâm nóng giận còn hơn cả lửa dữ, phải thường phòng hộ không để cho nhập vào. Giặc cướp công đức không gì hơn tâm nóng giận.Kinh Lời dạy cuối cùng
Chúng ta không có khả năng giúp đỡ tất cả mọi người, nhưng mỗi người trong chúng ta đều có thể giúp đỡ một ai đó. (We can't help everyone, but everyone can help someone.)Ronald Reagan
Sự kiên trì là bí quyết của mọi chiến thắng. (Perseverance, secret of all triumphs.)Victor Hugo
Kẻ hung dữ hại người cũng như ngửa mặt lên trời mà phun nước bọt. Nước bọt ấy chẳng lên đến trời, lại rơi xuống chính mình.Kinh Bốn mươi hai chương
Người thành công là người có thể xây dựng một nền tảng vững chắc bằng chính những viên gạch người khác đã ném vào anh ta. (A successful man is one who can lay a firm foundation with the bricks others have thrown at him.)David Brinkley
Đối với người không nỗ lực hoàn thiện thì trải qua một năm chỉ già thêm một tuổi mà chẳng có gì khác hơn.Sưu tầm
Lời nói được thận trọng, tâm tư khéo hộ phòng, thân chớ làm điều ác, hãy giữ ba nghiệp tịnh, chứng đạo thánh nhân dạyKinh Pháp Cú (Kệ số 281)
Để có thể hành động tích cực, chúng ta cần phát triển một quan điểm tích cực. (In order to carry a positive action we must develop here a positive vision.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Trang chủ »» Danh mục »» TỦ SÁCH RỘNG MỞ TÂM HỒN »» Hạnh phúc là điều có thật »» Tình cảm chân thật và sự hiểu biết »»
Quý vị đang truy cập từ IP 54.80.236.48 (911273008) và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Chúng ta không thể đạt được sự bình an nơi thế giới bên ngoài khi chưa có sự bình an với chính bản thân mình. (We can never obtain peace in the outer world until we make peace with ourselves.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Những căng thẳng luôn có trong cuộc sống, nhưng chính bạn là người quyết định có để những điều ấy ảnh hưởng đến bạn hay không. (There's going to be stress in life, but it's your choice whether you let it affect you or not.)Valerie Bertinelli
Lửa nào sánh lửa tham? Ác nào bằng sân hận? Khổ nào sánh khổ uẩn? Lạc nào bằng tịnh lạc?Kinh Pháp Cú (Kệ số 202)
Nên biết rằng tâm nóng giận còn hơn cả lửa dữ, phải thường phòng hộ không để cho nhập vào. Giặc cướp công đức không gì hơn tâm nóng giận.Kinh Lời dạy cuối cùng
Chúng ta không có khả năng giúp đỡ tất cả mọi người, nhưng mỗi người trong chúng ta đều có thể giúp đỡ một ai đó. (We can't help everyone, but everyone can help someone.)Ronald Reagan
Sự kiên trì là bí quyết của mọi chiến thắng. (Perseverance, secret of all triumphs.)Victor Hugo
Kẻ hung dữ hại người cũng như ngửa mặt lên trời mà phun nước bọt. Nước bọt ấy chẳng lên đến trời, lại rơi xuống chính mình.Kinh Bốn mươi hai chương
Người thành công là người có thể xây dựng một nền tảng vững chắc bằng chính những viên gạch người khác đã ném vào anh ta. (A successful man is one who can lay a firm foundation with the bricks others have thrown at him.)David Brinkley
Đối với người không nỗ lực hoàn thiện thì trải qua một năm chỉ già thêm một tuổi mà chẳng có gì khác hơn.Sưu tầm
Lời nói được thận trọng, tâm tư khéo hộ phòng, thân chớ làm điều ác, hãy giữ ba nghiệp tịnh, chứng đạo thánh nhân dạyKinh Pháp Cú (Kệ số 281)
Để có thể hành động tích cực, chúng ta cần phát triển một quan điểm tích cực. (In order to carry a positive action we must develop here a positive vision.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[TỦ SÁCH RỘNG MỞ TÂM HỒN](danh-muc_rmth_doc-sach_audio-book.html) »»
[Hạnh phúc là điều có thật](xem-sach_Hanh-phuc-la-dieu-co-that_dqktttm_audio.html) »»
Tình cảm chân thật và sự hiểu biết »»
**Quý vị đang truy cập từ IP 54.80.236.48 (911273008) và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập


text:
Panama
Panama (tiếng Tây Ban Nha: Panamá [panaˈma]), gọi chính thức là nước Cộng hoà Panama (tiếng Tây Ban Nha: República de Panamá), là một quốc gia tại Trung Mỹ.[7] Quốc gia này có biên giới với Costa Rica về phía tây, Colombia về phía đông nam, biển Caribe về phía bắc và Thái Bình Dương về phía nam. Thủ đô và thành phố lớn nhất là thành phố Panama, vùng đại đô thị của thủ đô là nơi cư trú của hơn một nửa trong số 4 triệu dân trong nước.
Panama có một vài bộ lạc bản địa định cư từ trước khi người Tây Ban Nha đến vào thế kỷ 16. Panama tách khỏi Tây Ban Nha vào năm 1821 và gia nhập một liên hiệp mang tên Cộng hoà Đại Colombia. Đến khi Đại Colombia giải thể vào năm 1831, Panama thuộc Cộng hoà Colombia. Do được Hoa Kỳ giúp đỡ, Panama ly khai từ Colombia vào năm 1903, và cho phép Hoa Kỳ xây dựng kênh đào Panama từ năm 1904 đến 1914. Năm 1977, một hiệp định được ký kết với nội dung Hoa Kỳ chuyển giao toàn bộ kênh đào cho Panama vào cuối thế kỷ 20, hạn cuối là 31 tháng 12 năm 1999.[8]
Doanh thu từ thuế kênh đào tiếp tục chiếm một phần đáng kể trong GDP của Panama, song thương mại, ngân hàng và du lịch là các lĩnh vực lớn và đang phát triển. Năm 2015, Panama đứng thứ 60 thế giới về chỉ số phát triển con người.[9] Kể từ năm 2010, Panama duy trì là nền kinh tế có tính cạnh tranh thứ nhì tại Mỹ Latinh. Rừng rậm bao phủ 40% diện tích đất liền Panama, tại đó có nhiều loài động thực vật nhiệt đới, một số không thấy được ở những nơi khác.[10]
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Sau thời kì thám hiểm của Cristoforo Colombo (1502) và Balboa (1513), eo đất này là thuộc địa Tây Ban Nha từ đầu thế kỉ 16, thực dân Tây Ban Nha đã mở những con đường để chuyển vàng, bạc từ Panama và Peru ra hướng Đại Tây Dương.
Vùng này trực thuộc Phó vương quốc Peru (1542) và New Grenada (1740), bị sáp nhập vào Đại Colombia năm 1819. Năm 1855, cuộc đổ xô tìm vàng ở California dẫn đến việc xây dựng đường. sắt nối liến Colón với Panama. Từ năm 1881 đến năm 1889, Ferdinand de Lesseps tiến hành khai thông kênh đào Panama, công trình bị trì hoãn vì thiếu vốn.
Đa phần chính trị trong nước Panama ở thế kỷ hai mươi gắn liền với Kênh đào Panama và chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Đầu thế kỷ 20, Theodore Roosevelt đã theo đuổi những nỗ lực đối ngoại của Hoa Kỳ nhằm tạo lập một thỏa thuận với Colombia sẽ cho phép Mỹ tiếp nhận hoạt đồng điều hành kênh của Pháp vốn bắt đầu từ thời Ferdinand de Lesseps. Tháng 11 năm 1903, Hoa Kỳ ủng hộ phong trào Separatist Junta bí mật gồm một số chủ đất giàu có người Panama dưới sự lãnh đạo của Tiến sĩ Manuel Amador Guerrero nhằm ly khai khỏi Colombia.
Ngày 3 tháng 11 năm 1903, Panama tuyên bố độc lập khỏi Colombia. Chủ tịch Hội đồng Thành phố, Demetrio H. Brid, cơ quan chính quyền cao nhất thời điểm đó, trở thành Tổng thống trên thực tế, và đã chỉ định một Chính phủ Lâm thời ngày 4 tháng 11 để điều hành công việc của nhà nước cộng hòa mới thành lập. Hoa Kỳ, với tư cách quốc gia đầu tiên công nhận nước Cộng hoà Panama mới, đã gửi quân tới bảo vệ những lợi ích kinh tế của nước này. Quốc hội Lập hiến năm 1904 đã bầu Tiến sĩ Manuel Amador Guerrero, một thành viên nổi bật thuộc đảng chính trị bảo thủ, làm Tổng thống hợp hiến đầu tiên của nước Cộng hoà Panama.
Tháng 12 năm 1903, những đại diện của nước cộng hòa đã ký Hiệp ước Hay-Bunau Varilla trao cho Hoa Kỳ quyền xây dựng và quản lý vô hạn định với Kênh đào Panama, mở cửa từ năm 1914. Hiệp ước này đã trở thành một vấn đề ngoại giao tiềm tàng giữa hai quốc gia, trở thành căng thẳng nhất vào Ngày của Martyr (9 tháng 1 năm 1964). Những vấn đề này sau đó đã được giải quyết khi hai bên ký Các hiệp ước Torrijos-Carter năm 1977.
Ý định ban đầu của những người thành lập đất nước là mang lại sự hòa hợp giữa hai đảng chính trị chính (Bảo thủ và Tự do). Chính phủ Panama đã trải qua các giai đoạn bất ổn chính trị và tham nhũng, tuy nhiên, ở nhiều thời điểm trong lịch sử của mình, thời gian cầm quyền của các vị tổng thống hợp hiến thường rất ngắn ngủi. Năm 1968, một cuộc đảo chính lật đổ chính phủ của vị tổng thống mới được bầu gần đó là Arnulfo Arias Madrid diễn ra. Tướng Omar Torrijos cuối cùng đã trở thành người nắm quyền lực trong một chính phủ quân sự (junta), và sau này trở thành nhà lãnh đạo độc đoán cho tới tận khi ông chết trong một vụ tai nạn máy bay gây nghi ngờ năm 1981. Sau cái chết của Torrijos, quyền lực dần được tập trung trong tay Tướng Manuel Antonio Noriega, cựu lãnh đạo lực lượng cảnh sát mật Panama và cựu nhân viên CIA. Noriega liên quan tới vụ buôn lậu thuốc phiện vào Hoa Kỳ, dẫn tới những căng thẳng trong quan hệ hai nước cuối thập niên 1980.
Ngày 20 tháng 12 năm 1989, hai mươi bảy nghìn quân Mỹ [1] tấn công Panama nhằm lật đổ Noriega. Vài giờ sau vụ tấn công, tại một buổi lễ diễn ra bên trong một căn cứ quân sự Mỹ tại Vùng Kênh đào Panama cũ, Guillermo Endara (người chiến thắng trong cuộc bầu cử tháng 5 năm 1989) tuyên thệ nhậm chức tổng thống mới của Panama. Cuộc tấn công diễn ra mười năm trước khi quyền quản lý Kênh Panama được giao lại cho người Panama, theo một thời gian biểu do Các hiệp ước Torrijos-Carter quy định. Sau cuộc tấn công, Noriega tìm cách xin tị nạn tại Vatican qua phái bộ ngoại giao do Monsignor Jose S. Laboa đại diện. Để buộc Noriega đầu hàng, các lực lượng Mỹ đã chơi ầm ĩ liên tục bên ngoài đại sứ quán bài "Panama," của nhóm nhạc rock thập niên 1980 Van Halen. (WSJ) Sau vài ngày, Noriega đầu hàng quân Mỹ, và bị đưa về Florida để chính thức bị dẫn độ và xét xử trước các cơ quan tòa án liên bang Mỹ. Ông bị buộc trách nhiệm về cuộc phóng thích tù binh trước hạn (parole) tháng 9 năm 2007.
Theo Các hiệp ước Torrijos-Carter, Hoa Kỳ trả lại toàn bộ kênh đào và những vùng đất liên quan cho Panama ngày 31 tháng 12 năm 1999, nhưng giữ quyền can thiệp quân sự vì quyền lợi an ninh quốc gia của họ. Panama cũng giành được quyền kiểm soát những tòa nhà và cơ sở hạ tầng liên quan cũng như quyền quản lý hành chính đầy đủ với Kênh đào Panama.
Nhân dân Panama đã tán thành việc mở rộng kênh, và sau khi được hoàn thành, nó sẽ cho phép các tàu post-Panamax đi qua cũng như tăng số lượng tàu lưu thông.
Chính trị[sửa | sửa mã nguồn]
Chính trị Panama theo hình thức nhà nước Cộng hòa tổng thống đại diện dân chủ, theo đó Tổng thống Panama vừa là lãnh đạo quốc gia vừa là lãnh đạo chính phủ, và một hệ thống nghị viện đa đảng. Quyền hành pháp thuộc chính phủ. Quyền lập pháp vừa do chính phủ vừa do Quốc hội đảm nhiệm. Tư pháp độc lập với hành pháp và lập pháp.
Chính phủ theo chế độ dân chủ lập hiến, trong đó:
- Cơ quan hành pháp: đứng đầu nhà nước là Tổng thống, tiếp theo là 2 Phó Tổng thống, được bầu cử với nhiệm kỳ 5 năm. Nội các được chỉ định bởi Tổng thống.
- Cơ quan lập pháp: Quốc hội lập pháp lưỡng viện gồm 71 thành viên được bầu cử với các nhiệm kỳ 5 năm.
- Cơ quan tư pháp: Tòa án Công lý Tối cao gồm 9 thẩm phán được chỉ định với nhiệm kỳ 10 năm; 5 tòa án tối cao, 3 tòa thượng thẩm.
Khu vực hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Theo hành chính, các khu vực chính của Panama gồm chín tỉnh và năm vùng lãnh thổ bản xứ (comarcas indígenas) cấp tỉnh.
- Tỉnh
- Comarcas cấp tỉnh
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Panama nằm ở Trung Mỹ, giáp với cả Biển Caribe và Thái Bình Dương, giữa Colombia và Costa Rica. Nước này có vị trí chiến lược ở điểm cuối phía đông Eo Panama, một cầu lục địa lớn nối Bắc và Nam Mỹ. Tới năm 1999, Panama đã kiểm soát Kênh đào Panama nối Bắc Đại Tây Dương qua Biển Caribe với Bắc Thái Bình Dương.
Địa hình rừng già hầu như không thể xâm nhập của Vực Darien giữa Panama và Colombia. Nó tạo ra khoảng đứt của Xa lộ Xuyên Mỹ, nếu không tuyến đường này sẽ nối liền từ Alaska tới Patagonia.
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Kinh tế Panama dựa trên dịch vụ, chủ yếu là ngân hàng, thương mại và du lịch, vì vị trí địa lý chiến lược của nó. Việc chuyển giao quyền quản lý kênh đào và các căn cứ quân sự của Mỹ khiến các dự án xây dựng mới ở đây bùng nổ. Chính quyền Martín Torrijos đã tiến hành nhiều cuộc cải cách cơ cấu gây tranh cãi, như cải cách thuế và một cuộc cải cách an sinh xã hội rất khó khăn. Hơn nữa, một cuộc trưng cầu dân ý về việc xây dựng một bộ cửa cống thư ba cho Kênh đào Panama đã được đại đa số dân chúng tán thành (dù số người đi bầu ít ỏi) ngày 22 tháng 10 năm 2006. Con số ước tính chính thức chi phí cho việc xây dựng này lên tới 5.25 tỷ dollar Mỹ.
Kinh tế Panaman tăng trưởng 8% năm 2006 và lần đầu tiên trong mười năm qua lĩnh vực công cộng đã kết toán năm 2006 với một con số thặng dư thương mại khoảng 88 triệu USD.[cần thẩm tra] Hơn nữa, theo thông tin được công bố bằng tiếng Tây Ban Nha, "Informe Fiscal - Cierre año 2006" của Bộ Kinh tế và Tài chính ngày 14/02/2007, mức GDP danh nghĩa chính thức năm 2006 lên tới 16.704 tỷ dollar Mỹ; xem đường link bên dưới của bộ này.
Đồng tiền tệ Panama là balboa, được quy định ở mức trao đổi tương đương với đồng dollar Mỹ. Tuy nhiên, trên thực tế, nước này đã bị dollar hoá; Panama có đồng tiền xu riêng của mình nhưng sử dụng tất cả các loại tiền giấy bằng dollar Mỹ. Panama là một trong ba quốc gia trong vùng đã dollar hoá nền kinh tế, hai nước kia là Ecuador và El Salvador.
Panama là một nước có nền kinh tế ổn định nhất trong số các nước Mỹ Latinh, Panama có các lĩnh vực dịch vụ tiên tiến chiếm khoảng 75% GDP. Các dịch vụ bao gồm Kênh đào Panama, ngân hàng, Khu tự do Colon, bảo hiểm, cảng container, đăng ký tàu đô đốc và du lịch. Thời kỳ khủng hoảng của Khu vực Tự do Colon và sự giảm giá mạnh của các mặt hàng xuất khẩu, sự giảm tốc độ sản xuất toàn cầu và việc rút quân của Mỹ đã làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế Panama trong năm 2000-2001. Chính phủ Panamma đặt kế hoạch cho các chương trình công tác công cộng, cải cách thuế, hiệp định thương mại khu vực mới để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Thập kỷ vừa qua cho thấy Panama duy trì được một nền kinh tế phát triển ổn định, trung bình hàng năm tăng trưởng từ 2% đến 4%.
Nền kinh tế Panama là nền kinh tế bị đô la hóa, cơ bản dựa trên các hoạt động dịch vụ với chất lượng cao, chiếm tới 3/4 tổng sản phẩm quốc nội. Trong các loại hình dịch vụ này có thể kể ra như: Kênh đào Panama, ngân hàng, Khu vực tự do Colon, bảo hiểm, cảng container, du lịch… Năm 2007, GDP nước này khoảng 29 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng GDP là 7,8%.
Trong thời gian tới, Panama sẽ đạt được tốc độ tăng trưởng cao hơn nhờ dự án mở rộng kênh đào Panama, dự án này đã được khởi động vào năm 2007 và kết thúc vào năm 2014, với tổng kinh phí là 5.3 tỷ USD. Dự án này sẽ nâng gấp đôi năng lực của kênh đào.
Thời gian gần đây, Chính phủ đã thực hiện cải cách hệ thống thuế, an ninh xã hội và thúc đẩy các hiệp định thương mại khu vực, phát triển ngành du lịch. Không chỉ là thành viên của khối CAFTA, Panama đã bắt đầu đàm phán FTA với Hoa Kỳ vào tháng 12 năm 2006.
Tính đến năm 2016, GDP của Panama đạt 55.227 USD, đứng thứ 78 thế giới và đứng thứ 13 khu vực Mỹ Latin.
Vai trò là thị trường trung chuyển hàng hóa[sửa | sửa mã nguồn]
Panama có vị trí địa lý vô cùng thuận lợi với kênh đào Panama dài 80 km nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương, không chỉ mang lại lợi ích kinh tế quan trọng cho Panama mà còn giúp các tàu biển tiết kiệm thời gian và chi phí trong vận tải đường biển. Panama phát triển mạnh ngoại thương, dịch vụ thương mại, tài chính ngân hàng. Đây là trung tâm tài chính ngân hàng quốc tế với chính sách thông thoáng tạo điều kiện tối đa cho các doanh nghiệp (thuế suất 0% nếu các nguồn vốn, tài chính không đầu tư/sử dụng trên lãnh thổ Panama, đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính trong việc thành lập cơ quan đại diện, tự do chuyển lợi nhuận ra nước ngoài...), là môi trường lý tưởng cho các nhà đầu tư cũng như cho các doanh nghiệp phát triển kinh doanh, quyền tự do kinh doanh của mọi pháp nhân được bảo đảm, không có sự phân biệt đối xử với người nước ngoài. Panama giữ vai trò trung tâm tài chính ở Mỹ Latinh, là nơi cung cấp tín dụng, vốn đầu tư, cho vay, thanh toán quốc tế, bảo hiểm... cho các hoạt động kinh tế, thương mại của thị trường khu vực và thế giới.
Hiện nay Panama là nước có nhiều tàu nước ngoài thuê cờ nhất thế giới nhờ có chính sách ưu đãi và tạo thuận lợi cho khách hàng trên nhiều mặt: pháp luật, tài chính, bảo hiểm... Panama có mạng lưới viến thông bằng sợi cáp quang nối tất cả các quốc gia trên thế giới với tần suất 3.300 gb/giây. Hạ tầng cơ sở của Panama rất phát triển, dân trí cao, chất lượng cuộc sống ở mức cao (không có thiên tai dịch họa; môi trường sống xanh-sạch-đẹp, an lành và thân thiện). Hai ngôn ngữ chính được sử dụng ở Panama là tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh.
Kênh đào Panama được xây dựng cho một luồng giao thông khoảng hơn 13.000 lượt tàu thuyền hàng năm và thông qua đường vận chuyển này đã tạo ra nguồn lợi nhuận kinh tế đáng kể cho thương mại quốc tế. Sử dụng các khu vực trong vùng kênh đào có ý nghĩa cho những cơ hội lớn đầu tư sinh lợi đối với các nhà đầu tư có nhu cầu tăng thêm gia trị sản phẩm hàng hoá và dịch vụ, sử dụng Panama như một vị trí chiến lược với các thị trường mới hoặc thị trường đã có sẵn. Sự thách thức lớn nhất đó là biến đổi đất nước trở thành một trung tâm hậu cần quốc tế gắn liền với sự phát triển của các lĩnh vực hàng hải, công nghiệp, du lịch, thương mại.
Panama là thị trường trung chuyển lớn trên thế giới với kho ngoại quan miễn thuế Colón lớn thứ 2 toàn cầu, lớn nhất châu Mỹ cùng các chính sách cởi mở, thông thoáng, tạo điều kiện tốt cho thương mại quốc tế, mọi giao dịch đều sử dụng đồng USD. Hiện nay có hơn 2000 công ty đặt văn phòng tại Khu Thương mại Tự do Colón trên tổng diện tích 988 ha, trao đổi thương mại đạt trị giá hơn 10 tỷ USD/năm, trong đó nhập khẩu chiếm 45% và tái xuất chiếm 55%. Khu miễn thuế này hàng năm đóng góp 7,5% GDP cho Panama.
Khu Colón gần các quốc gia phát triển của khu vực Thái Bình Dương, Bắc Mỹ và tương đối gần châu Âu, gần như mọi tuyến đường giao thông trên thế giới đều qua Colón khiến nơi này trở thành một trung tâm lý tưởng trong thời đại toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới như hiện nay với tốc độ và hiệu quả của việc trung chuyển hàng, giá cả cạnh tranh, thuế suất nhập khẩu là 0%, và 100% cơ hội dành cho các doanh nghiệp với rất nhiều thuận lợi, ưu đãi và thủ tục đơn giản. Colón đặt mục tiêu trở thành trung tâm phân phối hàng hóa thương mại chính yếu cho khu vực châu Mỹ. Panama có nhiều kinh nghiệm trong quản lý, trong lĩnh vực dịch vụ đồng thời có nhu cầu lớn nhập khẩu nhiều chủng loại hàng, nhất là trang thiết bị, máy móc, hàng công nghiệp, hàng tiêu dùng các loại.
Bên cạnh đó, để đón đầu việc FTAA (Khu vực Thương mại Tự do châu Mỹ) ra đời, Panama đang triển khai thực hiện dự án biến Colón thành một "trung tâm hậu cần đa phương thức của châu Mỹ" (kết hợp vận tải đường biển, đường hàng không, đường sắt và đường bộ giữa các nước châu Mỹ với nhau và giữa châu Mỹ với thế giới) với chức năng chính là trung tâm trung chuyển (nhập khẩp-tái xuất) hàng hóa, sẵn sàng tiếp nhận mọi đối tượng đến đầu tư, làm ăn kinh doanh.
Toàn cầu hoá[sửa | sửa mã nguồn]
Những mức độ thương mại cao của Panaman chủ yếu nhờ Vùng thương mại tự do Colón, vùng thương mại tự do lớn nhất Tây Bán cầu. Theo một phân tích của ban quản lý vùng Colon và đánh giá về thương mại Panama của Cao ủy Kinh tế Liên hiệp quốc vùng Mỹ Latinh và Caribe (ECLAC), năm ngoái vùng này chiếm 92 phần trăm xuất khẩu và 65 phần trăm nhập khẩu của Panama.
Panama có tỷ lệ nguồn thu từ du lịch và đầu tư trực tiếp nước ngoài trên GDP khá lớn (cao thứ tư Mỹ Latinh về cả hai yếu tố) mức độ người dân sử dụng Internet cũng khá cao (đứng thứ tám Mỹ Latinh).
Lạm phát[sửa | sửa mã nguồn]
Theo Cao ủy Kinh tế vùng Mỹ Latinh và Caribe (ECLAC, hay CEPAL theo tên viết tắt tiếng Tây Ban Nha thông dụng hơn), lạm phát của Panama tính theo Chỉ số Giá Tiêu thụ (CPI) là 2.0 phần trăm năm 2006.[2] Thường Panama có mức lạm phát thấp.
Bất động sản[sửa | sửa mã nguồn]
Thành phố Panama từng chứng kiến một cuộc đua giữa hai dự án cạnh tranh nhau với mục tiêu xây dựng tòa nhà cao nhất Mỹ Latinh. Nhưng một trong hai dự án đã bị hủy bỏ. Dự án kia, một tòa nhà ở và khách sạn cao 104 tầng tên gọi Tháp Băng (Ice Tower), được dự định hoàn thành năm 2010.
Dự án Palacio de la Bahia đã bị công ty sáng lập Tây Ban Nha là Olloqui hủy bỏ. Trước kia cả hai dự án đều có quy mô nhỏ, nhưng sau đó bắt đầu gia tăng số tầng để trở thành tòa nhà cao nhất vùng.
Có hơn 105 dự án tại Thành phố Panama nơi các khu lân cận đang có sự tăng trưởng chóng mặt về con số nhà cửa. Tại San Francisco hiện đang có 25 tòa nhà được xây dựng.
Grupo Mall, một công ty khác của Tây Ban Nha, đang xây dựng một tòa nhà làm căn hộ, khu phức hợp, khách sạn và khu thương mại nhiều tầng. Dự án này theo kế hoạch sẽ hoàn thành một phần vào năm 2009.
Ngoài những nhu cầu hiện tại, những phát triển tương lai cũng sẽ có tương lai tốt nhờ kế hoạch mở rộng Kênh đào Panama, một nhà máy lọc dầu của công ty dầu khí Mỹ Occidental Petroleum và một cảng container mới gần lối vào phía Thái Bình Dương của kênh.
Tình trạng nghèo đói[sửa | sửa mã nguồn]
Dù có những nguồn thu lớn từ Kênh đào Panama và ngành du lịch, Ngân hàng Thế giới đã báo cáo rằng Cộng hòa Panama tiếp tục phải chiến đấu với nạn nghèo đói [3]. Bình đẳng thu nhập cũng là một vấn đề lớn ở nước này. Theo Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ, Hệ số Gini trên đầu hộ tại Panama là 0.57.[4] Đây là một trong những mức độ bình đẳng thu nhập tồi nhất trong vùng và thế giới.
Nhân khẩu[sửa | sửa mã nguồn]
Văn hoá, phong tục và ngôn ngữ của người Panama chủ yếu thuộc vùng Caribe và Tây Ban Nha. Về chủng tộc, đa số dân là người mestizo hay lai Amerindian, châu Phi, Tây Ban Nha và người Hoa. Tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ chính thức và chủ yếu; tiếng Anh cũng được công nhận là một ngôn ngữ chính thức và được sử dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp và tại vùng bờ biển Caribe. Hơn một nửa dân số sống tại Thành phố Panama –hành lang đô thị Colón.
Đại đa số người Panama theo Cơ đốc giáo La Mã, chiếm tới 80% dân số. Dù hiến pháp công nhận Cơ đốc giáo là tôn giáo của đại đa số người dân, Panama không có tôn giáo chính thức. Các tôn giáo nhỏ tại Panama gồm Tin Lành (12%), Hồi giáo (4.4%), Bahá'í (1.2%), Phật giáo (ít nhất 1%), Chính thống giáo Hy Lạp (0.1%), Do Thái giáo (0.4%), và Hindu giáo (0.3%). Cộng đồng Do Thái tại Panama, với hơn 10.000 người, là cộng đồng lớn nhất trong khu vực (gồm Trung Mỹ, Colombia và Caribe). Cuộc di cư Do Thái diễn ra vào cuối thế kỷ 19, hiện tại có các giáo hội Do Thái tại Thành phố Panama, cũng như các trường Do Thái. Bên trong Mỹ Latin, Panama là một trong những nước có tỷ lệ người Do Thái trên dân số lớn, chỉ sau Uruguay và Argentina. Các cộng đồng Hồi giáo, Đông Á, và Nam Á tại Panama cũng rất lớn.
Thành phố Panama có một Nhà thờ Đức tin Bahá'í, một trong tám nhà thờ duy nhất trên thế giới. Được hoàn thành năm 1972, nó nằm trên một quả đồi cao quay mặt ra kênh, và được xây bằng bùn theo kiểu thiết kế châu Mỹ bản xứ.
Vì mối quan hệ thương mại lịch sử của mình, trên tất cả Panama là một quốc gia đa sắc tộc. Ví dụ, điều này được thể hiện ở con số người Hoa đông đảo (xem Người Hoa tại các khu Chinatown Mỹ Latinh). Nhiều người Trung Quốc đã di cư tới Panama để xây dựng tuyến Đường sắt Panama. Một thuật ngữ gọi "gian hàng góc phố" trong tiếng Tây Ban Nha Panama là el chinito, phản ánh thực tế nhiều gian hàng này thuộc sở hữu và do những người nhập cư Trung Quốc điều hành. (Các nước khác có hình mẫu xã hội tương tự, ví dụ, các gian hàng góc phố "Ả Rập" tại Pháp.)
Có bảy sắc tộc bản xứ tại Panama:
Đây là quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha nhỏ nhất Mỹ Latinh nếu tính theo dân số (ước tính 3.232.000 người), Uruguay là nước đứng thứ hai (ước tính 3.463.000 người). Tuy nhiên, bởi Panama có tỷ lệ sinh cao, có lẽ trong những năm tới dân số của họ sẽ vượt Uruguay.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Ghi chú và tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Panama”. CIA World Factbook.
- ^ “Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density” (PDF). United Nations Statistics Division. 2012. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2017. http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012.htm
- ^ File POP/1-1: Total population (both sexes combined) by major area, region and country, annually for 1950–2100 (thousands). World Population Prospects: The 2015 Revision (Bản báo cáo) (United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division). Tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2015.
- ^ Distribución territorial y migración interna en Panamá: Censo 2010 (PDF) (Bản báo cáo) (bằng tiếng Tây Ban Nha). INEC. 2014. tr. 2. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2015.
- ^ “2015 Human Development Report” (PDF). United Nations Development Programme. 2015. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2015.
- ^ “Gini Index”. World Bank. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2015.
- ^ “National Geographic Education”. National Geographic Society. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2011.
National Geographic Atlas (list). National Geographic Society. 2010. tr. 4.
Webster's New Geographical Dictionary (list and map). Merriam-Webster Inc. 1984. tr. 856, 859.
"Americas" Standard Country and Area Codes Classifications (M49), United Nations Statistics Division
"North America" Atlas of Canada
North America Atlas National Geographic
- ^ “Panama”. CIA – The World Factbook. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2010.
- ^ UNDP Human Development Report 2015. Table 1: Human development index 2015 and its components (PDF). UNDP. tr. 144. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2010.
- ^ “Country profile: Panama”. BBC News. 30 tháng 6 năm 2010.
- CIA World Factbook: Panama
- Panama Canal Expansion Takes Major Step Forward, RESOURCE CANADA BUSINESS NEWS NETWORK, 25-JUL-2006
- TE está listo si se pospone referendo, 30 de agosto de 2006
- Cómo localizar a los grupos del ‘sí’ y ‘no’, 11 de agosto de 2006
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- The President of Panama (tiếng Tây Ban Nha)
- List of Panamanian Government Agencies (tiếng Tây Ban Nha)
- Ministry of Economics and Finance (tiếng Tây Ban Nha)
- Ministry of External Relations (tiếng Tây Ban Nha)
- Embassy of Panama in the U.S.
- Official Site of the Panama Tourism Bureau
- Official Site of the Panama Canal Authority
- National Directorate of Immigration and Naturalization (tiếng Anh)
- CoolPanama.com Panama Portal (tiếng Tây Ban Nha)(tiếng Anh)

markdown:
# Panama
|Bài viết này
|cần thêm .
|Cộng hòa Panama|
|República de Panamá
|(tiếng Tây Ban Nha)
|
|
![]()
|
|
"Vì lợi ích của thế giới"
*(* [Himno Istmeño](/w/index.php?title=Himno_Istme%C3%B1o&action=edit&redlink=1) [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha))
Thánh ca Eo đất
[tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_ch%E1%BA%BF) [Tổng thống](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Panama&action=edit&redlink=1) [Juan Carlos Varela](/w/index.php?title=Juan_Carlos_Varela&action=edit&redlink=1) [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha) [Sắc tộc](/wiki/S%E1%BA%AFc_t%E1%BB%99c) [[1]](#cite_note-1) [Thành phố Panama](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Panama) [Thành phố Panama](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Panama) km² ( [[2]](#cite_note-unstats08-2) [hạng 116](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC](/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)-5) **Độc lập từ** [Colombia](/wiki/Colombia) [Tây Ban Nha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2y_Ban_Nha) người [[3]](#cite_note-UN-3) người [[4]](#cite_note-census-4) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)( [PPP](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) (2016)
Bình quân đầu người: 23.024 USD
[GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)(danh nghĩa) [hạng 13.654 USD](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_GDP_danh_ngh%C4%A9a)) [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2016) cao ( [[5]](#cite_note-HDI-5) [hạng 60](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) [Hệ số Gini](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Gini)(2012) trung bình [[6]](#cite_note-wb-gini-6) [Đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [balboa Panama](/w/index.php?title=Balboa_Panama&action=edit&redlink=1), [đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9)(
)
[PAB, USD] [Tên miền Internet](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.pa](/wiki/.pa) **Panama** ( [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha): *Panamá* [panaˈma]), gọi chính thức là nước **Cộng hoà Panama** ( [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha): *República de Panamá*), là một quốc gia tại [Trung Mỹ](/wiki/Trung_M%E1%BB%B9). Quốc gia này có biên giới với [7] [Costa Rica](/wiki/Costa_Rica)về phía tây, [Colombia](/wiki/Colombia)về phía đông nam, [biển Caribe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Caribe)về phía bắc và [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng)về phía nam. Thủ đô và thành phố lớn nhất là [thành phố Panama](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Panama), vùng đại đô thị của thủ đô là nơi cư trú của hơn một nửa trong số 4 triệu dân trong nước.
Panama có một vài bộ lạc bản địa định cư từ trước khi người Tây Ban Nha đến vào thế kỷ 16. Panama tách khỏi Tây Ban Nha vào năm 1821 và gia nhập một liên hiệp mang tên Cộng hoà
[Đại Colombia](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Colombia). Đến khi Đại Colombia giải thể vào năm 1831, Panama thuộc Cộng hoà Colombia. Do được Hoa Kỳ giúp đỡ, Panama ly khai từ Colombia vào năm 1903, và cho phép Hoa Kỳ xây dựng [kênh đào Panama](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Panama) từ năm 1904 đến 1914. Năm 1977, một hiệp định được ký kết với nội dung Hoa Kỳ chuyển giao toàn bộ kênh đào cho Panama vào cuối thế kỷ 20, hạn cuối là 31 tháng 12 năm 1999. [[8]](#cite_note-cia-8)
Doanh thu từ thuế kênh đào tiếp tục chiếm một phần đáng kể trong GDP của Panama, song thương mại, ngân hàng và du lịch là các lĩnh vực lớn và đang phát triển. Năm 2015, Panama đứng thứ 60 thế giới về
[chỉ số phát triển con người](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di). Kể từ năm 2010, Panama duy trì là nền kinh tế có tính cạnh tranh thứ nhì tại Mỹ Latinh. Rừng rậm bao phủ 40% diện tích đất liền Panama, tại đó có nhiều loài động thực vật nhiệt đới, một số không thấy được ở những nơi khác. [9] [[10]](#cite_note-10)
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=1)]
Sau thời kì thám hiểm của
[Cristoforo Colombo](/wiki/Cristoforo_Colombo) (1502) và [Balboa](/w/index.php?title=Balboa&action=edit&redlink=1) (1513), eo đất này là thuộc địa [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) từ đầu [thế kỉ 16](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_16), thực dân [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) đã mở những con đường để chuyển [vàng](/wiki/V%C3%A0ng), [bạc](/wiki/B%E1%BA%A1c) từ Panama và [Peru](/wiki/Peru) ra hướng [Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng).
Vùng này trực thuộc Phó vương quốc Peru (1542) và
[New Grenada](/w/index.php?title=New_Grenada&action=edit&redlink=1) (1740), bị sáp nhập vào [Đại Colombia](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Colombia) năm 1819. Năm 1855, cuộc đổ xô tìm vàng ở [California](/wiki/California) dẫn đến việc xây dựng đường. sắt nối liến [Colón](/wiki/Col%C3%B3n) với Panama. Từ năm 1881 đến năm 1889, [Ferdinand de Lesseps](/wiki/Ferdinand_de_Lesseps) tiến hành khai thông kênh đào Panama, công trình bị trì hoãn vì thiếu vốn.
Đa phần chính trị trong nước Panama ở thế kỷ hai mươi gắn liền với
[Kênh đào Panama](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Panama) và chính sách đối ngoại của [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Đầu [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20), [Theodore Roosevelt](/wiki/Theodore_Roosevelt) đã theo đuổi những nỗ lực đối ngoại của Hoa Kỳ nhằm tạo lập một thỏa thuận với [Colombia](/wiki/Colombia) sẽ cho phép [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) tiếp nhận hoạt đồng điều hành kênh của [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) vốn bắt đầu từ thời [Ferdinand de Lesseps](/wiki/Ferdinand_de_Lesseps). Tháng 11 năm 1903, [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) ủng hộ phong trào *Separatist Junta* bí mật gồm một số chủ đất giàu có người Panama dưới sự lãnh đạo của [Tiến sĩ](/wiki/Ti%E1%BA%BFn_s%C4%A9) [Manuel Amador Guerrero](/w/index.php?title=Manuel_Amador_Guerrero&action=edit&redlink=1) nhằm ly khai khỏi [Colombia](/wiki/Colombia).
Ngày
[3 tháng 11](/wiki/3_th%C3%A1ng_11) năm [1903](/wiki/1903), Panama tuyên bố độc lập khỏi [Colombia](/wiki/Colombia). Chủ tịch Hội đồng Thành phố, [Demetrio H. Brid](/w/index.php?title=Demetrio_H._Brid&action=edit&redlink=1), cơ quan chính quyền cao nhất thời điểm đó, trở thành Tổng thống *trên thực tế*, và đã chỉ định một * ngày Chính phủ Lâm thời* [4 tháng 11](/wiki/4_th%C3%A1ng_11)để điều hành công việc của nhà nước cộng hòa mới thành lập. Hoa Kỳ, với tư cách quốc gia đầu tiên công nhận nước Cộng hoà Panama mới, đã gửi quân tới bảo vệ những lợi ích kinh tế của nước này. Quốc hội Lập hiến năm 1904 đã bầu Tiến sĩ [Manuel Amador Guerrero](/w/index.php?title=Manuel_Amador_Guerrero&action=edit&redlink=1), một thành viên nổi bật thuộc đảng chính trị bảo thủ, làm Tổng thống hợp hiến đầu tiên của nước Cộng hoà Panama.
Tháng 12 năm 1903, những đại diện của nước cộng hòa đã ký
[Hiệp ước Hay-Bunau Varilla](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Hay-Bunau_Varilla&action=edit&redlink=1) trao cho Hoa Kỳ quyền xây dựng và quản lý vô hạn định với Kênh đào Panama, mở cửa từ năm 1914. Hiệp ước này đã trở thành một vấn đề ngoại giao tiềm tàng giữa hai quốc gia, trở thành căng thẳng nhất vào [Ngày của Martyr](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_c%E1%BB%A7a_Martyr&action=edit&redlink=1) ( [9 tháng 1](/wiki/9_th%C3%A1ng_1) năm [1964](/wiki/1964)). Những vấn đề này sau đó đã được giải quyết khi hai bên ký [Các hiệp ước Torrijos-Carter](/w/index.php?title=C%C3%A1c_hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Torrijos-Carter&action=edit&redlink=1) năm 1977.
Ý định ban đầu của những người thành lập đất nước là mang lại sự hòa hợp giữa hai đảng chính trị chính (Bảo thủ và Tự do). Chính phủ Panama đã trải qua các giai đoạn bất ổn chính trị và tham nhũng, tuy nhiên, ở nhiều thời điểm trong lịch sử của mình, thời gian cầm quyền của các vị tổng thống hợp hiến thường rất ngắn ngủi. Năm 1968, một cuộc
[đảo chính](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_ch%C3%ADnh) lật đổ chính phủ của vị tổng thống mới được bầu gần đó là [Arnulfo Arias Madrid](/w/index.php?title=Arnulfo_Arias_Madrid&action=edit&redlink=1) diễn ra. Tướng [Omar Torrijos](/wiki/Omar_Torrijos) cuối cùng đã trở thành người nắm quyền lực trong một chính phủ quân sự ( [junta](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99c_t%C3%A0i_qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1&action=edit&redlink=1)), và sau này trở thành nhà lãnh đạo độc đoán cho tới tận khi ông chết trong một vụ tai nạn máy bay gây nghi ngờ năm 1981. Sau cái chết của Torrijos, quyền lực dần được tập trung trong tay Tướng [Manuel Antonio Noriega](/wiki/Manuel_Noriega), cựu lãnh đạo lực lượng cảnh sát mật Panama và cựu nhân viên CIA. Noriega liên quan tới vụ buôn lậu thuốc phiện vào Hoa Kỳ, dẫn tới những căng thẳng trong quan hệ hai nước cuối thập niên 1980.
Ngày
[20 tháng 12](/wiki/20_th%C3%A1ng_12) năm [1989](/wiki/1989), hai mươi bảy nghìn quân Mỹ [[1]](http://www.globalsecurity.org/military/library/report/2002/MOUTYates.htm) [tấn công Panama](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_x%C3%A2m_l%C6%B0%E1%BB%A3c_Panama_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) nhằm lật đổ Noriega. Vài giờ sau vụ tấn công, tại một buổi lễ diễn ra bên trong một căn cứ quân sự Mỹ tại [Vùng Kênh đào Panama](/wiki/V%C3%B9ng_K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Panama) cũ, [Guillermo Endara](/w/index.php?title=Guillermo_Endara&action=edit&redlink=1) (người chiến thắng trong cuộc bầu cử tháng 5 năm 1989) tuyên thệ nhậm chức tổng thống mới của Panama. Cuộc tấn công diễn ra mười năm trước khi quyền quản lý Kênh Panama được giao lại cho người Panama, theo một thời gian biểu do [Các hiệp ước Torrijos-Carter](/w/index.php?title=C%C3%A1c_hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Torrijos-Carter&action=edit&redlink=1) quy định. Sau cuộc tấn công, Noriega tìm cách xin tị nạn tại [Vatican](/wiki/Th%C3%A0nh_Vatican) qua phái bộ ngoại giao do Monsignor Jose S. Laboa đại diện. Để buộc Noriega đầu hàng, các lực lượng Mỹ đã chơi ầm ĩ liên tục bên ngoài đại sứ quán bài "Panama," của nhóm nhạc rock thập niên 1980 [Van Halen](/w/index.php?title=Van_Halen&action=edit&redlink=1). [(WSJ)](http://online.wsj.com/public/article/SB117166770175011667-594gxYEdzMUX0fv0Agh66_ebeKU_20080216.html) Sau vài ngày, Noriega đầu hàng quân Mỹ, và bị đưa về Florida để chính thức bị dẫn độ và xét xử trước các cơ quan tòa án liên bang Mỹ. Ông bị buộc trách nhiệm về [cuộc phóng thích tù binh trước hạn](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_ph%C3%B3ng_th%C3%ADch_t%C3%B9_binh_tr%C6%B0%E1%BB%9Bc_h%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1) (parole) tháng 9 năm 2007.
Theo
[Các hiệp ước Torrijos-Carter](/w/index.php?title=C%C3%A1c_hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Torrijos-Carter&action=edit&redlink=1), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) trả lại toàn bộ kênh đào và những vùng đất liên quan cho Panama ngày [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [1999](/wiki/1999), nhưng giữ quyền can thiệp quân sự vì quyền lợi an ninh quốc gia của họ. Panama cũng giành được quyền kiểm soát những tòa nhà và cơ sở hạ tầng liên quan cũng như quyền quản lý hành chính đầy đủ với [Kênh đào Panama](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Panama).
Nhân dân Panama đã tán thành việc mở rộng kênh, và sau khi được hoàn thành, nó sẽ cho phép các tàu post-Panamax đi qua cũng như tăng số lượng tàu lưu thông.
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=2)]
Chính trị Panama theo hình thức nhà nước
[Cộng hòa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) [tổng thống](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1) [đại diện dân chủ](/wiki/D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_%C4%91%E1%BA%A1i_ngh%E1%BB%8B), theo đó [Tổng thống Panama](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Panama&action=edit&redlink=1) vừa là [lãnh đạo quốc gia](/w/index.php?title=L%C3%A3nh_%C4%91%E1%BA%A1o_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) vừa là [lãnh đạo chính phủ](/w/index.php?title=L%C3%A3nh_%C4%91%E1%BA%A1o_ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1), và một hệ thống nghị viện đa đảng. [Quyền hành pháp](/wiki/Quy%E1%BB%81n_h%C3%A0nh_ph%C3%A1p) thuộc chính phủ. [Quyền lập pháp](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_l%E1%BA%ADp_ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) vừa do [chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) vừa do [Quốc hội](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Panama&action=edit&redlink=1) đảm nhiệm. [Tư pháp](/wiki/T%C6%B0_ph%C3%A1p) độc lập với [hành pháp](/wiki/Quy%E1%BB%81n_h%C3%A0nh_ph%C3%A1p) và [lập pháp](/wiki/C%C6%A1_quan_l%E1%BA%ADp_ph%C3%A1p).
Chính phủ theo chế độ dân chủ lập hiến, trong đó:
[Cơ quan hành pháp](/wiki/Quy%E1%BB%81n_h%C3%A0nh_ph%C3%A1p): đứng đầu nhà nước là [Tổng thống](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng), tiếp theo là 2 Phó Tổng thống, được bầu cử với nhiệm kỳ 5 năm. [Nội các](/wiki/N%E1%BB%99i_c%C3%A1c)được chỉ định bởi Tổng thống. [Cơ quan lập pháp](/wiki/C%C6%A1_quan_l%E1%BA%ADp_ph%C3%A1p): [Quốc hội](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i)lập pháp lưỡng viện gồm 71 thành viên được bầu cử với các nhiệm kỳ 5 năm. [Cơ quan tư pháp](/wiki/T%C6%B0_ph%C3%A1p): Tòa án Công lý Tối cao gồm 9 thẩm phán được chỉ định với nhiệm kỳ 10 năm; 5 tòa án tối cao, 3 tòa thượng thẩm.
## Khu vực hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=3)]
Theo hành chính, các khu vực chính của Panama gồm chín tỉnh và năm vùng lãnh thổ bản xứ (
*) cấp tỉnh. comarcas indígenas*
- Tỉnh
*Comarcas*cấp tỉnh
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=4)]
Panama nằm ở
[Trung Mỹ](/wiki/Trung_M%E1%BB%B9), giáp với cả [Biển Caribe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Caribe) và [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng), giữa [Colombia](/wiki/Colombia) và [Costa Rica](/wiki/Costa_Rica). Nước này có vị trí chiến lược ở điểm cuối phía đông [Eo Panama](/w/index.php?title=Eo_Panama&action=edit&redlink=1), một [cầu lục địa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba&action=edit&redlink=1) lớn nối [Bắc](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9) và [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9). Tới năm 1999, Panama đã kiểm soát [Kênh đào Panama](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Panama) nối Bắc [Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng) qua Biển Caribe với Bắc Thái Bình Dương.
Địa hình rừng già hầu như không thể xâm nhập của
[Vực Darien](/w/index.php?title=V%E1%BB%B1c_Darien&action=edit&redlink=1) giữa Panama và Colombia. Nó tạo ra khoảng đứt của [Xa lộ Xuyên Mỹ](/w/index.php?title=Xa_l%E1%BB%99_Xuy%C3%AAn_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1), nếu không tuyến đường này sẽ nối liền từ [Alaska](/wiki/Alaska) tới [Patagonia](/wiki/Patagonia).
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=5)]
Kinh tế Panama dựa trên dịch vụ, chủ yếu là ngân hàng, thương mại và du lịch, vì vị trí địa lý chiến lược của nó. Việc chuyển giao quyền quản lý kênh đào và các căn cứ quân sự của Mỹ khiến các dự án xây dựng mới ở đây bùng nổ. Chính quyền
[Martín Torrijos](/wiki/Mart%C3%ADn_Torrijos) đã tiến hành nhiều cuộc cải cách cơ cấu gây tranh cãi, như cải cách thuế và một cuộc cải cách [an sinh xã hội](/wiki/An_sinh_x%C3%A3_h%E1%BB%99i) rất khó khăn. Hơn nữa, một cuộc [trưng cầu dân ý](/wiki/Tr%C6%B0ng_c%E1%BA%A7u_d%C3%A2n_%C3%BD) về việc xây dựng một bộ cửa cống thư ba cho Kênh đào Panama đã được đại đa số dân chúng tán thành (dù số người đi bầu ít ỏi) ngày [22 tháng 10](/wiki/22_th%C3%A1ng_10) năm [2006](/wiki/2006). Con số ước tính chính thức chi phí cho việc xây dựng này lên tới 5.25 tỷ dollar Mỹ.
Kinh tế Panaman tăng trưởng 8% năm 2006 và lần đầu tiên trong mười năm qua lĩnh vực công cộng đã kết toán năm 2006 với một con số thặng dư thương mại khoảng 88 triệu USD.Hơn nữa, theo thông tin được công bố bằng tiếng Tây Ban Nha, "Informe Fiscal - Cierre año 2006" của Bộ Kinh tế và Tài chính ngày 14/02/2007, mức GDP danh nghĩa chính thức năm 2006 lên tới 16.704 tỷ dollar Mỹ; xem đường link bên dưới của bộ này.
Đồng tiền tệ Panama là
[balboa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_Balboa_Panama&action=edit&redlink=1), [được quy định](/w/index.php?title=T%E1%BB%B7_gi%C3%A1_trao_%C4%91%E1%BB%95i_c%E1%BB%91_%C4%91%E1%BB%8Bnh&action=edit&redlink=1) ở mức trao đổi tương đương với đồng [dollar Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9). Tuy nhiên, trên thực tế, nước này đã bị dollar hoá; Panama có đồng tiền xu riêng của mình nhưng sử dụng tất cả các loại tiền giấy bằng dollar Mỹ. Panama là một trong ba quốc gia trong vùng đã [dollar hoá](/w/index.php?title=Dollar_ho%C3%A1&action=edit&redlink=1) nền kinh tế, hai nước kia là [Ecuador](/wiki/Ecuador) và [El Salvador](/wiki/El_Salvador).
Panama là một nước có nền kinh tế ổn định nhất trong số các nước
[Mỹ Latinh](/wiki/M%E1%BB%B9_Latinh), Panama có các lĩnh vực dịch vụ tiên tiến chiếm khoảng 75% GDP. Các dịch vụ bao gồm [Kênh đào Panama](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Panama), [ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng), [Khu tự do Colon](/w/index.php?title=Khu_t%E1%BB%B1_do_Colon&action=edit&redlink=1), [bảo hiểm](/wiki/B%E1%BA%A3o_hi%E1%BB%83m), [cảng](/wiki/C%E1%BA%A3ng) [container](/wiki/C%C3%B4ngten%C6%A1_h%C3%B3a), đăng ký tàu đô đốc và [du lịch](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch). Thời kỳ khủng hoảng của Khu vực Tự do Colon và sự giảm giá mạnh của các mặt hàng xuất khẩu, sự giảm tốc độ sản xuất toàn cầu và việc rút quân của Mỹ đã làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế Panama trong năm 2000-2001. Chính phủ Panamma đặt kế hoạch cho các chương trình công tác công cộng, cải cách thuế, hiệp định thương mại khu vực mới để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Thập kỷ vừa qua cho thấy Panama duy trì được một nền kinh tế phát triển ổn định, trung bình hàng năm tăng trưởng từ 2% đến 4%.
Nền kinh tế Panama là nền kinh tế bị đô la hóa, cơ bản dựa trên các hoạt động dịch vụ với chất lượng cao, chiếm tới 3/4 tổng sản phẩm quốc nội. Trong các loại hình dịch vụ này có thể kể ra như: Kênh đào Panama, ngân hàng, Khu vực tự do Colon, bảo hiểm, cảng container, du lịch… Năm 2007, GDP nước này khoảng 29 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng GDP là 7,8%.
Trong thời gian tới, Panama sẽ đạt được tốc độ tăng trưởng cao hơn nhờ dự án mở rộng kênh đào Panama, dự án này đã được khởi động vào năm 2007 và kết thúc vào năm 2014, với tổng kinh phí là 5.3 tỷ USD. Dự án này sẽ nâng gấp đôi năng lực của kênh đào.
Thời gian gần đây, Chính phủ đã thực hiện cải cách hệ thống thuế, an ninh xã hội và thúc đẩy các hiệp định thương mại khu vực, phát triển ngành du lịch. Không chỉ là thành viên của khối
[CAFTA](/w/index.php?title=CAFTA&action=edit&redlink=1), Panama đã bắt đầu đàm phán [FTA](/wiki/FTA) với [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) vào tháng 12 năm 2006.
Tính đến năm 2016, GDP của Panama đạt 55.227 USD, đứng thứ 78 thế giới và đứng thứ 13 khu vực Mỹ Latin.
### Vai trò là thị trường trung chuyển hàng hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=6)]
Panama có vị trí địa lý vô cùng thuận lợi với
[kênh đào Panama](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Panama) dài 80 km nối [Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng) với [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng), không chỉ mang lại lợi ích kinh tế quan trọng cho Panama mà còn giúp các tàu biển tiết kiệm thời gian và chi phí trong vận tải đường biển. Panama phát triển mạnh [ngoại thương](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF), [dịch vụ](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5) [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i), [tài chính](/wiki/T%C3%A0i_ch%C3%ADnh) [ngân hàng](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng). Đây là trung tâm tài chính ngân hàng quốc tế với chính sách thông thoáng tạo điều kiện tối đa cho các doanh nghiệp (thuế suất 0% nếu các nguồn vốn, tài chính không đầu tư/sử dụng trên lãnh thổ Panama, đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính trong việc thành lập cơ quan đại diện, tự do chuyển lợi nhuận ra nước ngoài...), là môi trường lý tưởng cho các nhà đầu tư cũng như cho các doanh nghiệp phát triển kinh doanh, quyền tự do kinh doanh của mọi pháp nhân được bảo đảm, không có sự phân biệt đối xử với người nước ngoài. Panama giữ vai trò trung tâm tài chính ở [Mỹ Latinh](/wiki/M%E1%BB%B9_Latinh), là nơi cung cấp tín dụng, vốn đầu tư, cho vay, thanh toán quốc tế, [bảo hiểm](/wiki/B%E1%BA%A3o_hi%E1%BB%83m)... cho các hoạt động kinh tế, thương mại của thị trường khu vực và thế giới.
Hiện nay Panama là nước có nhiều tàu nước ngoài thuê cờ nhất thế giới nhờ có chính sách ưu đãi và tạo thuận lợi cho khách hàng trên nhiều mặt:
[pháp luật](/wiki/Lu%E1%BA%ADt_ph%C3%A1p), [tài chính](/wiki/T%C3%A0i_ch%C3%ADnh), [bảo hiểm](/wiki/B%E1%BA%A3o_hi%E1%BB%83m)... Panama có mạng lưới viến thông bằng sợi cáp quang nối tất cả các quốc gia trên thế giới với tần suất 3.300 gb/giây. Hạ tầng cơ sở của Panama rất phát triển, dân trí cao, chất lượng cuộc sống ở mức cao (không có thiên tai dịch họa; môi trường sống xanh-sạch-đẹp, an lành và thân thiện). Hai ngôn ngữ chính được sử dụng ở Panama là [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha) và [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh).
Kênh đào Panama được xây dựng cho một luồng giao thông khoảng hơn 13.000 lượt tàu thuyền hàng năm và thông qua đường vận chuyển này đã tạo ra nguồn lợi nhuận kinh tế đáng kể cho thương mại quốc tế. Sử dụng các khu vực trong vùng kênh đào có ý nghĩa cho những cơ hội lớn đầu tư sinh lợi đối với các nhà đầu tư có nhu cầu tăng thêm gia trị
[sản phẩm](/wiki/S%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m) [hàng hoá](/wiki/H%C3%A0ng_h%C3%B3a) và [dịch vụ](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5), sử dụng Panama như một vị trí chiến lược với các thị trường mới hoặc thị trường đã có sẵn. Sự thách thức lớn nhất đó là biến đổi đất nước trở thành một trung tâm hậu cần quốc tế gắn liền với sự phát triển của các lĩnh vực [hàng hải](/w/index.php?title=H%C3%A0ng_h%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1), [công nghiệp](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p), [du lịch](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch), [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i).
Panama là thị trường trung chuyển lớn trên thế giới với kho ngoại quan miễn thuế Colón lớn thứ 2 toàn cầu, lớn nhất
[châu Mỹ](/wiki/Ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9) cùng các chính sách cởi mở, thông thoáng, tạo điều kiện tốt cho thương mại quốc tế, mọi giao dịch đều sử dụng đồng USD. Hiện nay có hơn 2000 công ty đặt văn phòng tại [Khu Thương mại Tự do Colón](/w/index.php?title=Khu_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_T%E1%BB%B1_do_Col%C3%B3n&action=edit&redlink=1) trên tổng diện tích 988 ha, trao đổi thương mại đạt trị giá hơn 10 tỷ USD/năm, trong đó nhập khẩu chiếm 45% và tái xuất chiếm 55%. Khu miễn thuế này hàng năm đóng góp 7,5% GDP cho Panama. [Khu Colón](/w/index.php?title=Khu_Col%C3%B3n&action=edit&redlink=1) gần các quốc gia phát triển của khu vực [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng), [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9) và tương đối gần [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), gần như mọi tuyến đường giao thông trên thế giới đều qua [Colón](/wiki/Col%C3%B3n) khiến nơi này trở thành một trung tâm lý tưởng trong thời đại toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới như hiện nay với tốc độ và hiệu quả của việc trung chuyển hàng, giá cả cạnh tranh, thuế suất nhập khẩu là 0%, và 100% cơ hội dành cho các doanh nghiệp với rất nhiều thuận lợi, ưu đãi và thủ tục đơn giản. Colón đặt mục tiêu trở thành trung tâm phân phối hàng hóa thương mại chính yếu cho khu vực châu Mỹ. Panama có nhiều kinh nghiệm trong quản lý, trong lĩnh vực dịch vụ đồng thời có nhu cầu lớn nhập khẩu nhiều chủng loại hàng, nhất là trang thiết bị, máy móc, hàng công nghiệp, hàng tiêu dùng các loại.
Bên cạnh đó, để đón đầu việc
[FTAA](/w/index.php?title=FTAA&action=edit&redlink=1) ( [Khu vực Thương mại Tự do châu Mỹ](/w/index.php?title=Khu_v%E1%BB%B1c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_T%E1%BB%B1_do_ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1)) ra đời, Panama đang triển khai thực hiện dự án biến Colón thành một "trung tâm hậu cần đa phương thức của châu Mỹ" (kết hợp vận tải đường biển, đường hàng không, đường sắt và đường bộ giữa các nước châu Mỹ với nhau và giữa [châu Mỹ](/wiki/Ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9) với [thế giới](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)) với chức năng chính là trung tâm trung chuyển (nhập khẩp-tái xuất) hàng hóa, sẵn sàng tiếp nhận mọi đối tượng đến đầu tư, làm ăn kinh doanh.
### Toàn cầu hoá[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=7)]
Những mức độ thương mại cao của Panaman chủ yếu nhờ
[Vùng thương mại tự do Colón](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_t%E1%BB%B1_do_Col%C3%B3n&action=edit&redlink=1), vùng thương mại tự do lớn nhất Tây Bán cầu. Theo một phân tích của ban quản lý vùng Colon và đánh giá về thương mại Panama của [Cao ủy Kinh tế Liên hiệp quốc vùng Mỹ Latinh và Caribe](/w/index.php?title=Cao_%E1%BB%A7y_Kinh_t%E1%BA%BF_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_qu%E1%BB%91c_v%C3%B9ng_M%E1%BB%B9_Latinh_v%C3%A0_Caribe&action=edit&redlink=1) (ECLAC), năm ngoái vùng này chiếm 92 phần trăm xuất khẩu và 65 phần trăm nhập khẩu của Panama.
Panama có tỷ lệ nguồn thu từ du lịch và đầu tư trực tiếp nước ngoài trên GDP khá lớn (cao thứ tư Mỹ Latinh về cả hai yếu tố) mức độ người dân sử dụng Internet cũng khá cao (đứng thứ tám Mỹ Latinh).
### Lạm phát[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=8)]
Theo Cao ủy Kinh tế vùng Mỹ Latinh và Caribe (
[ECLAC](/w/index.php?title=ECLAC&action=edit&redlink=1), hay [CEPAL](/w/index.php?title=CEPAL&action=edit&redlink=1) theo tên viết tắt tiếng Tây Ban Nha thông dụng hơn), lạm phát của Panama tính theo [Chỉ số Giá Tiêu thụ](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_gi%C3%A1_ti%C3%AAu_d%C3%B9ng) (CPI) là 2.0 phần trăm năm 2006. [[2]](http://www.cepal.org/publicaciones/xml/2/27542/Anexo_estadistico.pdf) Thường Panama có mức lạm phát thấp.
### Bất động sản[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=9)]
Thành phố Panama từng chứng kiến một cuộc đua giữa hai dự án cạnh tranh nhau với mục tiêu xây dựng tòa nhà cao nhất Mỹ Latinh. Nhưng một trong hai dự án đã bị hủy bỏ. Dự án kia, một tòa nhà ở và khách sạn cao 104 tầng tên gọi Tháp Băng (Ice Tower), được dự định hoàn thành năm 2010.
Dự án Palacio de la Bahia đã bị công ty sáng lập Tây Ban Nha là Olloqui hủy bỏ. Trước kia cả hai dự án đều có quy mô nhỏ, nhưng sau đó bắt đầu gia tăng số tầng để trở thành tòa nhà cao nhất vùng.
Có hơn 105 dự án tại Thành phố Panama nơi các khu lân cận đang có sự tăng trưởng chóng mặt về con số nhà cửa. Tại San Francisco hiện đang có 25 tòa nhà được xây dựng.
Grupo Mall, một công ty khác của Tây Ban Nha, đang xây dựng một tòa nhà làm căn hộ, khu phức hợp, khách sạn và khu thương mại nhiều tầng. Dự án này theo kế hoạch sẽ hoàn thành một phần vào năm 2009.
Ngoài những nhu cầu hiện tại, những phát triển tương lai cũng sẽ có tương lai tốt nhờ kế hoạch mở rộng
[Kênh đào Panama](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Panama), một nhà máy lọc dầu của công ty dầu khí Mỹ [Occidental Petroleum](/w/index.php?title=Occidental_Petroleum&action=edit&redlink=1) và một cảng container mới gần lối vào phía Thái Bình Dương của kênh.
### Tình trạng nghèo đói[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=10)]
Dù có những nguồn thu lớn từ Kênh đào Panama và ngành du lịch,
[Ngân hàng Thế giới](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) đã báo cáo rằng Cộng hòa Panama tiếp tục phải chiến đấu với nạn nghèo đói [[3]](http://wbln0018.worldbank.org/dg/povertys.nsf/0/449dc7b3aa2eecda85256b22005b24aa?OpenDocument). Bình đẳng thu nhập cũng là một vấn đề lớn ở nước này. Theo [Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ](/w/index.php?title=Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_Li%C3%AAn_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1), [Hệ số Gini](/wiki/H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_Gini) trên đầu hộ tại Panama là 0.57. [[4]](http://www.iadb.org/sociometro/index.html?language=En&parid=2&item1id=4) Đây là một trong những mức độ bình đẳng thu nhập tồi nhất trong vùng và thế giới.
## Nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=11)]
Văn hoá, phong tục và ngôn ngữ của người Panama chủ yếu thuộc vùng Caribe và Tây Ban Nha. Về chủng tộc, đa số dân là người
[mestizo](/wiki/Mestizo) hay lai Amerindian, châu Phi, Tây Ban Nha và người Hoa. [Tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha) là ngôn ngữ chính thức và chủ yếu; [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) cũng được công nhận là một ngôn ngữ chính thức và được sử dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp và tại vùng bờ biển Caribe. Hơn một nửa dân số sống tại [Thành phố Panama](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Panama) –hành lang đô thị [Colón](/w/index.php?title=Col%C3%B3n,_Panama&action=edit&redlink=1).
Đại đa số người Panama theo
[Cơ đốc giáo La Mã](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma), chiếm tới 80% dân số. Dù hiến pháp công nhận Cơ đốc giáo là tôn giáo của đại đa số người dân, Panama không có tôn giáo chính thức. Các tôn giáo nhỏ tại Panama gồm [Tin Lành](/wiki/Tin_L%C3%A0nh) (12%), [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) (4.4%), [Bahá'í](/wiki/Bah%C3%A1%27%C3%AD) (1.2%), [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) (ít nhất 1%), [Chính thống giáo Hy Lạp](/wiki/Ch%C3%ADnh_th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_Hy_L%E1%BA%A1p) (0.1%), [Do Thái giáo](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o) (0.4%), và [Hindu giáo](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) (0.3%). Cộng đồng Do Thái tại Panama, với hơn 10.000 người, là cộng đồng lớn nhất trong khu vực (gồm Trung Mỹ, Colombia và Caribe). Cuộc di cư Do Thái diễn ra vào cuối [thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19), hiện tại có các giáo hội Do Thái tại Thành phố Panama, cũng như các trường Do Thái. Bên trong [Mỹ Latin](/wiki/M%E1%BB%B9_Latinh), Panama là một trong những nước có tỷ lệ [người Do Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i) trên dân số lớn, chỉ sau [Uruguay](/wiki/Uruguay) và [Argentina](/wiki/Argentina). Các cộng đồng Hồi giáo, [Đông Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C3%81), và [Nam Á](/wiki/Nam_%C3%81) tại Panama cũng rất lớn.
Thành phố Panama có một
[Nhà thờ Đức tin Bahá'í](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_%C4%90%E1%BB%A9c_tin_Bah%C3%A1%27%C3%AD&action=edit&redlink=1), một trong tám nhà thờ duy nhất trên thế giới. Được hoàn thành năm [1972](/wiki/1972), nó nằm trên một quả đồi cao quay mặt ra kênh, và được xây bằng bùn theo kiểu thiết kế châu Mỹ bản xứ.
Vì mối quan hệ thương mại lịch sử của mình, trên tất cả Panama là một quốc gia đa sắc tộc. Ví dụ, điều này được thể hiện ở con số
[người Hoa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa_%E1%BB%9F_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ngo%C3%A0i&action=edit&redlink=1) đông đảo ( *xem Người Hoa tại các khu Chinatown Mỹ Latinh*). Nhiều người Trung Quốc đã di cư tới Panama để xây dựng tuyến Đường sắt Panama. Một thuật ngữ gọi "gian hàng góc phố" trong tiếng Tây Ban Nha Panama là *el chinito*, phản ánh thực tế nhiều gian hàng này thuộc sở hữu và do những người nhập cư Trung Quốc điều hành. (Các nước khác có hình mẫu xã hội tương tự, ví dụ, các gian hàng góc phố "Ả Rập" tại Pháp.)
Có bảy sắc tộc bản xứ tại Panama:
Đây là quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha nhỏ nhất Mỹ Latinh nếu tính theo dân số (ước tính 3.232.000 người), Uruguay là nước đứng thứ hai (ước tính 3.463.000 người). Tuy nhiên, bởi Panama có tỷ lệ sinh cao, có lẽ trong những năm tới dân số của họ sẽ vượt Uruguay.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=12)]
|
|
## Ghi chú và tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=13)] [^](#cite_ref-1) [“Panama”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pm.html). *CIA World Factbook*. [^](#cite_ref-unstats08_2-0) [“Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density”](http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012/Table03.pdf)(PDF). United Nations Statistics Division. 2012. Truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2017. [http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012.htm](http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012.htm) [^](#cite_ref-UN_3-0) [File POP/1-1: Total population (both sexes combined) by major area, region and country, annually for 1950–2100 (thousands)](http://esa.un.org/unpd/wpp/DVD/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2015_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.XLS). *World Population Prospects: The 2015 Revision*(Bản báo cáo) (United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division). Tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2015. [^](#cite_ref-census_4-0) [Distribución territorial y migración interna en Panamá: Censo 2010](https://www.contraloria.gob.pa/inec/archivos/P6691Distribuci%C3%B3n%20Territorial%20y%20Migraci%C3%B3n%20Interna%20en%20Panam%C3%A1-Censo2010_F.pdf)(PDF) (Bản báo cáo) (bằng tiếng Tây Ban Nha). [INEC](/w/index.php?title=National_Institute_of_Statistics_and_Census_of_Panama&action=edit&redlink=1). 2014. tr. 2. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2015. [^](#cite_ref-HDI_5-0) [“2015 Human Development Report”](http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf)(PDF). United Nations Development Programme. 2015. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2015. [^](#cite_ref-wb-gini_6-0) [“Gini Index”](http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/). World Bank. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2015. [^](#cite_ref-7) [“National Geographic Education”](http://education.nationalgeographic.com/education/mapping/outline-map/?map=Panama). [National Geographic Society](/wiki/National_Geographic_Society). Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2011.
*National Geographic Atlas (list)*. National Geographic Society. 2010. tr. 4.
*Webster's New Geographical Dictionary (list and map)*. Merriam-Webster Inc. 1984. tr. 856, 859.
["Americas"](http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#americas) *Standard Country and Area Codes Classifications (M49)*, United Nations Statistics Division
["North America"](https://web.archive.org/web/20061021010223/http://atlas.nrcan.gc.ca:80/site/english/maps/reference/international/north_america/referencemap_image_view) *Atlas of Canada*
[North America Atlas](http://www.nationalgeographic.com/xpeditions/atlas/index.html?Parent=nameri&Rootmap=&Mode=d&SubMode=w)National Geographic [^](#cite_ref-cia_8-0) [“Panama”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pm.html). *CIA – The World Factbook*. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2010. **UNDP Human Development Report 2015.** [^](#cite_ref-HDI10_9-0) [(PDF).](http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table1_reprint.pdf) *Table 1: Human development index 2015 and its components* [UNDP](/wiki/UNDP). tr. 144. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2010. [^](#cite_ref-10) [“Country profile: Panama”](http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1229332.stm). *BBC News*. 30 tháng 6 năm 2010. [CIA World Factbook: Panama](https://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/pm.html) [Panama Canal Expansion Takes Major Step Forward, RESOURCE CANADA BUSINESS NEWS NETWORK, 25-JUL-2006](http://www.acp.gob.pa/eng/plan/noticias/2006/07/25/pr214.html) [TE está listo si se pospone referendo, 30 de agosto de 2006](http://www.prensa.com/hoy/panorama/719886.html) [Cómo localizar a los grupos del ‘sí’ y ‘no’, 11 de agosto de 2006](http://mensual.prensa.com/mensual/contenido/2006/08/11/hoy/panorama/699663.html)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Panama&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Panama&action=edit§ion=14)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[The President of Panama](http://www.presidencia.gob.pa) **(tiếng Tây Ban Nha)** [List of Panamanian Government Agencies](http://www.defensoria.gob.pa/Transparencia/Default.asp) **(tiếng Tây Ban Nha)** [Ministry of Economics and Finance](http://www.mef.gob.pa) **(tiếng Tây Ban Nha)** [Ministry of External Relations](http://www.mire.gob.pa) **(tiếng Tây Ban Nha)** [Embassy of Panama in the U.S.](http://www.embassyofpanama.org) [Official Site of the Panama Tourism Bureau](http://www.visitpanama.com) [Official Site of the Panama Canal Authority](http://www.pancanal.com) [National Directorate of Immigration and Naturalization](http://www.migracion.gob.pa/eng/index.php) **(tiếng Anh)** [CoolPanama.com](http://www.coolpanama.com/)Panama Portal **(tiếng Tây Ban Nha)** **(tiếng Anh)**

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1054 miss, cp1054 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Địa chỉ: 256/5H Nguyễn Văn Cừ, P. An Hòa, Q. Ninh Kiều, TP Cần Thơ
Điện thoại: 0710 3.898.202 - 0939.16.03.89
Email: ngotuanthanhst@w3d.vn

Server: Apache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Access-Control-Allow-Methods: GET, OPTIONS, POST, PUT, DELETE

Access-Control-Allow-Headers: Authorization, Accept, Content-Type

Access-Control-Allow-Credentials: true

Content-Type: text/html


text:
Kinh nghiệm chọn mua chăn ga gối đệm cho bé
Trong phòng ngủ của hầu hết các bé, có lẽ chiếc giường luôn là nơi được chú ý nhiều nhất. Vì vậy, lựa chọn bộ chăn ga gối đệm cho bé luôn là một dịp thú vị để tô điểm thêm màu sắc hay sự vui nhộn cho không gian phòng của bé yêu. Các xu hướng mới nhất hiện nay của các bộ chăn ga gối là họa tiết hình học và họa tiết lấy cảm hứng từ phong cách retro. Tuy nhiên, nếu đó không phải là phong cách ưa thích của bạn, bạn vẫn có rất nhiều lựa chọn khác như ga trải giường nhiều màu sắc tươi sáng, các mẫu mã trung tính hay các họa tiết kẻ sọc và ô vuông cổ điển, v.v…Và trong khi màu sắc hay mẫu mã rõ ràng rất quan trọng, bạn vẫn nên lưu tâm trước tiên tới chất lượng và chức năng chính của bộ chăn ga gối: phải mềm mại, vừa vặn và tất nhiên là phải đủ bền để chịu được các vòng quay của máy giặt. Nếu bạn vẫn cảm thấy có ít sự lựa chọn về kiểu dáng, xin hãy tham khảo bộ sưu tập các mẫu thiết kế để trang trí giường cho bé yêu tại Các gợi ý thiết kế phòng cho bé của HUGGIES®.
Lựa chọn chăn ga gối đệm cho bé lúc mới sinh
Chăn ga dành cho bé mới sinh phải thật an toàn và thoải mái, không làm cho bé bị quá nóng hay vướng víu đối với chăn và ga trải giường. Bạn hãy chọn ga trải giường vừa khít với đệm (nên chọn chất liệu cotton chun co giãn là tốt nhất), gồm một tấm lót trơn hay in tùy thích ở trên cùng, thêm hai hoặc ba lớp chăn lưới (loại chăn được dệt thưa dành riêng cho bé) tùy thuộc vào điều kiện nhiệt độ. Trong mùa mát, có thể đắp thêm một chiếc chăn dệt kim hay một chiếc chăn nhẹ để giữ ấm vào ban đêm cho bé. Một chiếc túi ngủ để bé không thể hất ra khi ngủ cũng là một lựa chọn khá phổ biến, tuy nhiên tốt nhất bạn nên dùng túi ngủ với bé đã được vài tháng tuổi. Với túi ngủ, bạn cũng có rất nhiều lựa chọn phù hợp với nhiệt độ của từng mùa.
Tóm lại, ga trải giường cotton tự nhiên, không gây dị ứng và chăn lưới là những lựa chọn tốt nhất để trang trí giường cho bé yêu do các đặc điểm nhẹ, thoáng khí và dễ giặt. Ngoài ra còn có các chất liệu khác cũng là lựa chọn tốt cho bé như cotton hữu cơ hay tre.
Lựa chọn chăn ga gối đệm cho bé lúc lớn hớn
Khi bé đã đủ lớn để chuyển sang giường to hơn, cũng là lúc bạn cần mua cho bé một bộ chăn ga mới. Hãy khoác một chiếc áo mới mẻ và sống động cho chiếc giường, biến nó trở nên thật bắt mắt với các chất liệu thật dễ chịu như len, lanh hay nỉ, hay cũng có thể là một bộ chăn ga lanh trơn thêu ở viền, hay trang trí bằng ruy-băng hoặc các quả bóng len…
Khi bạn tới cửa hàng, nhớ lưu ý tới các chi tiết trong phòng bé như màu sơn, giấy dán tường, kết hợp xem xét chất liệu của chăn ga để có thể mường tượng nhanh xem các bộ chăn ga mà bạn đang chọn có hòa hợp với thiết kế giường cho bé hay không?
Hãy để các bé lớn hơn tham gia vào việc lựa chọn chăn ga, chắc chắn bé sẽ rất thích thú được giúp mẹ làm việc này. Nếu bé mê tít một nhân vật hoạt hình nào đó vốn đã là chủ điểm trang trí của cả căn phòng, đây cũng là một dịp tuyệt vời để chiều chuộng sở thích của bé mà không quá tốn kém với vài bộ vỏ chăn gối, và hãy bổ sung thêm các bộ sưu tập chăn ga cho bé vào mùa khuyến mại.
Bạn cũng không cần lo lắng về việc kết hợp màu sắc của bộ chăn ga, miễn là có không quá 3 màu khác nhau.
Các mẫu hoa văn cho chăn ga của bé
Các mẹ đều biết bé gái nào hầu như cũng mê mẩn màu hồng, các họa tiết hoa lá, cây cối hay các nhân vật cổ tích yêu thích, v.v…Nếu bạn muốn thêm chút hiện đại vào phong cách yểu điệu ưa thích của các bé, hãy thử kết hợp các màu hồng son môi, đỏ tươi hay xanh lá cây nhạt.
Trong khi đó, phần lớn các bé trai đều yêu thích các họa tiết tàu hỏa, khủng long, cao bồi hay các con vật,v.v… Ngoài ra bạn cũng có thể kết hợp thêm các màu sắc sinh động như đỏ, xanh da trời và xanh lá với những mẫu chăn ga đơn sắc cho bé trai.
Bên cạnh các xu hướng họa tiết hình học hay vintage rất phổ biến nói trên, họa tiết truyền thống như chấm bi, ô vuông hay kẻ sọc cũng không bao giờ trở nên cũ kỹ, do chúng rất dễ kết hợp với các loại nội thất trong phòng cũng như dễ kết hợp với nhau.
Các kích thước gợi ý
Kích thước chăn ga cho bé rất đa dạng tùy thuộc vào thiết kế của nhà sản xuất, nhưng chúng tôi đưa ra những gợi ý phổ biến và phù hợp nhất sau đây:
- Tấm lót cũi: 115x170cm.
- Bọc đệm dành cho cũi: 68 x 130 x 15cm.
- Tấm lót giường đơn: 180 x 254 cm.
- Bọc đệm giường đơn: 91 x 193 x 35cm.
- Tấm lót giường lớn: 200 x 270cm.
- Bọc đệm giường lớn: 107 x 203 x 35cm.
Và cuối cùng, đừng quên tính an toàn cho phòng ngủ của bé
- Duy trì nhiệt độ phòng ngủ của bé vào khoảng 18 độ C (kiểm tra bằng nhiệt kế phòng). Thường xuyên kiểm tra thân nhiệt bằng cách sờ bụng bé để điều chỉnh chăn đệm cho phù hợp.
- Chăn và gối được khuyên không nên dùng cho trẻ dưới 12 tháng. Với trẻ sau 1 tuổi, chọn cho bé chăn làm từ chất liệu không gây dị ứng và vỏ chăn từ cotton dễ giặt.
- Nên có một chiếc chăn thứ 2 để dùng và giặt thay phiên nhau.
- Chăn nhẹ là lựa chọn tốt hơn cho trẻ vì cơ thể của trẻ hấp thụ nhiệt nhiều hơn của người lớn.
- Dùng chăn cotton cho mùa xuân, hè trong phòng có quạt hay điều hòa, và chăn len cho mùa đông.
Từ khóa:
- chăm sóc bé
- giường ngủ
- giường ngủ cho bé
- chọn mua chăn ga gối đệm
- bé mới
- phòng ngủ
-
Thực đơn ăn dặm cho bé 5 tháng tuổi7781Theo các chuyên gia khuyến cáo, nên bắt đầu tập cho Bé ăn dặm khi Bé được 4-6 tháng tuổi vì khi đó...
-
10 dấu hiệu có thai dễ nhận biết nhất13860Đa số phụ nữ thường dựa vào việc trễ kinh để nhận biết khả năng mang thai của mình. Nhưng thực chất,...
-
Lợi ích của việc cho con bú sữa mẹ1397Tất cả chúng ta đều biết sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Đây là loại...

markdown:
# Kinh nghiệm chọn mua chăn ga gối đệm cho bé
Trong phòng ngủ của hầu hết các bé, có lẽ chiếc giường luôn là nơi được chú ý nhiều nhất. Vì vậy, lựa chọn bộ chăn ga gối đệm cho bé luôn là một dịp thú vị để tô điểm thêm màu sắc hay sự vui nhộn cho không gian phòng của bé yêu. Các xu hướng mới nhất hiện nay của các bộ chăn ga gối là họa tiết hình học và họa tiết lấy cảm hứng từ phong cách retro. Tuy nhiên, nếu đó không phải là phong cách ưa thích của bạn, bạn vẫn có rất nhiều lựa chọn khác như ga trải giường nhiều màu sắc tươi sáng, các mẫu mã trung tính hay các họa tiết kẻ sọc và ô vuông cổ điển, v.v…Và trong khi màu sắc hay mẫu mã rõ ràng rất quan trọng, bạn vẫn nên lưu tâm trước tiên tới chất lượng và chức năng chính của bộ chăn ga gối: phải mềm mại, vừa vặn và tất nhiên là phải đủ bền để chịu được các vòng quay của máy giặt. Nếu bạn vẫn cảm thấy có ít sự lựa chọn về kiểu dáng, xin hãy tham khảo bộ sưu tập các mẫu thiết kế để trang trí giường cho bé yêu tại
[Các gợi ý thiết kế phòng cho bé ](http://www.huggies.com.vn/mang-thai/phong-danh-cho-be/trang-tri-phong-cho-be/cac-thiet-ke-phong-cho-tre/)của HUGGIES ®.
### Lựa chọn chăn ga gối đệm cho bé lúc mới sinh
Chăn ga dành cho bé mới sinh phải thật an toàn và thoải mái, không làm cho bé bị quá nóng hay vướng víu đối với chăn và ga trải giường. Bạn hãy chọn ga trải giường vừa khít với đệm (nên chọn chất liệu cotton chun co giãn là tốt nhất), gồm một tấm lót trơn hay in tùy thích ở trên cùng, thêm hai hoặc ba lớp chăn lưới (loại chăn được dệt thưa dành riêng cho bé) tùy thuộc vào điều kiện nhiệt độ. Trong mùa mát, có thể đắp thêm một chiếc chăn dệt kim hay một chiếc chăn nhẹ để giữ ấm vào ban đêm cho bé. Một chiếc túi ngủ để bé không thể hất ra khi ngủ cũng là một lựa chọn khá phổ biến, tuy nhiên tốt nhất bạn nên dùng túi ngủ với bé đã được vài tháng tuổi. Với túi ngủ, bạn cũng có rất nhiều lựa chọn phù hợp với nhiệt độ của từng mùa.
Tóm lại, ga trải giường cotton tự nhiên, không gây dị ứng và chăn lưới là những lựa chọn tốt nhất để trang trí giường cho bé yêu do các đặc điểm nhẹ, thoáng khí và dễ giặt. Ngoài ra còn có các chất liệu khác cũng là lựa chọn tốt cho bé như cotton hữu cơ hay tre.
### Lựa chọn chăn ga gối đệm cho bé lúc lớn hớn
Khi bé đã đủ lớn để chuyển sang giường to hơn, cũng là lúc bạn cần mua cho bé một bộ chăn ga mới. Hãy khoác một chiếc áo mới mẻ và sống động cho chiếc giường, biến nó trở nên thật bắt mắt với các chất liệu thật dễ chịu như len, lanh hay nỉ, hay cũng có thể là một bộ chăn ga lanh trơn thêu ở viền, hay trang trí bằng ruy-băng hoặc các quả bóng len…
Khi bạn tới cửa hàng, nhớ lưu ý tới các chi tiết trong phòng bé như màu sơn, giấy dán tường, kết hợp xem xét chất liệu của chăn ga để có thể mường tượng nhanh xem các bộ chăn ga mà bạn đang chọn có hòa hợp với thiết kế giường cho bé hay không?
Hãy để các bé lớn hơn tham gia vào việc lựa chọn chăn ga, chắc chắn bé sẽ rất thích thú được giúp mẹ làm việc này. Nếu bé mê tít một nhân vật hoạt hình nào đó vốn đã là chủ điểm trang trí của cả căn phòng, đây cũng là một dịp tuyệt vời để chiều chuộng sở thích của bé mà không quá tốn kém với vài bộ vỏ chăn gối, và hãy bổ sung thêm các bộ sưu tập chăn ga cho bé vào mùa khuyến mại.
Bạn cũng không cần lo lắng về việc kết hợp màu sắc của bộ chăn ga, miễn là có không quá 3 màu khác nhau.
### Các mẫu hoa văn cho chăn ga của bé
Các mẹ đều biết bé gái nào hầu như cũng mê mẩn màu hồng, các họa tiết hoa lá, cây cối hay các nhân vật cổ tích yêu thích, v.v…Nếu bạn muốn thêm chút hiện đại vào phong cách yểu điệu ưa thích của các bé, hãy thử kết hợp các màu hồng son môi, đỏ tươi hay xanh lá cây nhạt.
Trong khi đó, phần lớn các bé trai đều yêu thích các họa tiết tàu hỏa, khủng long, cao bồi hay các con vật,v.v… Ngoài ra bạn cũng có thể kết hợp thêm các màu sắc sinh động như đỏ, xanh da trời và xanh lá với những mẫu chăn ga đơn sắc cho bé trai.
Bên cạnh các xu hướng họa tiết hình học hay vintage rất phổ biến nói trên, họa tiết truyền thống như chấm bi, ô vuông hay kẻ sọc cũng không bao giờ trở nên cũ kỹ, do chúng rất dễ kết hợp với các loại nội thất trong phòng cũng như dễ kết hợp với nhau.
### Các kích thước gợi ý
Kích thước chăn ga cho bé rất đa dạng tùy thuộc vào thiết kế của nhà sản xuất, nhưng chúng tôi đưa ra những gợi ý phổ biến và phù hợp nhất sau đây:
- Tấm lót cũi: 115x170cm.
- Bọc đệm dành cho cũi: 68 x 130 x 15cm.
- Tấm lót giường đơn: 180 x 254 cm.
- Bọc đệm giường đơn: 91 x 193 x 35cm.
- Tấm lót giường lớn: 200 x 270cm.
- Bọc đệm giường lớn: 107 x 203 x 35cm.
### Và cuối cùng, đừng quên tính an toàn cho phòng ngủ của bé
- Duy trì nhiệt độ phòng ngủ của bé vào khoảng 18 độ C (kiểm tra bằng nhiệt kế phòng). Thường xuyên kiểm tra thân nhiệt bằng cách sờ bụng bé để điều chỉnh chăn đệm cho phù hợp.
- Chăn và gối được khuyên không nên dùng cho
[trẻ dưới 12 tháng](http://www.huggies.com.vn/cham-soc-be/phat-trien-cua-be-qua-tung-thang/bé-12-thang-tuoi/). Với trẻ sau 1 tuổi, chọn cho bé chăn làm từ chất liệu không gây dị ứng và vỏ chăn từ cotton dễ giặt.
- Nên có một chiếc chăn thứ 2 để dùng và giặt thay phiên nhau.
- Chăn nhẹ là lựa chọn tốt hơn cho trẻ vì cơ thể của trẻ hấp thụ nhiệt nhiều hơn của người lớn.
- Dùng chăn cotton cho mùa xuân, hè trong phòng có quạt hay điều hòa, và chăn len cho mùa đông.
Từ khóa:
- chăm sóc bé
- giường ngủ
- giường ngủ cho bé
- chọn mua chăn ga gối đệm
- bé mới
- phòng ngủ
-
#### Thực đơn ăn dặm cho bé 5 tháng tuổi7781Theo các chuyên gia khuyến cáo, nên bắt đầu tập cho Bé ăn dặm khi Bé được 4-6 tháng tuổi vì khi đó...
-
#### 10 dấu hiệu có thai dễ nhận biết nhất13860Đa số phụ nữ thường dựa vào việc trễ kinh để nhận biết khả năng mang thai của mình. Nhưng thực chất,...
-
#### Lợi ích của việc cho con bú sữa mẹ1397Tất cả chúng ta đều biết sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Đây là loại...
[Mẹ nên xem thêm
Bảng chỉ số chiều cao, cân nặng trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
Việc theo dõi chiều cao cân nặng trẻ sơ sinh là việc cần làm của mẹ trong suốt quá trình lớn của trẻ...
](http://www.huggies.com.vn/cham-soc-be/cac-su-kien-quan-trong-cua-be/su-phat-trien-cua-be/con-da-lon-khon/chi-so-chieu-cao-can-nang-tre-so-sinh-tre-nho/) [Xem thêm](http://www.huggies.com.vn/cham-soc-be/cac-su-kien-quan-trong-cua-be/su-phat-trien-cua-be/con-da-lon-khon/chi-so-chieu-cao-can-nang-tre-so-sinh-tre-nho/) [+](#0)

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-UA-Compatible: IE=edge

Cache-Control: private

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Tân nguyệt truyền kỳ
Trọn bộ 12 hồi
Tác giả:
Cổ Long
Nhật Quang Nguyễn Hữu
-
Google+
Mục lục truyện
Trang chủ
>
Tác giả truyện
>
Cổ Long
>
Tân nguyệt truyền kỳ
Tân nguyệt truyền kỳ - Hồi 01
Tân nguyệt truyền kỳ - Hồi 02
Tân nguyệt truyền kỳ - Hồi 03
Tân nguyệt truyền kỳ - Hồi 04
Tân nguyệt truyền kỳ - Hồi 05
Tân nguyệt truyền kỳ - Hồi 06
Tân nguyệt truyền kỳ - Hồi 07
Tân nguyệt truyền kỳ - Hồi 08
Tân nguyệt truyền kỳ - Hồi 09
Tân nguyệt truyền kỳ - Hồi 10
Tân nguyệt truyền kỳ - Hồi 11
Tân nguyệt truyền kỳ - Hồi 12 (hết)
Tổng cộng 12 hồi
Đánh giá
9.9
/
10
với
61348
lượt xem

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Các khóa học Tiếng Anh này được thiết kế nhằm trang bị cho bạn kiến thức thi Chứng Chỉ Cambridge Advanced.
Các khóa luyện thi dành cho các trình độ khác nhau trong kì thi Cambridge hiện có tại Thành phố Cảng Elizabeth, Nam Phi: Chứng Chỉ Cambridge First (1)
Thông tin chung về English for Speakers of Other Languages / ESOL by Pitman
Bài thi Tiếng Anh Cho Người Sử Dụng Ngôn Ngữ Khác / ESOL của Pitman được ít công nhận hơn, tuy nhiên việc tổ chức thi vẫn diễn ra vào một số ngày ở trường của bạn. Chúng tôi mong bạn xem qua một số dạng thi anh ngữ khác mà có thể giúp bạn ghi thêm nhiều điểm hơn. Bài thi ESOL của Pitman được đưa ra dưới các dạng sau:
Lệ phí khác nhau tùy thuộc vào trung tâm tổ chức thi.

markdown:
Các khóa học Tiếng Anh này được thiết kế nhằm trang bị cho bạn kiến thức thi Chứng Chỉ Cambridge Advanced.
Các khóa luyện thi dành cho các trình độ khác nhau trong kì thi Cambridge hiện có tại Thành phố Cảng Elizabeth, Nam Phi:
[Chứng Chỉ Cambridge First](/vi/cactruong-port-elizabeth/chung-chi-cambridge-first) (1) **Quy mô trường:** **Buổi học một tuần:**30 (50 phút mỗi bài học) **Sĩ số tối đa trong một lớp:**8 **Kết quả thi trung bình:**80% Chứng Chỉ Cambridge Advanced **Ngày Thi:**01.Thg 3.2017, 03.Thg 6.2017, 25.Thg 8.2017, 29.Thg 11.2017
## Thông tin chung về English for Speakers of Other Languages / ESOL by Pitman
Bài thi Tiếng Anh Cho Người Sử Dụng Ngôn Ngữ Khác / ESOL của Pitman được ít công nhận hơn, tuy nhiên việc tổ chức thi vẫn diễn ra vào một số ngày ở trường của bạn. Chúng tôi mong bạn xem qua một số dạng thi anh ngữ khác mà có thể giúp bạn ghi thêm nhiều điểm hơn. Bài thi ESOL của Pitman được đưa ra dưới các dạng sau:
Lệ phí khác nhau tùy thuộc vào trung tâm tổ chức thi.
[See further information about Chứng Chỉ Cambridge Advanced »](/exams/english-for-speakers-of-other-languages--esol-by-pitman--vi.php)
## Bản đồ với vị trí các trường Tiếng Anh ở
![ #](https://cd1987159a04e239bc88-889663ae201c8a9d53ef936bbc1e4917.ssl.cf1.rackcdn.com/transparent26.gif)

Server: cloudflare-nginx

Strict-Transport-Security: max-age=0; preload

Set-Cookie: __cfduid=db7e184aa727191e6145930454e12df671508311809; expires=Thu, 18-Oct-18 07:30:09 GMT; path=/; domain=.languagecourse.net; HttpOnly

Vary: Host,Accept-Encoding


text: chào các bác, em đang thực tập tại trung tâm đăng kiểm, em đang cần bài báo cáo về hệ thống kiểm tra ánh sáng bác nào có tài liệu hay hình vẽ gì share em với, cám ơn các bác.

Set-Cookie: xf_session=44c6e0341d3617b407fa71e55913aa45; path=/; secure; httponly

Cache-control: private, max-age=0


text:
Top 10 xe thể thao tốt nhất năm 2015
Chỉnh sửa lúc: 17/04/2015
Mỗi người với những quan niệm và cá tính khác nhau sẽ có những quy chuẩn riêng cho mình về một mẫu xe thể thao tốt. Dưới đây là danh sách các mẫu xe thể thao tốt nhất năm 2015 theo quan điểm của những chuyên gia đến từ tạp chí Consumer Reports danh tiếng bình chọn.
BMW M235i 2015
Consumer Reports đã đánh giá BMW M235i 2015 là một mẫu xe tuyệt vời, cho hiệu suất 320 mã lực từ động cơ 3.0 Lít tăng áp 6 xi lanh. Xe được trang bị hộp số tự động 8 cấp hoặc hộp số sàn 6 cấp, hệ dẫn động 4 bánh, nội thất sang trọng, tuy nhiên hàng ghế sau hơi chật chội đã khiến xe phải nhận 1 điểm trừ.
Porsche 911 2015
Xe có 2 phiên bản là phiên bản cơ sở 911 và bản nâng cấp là Carrera S . Đây là mẫu xe thể thao sở hữu mức giá cao nhất trong danh sách này, khởi điểm từ 84,300 đến 194,600 USD. Trong khi 911 được trang bị động cơ 3.4 lít 6 xi lanh, cho sức mạnh công suất 350 mã lực, thì phiên bản Carrera S mang trong mình sức mạnh khối động cơ 3.8 Lít 6 xi lanh, cho công suất 400 mã lực. Cả 2 mẫu xe này đều sử dụng hộp số sàn 6 cấp, nội thất sang trọng.
Chevrolet Corvette Stingray 2015
Chiếc xe thể thao mui trần này cho hiệu suất 455 mã lực, sức mạnh đó đến từ khối động cơ V8 6.2 L, kết hợp hộp số sàn 7 cấp. Ấn tượng hơn nữa là con số 650 mã lực của phiên bản Z06 khi được trang bị hộp số tự động 8 cấp.
Porsche Boxster S 2015
Đây là lần thứ 2 cái tên thương hiệu Porsche được xướng lên trong danh sách này. Ở phiên bản cơ sở, xe được trang bị động cơ 2.7L 6 xi lanh, kết hợp hộp số tự động 6 cấp, phiên bản cao cấp hơn đi cùng với động cơ 3.4 lít 6 xi lanh và hộp số sàn 7 cấp.
Volkswagen GTI 2015
Nội thất cao cấp, yên tĩnh, cung cấp các chỗ ngồi thoải mái và dễ chịu, mang lại cảm giác lái thú vị …là những gì mà mà các biên tập viên của tạp chí Consummer Reports cảm nhận được từ mẫu xe thể thao này. Xe được trang bị động cơ 2.0 lít tăng áp xi lanh, hộp số tự động 6 cấp, khả năng tiêu hao nhiên liệu nằm ở mức 8,1 lít/100 km.
Mini Cooper S 2015
Dưới nắp ca-pô của chiếc xe này là động cơ 4 xi lanh turbo, cho khả năng xử lý các tình huống lái rất nhanh nhẹn, đúng “chất” thể thao. Xe có khả năng cách âm khá tốt. Nhược điểm của mẫu xe này là không gian dành cho hàng ghế sau khá chật.
Nissan 370Z 2015
Những khách hàng lớn tuổi hẳn vẫn chưa quên được phiên bản 370Z của năm nào. Với lần tái xuất của năm nay, chiếc xe được các biên tập viên của tạp chí Consummer Reports đánh giá là có khả năng phản ứng rất nhanh nhẹn. Xe trang bị động cơ V6 3.7 L, khả năng tiết kiệm nhiên liệu tương đối tốt. Nhược điểm của tân binh này là nội thất chật chội.
Scion FR S / Subaru BRZ1 2015
Sức hấp dẫn của các mẫu xe này đến từ khả năng xử lý “siêu nhanh, siêu mạnh” và dễ dàng mê hoặc những người cầm lái. Tuy nhiên cả 2 mẫu xe đều có không gian nội thất khá chật chội, đặc biệt là ở hàng ghế sau, khả năng cách âm không thực sự tốt… đó là những gì mà người dùng cần đánh đổi nếu muốn trải nghiệm cảm giác lái tuyệt vời từ 2 mẫu xe này. Tuy nhiên, khách hàng hẳn sẽ không có gì phải uất ức cho sự đánh đổi đó khi những con số trong hóa đơn của cả 2 mẫu đều thấp hơn so với những mẫu xe khác.
Mercedes Benz SLK 2015
Xe có khá nhiều tùy chọn động cơ ở những phiên bản khác nhau. Tuy nhiên qua những trải nghiệm của mình, các biên tập viên của Consummer Report khuyên bạn nên chọn động cơ V6 hoặc V8, đi kèm hộp số tự động 7 cấp để trải nghiệm được cảm giác lái thể thao tuyệt vời. Nội thất xe không nhận được điểm cộng nào vì không mang lại một không gian rộng rãi.
Subaru WRX 2015
Xe có khả năng xử lý nhanh nhẹn, an toàn với hệ dẫn động 4 bánh, đi kèm tùy chọn hộp số sàn 6 cấp hoặc hộp số CVT với 3 chế độ lái. Đây cũng là một trong số ít những chiếc xe thể thao có 4 cửa.
Theo blog.iseecars.com

markdown:
#### Top 10 xe thể thao tốt nhất năm 2015
Chỉnh sửa lúc: 17/04/2015
Mỗi người với những quan niệm và cá tính khác nhau sẽ có những quy chuẩn riêng cho mình về một mẫu xe thể thao tốt. Dưới đây là danh sách các mẫu xe thể thao tốt nhất năm 2015 theo quan điểm của những chuyên gia đến từ tạp chí Consumer Reports danh tiếng bình chọn.
**BMW M235i 2015 **
Consumer Reports đã đánh giá BMW M235i 2015 là một mẫu xe tuyệt vời, cho hiệu suất 320 mã lực từ động cơ 3.0 Lít tăng áp 6 xi lanh. Xe được trang bị hộp số tự động 8 cấp hoặc hộp số sàn 6 cấp, hệ dẫn động 4 bánh, nội thất sang trọng, tuy nhiên hàng ghế sau hơi chật chội đã khiến xe phải nhận 1 điểm trừ.
**Porsche 911 2015**
Xe có 2 phiên bản là phiên bản cơ sở 911 và bản nâng cấp là Carrera S . Đây là mẫu xe thể thao sở hữu mức giá cao nhất trong danh sách này, khởi điểm từ 84,300 đến 194,600 USD. Trong khi 911 được trang bị động cơ 3.4 lít 6 xi lanh, cho sức mạnh công suất 350 mã lực, thì phiên bản Carrera S mang trong mình sức mạnh khối động cơ 3.8 Lít 6 xi lanh, cho công suất 400 mã lực. Cả 2 mẫu xe này đều sử dụng hộp số sàn 6 cấp, nội thất sang trọng.
**Chevrolet Corvette Stingray 2015**
Chiếc xe thể thao mui trần này cho hiệu suất 455 mã lực, sức mạnh đó đến từ khối động cơ V8 6.2 L, kết hợp hộp số sàn 7 cấp. Ấn tượng hơn nữa là con số 650 mã lực của phiên bản Z06 khi được trang bị hộp số tự động 8 cấp.
**Porsche Boxster S 2015**
Đây là lần thứ 2 cái tên thương hiệu Porsche được xướng lên trong danh sách này. Ở phiên bản cơ sở, xe được trang bị động cơ 2.7L 6 xi lanh, kết hợp hộp số tự động 6 cấp, phiên bản cao cấp hơn đi cùng với động cơ 3.4 lít 6 xi lanh và hộp số sàn 7 cấp.
**Volkswagen GTI 2015 **
Nội thất cao cấp, yên tĩnh, cung cấp các chỗ ngồi thoải mái và dễ chịu, mang lại cảm giác lái thú vị …là những gì mà mà các biên tập viên của tạp chí Consummer Reports cảm nhận được từ mẫu xe thể thao này. Xe được trang bị động cơ 2.0 lít tăng áp xi lanh, hộp số tự động 6 cấp, khả năng tiêu hao nhiên liệu nằm ở mức 8,1 lít/100 km.
**Mini Cooper S 2015**
Dưới nắp ca-pô của chiếc xe này là động cơ 4 xi lanh turbo, cho khả năng xử lý các tình huống lái rất nhanh nhẹn, đúng “chất” thể thao. Xe có khả năng cách âm khá tốt. Nhược điểm của mẫu xe này là không gian dành cho hàng ghế sau khá chật.
**Nissan 370Z 2015**
Những khách hàng lớn tuổi hẳn vẫn chưa quên được phiên bản 370Z của năm nào. Với lần tái xuất của năm nay, chiếc xe được các biên tập viên của tạp chí Consummer Reports đánh giá là có khả năng phản ứng rất nhanh nhẹn. Xe trang bị động cơ V6 3.7 L, khả năng tiết kiệm nhiên liệu tương đối tốt. Nhược điểm của tân binh này là nội thất chật chội.
**Scion FR S / Subaru BRZ1 2015**
Sức hấp dẫn của các mẫu xe này đến từ khả năng xử lý “siêu nhanh, siêu mạnh” và dễ dàng mê hoặc những người cầm lái. Tuy nhiên cả 2 mẫu xe đều có không gian nội thất khá chật chội, đặc biệt là ở hàng ghế sau, khả năng cách âm không thực sự tốt… đó là những gì mà người dùng cần đánh đổi nếu muốn trải nghiệm cảm giác lái tuyệt vời từ 2 mẫu xe này. Tuy nhiên, khách hàng hẳn sẽ không có gì phải uất ức cho sự đánh đổi đó khi những con số trong hóa đơn của cả 2 mẫu đều thấp hơn so với những mẫu xe khác.
**Mercedes Benz SLK 2015**
Xe có khá nhiều tùy chọn động cơ ở những phiên bản khác nhau. Tuy nhiên qua những trải nghiệm của mình, các biên tập viên của Consummer Report khuyên bạn nên chọn động cơ V6 hoặc V8, đi kèm hộp số tự động 7 cấp để trải nghiệm được cảm giác lái thể thao tuyệt vời. Nội thất xe không nhận được điểm cộng nào vì không mang lại một không gian rộng rãi.
**Subaru WRX 2015 **
Xe có khả năng xử lý nhanh nhẹn, an toàn với hệ dẫn động 4 bánh, đi kèm tùy chọn hộp số sàn 6 cấp hoặc hộp số CVT với 3 chế độ lái. Đây cũng là một trong số ít những chiếc xe thể thao có 4 cửa.
Theo blog.iseecars.com