text:
Tải bản đầy đủ
Y - Dược
Y học công cộng
CÁC CÔNG THỨC THƯỜNG DÙNG TRONG THỐNG KÊ Y HỌC
CÁC CÔNG THỨC THƯỜNG DÙNG TRONG THỐNG KÊ Y HỌC
*)Trung bình QT: Trung vị:
Phương sai: S2= = Độ lệch chuẩn: S=
Phân vị phần tư: ; ; Khoảng phân vị: IQR=
*) 2 sự kiện xung khắc: P(A∩B) = 0; P(A∪B)= P(A)+P(B)
2 sự kiện không xung khắc: P(A∪B) = P(A)+ P(B)-P(A ∩B)
- Luật nhân xác suất: P(A∩B)= P(A).P(B/A)
= P(B).P(A/B)
=>P(A).P(B/A)= P(B).P(A/B) ; =>P(A/B)= ; =>P(B/A) =
Nếu A và B là 2 sự kiện độc lập:
P(A) = P(A/B) và P(B)= P(B/A) ; =>P(A∩B) = P(A).P(B)
*) Phân bố chuẩn tắc: Z=
Khoảng tin cậy: ( nếu n ) ; ( nếu n )
Kiểm định ý nghĩa cho 1 trung bình:
-Đã biết độ lệch chuẩn của quần thể: dùng Z test
Z=
với σ : độ lệch chuẩn
-Chưa biết độ lệch chuẩn của quần thể: dùng t test
t=
với s là độ lệch chuẩn
-khoảng tin cậy và kiểm định ý nghĩa sư khác biệt giữa 2 giá trị trung bình
Sai số chuẩn: S.e =
-Mẫu lớn ( n>30) hoặc đã biết độ lệch chuẩn:
Z = hoặc Z =
-Mẫu nhỏ (n cần xét 2 trường hợp:
TH1: phương sai tương đương: => phương sai tương đương
=>= ; SE = . ; t = ; =
Chọn α = 0,05 hoặc tùy vào kiểm định 1 phía hay 2 phía
TH2: phương sai không tương đương
=> phương sai không tương đương
t = ; bậc tự do: = k =
=>t(;1-α) hoặc t(;1- ) tùy vào kiểm định 1 phía hay 2 phía
Mẫu ghép cặp:t=; : công thức này giống như tính độ lệch chuẩn chỉ là lấy theo công thức căn bậc hai của phương
sai.
*) MỘT TỶ LỆ. => tỷ lệ mẫu: ; ;
Khoảng tin cậy:CI ; lưu ý trước khi tính toán cần xét:, thì mới áp dụng phân bố chuẩn, nếu không thỏa đk thì
dùng phân bố khác.
*) HAI GIÁ TRỊ TỶ LỆ:D ; ;
; ; khoảng tin cậy: CI=D.
:;
Trước khi tính toán giống như với 1 tỷ lệ.
*) Bảng ANOVA
Nguồn biến thiên
SS
(Sum of Squares)
DF
(Bậc tự do)
1
MS
(Mean Square)
F
Giữa các nhóm
I-1
SSG/DF
MSG/MSE
Trong các nhóm
Tổng
N–I
SST= SSG + SSE
SSE/DF
N-1
*) Kiểm định khi bình phương
(O − E ) 2
∑
E
4ô
χ2 =
Công thức tính toán giá trị dự tính: (tổng cột x tổng hàng)/ tổng số
Df = (r-1) x (c-1) với r: số phân nhóm của biến số theo dòng và c: số phân nhóm của biến số theo cột của
bảng tiếp liên
z
0,00
0,10
0,20
0,30
0,40
0,00
,5000
,5398
,5793
,6179
,6554
Bảng A: Bảng phân phối
0,01
0,02
0,03
,5040
,5080
,5120
,5438
,55478
,5517
,5832
,5871
,5910
,6217
,6255
,6293
,6591
,6628
,6664
chuẩn (z)
0,04
0,05
,5160
,5199
,5557
,5596
,5948
,5987
,6331
,6368
,6700
,6736
0,50
0,60
0,70
0,80
0,90
,6915
,7257
,7580
,7881
,8159
,6950
,7291
,7611
,7910
,8186
,6985
,7324
,7642
,7939
,8212
,7019
,7357
,7673
,7967
,8238
,7054
,7389
,7704
,7995
,8264
1,00
1,10
,8413
,8438
,8461
,8485
1,20
1,30
1,40
,8643
,8849
,9032
,9192
,8665
,8869
,9049
,9207
,8686
,8888
,9066
,9222
1,50
1,60
1,70
1,80
1,90
,9332
,9452
,9554
,9641
,9713
,9345
,9463
,9564
,9649
,979719
2,00
,9772
,9778
0,06
,5239
,5636
,6026
,6406
,6772
0,07
,5279
,5675
,6064
,6443
,6808
0,08
,5319
,5714
,6103
,6480
,6844
0,09
,5359
,5753
,6141
,6517
,6879
z
0,00
0,10
0,20
0,30
0,40
,7088
,7422
,7734
,8023
,8289
,7123
,7454
,7764
,8051
,8315
,7157
,7486
,7794
,8078
,8340
,7190
,7517
,7823
,8106
,8365
,7224
,7549
,7852
,8133
,8389
0,50
0,60
0,70
0,80
0,90
,8508
,8531
,8554
,8577
,8599
,8621
1,00
,8708
,8907
,9082
,9236
,8729
,8925
,9099
,9251
,8749
,8944
,9115
,9265
,8770
,8962
,9131
,9279
,8790
,8980
,9147
,9292
,8810
,8997
,9162
,9306
,8830
,9015
,9177
,9319
1,10
1,20
1,30
1,40
,9357
,9474
,9573
,9656
,9726
,9370
,9484
,9582
,9664
,9732
,9382
,9495
,9591
,9671
, 9738
,9394
,9505
,9599
,9678
,9744
,9406
,9515
,9608
,9686
,9750
,9418
,9525
,9616
,9693
,9756
,9429
,9535
, 9625
,9699
,9761
,9441
,9545
,9633
,9706
, 9767
1,50
1,60
1,70
1,80
1,90
,9783
,9788
,9793
,9798
,9803
,9808
,9812
,9817
2,00
2
2,10
2,20
2,30
2,40
,9821
,9861
,9893
,9918
,9826
,9864
,9896
,9920
,9830
,9868
,9898
,9922
,9834
,9871
,9901
,9925
,9838
,9875
,9904
,9927
,9842
,9878
,9906
,9929
,9846
,9881
,9909
,9931
,9850
,9884
,9911
,9932
,9854
,9887
,9913
,9934
,9857
,9890
,9916
,9936
2,10
2,20
2,30
2,40
2,50
2,60
2,70
2,80
2,90
,9938
,9953
,9965
,9974
,9981
,9940
,9955
,9966
,9975
,9982
,99441
,9956
,9967
,9976
,9982
,9943
,9957
,9968
,9977
,9983
,9945
,9959
,9969
,9977
,9984
,9946
,9960
,9970
,9978
,9984
,9948
,9961
,9971
,9979
,9985
,9949
,9962
,9972
,9979
,9985
,9951
,9963
,9973
,9980
,9986
,9952
,9964
,9974
,9981
,9986
2,50
2,60
2,70
2,80
2,90
3,00
3,10
3,20
3,30
3,40
,9987
,9990
,9993
,9995
,9997
,9987
,9991
,9993
,9995
,9997
,9987
,9991
,9994
,9995
,9997
,9988
,9991
,9994
,9996
,9997
,9988
,9992
,9994
,9996
,9997
,9989
,9992
,9994
,9996
,9997
,9989
,9992
,9994
,9996
,9997
,9989
,9992
,9995
,9996
,9997
,9990
,9993
,9995
,9996
,9997
,9990
,9993
,9995
,9997
,9998
3,00
3,10
3,20
3,30
3,40
3,50
3,60
3,70
3,80
,9998
,9998
,9999
,9999
,9998
,9998
,9999
,9999
,9998
,9999
,9999
,9999
,9998
,9999
,9999
,9999
,9998
,9999
,9999
,9999
,9998
,9999
,9999
,9999
,9998
,9999
,9999
,9999
,9998
,9999
,9999
,9999
,9998
,9999
,9999
,9999
,9998
,9999
,9999
,9999
3,50
3,60
3,70
3,80
t ,90
3,078
1,886
1,638
1,533
1,476
1,440
1,415
1,397
1,383
1,372
1,363
1,356
1,350
1,345
1,341
t ,95
6,3138
2,9200
2,3534
2,1318
2,0150
1,9432
1,8946
1,8595
1,8331
1,8125
1,7959
1,7823
1,7709
1,7613
1,7530
Bảng B : phân phối Student (t)
d.f.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
3
t ,975
t ,99
t ,995
12,706 31,821 63,657
4,3027 6,965 9,9248
3,1825 4,541 5,8409
2,7764 3,747 4,6041
2,5706 3,365 4,0321
2,4469 3,143 3,7074
2,3646 2,998 3,4995
2,3060 2,896 3,3554
2,2622 2,821 3,2498
2,2281 2,764 3,1693
2,2010 2,718 3,1058
2,1788 2,681 3,0545
2,1604 2,650 3,0123
2,1448 2,624 2,9768
2,1315 2,602 2,9467
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
35
40
45
50
60
70
80
90
100
120
140
160
180
200
1,337
1,333
1,330
1,328
1,325
1,323
1,321
1,319
1,318
1,316
1,315
1,314
1,313
1,311
1,310
1,3062
1,3031
1,3007
1,2987
1,2959
1,2938
1,2922
1,2910
1,2901
1,2887
1,2876
1,2869
1,2863
1,2858
1,7459
1,7396
1,7341
1,7291
1,7247
1,7207
1,7171
1,7139
1,7109
1,7081
1,7056
1,7033
1,7011
1,6991
1,6973
1,6896
1,6839
1,6794
1,6759
1,6707
1,6669
1,6641
1,6620
1,6602
1,6577
1,6558
1,6545
1,6534
1,6525
2,1199
2,1098
2,1009
2,0930
2,0860
2,0796
2,0739
2,0687
2,0639
2,0595
2,0555
2,0518
2,0484
2,0452
2,0423
2,0301
2,0211
2,0141
2,0086
2,0003
1,9945
1,9901
1,9867
1,9840
1,9799
1,9771
1,9749
1,9733
1,9719
2,583
2,567
2,552
2,539
2,528
2,518
2,508
2,500
2,492
2,485
2,479
2,473
2,467
2,462
2,457
2,438
2,423
2,412
2,403
2,390
2,381
2,374
2,368
2,364
2,358
2,353
2,350
2,347
2,345
2,9208
2,8982
2,8784
2,8609
2,8453
2,8314
2,8188
2,8073
2,7969
2,7874
2,7787
2,7707
2,7633
2,7564
2,7500
2,7239
2,7045
2,6896
2,6778
2,6603
2,6480
2,6388
2,6316
2,6260
2,6175
2,6114
2,6070
2,6035
2,6006
Bảng C: Bảng phân phối Khi bình phương
d.f.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
X2 (.005)
X 2 (.025)
2 (.995)
X
0,0000393 0,000982
7,879
0,0100
0,0506
10,597
0,0717
0,216
12,838
0,207
0,484
14,860
0,412
0,831
16,750
0,676
1,237
18,548
0,989
1,690
20,278
1,344
2,180
21,955
1,735
2,700
23,589
2,156
3,247
25,188
2,603
3,816
26,757
3,074
4,404
28,300
4
X
2 (.05)
X
2 (.90)
X
2 (.95)
X
2 (.975)
X
2 (.99)
0,00393
2,706
3,841
5,024
6,635
0,1.03
4,605
5,991
7,378
9,210
0,352
6,251
7,815
9,348
11,345
0,711
7,779
9,488
11,143
13,277
1,145
9,236
11,070
12,832
15,086
1,635
10,645
12,592
14,449
16,812
2,167
12,017
14,067
16,013
18,475
2,733
13,362
15,507
17,535
20,090
3,325
14,684
16,919
19,023
21,666
3,940
15,987
18,307
20,483
23,209
4,575
17,275
19,675
21,920
24,725
5,226
18,549
21,026
23,336
26,217
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
35
40
45
50
60
3,565
29,819
4,075
31,319
4,601
32,801
5,142
34,267
5,697
35,718
6,265
27,156
6,844
38,582
7,434
39,997
8,034
41,401
8,643
42,796
9,260
44,181
9,886
45,558
10,520
46,928
11,160
48,290
11,808
49,645
12,461
50,993
13,121
52,336
13,787
53,672
17,192
60,275
20,707
66,766
24,311
73,166
27,991
79,490
35,535
91,952
5,009
5,892
19,812
22,362
24,736
27,688
5,629
6,571
21,064
23,685
26,119
29,141
6,262
7,261
22,307
24,996
27,488
30,578
6,908
7,962
23,542
26,296
28,845
32,000
7,564
8,672
24,769
27,587
30,191
33,409
8,231
9,390
25,989
28,869
31,526
34,805
8,907
10,117
27,204
30,144
32,852
36,191
9,591
10,851
28,412
31,410
34,170
37,566
10,283
11,591
29,615
32,671
35,479
38,932
10,982
12,338
30,813
33,924
36,781
40,289
11,688
13,091
32,007
35,172
38,076
41,638
12,401
13,848
33,196
36,415
39,364
42,980
13,120
14,611
34,382
37,652
40,646
44,314
13,844
15,379
35,563
38,885
41,932
45,642
14,573
16,151
36,741
40,113
43,1964
46,963
15,308
16,928
37,916
41,337
44,461
48,278
16,047
17,708
39,087
42,557
45,722
49,588
16,791
18,493
40,256
43,773
46,979
50,892
20,569
22,465
46,059
49,802
53,203
57,342
24,433
26,509
51,805
55,758
59,342
63,691
28,366
30,612
57,505
61,656
65,410
69,957
32,357
34,764
63,167
67,505
71,420
76,154
40,482
43,188
74,397
79,082
83,298
88,379
Bảng D: Bảng phân phối F
5
F.95
Bậc tự do của tử số
Bậc tự do
của mẫu
số
1
2
3
4
1
161,4
18,51
10,13
7,71
2
199,5
19,00
9,55
6,94
3
215,7
19,16
9,28
6,59
4
224,6
19,25
9,12
6,39
5
230,2
19,30
9,01
6,26
6
234,0
19,33
8,94
6,16
7
236,8
19,35
8,89
6,09
8
238,9
19,37
8,85
6,04
9
240,5
19,38
8,81
6,00
5
6
7
8
9
6,61
5,99
5,59
5,32
5,12
5,79
5,14
4,74
4,46
4,26
5,41
4,76
4,35
4,07
3,86
5,19
4,53
4,12
3,84
3,63
5,05
4,39
3,97
3,69
3,48
4,95
4,28
3,87
3,58
3,37
4,88
4,21
3,79
3,50
3,29
4,82
4,15
3,73
3,44
3,23
4,77
4,10
3,68
3,39
3,18
10
11
12
13
14
4,96
4,84
4,75
4,67
4,60
4,10
3,98
3,89
3,81
3,74
3,71
3,59
3,49
3,41
3,34
3,48
3,36
3,26
3,18
3,11
3,33
3,20
3,11
3,03
2,96
3,22
3,09
3,00
2,92
2,85
3,14
3,01
2,91
2,83
2,76
3,07
2,95
2,85
2,77
2,70
3,02
2,90
2,80
2,71
2,65
15
16
17
18
19
4,54
4,49
4,45
4,41
4,38
3,68
3,63
3,59
3,55
3,52
3,29
3,24
3,20
3,16
3,13
3,06
3,01
2,96
2,93
2,90
2,90
2,85
2,81
2,77
2,74
2,79
2,74
2,70
2,66
2,63
2,71
2,66
2,61
2,58
2,54
2,64
2,59
2,55
2,51
2,48
2,59
2,54
2,49
2,46
2,42
20
21
22
23
24
4,35
4,32
4,30
4,28
4,26
3,49
3,47
3,44
3,42
3,40
3,10
3,07
3,05
3,03
3,01
2,87
2,84
2,82
2,80
2,78
2,71
2,68
2,66
2,64
2,62
2,60
2,57
2,55
2,53
2,51
2,51
2,49
2,46
2,44
2,42
2,45
2,42
2,40
2,37
2,36
2,39
2,37
2,34
2,32
2,30
25
26
27
28
29
4,24
4,23
4,21
4,20
4,18
3,39
3,37
3,35
3,34
3,33
2,99
2,98
2,96
2,95
2,93
2,76
2,74
2,73
2,71
2,70
2,60
2,59
2,57
2,56
2,55
2,49
2,47
2,46
2,45
2,43
2,40
2,39
2,37
2,36
,2,35
2,34
2,32
2,31
2,29
2,28
2,28
2,27
2,25
2,24
2,22
30
40
60
120
4,17
4,08
4,00
3,92
3,84
3,32
3,23
3,15
3,07
3,00
2,92
2,84
2,76
2,68
2,60
2,69
2,61
2,53
2,45
2,37
2,53
2,45
2,37
2,29
2,21
2,42
2,34
2,25
2,17
2,10
2,33
2,25
2,17
2,09
2,01
2,27
2,18
2,10
2,02
1,94
2,21
2,12
2,04
1,96
1,88
∞
6
Tài liệu liên quan
Bài 1: các loại vải thường dùng trong may mặc
CÁC CÔNG THỨC THƯỜNG GẶP
Một số công thức cơ bản trong chương trình Sinh học THPT
Các công thức giải nhanh trong hoá học_18
Bài giảng Bai 1 Cac loai vai thuong dung trong may mac
Tài liệu CÁC CÔNG THỨC SỬ DỤNG TRONG PHƯƠNG PHÁP PHẦN TỬ HỮU HẠN - MÔ HÌNH CHUYỂN VỊ - BÀI TOÁN HỆ THANH pdf
Tổng hợp các công thức môn Nguyên Lý Thống Kê Kinh Tế pot
Bài 1: Các loại vải thường dùng trong may mặc - Giáo án Công nghệ 6 - GV:L.N.Mai:
Một số công thức phần xác suất thống kê pptx
ngộ độc các hóa chất thường dùng trong gia đình
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(48.69 KB) - CÁC CÔNG THỨC THƯỜNG DÙNG TRONG THỐNG KÊ Y HỌC
Tải bản đầy đủ ngay
×


text:
Tải bản đầy đủ
Luận Văn - Báo Cáo
Kinh tế - Thương mại
Hạch toán tiêu thụ hàng hoá và xác định kết quả tiêu thụ hàng hoá tại công ty cổ phần dược phẩm thiên tân
www.luanvan.online
LỜI NÓI ĐẦU
Chúng ta muốn tồn tại trong xã hội ngày nay, chúng ta phải lao động,
nói đến lao động trước hết phải nói đến hoạt động sản xuất kết quả tiêu thụ
hàng hoá, trong đó vấn đề cần quan tâm nhất là hiệu quả kinh tế. Đây là sự so
sánh giữa toàn bộ chi phí bỏ ra và kết quả thu lại được. Muốn làm được điều
này đòi hỏi mỗi chúng ta phải có tri thức trong hoạt động sản xuất và quản lý.
Tiêu thụ hàng hoá là khâu cuối cùng của hoạt động sản xuất kết quả
tiêu thụ hàng hoá, nó có vị trí đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp,
nó góp phần to lớn đến sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp.
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, khâu tiêu thụ hàng hoá của quá
trình sản xuất, kết quả tiêu thụ hàng hoá tại các doanh nghiệp gắn liền với thị
trường, luôn luôn vận động và phát triển theo sự biến động phức tạp của các
doanh nghiệp.
Chính vì vậy, công tác hạch toán tiêu thụ hàng hoá, luôn luôn được
nghiên cứu, tìm tòi, bổ xung để được hoàn thiện hơn, cả về lý luận lẫn thực
tiễn, nhằm mục đích không ngừng nâng cao chất lượng hàng hoá, hiệu quả
của sản xuất, hiệu năng của quản lý.
Trong những năm gần đây, thị trường nước ngoài là một vấn đề nổi trội
vần quan tâm của các doanh nghiệp sản xuất hàng hoá. Từ khi thực hiện chính
sách mở cửa Việt Nam đã thiết lập được nhiều mối quan hệ hợp tác thương
mại với nhiều nước trên thế giới. Ngược lại hàng hoá của các nước cũng tràn
vào Việt Nam với khối lượng khá lớn nên công tác hạch toán tiêu thụ hàng
hoá càng cần phải được hoàn thiện hơn.
Cùng với sự gia tăng của các doanh nghiệp sản xuất thuốc trong nước
và khối lượng thuocó trên thị trường tăng với tốc độ nhanh cùng với chất
lượng, đa dạng về mẫu mã, phong phú về chủng loại. Trong bối cảnh đó, mức
độ cạnh tranh trên thị trường thuốc phòng và chữa bệnh ngày càng gay gắt và
quyết liệt. Để tồn tại và phát triển, ngoài việc sản xuất và cung cấp cho thị
trường một khối lượng sản phẩm nhất định với chất lượng cao, chủng loại,
mẫu mã phù hợp với các doanh nghiệp cần phải thực hiện tốt công tác hạch
toán thiêu thụ hàng hoá.
Luanvan.online
Page 1
www.luanvan.online
Xây dựng tổ chức công tác hạch toán kế toán khoa học hợp lý là một
trong những cơ sở cung cấp thông tin quan trọng nhất cho việc ra quyết định
chỉ đạo, điều hành sản xuất, kết quả tiêu thụ hàng hoá có hiệu quả. Công tác
kế toán nói chung, hạch toán tiêu thụ hàng hoá nói riêng ở các doanh nghiệp
đã được hoàn thiện dần song mới chỉ đáp ứng được yêu câù của quản lý ở các
doanh nghiệp với mức độ còn hạn chế. Bởi vậy, bổ sung và hoàn thiện hơn
nữa công tác kế toán nói chung, hạch toán tiêu thụ hàng hoá nói riêng luôn là
mục tiêu hàng đầu ở các doanh nghiệp.
Nhận thức được tầm quan trọng của công tác hạch toán tiêu thụ hàng
hoá, trong thời gian thực tập tại Công ty cổ phần Dược phẩm Thiên Tân em
đã đi sâu tìm hiểu và nghiên cứu lý luận của công việc hạch toán tiêu thụ hàng
hoá ở Công ty. Hoạt động tiêu thụ hàng hoá của Công ty rất đa dạng và phong
phú, cùng với số vốn kiến thức ít ỏi học được trên ghế nhà trường, em mạnh
dạn chọn đề tài"Hạch toán tiêu thụ hàng hoá và xác định kết quả tiêu thụ
hàng hoá tại Công ty cổ phần Dược phẩm Thiên Tân".
Vì thời gian thực tập ngắn và bản thân em còn bị hạn chế nên đề tài
không tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong nhận được sự góp ý, chỉ đạo
chân tình của cô giáo để đề tài của em được hoàn thiện hơn.
Nội dung chính của đề tài gồm 3 phần:
Phần I : Lý luận chung về hạch toán tiêu thụ hàng hoá và xác định kết
quả tiêu thụ hàng hoá
Phần II : Tình hình thực tế về công tác tiêu thụ hàng hoá và xác định
kết quả kết quả tiêu thụ hàng hoá tại Công ty Cổ phần Dược
phẩm Thiên Tân
Phần III: Nhận xét và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác tiêu thụ
hàng hoá và xác định kết quả kết quả tiêu thụ hàng hoá tại
Công ty Cổ phần Dược phẩm Thiên Tân
Luanvan.online
Page 2
www.luanvan.online
PHẦN THỨ NHẤT
LÝ LUẬN CHUNG VỀ HẠCH TOÁN TIÊU THỤ HÀNG HOÁ
VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HOÁ TRONG
DOANH NGHIỆP KINH DOANH THƯƠNG MẠI
I. SỰ CẦN THIẾT PHẢI HẠCH TOÁN TIÊU THỤ HÀNG HOÁ VÀ XÁC ĐỊNH
KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HOÁ .
1. Khái niệm và đặc diểm của hàng hoá.
Hàng hoá được coi là mua vào khi thông qua quá trình mua bán và
doanh nghiệp thương mại phải nắm được quyền sở hữu về hàng hoá (đã thanh
toán tiền hàng hoặc chấp nhận). Mục đích mua hàng hoá là để bán cho nhu
cầu tiêu dùng trong nước và mua để xuất khẩu ra nước ngoài. Ngoài ra hàng
hoá trong các doanh nghiệp thương mại có thể được sử dụng để góp vốn liên
doanh, để trả lương, thưởng, biếu tặng, quảng cáo, chào hàng hoặc đổi lấy
hàng hoá khác.
2. Tiêu thụ được thực hiện như thế nào ?
Tiêu thụ hàng hoá là quá trình trao đổi để thực hiện giá trị của hàng
hoá, tức là chuyển hoá vốn của doanh nghiệp từ trạng thái của vật chất tiền tệ
và hình thành kết qủa của bán hàng, trong đó doanh nghiệp giao hàng cho
khách hàng và khách hàng trả tiền cho doanh nghiệp theo giá thoả thuận.
Thông qua quá trình tiêu thụ, nhu cầu của người sử dụng một phần nào đó
được thoả mãn và giá trị của hàng hoá đó được thực hiện .
Quá trình tiêu thụ cơ bản được chia làm hai giai đoạn :
- Giai đoạn thứ nhất: Đơn vị bán xuất giao hàng cho đơn vị mua thông
qua hợp đồng kinh tế đã được ký. Đây là quá trình vận động của hàng hoá
nhưng chưa xác định được kết quả của việc bán hàng.
- Giai đoạn thứ hai: Khi khách hàng nhận được hàng theo đúng chủng
loại trên hợp đồng kinh tế, khách hàng trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền. Đến
đây quá trình bán hàng kết thúc, hàng hoá được coi là tiêu thụ và hình thành
kết quả kết quả tiêu thụ hàng hoá .
Luanvan.online
Page 3
www.luanvan.online
Những đặc điểm của quá trình tiêu thụ :
- Có sự thỏa thuận giữa người mua, người bán về số lượng, chất lượng
chất loại của hàng hoá trên cơ sở hợp đồng kinh tế.
- Có sự thay đổi quyền sở hữu, quyền sử dụng hàng hoá từ người bán
sang người mua thông qua quá trình bán hàng.
- Người bán giao cho người mua một lượng hàng hoá và nhận được tiền
hoặc được chấp nhận thanh toán. Khoản tiền này được gọi là doanh thu bán
hàng, được dùng để bù đắp các khoản chi phí đã bỏ ra trong quá trình sản xuất
kết quả tiêu thụ hàng hoá và hình thành nên kết quả của việc tiêu thu hàng hoá
trong kỳ của doanh nghiệp.
Tiêu thụ hàng hoá bao gồm :
- Tiêu thụ ra ngoài: Là việc bán hàng cho các đơn vị khác hoặc cá nhân
trong và ngoài doanh nghiệp .
- Tiêu thụ nội bộ: Là việc bán hàng giữa các đơn vị thành viên cùng
trong tổng công ty, tập đoàn ...
Khi tiêu thụ hàng hoá được thực hiện thì doanh nghiệp phải thực hiện
nghĩa vụ với Nhà nước theo luật định tính trên khối lượng sản phẩm tiêu thụ
ra ngoài doanh nghiệp hoặc tiêu thụ nội bộ .
Giá bán đơn vị sản phẩm là giá bán thực tế ghi trên hoấ đơn GTGT, là
căn cứ đểtính doanh thu bán hàng thực hiện được trong kỳ.
3. Các phương thức tiêu thụ hàng hoá :
Có 4 phương thức tiêu thụ hàng hoá chủ yếu.
a. Phương thức tiêu thụ trực tiếp :
Tiêu thụ trực tiếp là phương thức giao hàng cho người mua trực tiếp tại
kho (hoặc trực tiếp taị phân xưởng không qua kho) của doanh nghiệp. Hàng
hoá khi bàn giao cho khách hàng được khách hàng trả tiền hay chấp nhận
thanh toán, số hàng hoá này chính thức coi là tiêu thụ thì khi đó doanh nghiệp
bán hàng mất quyền sở hữu về số hàng hoá đó. Phương thức này bao gồm bán
buôn bán lẻ:
- Bán buôn:
Bán buôn là quá trình bán hàng cho các đơn vị sản xuất các đn vị kết
quả tiêu thụ hàng hoá thương mại để tiếp tục đưa vào quá trình sản xuất, gia
Luanvan.online
Page 4
www.luanvan.online
công chế biến tạo ra sản phẩm mới hoặctiếp tục được chuyển bán. Do đó đối
tượng của bán buôn rất đa dạng và phong phú có thể là cơ sở sản xuất, đơn vị
kết quả tiêu thụ hàng hoá thương mại trong nước và ngoài nước hoặc các
công ty thương mại tư nhân.
Đặc trưng của phương thức này là kết thúc nghiệp vụ bán hàng, hàng
hoá vẫn nằn trong lĩnh vực lưu thông, chưa đivào lĩnh vực tiêu dùng. Hàng
bán theo phương thức này thường là với khối lượng lớn và nhiều hình thức
thanh toán. Do đó muốn quản lý tốt thì phải lập chứng từ cho từng lần bán .
Khi thực hiện bán hàng, bên mua sẽ có người đến nhận hàng trực tiếp
tại kho của doanh nghiệp. Khi người nhận đã nhận đủ số hàng và ký xác nhận
trên chứng từ bán hàng thì số hàng đó không thuoọc quyền sở hữu của doanh
nghiệp nữa mà được coi là hàng đã bán. Khi bên mua trả tiền hoặc chấp nhận
thanh toán thì doanh nghiệp hạch toán vào doanh thu và doanh nghiệp phải
thực hiện nghĩa vụ Nhà nước.
Chứng từ kế toán sử dụng là hoá đơn GTGT hoặc phiếu xuất kho do
doanh nghiệp lập, chứng từ này được lập thành 3 liên: 1 liên giao cho người
nhận hàng, 2 liên chuyển cho phòng kế toán để làm thủ tục thanh toá.
- Bán lẻ:
Theo hình thức này, hàng hoá đượcbán trực tiếp cho người tiêudùng,
bán lẻ là giai đoạn cuối cùng của quá trình vận động của hàng hoá từ nơi sản
xuất đến nơi tiêu dùng. Đối tượng của bán lẻ là mọi cá nhân trongvà ngoài
nước muốn có một giá trị sử dụng nào đó không phân biệt giai cấp, quốc tịch.
Đặc trưng cùa phương thức bán lẻ làkết thúc nghiệp vụ bán hàng thì
sản phẩm rời khỏi lĩnh vực lưu thông đi vào lĩnh vực tiêu dùng giá trị sử dụng
của sản phẩm được thực hiện. Hàng bán lẻ thường có khối lượng nhỏ, và
thanh toán ngay và thường bằng tiền mặt nên thường ít lập chứng từ chotừng
lần bán. Bán lẻ đượcchia làm 2 hình thức:
+.Bán lẻ thu hồi trực tiếp .
+ Bán lẻ thu hồi tập trung.
Luanvan.online
Page 5
www.luanvan.online
b. Phương thức tiêu thụ theo phương thức chuyển hàng chờ chấp
nhận.
Căn cứ vào hợp đồng đã ký, đến ngày giao hàng, doanh nghiệp sẽ xuất
kho để chuyển hàng cho bên mua bằng phương tiện của mình hoặc đi thuê
ngoài đến địa điểm đã ghi trong hợp đồng, chi phí vận chuyển này do bên nào
chịu tuỳ thuộc vào sự thoả thuận của hai bên và được ghi trong hợp đồng kinh
tế. Hàng gửi đi vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp, khi người mua
thông báo đã được nhận hàng vàchấp nhận thanh toán thì số hàng đó được coi
là tiêu thụ, doanh nghiệp hạch toán và doanh thu.
Chứng từ sử dụng trong trường hợp này là hoá đơn GTGT hoặc hoá
đơn kiêm phiếu xuất kho do doanh nghiệp lập, chứng từ này được lập thành 4
liên: 1 liên gửi cho người mua, 2 liên gửi cho phòng kế toán để làm thủ tục
thanh toán, 1 liên thủ kho giữ .
c. Phương thức bán hàng qua các đại lý ( ký gửi) .
Hàng hoá gửi đại lý bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và
chưa được coi là tiêu thụ.Doanh nghiệp chỉ được hạch toán và doanh thu khi
bên nhận đại lý thanh toán tiền hoặc chấp nhận thanh toán. Khi bán được
hàng thì doanh nghiệp phải trả cho người nhận đạ ilý một khoản tiền gọi là
hoa hồng. Khoản tiền này được coi như một phần chi phí bán hàng và được
hạch toán vào tài khoản bán hàng .
Doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp thuế tiêu thụ mà không được trừ đi phần
hoa hồng trả cho bên nhận đạilý.
* Các trường hợp hàng hoá gửi đi được coi là tiêu thụ .
- Hàng hoá bán bán theo phương thức bán hàng trực tiếp.
- Hàng hoá gửi bán chỉ được coi làtiêu thụ và hạch toán vào doanh thu
và giá vốn trong các trường hợp sau :
+ Doanh nghiệp nhận được tiền do khách hàng trả.
+ Khách hàng đã nhận được hàng và chấp nhận thanh toán.
+ Khách hàng đã ứng trước số tiền mua hàng về số hàng sẽ chuyển đến.
+ Số hàng gửi bán áp dụng phương thức thanh toán theo kế hoạch
thông qua nhân hàng.
Luanvan.online
Page 6
www.luanvan.online
d. Phương thức bán hàng trả góp:
Theo phương thức này, khi giao hàng cho người mua thì lượng hàng
chuyển giao được coi là tiêu thụ và doanh nghiệp mất quyền sở hữu lượng
hàng đó. Theo phương thức này người mua sẽ trả tiền làm nhiều lần theo hợp
đồng ban đầu và giá bán bao giờ cũng cao hơn giá bán theo phương thức
thông thường. Phần chênh lệch này chính là tiền lãi phát sinh do khách trả
chậm, trả nhiều lần, số tiền lãi này được hạch toán vào toản thu nhập của
hoạt động tài chính. Doanh nghiệp bán hàng được phản ánh ngay tại thời
điểm giao hàng cho khách hàng theo giá bán lẻ bình thường. Người mua sẽ
thanh toán lần đầu tại thời điểm mua. Số tiền còn lại người mua chấp nhận
thanh toán dần ở các kỳ tiếp theo và phải chịu một tỷ lệ lãi xuất nhất định.
Thông thường số tiền thanh toán ở các kỳ bằng nhau, trong đó một phần là
doanh thu gốc một phần là lãi suất trả chậm.
e. Phương thức tiêu thụ nội bộ.
Tiêu thụ nội bộ là việc mua bán sản phẩm, hàng hoá, lao vụ, dịch vụ
giữa các đơn vị chính với các đơn vị trực thuộc hay giữa các đơn vị trực thuộc
với nhau trong cùng một công ty, tập đoàn, liên hiệp các xí nghiệp... Ngoài ra,
coi là tiêu thụ nội bộ còn bao gồm các khoản sản phẩm, hàng hoá dịch vụ xuất
biếu, tặng, xuất trả lương, thưởng, xuất dùng cho hoạt động sản xuất kết quả
tiêu thụ hàng hoá.
4. Nhiệm vụ của kế toán trong quản lý tiêu thụ hàng hoá và xác định kết
quả kết quả tiêu thụ hàng hoá.
Để đáp ứng yêu cầu nói trên, kế toấn tiêu thụ hàng hoá và xác định kết
quả kết quả tiêu thụ hàng hoá có những nhiệm vụ sau:
- Phản ánh và ghi chép đầy đủ, chính xác và kịp thời khối lượng và
hàng hoá bán ra và giá vốn chính xác của chúng nhằm xác định đúng kết quả
kết quả tiêu thụ hàng hoá nói chung hoặc từng loại hàng hoá, nhóm hàng hoá,
hàng hoá riêng lẻ nói riêng, các khoản chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh
nghiệp, cũng như phân bổ chúng cho các đối tượng có liên quan.
- Xác định chính xác kết quả của từng loại hoạt động sản xuất kết quả
tiêu thụ hàng hoá trong doanh nghiệp, phản ánh, giám đối tình hình phân phối
lợi nhuận.
Luanvan.online
Page 7
www.luanvan.online
- Lập và gửi báo cáo tiêu thụ, doanh thu, kết quả kết quả tiêu thụ hàng
hoá theo yêu cầu quản lý của ban lãnh đạo. Định kỳ phân tích kinh tế đối với
hoạt động tiêu thụ hàng hoá, thu nhập và phân phối lợi nhuân, tư vấn cho ban
lãnh đạo lựa chọn phương án kết quả tiêu thụ hàng hoá cnó hiệu quả nhất.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ đó kế toán tiêu thụ hàng hoá và xác định kết
quả kết quả tiêu thụ hàng hoá cần thực tốt các nội dung sau:
Thứ nhất: Tổ chức tốt hệ thống chứng từ ghi chép ban đầu và trình tự
luân chuyển chứng từ.
Thứ hai: Kế toán phải đầy đủ các chứng từ hợp pháp ban đầu quy định
từng nghiệp vụ tiêu thụ, tổ chức luân chuyển chứng từ ghi sổ kế toán một
cách khoa học, hợp lý nhằm phản ánh được các số liêụ phục vụ cho công tác
quản lý sản xuất, kết quả tiêu thụ hàng hoá,tránh ghi chép trùng lặp không cần
thiết, nâng cao hiệu quả của công tác kế toán.
Thứ ba: Báo cáo kịp thời, thường xuyên tình hình tiêu thụ hàng hoá và
thanh toán theo từng loại hàng hoá, nhóm hàng hoá, từng hợp đồng kinh tế,
từng đối tượng thanh toán ... Đảm bảo yêu cầu quản lý, giám đốc hàng bán
trên các yếu tố: số lượng, chất lượng, chủng loại, thời gian ...
Thứ tư: Tổ chức vận dụng tốt hệ thống tài khoản kế toán, hệ thống sổ
sách kế toán sao cho phù hợp với đặc điểm sản xuất, kết quả tiêu thụ hàng hoá
của doanh nghiệp.
II. HẠCH TOÁN CHI TIẾT HÀNG HOÁ
1. Chứng từ sử dụng: Bao gồm các chứng từ chủ yếu sau:
- Phiếu nhập kho.
- Phiếu xuất kho.
- Hoá đơn kiêm phiếu xuất kho.
- Biên bản kiểm kê.
- Hoá đơn GTGT.
- Hoá đơn bán hàng (nếu có)
Ngoài các chứng từ sử dụng bắt buộc thống nhất theo quy định của Nhà
nước, các doanh nghiệp có thể sử dụng thêm các chứng từ kế toán có tính chất
hướng dẫn hoặc chứng từ kế toán đặc thù tự tin (Nếu được phép của Bộ tài
Luanvan.online
Page 8
www.luanvan.online
chính hoặc Tổng cục thuế) tuỳ thuộc và điều kiện cụ thể của doanh nghiệp về
lĩnh vực hoạt động, thành phần kinh tế và các hình thức sở hữu khác nhau.
2. Các phương pháp hạch toán chi tiết hàng hoá.
a. Phương pháp ghi thẻ song song.
- Nguyên tắc của phương pháp.
+ Kho: Thủ kho ghi chép sự biến động nhập xuất, tồn về hiện vật.
+ Phòng kế toán: Ghi chép sự biến động của hàng hoá về hiện vật, giá
trị trên sổ chi tiết.
- Trình tự ghi chép:
+ Ở kho: Ghi chép tình hình nhập, xuất, tồn kho hàng hoá do thủ kho
tiến hành theo chỉ tiêu số lượng trên cơ sở các chứng từ nhập, xuất.
+ Ở phòng kế toán: Kế toán sử dụng sổ (thẻ) kế toan chi tiết để ghi
chép tình hình nhập, xuất, tồn kho theo chỉ tiêu số lượng trên cơ sở các chứng
từ nhập, xuất do thủ kho gửi lên sau khi đã được kiểm tra hoàn chỉnh và đầy
đủ. Cuối tháng, sau khi xác định được giá trị hàng hoá nhập, xuất, tồn kế toán
mới tiến hành ghi sổ (thẻ) chi tiết theo chỉ tiêu giá trị.
- Sơ đồ phương pháp ghi thẻ song song
Thủ kho
Chứng từ
nhập
Chứng từ
xuất
Sổ kế toán chi tiết
Giải thích sơ đồ:
Ghi hàng ngày
Ghi cuối tháng
Đối chiếu, kiểm tra
Bảng kê tổng hợp
N-X-T
* Ưu điểm: Ghi chép đơn giản, dễ kiểm tra đối chiếu.
* Nhược điểm: Việc ghi chép giữa kho và bộ phận kế toán còn trùng
lặp về chỉ tiêu số lượng. Việc kiểm tra đối chiếu thường tiến hành vào cuối
tháng nên hạn chế chức năng kiểm tra của kế toán.
* Phạm vi sử dụng: Thích hợp với các doanh nghiệp có ít chủng loại
hàng hoá, nghiệp vụ nhập, xuất ít, không thường xuyên, trình độ chuyên môn
của kế toán thấp.
Luanvan.online
Page 9
www.luanvan.online
b. Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển.
- Nguyên tắc:
+ Ở kho: Thủ kho ghi chép sự biến động nhập, xuất, tồn về hiện vật.
+ Phòng kế toán: Ghi chép sự biến động nhập, xuất, tồn của hàng hoá
cả về giá trị lẫn hiện vật trên sổ đối chiếu luân chuyển.
- Trình tự ghi chép:
+ Ở kho: Việc ghi chép ở kho của thủ kho cũng được thực hiện trên thẻ
kho như phương pháp thẻ song song.
+ Ở phòng kế toán: kế toán mở sổ đối chiếu luân chuyển để ghi chép
tình hình nhập, xuất, tồn kho của từng loại hàng hoá theo cả hai chỉ tiêu: số
lượng và giá trị ở từng kho dùng cho cả năm, mỗi tháng chỉ ghi một lần vào
cuối tháng. Để có số liệu ghi vào sổ đối chiếu luân chuyển, kế toán lập bảng
kê nhập, xuất cuối tháng tiến hành kiểm tra đối chiếu số liệu giữa sổ đối chiếu
luân chuyển với thẻ kho và số liệu kế toán tổng hợp.
- Sơ đồ phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển
Thẻ kho
Chứng từ
nhập
Bảng kê
nhập
Ghi chú:
Chứng từ
xuất
Sổ đối
chiếu luân
chuyển
Bảng kê
xuất
Ghi hàng ngày hoặc định kỳ
Ghi cuối tháng
Đối chiếu kiểm tra
* Ưu điểm: Khối lượng ghi chép của kế toán được giảm bớt (Chỉ ghi
một lần vào cuối tháng).
* Nhược điểm: Việc ghi sổ vẫn còn trùng lặp, việc kiểm tra đối chiếu
giữa kho và phòng kế toán chỉ tiến hành vào cuối tháng nên hạn chế tác dụng
kiểm tra trong công tác quản lý.
Luanvan.online
Page 10
www.luanvan.online
* Phạm vi sử dụng: Thích hợp trong các doanh nghiệp sản xuất ít các
nghiệp vụ nhập, xuất, không bố trí riêng kế toán chi tiết hàng hoá và không có
điều kiện ghi chép, theo dõi tình hình nhập, xuất hàng ngày.
c. Phương pháp sổ số dư.
- Nguyên tắc:
+ Kho: Thủ kho ghi chép sự biến động nhập, xuất, tồn về hàng hoá.
Cuối tháng trên cở tồn cuối tháng trên thẻ kho về hiện vật vào sổ số dư do kế
toán lập, được ghi vào cột số lượng.
+ Phòng kế toán: Ghi chép sự biến động nhập, xuất, tồn của hàng hoá
trên bảng luỹ kế nhập, xuất, tồn.
- Trình tự ghi chép:
+ Ở kho: Ngoài việc hạch toán giống như hai phương pháp trên, thủ
kho còn sử dụng sổ số dư để ghi chép chỉ tiêu số lượng của hàng hoá. Sổ này
do kế toán lập cho từng kho và sử dụng trong cả năm. Hàng tháng, vào ngày
cuối tháng thì kế toán chuyển sổ số dư cho thủ kho. Thủ kho sau khi cộng số
liệu nhập, xuất trong tháng và tính ra số lượng tồn cuối tháng của từng loại
hàng hoá trên thẻ kho. Căn cứ vào số liệu này để ghi vào sổ số dư theo từng
loại hàng hoá.
+ Ở phòng kế toán: Định kỳ kế toán xuống kho để kiểm tra việc ghi
chép trên thẻ kho của thủ kho. Sau đó nhận chứng từ nhập xuất về phòng kế
toán và tiến hành hoàn thiện phân loại theo từng nhóm, loại hàng hoá. Kế toán
tổng hợp giá trị của chúng theo từng nhóm, loại để ghi vào bảng kê nhập hoặc
bảng kê xuất hàng hoá rồi căn cứ vào số liệu trên các bảng kê này để ghi vào
bảng kê luỹ kế nhập, xuất.
Cuối tháng căn cứ vào số liệu trên cột tổng cộng ở bảng luỹ kế để ghi
vào bảng tổng hợp nhập, xuất, tồn kho hàng hoá. Sau đó tính ra số tồn kho
theo nhóm, loại để ghi vào bảng kê luỹ kế.
Cũng ở thời điểm cuối tháng, sau khi nhận được sổ số dư do thủ kho
chuyển lên, kế toán căn cứ vào số lượng và đơn giá của từng loại hàng hoá
tồn kho để tính ra chỉ tiêu giá trị của số dư và ghi vào cột "thành tiền" trên sổ
số dư. Số liệu này được đối chiếu với số liệu cột tồn kho trên bảng tổng hợp
và hai số liệu này phải trùng nhau.
- Sơ đồ Phương pháp sổ số dư.
Phiếu
nhập kho
Luanvan.online
Phiếu giao
nhận chứng
từ nhập
Page 11
www.luanvan.online
Sổ số dư
Thẻ kho
Kế toán
tổng hợp
Phiếu xuất
kho
Ghi chú:
Bảng kê luỹ
kế nhập xuất - tồn
Phiếu giao
nhận chứng
từ xuất
Ghi hàng ngày
GhiTỔNG
cuối tháng
III. HẠCH TOÁN
HỢP TIÊU THỤ HÀNG HOÁ.
Quan hệ đối chiếu
1. Hạch toán tiêu thụ hàng hoá theo phương pháp kê khai thường xuyên.
a. Các chứng từ kế toán sử dụng.
- Hoá đơn GTGT.
- Hoá đơn bán hàng.
- Hoán đơn tự in, chứng từ đặc thù.
- Bảng kê bán lẻ.
- Giấy báo Có của ngân hàng, phiếu thu...
b. Các tài khoản kế toán sử dụng.
- Tài khoản 156 - Hàng hoá: Tài khoản này được sử dụng để phản ánh
giá trị hiện có, tình hình biến động của các loại hàng hoá nhập kho của doanh
nghiệp theo giá thành thực tế (giá thành công xưởng thực tế)
Bên Nợ: Các Nghiệp vụ ghi tăng
Bên Có: Các Nghiệp làm giảm giá
Dư Nợ: Giá thành thực tế
- Tài khoản 157 - Hàng gửi bán: Tài khoản này được sử dụng để theo
dõi giá trị sản phẩm, hàng hoá tiêu thụ theo phương thức chuyển hàng, nhờ
đại lý, ký gửi, hay giá trị lao vụ dịch vụ đã hoàn thành bàn giao cho người đặt
hàng, người mua nhưng chưa được chấp nhận thanh toán.
Bên Nợ: Giá trị sản phẩm, hàng hoá, lao vụ, dịch vụ gửi bán, đại lý
hoặc đã thực hiện với khách hàng nhưng chưa được chấp nhận thanh toán.
Luanvan.online
Page 12
www.luanvan.online
Bên Có: + Giá trị sản phẩm, hàng hoá, lao vụ, dịch vụ đã được khách
hàng thanh toán hoặ chấp nhận thanh toán.
+ Giá trị hàng gửi bán bị từ chối, trả lại.
Dư nợ: Giá trị hàng gửi bán chưa được chấp nhận.
- Tài khoản 511 - Doanh thu bán hàng: Tài khoản này được dùng để
phản ánh tổng số doanh thu bán hàng thực tế của doanh nghiệp và các khoản
giảm doanh thu. từ đó tính ra doanh thu thuần về tiêu thụ trong kỳ. Tổng số
doanh thu bán hàng ghi nhận ở đây có thể là tổng giá thanh toán (Với các
doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp cũng như đối với
các đối tượng chịu thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt) hoặc giá không có
thuế GTGT (Với các doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu
trừ).
Bên Nợ: + Số thuế phải nộp (tiêu thụ đặc biệt, xuất khẩu) tính trên
doanh số bán trong kỳ.
+ Giảm giá hàng bán và doanh thu của hàng bán bị trả lại (kết
chuyển trừ vào doanh thu).
+ Kết chuyển doanh thu thuần vào tài khoản 911.
Bên Có: Tổng số doanh thu bán hàng thực tế của doanh nghiệp trong
kỳ.
Tài khoản 511 cuối kỳ không có số dư.
Tài khoản này được chi tiết thành 4 tiểu khoản.
+ Tài khoản 5111 - Doanh thu bán hàng hoá.
+ Tài khoản 5112 - Doanh thu bán thành phẩm.
+ Tài khoản 5111 - Doanh thu cung cấp dịch vụ.
+ Tài khoản 5111 - Doanh thu trợ cấp, trợ giá.
- Tài khoản 511 - Doanh thu bán hàng nội bộ: Tài khoản này được
dùng để phản ánh doanh thu của số hàng hoá, lao vụ, dịch vụ, sản phẩm tiêu
thụ nội bộ giữa các xí nghiệp trực thuộc trong cùng một Tổng công ty, công ty
tập đoàn...
Tài khoản này được mở chi tiết thành 3 tiểu khoản.
+ Tài khoản 5121 - Doanh thu bán hàng hoá.
+ Tài khoản 5122 - Doanh thu bán sản phẩm.
Luanvan.online
Page 13
www.luanvan.online
+ Tài khoản 5123 - Doanh thu cung cấp dịch vụ.
(Nội dung phản ánh tương tự như tài khoản 511)
- Tài khoản 632 - Giá vốn hàng bán: Tài khoản này dùng để theo dõi
giá vốn của hàng hoá, sản phẩm, lao vụ, dịch vụ xuất bán trong kỳ.
Bên Nợ: Giá vốn của hàng hoá, lao vụ, dịch vụ đã cung cấp (đã được
coi là tiêu thụ trong kỳ).
Bên có: Kết chuyển giá vốn hàng tiêu thụ trong kỳ.
Tài khoản 632 cuối kỳ không có số dư
Ngoài ra trong quá trình hạch toan tiêu thụ hàng hoá kế toán còn phải
sử dụng một số tài khoản sau: TK 333, TK 521, Tk 531, TK 532, TK 111, TK
112...
c. Trình tự hạch toán.
* Phương thức hạch toán bán buôn: Hạch toán theo sơ đồ sau.
TK 156
TK 632
TK 511
TK 111, 112
(1)
(2)
TK 3331
(1) Xuất kho hàng hoá theo giá vốn.
(2) Tổng giá thanh toán có thuế GTGT.
* Phương thức bán lẻ: Hạch toán theo sơ đồ sau.
TK 156- Kho
TK 156- Cửa hàng
(1)
TK 632
TK 511
(2)
TK 3331
TK 111, 112...
(3)
(1) Chuyển hàng xuống cửa hàng bán lẻ.
(2) Giá vốn hàng bán được xác định là tiêu thụ.
(3) Tổng giá thanh toán có thuế GTGT.
Luanvan.online
Page 14
www.luanvan.online
* Phương thức tiêu thụ hàng hoá theo phương thức chuyển hàng chờ chấp
nhận: Hạch toán theo sơ đồ.
TK 156
TK 157
(1)
TK 632
TK 511
(2)
TK 111, 112
(3)
TK 3331
(1) Xuất kho hàng hoá theo gửi đi bán.
(2) Giá vốn hàng gửi bán được chấp nhận là tiêu thụ.
(3) Tổng giá thanh toán có thuế GTGT.
* Phương thức bán hàng trả góp:
TK 511
(1)
TK 111, 112
(4)
TK 33311
TK 511
(2)
(6)
(5)
TK 711
(3)
(1) Doanh thu theo giá bán thu tiền ngay (không kể thuế GTGT).
(2) Thuế GTGT phải nộp tính trên giá bán thu tiền ngay.
(3) Lợi tức trả chậm.
TK 156
TK 157
(4) Số tiền người mua trả lần đầu.
TK 632
TK 511
TK 641
(2a)
(5) Tổng số (1)
tiền còn phải thu của
người mua.
(6) Thu tiền của người mua các kỳ sau.
* Phương thức bán hàng qua các đại lý. (ký gửi)
Luanvan.online
TK 3331
(2b)
)
TK 111,112
TK 113 (1331)
Page 15
(3)
www.luanvan.online
(1) Xuất kho hàng hoá gửi bán.
(2a) Giá vốn hàng hoá được xác định là tiêu thụ.
(2b) Tổng giá thanh toán, thuế GTGT phải nộp,
hoa hồng cho bên nhận đại lý.
(3) Thuế GTGT tính trên hoa hồng (nếu có).
- Đối với bên nhận đại lý.
TK 033
- Nhận
TK 511
TK 111, 112
Hoa hồng đại
lý
- Bán
- Trả lại
được hưởng
TK 331
Tổng tiền
hàng
Phải trả cho
chủ hàng
Thanh toán tiền cho chủ hàng
2. Hạch toán tiêu thụ hàng hoá theo phương pháp kiểm kê định kỳ.
a. Các tài khoản kể toán sử dụng.
- Tài khoản 155 - Hàng hoá
Bên Nợ: Trị giá thành phẩm tồn kho cuối kỳ.
Bên Có: Kết chuyển trị giá thành phẩm tồn kho đầu kỳ.
Dư Nợ: Trị giá thành phẩm tồn kho tại thời điểm kiểm kê.
Luanvan.online
Page 16
www.luanvan.online
- Tài khoản 157 - Hàng gửi bán:
Bên Nợ: Trị giá hàng gửi bán cuối kỳ.
Bên Có: Kết chuyển trị giá hàng gửi bán đầu kỳ.
Dư nợ: Trị giá hàng gửi bán chưa bán được tại thời điểm kiểm kê.
- Tài khoản 632 - Giá vốn hàng bán
Bên Nợ:
- Giá vốn hàng bán chưa tiêu thụ đầu kỳ.
- Tổng giá thành sản phẩm, dịch vụ sản xuất hoàn thành
trong kỳ.
Bên Có:
- Kết chuyển giá vốn hàng bán chưa tiêu thụ cuối kỳ.
- Kết chuyển giá vốn hàng bán chưa tiêu thụ trong kỳ.
Tài khoản này cuối kỳ không có số dư.
- Ngoài ra kế toán còn sử dụng các tài khoản: TK 511, TK 512, TK
521, TK 531, TK 532, TK 154 ...
b. Trình tự hạch toán:
(1)
TK 156,157
TK 632
TK 911
TK 511
TK 131,...
TK 531,532
(2)
(7)
(6)
(3)
TK 154
TK 631
(8)
(9)
(4)
(5)
Luanvan.online
TK 3331
Page 17
www.luanvan.online
(1) Kết chuyển trị giá hàng tồn kho cuối kỳ và hàng gửi bán chưa được tiêu
thụ.
(2) Kết chuyển trị giá hàng tồn kho đầu kỳ và hàng gửi bán chưa được tiêu
thụ.
(3) Trị giá sản phẩm dở dang cuối kỳ.
(4) Trị giá sản phẩm dở dang đầu kỳ.
(5) Kết chuyển giá thành sản phẩm sản xuất trong kỳ
(6) Kết chuyển giá vốn hàng bán trong kỳ.
(7) Kết chuyển các khoản giảm trừ.
(8) Kết chuyển doanh thu thuần để xác định kết quả kết quả tiêu thụ hàng hoá.
(9) Phản ánh hàng hoá được coi là tiêu thụ.
3. Hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu.
a. Chiết khấu thương mại
- Nội dung: Về thực chất, chiết khấu bán hàng được coi là một khoản
chi phí cho những khách hàng mua hàng hoá với số lượng lớn, thanh toán
trước thời hạn thoả thuận... nhằm mục đích khuyến khích khách hàng mua
hàng cho doanh nghiệp.
- Trình tự hạch toán:
TK 111,112,131,...
TK 521
TK 811
Các khoản chiết khấu
Kết chuyển toàn bộ
phát sinh trong kỳ
chiết khấu
b. Hàng bán bị trả lại.
- Nội dung: là những hàng hoá đã được coi là tiêu thụ nhưng bị khách
hàng trả lại do không phù hợp với yêu cầu của khách.
- Tài khoản sử dụng.
Luanvan.online
Page 18
www.luanvan.online
Tài khoản 531 - Hàng bán bị trải lại.
Bên Nợ: Tập hợp các khoản doanh thu của số hàng hoá đươch xác định
là tiêu thụ bị trả lại.
Bên Có: Kết chuyển doanh thu của số hàng bán bị trả lại.
Tài khoản 531 cuối kỳ không có số dư.
- Trình tự hạch toán.
TK 632
TK 156
TK 111,112,131
TK 531
TK 511
(3)
(1)
(4)
TK 131
(2)
(1) Phản ánh giá vốn của hàng bán bị trả lại nhập kho.
(2) Phản ánh hàng bán bị trả lại (Với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo
phương pháp khấu trừ)
(3) Phản ánh hàng bán bị trả lại (Với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo
phương pháp trực tiếp, hay hàng không chịu thuế GTGT).
(4) Cuối kỳ kết chuyển điều chỉnh giảm doanh thu.
c. Giảm giá hàng bán.
- Nội dung: Giản gián hàng bán là những khoản giảm giá, bớt giá, hồi
khấu cho bên mua vì những lý do như hàng bán bị kém phẩm chất, khách
hàng mua hàng với số lượng lớn...
- Tài khoản sử dụng.
Tài khoản 532 - Giảm giá hàng bán.
Bên Nợ: Tập hợp các khoản giảm giá hàng bán chấp thuận cho người
mua trong kỳ.
Bên Có: Kết chuyển toàn bộ số giảm hàng bán.
Tài khoản 532 cuối kỳ không có số dư.
- Trình tự hạch toán:
TK 111,112,131
TK 532
TK 511
Khoản giảm giá hàng
Kết chuyển số giảm
bán đã chấp nhận trong kỳ
trừ doanh thu
Luanvan.online
Page 19
www.luanvan.online
IV. HẠCH TOÁN XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HOÁ
1. Hạch toán chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp.
a. Hạch toán chi phí bán hàng
- Khái niệm: Chi phí bán hàng là những khoản chi phí mà doanh nghiệp
bỏ ra có liên quan đến hoạt động tiêu thụ hàng hoá, lao vụ, dịch vụ trong kỳ
như chi phí nhân viên bán hàng, chi phí dụng cụ bán hàng, quảng cáo...
- Tài khoản sử dụng.
Tài khoản 641 - Chi phí bán hàng.
Bên Nợ: Tập hợp chi phí bán hàng thực tế phát sinh trong kỳ.
Bên Có:
- Các khoản ghi giảm chi phí bán hàng.
- Kết chuyển chi phí bán hàng.
Tài khoản 641 cuối kỳ không có số dư và chi tiết thành 7 tiểu khoản.
TK 6411 - Chi phí nhân viên.
TK 6412 - Chi phí vật liệu bao bì.
TK 6413 - Chi phí dụng cụ, đồ dùng.
TK 6414 - Chi phí khấu hao tài sản cố định.
TK 6415 - Chi phí bảo hành.
TK 6416 - Chi phí dịch vụ mua ngoài.
TK 6417 - Chi phí bằng tiền khác.
Luanvan.online
Page 20
www.luanvan.online
- Trình tự hạch toán.
TK 334,338
TK 641
TK 911
(1)
(8)
TK 152 (611)
TK 142
(2)
(9)
(10)
TK 214
(3)
TK 153 (611)
(4a)
TK 153
(4b)
TK 142
TK 133
(5)
TK 111,112,331
TK 142
(6a)
Luanvan.online
(6b)
Page 21
www.luanvan.online
(1) Chi phí tiền lương, BHXH, BHYT, KPCĐ của nhân viên bán hàng.
(2) Xuất kho vật liệu phục vụ bán hàng.
(3) Trích khấu hao tài sản cố định bộ phận bán hàng.
(4a) Giá trị công cụ dụng cụ xuất dùng 1 lần.
(4b) Giá trị công cụ dụng cụ xuất dùng phân bổ nhiều lần.
(5) Chi phí dịch vụ mua ngoài.
(6a) Chi phí bằng tiền thực tế phát sinh.
(6b) Phân bổ chi phí trước.
(7a) Trích trước chi phí sửa chữa TSCĐ.
(7b) Chi phí sửa chữa TSCĐ thực tế.
(8) Cuối kỳ kết chuyển chi phí tính vào chi phí bán hàng trong kỳ.
(9) Kết chuyển chi phí bán hàng tính vào kỳ sau.
(10) Thực hiện kết chuyển vào kỳ sau.
b. Hạch toán chi phí quản lý doanh nghiệp.
- Khái niệm: Chi phí quản lý doanh nghiệp là những khoản chi phí phát
sinh có liên quan chung đến toàn bộ hoạt động của cả doanh nghiệp mà
khoong tách riêng ra được cho bất kỳ một hoạt động nào. Chi phí quản lý
doanh nghiệp bao gồm nhiều loại như chi phí quản lý kết quả tiêu thụ hàng
hoá, quản lý hành chính và chi phí chung khác.
- Tài khoản sử dụng.
Tài khoản 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp.
Bên Nợ: Tập hợp toàn bộ chi phí quản lý doanh nghiệp thực tế phát
sinh trong kỳ.
Bên Có:
- Các khoản ghi giảm chi phí quản lý doanh nghiệp.
- Kết chuyển chi phí quản lý doanh nghiệp.
Tài khoản 642 cuối kỳ không có số dư và được chi tiết thành:
TK 6421 - Chi phí nhân viên quản lý.
TK 6422 - Chi phí vật liệu quản lý.
TK 6423 - Chi phí đồ dùng văn phòng.
Luanvan.online
Page 22
www.luanvan.online
TK 6424 - Chi phí khấu hao TSCĐ.
TK 6425 - Thuế, phí và lệ phí.
TK 6426 - Chi phí dự phòng.
TK 6427 - Chi phí dịch vụ mua ngoài.
TK 6428 - Chi phí bằng tiền khác.
- Trình tự hạch toán
TK 334,338
TK 642
Chi phí nhân
viên
TK 111,152,1388
Giá trị ghi giảm chi phí
quản lý doanh nghiệp
TK 152,153
Chi phí vật liệu dụng
cụ
TK 214
TK 911
Chi phí khấu hao
TK 335,1421
chuyển
Chi phí theo dự toán
TK 333
Thuế, phí, lệ phí
TK 139,159
chi
phí
quản
TK 1422
Chờ
Kết chuyển
kết chuyển
vào kỳ sau
lý
doanh
Trích lập dự phòng, phải thu
khó đòi, giảm giá hàng tồn
kho
TK 111,112,331
Kết
nghiệp
Trừ vào kết quả
TK 333
Chi phí dịch vụ mua ngoài
và chi phí bằng tiền khác
Luanvan.online
Page 23
www.luanvan.online
2. Hạch toán xác định kết quả kết quả tiêu thụ hàng hoá.
a. Các tài khoản sử dụng.
- Tài khoản 911 - Xác định kết quả kết quả tiêu thụ hàng hoá.
Bên Nợ: - Chi phí sản xuất kết quả tiêu thụ hàng hoá liên quan đến
hàng tiêu thụ (Giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí
quản lý doanh nghiệp)
- Chi phí hoạt động tài chính và chi phí hoạt động bất thường.
- Kết chuyển kết quả các hoạt động kết quả tiêu thụ hàng hoá
(lợi nhuận).
Bên Có: - Tổng số doanh nghiệp thu thuần về tiêu thụ trong kỳ.
- Tổng số thu nhập thuần hoạt động tài chính và hoạt động bất
thường.
- Kết chuyển kết quả các hoạt động kết quả tiêu thụ hàng hoá
(lỗ).
Tài khoản 421 - Lãi chưa phân phối.
Bên Nợ: Phản ánh số lỗ về hoạt động kết quả tiêu thụ hàng hoá của
doanh nghiệp trong kỳ và tình hình phân phối lợi nhuận.
Bên Có: Phản ánh số thực lãi về hoạt động kết quả tiêu thụ hàng hoá
trong kỳ của doanh nghiệp, số lãi cấp dưới nộp lên, số lỗ
được cấp trên bù và việc xử lý các khoản lỗ về kết quả tiêu
thụ hàng hoá.
Số dư bên Có: Số lãi chưa phân phối, sử dụng.
Tài khoản 421 chia thành 2 tiểu khoản
TK 4211 - Lãi năm trước.
TK
4212 - Lãi năm nay. TK 911
TK
632
TK 511,512
b. Trình tự hạch
toán
(2)
(1)
TK 641
(3)
TK 642
(4)
TK 1422
Luanvan.online
TK 421
(7)
Page 24
(5)
(6)
www.luanvan.online
(1) Kết chuyển doanh thu thuần trong kỳ.
(2) Kết chuyển giá vốn của hàng hoá đã tiêu thụ trong kỳ.
(3) Kết chuyển chi phí bán hàng trong kỳ.
(4) Kết chuyển chi phí quản lý doanh nghiệp trong kỳ.
(5) Kết chuyển chi phs bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp còn lại của kỳ
trước (đang chờ kết chuyển) trừ vào kết quả kỳ này.
(6) Kết chuyển kết quả lãi.
(7) Kết chuyển kết quả lỗ.
V. HỆ THỐNG SỔ SÁCH TỔNG HỢP VỀ HẠCH TOÁN TIÊU THỤ HÀNG HOÁ
`VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HOÁ.
- Hình thức Nhật ký - Sổ cái.
- Hình thức chứng từ ghi sổ.
- Hình thức Nhật ký chung.
- Hình thức Nhật ký - Chứng từ.
* Hình thức Nhật ký sổ Cái
SƠ ĐỒ TRÌNH TỰ GHI SỔ KẾ TOÁN VÀ CÁC MẪU SỔ KẾ TOÁN
CỦA HÌNHChứng
THỨC NHẬT
từ gốcKÝ SỔ CÁI
Sổ quỹ
Sổ, thẻ kế
toán chi tiết
Bảng tổng
hợp chứng từ
Nhật ký - Sổ Cái
Bảng tổng
hợp chi tiết
Page 25
Luanvan.online
Báo cáo tài chính
Tài liệu liên quan
Kế toán tiêu thụ và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại công ty Cổ Phần Kỹ Nghệ Thực Phẩm Phú Yên.doc
Hạch toán tiêu thụ hàng hoá và xác định kết quả tiêu thụ hàng hoá tại Công ty cổ phần Dược phẩm Thiên Tân
Hạch toán tiêu thụ hàng hoá và xác định kết quả tiêu thụ hàng hoá tại Công ty cổ phần Dược phẩm Thiên Tân
Kế toán tiêu thụ và xác định kết quả sản xuất kinh doanh tại Công ty cổ phần phụ tùng và tư vấn ô tô
47 Hạch toán tiêu thụ hàng hoá và xác định kết quả tiêu thụ hàng hoá tại Công ty cổ phần dược phẩm Thiên Tân (70 tr)
Thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty cổ phần Thương mại Quốc tế An Hy
Hoạch định tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa tại công ty cổ phần Dược phẩm Thiên Tân
Hạch toán tiêu thụ hàng hoá và xác định kết quả tiêu thụ hàng hoá tại Công ty cổ phần Dược phẩm Thiên Tân
TÌNH HÌNH THỰC TẾ VỀ HẠCH TOÁN TIÊU THỤ HÀNG HOÁ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ TIÊU THỤ HÀNG HOÁ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM THIÊN TÂN
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ AN HÀ
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(524 KB) - Hạch toán tiêu thụ hàng hoá và xác định kết quả tiêu thụ hàng hoá tại công ty cổ phần dược phẩm thiên tân
Tải bản đầy đủ ngay
×

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Tải bản đầy đủ
Khoa học xã hội
Giáo dục học
PHÁT TRIỂN TÍNH tự học QUA PHƯƠNG PHÁP dạy học TRẢI NGHIỆM
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1.
2.
3.
4.
I.
Tên sáng kiến:
“ PHÁT TRIỂN TÍNH TỰ HỌC
QUA PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM ”
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Áp dụng môn Tin học lớp 10 trường THPT
Kiến An.
Tác giả:
Họ và tên: Hoàng Tiến Long
Ngày sinh: 13 /11/1976
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Kiến An – Quận Kiến An – TP Hải Phòng
Điện thoại: 0945658662.
Đơn vị áp dụng:
Tên đơn vị: Trường THPT Kiến An – Quận Kiến An – TP Hải Phòng
Địa chỉ: 171 - Phan Đăng Lưu – Quận Kiến An – TP Hải Phòng
Điện thoại: 0313876611.
Mô tả giải pháp đã biết:
Như ta đã biết Tin học là một nghành khoa học khá mới mẻ, được đưa vào
giảng dạy chính thức trong chương trình THPT. Đối với các em học sinh, đây là một
lĩnh vực mới giúp các em có điều kiện phát triển trong công cuộc đổi mới tư duy, lao
động. Tuy nhiên đối với các em việc tiếp cận còn nhiều hạn chế vì một lẽ dễ hiểu là
tất cả các em chưa có điều kiện tiếp xúc với công nghệ này.
Bản thân giáo viên tự nghiên cứu các tài liệu văn bản hưỡng dẫn của Sở
GD&ĐT Hải phòng về việc đổi mới phương pháp dạy học của bộ môn Tin học.
Trong quá trình dạy học, tổ chức lớp học, thăm dò tìm hiểu tình hình học tập, khả
năng tiếp thu và phản hồi kiến thức của học sinh lớp 10 Trường THPT Kiến An,
cùng với việc dự giờ của đồng nghiệp của nhóm Tin học của tổ chuyên môn
(Lý - Kỹ - Tin), Trường THPT Kiến An.
Qua đó chúng tôi đã trao đổi ý kiến với đồng nghiệp, tham khảo ý kiến từ các
tài liệu có liên quan, sử dụng nội bộ, đến việc kiểm tra đánh giá. Trên cơ sở đó tôi đá
tổ chức thực hiện áp dụng vào học sinh mà tôi giảng dạy. Qua đây, tôi tự nghiên cứu
và hoàn thiện cho riêng mình.
1
Đề tài này của tôi đạt hiệu quả cao góp phần vào việc nâng cao chất lượng
giáo dục cho học sinh, Đặc biệt hơn với môn tin học nói trung lớp 10 nói riêng.
Các giải pháp mang tính tích cực không lặp đi lặp lại một vấn đề trong một
chương, phát huy năng lực giải quyết vấn đề, chủ động sáng tạo trong quá trình học
tập của học sinh. Đồng thời giúp các em tự đánh giá năng lực của mình sau mỗi một
chủ đề, từ đó tự điều chỉnh, thay đổi sao cho phù hợp với vấn đề đang tìm hiểu, và
khắc phục thiếu sót trong quá trình tiếp cận kiến thức mới, tạo ra cho mình thói quen
trong học tập có tính tích cực cao, rút ngắn thời gian nhưng vẫn đảm bảo được lương
kiến thức của bài học.
Đây là phương pháp mới trong giảng dạy nên cần sự ủng hộ của mọi phía để
đạt được hiệu quả cao nhất cho thầy và trò.
Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến:
II.0. Nội dung giải pháp mà tác giả đề xuất:
Trong thời gian qua, việc nâng cao chất lượng giáo dục, cơ sở vật chất và đổi
mới phương pháp dạy và học là một công việc chung cho nghành giáo dục. Vì lẽ đó
mỗi Giáo viên phải xây dựng cho mình phương pháp giảng dạy có su hướng đổi
mới, tùy thuộc vào từng bài dạy. Điểm mới của phương pháp giảng dạy “Trải
nghiệm” là loại bỏ những hạn chế, phương thức truyền đạt rườm rà khó hiểu, không
trực quan sinh động. Thay vào đó là phương pháp truyền đạt mới mà tôi đã xây dựng
riêng cho tôi, theo chủ đề phát trển năng lực của học sinh. Tính mới là tôi đứa ra
phương pháp giảng dạy theo mô hình, thể hiện rõ tầm quan trong học tập và thực
hành, giáo viên làm công tác tham mưu, định hướng cho các em học sinh tìm hiểu và
giải quyết vấn đề.
Một số giải pháp phát huy năng lực trong học sinh, ngay từ đầu năm học tôi
đã nắm được nhiệm vụ năm học, kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học và định
hướng năng lực của học sinh. Để kịp với chủ chương đó, tôi đã kết hợp với Ban
Giám Hiệu cùng với Giáo viên chủ nhiệm lớp đã được phân công tôi giảng dạy, tôi
lên kế hoạch cụ thể cho từng tiết dạy và học trải nghiệm, khích lệ tối đa học sinh
trong lớp tham gia vào quá trình học trải nghiệm. Bản thân tôi phải xây dựng kế
hoạch hoạt động trải nghiệm, bao gồm địa điểm, không gian, thời gian sao cho phù
hợp. Một biện pháp rất quan trọng là khuyến khích, tuyên dương những em học sinh
có ý thức tự học cao, có tư tưởng sáng tạo xây dựng bài học.
II.1. Tính mới, tính sáng tạo:
II.
2
Giáo viên tìm các giải pháp phát hiện trong dạy học bằng phương pháp trải
nghiệm, để vạch ra nội dung để người học có hướng phát triển tư duy xây dựng bài
để đạt hiệu quả cao qua tiết dạy.
Để có một tiết dạy trải nghiệm tôi đã thực hiện các bứơc sau:
II.1.1) Trước khi học trải nghiệm
* Lên kế hoạch với BGH, GV CN, Học sinh, Chuẩn bị phòng thực hành.
* GV chuẩn bị trang thiết bị để mô phỏng trực quan cho học sinh.
* Thông báo tới Học sinh, thời gian và địa điểm thực hiện trải nghiệm.
II.1.2) Địa điểm thực hiện trải nghiệm
Xin phép BGH và tổ chuyên môn cho phép tôi thực hiện tiết dạy trải nghiệm
và đánh giá năng lực học tập của học sinh.
Thời gian thực hiện trải nghiệm thông báo cho Học sinh, Giáo viên cùng
chuyên môn dự giờ đánh giá,
Vị trí học trải nghiệm được thực hiện tại phòng thực hành Tin học của nhà
trường.
II.1.3) Các bước thực hiện
Với Giáo viên tôi chuẩn bị rất chu đáo cho tiết dạy, cụ thể bài dạy của tôi thực
hiện phương pháp trải nghiệm, là (Bài 3 Sách giáo khoa lớp 10 trang 19 đến 26)
“Giới thiệu về máy tính”. Theo phân phối chương trình bài này thực hiện 3 tiết
* Giáo án hợp lệ, báo cáo là phần mềm Powerpoint, máy tính, các thiết bị phần
cứng của, thiết bị ngoại vi máy tính được bày biện sinh động, đẹp mắt, trực quan, mô
phỏng các thiết bị bên trong (CPU) cho học sinh nhìn thấy.
* Giới thiệu cho học sinh biết thế nào là Máy tính.
Trong một máy tình có những bộ phận nào, chức năng của từng bộ phận đó làm
những công việc gì, ưu nhực điểm của từng bộ phận đó.
Giáo viên chia lớp ra thành 4 nhóm, để tổ chức hoạt động trải nghiệm theo nhóm
dựa trên từng chủ đề. Khi GV đặt ra tình huống yêu cầu học sinh ngiên cứu tìm hiểu,
3
giải quyết vấn đề. Học sinh được thực hành ngay tại lớp các em đã giải quyết được
hết các tình huống trong thời gian ngắn thông qua mô hình sau.
Trải nghiêm
Áp dụng
Giáo viên
Chia sẻ
Tổng quát
Sơ đồ: Học tập trải nghệm.
Phân tích
Qua sơ đồ trên các bước thực hiện được thực hiện rất hào hứng, nhiệt tình, say
mê.
+ Giáo viên: Đóng vai trò định hướng, đưa ra giải pháp, hướng nghiên cứu cho học
sinh khi gặp khó khăn trong quá trình học trải nghiệm.
+ Trải nghiệm: Qua mỗi một chủ đề hoạt động Giáo viên hướng dẫn thông qua
trưởng nhóm.
+ Chia sẻ: Học sinh chao đổi kiến thức đã lắm được qua quan sát thực nghiệm,
thông qua các kết quả của từng nhóm. Học sinh trình bày, mô tả lại một cách rõ ràng
cho các bạn trong nhóm khác.
+ Phân tích: Học sinh cùng thảo luận vấn đề của nhóm, cùng tìm hiểu quá trình xây
dựng lên vấn đề cần giải quyết, cùng phân tích làm rõ nội dung. Học sinh liên hệ với
thực tiễn để áp dụng trong cuộc sống hàng ngày.
4
+ Tổng quan: Các em liên hệ những thành quả mà nhóm mình đã nghiên cứu, đưa
ra thực tiễn trong cuộc sống. Vấn đề này thúc đẩy học sinh liên tưởng sang các môn
học khác trong chương trình học của mình.
+ Áp dụng: Học sinh ứng dụng các kỹ năng đã tìm hiểu được thông qua tiết học trải
nghiệm, vào cuộc sống hàng ngày. Qua đây cùng tạo cho các em học sinh có tính tự
học, tự đọc, tự nghiên cứu một vấn đề.
Sự khác biệt của việc “Học tập trải nghiệm” khác với “Học cổ truyền” là:
Việc “Học cổ truyền” còn nhiều hạn chế là kết quả Học sinh có được là nhờ
người khác nghiên cứu mà có vì thế các em không hiểu bản chất từ đâu mà có được
và làm thế nào để ra được kết quả đó, từ đó các em dất dễ quên, không liên hệ được
thực tiễn, không áp dụng vào cuộc sống hàng ngày.
Việc “Học tập trải nghiệm” đã khắc phục được những hạn chế mà phương
pháp học cổ truyền không làm được.
II.1.4) Báo cáo kết quả sau khi thực hiện học trải nghiệm
+ Giáo viên giao chủ đề cho các nhóm, các nhóm nghiên cứu thực hiện qua hình
thức trải nghiệm.
+ Các nhóm cử một bạn làm nhóm trưởng, đại diện cho nhóm lên điều hành buổi
báo cáo của nhóm mình đã thực hiện được.
VD: Giáo viên đưa ra chủ đề là. Em hãy liệt kê các thiết bị ngoại vị của máy tính?
HS: Các nhóm thảo luận, nhóm trưởng lên đưa ra lời giải của nhóm mình, lần lượt
từng nhóm.
HS: Các nhóm khác nhận xét chéo và đánh giá bổ sung.
GV: Định hường nhận xét, yêu cầu giải thích sau đó đi đến một ý thống nhất, đánh
giá ưu nhược điểm từng nhóm.
+ Học sinh, đại diện các nhóm báo cáo, qua bài học em có nhận xét gì trong thực tế?
Định hướng cho học sinh áp dụng với thực tiễn để tạo tư duy học đi liền với hành.
+ Qua việc thực hiện dạy học “Trải nghiệm” tôi nhận thấy.
5
Với bài này việc học theo phương thức cú thời gian dạy và học nhiều hơn mà
Học sinh không lắm trắc bài, đẫn đến hay bị nhầm lần từ bộ phận này sang bộ phận
khác của các thiết bị ngoại vi của máy tính. Áp dụng phương pháp dạy học Trải
nghiệm vào bài này tôi nhận thấy Học sinh hứng thu học hơn và kết quả Học sinh
hiểu bài hơn và nhớ lâu hơn, áp dụng tốt hơn trong thực tế.
Đây là điểm thành công trong phương pháp thay đổi giảng dạy.
II.2. Khả năng áp dụng nhân rộng:
Nội dung và hình thức để thực hiện đề tài này đã đảm bảo tính giáo dục cao,
phù hợp với học sinh. Học sinh được trải nghiệm thực tế, chủ động tìm hiểu vấn đề,
sáng tạo trong thực hiện, áp dụng vào thực tế cao.
Phương pháp không đòi hỏi lượng chi phi cao, không gây tốn kém cho người
thực hiện, mà giải quết được vấn đề đặt ra một cách khoa học. Điều quan trọng tạo
ra hứng thú cho học sinh tính tích cực tự học tự sáng tạo đổi mới phương phạp học
cho riêng mình, xóa đi được ý nghĩ sợ học, sợ đọc trong học sinh. Nó có khả năng áp
dụng cho nhiều bài học khác trong bộ môn Tin học. Nếu có điều kiện có thể áp dụng
cho các môn học khác. Đề tài có tính thiết thực, thực tế, tính khả thi và hiệu quả cao,
có thể áp dụng cho các bộ môn khác.
II.3. Hiệu quả, lợi ích thu được do ấp dụng giải pháp:
Sau khi thực hiện bài dạy xong, tôi đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ đồng
nghiệp trong tổ chuyên môn, Ban giám Hiệu, và các Giáo viên bộ môn khác. Nhất trí
cao qua việc tôi thực hiện phương pháp dạy và học Trải nghiệm. Đối với các em
Học sinh, phương pháp này giúp các em phát huy kỹ năng, năng lực trong học tập.
Bản thân tôi đã có ý thức học hỏi tự bồ dưỡng kiến thức, nâng cao trình độ
chuyên môn, sử dụng thành thạo các phương tiện dạy học hiện đại và áp dụng vào
công việc giảng dạy trong nhà Trường.
Học sinh cũng nắm được phương pháp học trải nghiệm có tính ưu việt, từ đó
đã hình thành trong mỗi học sinh kỹ năng tiếp thu sáng tạo cho bản thân, áp dụng
được kiến thức đó vào thực tiễn hàng ngày.
6
Qua đây tôi nhận thấy phương pháp dạy và học trải nghiệm, học sinh thực sự
đã làm chủ trong mọi hoạt động và khám phá kiến thức, từ đó khẳng định được vị trí
của bản thân để trao dồi học tập nâng cao kiến thức.
Đây là bảng danh sách học sinh lấy ý kiến về việc học trải nghiệm.
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
Họ và tên
Phạm Ngọc Anh
Hoàng Thị Mai Anh
Trần Thị Mai Anh
Phạm Nhật Bình
Nguyễn Hữu Đạt
Hoàng Ngọc Hà
Nguyễn Thị Hiền
Nguyễn Thị Mai
Trịnh Hồng Minh
Bùi Hồng Ngọc
Bùi Ngọc Anh
Trần Khánh Duy
Phạm Thị Duyên
Trần Ngọc Dự
Lê Thảo Hiền
Bui Lan Anh
Nguyễn Đức Anh
Bùi Thị Thùy Chi
Nguyễn Minh Hiếu
Lớp
10C1
10C1
10C1
10C1
10C1
10C2
10C2
10C2
10C2
10C2
10C3
10C3
10C3
10C3
10C3
10C7
10C7
10C7
10C7
Nội dung
1.GV: Em có thích
học theo phương
pháp
“học trải nghiệm
không”?
HS: Em có
GV: Tỉ lệ nhất trí
100%.
2.GV: Ưu điểm của
phương pháp này là
gì?
HS: Về mặt tư duy
không áp đặt của
người dạy cho học
sinh, chủ động tim ra
kết quả, trí nhớ lâu,
vận dung tốt vào
thực tế.
Kết quả
Có
Không
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
+ Căn cứ vào bảng chi tiết trên, tôi nhận thấy Học sinh rất hứng thú say mê học theo
phương pháp trải nghiệm, từ đó tôi thiết nghĩ mong muốn được dạy học cho học sinh
theo phương phá trải nghiệm này.
Sau đây là bảng mô tả đánh giá chất lượng học sinh qua phương pháp cổ truyền
(Qua tiết dạy thanh tra chuyên môn năm học 2013 – 2014)
7
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
Kết quả
Có
Không
Phạm Ngọc Anh
10C1
*
*
*
Hoàng T Mai Anh
10C1 1GV: Em hãy liệt
*
*
*
Trần Thị Mai Anh
10C1 kê các thiết bị ngoại *
*
*
vi
của
máy
tính
mà
Phạm Nhật Bình
10C1
*
*
em
biết
qua
bài
học
Nguyễn Hữu Đạt
10C1
*
*
*
này?
Trần Thị Hà
10C1
*
*
Trần Thị Thu Hà
10C1
*
*
HS:
Nguyễn Minh Hiếu
10C1
*
*
*
23em
Nguyễn Diệu Hoa
10C1
*
*
Dương Việt Hoàng
10C1
*
*
2GV:
Chức
năng
Phạm Thị Huyền
10C1
*
*
*
từng
thiết
bị
đó?
Đỗ Thị Thu Hương
10C1
*
*
*
Hoàng Thị Lệ
10C1
*
*
*
HS:
Bùi Thị Thùy Linh
10C1
*
*
*
23em
Trần Thị Linh
10C1
*
*
Ng T Kim Loan
10C1
*
*
*
3GV: Vận dụng
Vũ Thị My
10C1
*
*
vào thực tiễn?
Phạm T Bích Ngọc
10C1
*
*
*
Vũ Thị Bích Ngọc
10C1
*
*
HS:
Lê Hồng Nhung
10C1
*
*
*
23em
Ng T Kim Oanh
10C1
*
*
Đặng Đức Phong
10C1
*
*
Lê Thu Phương
10C1
*
*
Lê Trung Thành
10C1
*
*
*
Nguyễn Hoài Vân
10C1
*
*
Câu hỏi 1 các em trả lời đúng
100%
100%
0%
Câu hỏi 2 các em trả lời đúng
52%
52%
48%
Câu hỏi 3 các em trả lời đúng
0%
0%
100%
Họ và tên
Lớp
Nội dung
Qua bảng trên tôi nhận thấy phương pháp dạy và học theo phương pháp cũ các em
Học sinh không hiểu được ý nghĩa bản chất, vận dụng vào thực tế không áp dụng
được.
Sau đây là bảng mô tả đánh giá chất lượng học sinh qua phương pháp học trải
nghiệm.
8
(Qua tiết dạy thanh tra chuyên môn năm học 2015 – 2016)
Kết quả
Có/đún Không/sai
g
1
Đỗ Thúy An
10C1
*
*
2
Bùi Văn Anh
10C1 1GV: Em hãy liệt
*
*
kê
các
thiết
bị
3
Phạm Quế Chi
10C1
*
*
ngoại
vi
của
máy
4
Trần Thị Chi
10C1
*
*
tính
mà
em
biết
qua
5
Nguyễn Trọng
10C1
*
*
*
bài
học
này?
Cường
6
Hoàng Tuấn Dương
10C1
*
*
7
Nguyễn Hải Dương
10C1 HS:
*
*
23em
8
Nguyễn Thùy Dương 10C1
*
*
9
Đặng Sơn Hà
10C1
*
*
2GV:
Chức
năng
10 Đinh Thị Hà
10C1
*
*
*
từng
thiết
bị
đó?
11 Vũ Hồng Hải
10C1
*
*
12 Đặng Thanh Hằng
10C1
*
*
HS:
13 Nguyễn Trung Hiếu
10C1
*
*
23em
14 Đỗ Văn Học
10C1
*
*
*
15 Nguyễn Quang Huy
10C1
*
*
*
3GV: Vận dụng
16 Phạm Khắc Lâm
10C1
*
*
vào thực tiễn?
17 Phạm Hoài Linh
10C1
*
*
18 Nguyễn Xuân Long
10C1
*
*
HS:
19 Phạm Việt Long
10C1
*
*
23em
20 Đỗ Xuân Lộc
10C1
*
*
21 Đào Ngọc Minh
10C1
*
*
*
22 Nguyễn Hồng Minh
10C1
*
*
23 Bùi Trà My
10C1
*
*
24 Phạm Bảo Ngọc
10C1
*
*
25 Bùi Bích Phương
10C1
*
*
Câu hỏi 1 các em trả lời đúng
100%
100%
0%
Câu hỏi 2 các em trả lời đúng
100%
100%
0%
Câu hỏi 3 các em trả lời đúng
80%
80%
20%
Qua hai bảng trên ta nhận thấy áp dụng phương pháp dạy học trải nghiệm đạt kết
quả cao hơn so với phương pháp cũ.
STT
Họ và tên
Lớp
Nội dung
9
a.
b.
c.
Hiệu quả kinh tế:
Hiệu quả mặt xã hội:
Giá trị làm lợi khác:
CƠ QUAN ĐƠN VỊ
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
(Xác nhận)
Hải Phòng, ngày 12 tháng 11 năm 2015
Tác giả viết sáng kiến
10
Tài liệu liên quan
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC (PHÁT HUY TÍNH TỰ HỌC CỦA HỌC SINH)
XÂY DỰNG MÔ HÌNH CỘNG ĐỒNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG (PTBV) THEO PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN TỪ DƯỚI LÊN
PHAT TRIEN NANG LUC THONG QUA PHUONG THUC DAY HOC
Tài liệu Định hướng soạn Giáo án - Bài Giảng điện tử theo tinh thần đổi ới phương pháp dạy học docx
GIÁO TRÌNH MÔN PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP TƯ DUY TÍCH CỰC
thương mại điện tử ở các nước đang phát triển và bài học kinh nghiệm đối với việt nam
QUẢN TRỊ VÀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC THEO PHƯƠNG PHÁP BSC
SOẠN GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ THEO TINH THẦN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC potx
skkn xay dựng và sử dụng phương tiện trực quan nhằm giúp học sinh phát huy tính tự học và tự rèn luyện kỹ năng trong quá trình giải toán phần hàm số mũ, hàm số logarít
Báo cáo khoa học: "tiền đề và triển vọng phát triển nghiên cứu hệ thống phương pháp luận quản lý dự án" pot
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(53.52 KB) - PHÁT TRIỂN TÍNH tự học QUA PHƯƠNG PHÁP dạy học TRẢI NGHIỆM
Tải bản đầy đủ ngay
×


text:
Tải bản đầy đủ
Kỹ Thuật - Công Nghệ
Cơ khí - Chế tạo máy
GIÁO TRÌNH thủy lực đại cương kèm bài tập (nguyễn thế hùng)
AI HOĩC Aè NễNG
TRặèNG AI HOĩC BAẽCH KHOA
KHOA XY DặNG THUY LĩI - THUY IN
GIAẽO TRầNH
MN HOĩC
THUY LặC I CNG
(THUY LặC 1)
Bọỹ mọn
: C S KYẻ THUT THUY LĩI
Tọứ
: Thuyớ Lổỷc
Aè NễNG, 12/20005
Khoa Xỏy Dổỷng Thuớy Lồỹi - Thuớy ióỷn
Bọỹ mọn: Cồ Sồớ Kyợ Thuỏỷt Thuyớ Lồỹi
CHặNG I:
M ệU
***
1.1 ậNH NGHẫA MN HOĩC, I TặĩNG VAè PHặNG PHAẽP NGHIN CặẽU.
I.
ởnh nghộa mọn hoỹc, phaỷm vi ổùng duỷng:
II.
ọỳi tổồỹng nghión cổùu:
III.
Phổồng phaùp nghión cổùu mọn hoỹc:
1.2 NHặẻNG TấNH CHT VT LYẽ C BAN CUA CHT LONG.
I.
Khọỳi lổồỹng rióng cuớa chỏỳt loớng
II.
Troỹng lổồỹng rióng cuớa chỏỳt loớng
III. Tờnh thay õọứi thóứ tờch do aùp lổỷc vaỡ nhióỷt õọỹỹ
1. Tờnh thay õọứi thóứ tờch do aùp lổỷc
2. Tờnh thay õọứi thóứ tờch do nhióỷt õọỹ
IV. Sổùc cng bóử mỷt vaỡ hióỷn tổồỹng mao dỏựn
V.
Tờnh nhồùt
VI. Hai loaỷi lổỷc taùc duỷng lón mọỹt thóứ tờch chỏỳt loớng
BAèI TP CHặNG I
Baỡi giaớng Thuớy Lổỷc 1
Trang 1
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
MÅÍ ÂÁ
CHỈÅNG 1
ELEMENTS OF FLUID MECHANICS
⇓1.1 ÂËNH NGHÉA MÄN HC, ÂÄÚI TỈÅÜNG V PHỈÅNG PHẠP NGHIÃN CỈÏU
I. Âënh nghéa män hc, phảm vi ỉïng dủng:
Âënh nghéa:
Thy lỉûc l män khoa hc cå såí ỉïng dủng nhàòm nghiãn cỉïu nhỉỵng qui lût cán bàòng,
chuøn âäüng ca cháút lng v ỉïng dủng nhỉỵng qui lût ny vo thỉûc tãú sn xút.
Phảm vi ỉïng dủng:
Thy lỉûc hc âỉåüc dng trong nhiãưu ngnh k thût nhỉ: thy låüi, giao thäng thy, cå
khê, cáúp thoạt nỉåïc...
II. Âäúi tỉåüng nghiãn cỉïu:
L cháút lng, cọ tênh cháút:
- Tênh chy
Do lỉûc liãn kãút giỉỵa cạc pháưn tỉì cháút lng úu nãn cọ tênh di âäüng dãù chy hay nọi
mäüt cạch khạc l nọ cọ tênh chy.
Thãø hiãûn åí chäù: Cạc pháưn tỉí chuøn âäüng tỉång âäúi våïi nhau, cháút lng khäng cọ
hçnh dảng riãng biãût m phủ thüc vo hçnh dảng ca bçnh chỉïa cháút lng.
- Tênh khäng nẹn, khäng dn âỉåüc
Do khong cạch giỉỵa cạc pháưn tỉí trong cháút lng nh so våïi cháút khê nãn sinh ra
sỉïc dênh phán tỉí ráút låïn lm cho thãø têch cháút lng háưu nhỉ khäng âäøi khi cọ sỉû thay âäøi
vãư ạp sút, nhiãût âäü.
- Tênh liãn tủc
Cháút lng âỉåüc xem nhỉ mäi trỉåìng liãn tủc, tỉïc l gäưm vä säú nhỉỵng pháưn tỉí cháút
lng chiãúm âáưy khäng gian. Tỉì âọ xáy dỉûng âỉåüc cạc phỉång trçnh mä t åí dảng vi phán,
têch phán.
III. Phỉång phạp nghiãn cỉïu män hc:
Cå såí l lûn ca män hc thy lỉûc l váût l, cå hc l thuút, cå hc cháút lng.
Bn thán thy lỉûc hc lải l cå såí âãø nghiãn cỉïu nhỉỵng män chun män:
-
Xáy dỉûng cäng trçnh thy låüi: Thy âiãûn, thy cäng, trảm båm, kãnh dáùn..
-
Xáy dỉûng dán dủng, cáưu cng, cáúp thoạt nỉåïc, cáưu âỉåìng ...
- Chãú tảo mạy thy lỉûc: båm, tc-bin, âäüng cå thy, truưn âäüng thy lỉûc...
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 2
Khoa Xỏy Dổỷng Thuớy Lồỹi - Thuớy ióỷn
Bọỹ mọn: Cồ Sồớ Kyợ Thuỏỷt Thuyớ Lồỹi
1.2 NHặẻNG TấNH CHT VT LYẽ C BAN CUA CHT LONG
I. Khọỳi lổồỹng rióng cuớa chỏỳt loớng
- Laỡ khọỳi lổồỹng cuớa mọỹt õồn vở thóứ tờch chỏỳt loớng.
=
M
W
: khọỳi lổồỹng rióng,
M: khọỳi lổồỹng cuớa thóứ tờch W,
W: thóứ tờch coù khọỳi lổồỹng M.
2
[
[
[
M ] [M ]
F]
F ][T ]
[ ] =
=
=
=
[W ] [L]3 ([a]ì [W ]) [L]4
3
-
- ồn vở cuớa laỡ: kg/m3, T/m3, g/cm3, NS2 /m4
-
- 40c:
nổồùc = 1000kg/m3
II. Troỹng lổồỹng rióng cuớa chỏỳt loớng
- Laỡ troỹng lổồỹng cuớa mọỹt õồn vở thóứ tờch chỏỳt loớng
=
P
W
: Troỹng lổồỹng rióng,
P
: Troỹng lổồỹng cuớa khọỳi chỏỳt loớng coù thóứ tờch W,
W
: Thóứ tờch khọỳi chỏỳt loớng coù troỹng lổồỹng P.
- Vồùi chỏỳt loớng õọửng chỏỳt thỗ troỹng lổồỹng rióng chờnh bũng:
= ìg
Vồùi g: gia tọỳc rồi tổỷ do.
Vỗ P = Mìg nón:
=
P Mìg
M
=
= g = g ì
W
W
W
Thổù nguyón cuớa troỹng lổồỹng õồn vở:
[ ] = [F]3
[L]
ồn vở cuớa : N/m3, (Kg/S2)/m2.
Baỡi giaớng Thuớy Lổỷc 1
Trang 3
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
ÅÍ 40C:
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
γ nỉåïc = 1000kG/m3 = 9810N/m3 (1N = 0.102 KG)
T khäúi: L t säú giỉỵa khäúi lỉåüng riãng ca cháút lng våïi khäúi lỉåüng riãng ca nỉåïc åí
t0 =40C.
T trng: L t säú giỉỵa trng lỉåüng riãng ca cháút lng våïi trng lỉåüng riãng ca nỉåïc
åí t0 =40C.
III. Tênh thay âäøi thãø têch do ạp sút v nhiãût âäüü:
1. Tênh thay âäøi thãø têch do ạp sút:
- Khi ạp sút tàng tỉì P lãn P+dP thç thãø têch váût thãø gim tỉì W
xúng W - dW.
- Tênh nẹn ca cháút lng âỉåüc âàûc trỉng bàòng hãû säú co thãø têch
βw, âãø biãøu thë sỉû gim tỉång âäúi ca thãø têch cháút lng W ỉïng
våïi sỉû tàng ạp sút P lãn mäüt âån vë ạp sút.
βw = −
P
W
dW
P+dP
W-dW
1 dW
(m 2 N )
W dP
- Thỉûc nghiãûm chỉïng t: Trong phảm vi ạp sút thay âäøi tỉì 1 âãún 500 at v nhiãût âäü tỉì 0
âãún 200C thç βw = 0,00005 (cm2/KG) ≈ 0. Nhỉ váûy trong thy lỉûc cháút lng coi nhỉ
khäng nẹn âỉåüc.
- Âải lỉåüng nghich âo ca ca hãû säú co thãø têch gi l mä âun ân häưi K.
K=
dP
1
= −W
βw
dW
(N/m2)
2. Tênh thay âäøi thãø têch do nhiãût âäü:
- Khi thay âäøi nhiãût âäü dng hãû säú co gin vç nhiãût βt, âãø biãøu thë sỉû biãún âäøi ca thãø têch
cháút lng W ỉïng våïi sỉû tàng nhiãût âäü t lãn 1oC.
βT =
1 dW
W dt
- Thê nghiãûm cho tháúy: Trong âiãưu kiãûn ạp sút bàòng ạp sút khê tråìi Pa thç:
Khi
t = 4oC âãún 100C thç βT = 0,00014.
t = 10oC âãún 200C thç βT = 0,00015.
Nhỉ váûy:Trong thy lỉûc cháút lng coi nhỉ khäng co gin dỉåïi tạc dủng ca nhiãût âäü.
Tọm lải: Trong thy lỉûc, cháút lng thỉåìng âỉåüc coi l cọ tênh cháút khäng thay âäøi thãø
têch màûc d cọ sỉû thay âäøi vãư ạp lỉûc hồûc nhiãût âäü tỉïc β T ≈ 0, β w ≈ 0
IV. Sỉïc càng bãư màût v hiãûn tỉåüng mao dáùn:
- Mäùi pháưn tỉí cháút lng chëu lỉûc hụt cán bàòng theo mi phêa tỉì cạc pháưn tỉí cháút lng
khạc bao quanh nọ.
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 4
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
-
-
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
- Tải màût thoạng hay màût tiãúp xục giỉỵa hai loải cháút lng khạc nhau, lỉûc hụt ny khäng
cn cán bàòng - tải màût thoạng cạc pháưn tỉí trãn bãư màût bë kẹo vo bãn trong khäúi cháút
lng, gi l sỉïc càng màût ngoi:
lm cho bãư màût cháút lng giäúng nhỉ mäüt táúm mng mng chëu lỉûc càng.
- Sỉïc càng màût ngoi ráút nh so våïi cạc lỉûc khạc, cho nãn pháưn låïn cạc tênh toạn thy lỉûc
ngỉåìi ta khäng xẹt âãún hiãûn tỉåüng náưy.
V. Tênh nhåït
- Khi cháút lng chuøn âäüng, giỉỵa chụng cọ sỉû chuøn âäüng tỉång âäúi, lm sinh ra lỉûc
ma sạt trong. Âáy l ngun nhán sinh ra täøn tháút nàng lỉåüng khi cháút lng chuøn âäüng.
Âàûc tênh ny gi l tênh nhåït.
- Cäng do lỉûc nhåït sinh ra biãún thnh nhiãût nàng khäng thu häưi lải âỉåüc. Cạc lỉûc nhåït
sinh ra cọ liãn quan âãún lỉûc hụt phán tỉí trong cháút lng.
- Thê dủ vãư tênh nhåït: Khi ta âäø dáưu ha, nỉåïc l, dáưu nhåìn ra nãưn nh thç täúc âäü chy ca
nọ khạc nhau. Âọ l do mäùi cháút lng cọ lỉûc dênh nhåït trong näüi bäü khạc nhau.
- Newton â âỉa ra gi thiãút vãư quy lût ma sạt trong v â âỉåüc thỉûc nghiãûm xạc nháûn:
”Sỉïc ma sạt giỉỵa cạc låïp ca cháút lng chuøn âäüng thç t lãû våïi diãûn têch tiãúp xục ca
cạc låïp áúy, khäng phủ thüc vo ạp lỉûc, m phủ thüc vo Gradient váûn täúc theo chiãưu
thàóng gọc våïi phỉång chuøn âäüng v phủ thüc vo lai cháút lng”.
n
du
dn
F
du
τ = = µ×
S
dn
F = µ×S×
u=f(n)
u+du
dn
u
du
O
u
Biãøu âäư phán bäú váûn täúc
Trong âọ: F: sỉïc ma sạt giỉỵa hai låïp cháút lng
T: ỉïng sút tiãúp
S: diãûn têch tiãúp xục
u: váûn täúc, u= f(n) - qui lût phán bäú váûn täúc theo phng n.
du
: Gradient váûn täúc theo phỉång n (âảo hm ca u våïi n).
dn
µ: hãû säú nhåït (hãû säú âäüng lỉûc nhåït), l hàòng säú tè lãû phủ thüc vo loải cháút
lng.
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 5
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
Thỉï ngun ca µ:
[µ] = [F]
⎡ du ⎤
⎢⎣S dn ⎥⎦
=
[F]
⎡ 2 L T⎤
⎢⎣L L ⎥⎦
=
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
[F][T] = [M.L T 2 .T ] = [M]
[L2 ]
[L2 ]
[L][T]
Âån vë: N.s/m2 ; kg/s.m
Tênh nhåït cn âỉåüc âàûc trỉng båíi hãû säú nhåït âäüng hc: ν =
µ
ρ
Thỉï ngun ca ν:
- Âån vë: m2/s; cm2 /s.
- Loải cháút lng tn theo âënh lût ma sạt trong ca Newton gi l cháút lng thỉûc
hồûc cháút lng Newton. Män thy lỉûc nghiãn cỉïu cháút lng ny.
- Cạc loải cháút lng nhỉ sån, häư khäng tn theo âënh lût ma sạt trong gi l cháút
lng phi Newton.
-
Cháút lng l tỉåíng l cháút lng tỉåíng tỉåüng khäng cọ tênh nhåït.
Tọm lải: Trong nhỉỵng âàûc tênh váût l cå bn nọi trãn ca cháút lng, âàûc tênh cọ khäúi
lỉåüng, cọ trng lỉåüng, cọ tênh nhåït l nhỉỵng âàûc tênh quan trng nháút.
VI. Hai loải lỉûc tạc dủng lãn mäüt thãø têch cháút lng
Xẹt mäüt thãø têch cháút lng, chỉïa trong màût cong S. Nhỉỵng lỉûc tạc dủng lãn thãø têch
cháút lng chia lm hai loải:
+ Lỉûc khäúi: L nhỉỵng lỉûc t lãû våïi khäúi lỉåüng cháút lng, tạc dủng lãn mäùi phán
tỉí cháút lng nhỉ: Lỉûc quạn tênh, trng lỉûc, lỉûc âiãûn tỉì. Thäng thỉåìng lỉûc khäúi l trng
lỉûc, trỉì mäüt säú trỉåìng håüp âàûc biãût phi xẹt thãm lỉûc quạn tênh.
+ Lỉûc bãư màût: L lỉûc tỉì ngoi tạc dủng lãn cạc pháưn tỉí cháút lng qua màût tiãúp
xục, t lãû våïi diãûn têch màût tiãúp xục nhỉ: ạp lỉûc khê quøn tạc dủng lãn màût tỉû do ca cháút
lng, ạp lỉûc piton lãn cháút lng chỉïa trong xy lanh,...
Vê dủ 1:
a. Tçm sỉû thay âäøi thãø têch ca 1m3 nỉåïc åí nhiãût âäü 270C khi ạp sút gia tàng
21KG/cm2. (Cho K åí 270c l 22,90.103 KG/cm2)
b. Theo nhỉỵng säú liãûu thỉûc nghiãûm sau âáy, xạc âënh mä âun ân häưi thãø têch ca
nỉåïc. Våïi 35KG/cm2 thãø têch l 30 dm3 v våïi 250 KG/cm2 thãø têch l 29,70 dm3
Gii:
a. Ta cọ : dW = - Wdp/ K = - 1. 21 .104/ 22,9. 107 = - 9,15.10-4 m3
b. Mä âun ân häưi thãø têch ca nỉåïc l :
K = -Wdp / dW = -30.103.(250-35). 104/ (29,70-30).103 = 21,5. 107KG/m2
Vê dủ 2:
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 6
Khoa Xỏy Dổỷng Thuớy Lồỹi - Thuớy ióỷn
Bọỹ mọn: Cồ Sồớ Kyợ Thuỏỷt Thuyớ Lồỹi
Xaùc õởnh lổỷc ma saùt taỷi mỷt trong cuớa mọỹt ọỳng dỏựn dỏửu coù õổồỡng kờnh trong
d=80mm, chióửu daỡi l=10m, nóỳu lổu tọỳc trón mỷt cừt ngang cuớa ọỳng thay õọứi theo qui luỏỷt:
u =25y - 312 y2, trong õoù y laỡ khoaớng caùch tờnh tổỡ mỷt trong cuớa ọỳng (0 y d/2). Hóỷ sọỳ
nhồùt õọỹng lổỷc cuớa dỏửu à =0,0599 N.s/m2.
+ Lổu tọỳc lồùn nhỏỳt cuớa dỏửu trong ọỳng laỡ bao nhióu?
+ Veợ bióứu õọử chố roợ qui luỏỷt phỏn bọỳ lổu tọỳc trong ọỳng theo mỷt cừt ngang ọỳng.
Giaới: Ta duỡng cọng thổùc cuớa Newton õóứ tờnh lổỷc caớn:
Fms = à.S
y
du
dn
u=25y-312y2
õỏy phổồng n chờnh laỡ phổồng y
du
= u
Tờnh:
dy
umax
d/2
u = (25.y 312.y 2 ) = 25 624.y
u = 0 y o =
u
l=10 m
25
1
(m )
624 25
umax taỷi y0 khi u =0, thay giaù trở y0 vổỡa tỗm õổồỹc vaỡo u:
u max = 25
1
1
312
312 2 = 1
0,5 (m s )
25
25
625
Tờnh Fmasaùt :
S = lì ì d = 10ì ì 0,08m = 2,512 m2
du
: vỗ tỗm ma saùt taỷi thaỡnh ọỳng, nón taỷi õoù y=0
dy
du
= 25 624y = 25 624 ì 0 = 25
dy
Thay vaỡo: Fms = 0,0599ì 2,512ì 25 = 3,76 N
Veợ bióứu õọử: ỏy laỡ mọỹt haỡm bỏỷc hai vồùi y
Taỷi u = 0 y = y o =
1
m => u max = 0,5 (m s )
25
Taỷi thaỡnh ọỳng y= 0 coù u= 0 m/s. Nổớa kia cuớa ọỳng lỏỳy õọỳi xổùng
Baỡi giaớng Thuớy Lổỷc 1
Trang 7
Khoa Xỏy Dổỷng Thuớy Lồỹi - Thuớy ióỷn
Bọỹ mọn: Cồ Sồớ Kyợ Thuỏỷt Thuyớ Lồỹi
BAèI TP CHặNG I
Baỡi 1: ỳng dỏựn nổồùc coù õổồỡng kờnh trong d=500mm vaỡ daỡi l=1000m chổùa õỏửy nổồùc ồớ
traỷng thaùi tộnh dổồùi aùp suỏỳt P0=4 at vaỡ nhióỷt õọỹ to=5oC. Boớ qua sổỷ bióỳn daỷng vaỡ neùn, giaợn
nồớ cuớa thaỡnh ọỳng. Xaùc õởnh aùp suỏỳt trong ọỳng khi nhióỷt õọỹ nổồùc trong ọỳng tng lón
t1=150C, bióỳt hóỷ sọỳ giaợn nồớ do nhióỷt õọỹ cuớa nổồùc t =0,000014 vaỡ hóỷ sọỳ neùn
p =
1
cm 2 / KG .
21000
aùp sọỳ: Aùp suỏỳt cuớa nổồùc trong ọỳng P=7 at.
Baỡi 2: em thờ nghióỷm thuớy lổỷc mọỹt ọỳng coù õổồỡng kờnh d=400mm, chióửu daỡi l=2000mm,
aùp suỏỳt nổồùc trong ọỳng tng lón 45 at, sau giaớm xuọỳng coỡn 40 at. Cho bióỳt w =5,1.10-10
m2/N. Boớ qua sổỷ bióỳn daỷng cuớa voớ ọỳng. Hoới thóứ tờch nổồùc rố ra ngoaỡi laỡ bao nhióu?
aùp sọỳ: W=62,8 dm3
Baỡi giaớng Thuớy Lổỷc 1
Trang 8
Khoa Xỏy Dổỷng Thuớy Lồỹi - Thuớy ióỷn
Bọỹ mọn: Cồ Sồớ Kyợ Thuỏỷt Thuyớ Lồỹi
CHặNG 2
THUY TẫNH
***
I. Khaùi nióỷm aùp suỏỳt thuyớ tộnh - aùp lổỷc
II. Caùc tờnh chỏỳt cuớa aùp suỏỳt thuyớ tộnh
Tờnh chỏỳt 1
Tờnh chỏỳt 2
III. Phổồng trỗnh vi phỏn cồ baớn cuớa chỏỳt loớng õổùng cỏn bũng.
IV. Sổỷ cỏn bũng cuớa chỏỳt loớng troỹng lổỷc
1. ởnh luỏỷt bỗnh thọng nhau:
2. ởnh luỏỷt Pascal
3. Aẽp suỏỳt tuyóỷt õọỳi, aùp suỏỳt dổ, aùp suỏỳt chỏn khọng
V. Yẽ nghộa hỗnh hoỹc vaỡ nng lổồỹng cuớa phổồng trỗnh cồ baớn cuớa thuớy tộnh
1. Yẽ nghộa hỗnh hoỹc
2. Yẽ nghộa nng lổồỹng
VI. Bióứu õọử aùp lổỷc
VII. Aùp lổỷc chỏỳt loớng lón thaỡnh phúng coù hỗnh daỷng bỏỳt kyỡ
1. Trở sọỳ cuớa aùp lổỷc
2. Vở trờ tỏm aùp lổỷc
VIII. Aùp lổc chỏỳt loớng lón thaỡnh phúng hỗnh chổợ nhỏỷt coù õaùy õỷt nũm ngang
1. Xaùc õởnh trở sọỳ cuớa P
2. ióứm õỷt cuớa aùp lổỷc
IX. Aùp lổỷc cuớa chỏỳt loớng lón thaỡng cong.
1. Xaùc õởnh trở sọỳ
2. ióứm õỷt cuớa lổỷc
3. Mọỹt sọỳ trổồỡng hồỹp cỏửn lổu yù
BAèI TP THUY TẫNH HOĩC
Baỡi giaớng Thuớy Lổỷc 1
Trang 9
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
THU TÉNH
CHỈÅNG 2
(HYDROSTATICS)
Thy ténh hc nghiãn cỉïu cạc váún âãư vãư cháút lng åí trảng thại cán bàòng, tỉïc l
khäng cọ sỉû chuøn âäüng tỉång âäúi giỉỵa cạc pháưn tỉí cháút lng → khäng cọ sỉû xút hiãûn
ca ma sạt nhåït. Do âọ nhỉỵng kãút lûn vãư cháút lng l tỉåíng cng âụng cho cháút lng
thỉûc.
I.Khại niãûm ạp sút thu ténh - ạp lỉûc
P
S
ω
W
- Khäúi cháút lng W âang cán bàòng .
- Gi sỉí càõt b pháưn trãn, ta phi tạc dủng vo màût càõt âọ
bàòng mäüt hãû lỉûc tỉång âỉång thç pháưn dỉåïi måïi cán bàòng nhỉ
c.
- Trãn tiãút diãûn càõt quanh âiãøm 0 ta láúy mäüt diãûn têch ω, gi P
l lỉûc ca pháưn trãn tạc dủng lãn ω.
Ta cọ cạc khại niãûm sau:
-P
: l ạp lỉûc thu ténh (hồûc täøng ạp lỉûc) tạc dủng lãn diãûn têch ω (N, KN...).
- T säú : P/ω = ptb : l ạp sút thy ténh trung bçnh trãn diãûn têch ω.
P
- lim : ạp sút thy ténh tải 1 âiãøm (hay cn gi l ạp sút thy ténh).
ω→0 ω
- Âån vë ca ạp sút: N/m2;
kg
, atmosphere
m.s 2
+ Trong k thût, ạp sút cn âo bàòng atmosphere:1at =9,81.104
N/m2=1KG/cm2
+ Trong thu lỉûc, ạp sút cn âo bàòng chiãưu cao cäüt cháút lng:1at =10m H2O
II. Cạc tênh cháút ca ạp sút thu ténh
Tênh cháút 1 (phỉång v chiãưu):
p sút thy ténh tạc dủng thàóng gọc våïi diãûn têch chëu lỉûc v hỉåïng vo diãûn têch áúy.
pn
p
p
Pt
Chỉïng minh: Bàòng phn chỉïng.
Ta có:
Nên:
, nhưng cọ
(do chất lỏng cân bằng)
, hỉåïng vo trong vç cháút lng chè chëu âỉåüc sỉïc nẹn, khäng chëu kẹo.
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 10
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
Tênh cháút 2 (trë säú):
- Khäng phủ thüc vo hỉåïng âàût ca diãûn têch chëu lỉûc..
- p sút thu ténh chè phủ thüc vo vë trê ca âiãøm I nghéa l p = f (x, y, z).
Chỉïng minh:
dw'
dw
dP'=p'.dw'
α
‘I’
dP=p.dw
‘I
- Láúy mäüt phán täú hçnh trủ , mäüt âáưu hçnh trủ cọ diãûn têch dw v cọ tám I; âạy kia
ca hçnh trủ cọ diãûn têch dw’ v cọ tám I’, âạy ny cọ hỉåïng báút k xạc âënh båíi gọc α .
- Gi p, p’ l nhỉỵng ạp sút, chụng vng gọc våïi nhỉỵng màût tỉång ỉïng
Theo âënh nghéa: Màût dw chëu lỉûc l dp = pdw
Màût dw’ chëu lỉûc l dp’ = p’dw’
Chiãúu lỉûc màût theo phỉång nàòm ngang (b qua lỉûc khäúi-vi phán báûc cao)
dP’cos α - dP=0 ⇔ p’ dw’cos α -pdw=0 ⇔ p ' = p
Vê dủ:
Xạc âënh phỉång, chiãưu ca ạp sút thy ténh tải âiãøm A trong hçnh v sau âáy:
+ Hỉåïng ca lỉûc:
pA(1)
A
p1 ⊥ màût (1): Hỉåïng vo
(1)
p 2A ⊥ màût (2 ): Hỉåïng vo
A
+ Trë säú: p1A = p 2A
III. Phỉång trçnh vi phán cå bn
ca cháút lng âỉïng cán bàòng
Xẹt mäüt khäúi hçnh häüp cháút
lng vä cng bẹ âỉïng cán bàòng cọ
cạc cảnh δx, δy, δz. Tám M(x, y,
z) chëu tạc âäüng ạp sút p(x, y, z).
Hãû ta âäü nhỉ hçnh v.
(2)
p1A(2)
z
p−
∂p δx
.
∂x 2
M
p
δz
O
p+
∂p δx
.
∂x 2
δy
δx
x
y
Âiãưu kiãûn cán bàòng: Täøng hçnh chiãúu lãn cạc trủc ca lỉûc màût v lỉûc thãø têch tạc dủng
lãn khäúi phi bàòng khäng.
Bàòng khai triãøn Taylor, b qua vi phán báûc cao, láúy säú hảng thỉï nháút:
∂p δx
.
Khi âọ: p sút tải trng tám màût trại l : p −
∂x 2
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 11
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
p sút tải trng tám màût phi l: p +
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
∂p δx
.
∂x 2
Lỉûc thãø têch tạc dủng lãn mäüt âån vë khäúi lỉåüng cháút lng theo phỉång Ox l Fx.
Theo âiãưu kiãûn cán bàòng ta cọ :
- Xẹt theo phỉång x :
∂p δx
∂p δx
( p − . ).δy.δz − ( p + . )δy.δz + ρ .Fx .δx.δy.δz = 0
∂x 2
∂x 2
∂p δx
⇔ − .2. .δy.δz + ρ .Fx .δx.δy.δz = 0
2
∂x
∂p
⇒ − + ρ .Fx = 0
∂x
1 ∂p
Hay : Fx − . = 0
ρ ∂x
- Tỉång tỉû theo phỉång y v z ta cọ hãû sau:
⎧
1 ∂p
⎪ Fx − ρ . ∂x = 0
⎪
⎪
1 ∂p
⎨ Fy − . = 0
ρ ∂y
⎪
⎪
1 ∂p
⎪ Fz − . = 0
ρ ∂z
⎩
Hay :
Âáy l hãû phỉång trçnh vi phán cå bn ca
cháút lng âỉïng cán bàòng hay hãû phỉång trçnh
Euler.
r 1
F − gradp = 0
(2.1)
ρ
Phỉång trçnh ny biãøu thë sỉû phủ thüc ca ạp sút thy ténh theo ta âäü: p= p(x,y,z).
→
→
Ạp dủng âäúi våïi trỉåìng håüp F = g .
Khi lỉûc thãø têch tạc dủng vo cháút lng chè l trng lỉûc thç cháút lng âỉåüc gi l cháút
lng trng lỉûc. Trong hãû ta âäü vng gọc m trủc Oz âàût theo phỉång thàóng âỉïng hỉåïng
lãn trãn, thç đối với lực thể tích F tác dụng lên một đơn vị khối lượng của chất lỏng trọng
lực, ta có: Fx = 0; Fy = 0; Fz = - g
• Âäúi våïi Fx = 0
∂p
1 ∂p
1 ∂p
Tỉì Fx − . = 0 => 0 − . = 0 =>
= 0 tỉïc p khäng phủ thüc vo x.
ρ ∂x
ρ ∂x
∂x
• Âäúi våïi Fy = 0
∂p
Tỉång tỉû nhỉ Fx ta âỉåüc:
=0
∂y
• Âäúi våïi Fz = -g
Tỉì Fz −
1 ∂p
1 ∂p
.
= 0 , m Fz = -g => − g − . = 0 => ∂p = −ρ.g.∂z
ρ ∂z
ρ ∂z
p = - ρ .g.z + C
(2.2).
Cáưn xạc âënh hàòng säú C.
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 12
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
Tải màût thoạng z = zo, thç p = po
po = - ρ. g.zo + C => C= po + ρ. g.zo
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
z
p0
Thay vo (2.2) ta âỉåüc:
z0
p = po + ρ.g (zo-z)
h
p = po + γ (zo-z)
(2.3)
z
δz
M h = zo-z
x
p = po + γh
(2.4):
O
(2.4) l phỉång trçnh cå bn ca thu ténh hc.
Kãút lûn: Ạp sút thu ténh tải mäüt âiãøm cọ âäü sáu h báút kì trong cháút lng s bàòng ạp
sút tải màût thoạng cäüng våïi têch ca trng lỉåüng âån vë ca cháút lng âọ våïi âäü sáu h.
p
p0
Tỉì (2.3) viãút dảng khạc: z + γ = z0 + γ = const
(2.5)
(2.5) l phỉång trçnh cå bn thu ténh dảng 2.
Tỉì (2.4) ta tháúy : ỈÏng våïi mäüt giạ trë h ta cọ mäüt giạ trë p, tỉïc ạp sút tải nhỉỵng âiãøm cng
nàòm trãn màût phàóng vng gọc våïi z s bàòng nhau hay chụng âãưu nàòm trãn màût âàóng ạp.
Tênh cháút ca màût âàóng ạp
- Màût âàóng ạp l màût cọ ạp sút bàòng nhau.
- Màût âàóng ạp ca cháút lng trng lỉûc l nhỉỵng màût song song v thàóng gọc våïi trủc
oz. Nọi cạch khạc chụng l nhỉỵng màût phàóng nàòm ngang.
Nháûn xẹt:
- Nhỉỵng âiãøm cng âäü sáu thç ạp sút s bàòng nhau âäúi våïi cng mäüt loải cháút lng.
- Nhỉỵng âiãøm åí sáu hån thç ạp sút thu ténh s låïn hån v ngỉåüc lải.
Vê dủ 1:
po
po
po
- Trong hçnh v sau ba âiãøm A, B, C cọ cng âäü
sáu h cng ạp sút màût thoạng nhỉ nhau thüc ba hçnh
thç cọ ạp sút bàòng nhau (trong trỉåìng håüp läü ra khê tråìi
C
ạp sút màût thoạng p0 bàòng pa = 98100N/m2 - ạp sút khê
B
A
tråìi)
Vê dủ 2:
Tçm ạp sút tải mäüt âiãøm åí âạy bãø âỉûng nỉåïc sáu 4m. Biãút trng lỉåüng âån vë ca
nỉåïc γ = 9810N/m3, ạp sút tải màût thoạng p0 = pa = 98100N/m2.
Gii:
p sút tải âiãøm åí âạy bãø cọ chiãưu sáu 4m l:
p = p0 + γh = 98100 + 9810x4 = 137340N/m2 = 14000KG/m2
IV. Sỉû cán bàòng cháút lng trng lỉûc
p0
p0
1. Âënh lût bçnh thäng nhau:
h1
Nãúu hai bçnh thäng nhau âỉûng cháút lng khạc nhau p1
p2
γ1
h2
cọ ạp sút màût thoạng bàòng nhau, âäü cao ca cháút lng A
B
mäùi bçnh tênh tỉì màût phán chia hai cháút lng âãún màût
γ2
thoạng s tè lãû nghëch våïi trng lỉåüng âån vë ca cháút lng
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 13
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
h1 γ 2
=
h 2 γ1
tỉïc:
Chỉïng minh:
Vç p1 = p2 (Tênh cháút màût âàóng ạp)
Suy ra: p0 + γ1.h1 = p0 + γ2.h2 => γ1.h1 = γ2.h2 =>
h1 γ 2
=
h 2 γ1
Nháûn xẹt: Nãúu cháút lng chỉïa åí bçnh thäng nhau cng mäüt loải ( γ 1 = γ 2 ) thç màût tỉû do
ca cháút lng åí hai bçnh cng trãn mäüt âäü cao tỉïc h1= h2.
2. Âënh lût Pascal:
p0
p0
p sút tải âiãøm A no âọ l: pI = p0 + γh
p0 + ∆p
Nãúu ta tàng ạp sút tải màût thoạng lãn ∆p thç ạp sút tải
âiãøm A âọ s l:
pII = (p0 + ∆p) + γh
Váûy tải A ạp sút tàng: pII - pI = ∆p, nhỉ váûy:
h
“Âäü biãún thiãn ca ạp sút thy ténh trãn màût giåïi hản
A
A
ca mäüt thãø têch cháút lng cho trỉåïc âỉåüc truưn âi
ngun vẻn âãún mi âiãøm ca thãø têch cháút lng âọ”.
Nhiãưu mạy mọc â âỉåüc chãú tảo theo âënh lût
Pascal nhỉ: Mạy ẹp thy lỉûc, mạy kêch, mạy têch nàng, cạc bäü pháûn truưn âäüng v.v...
Xẹt mäüt ỉïng dủng mạy ẹp thy lỉûc:
Mạy gäưm hai xy lanh cọ diãûn têch khạc nhau thäng våïi nhau, chỉïa cng mäüt cháút
lng v cọ pittäng di chuøn. Pittäng nh gàõn vo ân báøy, khi mäüt lỉûc F nh tạc dủng
lãn ân báøy, thç lỉûc tạc dủng lãn pittäng nh s tàng lãn v bàòng P1 v ạp sút tải xylanh
P
nh bàòng: p1 = 1 , trong âọ ω 1 l diãûn têch xylanh nh.
ω1
Theo âënh lût Pascal, ạp sút p1 náưy s truưn tåïi mi âiãøm trong mäi cháút lng, do âọ s
truưn lãn màût piton låïn ω 2, nhỉ váûy, täøng ạp lỉûc P2 tạc dủng lãn pittäng ω 2 :
P
P2 = p1ω 2 = 1 ω 2
ω1
Trong âọ: ω 2 - diãûn têch màût pittäng låïn
Nãúu coi ω 1 , p1 l khäng âäøi, khi mún tàng P2 thç phi tàng ω 2
F
ω2
ω1
p1
P1
Bi ging Thy Lỉûc 1
p1
P2
Trang 14
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
3. Ạp sút tuût âäúi, ạp sút dỉ, ạp sút chán khäng
3.1. Âënh nghéa cạc loải ạp sút
a. p sút tuût âäúi ptuût :
Ngỉåìi ta gi ạp sút tuût âäúi hồûc ạp sút ton pháưn l ạp sút p xạc âënh båíi cäng
thỉïc cå bn (2.4):
p = p0+ γh = ptuût
b. p sút tỉång âäúi (ạp sút dỉ): pdỉ
Nãúu tỉì ạp sút tuût âäúi ptuût ta båït âi ạp sút khê quøn thç hiãûu säú âọ gi l ạp sút
dỉ pdỉ hay ạp sút tỉång âäúi:
(2-6)
pdỉ = ptuût - pa
Nãúu ạp sút tải màût thoạng l ạp sút khê quøn pa thç: pdỉ = γ h
Nhỉ váûy ạp sút tuût âäúi biãøu thë cho ỉïng sút nẹn thỉûc tãú tải âiãøm âang xẹt, cn ạp
sút dỉ l pháưn ạp sút cn dỉ nãúu trong trë säú ca ạp sút tuût âäúi ta båït âi trë säú ạp sút
khäng khê. Ạp sút tuût âäúi bao giåì cng l mäüt säú dỉång, cn ạp sút dỉ cọ thãø dỉång
hồûc ám.
pdỉ > 0 khi ptuût > pa
pdỉ < 0 khi ptuût < pa
c. p sút chán khäng: pck
Trong trỉåìng håüp ạp sút dỉ ám thç hiãûu säú ca ạp sút khê quøn v ạp sút tuût
(2-7)
âäúi gi l ạp sút chán khäng.
pck = pa- ptuût = - pdỉ
Nhỉ váûy:
pck = - pdỉ
Pháưn ạp sút tuût âäúi nh hån ạp sút khê tråìi gi l ạp sút chán khäng.
Mäüt säú nháûn xẹt:
- Nọi âãún ạp sút chán khäng cọ nghéa l ạp sút tuût âäúi nh hån ạp sút khäng
khê, chỉï khäng cọ nghéa l khäng cn pháưn tỉí cháút khê no åí âọ.
- Khi po = pa thç pdỉ = γ h
Trong k thût qui ỉåïc: pa = 98100N/m2 = 1 at
3.2. Biãøu diãùn ạp sút bàòng cäüt cháút lng
- p sút tải mäüt âiãøm cọ thãø âo bàòng chiãưu cao cäüt cháút lng (nỉåïc, thu ngán,
rỉåüu...) kãø tỉì âiãøm âang xẹt âãún màût thoạng cháút lng âọ.
- Ta cọ thãø biãøu diãùn ạp sút bàòng cäüt cháút lng nhỉ sau:
Ptuût biãøu thë bàòng h tuyet =
p tuyet
γ
p dỉ
γ
p
= ck
γ
pdỉ biãøu thë bàòng h dỉ =
pck biãøu thë bàòng h ck
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 15
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
←
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
p0 − pa
γ
↑
p0
ht γ
h
p0
p0
h
→
hd
h
A
A
A
h ck
z
0
0
- ÄÚng kên ← : hụt hãút khäng khê
ht: cäüt nỉåïc biãøu thë ạp sút tuût âäúi tải A.
- ÄÚng håí ↑: håí ra khê tråìi
hd: cäüt nỉåïc biãøu thë ạp sút dỉ tải A
- ÄÚng håí →: mỉïc nỉåïc trong äúng tháúp hån âiãøm A.
hck: cäüt nỉåïc biãøu thë ạp sút chán khäng tải âiãøm A.
Vê dủ: Xạc âënh ạp sút tải màût thoạng p0, ạp sút tuût âäúi v ạp sút dỉ thu ténh tải
A ca bçnh âỉûng nỉåïc nhỉ hçnh v.
Gii:
- ÄÚng âo ạp håí ra khê tråìi, âọ l äúng âo ạp sút dỉ.
P0
- Chãnh lãûch 1m l do chãnh lãûch giỉỵa ạp sút màût thoạng p0
våïi ạp sút khê tråìi
- p0 = pa + γh = 98100 + 9810.1 = 109710 (N/m2)
- ptA = pa + γh = 98100 + 9810.3 = 127530 (N/m2)
A
- pdA = ptA - pa = 127530-98100 = 29430 (N/m2)
V. nghéa hçnh hc v nàng lỉåüng ca phỉång trçnh cå bn ca thy ténh.
1. nghéa hçnh hc:
Ta cọ: z +
p
= H = const
γ
- z l âäü cao hçnh hc ca âiãøm âang xẹt våïi màût chøn nàòm ngang.
p
âäü cao ạp sút
γ
- H gi l cäüt nỉåïc thy ténh, nọ l âäü cao âo ạp tuût âäúi (nãúu p l ạp sút tuût)
hồûc dỉ (nãúu p l ạp sút dỉ).
Váûy: Phỉång trçnh cå bn thy ténh hc nọi ràòng: Trong mäüt mäi trỉåìng cháút lng
âỉïng cán bàòng, cäüt nỉåïc thy ténh âäúi våïi báút k mäüt âiãøm no l mäüt hàòng säú.
p0
•
A
zB
0
Bi ging Thy Lỉûc 1
B
•
h dB
h dA
Hd ≡Ed
p Bt
γ
HT ≡ET
p At
γ
zA
0
Trang 16
1m
2m
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
2. nghéa nàng lỉåüng ( nghéa váût l):
z
: Vë nàng âån vë, hồûc gi t vë nàng.
p
h =
: p nàng âån vë, hồûc gi t ạp nàng
γ
p
H = (z + ) : Thãú nàng âån vë, hồûc gi t thãú nàng.
γ
Váûy: Thãú nàng âån vë ca cháút lng âỉïng cán bàòng l mäüt hàòng säú âäúi våïi mi âiãøm
trong cháút lng.
VI. Biãøu âäư ạp lỉûc:
Phỉång trçnh cå bn ca thy ténh hc chỉïng t ràòng âäúi våïi mäüt cháút lng trng lỉûc
nháút âënh, trong âiãưu kiãûn ạp sút tải màût tỉû do po cho trỉåïc, ạp sút p l hm säú báûc nháút
ca âäü sáu h.
Nhỉ váûy trong hãû ta âäü (p, h), phỉång trçnh (2.4) âỉåüc biãøu diãùn bàòng mäüt âỉåìng
thàóng. Âãø gin âån viãûc trçnh by ta gi thiãút po = pa khi âọ pdỉ = γ h.
Ta chn hãû trủc ta âäü cọ trủc h thàóng âỉïng hỉåïng xúng dỉåïi v trủc p âàût nàòm
ngang. Sỉû biãøu diãùn bàòng âäư thë hm säú trong hãû ta âäü nọi trãn gi l âäư phán bäú ạp sút
thy ténh theo âỉåìng thàóng âỉïng tỉïc l theo nhỉỵng âiãøm trãn âỉåìng thàóng âỉïng âọ.
Trỉåïc tiãn ta xẹt âãún âỉåìng biãøu diãùn ạp sút dỉ pdỉ = γ h theo âỉåìng thàóng âỉïng;
âỉåìng biãøu diãùn ny l mäüt âỉåìng thàóng, do âọ chè cáưn xạc âënh hai âiãøm l v âỉåüc.
Våïi h = 0 (åí màût tỉû do), ta cọ: pdỉ = 0 nãn O(0, 0)
Våïi h = h1 ta cọ: pdỉ = γ h1 nãn: A’(h1, γ h1 )
Ta âỉåüc hai âiãøm O v A’ , tam giạc OAA’ chênh l âäư phán bäú ạp sút dỉ.
Dng âäư phán bäú ạp sút dỉ, ta cọ thãø xạc âënh ạp sút dỉ p tải mäüt âiãøm cọ âäü sáu h báút
k.
Mún cọ âäư phán bäú ạp sút tuût âäúi ta chè cáưn tënh tiãún âỉåìng OA’ theo phỉång
thàóng gọc våïi Oh mäüt âoản po v âỉåüc âỉåìng O’A’’. Âäư phán bäú ạp sút tuût âäúi l hçnh
thang vng gọc OO’A’’A.
Chụ :
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 17
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
1. Ta cọ thãø thay trủc nàòm ngang p bàòng
trủc
p0 = pa
, khi âọ c hai trủc âãưu l âån
vë âäü di, ạp sút lục âọ cọ thãø biãøu thë âäü di
cäüt nỉåïc. Trong thỉûc tiãùn, ta cng thỉåìng v
biãøu âäư phán bäú våïi ta âäü nhỉ váûy âãø tênh ạp
lỉûc. Âäư phán bäú våïi ta âäü nhỉ thãú gi l biãøu
âäư ạp lỉûc.
p/ γ =
h
h
0
h d = pd γ
= p0 γ
h
h=p γ
2. Do tênh cháút ạp sút tải mäüt âiãøm phi
thàóng gọc våïi màût chëu ạp lỉûc tải âiãøm âọ, nãn âäư phán bäú ạp sút cng nhỉ âäư ạp lỉûc âäúi
våïi mäüt âỉåìng thàóng bao giåì cng l mäüt tam giạc vng hồûc hçnh thang vng.
Trong trỉåìng håüp v biãøu âäư ạp lỉûc trãn âỉåìng thàóng nghiãng hồûc âỉåìng thàóng gy cng
khäng gç khọ khàn vç trong trỉåìng håüp ny âäư ạp lỉûc cng l tam giạc vng hồûc hçnh
thang vng.
3. Cn v âäư phán bäú ạp sút trãn âỉåìng cong ta phi biãøu diãùn bàòng âäư thë trë säú
ạp sút tải tỉìng âiãøm theo phỉång trçnh cå bn räưi näúi lải thnh âỉåìng cong ca âäư phán
bäú.
VII. p lỉûc cháút lng lãn thnh phàóng cọ hçnh dảng báút k
Trỉåìng håüp thnh ràõn l màût phàóng, thç ạp sút tạc dủng lãn thnh ràõn âãưu song
song våïi nhau, do âọ chụng cọ mäüt håüp lỉûc hay cn gi l ạp lỉûc täøng håüp P duy nháút. Ta
nghiãn cỉïu trë säú ca P, âiãøm âàût v xạc âënh phỉång chiãưu ca lỉûc.
po
1. Trë säú ca ạp lỉûc.
- Cáưn xạc âënh ạp lỉûc P ca cháút
lng tạc dủng lãn diãûn têch ω
âàût nàòm nghiãng gọc α so våïi màût
thoạng.
- p lỉûc tạc dủng lãn vi phán diãûn
têch dω l dP:
dP = p.dω (vç dω nh nãn p phán
bäú âãưu trãn dω) = (p0 + γ.h) .dω.
- p lỉûc tạc dủng lãn ton diãûn têchω
P = ∫ p.dw = ∫ (p 0 + γ.h )dω
ω
O
hC h
dP
α
O
P
dω
z
C
D
z
ω
z
zc
y
zD
ω
- Trãn thnh phàóng chn hãû ta âäü Ozy nhỉ hçnh v, ta cọ:
h = z.sinα
P = ∫ (p 0 + γ.z. sin α )dω
ω
= p 0 .ω + γ. sin α ∫ z.dω
ω
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 18
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
Theo cå hc l thuút cọ: ∫ z.dω = S 0 y l mä men ténh ca diãûn têch ω âäúi våïi trủc oy (m
ω
Soy = zc.ω).
Thay: z c =
hc
thi :
sin α
P = p 0 .ω + γ . sin α .
hc
.ω
sin α
Váûy:
P = (p0 + γ.hc) .ω
- Nãúu ạp sút p0 = pa thç ạp lỉûc dỉ tạc dủng lãn thnh phàóng s l:
P = γ.hc.ω
Trong thỉûc tiãùn k thût, nhiãưu khi màût phàóng cáưn xẹt chëu ạp lỉûc thy ténh vãư mäüt
phêa, cn phêa kia ca màût phàóng lải chëu ạp lỉûc ca khäng khê. Trong trỉåìng håüp âọ chè
cáưn tênh ạp lỉûc dỉ m thäi vç ạp sút khäng khê truưn tỉì màût thoạng âãún màût phàóng â
cán bàòng våïi ạp sút khäng khê tạc dủng vo phêa khä ca màût phàóng. Thỉûc cháút màût
phàóng bë nẹn âãưu båíi ạp sút khäng khê hai bãn màût thnh, v kh nàng chëu lỉûc ca cạc
váût liãûu â cọ cho tháúy cọ thãø b qua lỉûc náưy. Vç váûy trong nhỉỵng trỉåìng håüp tỉång tỉû,
chè cáưn tênh ạp lỉûc dỉ.
(Trỉåìng håüp ny trong thỉûc tãú thỉåìng hay gàûp - âọ l khi mäüt màût phàóng chëu ạp lỉûc
nỉåïc vãư mäüt phêa, cn phêa kia tiãúp xục våïi khê tråìi).
Váûy:
Ạp lỉûc thy ténh ca cháút lng tạc dủng lãn thnh phàóng ngáûp trong cháút lng bàòng
têch säú ca ạp sút (cọ thãø l tuût âäúi hay tỉång âäúi) tải trng tám ca diãûn têch
phàóng âọ nhán våïi diãûn têch áúy.
Trỉåìng håüp riãng:
p lỉûc cháút lng tạc dủng lãn âạy bçnh âàût nàòm ngang P = γ .h.ω (vç hc = h l âäü
sáu nỉåïc trong bçnh) - khäng phủ thüc vo hçnh dảng ca bçnh.
P
P
h
P
2. Vë trê ca tám ạp lỉûc (Âiãøm âàût ca ạp lỉûc)
Âiãøm âàût ạp lỉûc gi l tám ạp lỉûc. Âãø âån gin nhỉng khäng lm máút tênh täøng
quạt, ta chè nãu lãn phỉång phạp xạc âënh vë trê tám ạp lỉûc dỉ. Ta gi D(z, y) l tám ạp
lỉûc dỉ; cáưn xạc âënh ta âäü ZD v YD ca âiãøm D.
a. Xạc âënh zD :
p dủng âënh l Varinhäng:
“Mämen ca täøng håüp lỉûc bàòng täøng mämen cạc lỉûc thnh pháưn”
- Mämen ca täøng lỉûc P âäúi våïi trủc Oy:
M = P.zD = γ.hc.ω.zD (a)
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 19
Khoa Xỏy Dổỷng Thuớy Lồỹi - Thuớy ióỷn
Bọỹ mọn: Cồ Sồớ Kyợ Thuỏỷt Thuyớ Lồỹi
- Tọứng mọmen cuớa caùc lổỷc taùc duỷng lón caùc vi phỏn dióỷn tờch d cuớa dióỷn tờch õọỳi
vồùi truỷc oy:
M = p.z.d = .h.z.d = . sin . z 2 .d = . sin .I y (b)
- Cỏn bũng (a) vaỡ (b):
. hc. . ZD = . sin. Iy
Nhổ õaợ bióỳt trong cồ hoỹc, coù thóứ bióứu thở moment quaùn tờnh cuớa dióỷn tờch õọỳi vồùi
truỷc Oy bũng moment quaùn tờnh cuớa dióỷn tờch ỏỳy õọỳi vồùi truỷc naỡo õoù song song vồùi Oy vaỡ
õi qua troỹng tỏm C cuớa dióỷn tờch nhổ sau:
Iy = Ic + .z2c
Trong õoù :
Iy : mọmen quaùn tờnh cuớa tióỳt dióỷn õọỳi vồùi truỷc y.
Ic : mọmen quaùn tờnh chờnh trung tỏm.
zc : khoaớng caùch tổỡ troỹng tỏm cuớa tióỳt dióỷn õóỳn truỷc y.
I
I C + .z C2
zD =
sin z D = z C + C
.z C
.z C . sin
Nhổ vỏỷy: Vở trờ cuớa tỏm aùp lổỷc bao giồỡ cuợng sỏu hồn vở trờ troỹng tỏm.
b. Xaùc õởnh yD :
- Tờnh moment õọỳi vồùi truỷc oz bũng caùch tổồng tổỷ ta coù :
(a)
M = P.yD = .hc..yD= .zc.sin ..yD
- Tọứng mọmen cuớa caùc lổỷc taùc duỷng lón caùc vi phỏn dióỷn tờch d cuớa dióỷn tờch õọỳi
vồùi truỷc oz:
M = p.y.d = .h.y.d = . sin . y.z .d (b)
- Cỏn bũng (a) vaỡ (b)
. zc.sin .. yD = . sin. y.z .d
z.y.d
yD =
.z C
Trong thổỷc tióựn hay gỷp trổồỡng hồỹp dióỷn tờch coù hỗnh daỷng õọỳi xổùng õọỳi vồùi truỷc
song song vồùi Oz, khi õoù õióứm D nũm trón truỷc õọỳi xổùng, ta chố cỏửn xaùc õởnh zD khọng
cỏửn tờnh yD.
3. Phổồng chióửu cuớa lổỷc: Theo phổồng vuọng goùc vaỡ hổồùng vaỡo mỷt chởu lổỷc.
VIII. Aùp lổc chỏỳt loớng lón thaỡnh phúng hỗnh chổợ nhỏỷt coù õaùy õỷt nũm ngang
Trong sồ õọử naỡy:
A : coù õọỹ sỏu h1
B : coù õọỹ sỏu h2
AB nghióng goùc so vồùi mỷt nũm ngang
Hỗnh chổợ nhỏỷt coù caùc caỷnh b x h
Ta chố tờnh aùp lổỷc dổ
Baỡi giaớng Thuớy Lổỷc 1
h2
p
B
A
A
h1
h 2
B
b
h
Trang 20
Khoa Xỏy Dổỷng Thuớy Lồỹi - Thuớy ióỷn
Bọỹ mọn: Cồ Sồớ Kyợ Thuỏỷt Thuyớ Lồỹi
1. Xaùc õởnh trở sọỳ cuớa P :
P = .h C .
h1 + h 2
.b.h
= bì h
P = .
2
h + h2
hC = 1
2
Nhỏỷn xeùt:
h1 + h 2
ì h chờnh laỡ dióỷn tờch õọử phỏn bọỳ aùp suỏỳt thuớy tộnh - tổùc bũng dióỷn
2
tờch hỗnh thang AABB, kyù hióỷu .
Vỏỷy: P = . .b
Trong trổồỡng hồỹp hỗnh chổợ nhỏỷt coù caỷnh õỷt nũm ngang:
Aùp lổỷc dổ bũng tờch sọỳ cuớa dióỷn tờch õọử phỏn bọỳ ỏỳp suỏỳt thuớy tộnh nhỏn vồùi troỹng
lổồỹng rióng vaỡ chióửu rọỹng cuớa hỗnh chổợ nhỏỷt.
2. ióứm õỷt cuớa aùp lổỷc.
i qua troỹng tỏm thóứ tờch taỷo bồới õọử phỏn bọỳ aùp suỏỳt thuớy tộnh vaỡ hỗnh chổợ nhỏỷt chởu
lổỷc. Trón hỗnh veợ ta thỏỳy õi qua troỹng tỏm cuớa õọử phỏn bọỳ aùp suỏỳt vaỡ coù hổồùng vuọng goùc
vồùi AB.
Vờ duỷ:
Xaùc õởnh aùp lổỷc thuớy tộnh (trở sọỳ vaỡ õióứm õỷt) taùc duỷng lón cổớa cọỳng phúng hỗnh chổợ
nhỏỷt bũng phổồng phaùp tọứng quaùt vaỡ phổồng phaùp giaớn õọử aùp lổỷc. ọỹ sỏu nổồùc ồớ thổồỹng
lổu h1= 3m; õọỹ sỏu nổồùc ồớ haỷ lổu h2 = 1,2m. Chióửu rọỹng cổớa cọỳng b = 2,00m.
Giaới:
B
B
Trở sọỳ
h1
hD1 hD
P
h1=3,0m
A
P2 hD2 h
2
P1
P
P1
P2 h2=1,2m
D
C
1,2m 1,8m 1,2m
3,0m
a. Theo phổồng phaùp tọứng quaùt :
- Phờa thổồỹng lổu :
P1 = . hC1.1
hC1 = h1/2
1 = h1 .b
ióứm õỷt: h D = h C +
1
1
3
2
P1 = 9810. .3.2 = 88290 N 88,3 KN
IC
1
1 .h C
1
Baỡi giaớng Thuớy Lổỷc 1
2 ì 33
3
= + 12 = 2 m
3
2
3ì 2 ì
2
Trang 21
Khoa Xỏy Dổỷng Thuớy Lồỹi - Thuớy ióỷn
Bọỹ mọn: Cồ Sồớ Kyợ Thuỏỷt Thuyớ Lồỹi
- Phờa haỷ lổu :
P2 = ì h C
P2 = 9810.
2
2
1,2
.1,2.2 = 14,15 KN
2
ióứm õỷt: h D = h C +
2
1,2
= 0,6
h C =
ì
2
= 1,2 ì 2
2
IC
2 ì 1,2 3
12
= 0,6 +
= 0,8 m
1,2 ì 2 ì 0,6
2
2 .h C
2
Hồỹp lổỷc cuớa hai lổỷc:
Vỗ ngổồỹc chióửu nhau nón : P = P1 - P2 = 88,3 - 14,15 =74,15 KN
ióứm õỷt cuớa hồỹp lổỷc: Theo õởnh lyù Varinhọng ta lỏỳy mọmen õọỳi vồùi õióứm B
P ì h D = P1 ì h D1 P2 ì h ' D 2
74,15ì hD = 88,3ì 2 -14,15ì (0,8 + 3- 1,2)
hD =1,89 m.
b. Theo phổồng phaùp giaớn õọử aùp lổỷc:
- Phờa thổồỹng lổu :
P1 = .1.b
32
P1 = 9810. .2 = 88290 N 88,3 KN
h 2 .l
1 =
1
2
2
2
2
h 1 = .3 = 2 m
3
3
2
2
h
1,2
- Phờa haỷ lổu : P2 = . 2 .b = 9810. 2 b = 9810
.2 = 14150 N
2
2
ióứm õỷt: i qua troỹng tỏm cuớa bióứu õọử: caùch õốnh
ióứm õỷt: hD2 = 0,8m
- Hồỹp lổỷc cuớa hai lổỷc:
+ Coù thóứ lỏỳy P1 - P2
+ Coù thóứ tờnh theo dióỷn tờch cuớa giaớn õọử ABCD sau khi trổỡ giaớn õọử maỡ coỡn laỷi.
3 1,2
ABCD = (3 + 1,2 ).
2
P = ì ABDCD ì b
3 1,2
= 9810 ì (3 + 1,2 )
ì 2 = 74150 N = 74,15 KN
2
- ióứm õỷt cuớa hồỹp lổỷc coù thóứ xaùc õởnh theo phổồng phaùp õaợ nóu, hoỷc coù thóứ xaùc
õởnh bũng phổồng phaùp õọử giaới, hoỷc coù thóứ xaùc õởnh theo phổồng phaùp toỹa õọỹ troỹng tỏm
cuớa hỗnh phúng.
Daỷng cọng thổùc :
yD =
F .y
F
i
i
i
; xD =
Fi .x i
F
i
Trong õoù D laỡ toỹa õọỹ troỹng tỏm cuớa hỗnh phúng, chờnh laỡ õióứm õỷt cuớa hồỹp lổỷc tờnh
õóỳn mỷt thoaùng trong giaớn õọử; yi laỡ toỹa õọỹ troỹng tỏm cuớa caùc dióỷn tờch con tờnh õóỳn mỷt
thoaùng, Fi laỡ caùc dióỷn tờch con. õỏy chuùng ta chố cỏửn xaùc õởnh theo phổồng y.
Baỡi giaớng Thuớy Lổỷc 1
Trang 22
Khoa Xỏy Dổỷng Thuớy Lồỹi - Thuớy ióỷn
Bọỹ mọn: Cồ Sồớ Kyợ Thuỏỷt Thuyớ Lồỹi
1,8 2
+ 1,2 ì 1,8 = 1,62 + 2,16
2
Fi .y i = 1,62 ì 1,2 + 2,16 ì 2,4 = 1,886 1,89 m
yD =
1,62 + 2,16
Fi
ABCD = '1 + '' 2 =
IX. Aùp lổỷc cuớa chỏỳt loớng lón thaỡnh cong
O
Noùi chung nóỳu thaỡnh cong coù hỗnh
daỷng bỏỳt kyỡ, thỗ nhổợng aùp lổỷc nguyón tọỳ
khọng hồỹp laỷi thaỡnh mọỹt aùp lổỷc tọứng
hồỹp duy nhỏỳt.
X
dwz
d
dwy
dwx
Giồùi haỷn trổồỡng hồỹp xeùt:
d
- Thaỡnh cong hỗnh truỷ troỡn coù Y
õổồỡng sinh õỷt nũm ngang.
Z
- óứ õồn giaớn nhổng khọng laỡm
mỏỳt tờnh tọứng quaùt, ta chố xeùt aùp lổỷc dổ: tổùc trổồỡng hồỹp: p0 = pa
1 .Xaùc õởnh trở sọỳ:
-
-
Trón dióỷn tờch dw vọ cuỡng nhoớ trón mỷt cong W chởu lổỷc dP .
Vi phỏn dw chióỳu theo phổồng caùc truỷc ta cuợng õổồỹc dwx, dwy, dwz
-
Vi phỏn lổỷc dP taùc õọỹng lón dw cuợng coù hỗnh chióỳu dPx, dPy, dPz
dPx = dP.cos ( P, x ) ; dPy = dP.cos ( P, y ) ; dPz = dP.cos ( P, z )
-
Trón daới vi phỏn dióỷn tờch cuớa mỷt cong truỷ laỡ dw, chởu lổỷc dP ta coù:
Z
dPx = dP.cos ( P, x )
dPy = 0
dw
dPz = dP.cos ( P, z )
Ta õi xaùc õởnh thaỡnh phỏửn Px, Pz cuớa P
Ta coù:
Px = dPx
x
Vỗ vi phỏn dwx vọ cuỡng beù nón xem moỹi
õióứm cuớa noù õóửu coù õọỹ cao h.
Px = h.dw x : Giọỳng cọng thổùc
I
hh
II
P
P
dw
dw
x
tờnh aùp suỏỳt thuớy tộnh lón mỷt phúng
Px= .h cx .w x
(2.8)
B
X
Vồùi hcx laỡ õọỹ sỏu thúng õổùng cuớa troỹng tỏm
C cuớa dióỷn tờch hỗnh chióỳu wx
Vồùi x: laỡ hỗnh chióỳu cuớa lón mỷt phúng vuọng goùc vồùi Ox
dPZ = .h.dw z , vồùi h.dwz= dW: chờnh laỡ thóứ tờch hỗnh ( I )
Baỡi giaớng Thuớy Lổỷc 1
Trang 23
Khoa Xáy Dỉûng Thy Låüi - Thy Âiãûn
B
∫ dP
z
Bäü män: Cå Såí K Thût Thu Låüi
= γ.W , våïi W: l thãø têch hçnh II
A
Pz = γ.W
Do âọ:
Trong âọ W : âỉåüc gi l thãø têch váût ạp lỉûc
Âënh nghéa thãø têch váût ạp lỉûc:
L thãø têch âỉåüc giåïi hản båíi:
- ÅÍ dỉåïi l màût cong chëu lỉûc
- ÅÍ trãn l màût thoạng hồûc màût thoạng cháút lng kẹo di
- Cạc màût xung quanh thàóng âỉïng v tỉûa trãn chu vi màût cong.
Kãút lûn: Cäng thỉïc tênh ạp lỉûc cho màût cong
PX = γ.h c x .w x
PZ = γ.W
Váûy thnh pháưn thàóng âỉïng Pz bàòng trng lỉåüng ca váût ạp lỉûc
=> Tỉì âọ tênh âỉåüc: P = Px2 + Pz2
Nãúu khäng chn thnh bçnh cọ âỉåìng sinh song song våïi oy thç:
PX = γ.h c x .w x , Py = γ.h c y .w y , PZ = γ.W
P = Px2 + Py2 + Pz2
2. Âiãøm âàût ca lỉûc.
a. Âäúi våïi Px :
- Nãúu tênh theo gii têch Px = γ.hc.ωx.
IC
yD = h D = hC +
ω X .h C
- Nãúu tênh theo phỉång phạp gin âäư: Px s âi qua trng tám ca gin âäư.
b. Âäúi våïi Pz :
Âi qua trng tám ca thãø têch W. Trãn så âäư ta tháúy âi qua trng tám ca diãûn têch
Ωz v song song våïi phỉång oz.
c. Âäúi våïi P:
P
Håüp lỉûc P âi qua tám 0 v håüp våïi phỉång ngang mäüt gọc θ våïi tgθ = z
Px
3. Mäüt säú trỉåìng håüp cáưn lỉu :
(i) Px ln ln hỉåïng vo màût chëu ạp.
(ii) Pz :
+ Khäúi cháút nàòm ngay phêa trãn màût chëu lỉûc: ta qui ỉåït Pz hỉåïng xúng
dỉåïi, mang dáúu dỉång (+).
+ Nãúu khäng cọ khäúi cháút lng åí ngay trãn màût chëu lỉûc, m cháút lng åí phêa
dỉåïi tạc dủng lãn:
Bi ging Thy Lỉûc 1
Trang 24
Tài liệu liên quan
Giáo trình : Môi trường Đại Cương - P1
Giáo trình : Môi trường Đại Cương - P2
Giáo trình : Môi trường Đại Cương - P3
Giáo trình : Môi trường Đại Cương - P4
Giáo trình : Môi trường Đại Cương - P5.1
Giáo trình : Môi trường Đại Cương - P5.2
Giáo Trình Cơ Khí Đại Cương Phần 2
Giáo trình cơ khí đại cương - P1
Giáo trình cơ khí đại cương - P2
Thủy lực đại cương - Chương 4
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(2.92 MB) - GIÁO TRÌNH thủy lực đại cương kèm bài tập (nguyễn thế hùng)
Tải bản đầy đủ ngay
×