markdown:
# Luận văn tốt nghiệp: Một số vấn đề về điều hành tỷ giá của Ngân hàng trung ương Việt Nam
Chia sẻ: Ngoc Hanh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:96
lượt xem 401
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2009/20090728/ngochanh/80x100/111_4274.jpg)
##
Luận văn tốt nghiệp: Một số vấn đề về điều hành tỷ giá của Ngân hàng trung ương Việt Nam
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Tỷ giá hối đoái giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống kinh tế của mỗi quốc gia cũng như các quan hệ thương mại quốc tế thông qua việc phản ánh tương quan giá trị đồng tiền của những nước khác nhau. Cùng với sự phát triển ...
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Luận văn tốt nghiệp: Một số vấn đề về điều hành tỷ giá của Ngân hàng trung ương Việt Nam
- TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG KHOA KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐỀ TÀI: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ ĐIỀU HÀNH TỶ GIÁ CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG VIỆT NAM Sinh viên thực hiện : Thân Thị Thu Trang Lớp : A2 – CN9 Giáo viên hướng dẫn: Cô Lê Thị Thanh HÀ NỘI - 2003
- MỤC LỤC Trang Lời nói đầu 4 Chương I: Những vấn đề cơ bản về tỷ giá hối đoái I. Tỷ giá hối đoái 6 1. Khái niệm tỷ giá hối đoái 6 2. Cơ sở hình thành tỷ giá hối đoái 6 2.1. Thuyết ngang giá vàng 6 2.2. Thuyết ngang giá sức mua 7 3. Niêm yết tỷ giá 9 4. Các loại tỷ giá 11 II. Tác động của tỷ giá hối đoái đối với nền kinh tế 14 1. Tác động của tỷ giá hối đoái tới hoạt động xuất nhập khẩu 14 2. Tác động của tỷ giá hối đoái tới đầu tư và tín dụng quốc tế 16 III. Những nhân tố ảnh hưởng lên tỷ giá 18 1. Quan hệ cung – cầu về ngoại hối trên thị trường 18 2. Mức chênh lệch lãi suất 20 3. Mức chênh lệch lạm phát 20 Chương II:Vai trò của NHTW trong các chế độ tỷ giá I. Các chế độ tỷ giá 22 1. Chế độ tỷ giá thả nổi hoàn toàn 23 2. Chế độ tỷ giá cố định 25 3. Chế độ tỷ giá thả nổi có điều kiện 27 II. Hoạt động điều hành tỷ giá của NHTW 28 1. Mục đích can thiệp của NHTW 28 2. Các hình thức can thiệp của NHTW 29 III. Vai trò của NHTW trong các chế độ tỷ giá 34 1. Hình thành tỷ giá theo quan hệ cung cầu 34 2. Vai trò của NHTW trong chế độ tỷ giá thả nổi hoàn toàn 38 3. Vai trò của NHTW trong chế độ tỷ giá cố định 40 2
- Chương III: Thực tiễn và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý tỷ giá hối đoái trong thời gian tới I. Thực trạng chính sách điều hành tỷ giá hối đoái của Việt 48 Nam trong thời gian qua 1. Giai đoạn từ năm 1997 đến tháng 2/1999 48 2. Giai đoạn từ tháng 2/1999 đến tháng 12/2002 54 3. Giai đoạn từ tháng 01/2003 đến nay 74 II. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý tỷ 77 giá hối đoái trong thời gian tới 1. Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả công tác quản lý tỷ 77 giá hối đoái 1.1. Một số quan điểm trong lĩnh vực điều hành tỷ giá hối đoái 78 1.2. Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả công tác quản lý tỷ 81 giá hối đoái 2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản 82 lý tỷ giá hối đoái của Việt Nam trong thời gian tới 2.1. Tiếp tục duy trì chế độ tỷ giá thả nổi có sự điều tiết của 82 Nhà nước 2.2. Thực hiện chính sách đa ngoại tệ 84 2.3. Hoàn thiện chính sách lãi suất, đảm bảo xử lý tốt mối 86 quan hệ giữa hai công cụ là lãi suất và tỷ giá 2.4. Hoàn thiện chính sách tỷ giá hối đoái trên cơ sở kết hợp 87 đồng bộ với các chính sách quản lý vĩ mô khác của Nhà nước 2.5. Hoàn thiện cơ chế quản lý thị trường ngoại hối theo định 89 hướng của nền kinh tế thị trường 2.6. Nâng cao hiệu quả quản lý dự trữ ngoại hối của NHNN 91 Kết luận 93 Tài liệu tham khảo 94 3
- LỜI NÓI ĐẦU Tỷ giá hối đoái giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống kinh tế của mỗi quốc gia cũng như các quan hệ thương mại quốc tế thông qua việc phản ánh tương quan giá trị đồng tiền của những nước khác nhau. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại quốc tế, ngày nay tỷ giá hối đoái đã trở thành công cụ điều tiết vĩ mô quan trọng của mỗi quốc gia và là vũ khí lợi hại trong cuộc chiến tranh thương mại hết sức khốc liệt trên thế giới. Ở Việt Nam thời gian qua, để thúc đẩy nền kinh tế phát triển, Nhà nước đã thay đổi một cách linh hoạt phương pháp điều hành tỷ giá. Từ chỗ được giữ cố định, “đông cứng” trong một thời gian khá dài, đến nay tỷ giá hối đoái đã được hình thành một cách khách quan theo tín hiệu thị trường và có sự điều tiết của Nhà nước. Thực tế đã chứng minh rằng, cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái hiện nay là phù hợp với đặc điểm tình hình và mục tiêu phát triển kinh tế đất nước. Tuy nhiên, để cơ chế điều hành tỷ giá mới có thể thực sự phát huy tác dụng cần thiết phải có những cải cách hơn nữa trong việc quản lý tỷ giá hối đoái. Làm sao để tỷ giá hối đoái sát hợp với tín hiệu thị trường, theo hướng điều tiết của Nhà nước, khuyến khích xuất khẩu, hạn chế nhập khẩu, nâng cao uy tín của đồng tiền và tiến tới một đồng Việt Nam có khả năng chuyển đổi. Đề tài nghiên cứu của khoá luận: “Một số vấn đề về điều hành tỷ giá của NHTW Việt Nam” được lựa chọn chính từ những yêu cầu, đòi hỏi đó. Nhằm góp một phần nhỏ vào nghiên cứu lý luận vấn đề tỷ giá hối đoái, nên nội dung của khoá luận này chỉ dừng lại nghiên cứu việc điều hành tỷ giá của NHTW Việt Nam và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý tỷ giá hối đoái trong thời gian tới. Bên cạnh đó, do hạn chế về thời gian, thông tin và trình độ lý luận nên trong quá trình 4
- viết không tránh khỏi những sai sót nhất định. Em mong nhận được sự chỉ bảo hướng dẫn của các thầy cô, bạn bè để hoàn thiện hơn trong việc học tập và nghiên cứu của mình. Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Cô giáo Lê Thị Thanh – người đã trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo tận tình cho em trong suốt thời gian qua. Em cũng xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong khoa Kinh Tế Ngoại Thương và trong trường đã hết lòng giúp đỡ em trong quá trình hoàn thiện bản khoá luận này. CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI I. TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI 1. Khái niệm tỷ giá hối đoái Trong nền kinh tế hàng hoá hiện đại, hầu hết các quốc gia trên thế giới đều có đồng tiền riêng khác nhau cả về hình thức lẫn giá trị và đều tham gia ngày càng tích cực vào đời sống kinh tế xã hội quốc tế theo trình 5
- độ phát triển và vị thế của quốc gia mình. Trong quá trình tham gia các hoạt động thương mại, đầu tư, vay mượn và trao đổi quốc tế... các nước, các tổ chức , cá nhân, các đối tác phải thanh toán với nhau thông qua các đồng tiền của các bên được chuyển đổi, tính toán theo một tương quan tỷ lệ nhất định. Vì vậy, tuỳ thuộc vào từng góc độ nghiên cứu, xem xét mà tỷ giá hối đoái có thể được định nghĩa theo hai cách sau: Định nghĩa 1: Tỷ giá hối đoái là giá cả của một đơn vị tiền tệ nước này thể hiện bằng một số đơn vị tiền tệ nước kia. Theo định nghĩa này, tỷ giá hối đoái được coi là giá cả của một loại hàng hoá đặc biệt- hàng hoá tiền tệ. Ví dụ: 1 USD = 15.450 VND Định nghĩa 2: Tỷ giá hối đoái là quan hệ so sánh giữa hai tiền tệ của hai nước với nhau mà trong thời đại ngày nay sự so sánh đó là sự so sánh sức mua của các tiền tệ. 2. Cơ sở hình thành tỷ giá hối đoái 2.1. Thuyết ngang giá vàng Trong thời kỳ bản vị kim loại, nhất là bản vị vàng (và bạc), các đồng tiền quốc gia đều được so sánh, quy đổi với nhau trên cơ sở hàm lượng kim loại (vàng) chứa đựng trong đồng tiền của mình hay do đơn vị đồng tiền của mình đại diện. Trong giai đoạn này, đặc biệt từ năm 1870 đến thời kỳ đầu đại chiến thế giới lần thứ nhất, người ta xác định tỷ giá giữa các đồng tiền bằng cách so sánh hàm lượng vàng chứa trong mỗi đơn vị tiền tệ của từng nước. Ví dụ: Hàm lượng vàng của một bảng Anh (GBP) là 2,488281 gam và của một đô la Mỹ là 0,888671 gam. Do đó, tỷ giá hối đoái của GBP và USD là: 2,488281 GBP/USD = = 2,80 0,888671 6
- Trong chế độ bản vị vàng, tỷ giá hối đoái của một nước cũng như trên thế giới khá ổn định và thường chỉ biến động theo mức tăng giảm hàm lượng vàng chứa đựng trong mỗi đơn vị tiền tệ. Do hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới sau Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, đặc biệt là do những bất lợi của chế độ bản vị vàng (kiềm chế sự phát triển kinh tế và giao lưu kinh tế quốc tế...) nên phần lớn các nước đã từ bỏ chế độ bản vị vàng vào đầu những năm 30. Đến năm 1971, các nước hoàn toàn bãi bỏ chế độ bản vị vàng. 2.2. Thuyết ngang giá sức mua ( Purchasing Power Parity - PPP ) Khi tỷ lệ lạm phát của một nước tăng tương đối so với lạm phát của một nước khác, mức cầu đồng tiền nước đó giảm do xuất khẩu giảm. Ngoài ra, người tiêu dùng và các doanh nghiệp trong nước có lạm phát cao có xu hướng tăng nhập khẩu. Như vậy, cả hai lực lượng này tạo áp lực giảm giá đồng tiền của nước có lạm phát cao.Tỷ lệ lạm phát thường khác nhau giữa các quốc gia, tạo nên các kiểu mẫu mậu dịch quốc tế để điều chỉnh thích hợp và ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái . Một trong những lý thuyết nổi tiếng nhất và gây nhiều tranh cãi nhất trong tài chính quốc tế là thuyết ngang giá sức mua, tập trung vào mối liên hệ lạm phát – tỷ giá hối đoái. Ý tưởng căn bản của thuyết ngang giá sức mua ban đầu được phát triển bởi nhà kinh tế học cổ điển David Ricardo vào thế kỷ 19. Nhưng chính Gustar Cassel, một nhà kinh tế người Thụy Điển mới là người phổ biến rộng rãi PPP vào những năm 20 của thế kỷ XX. Trong những năm này, rất nhiều nước như Đức, Hungary, Nga phải trải qua thời kỳ lạm phát phi mã vì sức mua đồng tiền của các nước đó giảm rất mạnh, bị mất giá mạnh so với các đồng tiền ổn định như USD. Lúc này quan niệm về thuyết PPP trở nên phổ biến trước thực trạng lịch sử như vậy. Có nhiều hình thức khác nhau của thuyết PPP. 7
- Theo hình thức tuyệt đối, thuyết PPP là sự phát triển của quy luật một giá. Nội dung cơ bản của quy luật một giá là: nếu hai nước cùng sản xuất một loại hàng hoá giống nhau thì giá cả của hai loại hàng hoá đó giống nhau trên toàn thế giới và không phụ thuộc vào nước nào sản xuất ra nó. Như vậy, theo quy luật một giá thì nếu như thép của Mỹ được sản xuất với giá 100 USD/tấn, còn thép của Nhật được sản xuất ra với giá 10.000 JPY/tấn thì có nghĩa là 1 USD = 100 JPY, tỷ giá USD/JPY = 100. Giả sử tỷ giá USD/JPY = 50 thì điều đó có nghĩa: thép của Nhật bị đắt tương đối so với thép của Mỹ. Khi đó cầu thép của Nhật sẽ giảm xuống cho đến khi giá thép của Nhật còn 5000 JPY/tấn hoặc tỷ giá phải nâng lên USD/JPY = 100 (tức là giảm giá đồng JPY). Tương tự khi tỷ giá là 150 JPY/USD thì xu hướng là cầu thép của Nhật tăng tới 15.000JPY/tấn hoặc tỷ giá phải giảm xuống đến 100 JPY/USD (tăng giá đồng JPY). Trên cơ sở quy luật một giá, thuyết PPP phát biểu rằng: Tỷ giá bất kỳ giữa hai đồng tiền của hai nước sẽ bằng tỷ số mức giá của hai nước đó tại cùng thời điểm. Ví dụ: Thép Nhật tăng giá 11.000 JPY/tấn, thép Mỹ vẫn ở giá 100 USD/tấn, tỷ giá cũ là 100 JPY/USD, thì lúc đó thuyết PPP nói rằng tỷ giá sẽ được điều chỉnh theo hướng giảm giá đồng JPY, tức là bằng 110 JPY/USD. Việc vận dụng thuyết PPP chỉ cung cấp cho ta một hướng dẫn lâu dài về sự vận động của tỷ giá. Tuy nhiên, trong ngắn hạn nó không được hoàn hảo, thậm chí còn bị sai lệch đáng kể vì thị trường là không hoàn hảo, tồn tại chi phí vận chuyển, bảo hiểm, thanh toán, thông tin và nhiều hàng rào thương mại khác, do đó, thuyết PPP tuyệt đối hiếm khi thấy trong thực tế, nhưng thuyết PPP tương đối lại khá phổ biến. 8
- Thuyết PPP tương đối được duy trì, dù cho sức mua của đồng tiền không giống nhau ở mọi nơi, thay đổi mức giá cả giữa hai quốc gia được hấp thụ bởi sự biến động của tỷ giá, do đó, quan hệ PPP được duy trì không thay đổi. Nếu nước A có tỷ lệ lạm phát bằng 0% và nước B có tỷ lệ lạm phát bằng 10% thì đồng tiền của nước B phải giảm giá 10% so với đồng tiền của nước A. Sự biến động của tỷ giá sẽ duy trì tỷ lệ giá cả giữa hai nước trước và sau khi lạm phát xảy ra là không thay đổi. Nếu thuyết PPP tương đối hoạt động, có hiệu lực ngay lập tức và chính xác, thì chính sách tiền tệ sẽ không có tác dụng cải thiện cán cân thương mại. Bất cứ sự thay đổi nào trong các mức giá cả giữa hai nước do thay đổi mức cung ứng tiền sẽ được hấp thụ ngay lập tức bởi sự thay đổi của tỷ giá. Trong thực tế thuyết PPP tương đối có ảnh hưởng tương đối tới sự biến động của tỷ giá, nhưng xảy ra chậm hơn. Xu hướng là rõ ràng nhưng nhiều yếu tố có thể làm méo mó quan hệ này trong ngắn hạn. Một trong những nguyên nhân chủ yếu là do trong giai đoạn ngắn hạn đối với cả thị trường trong nước và thị trường quốc tế thì giá cả hàng hoá được coi như là cố định. Trong khi đó tỷ giá trao đổi thì được điều chỉnh thường xuyên do sự cập nhật thông tin và do sự thay đổi của chính sách kinh tế. Điều đó có nghĩa, sự thay đổi của tỷ giá đã tạo ra sự sai lệch lớn và kéo dài so với thuyết PPP. 3. Niêm yết tỷ giá Theo tập quán kinh doanh tiền tệ của ngân hàng, tỷ giá hối đoái thường được yết giá như sau: USD/DEM = 1,4125/1,4175 USD/VND = 15.300/15.500 Trong công thức trên, đồng USD đứng trước gọi là đồng tiền yết giá và là một đơn vị tiền tệ. VND đứng sau gọi là đồng tiền định giá và là một số đơn vị tiền tệ và thường xuyên thay đổi phụ thuộc vào thời giá của tiền yết giá. 9
- Tỷ giá đứng trước 15.300 là tỷ giá mua đô la trả bằng VND của ngân hàng, được gọi là tỷ giá mua vào của ngân hàng (BID RATE). Tỷ giá đứng sau 15.500 là tỷ giá bán đô la thu bằng VND của ngân hàng, gọi là tỷ giá bán ra của ngân hàng (ASK RATE). Tỷ giá ASK thường lớn hơn tỷ giá BID. Chênh lệch giữa chúng gọi là SPREAD, còn được gọi là lợi nhuận (chưa nộp thuế) của ngân hàng trong giao dịch mua bán ngoại hối. Trong giao dịch ngoại hối, khách hàng thường có thể lấy tên thủ đô của các nước công nghiệp phát triển thay cho tên tiền tệ của nước đó ở vị trí tiền định giá. Ví dụ: thay vì đọc USD/DEM người ta đọc “tỷ giá USD/FrankFurt”, USD/FRF là “tỷ giá USD – Paris”... Để đảm bảo tính nhanh gọn, các tỷ giá thường không được đọc đầy đủ mà chỉ đọc những con số thường biến động, đó là những con số cuối. Ví dụ: USD/DEM = 1,7015 chỉ được đọc các số lẻ sau dấu phẩy. Các số này chia làm hai nhóm số. Hai số thập phân đầu tiên đọc là “Số” (Figure), hai số kế tiếp đọc là “Điểm” (Point). Tỷ giá trên đọc là “Đô la, Đê mác bằng một, bảy mươi số, mười lăm điểm”. Cách đọc điểm có thể dùng phân số “một phần tư” thay vì đọc 25, “ba phần tư” thay vì đọc 75. Phương pháp yết giá ngoại tệ: Có hai phương pháp yết giá ngoại tệ là yết giá trực tiếp và yết giá gián tiếp. Nếu xét ở góc độ thị trường tiền tệ quốc tế, trên thế giới hiện nay chỉ có hai đồng tiền quốc gia: USD, GBP và hai tiền tệ quốc tế: SDR, EURO (trước đây là ECU) là dùng cách yết giá trực tiếp (Certain quotation), các tiền tệ còn lại dùng cách yết giá gián tiếp (incertain quotation): Ví dụ: USD/DEM, GBP/FRF, SDR/FRF, SDR/FRF Có nghĩa là giá của USD, GBP hay của SDR, EURO được thể hiện trực tiếp ra bên ngoài, còn các tiền tệ khác như DEM, FRF, VND... mới thể hiện gián tiếp ra bên ngoài. Ví dụ: USD/VND = 15.000 10
- Tức là giá của một USD bằng 15.000 VND, còn giá của một VND chưa thể hiện trực tiếp ra bên ngoài; muốn xác định ta làm phép chia như sau: 1 1 VND = 15.000 ≈ 0,00007 USD Nếu xét ở góc độ thị trường tiền tệ quốc gia, thì nước Anh và nước Mỹ dùng cách yết giá gián tiếp để thể hiện giá cả ngoại hối, còn các quốc gia khác lại dùng cách yết giá trực tiếp để thể hiện giá cả ngoại hối. 4. Các loại tỷ giá Có nhiều loại tỷ giá hối đoái khác nhau.Tuy nhiên, ta có thể phân chia theo một số tiêu thức chính như sau: Căn cứ vào các nghiệp vụ trên thị trường ngoại hối Tỷ giá thường được niêm yết tại ngân hàng là tỷ giá điện hối, tức là tỷ giá chuyển ngoại hối bằng điện. Đây là tỷ giá cơ sở để xác định các mức tỷ giá khác. Bên cạnh đó còn có tỷ giá thư hối, tức là tỷ giá chuyển ngoại hối bằng thư. Khi niêm yết tỷ giá hối đoái, ngân hàng thường công bố tỷ giá bán và tỷ giá mua. Tỷ giá bán bao giờ cũng cao hơn tỷ giá mua và khoản chênh lệch này là lợi nhuận kinh doanh ngoại hối của ngân hàng. Thông thường ngân hàng không công bố tất cả tỷ giá của các hợp đồng đã ký kết trong một ngày mà chỉ công bố tỷ giá của hợp đồng ký kết cuối vùng trong ngày hôm đó, người ta gọi đó là tỷ giá đóng cửa. Tỷ giá đóng cửa được coi là chỉ tiêu chủ yếu về tình hình biến động cửa tỷ giá trong ngày hôm đó. Ngoại hối cũng có thể là tiền mặt, cũng có thể là tiền tài khoản khi hoạt động kinh doanh ngoại hối của các ngân hàng được tiến hành trên hệ thống tài khoản thì bên cạnh tỷ giá tiền mặt còn có tỷ giá chuyển khoản. Ngoài ra trong hoạt động kinh doanh ngoại hối người ta còn áp dụng tỷ giá giao nhận ngay và tỷ giá giao nhận có kỳ hạn. Tỷ giá giao 11
- nhận ngay là tỷ giá áp dụng khi bán ngoại hối thì được nhận tiền ngay vào ngày hôm đó hay sau đó hai ngày.Tỷ giá giao nhận có kỳ hạn là tỷ giá áp dụng khi bán ngoại hối nhưng sau một thời hạn nhất định: 1 tháng hay 3 tháng ... mới nhận được tiền. Phân tích dưới góc độ tỷ giá là công cụ điều tiết của Nhà nước Ở các nước đang phát triển, ngoài thị trường ngoại hối chính thức còn hình thành thị trường ngoại hối tự do. Do đó bên cạnh tỷ giá chính thức do Nhà nước quy định còn có tỷ giá thị trường do quan hệ cung cầu ngoại hối trên thị trường này quyết định. Trong lĩnh vực kinh tế đối ngoại, để khuyến khích xuất khẩu, nhập khẩu hoặc các hoạt động lưu chuyển vốn như: đầu tư, du lịch, kiều hối... các nước thường áp dụng chế độ nhiều tỷ giá. Trên cơ sở “tỷ giá hối đoái cơ bản”, Nhà nước xác định một mức tỷ giá ưu đãi cụ thể cho từng hoạt động, từng nhóm hàng, từng khu vực bán hàng. Căn cứ vào phương pháp xác định tỷ giá Có thể chia thành tỷ giá danh nghĩa và tỷ giá thực tế . Tỷ giá danh nghĩa là tỷ giá phổ biến được sử dụng hàng ngày trong giao dịch trên các thị trường ngoại hối. Ví dụ: tại Việt Nam tỷ giá danh nghĩa giữa USD và VND được yết và sử dụng trong giao dịch ngoại hối như sau: tỷ giá USD/VND = 15.000; tại Pháp: tỷ giá USD/FRF = 5... Như vậy, tỷ giá danh nghĩa chính là tỷ lệ trao đổi số lượng tuyệt đối giữa hai đồng tiền. Hay nói cách khác, tỷ giá danh nghĩa là giá cả của một đồng tiền được biểu thị thông qua đồng tiền khác mà không đề cập đến tương quan sức mua hàng hoá và dịch vụ giữa chúng. Nhưng thay đổi trong tỷ giá danh nghĩa thường được biểu diễn dưới dạng chỉ số; ví dụ: tỷ giá danh nghĩa giữa USD và VND tại thời điểm (t) là 14.000; và tại thời điểm (t+1) là 15.000. Sự thay đổi tỷ giá này thường được biểu diễn bằng chỉ số như sau: chọn thời điểm (t) là cơ sở có chỉ số tỷ giá là 100%, tại thời điểm (t+1) chỉ số tỷ giá sẽ là: (15.000 :14.000)x100% = 107,14%. Như vậy, khi 12
- tỷ giá danh nghĩa tăng thì chỉ số tỷ giá danh nghĩa cũng tăng, điều này bao hàm ý rằng đồng tiền yết giá lên giá và đồng tiền định giá giảm giá (trong ví dụ trên USD lên giá còn VND giảm giá). Đối với mỗi quốc gia, khi tỷ giá danh nghĩa tăng lên hay giảm xuống không nhất thiết phải đồng nghĩa với sự tăng hay giảm sức cạnh tranh thương mại quốc tế của quốc gia này. Do đó, để đo sự thay đổi trong sức cạnh tranh thương mại quốc tế người ta sử dụng khái niệm tỷ giá thực. Tỷ giá thực bằng tỷ giá danh nghĩa được điều chỉnh bởi thay đổi trong tương quan giá cả trong nước và nước ngoài. Tương quan giữa tỷ giá thực ER và tỷ giá danh nghĩa E được biểu diễn như sau: ER = EP*/P Trong đó: P* - mức giá cả ở nước có đồng tiền yết giá P – mức giá cả ở nước có đồng tiền định giá Công thức trên cho thấy: tỷ giá thực bằng tỷ giá danh nghĩa đã được điều chỉnh bởi tỷ số giữa mức giá cả ở nước ngoài và mức giá cả ở trong nước. Tỷ giá thực là thước đo đầy đủ sức cạnh tranh hàng hoá của Việt Nam (hay của nước có đồng tiền định giá) so với hàng hoá nước ngoài (hay của nước có đồng tiền yết giá), xét về phương diện giá cả, nghĩa là khi phân tích sức cạnh tranh quốc tế của hàng hoá Việt Nam phải đề cập không những thay đổi trong tỷ giá danh nghĩa, mà còn phải đề cập đến tương quan thay đổi giá cả nước ngoài so với nội địa. II. TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ Tỷ giá hối đoái giữ một vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống kinh tế của một quốc gia cũng như các quan hệ quốc tế thông qua việc phản ánh tương quan giá trị đồng tiền của các nước khác nhau. Vì là một loại giá đặc biệt, giá của đồng tiền nên tác động của nó đến các mặt khác nhau của đời sống kinh tế xã hội trên phạm vi rất rộng. Nó có thể làm 13
- tăng, giảm, mở rộng hay thu hẹp các hoạt động kinh tế đối ngoại, trước hết là các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hoá dịch vụ. Qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động kinh tế đối nội như tốc độ tăng trưởng kinh tế, tính cân bằng hay bội thu, bội chi của cán cân thanh toán quốc tế, tính thay đổi hay ổn định của chỉ số lạm phát, sức mua đối nội, đối ngoại của đồng tiền quốc gia. Tuỳ vào tính hợp lý hay không hợp lý của hệ thống tỷ giá mà hiệu ứng tác động của nó đến đời sống xã hội là tích cực, lành mạnh hay là tiêu cực và suy yếu. 1. Tác động của tỷ giá hối đoái tới hoạt động xuất nhập khẩu Diễn biến tăng, giảm của tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động xuất nhập khẩu thông qua giá cả. Khi tỷ giá hối đoái thay đổi kéo theo sự thay đổi của giá hàng xuất nhập khẩu và khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu trên thị trường quốc tế. Dưới đây là khái quát về ảnh hưởng của tỷ giá hối đoái tăng đối với hoạt động xuất nhập khẩu. Đối với hoạt động xuất khẩu, trong trường hợp các điều kiện khác được giữ nguyên, khi tỷ giá hối đoái tăng, có nghĩa là số đơn vị tiền tệ trong nước đổi lấy một đơn vị ngoại tệ tăng (còn gọi là đồng tiền nội tệ mất giá). Tỷ giá tăng có lợi cho xuất khẩu, vì giá xuất khẩu của hàng hoá và dịch vụ của nước đó sẽ giảm đi tương đối ở nước ngoài (với giả định giá cả hàng hoá, dịch vụ đó ở trong nước không đổi), do đó sẽ góp phần làm tăng khả năng cạnh tranh hàng hoá, dịch vụ xuất khẩu của nước đó. Cũng vậy, tỷ giá hối đoái tăng sẽ kích thích xuất khẩu vì các nhà xuất khẩu nội địa được hưởng lợi thông qua chênh lệch tỷ giá hối đoái (khi họ vẫn giữ nguyên giá hàng xuất khẩu tính theo ngoại tệ). Ví dụ: Tỷ giá hối đoái giữa USD và VND là USD/VND = 15.000 Giả sử một hàng hoá A xuất khẩu sang Mỹ với giá 1 USD, hay đổi ra nội tệ là 15.000 VND. Khi đó nếu tỷ giá hối đoái tăng lên 1 USD = 16.000 thì với mức giá nội tệ không đổi là 15.000 VND, hàng hoá đó xuất 14
- khẩu sang Mỹ sẽ chỉ có giá: 15.000/16.000 ~ 0,9375 USD – rẻ hơn so với mức giá thị trường thông thường là 1 USD. Giá cả hàng hoá giảm làm tăng khả năng cạnh tranh về giá so với các hàng hoá tương tự ở thị trường Mỹ. Kết quả là các doanh nghiệp xuất khẩu ở Việt Nam có thể tăng doanh số bán hàng xuất khẩu của mình ở thị trường nước ngoài. Nếu vẫn bán với mức giá thị trường quốc tế thì với mỗi đơn vị hàng hoá A doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam thu thêm một khoản lợi nhuận là 1.000 VND. Đối với hoạt động nhập khẩu thì ngược lại. Khi tỷ giá hối đoái tăng, giá cả hàng hoá nhập khẩu vào thị trường nội địa trở nên đắt tương đối. Kết quả là hoạt động nhập khẩu bị hạn chế vì lợi nhuận của các doanh nghiệp nhập khẩu giảm: họ mua hàng từ thị trường nước ngoài với giá không đổi và phải bán hàng nhập khẩu trong nước với giá rẻ hơn (với giả thiết là mức giá nhập khẩu không thay đổi). Dựa trên cơ chế ảnh hưởng này của tỷ giá hối đoái các nước thường áp dụng chính sách phá giá hối đoái để thúc đẩy xuất khẩu, hạn chế việc nhập khẩu những mặt hàng không thuộc diện khuyến khích của Nhà nước. Tuy nhiên, tỷ giá hối đoái tăng cao cũng ảnh hưởng lớn tới hoạt động nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu, phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội. Vì vậy phải tuỳ thuộc vào chiến lược kinh tế của quốc gia trong từng giai đoạn mà áp dụng chính sách tỷ giá hối đoái phù hợp. Ngược lại, khi tỷ giá hối đoái giảm, tức là đồng nội tệ lên giá so với ngoại tệ, thì giá hàng hoá nội địa tính ra ngoại tệ sẽ trở nên đắt hơn, do đó các nhà xuất khẩu sẽ gặp khó khăn khi tiêu thụ sản phẩm trên thị trường thế giới. Hiệu quả kinh tế đạt được trong thời kỳ này bị giảm sút bởi sự thu hẹp của các ngành xuất khẩu. Mặt khác, do giá cả hàng hoá nhập khẩu tính bằng đồng nội tệ trở nên rẻ hơn trên thị trường nội địa, nhập khẩu sẽ được khuyến khích, mở rộng cạnh tranh với hàng hoá được sản xuất trong nước. Tình hình này có xu hướng làm cho cán cân thương mại bị thiếu hụt mà khi nhu cầu về ngoại tệ để nhập khẩu vượt quá thu nhập 15
- ngoại tệ từ xuất khẩu đem lại. Sản xuất trong nước có khả năng bị thu hẹp, nhất là các ngành sản xuất hàng xuất khẩu và sản xuất hàng thay thế hàng nhập khẩu. Nạn thất nghiệp sẽ gia tăng cùng với xu hướng suy giảm sản lượng trong nước. Như vậy cả trạng thái cân đối bên trong và cân đối bên ngoài của nền kinh tế sẽ trở nên xấu đi. 2. Tác động của tỷ giá hối đoái đối với đầu tư và tín dụng quốc tế Đầu tư quốc tế Đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI): tỷ giá hối đoái tác động tới giá trị phần vốn mà nhà đầu tư nước ngoài đầu tư hoặc góp vốn liên doanh tính theo đồng tiền của nước nhận đầu tư. Bên cạnh đó, tỷ giá còn tác động tới khoản lợi nhuận chuyển ra nước ngoài của nhà đầu tư và quá trình sản xuất kinh doanh của họ. Vì vậy, những biến động của tỷ giá hối đoái ít nhiều có ảnh hưởng tới quyết định đầu tư của phía đối tác nước ngoài. Đối với hoạt động đầu tư gián tiếp: Đây là loại hình đầu tư vào lĩnh vực mua bán, kinh doanh các loại chứng khoán có giá... Khi tỷ giá hối đoái thay đổi, nó sẽ tác động lên giá cả của các loại chứng khoán trên thị trường. Chẳng hạn, khi tỷ giá hối đoái tăng lên, các nhà đầu tư sẽ “đổ dồn” vào mua các loại chứng khoán niêm yết bằng đồng tiền lên giá đó để những biến động về tỷ giá ít ảnh hưởng tới quyền lợi của họ. Ngược lại, khi tỷ giá hối đoái của một đồng tiền giảm tức là đồng tiền này mất giá so với ngoại tệ, các chủ đầu tư sẽ “bán tháo” các chứng khoán niêm yết bằng đồng tiền xuống giá để mua các loại chứng khoán đang có giá trên thị trường hoặc chuyển sang hình thức đầu tư khác. Và nếu điều này xảy ra thì tác động tiêu cực của nó tới nền kinh tế sẽ là không nhỏ, đặc biệt ở những nước có thị trường chứng khoán phát triển. Tín dụng quốc tế Tín dụng quốc tế có thể hiểu là việc chuyển quyền sử dụng vốn của chủ thể nước này sang cho chủ thể nước khác nhằm mục đích kinh doanh 16
- theo nguyên tắc hoàn trả, có kỳ hạn và được đền bù. Trong tín dụng quốc tế, những biến động của tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng tới cả phía người cho vay và người đi vay. Đối với người nước ngoài cho vay bằng ngoại tệ, tỷ giá hối đoái giảm sẽ làm giảm giá trị khoản tiền cho vay và tiền lãi thu về so với mức đáng lẽ họ được hưởng nếu tỷ giá không biến động như vậy. Ngược lại, khi tỷ giá tăng lên người cho vay sẽ được lợi từ sự gia tăng của giá trị khoản vốn cho vay và tiền lãi thực tế thu được. Đối với người đi vay, khi tỷ giá của ngoại tệ (đồng tiền được vay) tăng lên thì giá trị khoản nợ và tiền lãi (tính ra đồng nội tệ) phải trả đương nhiên tăng theo. Trong trường hợp này, họ thường có xu hướng muốn chuyển các tài khoản của họ ở ngân hàng sang tài khoản ngoại tệ lên giá đó để bảo toàn lượng tiền có được trước những biến động tiếp theo của tỷ giá. Nếu điều này xảy ra thì cầu ngoại tệ sẽ tăng lên - đẩy tỷ giá tiếp tục lên cao. Như vậy, những biến động của tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng tới mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế đất nước. Và với tư cách là một công cụ điều tiết vĩ mô quan trọng của Chính phủ, tỷ giá hối đoái có vai trò đặc biệt trong việc thực hiện các mục tiêu sau đây: Thứ nhất: Ổn định giá trị đồng tiền, nâng cao uy tín của đồng tiền quốc gia và bảo đảm vấn đề chủ quyền tiền tệ. Thứ hai: Khuyến khích xuất khẩu, trên cơ sở đó tăng nguồn thu ngoại tệ cho đất nước, giảm dần thâm hụt cán cân thương mại, cải thiện cán cân thanh toán quốc tế. Thứ ba: Hạn chế nhập khẩu để bảo hộ nền sản xuất trong nước. Thứ tư: Tạo môi trường đầu tư ổn định, hấp dẫn; góp phần quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài phục vụ cho quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. 17
- III. NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG LÊN TỶ GIÁ 1. Quan hệ cung – cầu về ngoại hối trên thị trường Cung và cầu ngoại hối trên thị trường là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp và nhạy bén đến sự biến động của tỷ giá hối đoái. Các nhân tố ảnh hưởng đến quan hệ cung và cầu trên thị trường ngoại hối có thể gồm: - Tình hình dư thừa hay thiếu hụt của cán cân thanh toán quốc tế. Nếu cán cân thanh toán quốc tế dư thừa thì có thể dẫn đến khả năng cung ngoại hối lớn hơn cầu ngoại hối. Ngược lại, thì cầu ngoại hối lớn hơn cung ngoại hối. - Thu nhập thực tế (tức mức độ tăng GNP thực tế) tăng lên sẽ làm tăng nhu cầu về hàng hoá và dịch vụ nhập khẩu, do đó làm cho nhu cầu ngoại hối để thanh toán hàng nhập khẩu tăng lên. - Những nhu cầu ngoại hối bất thường tăng lên do thiên tai, hạn hán, bão lụt, mất mùa, chiến tranh v.v.. cũng như do nạn buôn lậu hàng nhập khẩu gây ra. Ảnh hưởng của tăng trưởng kinh tế đến tỷ giá hối đoái P S 11.200,00 A (USD/VND) 10.000,00 D2 E D1 0 Lượng USD Q - OQ = Lượng USD - OP = Tỷ giá USD/VND - D1D1 = Đường cầu 1 - SS = Đường cung ổn định - D2D2 =Đường cầu 2 tăng lên do kinh tế tăng trưởng - E = Giao điểm đường cung và cầu trong điều kiện kinh tế phát triển bình thường với tỷ giá USD/VND = 10.000,00 18
- - A = Giao điểm đường cầu tăng lên với đường cung như cũ cho tỷ giá USD/VND tăng lên = 11.200,00 Ảnh hưởng của suy thoái kinh tế đến tỷ giá hối đoái P S2 D S1 A 11.200,00 USD/VND 10.000,00 E Q 0 Lượng USD - S1S1 = Đường cung 1 - S2S2 = Đường cung 2 giảm đi do kinh tế bị suy thoái - DD = Đường cầu ổn định - E = Giao điểm đường cung và cầu trong điều kiện kinh tế phát triển bình thường - A = Giao điểm đường cung giảm với đường cầu như cũ cho tỷ giá USD/VND tăng lên = 11.200,00. 2. Mức chênh lệch lãi suất */ Khi lãi suất tăng Lãi suất là giá cả của tiền. Lãi suất cao, tiền lên giá (tức tỷ giá có thể giảm), ngược lại, lãi suất giảm, tiền xuống giá (tỷ giá có thể tăng). Mức lãi suất cao là công cụ can thiệp của chính phủ để chống lạm phát trong nền kinh tế nội địa. Chính sách lãi suất cao ở chừng mực nhất định còn có tác dụng thu hút các luồng vốn tư bản nước ngoài chảy vào trong 19
- nước, trực tiếp hỗ trợ sự lên giá của đồng bản tệ. Đồng tiền lên giá tạo cho giá cả hàng hoá nhập khẩu trở nên rẻ hơn, trong khi đó làm tăng chi phí sản xuất hàng hoá nội địa, tức làm giảm sức cạnh tranh của hàng sản xuất trong nước. Điều này dẫn đến thu hẹp sản xuất trong nước và kìm hãm tốc độ tăng trưởng kinh tế. */ Khi lãi suất giảm Quá trình diễn ra theo hướng ngược lại với trường hợp lãi suất tăng. 3. Mức chênh lệch lạm phát Lạm phát là sự tăng lên của mức giá trung bình theo thời gian. Lạm phát ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của hàng hoá của một nước với hàng hoá cùng loại hoặc tương tự của nước khác và là một nhân tố ảnh hưởng quan trọng đến tỷ giá. */ Trường hợp lạm phát chỉ xảy ra ở một nước. Đồng tiền của nước có lạm phát bị giảm giá với tỷ lệ tương ứng tỷ lệ lạm phát, lượng tiền được trao đổi sẽ được tăng tương đương tỷ lệ lạm phát. Điều đó có nghĩa là một đồng ngoại tệ thu về từ xuất khẩu được chuyển ra nhiều đồng nội tệ hơn, đồng ngoại tệ lên giá, đồng nội tệ giảm giá. Vậy lạm phát ở một nước làm đồng tiền nước này giảm giá với tỷ lệ tương đương tỷ lệ lạm phát. Ví dụ: Trước khi lạm phát giá gạo là 2000đ/kg, sau khi lạm phát 20%, mặt bằng giá tăng 20%, giá gạo tăng là 2400đ/kg; giả sử giá gạo ở Mỹ là 1 USD/1kg thì xuất khẩu trước khi lạm phát là 1 USD = 2000 VND. Sau khi lạm phát nhà xuất khẩu Việt Nam phải thu mua 2.400 VND=1 USD, giá trị VND giảm tương đương tỷ lệ lạm phát. */ Trường hợp lạm phát xảy ra đồng thời ở cả hai nước. Lạm phát ở cả hai nước và lạm phát chỉ ở một nước có ảnh hưởng khác nhau đến tỷ giá và được thể hiện ở chỗ: Trong trường hợp lạm phát ở cả hai nước ta phải đề cập đến việc tăng giá hàng hoá xuất khẩu và nhập khẩu quy tính bằng USD. Giả sử tỷ lệ lạm phát ở Mỹ cũng là 20%, do 20
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Luận văn tốt nghiệp: Vai trò của Ngân hàng trung ương trong việc kiểm soát thị trường tiền tệ
27 p |
3447 |
1274
-
Đề tài: Một số vấn đề về điều hành tỷ giá của Ngân hàng trung ương Việt Nam
103 p |
752 |
509
-
Luận văn tốt nghiệp "Một số vấn đề về quản lý lao động tiền lương ở Công ty cổ phần dịch vụ vận tải"
34 p |
666 |
285
-
Luận văn :“Một số vấn đề cơ bản về chính sách lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong thời gian qua”
46 p |
365 |
160
-
Khóa luận tốt nghiệp: Quản trị rủi ro trong kinh doanh ngoại hối của Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam. Thực trạng và giải pháp
112 p |
210 |
87
-
Tiểu luận: Cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương các nước phát triển và Việt Nam
29 p |
210 |
84
-
Tiểu luận: Ngân hàng trung ương các mô hình tổ chức & vị trí pháp lý
25 p |
232 |
76
-
Tiểu luận ngân hàng trung ương & chính sách tiền tệ: Cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương ở một số nước và ở Việt Nam
22 p |
272 |
73
-
Luận văn Phát triển nguồn nhân lực của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế
127 p |
94 |
59
-
Tiểu luận Tài chính tiền tệ: Những bất ổn thường gặp hiện nay trong hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) của các nước trên thế giới và những ứng phó của ngân hàng trung ương (NHTW) đối với những vấn đề này
66 p |
99 |
49
-
Luận văn tốt nghiệp: Một số giải pháp xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam trong thời kỳ hội nhập - Trần Hải Linh
100 p |
144 |
49
-
Tiểu luận Tài chính tiền tệ: Hãy phân tích những bất ổn thường gặp hiện nay trong hệ thống các ngân hàng thương mại trên thế giới và những ứng phó của ngân hàng trung ương đối với vấn đề này
54 p |
117 |
41
-
Tiểu luận: Nghiệp vụ thị trường mở của ngân hàng nhà nước Việt Nam
22 p |
80 |
28
-
Một số giải pháp nhằm hạn chế tín dụng của ngân hàng thương mại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
71 p |
59 |
17
-
Khóa luận tốt nghiệp: Giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng ngoại thương Việt Nam trong bối cảnh kinh tế hội nhập quốc tế
108 p |
53 |
15
-
Đề tài: Tính độc lập của Ngân hàng Trung ương
18 p |
50 |
13
-
Tiểu luận: Công cụ tỷ giá của ngân hàng Trung ương
11 p |
44 |
6

Set-Cookie: TLDEVNamespace=q36jm5ic4r89juajm900vjc3j2; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
# Tài liệu: Hệ sinh thái
Chia sẻ: Nguyen Phuonganh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7
97
lượt xem 24
download
lượt xem 24
download
![](http://image1.tailieu.vn/document/thumbnail/2010/20100811/heoxinhkute1/80x100/he_sinh_thai_2501.jpg)
##
Tài liệu: Hệ sinh thái
Mô tả tài liệu
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static1.tailieu.vn/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Khái niệm Hệ sinh thái là một hệ thống hoàn chỉnh, tương đối ổn định, bao gồm quần xã sinh vật và khu vực sống của quần xã (sinh cảnh).
Chủ đề:
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: TLDEVNamespace=c7iegvsj2jfei8hj3pn9fdeok1; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# THAY KHỚP HÁNG Ở NGƯỜI CAO TUỔI
Chia sẻ: Truong Thinh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:2
145
lượt xem 18
download
lượt xem 18
download
![](http://image1.tailieu.vn/document/thumbnail/2009/20091001/truongthinh/80x100/thay_khop_hang_o_nguoi_cao_tuoi_2669.jpg)
##
THAY KHỚP HÁNG Ở NGƯỜI CAO TUỔI
Mô tả tài liệu
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static1.tailieu.vn/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Người lớn tuổi thường bị loãng xương nên xương giòn và dễ gãy, dù chỉ bị chấn thương nhẹ. Một trong những loại gãy xương thường gặp nhất là gãy cổ xương đùi. Theo thống kê, những người từ 50 tuổi trở lên đều có thể bị chấn thương này. Riêng ở Việt Nam, cứ 10 người bị gãy cổ xương đùi thì có 9 người trên 50 tuổi.
Chủ đề:
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Set-Cookie: TLDEVNamespace=djq6l6d6jr0bpha2d2vcvb9dc3; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
# Thiết kế nguồn ổn áp
Chia sẻ: Mr Yo Ko | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:22
lượt xem 285
download
![](http://image1.tailieu.vn/document/thumbnail/2010/20100308/dailyphu/80x100/175893_146.jpg)
##
Thiết kế nguồn ổn áp
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static1.tailieu.vn/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Như chúng ta đã biết ,hầu hết các mạch điện tử ngày nay đều được cung cấp năng lượng bởi nguồn một chiều. Có thể đó là những nguồn có sẵn nhưng đại đa số đều được biến đổi từ điện lưới sang điện một chiều. Việc chuyển từ điên lưới xoay chiều sang điện một chiều được thực hiện dễ dàng các mạch chỉnh lưu, ví dụ mạch chỉnh lưu cầu. Nhưng điện áp một chiều sau chỉnh lưu có gợn sóng lớn, mặt khác điện áp này không ổn định, có thể dễ dàng bị biến đổi khi...
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Thiết kế nguồn ổn áp
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Lời nói đầu Như chúng ta đã biết ,hầu hết các mạch điện tử ngày nay đều được cung cấp năng lượng bởi nguồn một chiều. Có thể đó là những nguồn có sẵn nhưng đại đa số đều được biến đổi từ điện lưới sang điện một chiều. Việc chuyển từ điên lưới xoay chiều sang điện một chiều được thực hiện dễ dàng các mạch chỉnh lưu, ví dụ mạch chỉnh lưu cầu. Nhưng điện áp một chiều sau chỉnh lưu có gợn sóng lớn, mặt khác điện áp này không ổn định, có thể dễ dàng bị biến đổi khi U lưới thay đổi. Điều này gây ảnh hưởng rất lớn đến sự ổn định của mạch điện tử và tuổi thọ của các kinh kiện như IC, transistor…Chúng ta có thể khắc phục nhược điểm trên bằng cách mắc sau chỉnh lưu một bộ ổn áp để đảm bảo sự ổn định cho các thông số làm việc của mạch điện tử, khi mà điện áp lưới biến thiên trong một khoảng nào đó. Như vậy, chúng ta thấy rằng, chỉnh lưu bao giờ cũng đi liền với ổn áp, công việc thiết kế ra một bộ nguồn ổn áp để dùng cho các mạch điện tử là việc hết sức cơ bản và rất cần thiết đối với một nhà thiết kế. Ở trong bài này, em xin trình bày cách thiết kế một bộ ổn áp với đầu vào là điện lưới xoay chiều, đầu ra là điện áp một chiều với các thông số được nêu dưới đây. Qua 2 học kì được học bộ môn “Kĩ thuật Mạch điện tử ”, em đã được trang bị những kiến thức cơ bản về mạch điện tử , giờ đây em muốn được kết hợp lý thuyết với thực hành, bắt tay thiết kế một mạch điện đơn giản để tiếp cận với thực tiễn . Do hiểu biết của em còn có giới hạn ,trong trình bày chắc chắn sẽ còn nhiều sai sót. Mong thày giáo sẽ chỉ bảo thêm cho em để em được hoàn thiện thêm về lý thuyết và thực hành. 1
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Chỉ tiêu của nguồn ổn áp : o Ur =12V. o Ir =6A. o Ulưới = (80→130)V. o Độ gợn sóng : 5 %. PHẦN I : LỰA CHỌN SƠ ĐỒ KHỐI VÀ SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝCỦA MẠCH ỔN ÁP. 2
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Mạch ổn áp được thực hiện nhờ các khối như sau: Khối Khối Khối lọc K/đ Biến áp Chỉnh điều lưu chỉnh Khối Khối phân áp khuyếch đại so sánh Khối tạo V ch Chúng ta sẽ xem xét chức năng, nguyên lý hoạt động của từng khối . I -KHỐI BIẾN ÁP. Khối biến áp có nhiệm vụ biến đổi điện áp lưới thành mức điện áp phù hợp đưa vào khối chỉnh lưu. Nó là một khối gồm các cuộn dây sơ cấp, thứ cấp được quấn trên một lõi thép gồm các lá thép kỹ thuật điện được dát mỏng ghép lại với nhau. Sở dĩ phải được cấu tạo từ các lá thép mà không phải là một khối thép đặc là vì để tránh dòng Fucô chạy trên đó, gây toả nhiệt . Trong sơ đồ mạch điện, biến áp được ký hiệu như sau: 3
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Trong đó: n1 : là số vòng dây của cuộn sơ cấp. n2 : là số vòng dây của cuộn thứ cấp. U1 : Điện áp xoay chiều đặt ở đầu vào cuộn sơ cấp. U2 : Điện áp xoay chiều ở đầu ra của cuộn thứ cấp. Nguyên tắc làm việc của biến áp như sau: Khi đầu vào sơ cấp của biến áp ta đặt một đIện áp xoay chiều U1 = Ulưới là tín hiệu hình sin (f=50Hz), trong lõi thép xuất hiện một từ trường biến thiên theo quy luật hình sin giống như đầu vào (f=50Hz). Từ thông biến thiên này cảm ứng sang bên cuộn dây thứ cấp một điện áp xoay chiều cũng ở dạng hình sin với f= 50Hz. Mặt khác, quan hệ về biên độ của điện áp đầu ra và đầu vào của biến áp là tỷ lệ thuận với tỷ số vòng dây n1 và n2: U 1 n1 = U 2 n2 Do đó, biến áp có khả năng hạ áp khi n1 > n2. Với bài thiết kế này ta phải hạ mức điện áp lưới từ (80-130) V ,xuống còn tối thiểu là 16.5V . Trên cơ sở đó, ta sẽ tính toán các giá trị như số vòng dây cuốn trên hai cuộn sơ cấp, thứ cấp, đường kính dây cuốn , tiết diện của các lá thép phù hợp với đòi hỏi trên. II . KHỐI CHỈNH LƯU Nhiệm vụ : biến đổi năng lượng điện xoay chiều thành năng lượng điện một chiều. Nguyên tắc: sử dụng các phần tử tích cực có đặc tuyến A-V không đối xưng sao cho dòng điện qua nó chỉ đi theo một chiều. Các phần tử tích cực thường được sử dụng là: - Diode(Si, Ge): dùng khi công suất ra nhỏvà trung bình. 4
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. - Thyristor : dùng khi công suất ra lớn, có thể điều chỉnh điện áp ra tuỳ ý. Trong chỉnh lưu bằng diode , các mạch chỉnh lưu thường được dùng là: •Mạch chỉnh lưu nửa chu kỳ. •Mạch chỉnh lưu hai nửa chu kỳ: +Mạch chỉnh lưu cân bằng. +Mạch chỉnh lưu cầu. •Mạch chỉnh lưu bội áp. Ta chỉ quan tâm tới mạch chỉnh lưu cầu. Phương pháp chỉnh lưu cầu có rất nhiều ưu điểm hơn so với các phương pháp khác đó là tính ổn định của điện áp ra sau chỉnh lưu,điện áp ngược tối đa mà mỗi điốt phải chịu đựng chỉ bằng 1/2 so với chỉnh lưu nửa chu kỳ và độ gợn sóng của phương pháp chỉnh lưu này cũng giảm đi 2 lần so với chỉnh lưu nửa chu kỳ. Nguyên lý của mạch chỉnh lưu cầu: Trong từng nửa chu kỳ của điện áp thứ cấp U2 ,một cặp van có anôt dương nhất và katôt âm nhất mở cho dòng một chiều qua và cặp van còn lại khoá và chịu một điện áp ngược cực đại bằng biên độ U2m . Khi t 0 < t < t1 : D1 và D3 thông, D2 và D4 tắt, Ura = Uvao. Khi t1 < t < t 2 : D2 và D4 thông, D1 và D3 tắt, Ura = Uvao. 5
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Như vậy, trong cả hai nửa chu kỳ, ta luôn có Ura > 0,tuy nhiên Ura = Uvao chỉ là lấy lý tưởng, thực tế Ura = √2 Uvao – 1,4V. Điện áp ra giảm 1,4V so với điện áp vào do sụt áp tổng cộng trên hai điốt thông trong mỗi nửa chu kỳ. Đối với hai Điốt tắt trong mỗi nửa chu kỳ, do điện áp đỉnh tối đa phân bố ngược đều trên hai điôt do đó điện áp ngược chỉ còn một nửa. Sau đây là giản đồ thời gian thể hiện quá trình trên Việc chọn giá trị tối đa về dòng và điện áp ngược mà diôt phải chịu đựng phụ thuộc vào dòng và áp mà mạch ổn áp phải chịu đựng, cung cấp cho tải. III. KHỐI LỌC: Tuy khối chỉnh lưu đã biến đổi được điện áp xoay chiều thành điện áp và một chiều nhưng điện áp ra sau chỉnh lưu có độ gợn sóng lớn . Giá trị điện áp biến thiên từ 0 đến √2Uvào –1,4V một cách chu kỳ,gọi là sự đập mạch(gợn sóng) điện áp hay dòng điện sau chỉnh lưu.Sự đập mạch hay gớn sóng này là do các sóng hài gây nên làm mất mát năng lượng một cách vô ích và gây nhiễu loạn cho sự làm việc của tải. Để giảm độ gợn sóng ta sử dụng các bộ lọc. Các bộ lọc thường được sử dụng là bộ lọc LC, RC . Trong thiết kế này ta dùng một tụ lọc RC có giá trị thoả mãn với chỉ tiêu độ gợn sóng là 5%. Khi dùng tải là tụ lọc C ở chế độ xác lập , do hiện tượng nạp và phóng điện của tụ C mạch lúc đó làm việc ở chế độ không liên tục. Sơ đồ nguyên lý mạch lọc bằng tụ điện : U2 U2 Clọc Rt 6
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Ta có công thức tính giá trị điện dung của tụ thông qua độ gợn sóng như sau: Tchl C loc ≈ 3Rt K gs Trong đó: • Hệ số gợn sóng KGS(thực tế thường chọn )KGS =5%. • Điện trở tải ( tức là điện trở đầu vào của khối ổn áp) • Tần số của điện áp xoay chiều đầu vào chỉnh lưu f lấy giá trị f=50Hz IV.KHỐI ỔN ÁP. Sơ đồ khối của khối ổn áp: Khuếch đại điều chỉnh Khuếch đại Phân áp so sánh Tạo điện áp chuẩn 7
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Thực chất của bộ ổn áp so sánh là sử dụng biện pháp hồi tiếp âm nên ta có sơ đồ tương đương như sau: KHỐI KHUẾCH ĐẠI(KĐ) KHỐI HỒI TIẾP (HT) Giả sử vì lý do nào đấy mà điện áp ra tăng lên một lượng ΔUr thì lượng biến thiên này sẽ quay trở lại đầu vào nhờ bộ hồi tiếp âm. Tín hiệu hồi tiếp âm ngượcpha với tín hiệu vào do đó nó sẽ làm yếu tín hiệu vào và ngược lại khi điện áp ra bị giảm đi một lượng ΔUr thì tín hiệu vào sẽ có xu hướng tăng lên để chống lại sự giảm này. Bộ khuyếch đại phản hồi trong nguồn ổn áp là bộ khuyếch đại một chiều. a Nếu ta gọi hệ số khuếch đại của khối khuếch đại là K , của khối hồi tiếp là K ht và của toàn bộ mạch sau khi có hồi tiếp là K ' . Ta có quan hệ sau: K K K'= = 1 + K ht K g Trong đó, g là độ sâu của phương pháp hồi tiếp âm (g>1). Vậy, khi có hồi tiếp âm, hệ số khuếch đại giảm đi g lần. Mặt khác, với việc sử dụng mạch ổn áp này (hồi tiếp âm), ta có nhiều hiệu ứng khác rất có lợi: - Điện trở vào tăng g lần, làm hiệu suất từ các tầng trước đưa đến tầng này tăng lên, đồng thời điện áp cung cấp cho mạch này ít chịu ảnh hưởng của sự biến đổi trở kháng ra của các tầng trước. - Điện trở ra giảm g lần, giúp điện áp ra ít bị biến đổi khi giá trị điện trở tải thay đổi. -Độ nhấp nháy giảm g lần. Tất cả các hiệu ứng trên đều có ảnh hưởng rất tốt trong việc ổn định dòng điện và điện áp ra. Ta nhận thấy khi hồi tiếp âm sâu : KK ht >>1 do đó 1 + KK ht ≈ KK ht . 1 K'≈ K ht 8
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Hệ số KĐ tổng quát chỉ phụ thuộc vào hệ số K ht . Điều kiện để hồi tiếp âm là: • ϕK + ϕHT = 1800 • ⎢K ⎢ . ⎢KHT ⎢ >>1 Ta xét lần lượt từng khối của mạch ổn áp: 1.Khối phân áp: Tạo Upa tỉ lệ với điện áp ra, dùng làm tín hiệu so sánh với tín hiệu điện áp chuẩn, tạo ra sự chênh lệch để đưa vào khối khuyếch đại điều chỉnh Có nhiệm vụ trích 1 phần dòng đIện ra, tạo ra mức điện áp một chiều UPA tỷ lệ với URA dùng làm “thông tin” để so sánh với UCHUẨN , tạo ra một sự chênh lệch để từ đó điều khiển khối KĐ điều chỉnh. UPA tạo ra nhờ bộ phân áp điện trở như sau: Mạch này chỉ đơn thuần là mạch phân áp thông thường. Nếu ISS
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Gọi Uz là đIện áp đánh thủng của điôt zener để điôt zener làm việc được thì tối thiểu U ngược cung cấp cho điôt zener (Ura) phải lớn hơn Uz. 3. Khối khuếch đại so sánh: Ta có thể dùng khuyếch đại thuật toán hoặc khuyếch đại Transistor. Ta sử dụng bộ KĐ transitor: Với : • Cực B đặt UPA • Cực E đặt UCHUẨN • Cực C lấy ra USS Như vậy đây chính là mạch KĐ kiểu E chung (CE) ⇒ ϕHT = Π. Mạch như sau: 10
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Để phục vụ cho việc tính độ sâu hồi tiếp g, ta cần xác định K ht , hệ số KĐ này là sự tổng hợp của khối phân áp (Kpa) và khối khuếch đạI so sánh (Kss). RI r K pa = ; K ss = c' RI + RII re Trong đó, rc : ĐIện trở tương đương xoay chiều tại cực C của transitor. 25mV re' : ĐIện trở trong cực E của trandito ( re' = ). IE Khi biết g ta có thể xác định được, điện trở ra, vào và độ ổn định nhấp nháy của mạch ổn áp. Việc chọn transitor Q4 phụ thuộc vào công suất mà transitor phải chịu đựng. PD = U CE * I C 4. Khối khuếch đại điều chỉnh: Trong trường hợp này ta cũng sử dụng Transistor để xây dựng nên khối KĐ điều chỉnh . Tính hiệu so sánh được đưa vào chân B của Transistor, tín hiệu ra có thể lấy ở chân E hoặc chân C • Nếu lấy ở chân E ⇒ ϕK =00 • Nếu lấy ở chân C ⇒ ϕK =1800 Nhưng ϕHT = 1800 nên tín hiệu lấy ra ở chân e của Transistor KĐ điều chỉnh tức là ϕK =00 ⇒ Điều kiện hồi tiếp âm về pha được thoả mãn Mặt khác cả 2 khối KĐ điều chỉnh và khối KĐ so sánh đều mắc theo kiểu E chung do đó đIều kiện về biên độ ⎢K⎢. ⎢KHT ⎢ >>1 cũng thoả mãn. Nên khối ổn áp đã có hồi tiếp âm. Do yêu cầu kỹ thuật thì dòng vào KĐ điều chỉnh
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Sơ đồ như sau: Từ sơ đồ trên ta thấy : Nếu gọi β1 , β2 , β3 là hệ số KĐ của các đèn T1, T2 , T3 thì hệ số KĐ của cả khối KĐ so sánh là : β = β1. β2 . β3 Các điện trở R1 , R2 , R3 là các điện trở để triệt dòng nhiệt của các Transistor: 12
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. Dòng Ico (dòng rò ngược ) sẽ chảy qua lớp tiếp giáp b-e , nhờ có điện trở R đưa dòng này xuống đất. Tính điện trở triệt dòng nhiệt dựa theo công thức sau: 6,5V R = R BE = Rtr = IB 5 . Sơ đồ nguyên lý của khối ổn áp ϕk +ϕht =180. * Nguyên lý ổn áp của mạch điện như sau: Nếu điện áp ra (Ura) trên tải tăng , qua mạch phân áp UPA tăng , còn UCHUẨN vẫn giữ giá trị không đổi , làm cho UbeT4 tăng , khiến cho T4 dẫn điện mạnh , IcT4 tăng , gây sụt áp trên điện trở R1 nhiều , làm cho UbT3 giảm khiến cho T3 đẫn đIện yếu 13
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. và kéo theo sự dẫn điện yếu của T2 , T3 trong tầng KĐ Darlingtơn , nội trở tăng , gây sụt áp UceT1 tăng , IcT1 giảm tức là Itải giảm , làm Ura giảm để ổn định ⇒ U ra=const. Tương tự Nếu điện áp ra (Ura) trên tải giảm , qua mạch phân áp UPA giảm , còn UCHUẨN vẫn giữ giá trị không đổi , làm cho UbeT4 giảm , khiến cho T4 dẫn điện yếu , IcT4 giảm , gây sụt áp trên đIện trở R1 ít , làm cho UbT3 tăng khiến cho T3 đẫn điện mạnh hơn và kéo theo sự dẫn điện mạnh nên của T2, T3 trong tầng KĐ Darlingtơn , nội trở giảm , gây sụt áp UceT1 giảm , dòng IcT1 tăng tức là Itải tăng , làm Ura tăng để ổn định ⇒ U ra = const Ưu điểm của mạch ổn áp kiểu bù: ổn áp tốt, phạm vi ổn áp đủ rộng và có thể điều chỉnh được (bằng cách thay đổi VR7 tương đương với thay đổi K pa ). Công suất ra đủ lớn khi chọn Q1 có công suất đủ lớn, do đó mạch điện được sử dụng rất phổ biến làm bộ nguồn cho nhiều thiết bị điện tử , máy móc điện tử. 6 Sơ đồ nguyên lý cuối cùng của mạch điện tổng hợp từ những khối đã phân tích ở trên: 14
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. PHẦN II: TÍNH TOÁN CHI TIẾT CÁC GIÁ TRỊ LINH KIỆN SỬ DỤNG TRONG MẠCH. I .KHỐI BIẾN ÁP: Với chỉ tiêu Ura =12V, ta chọn Uvào=15V. Ta phải chọn Uvào lớn hơn Ura tối thiểu là 2V để dự phòng cho độ gợn sóng. Điện áp này phải thoả mãn ngay cả khi Ulưới có giá trị thấp nhất là 80V. Đồng thời , ta phải cộng thêm một lượng điện áp rơi trên hai điôt chỉnh lưu. Ta có giá trị của điện áp ra trên cuộn dây thứ cấp là: U2=U 1 +0,7*2=16,4V. Tỉ số biến áp : 15
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. n1 u1 80 2 = = ≈ 7 (lần). n 2 u 2 16,4 Từ đó ta có thể tính được điện áp ra lớn nhất trên hai cuộn thứ cấp: n2 1 U 2 =U1 * =130* 2 * ≈ 26V n1 7 Ta có: Iv ≈ Ir ≈ Ic = 6 A. Từ điện áp và dòng điện trên ta tính được công suất lớn nhất biến áp cung cấp là: Pv = (U 2 − 0.7 * 2) * Iv = ( 26 − 1.4) * 6 = 147 W. Nếu coi tổn hao trên hai điôt chỉnh lưu cầu là 10% thì ta có Công suất thựclớn nhất mà biến áp cần cung cấp cho mạch ổn áp là: 100 P 2t = 147 * = 162 W. 90 100 Công suất đầu vào là : P 1v =162* =179 W 90 Dòng điện chạy trên cuộn sơ cấp là: 179 I1= =1.37A. 130 Ta phải chọn cầu chì có dòng tối đa là 2A. Để tính diện tích tiết diện của lõi biến thế ta dựa vào công thức: 2 S = (0.8 ÷ 1.3) P (cm ). (Ta phải lấy giá trị của điện áp ralớn nhất đã tính toán ở trên). 2 S = (0.8 ÷ 1.3) 179 ≈ 17 (cm ). Chọn diện tích tiết diện của lõi biến thế là 17 cm2 , ta dùng thép kỹ thuật tôn- silíc. Theo tiêu chuẩn mật độ dòng 3 A 2 ,ta tính được diện tích tiết diện của đường mm kính dây cuốn biến áp: Sơ cấp: 1.37 2 s1 = ≈ 0.46 (mm ). 3 Thứ cấp: 6 2 s2 = = 2 (mm ). 3 Đường kính dây cuốn biến áp trên cuộn sơ cấp là: s1 d1 = 2 = 0.76 (mm). Π Đường kính dây cuốn biến áp trên cuộn thứ cấp là: 16
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. s d 2 = 2 2 = 1.6 (mm). Π Số vòng Vôn vong 45 45 = 2 = ≈ 2.7(vòng/vôn) volt s (cm ) 17 Số vòng dây trên cuộn Sơ cấp: n 1 =130*2.7=351 (vòng) Số vòng dây trên cuộn thứ cấp: n 2 =2.7*26=70 (vòng) Sau khi đã tính toán giá trị các thông số của biến áp được lựa chọn là: Diện tích tiết diện lõi biến áp:S=17cm2 . Đường kính dây cuốn biến áp trên hai cuộn: Sơ cấp: d1 = 0.76 mm ; Thứ cấp: d 2 = 1,6 mm. Số vòng dây trên hai cuộn: Sơ cấp: n1 = 351(vòng) ; Thứ cấp n2 = 70 (vòng). II.KHỐI LỌC. • Xét tụ lọc sau chỉnh lưu, tụ này cũng phải chịu đựng điện áp vàolớn nhất là 24.5V, vậy ta chọn tụ có Umax =50V. Mặt khác, để xác định điện dung của tụ điện ta dựa vào độ gợn sóng sau khối Tchl chỉnh lưu: Cloc = 3Rt K gs Ta chọn độ gợn sóng sau khối chỉnh lưu là Kgs=5%=0,05. 1 1 Chu kỳ chỉnh lưu Tchl = = = 0.01 f chl 2 x50 12V Điện trở tải tương đương Rt = = 2Ω 6A 0,01 Vậy Cloc = = 0.033 (F). 3 * 2 * 0,05 Chọn C loc = 40 (mF). III.KHỐI ỔN ÁP. 17
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. • Khối KĐ điều chỉnh gồm các transistor mắc kiểu Darlinton, ta cần tính số transistor và công suất chịu đựng của từng transistor. Với I CQ 4 min = 2mA I CQ 4 min I BQ 3 ≤ = 0,2mA 10 chọn I BQ 3 = 0,2mA hệ số khuyếch đại khối KĐ điều chỉnh phải tạo ra là 3A β= = 15000 (lần) 0,2mA Với mỗi transistor có hệ số KĐ dòng là 50 thì ta cần dùng 3 transistor để tạo nên khối KĐ Darlinton ( β = 50 x50 x50 = 125000 > 15000 ). Để tính công suất tối đa cho từng transistor ta sử dụng công thức P = U CE xI C . Với Q1: Pmax = (24.5 − 12) x6 = 75 (W). 6 Với Q2: Pmax = (24.5 − 12.65) x ≈ 1.42 (W). 50 6 Với Q3: Pmax = (24.5 − 13.3) x ≈ 27(mW ) . 50 x50 Ta có thể chọn Q1 là Chọn R1 sao cho I CQ 4 min ≥ 1mA . UBQ3=Ura+3*0.7 ≈ 14(V). Chọn Uvàomin=UBQ3 +1=15(V). U vao min − U BQ 3 15 − 14 Ta có: I CQ 4 min = = = 1(mA) R1 R1 Vậy : R1 = 1 (KΩ). 24.5 − 14 Khi đó, I CQ 4 max = = 10.5 mA 1KΩ • R5 thường được chọn sao cho I R 5 = (2 ÷ 5)mA , nếu chọn I R 5 = 3mA ta tính được: 12 − 6 R5 = = 2000(Ω) => chọn R5=2.2KΩ 3 x10 −3 • Với điôt Zener ta có thể chọn tuỳ ý giá trị điện áp đánh thủng của Dz miễn là giá trị này phải nhỏ hơn Ura = 25V, tuy nhiên giá trị Uz thường được chọn là 6V. Công suất của Dz có thể được tính theo công thức: PDZ max = U Z xI Z max . Do đó, I Z max = I CQ 4 max + I R 5 = 10.5 + 3 = 13.5 mA PZ max = 6 x13.5 = 81 mW. 18
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. • Đối với transistor Q4 ta cũng tính công suất tối đa Pmax = (14 − 6) * 10.5 x10 −3 = 81 mW. Ta dùng Q4 là . •Tính điện trở triệt dòng nhiệt của các transitos R2, R3, R4: Ta chọn điện trở này sao cho nó bằng với điện trở tương đương nhìn từ cực Bazơ của mỗi Q. U BEQ1 0,65 Với R4: R4 = = = 5 .4 ( Ω ) I BQ1 6 50 U BEQ 2 0,65 Với R3: R3 = = = 270 (Ω) I BQ 2 6 50 2 U BEQ 3 0,65 Với R2: R2 = = ≈ 14 (KΩ) I BQ 3 6 50 3 • Xác định R6, VR7 và R8: Ta dựa vào giả thiết dòng I pa >> I BQ 4 max ( I VSS ) I CQ 4 max 10.5 x10 −3 I pa = I BQ 4 max x10 = x10 = x10 = 2,1(mA) , khi đó, tổng 3 điện trở R6, β 50 VR7 và R8 phải thoả mãn: U ra 12 R I + RII = R6 + VR7 + R8 = = = 5.7 KΩ. I pa 2,1 * 10 −3 Để tính cụ thể R6, VR7 và R8 ta cần thêm phương trình phân áp: RII R8 + VR7 b U Z + U BEQ 4 6 + 0,65 = = = = 0.554 RI + RII R6 + VR7 b + VR7 a + R8 U ra 12 R8 + VR7 b R + VR7 b = 8 = 0.554 R6 + VR7 b + VR7 a + R8 5.7kΩ R8 + VR7 b ≈ 3.2( KΩ) R6 + VR7 a = 5.7 − 3.2 = 2.5( KΩ) Ta chọn: R6 = 2.2 K , R8 = 2.2 K , VR7 = 2( KΩ) . Vậy giá trị các linh kiện được lựa chọn trong khối ổn áp là: Q1: 2N3055 Q2: D468 Q3,Q4: C828. R1 = 1 (KΩ), R4 = 5.4(Ω), R3 = 270(Ω), R2 = 14( KΩ), R5 = 2.2( KΩ) , R6 = 2.2kΩ, R8 = 2.2 KΩ, VR7 = 2( KΩ) 19
- Nguyễn Công Anh lớp điện tử 7-k47 Thiết kế nguồn ổn áp -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.- .-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-. 4 .TÍNH HỆ SỐ GỢN SÓNG CỦA CẢ MẠCH: Ta có thể tính chỉ tiêu chống nhấp nháy của đầu ra như sau: Như đã nói ở trên, độ nhấp nháy của đầu ra sau mạch ổn áp sẽ tốt lên một K gs K gs lượng đúng = độ sâu hồi tiếp g: K gs = ' = g 1 + KK ht Vì khối khuếch đại mắc kiểu C chung hệ số khuyếch đại K≈1, mặt khác, Kht là sự tổng hợp của khối phân áp và khối KĐ so sánh (kiểu E chung): rCQ 4 K ht = K pa xK SS = 0,4 x ' reQ 4 Trong đó, rCQ 4 , reQ 4 : lần lượt là điện trở tương đương xoay chiều và điện trở ' 25mV trong cực E của Q4 hai giá trị này lần lượt rCQ 4 ≈ R1 ≈ 1( KΩ), reQ 4 = ' ta chọn IE trường hợp tệ nhất khi g nhỏ nhất (Kgs ít giảm nhất) I E là lớn nhất =10.5(mA) Thay vào phương trình ta được: 1000 K ht =K pa *K ss =0.266* =112 25 * 10 −3 10.5 * 10 −3 Ta có : g=1+1*112=113 độ nhấp nháy cuối cùng là : K gs 0,05 K gs = ' = ≈ 0,0442% g 113 Phần III : Thực nghiệm, mạch in, lắp ráp và thông số đo được. Sơ đồ mạch in được thiết kế trên Layout Plus 20
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Tính toán và thiết kế bộ nguồn ổn áp xung nguồn, chương 1
9 p |
476 |
244
-
Tính toán và thiết kế bộ nguồn ổn áp xung nguồn, chương 2
6 p |
375 |
191
-
Thiết kế nguồn cấp điện cho động cơ một chiều kích từ độc lập, chương 2
7 p |
416 |
180
-
Tính toán và thiết kế bộ nguồn ổn áp xung nguồn, chương 5
7 p |
331 |
174
-
Tính toán và thiết kế bộ nguồn ổn áp xung nguồn, chương 4
5 p |
332 |
173
-
Thiết kế nguồn, mạch xạc pin
48 p |
396 |
168
-
đồ án: thiết kế lưới điện khu vực 3, chương 21
5 p |
255 |
141
-
Giáo trình thiết kế máy biến áp điện lực - Chương 1
20 p |
317 |
136
-
Giáo trình thiết kế máy biến áp điện lực - Chương 2
32 p |
211 |
97
-
Giáo trình thiết kế máy biến áp điện lực - Chương 7 (end)
81 p |
197 |
96
-
Giáo trình thiết kế máy biến áp điện lực - Chương 3
48 p |
204 |
86
-
Giáo trình thiết kế máy biến áp điện lực - Chương 4
19 p |
171 |
78
-
Giáo trình thiết kế máy biến áp điện lực - Chương 5
14 p |
179 |
77
-
thiết kế mô hình đánh pan ti vi màu, chương 2
8 p |
152 |
77
-
Kháo sát bộ nguồn P46 và P52- Thiết kế máy biến áp, chương 1
7 p |
177 |
76
-
Giáo trình thiết kế máy biến áp điện lực - Chương 6
23 p |
184 |
71
-
Thiết kế trạm Biến áp
30 p |
137 |
45
-
Đồ án: Thiết kế trạm biến áp 110/35/22KV cung cấp điện cho huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam
99 p |
53 |
20

Set-Cookie: TLDEVNamespace=31kacq1nmclmch3c9gpiiso2b4; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
# Tổng quan về vi điều khiển
Chia sẻ: Vũ đức Bát | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:173
lượt xem 555
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2009/20091103/vuducbat/80x100/1646858810.jpg)
##
Tổng quan về vi điều khiển
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Tài liệu "Tổng quan về vi điều khiển" gồm 4 chương trình bày tổng quan về vi điều khiển PIC, vi điều khiển PIC16F877A, tập lệnh của vi điều khiển PIC, 1 số ứng dụng cụ thể của PIC16F877A. Cùng tham khảo nhé.
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Tổng quan về vi điều khiển
- Tổng quan về vi điều khiển
- MUÏC LUÏC CHÖÔNG 1 TOÅNG QUAN VEÀ VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC 1.1 PIC LAØ GÌ ?? 1.2 TAÏI SAO LAØ PIC MAØ KHOÂNG LAØ CAÙC HOÏ VI ÑIEÀU KHIEÅN KHAÙC?? 1.3 KIEÁN TRUÙC PIC 1.4 RISC VAØ CISC 1.5 PIPELINING 1.6 CAÙC DOØNG PIC VAØ CAÙCH LÖÏA CHOÏN VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC 1.7 NGOÂN NGÖÕ LAÄP TRÌNH CHO PIC 1.8 MAÏCH NAÏP PIC 1.9 BOOTLOADER VAØ ICP (In Circuit Programming) CHÖÔNG 2 VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC16F877A 2.1 SÔ ÑOÀ CHAÂN VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC16F877A 2.2 MOÄT VAØI THOÂNG SOÁ VEÀ VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC16F877A 2.3 SÔ ÑOÀ KHOÁI VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC16F877A 2.4 TOÅ CHÖÙC BOÄ NHÔÙ 2.4.1 BOÄ NHÔÙ CHÖÔNG TRÌNH 2.4.2 BOÄ NHÔÙ DÖÕ LIEÄU 2.4.2.1 THANH GHI CHÖÙC NAÊNG ÑAËC BIEÄT SFR 2.4.2.2 THANH GHI MUÏC ÑÍCH CHUNG GPR 2.4.3 STACK 2.5 CAÙC COÅNG XUAÁT NHAÄP CUÛA PIC16F877A 2.5.1 PORTA 2.5.2 PORTB 2.5.3 PORTC 2.5.4 PORTD 2.5.5 PORTE 2.6 TIMER 0 2.7 TIMER1 2.8 TIMER2 2.9 ADC 2.10 COMPARATOR 2.10.1 BOÄ TAÏO ÑIEÄN AÙP SO SAÙNH 2.11 CCP 2.12 GIAO TIEÁP NOÁI TIEÁP
- 1.12.1 USART 2.12.1.1 USART BAÁT ÑOÀNG BOÄ 2.12.1.1.1 TRUYEÀN DÖÕ LIEÄU QUA CHUAÅN GIAO TIEÁP USART BAÁT ÑOÀNG BOÄ 2.12.1.1.2 NHAÄN DÖÕ LIEÄU QUA CHUAÅN GIAO TIEÁP USART BAÁT ÑOÀNG BOÄ 2.12.1.1.2 USART ÑOÀNG BOÄ 2.12.1.2.1 TRUYEÀN DÖÕ LIEÄU QUA CHUAÅN GIAO TIEÁP USART ÑOÀNG BOÄ MASTER MODE 2.12.1.2.2 NHAÄN DÖÕ LIEÄU QUA CHUAÅN GIAO TIEÁP USART ÑOÀNG BOÄ MASTER MODE 2.12.1.2.3 TRUYEÀN DÖÕ LIEÄU QUA CHUAÅN GIAO TIEÁP USART ÑOÀNG BOÄ SLAVE MODE 2.12.1.2.4 NHAÄN DÖÕ LIEÄU QUA CHUAÅN GIAO TIEÁP USART ÑOÀNG BOÄ SLAVE MODE 2.12.2 MSSP 2.12.2.1 SPI 2.12.2.1.1 SPI MASTER MODE 2.12.2.1.2 SPI SLAVE MODE 2.12.2.2 I2C 2.12.2.2.1 I2C SLAVE MODE 2.12.2.2.2 I2C MASTER MODE 2.13 COÅNG GIAO TIEÁP SONG SONG PSP (PARALLEL SLAVE PORT) 2.14 TOÅNG QUAN VEÀ MOÄT SOÁ ÑAËC TÍNH CUÛA CPU. 2.14.1 CONFIGURATION BIT 2.14.2 CAÙC ÑAËC TÍNH CUÛA OSCILLATOR 2.14.3 CAÙC CHEÁ ÑOÄRESET 2.14.4 NGAÉT (INTERRUPT) 2.14.4.1 NGAÉT INT 2.14.4.2 NGAÉT DO SÖÏ THAY ÑOÅI TRAÏNG THAÙI CAÙC PIN TRONG PORTB 2.14.5 WATCHDOG TIMER (WDT) 2.14.6 CHEÁ ÑOÄ SLEEP 2.14.6.1 “ÑAÙNH THÖÙC” VI ÑIEÀU KHIEÅN CHÖÔNG 3 TAÄP LEÄNH CUÛA VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC 3.1 VAØI NEÙT SÔ LÖÔÏC VEÀ TAÄP LEÄNH CUÛA VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC 3.2 TAÄP LEÄNH CUÛA VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC 3.3 CAÁU TRUÙC CUÛA MOÄT CHÖÔNG TRÌNH ASSEMBLY VIEÁT CHO VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC
- CHÖÔNG 4 MOÄT SOÁ ÖÙNG DUÏNG CUÏ THEÅ CUÛA PIC16F877A 4.1 ÑIEÀU KHIEÅN CAÙC PORT I/O 4.1.1 CHÖÔNG TRÌNH DELAY 4.1.2 MOÄT SOÁ ÖÙNG DUÏNG VEÀ ÑAËC TÍNH I/O CUÛA CAÙC PORT ÑIEÀU KHIEÅN 4.2 VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC16F877A VAØ IC GHI DÒCH 74HC595 4.3 PIC16F877A VAØ LED 7 ÑOAÏN 4.4 NGAÉT VAØ CAÁU TRUÙC CUÛA MOÄT CHÖÔNG TRÌNH NGAÉT 4.5 TIMER VAØ ÖÙNG DUÏNG 4.5.1 TIMER VAØ HOAÏT ÑOÄNG ÑÒNH THÔØI PHUÏ LUÏC 1 SÔ ÑOÀ KHOÁI CAÙC PORT CUÛA VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC16F877A PHUÏ LUÏC 2 THANH GHI SFR (SPECIAL FUNCTION REGISTER)
- CHÖÔNG 1 TOÅNG QUAN VEÀ VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC 1.1 PIC LAØ GÌ ?? PIC laø vieát taét cuûa “Programable Intelligent Computer”, coù theå taïm dòch laø “maùy tính thoâng minh khaû trình” do haõng Genenral Instrument ñaët teân cho vi ñieàu khieån ñaàu tieân cuûa hoï: PIC1650 ñöôïc thieát keá ñeå duøng laøm caùc thieát bò ngoaïi vi cho vi ñieàu khieån CP1600. Vi ñieàu khieån naøy sau ñoù ñöôïc nghieân cöùu phaùt trieån theâm vaø töø ñoù hình thaønh neân doøng vi ñieàu khieån PIC ngaøy nay. 1.2 TAÏI SAO LAØ PIC MAØ KHOÂNG LAØ CAÙC HOÏ VI ÑIEÀU KHIEÅN KHAÙC?? Hieän nay treân thò tröôøng coù raát nhieàu hoï vi ñieàu khieån nhö 8051, Motorola 68HC, AVR, ARM,... Ngoaøi hoï 8051 ñöôïc höôùng daãn moät caùch caên baûn ôû moâi tröôøng ñaïi hoïc, baûn thaân ngöôøi vieát ñaõ choïn hoï vi ñieàu khieån PIC ñeå môû roäng voán kieán thöùc vaø phaùt trieån caùc öùng duïng treân coâng cuï naøy vì caùc nguyeân nhaân sau: Hoï vi ñieàu khieån naøy coù theå tìm mua deã daøng taïi thò tröôøng Vieät Nam. Giaù thaønh khoâng quaù ñaét. Coù ñaày ñuû caùc tính naêng cuûa moät vi ñieàu khieån khi hoaït ñoäng ñoäc laäp. Laø moät söï boå sung raát toát veà kieán thöùc cuõng nhö veà öùng duïng cho hoï vi ñieàu khieån mang tính truyeàn thoáng: hoï vi ñieàu khieån 8051. Soá löôïng ngöôøi söû duïng hoï vi ñieàu khieån PIC. Hieän nay taïi Vieät Nam cuõng nhö treân theá giôùi, hoï vi ñieàu khieån naøy ñöôïc söû duïng khaù roäng raõi. Ñieàu naøy taïo nhieàu thuaän lôïi trong quaù trình tìm hieåu vaø phaùt trieån caùc öùng duïng nhö: soá löôïng taøi lieäu, soá löôïng caùc öùng duïng môû ñaõ ñöôïc phaùt trieån thaønh coâng, deã daøng trao ñoåi, hoïc taäp, deã daøng tìm ñöôïc söï chæ daãn khi gaëp khoù khaên,… Söï hoã trôï cuûa nhaø saûn xuaát veà trình bieân dòch, caùc coâng cuï laäp trình, naïp chöông trình töø ñôn giaûn ñeán phöùc taïp,… Caùc tính naêng ña daïng cuûa vi ñieàu khieån PIC, vaø caùc tính naêng naøy khoâng ngöøng ñöôïc phaùt trieån. 1.3 KIEÁN TRUÙC PIC Caáu truùc phaàn cöùng cuûa moät vi ñieàu khieån ñöôïc thieát keá theo hai daïng kieán truùc: kieán truùc Von Neuman vaø kieán truùc Havard.
- Hình 1.1: Kieán truùc Havard vaø kieán truùc Von-Neuman Toå chöùc phaàn cöùng cuûa PIC ñöôïc thieát keá theo kieán truùc Havard. Ñieåm khaùc bieät giöõa kieán truùc Havard vaø kieán truùc Von-Neuman laø caáu truùc boä nhôù döõ lieäu vaø boä nhôù chöông trình. Ñoái vôùi kieán truùc Von-Neuman, boä nhôù döõ lieäu vaø boä nhôù chöông trình naèm chung trong moät boä nhôù, do ñoù ta coù theå toå chöùc, caân ñoái moät caùch linh hoaït boä nhôù chöông trình vaø boä nhôù döõ lieäu. Tuy nhieân ñieàu naøy chæ coù yù nghóa khi toác ñoä xöû lí cuûa CPU phaûi raát cao, vì vôùi caáu truùc ñoù, trong cuøng moät thôøi ñieåm CPU chæ coù theå töông taùc vôùi boä nhôù döõ lieäu hoaëc boä nhôù chöông trình. Nhö vaäy coù theå noùi kieán truùc Von-Neuman khoâng thích hôïp vôùi caáu truùc cuûa moät vi ñieàu khieån. Ñoái vôùi kieán truùc Havard, boä nhôù döõ lieäu vaø boä nhôù chöông trình taùch ra thaønh hai boä nhôù rieâng bieät. Do ñoù trong cuøng moät thôøi ñieåm CPU coù theå töông taùc vôùi caû hai boä nhôù, nhö vaäy toác ñoä xöû lí cuûa vi ñieàu khieån ñöôïc caûi thieän ñaùng keå. Moät ñieåm caàn chuù yù nöõa laø taäp leänh trong kieán truùc Havard coù theå ñöôïc toái öu tuøy theo yeâu caàu kieán truùc cuûa vi ñieàu khieån maø khoâng phuï thuoäc vaøo caáu truùc döõ lieäu. Ví duï, ñoái vôùi vi ñieàu khieån doøng 16F, ñoä daøi leänh luoân laø 14 bit (trong khi döõ lieäu ñöôïc toå chöùc thaønh töøng byte), coøn ñoái vôùi kieán truùc Von-Neuman, ñoä daøi leänh luoân laø boäi soá cuûa 1 byte (do döõ lieäu ñöôïc toå chöùc thaønh töøng byte). Ñaëc ñieåm naøy ñöôïc minh hoïa cuï theå trong hình 1.1. 1.4 RISC vaø CISC Nhö ñaõ trình baøy ôû treân, kieán truùc Havard laø khaùi nieäm môùi hôn so vôùi kieán truùc Von- Neuman. Khaùi nieäm naøy ñöôïc hình thaønh nhaèm caûi tieán toác ñoä thöïc thi cuûa moät vi ñieàu khieån. Qua vieäc taùch rôøi boä nhôù chöông trình vaø boä nhôù döõ lieäu, bus chöông trình vaø bus döõ lieäu, CPU coù theå cuøng moät luùc truy xuaát caû boä nhôù chöông trình vaø boä nhôù döõ lieäu, giuùp taêng toác ñoä xöû lí cuûa vi ñieàu khieån leân gaáp ñoâi. Ñoàng thôøi caáu truùc leänh khoâng coøn phuï thuoäc vaøo caáu truùc döõ lieäu nöõa maø coù theå linh ñoäng ñieàu chænh tuøy theo khaû naêng vaø toác ñoä cuûa töøng vi ñieàu
- khieån. Vaø ñeå tieáp tuïc caûi tieán toác ñoä thöïc thi leänh, taäp leänh cuûa hoï vi ñieàu khieån PIC ñöôïc thieát keá sao cho chieàu daøi maõ leänh luoân coá ñònh (ví duï ñoái vôùi hoï 16Fxxxx chieàu daøi maõ leänh luoân laø 14 bit) vaø cho pheùp thöïc thi leänh trong moät chu kì cuûa xung clock ( ngoaïi tröø moät soá tröôøng hôïp ñaëc bieät nhö leänh nhaûy, leänh goïi chöông trình con … caàn hai chu kì xung ñoàng hoà). Ñieàu naøy coù nghóa taäp leänh cuûa vi ñieàu khieån thuoäc caáu truùc Havard seõ ít leänh hôn, ngaén hôn, ñôn giaûn hôn ñeå ñaùp öùng yeâu caàu maõ hoùa leänh baèng moät soá löôïng bit nhaát ñònh. Vi ñieàu khieån ñöôïc toå chöùc theo kieán truùc Havard coøn ñöôïc goïi laø vi ñieàu khieån RISC (Reduced Instruction Set Computer) hay vi ñieàu khieån coù taäp leänh ruùt goïn. Vi ñieàu khieån ñöôïc thieát keá theo kieán truùc Von-Neuman coøn ñöôïc goïi laø vi ñieàu khieån CISC (Complex Instruction Set Computer) hay vi ñieàu khieån coù taäp leänh phöùc taïp vì maõ leänh cuûa noù khoâng phaûi laø moät soá coá ñònh maø luoân laø boäi soá cuûa 8 bit (1 byte). 1.5 PIPELINING Ñaây chính laø cô cheá xöû lí leänh cuûa caùc vi ñieàu khieån PIC. Moät chu kì leänh cuûa vi ñieàu khieån seõ bao goàm 4 xung clock. Ví duï ta söû duïng oscillator coù taàn soá 4 MHZ, thì xung leänh seõ coù taàn soá 1 MHz (chu kì leänh seõ laø 1 us). Giaû söû ta coù moät ñoaïn chöông trình nhö sau: 1. MOVLW 55h 2. MOVWF PORTB 3. CALL SUB_1 4. BSF PORTA,BIT3 5. instruction @ address SUB_1 ÔÛ ñaây ta chæ baøn ñeán qui trình vi ñieàu khieån xöû lí ñoaïn chöông trình treân thoâng qua töøng chu kì leänh. Quaù trình treân seõ ñöôïc thöïc thi nhö sau: Hình 1.2: Cô cheá pipelining
- TCY0: ñoïc leänh 1 TCY1: thöïc thi leänh 1, ñoïc leänh 2 TCY2: thöïc thi leänh 2, ñoïc leänh 3 TCY3: thöïc thi leänh 3, ñoïc leänh 4. TCY4: vì leänh 4 khoâng phaûi laø leänh seõ ñöôïc thöïc thi theo qui trình thöïc thi cuûa chöông trình (leänh tieáp theo ñöôïc thöïc thi phaûi laø leänh ñaàu tieân taïi label SUB_1) neân chu kì thöïc thi leänh naøy chæ ñöôïc duøng ñeå ñoïc leänh ñaàu tieân taïi label SUB_1. Nhö vaäy coù theå xem leânh 3 caàn 2 chu kì xung clock ñeå thöïc thi. TCY5: thöïc thi leänh ñaàu tieân cuûa SUB_1 vaø ñoïc leänh tieáp theo cuûa SUB_1. Quaù trình naøy ñöôïc thöïc hieän töông töï cho caùc leänh tieáp theo cuûa chöông trình. Thoâng thöôøng, ñeå thöïc thi moät leänh, ta caàn moät chu kì leänh ñeå goïi leänh ñoù, vaø moät chu kì xung clock nöõa ñeå giaûi maõ vaø thöïc thi leänh. Vôùi cô cheá pipelining ñöôïc trình baøy ôû treân, moãi leänh xem nhö chæ ñöôïc thöïc thi trong moät chu kì leänh. Ñoái vôùi caùc leänh maø quaù trình thöïc thi noù laøm thay ñoåi giaù trò thanh ghi PC (Program Counter) caàn hai chu kì leänh ñeå thöïc thi vì phaûi thöïc hieän vieäc goïi leänh ôû ñòa chæ thanh ghi PC chæ tôùi. Sau khi ñaõ xaùc ñònh ñuùng vò trí leänh trong thanh ghi PC, moãi leänh chæ caàn moät chu kì leänh ñeå thöïc thi xong. 1.6 CAÙC DOØNG PIC VAØ CAÙCH LÖÏA CHOÏN VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC Caùc kí hieäu cuûa vi ñieàu khieån PIC: PIC12xxxx: ñoä daøi leänh 12 bit PIC16xxxx: ñoä daøi leänh 14 bit PIC18xxxx: ñoä daøi leänh 16 bit C: PIC coù boä nhôù EPROM (chæ coù 16C84 laø EEPROM) F: PIC coù boä nhôù flash LF: PIC coù boä nhôù flash hoaït ñoäng ôû ñieän aùp thaáp LV: töông töï nhö LF, ñaây laø kí hieäu cuõ Beân caïnh ñoù moät soá vi ñieäu khieån coù kí hieäu xxFxxx laø EEPROM, neáu coù theâm chöõ A ôû cuoái laø flash (ví duï PIC16F877 laø EEPROM, coøn PIC16F877A laø flash). Ngoaøi ra coøn coù theâm moät doøng vi ñieàu khieån PIC môùi laø dsPIC. ÔÛ Vieät Nam phoå bieán nhaát laø caùc hoï vi ñieàu khieån PIC do haõng Microchip saûn xuaát. Caùch löïa choïn moät vi ñieàu khieån PIC phuø hôïp: Tröôùc heát caàn chuù yù ñeán soá chaân cuûa vi ñieàu khieån caàn thieát cho öùng duïng. Coù nhieàu vi ñieàu khieån PIC vôùi soá löôïng chaân khaùc nhau, thaäm chí coù vi ñieàu khieån chæ coù 8 chaân, ngoaøi ra coøn coù caùc vi ñieàu khieån 28, 40, 44, … chaân.
- Caàn choïn vi ñieàu khieån PIC coù boä nhôù flash ñeå coù theå naïp xoùa chöông trình ñöôïc nhieàu laàn hôn. Tieáp theo caàn chuù yù ñeán caùc khoái chöùc naêng ñöôïc tích hôïp saün trong vi ñieàu khieån, caùc chuaån giao tieáp beân trong. Sau cuøng caàn chuù yù ñeán boä nhôù chöông trình maø vi ñieàu khieån cho pheùp. Ngoaøi ra moïi thoâng tin veà caùch löïa choïn vi ñieàu khieån PIC coù theå ñöôïc tìm thaáy trong cuoán saùch “Select PIC guide” do nhaø saûn xuaát Microchip cung caáp. 1.7 NGOÂN NGÖÕ LAÄP TRÌNH CHO PIC Ngoân ngöõ laäp trình cho PIC raát ña daïng. Ngoân ngöõ laäp trình caáp thaáp coù MPLAB (ñöôïc cung caáp mieãn phí bôûi nhaø saûn xuaát Microchip), caùc ngoân ngöõ laäp trình caáp cao hôn bao goàm C, Basic, Pascal, … Ngoaøi ra coøn coù moät soá ngoân ngöõ laäp trình ñöôïc phaùt trieån daønh rieâng cho PIC nhö PICBasic, MikroBasic,… 1.8 MAÏCH NAÏP PIC Ñaây cuõng laø moät doøng saûn phaåm raát ña daïng daønh cho vi ñieàu khieån PIC. Coù theå söû duïng caùc maïch naïp ñöôïc cung caáp bôûi nhaø saûn xuaát laø haõng Microchip nhö: PICSTART plus, MPLAB ICD 2, MPLAB PM 3, PRO MATE II. Coù theå duøng caùc saûn phaåm naøy ñeå naïp cho vi ñieàu khieån khaùc thoâng qua chöông trình MPLAB. Doøng saûn phaåm chính thoáng naøy coù öu theá laø naïp ñöôïc cho taát caû caùc vi ñieàu khieån PIC, tuy nhieân giaù thaønh raát cao vaø thöôøng gaëp raát nhieàu khoù khaên trong quaù trình mua saûn phaåm. Ngoaøi ra do tính naêng cho pheùp nhieàu cheá ñoä naïp khaùc nhau, coøn coù raát nhieàu maïch naïp ñöôïc thieát keá daønh cho vi ñieàu khieån PIC. Coù theå sô löôïc moät soá maïch naïp cho PIC nhö sau: JDM programmer: maïch naïp naøy duøng chöông trình naïp Icprog cho pheùp naïp caùc vi ñieàu khieån PIC coù hoã trôï tính naêng naïp chöông trình ñieän aùp thaáp ICSP (In Circuit Serial Programming). Haàu heát caùc maïch naïp ñeàu hoã trôï tính naêng naïp chöông trình naøy. WARP-13A vaø MCP-USB: hai maïch naïp naøy gioáng vôùi maïch naïp PICSTART PLUS do nhaø saûn xuaát Microchip cung caáp, töông thích vôùi trình bieân dòch MPLAB, nghóa laø ta coù theå tröïc tieáp duøng chöông trình MPLAB ñeå naïp cho vi ñieàu khieån PIC maø khoâng caàn söû duïng moät chöông trình naïp khaùc, chaúng haïn nhö ICprog. P16PRO40: maïch naïp naøy do Nigel thieát keá vaø cuõng khaù noåi tieáng. OÂng coøn thieát keá caû chöông trình naïp, tuy nhieân ta cuõng coù theå söû duïng chöông trình naïp Icprog.
- Maïch naïp Universal cuûa Williem: ñaây khoâng phaûi laø maïch naïp chuyeân duïng daønh cho PIC nhö P16PRO40. Caùc maïch naïp keå treân coù öu ñieåm raát lôùn laø ñôn giaûn, reû tieàn, hoaøn toaøn coù theå töï laép raùp moät caùch deã daøng, vaø moïi thoâng tin veà sô ñoà maïch naïp, caùch thieát keá, thi coâng, kieåm tra vaø chöông trình naïp ñeàu deã daøng tìm ñöôïc vaø download mieãn phí thoâng qua maïng Internet. Tuy nhieân caùc maïch naïp treân coù nhöôïc ñieåm laø haïn cheá veà soá vi ñieàu khieån ñöôïc hoã trôï, beân caïnh ñoù moãi maïch naïp caàn ñöôïc söû duïng vôùi moät chöông trình naïp thích hôïp. 1.9 BOOTLOADER VAØ ICP (In Circuit Programming)
- CHÖÔNG 2 VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC16F877A 2.1 SÔ ÑOÀ CHAÂN VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC16F877A Hình 2.1 Vi ñieàu khieån PIC16F877A/PIC16F874A vaø caùc daïng sô ñoà chaân
- 2.2 MOÄT VAØI THOÂNG SOÁ VEÀ VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC16F877A Ñaây laø vi ñieàu khieån thuoäc hoï PIC16Fxxx vôùi taäp leänh goàm 35 leänh coù ñoä daøi 14 bit. Moãi leänh ñeàu ñöôïc thöïc thi trong moät chu kì xung clock. Toác ñoä hoaït ñoäng toái ña cho pheùp laø 20 MHz vôùi moät chu kì leänh laø 200ns. Boä nhôù chöông trình 8Kx14 bit, boä nhôù döõ lieäu 368x8 byte RAM vaø boä nhôù döõ lieäu EEPROM vôùi dung löôïng 256x8 byte. Soá PORT I/O laø 5 vôùi 33 pin I/O. Caùc ñaëc tính ngoaïi vi bao goàmcaùc khoái chöùc naêng sau: Timer0: boä ñeám 8 bit vôùi boä chia taàn soá 8 bit. Timer1: boä ñeám 16 bit vôùi boä chia taàn soá, coù theå thöïc hieän chöùc naêng ñeám döïa vaøo xung clock ngoaïi vi ngay khi vi ñieàu khieån hoaït ñoäng ôû cheá ñoä sleep. Timer2: boä ñeám 8 bit vôùi boä chia taàn soá, boä postcaler. Hai boä Capture/so saùnh/ñieàu cheá ñoä roâng xung. Caùc chuaån giao tieáp noái tieáp SSP (Synchronous Serial Port), SPI vaø I2C. Chuaån giao tieáp noái tieáp USART vôùi 9 bit ñòa chæ. Coång giao tieáp song song PSP (Parallel Slave Port) vôùi caùc chaân ñieàu khieån RD, WR, CS ôû beân ngoaøi. Caùc ñaëc tính Analog: 8 keânh chuyeån ñoåi ADC 10 bit. Hai boä so saùnh. Beân caïnh ñoù laø moät vaøi ñaëc tính khaùc cuûa vi ñieàu khieån nhö: Boä nhôù flash vôùi khaû naêng ghi xoùa ñöôïc 100.000 laàn. Boä nhôù EEPROM vôùi khaû naêng ghi xoùa ñöôïc 1.000.000 laàn. Döõ lieäu boä nhôù EEPROM coù theå löu tröõ treân 40 naêm. Khaû naêng töï naïp chöông trình vôùi söï ñieàu khieån cuûa phaàn meàm. Naïp ñöôïc chöông trình ngay treân maïch ñieän ICSP (In Circuit Serial Programming) thoâng qua 2 chaân. Watchdog Timer vôùi boä dao ñoäng trong. Chöùc naêng baûo maät maõ chöông trình. Cheá ñoä Sleep. Coù theå hoaït ñoäng vôùi nhieàu daïng Oscillator khaùc nhau.
- 2.3 SÔ ÑOÀ KHOÁI VI ÑIEÀU KHIEÅN PIC16F877A Hình 2.2 Sô ñoà khoái vi ñieàu khieån PIC16F877A.
- 2.4 TOÅ CHÖÙC BOÄ NHÔÙ Caáu truùc boä nhôù cuûa vi ñieàu khieån PIC16F877A bao goàm boä nhôù chöông trình (Program memory) vaø boä nhôù döõ lieäu (Data Memory). 2.4.1 BOÄ NHÔÙ CHÖÔNG TRÌNH Boä nhôù chöông trình cuûa vi ñieàu khieån PIC16F877A laø boä nhôù flash, dung löôïng boä nhôù 8K word (1 word = 14 bit) vaø ñöôïc phaân thaønh nhieàu trang (töø page0 ñeán page 3) . Nhö vaäy boä nhôù chöông trình coù khaû naêng chöùa ñöôïc 8*1024 = 8192 leänh (vì moät leänh sau khi maõ hoùa seõ coù dung löôïng 1 word (14 bit). Ñeå maõ hoùa ñöôïc ñòa chæ cuûa 8K word boä nhôù chöông trình, boä ñeám chöông trình coù dung löôïng 13 bit (PC). Khi vi ñieàu khieån ñöôïc reset, boä ñeám chöông trình seõ chæ ñeán ñòa chæ 0000h (Reset vector). Khi coù ngaét xaûy ra, boä ñeám chöông trình seõ chæ ñeán ñòa chæ 0004h (Interrupt vector). Boä nhôù chöông trình khoâng bao goàm boä nhôù stack vaø khoâng ñöôïc ñòa chæ hoùa bôûi boä ñeám chöông trình. Boä nhôù stack seõ ñöôïc ñeà caäp cuï theå trong phaàn sau. Hình 2.3 Boä nhôù chöông trình PIC16F877A 2.4.2 BOÄ NHÔÙ DÖÕ LIEÄU Boä nhôù döõ lieäu cuûa PIC laø boä nhôù EEPROM ñöôïc chia ra laøm nhieàu bank. Ñoái vôùi PIC16F877A boä nhôù döõ lieäu ñöôïc chia ra laøm 4 bank. Moãi bank coù dung löôïng 128 byte, bao goàm caùc thanh ghi coù chöùc naêng ñaëc bieät SFG (Special Function Register) naèm ôû caùc vuøng ñòa chæ thaáp vaø caùc thanh ghi muïc ñích chung GPR (General Purpose Register) naèm ôû vuøng ñòa chæ coøn laïi trong bank. Caùc thanh ghi SFR thöôøng xuyeân ñöôïc söû duïng (ví duï nhö thanh ghi STATUS) seõ ñöôïc ñaët ôû taát caø caùc bank cuûa boä nhôù döõ lieäu giuùp thuaän tieän trong quaù trình truy xuaát vaø laøm giaûm bôùt leänh cuûa chöông trình. Sô ñoà cuï theå cuûa boä nhôù döõ lieäu PIC16F877A nhö sau:
- Hình 2.4 Sô ñoà boä nhôù döõ lieäu PIC16F877A
- 2.4.2.1 THANH GHI CHÖÙC NAÊNG ÑAËC BIEÄT SFR Ñaây laø caùc thanh ghi ñöôïc söû duïng bôûi CPU hoaëc ñöôïc duøng ñeå thieát laäp vaø ñieàu khieån caùc khoái chöùc naêng ñöôïc tích hôïp beân trong vi ñieàu khieån. Coù theå phaân thanh ghi SFR laøm hai loïai: thanh ghi SFR lieân quan ñeán caùc chöùc naêng beân trong (CPU) vaø thanh ghi SRF duøng ñeå thieát laäp vaø ñieàu khieån caùc khoái chöùc naêng beân ngoaøi (ví duï nhö ADC, PWM, …). Phaàn naøy seõ ñeà caäp ñeán caùc thanh ghi lieân quan ñeán caùc chöùc naêng beân trong. Caùc thanh ghi duøng ñeå thieát laäp vaø ñieàu khieån caùc khoái chöùc naêng seõ ñöôïc nhaéc ñeán khi ta ñeà caäp ñeán caùc khoái chöùc naêng ñoù. Chi tieát veà caùc thanh ghi SFR seõ ñöôïc lieät keâ cuï theå trong baûng phuï luïc 2. Thanh ghi STATUS (03h, 83h, 103h, 183h):thanh ghi chöùa keát quaû thöïc hieän pheùp toaùn cuûa khoái ALU, traïng thaùi reset vaø caùc bit choïn bank caàn truy xuaát trong boä nhôù döõ lieäu. Thanh ghi OPTION_REG (81h, 181h): thanh ghi naøy cho pheùp ñoïc vaø ghi, cho pheùp ñieàu khieån chöùc naêng pull-up cuûa caùc chaân trong PORTB, xaùc laäp caùc tham soá veà xung taùc ñoäng, caïnh taùc ñoäng cuûa ngaét ngoaïi vi vaø boä ñeám Timer0. Thanh ghi INTCON (0Bh, 8Bh,10Bh, 18Bh):thanh ghi cho pheùp ñoïc vaø ghi, chöùa caùc bit ñieàu khieån vaø caùc bit côø hieäu khi timer0 bò traøn, ngaét ngoaïi vi RB0/INT vaø ngaét interrput- on-change taïi caùc chaân cuûa PORTB. Thanh ghi PIE1 (8Ch): chöùa caùc bit ñieàu khieån chi tieát caùc ngaét cuûa caùc khoái chöùc naêng ngoaïi vi. Thanh ghi PIR1 (0Ch) chöùa côø ngaét cuûa caùc khoái chöùc naêng ngoaïi vi, caùc ngaét naøy ñöôïc cho pheùp bôûi caùc bit ñieàu khieån chöùa trong thanh ghi PIE1. Thanh ghi PIE2 (8Dh): chöùa caùc bit ñieàu khieån caùc ngaét cuûa caùc khoái chöùc naêng CCP2, SSP bus, ngaét cuûa boä so saùnh vaø ngaét ghi vaøo boä nhôù EEPROM.
- Thanh ghi PIR2 (0Dh): chöùa caùc côø ngaét cuûa caùc khoái chöùc naêng ngoaïi vi, caùc ngaét naøy ñöôïc cho pheùp bôûi caùc bit ñieàu khieån chöùa trong thanh ghi PIE2. Thanh ghi PCON (8Eh): chöùa caùc côø hieäu cho bieát traïng thaùi caùc cheá ñoä reset cuûa vi ñieàu khieån. 2.4.2.2 THANH GHI MUÏC ÑÍCH CHUNG GPR Caùc thanh ghi naøy coù theå ñöôïc truy xuaát tröïc tieáp hoaëc giaùn tieáp thoâng qua thanh ghi FSG (File Select Register). Ñaây laø caùc thanh ghi döõ lieäu thoâng thöôøng, ngöôøi söû duïng coù theå tuøy theo muïc ñích chöông trình maø coù theå duøng caùc thanh ghi naøy ñeå chöùa caùc bieán soá, haèng soá, keát quaû hoaëc caùc tham soá phuïc vuï cho chöông trình. 2.4.3 STACK Stack khoâng naèm trong boä nhôù chöông trình hay boä nhôù döõ lieäu maø laø moät vuøng nhôù ñaëc bieät khoâng cho pheùp ñoïc hay ghi. Khi leänh CALL ñöôïc thöïc hieän hay khi moät ngaét xaûy ra laøm chöông trình bò reõ nhaùnh, giaù trò cuûa boä ñeám chöông trình PC töï ñoäng ñöôïc vi ñieàu khieån caát vaøo trong stack. Khi moät trong caùc leänh RETURN, RETLW hat RETFIE ñöôïc thöïc thi, giaù trò PC seõ töï ñoäng ñöôïc laáy ra töø trong stack, vi ñieàu khieån seõ thöïc hieän tieáp chöông trình theo ñuùng qui trình ñònh tröôùc. Boä nhôù Stack trong vi ñieàu khieån PIC hoï 16F87xA coù khaû naêng chöùa ñöôïc 8 ñòa chæ vaø hoaït ñoäng theo cô cheá xoay voøng. Nghóa laø giaù trò caát vaøo boä nhôù Stack laàn thöù 9 seõ ghi ñeø leân giaù trò caát vaøo Stack laàn ñaàu tieân vaø giaù trò caát vaøo boä nhôù Stack laàn thöù 10 seõ ghi ñeø leân giaù tri6 caát vaøo Stack laàn thöù 2. Caàn chuù yù laø khoâng coù côø hieäu naøo cho bieát traïng thaùi stack, do ñoù ta khoâng bieát ñöôïc khi naøo stack traøn. Beân caïnh ñoù taäp leänh cuûa vi ñieàu khieån doøng PIC cuõng khoâng coù leänh POP hay PUSH, caùc thao taùc vôùi boä nhôù stack seõ hoaøn toaøn ñöôïc ñieàu khieån bôûi CPU.
- 2.5 CAÙC COÅNG XUAÁT NHAÄP CUÛA PIC16F877A Coång xuaát nhaäp (I/O port) chính laø phöông tieän maø vi ñieàu khieån duøng ñeå töông taùc vôùi theá giôùi beân ngoaøi. Söï töông taùc naøy raát ña daïng vaø thoâng qua quaù trình töông taùc ñoù, chöùc naêng cuûa vi ñieàu khieån ñöôïc theå hieän moät caùch roõ raøng. Moät coång xuaát nhaäp cuûa vi ñieàu khieån bao goàm nhieàu chaân (I/O pin), tuøy theo caùch boá trí vaø chöùc naêng cuûa vi ñieàu khieån maø soá löôïng coång xuaát nhaäp vaø soá löôïng chaân trong moãi coång coù theå khaùc nhau. Beân caïnh ñoù, do vi ñieàu khieån ñöôïc tích hôïp saün beân trong caùc ñaëc tính giao tieáp ngoaïi vi neân beân caïnh chöùc naêng laø coång xuaát nhaäp thoâng thöôøng, moät soá chaân xuaát nhaäp coøn coù theâm caùc chöùc naêng khaùc ñeå theå hieän söï taùc ñoäng cuûa caùc ñaëc tính ngoaïi vi neâu treân ñoái vôùi theá giôùi beân ngoaøi. Chöùc naêng cuûa töøng chaân xuaát nhaäp trong moãi coång hoaøn toaøn coù theå ñöôïc xaùc laäp vaø ñieàu khieån ñöôïc thoâng qua caùc thanh ghi SFR lieân quan ñeán chaân xuaát nhaäp ñoù. Vi ñieàu khieån PIC16F877A coù 5 coång xuaát nhaäp, bao goàm PORTA, PORTB, PORTC, PORTD vaø PORTE. Caáu truùc vaø chöùc naêng cuûa töøng coång xuaát nhaäp seõ ñöôïc ñeà caäp cuï theå trong phaàn sau. 2.5.1 PORTA PORTA (RPA) bao goàm 6 I/O pin. Ñaây laø caùc chaân “hai chieàu” (bidirectional pin), nghóa laø coù theå xuaát vaø nhaäp ñöôïc. Chöùc naêng I/O naøy ñöôïc ñieàu khieån bôûi thanh ghi TRISA (ñòa chæ 85h). Muoán xaùc laäp chöùc naêng cuûa moät chaân trong PORTA laø input, ta “set” bit ñieàu khieån töông öùng vôùi chaân ñoù trong thanh ghi TRISA vaø ngöôïc laïi, muoán xaùc laäp chöùc naêng cuûa moät chaân trong PORTA laø output, ta “clear” bit ñieàu khieån töông öùng vôùi chaân ñoù trong thanh ghi TRISA. Thao taùc naøy hoaøn toaøn töông töï ñoái vôùi caùc PORT vaø caùc thanh ghi ñieàu khieån töông öùng TRIS (ñoái vôùi PORTA laø TRISA, ñoái vôùi PORTB laø TRISB, ñoái vôùi PORTC laø TRISC, ñoái vôùi PORTD laø TRISD vaøñoái vôùi PORTE laø TRISE). Beân caïnh ñoù PORTA coøn laø ngoõ ra cuûa boä ADC, boä so saùnh, ngoõ vaøo analog ngoõ vaøo xung clock cuûa Timer0 vaø ngoõ vaøo cuûa boä giao tieáp MSSP (Master Synchronous Serial Port). Ñaëc tính naøy seõ ñöôïc trình baøy cuï theå trong phaàn sau. Caáu truùc beân trong vaø chöùc naêng cuï theå cuûa töøng chaân trong PORTA seõ ñöôïc trình baøy cuï theå trong Phuï luïc 1. Caùc thanh ghi SFR lieân quan ñeán PORTA bao goàm: PORTA (ñòa chæ 05h) : chöùa giaù trò caùc pin trong PORTA. TRISA (ñòa chæ 85h) : ñieàu khieån xuaát nhaäp. CMCON (ñòa chæ 9Ch) : thanh ghi ñieàu khieån boä so saùnh. CVRCON (ñòa chæ 9Dh) : thanh ghi ñieàu khieån boä so saùnh ñieän aùp.
- ADCON1 (ñòa chæ 9Fh) : thanh ghi ñieàu khieån boä ADC. Chi tieát veà caùc thanh ghi seõ ñöôïc trình baøy cuï theå trong phuï luïc 2. 2.5.2 PORTB PORTB (RPB) goàm 8 pin I/O. Thanh ghi ñieàu khieån xuaát nhaäp töông öùng laø TRISB. Beân caïnh ñoù moät soá chaân cuûa PORTB coøn ñöôïc söû duïng trong quaù trình naïp chöông trình cho vi ñieàu khieån vôùi caùc cheá ñoä naïp khaùc nhau. PORTB coøn lieân quan ñeán ngaét ngoaïi vi vaø boä Timer0. PORTB coøn ñöôïc tích hôïp chöùc naêng ñieän trôû keùo leân ñöôïc ñieàu khieån bôûi chöông trình. Caáu truùc beân trong vaø chöùc naêng cuï theå cuûa töøng chaân trong PORTB seõ ñöôïc trình baøy cuï theå trong Phuï luïc 1. Caùc thanh ghi SFR lieân quan ñeán PORTB bao goàm: PORTB (ñòa chæ 06h,106h) : chöùa giaù trò caùc pin trong PORTB TRISB (ñòa chæ 86h,186h) : ñieàu khieån xuaát nhaäp OPTION_REG (ñòa chæ 81h,181h) : ñieàu khieån ngaét ngoaïi vi vaø boä Timer0. Chi tieát veà caùc thanh ghi seõ ñöôïc trình baøy cuï theå trong phuï luïc 2. 2.5.3 PORTC PORTC (RPC) goàm 8 pin I/O. Thanh ghi ñieàu khieån xuaát nhaäp töông öùng laø TRISC. Beân caïnh ñoù PORTC coøn chöùa caùc chaân chöùc naêng cuûa boä so saùnh, boä Timer1, boä PWM vaø caùc chuaån giao tieáp noái tieáp I2C, SPI, SSP, USART. Caáu truùc beân trong vaø chöùc naêng cuï theå cuûa töøng chaân trong PORTC seõ ñöôïc trình baøy cuï theå trong Phuï luïc 1. Caùc thanh ghi ñieàu khieån lieân quan ñeán PORTC: PORTC (ñòa chæ 07h) : chöùa giaù trò caùc pin trong PORTC TRISC (ñòa chæ 87h) : ñieàu khieån xuaát nhaäp. Chi tieát veà caùc thanh ghi seõ ñöôïc trình baøy cuï theå trong phuï luïc 2. 2.5.4 PORTD PORTD (RPD) goàm 8 chaân I/O, thanh ghi ñieàu khieån xuaát nhaäp töông öùng laø TRISD. PORTD coøn laø coång xuaát döõ lieäu cuûa chuaån giao tieáp PSP (Parallel Slave Port). Caáu truùc beân trong vaø chöùc naêng cuï theå cuûa töøng chaân trong PORTD seõ ñöôïc trình baøy cuï theå trong Phuï luïc 1. Caùc thanh ghi lieân quan ñeán PORTD bao goàm: Thanh ghi PORTD : chöùa giaù trò caùc pin trong PORTD. Thanh ghi TRISD : ñieàu khieån xuaát nhaäp. Thanh ghi TRISE : ñieàu khieån xuaát nhaäp PORTE vaø chuaån giao tieáp PSP. Chi tieát veà caùc thanh ghi seõ ñöôïc trình baøy cuï theå trong phuï luïc 2.
- 2.5.5 PORTE PORTE (RPE) goàm 3 chaân I/O. Thanh ghi ñieàu khieån xuaát nhaäp töông öùng laø TRISE. Caùc chaân cuûa PORTE coù ngoõ vaøo analog. Beân caïnh ñoù PORTE coøn laø caùc chaân ñieàu khieån cuûa chuaån giao tieáp PSP. Caáu truùc beân trong vaø chöùc naêng cuï theå cuûa töøng chaân trong PORTE seõ ñöôïc trình baøy cuï theå trong Phuï luïc 1. Caùc thanh ghi lieân quan ñeán PORTE bao goàm: PORTE : chöùa giaù trò caùc chaân trong PORTE. TRISE : ñieàu khieån xuaát nhaäp vaø xaùc laäp caùc thoâng soá cho chuaån giao tieáp PSP. ADCON1 : thanh ghi ñieàu khieån khoái ADC. Chi tieát veà caùc thanh ghi seõ ñöôïc trình baøy cuï theå trong phuï luïc 2. 2.6 TIMER 0 Ñaây laø moät trong ba boä ñeám hoaëc boä ñònh thôøi cuûa vi ñieàu khieån PIC16F877A. Timer0 laø boä ñeám 8 bit ñöôïc keát noái vôùi boä chia taàn soá (prescaler) 8 bit. Caáu truùc cuûa Timer0 cho pheùp ta löïa choïn xung clock taùc ñoäng vaø caïnh tích cöïc cuûa xung clock. Ngaét Timer0 seõ xuaát hieän khi Timer0 bò traøn. Bit TMR0IE (INTCON) laø bit ñieàu khieån cuûa Timer0. TMR0IE=1 cho pheùp ngaét Timer0 taùc ñoäng, TMR0IF= 0 khoâng cho pheùp ngaét Timer0 taùc ñoäng. Sô ñoà khoái cuûa Timer0 nhö sau: Hình 2.5 Sô ñoà khoái cuûa Timer0.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Các bài thực hành về vi điều khiển
131 p |
832 |
502
-
Giáo trình: Tổng quan về viễn thông
0 p |
880 |
473
-
Làm quen với vi điều khiển 8051 - cấu trúc phần cứng và cách lập trình phần mềm
25 p |
550 |
372
-
Tổng quan về viễn thông - Học viện bưu chính viễn thông
238 p |
403 |
189
-
Chương 8: Cấu hình bộ thí nghiệm vi điều khiển chương trình SPKT-C
36 p |
313 |
181
-
Bài giảng kỹ thuật viễn thông 2 - Chương 1: Tổng quan về lập trình truyền thông
96 p |
374 |
174
-
KỸ THUẬT VIỄN THÔNG - CHƯƠNG 20: TỔNG QUAN VỀ GHÉP KÊNH
8 p |
190 |
77
-
Chương 2: Phần cứng chip vi điều khiển 8051
31 p |
167 |
74
-
Tổng Quan về Autonomous System
201 p |
154 |
58
-
Bài giảng Thực hành vi xử lý và vi điều khiển - ĐH CNTT và Truyền thông
133 p |
148 |
58
-
Chương 2 Vi điều khiển PIC16F84
37 p |
110 |
19
-
Phòng thí nghiệm Tự động hoá – Vi điều khiển
58 p |
76 |
18
-
Chương 1 Giới thiệu về vi điều khiển
10 p |
81 |
13
-
Bài giảng Vi điều khiển: Chương 1 - Cấu trúc phần cứng của AT89C51
27 p |
26 |
6
-
Bài giảng Vi điều khiển: Chương 3 - Lập trình hợp ngữ
10 p |
19 |
5
-
Phát triển thiết bị tự động đo và cảnh báo phóng xạ đa kênh trên cơ sở ứng dụng kỹ thuật vi điều khiển
5 p |
13 |
4
-
Bài giảng Vi điều khiển: Chương 4 - Bộ định thời (Timer)
19 p |
30 |
4

Set-Cookie: TLDEVNamespace=7maltsfpsj3fhv5eli59j8jbj3; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly


markdown:
# Computer designer
**Computer designer**
-
Computer technology has made incredible progress in the past half century. In 1945, there were no stored-program computers. Today, a few thousand dollars will purchase a personal computer that has more performance, more main memory, and more disk storage than a computer bought in 1965 for $1 million. This rapid rate of improvement has come both from advances in the technology used to build computers and from innovation in computer design. While technological improvements have been fairly steady, progress arising from better computer architectures has been much less consistent.
912p
hoang3
04-11-2009
310
104
Download
-
Computer technology has made incredible progress in the roughly 55 years since the ﬁrst general-purpose electronic computer was created. Today, less than a thousand dollars will purchase a personal computer that has more performance, more main memory, and more disk storage than a computer bought in 1980 for $1 million. This rapid rate of improvement has come both from advances in the technology used to build computers and from innovation in computer design.
1141p
hoang1
02-11-2009
132
52
Download
-
For undergraduates and professionals in computer science, computer engineering, and electrical engineering courses.Learn the fundamentals of processor and computer design from the newest edition of this award-winning text.
881p
dinhbinh296
11-03-2014
26
5
Download
-
Cùng tìm hiểu Introduction; the Task of a Computer Designer; technology and Computer Usage Trends; cost and Trends in Cost; measuring and Reporting Performance;... được trình bày cụ thể trong "Bài giảng Computer Architecture: Chapter 1 - Prof. Jerry Breecher".
36p
codon_03
02-12-2015
11
1
Download
-
This book is an introduction to computer science. Computer science is the study of computer hardware, algorithms, and data structures and how they fit together to provide information systems. Each of these topics can be studied at various levels. For example, physicists study the properties of matter that allow hardware components to be designed, electrical engineers study how the components can be combined to produce circuits, and computer engineers study how circuits can be combined to produce computers.
545p
trannhu
05-08-2009
282
118
Download
-
This edition of Fundamentals of Computer Graphics adds four new contributed chapters and contains substantial reorganizations and improvements to the core material. The new chapters add coverage of implicit modeling and of two important graphics applications: games and information visualization. The fourth new contributed chapter is a major upgrade to the material on color science. As with the chapters added in the second edition, we have chosen the contributors both for their expertise and for their clear way of expressing ideas....
785p
aries23
29-09-2012
52
29
Download
-
Computer organization and architecture Ninth edition - William Stallings is the good book for undergraduates and professionals in computer science, computer engineering, and electrical engineering courses, learn the fundamentals of processor and computer design from the newest edition of this award-winning text.
787p
hoconganh_9x
22-09-2014
70
31
Download
-
Tham khảo sách 'computer architecture design', kỹ thuật - công nghệ, điện - điện tử phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
912p
taurus23
02-08-2012
44
18
Download
-
The years 1945–55 saw the emergence of a radically new kind of device: the high-speed stored-program digital computer. Secret wartime projects in areas such as code-breaking, radar and ballistics had produced a wealth of ideas and technologies that kick-started this first decade of the Information Age. The brilliant mathematician and code-breaker Alan Turing was just one of several British pioneers whose prototype machines led the way. Turning theory into practice proved tricky, but by 1948 five UK research groups had begun to build practical stored-program computers.
128p
namde01
10-04-2013
30
7
Download
-
Chapter 1A - Introducing computer systems. This chapter includes contents: In basic terms, define the word com puter; discuss various ways computers can be categorized; identify six types of computers designed for individual use; identify four types of computers used primarily by organizations; explain the importance of computers in today's society; describe how computers are used in various sectors of our society.
17p
tangtuy02
12-03-2016
6
2
Download
-
Cùng với sự phát triển nhanh chóng của máy tính, CAD (Computer Aided Design) ngày càng hoàn thiện và được ứng dụng trong hầu hết các lĩnh vực của khoa học kỹ thuật.
0p
pham_thai_binh
25-03-2010
2359
658
Download
-
Tham khảo sách 'hướng dẫn altium designer', công nghệ thông tin, đồ họa - thiết kế - flash phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả
0p
protiendat
17-08-2010
921
382
Download
-
Based on our collective J2EE platform experience, we have assembled the pattern catalog in this book. The J2EE Pattern Catalog describes various best practices related to architecting and designing applications for the J2EE platform. This book focuses on the following four J2EE technologies: Servlets, JSP, EJB components, and JMS
420p
stumble
21-05-2009
902
361
Download
-
This is a practical book that tells you how to write C# programs using some of the most common design patterns. It also serves as a quick introduction to programming in the new C# language. The pattern discussions are structured as a series of short chapters, each describing a design pattern and giving one or more complete working, visual example programs that use that pattern. Each chapter also includes UML diagrams illustrating how the classes interact.
424p
huyhoang
07-08-2009
366
150
Download
-
When you’re faced with a problem to solve (and frankly, who isn’t these days?), the basic strategy usually taken by we computer people is called “divide and conquer.” It goes like this:Reducing complex problems down to the level of twiddling the states of a few billion bits is what we do all day. But “divide and conquer” is not the only possible strategy. We can also take a more generalist approach:
316p
ht22_pt
20-10-2009
318
120
Download
-
After reading Eric Evans ’ book Domain - Driven Design, Tackling Complexity in the Heart of Software , my way of designing software systems completely changed. Before that, I used to design software object models in a very data - centric way, and I did not really focus on how to combine behavior and data in objects. I was so inspired with this new way of thinking that I started trying to find any code samples I could get my hands on that demonstrated the concepts from Eric ’ s awesome book. I did the usual Googling...
435p
doxuan
05-08-2009
276
101
Download
-
Digital Signal Processing System Design: LabVIEW-Based Hybrid Programming by Nasser Kehtarnavaz University of Texas at Dallas With laboratory contributions by Namjin Kim and Qingzhong Peng Amsterdam • Boston • Heidelberg • London • New York • Oxford Paris • San Diego • San Francisco • Singapore • Sydney • Tokyo Academic Press is an imprint of Elsevier Academic Press is an imprint of Elsevier 30 Corporate Drive, Suite 400, Burlington, MA 01803, USA 525 B Street, Suite 1900, San Diego, California 92101-4495, USA 84 Theobald’s Road, London WC1X....
342p
tamgiangtd
03-10-2010
159
100
Download
-
The different programming languages support different styles of programming (called programming methods). Part of the programming task is the selection of one of the most suitable language to solve problems. The different programming languages require the programmer to handle the details at different levels of installed algorithms. Often, this leads to a favorable compromise between the programmer and the program's effectiveness (compromise between "programmer time" and "and the computation time")....
368p
vcongpham
23-07-2009
253
94
Download
-
This document, put forth by the service provider solutions team, discusses the configuration and design aspects of multi protocol label switching virtual private network (mpls-vpn). First, an introduction to VPN concepts is presented, followed by an overview of the mpls-vpn paradigm, security, quality of service, and traffic engineering concepts are addressed next
1p
trungha
28-08-2009
231
90
Download
-
NX is one of the world’s most advanced and tightly integrated CAD/CAM/CAE product development solutions. Spanning the entire range of product development, NX delivers immense value to enterprises of all sizes. It simplifies complex product designs, thus speeding up the process of introducing products to the market. The NX software integrates knowledge-based principles, industrial design, geometric modeling, advanced analysis, graphic simulation, and concurrent engineering.
235p
ntanhyeu
26-12-2010
172
88
Download

Set-Cookie: TLDEVNamespace=lolr4k4054vgfij3vjb1f928d4; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly