text:
Bệnh viện
Bệnh viện hay nhà thương là cơ sở để khám và chữa trị cho bệnh nhân khi bệnh của họ không thể chữa ở nhà hay nơi nào khác. Đây là nơi tập trung các chuyên viên y tế gồm các bác sĩ nội và ngoại khoa, các y tá, các kỹ thuật viên xét nghiệm cận lâm sàng
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Vào thời cổ, y học và tôn giáo được gắn liền. Như ở Ai Cập người bệnh được đưa vào các nơi thờ cúng để cầu chữa trị. "Thánh sống" Aslepius ở Hy Lạp cho bệnh nhân vào nhà mình và ông ta nằm mộng để gặp Thượng đế lấy chỉ dẫn. Dân La Mã tôn thờ ông này và lập riêng cho ông một nhà thờ tại một hòn đảo trên sông Tiber để ông trị bệnh.[1]
Dân Sinhalese (Sri Lanka) có lẽ là ngươì đầu tiên phát minh ra khái niệm bệnh viện. Theo cổ sử của dân này (Mahavamsa), thì vào thế kỷ 4 trước Tây lịch vua Pandukabhaya cho xây các nhà "nghỉ lại" và bệnh viện (Sivikasotthi-Sala) tại các vùng trong lãnh thổ sau khi ông ta củng cố thủ đô ở Anuradhapura. Đây là chứng tích đầu tiên trong lịch sử thế giới ghi nhận sự thành lập các nơi ăn ngủ dành đặc biệt để chữa trị cho bệnh nhân.[2] Nhà thương Mihintale có lẽ là nhà thương cổ nhất của thế giới.[3]
Tại Ấn Độ, vua Ashoka lập 18 nhà thương vào khoảng năm 230 TCN. Những nơi này có bác sĩ và phụ tá chăm sóc cho người mắc các loại bệnh và mọi chi phí do triều đình đài thọ.[4]
Bệnh viện giáo dục y học đầu tiên thành lập tại Hàn lâm viện Gundishapur Ba Tư. Học sinh được đào tạo chuyên nghiệp về y học và thực hành chẩn đoán lâm sàng với bệnh nhân trong bệnh viện. Một nhà nghiên cứu cho rằng hệ thống giáo dục y học và thiết bị bệnh viện ngày nay khởi thủy từ Ba Tư.[5]
Người La Mã thiết lập các bệnh xá (tiếng Ý: valetudinaria) để chăm sóc bệnh cho nô lệ, võ sĩ giác đấu và binh sĩ khoảng năm 100 TCN. Sau khi chấp nhận Thiên chúa giáo là tôn giáo quốc gia, dân La Mã thành lập những bệnh viện cho công chúng, không chỉ để chăm sóc cho người bệnh mà cả cho người nghèo, khuyết tật, người già, cô quả và cả người khác xứ vô gia cư. Đế quốc La Mã ra lệnh xây nhà thương tại tất cả các tỉnh thành có nhà thờ, tu viện. Một trong các kiến trúc nhà thương đầu tiên được dựng lên là bệnh viện ở Constantinopolis do Saint Sampson xây. Tu viện của giáo hoàng Basil of Caesarea được cải tiến để có thêm khu vực dùng làm nơi nương trú cho bệnh nhân và có khu dành riêng cho bệnh nhân bị phong cùi.[4]
Thời Trung cổ, các bệnh viện ở châu Âu cũng theo hệ thống này, dưới điều hành của các tu sĩ thuộc giáo hội (từ tiếng Pháp hôtel-Dieu mang ý nghĩa "khách sạn của Thượng đế"). Ngoài những bệnh viện nằm trong kiến trúc của nhà thờ, một số được xây riêng biệt. Nhiều bệnh viện tạo tài chánh qua viện trợ từ chính phủ hay các đòng góp tùy hỷ. Vài bệnh viện có nhiều dịch vụ khác nhau. Một số chỉ dành cho người bị cùi. Một số khác cho dân tỵ nạn hay nghèo khổ.
Nhà thương của Hồi giáo được thành lập với trình độ cao trong thế kỷ 8 - 12. Bệnh viện tại Bagdad có trên dưới 25 y sĩ và có phòng riêng cho mỗi dạng bệnh, tạo nền tảng cho thiết kế kiến trúc hệ thống nhà thương ngày nay.[6]
Trung Quốc cũng có nhà thương công cộng trong thiên kỷ đầu tiên.
Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]
Bệnh viện đa khoa[sửa | sửa mã nguồn]
Bệnh viện đa khoa là những bệnh viện lớn, có thể xét nghiệm và chữa trị hầu hết các loại chứng bệnh. Tại đây bác sĩ chuyên khoa mỗi ngành làm việc tại một khu riêng của ngành mình nhưng vẫn có thể liên lạc với những bác sĩ của ngành khác để cộng tác chữa trị công hiệu - nhất là nghiên cứu những bệnh khó chẩn đoán hay chữa trị. Các bệnh viện này thường có phòng cấp cứu (tiếng Anh: Emergency Room), phòng xét nghiệm máu (Pathology) và quang tuyến (Medical Imaging) và phòng điều trị tăng cường (Intensive Care Unit).
Bệnh viện chuyên khoa[sửa | sửa mã nguồn]
Một số bệnh viện được thành lập chuyên ngành vì nhu cầu điều trị đặc biệt. Thí dụ: bệnh viện nhi khoa, bệnh viện mắt, bệnh viện lão.
Phòng khám[sửa | sửa mã nguồn]
Phòng khám (tiếng Anh: Clinic) là một cơ sở y tế có nhiều phòng để bác sĩ khám bệnh. Khác với phòng mạch là nơi chẩn bịnh riêng của từng bác sĩ, phòng khám mang tính công cộng hơn và thường có nhiều hỗ trợ y tế hơn như y tá, chuyên viên vật lý trị liệu, y sĩ nhãn khoa v.v. Vì phòng khám thường không có phòng và giường cho bệnh nhân ngủ lại, trên lý thuyết không thuộc vào loại bệnh viện.
Bệnh xá[sửa | sửa mã nguồn]
Bệnh xá hay trạm xá là nơi chẩn đoán và chữa trị tạm thời người bệnh địa phương thường do y tá quản lý. Nếu bệnh trầm trọng sẽ được gửi lên bệnh viện lớn.
Bệnh viện cấp 3[sửa | sửa mã nguồn]
Ở Úc, một số bệnh viện rất lớn được sắp hạng cấp 3 (tertiary hopital). Đây là những bệnh viện có khả năng tiếp nhận tất cả những ca bệnh khó chữa, hiểm nghèo trong toàn vùng hay tiểu bang. Bệnh viện cấp 3 có bác sĩ cao cấp, nhiều kinh nghiệm và phòng ốc trang bị máy móc y tế hiện đại. Khi bác sĩ tại các bệnh viện trong vùng gặp khó khăn trong vấn để chẩn đoán hay chữa trị, họ có thể chuyển bệnh nhân lên bệnh viện cấp 3.
Viện nghiên cứu y học[sửa | sửa mã nguồn]
Sinh viên y khoa học tập và thực tập tại các bệnh viện thường dưới sự giảng dạy của các giáo sư và các nhà nghiên cứu khoa học y khoa. Đa số các bệnh viện lớn có viện nghiên cứu y học nghiên cứu về các ngành chuyên khoa.
Tư và công cộng[sửa | sửa mã nguồn]
Bệnh nhân vào bệnh viện tư phải đóng lệ phí bằng tiến túi hoặc do hãng bảo hiểm tài trợ. Bệnh viện công do nhà nước quản lý và thường là miễn phí. Ngoài khác biệt về tài chánh, tại một số nước, bệnh viện tư có thể có khả năng phục vụ tốt hơn vì nhân viên được tuyển chọn khắt khe hơn; trong khi bệnh viện công phần lớn nhân viên mới ra trường hoặc có tinh thần làm việc kiểu "công chức".
Tiêu chuẩn[sửa | sửa mã nguồn]
Tại Úc, tất cả bệnh viện phải theo định kỳ thông qua tiêu chuẩn của "Australian Council on Healthcare Standards" trước khi tiếp tục phục vụ công chúng. (Xem thí dụ điển hình về tiêu chuẩn của bệnh viện nhi đồng Westmead tại Sydney[7]).
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Roderick E. McGrew, Encyclopedia of Medical History (Macmillan 1985), các trang134-5.
- ^ Prof. Arjuna Aluvihare, "Rohal Kramaya Lovata Dhayadha Kale Sri Lankikayo" Vidhusara Science Magazine, Nov. 1993.
- ^ Heinz E Muller-Dietz, Historia Hospitalium (1975).
- ^ a ă Roderick E. McGrew, Encyclopedia of Medical History (Macmillan 1985), p.135.
- ^ C. Elgood, A Medical History of Persia, (Cambridge Univ. Press), p. 173.
- ^ Roderick E. McGrew, Encyclopedia of Medical History (Macmillan 1985), các trang 135-6.
- ^ Bệnh viện nhi đồng Westmead tại Sydney - đạt tiêu chuẩn

markdown:
# Bệnh viện
[Nhà Thương](/wiki/Nh%C3%A0_Th%C6%B0%C6%A1ng). **Bệnh viện** hay **nhà thương** là cơ sở để khám và chữa trị cho [bệnh nhân](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_nh%C3%A2n&action=edit&redlink=1) khi bệnh của họ không thể chữa ở nhà hay nơi nào khác. Đây là nơi tập trung các chuyên viên y tế gồm các bác sĩ nội và ngoại khoa, các y tá, các kỹ thuật viên xét nghiệm cận lâm sàng
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&action=edit§ion=1)]
Vào thời cổ,
[y học](/wiki/Y_h%E1%BB%8Dc) và [tôn giáo](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o) được gắn liền. Như ở [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp) người bệnh được đưa vào các nơi thờ cúng để cầu chữa trị. "Thánh sống" Aslepius ở [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p) cho bệnh nhân vào nhà mình và ông ta nằm mộng để gặp Thượng đế lấy chỉ dẫn. Dân [La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3) tôn thờ ông này và lập riêng cho ông một nhà thờ tại một hòn đảo trên sông Tiber để ông trị bệnh. [[1]](#cite_note-1)
Dân Sinhalese (
[Sri Lanka](/wiki/Sri_Lanka)) có lẽ là ngươì đầu tiên phát minh ra khái niệm bệnh viện. Theo cổ sử của dân này (Mahavamsa), thì vào [thế kỷ 4](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_4_TCN) trước Tây lịch vua Pandukabhaya cho xây các nhà "nghỉ lại" và bệnh viện (Sivikasotthi-Sala) tại các vùng trong lãnh thổ sau khi ông ta củng cố thủ đô ở Anuradhapura. Đây là chứng tích đầu tiên trong lịch sử thế giới ghi nhận sự thành lập các nơi ăn ngủ dành đặc biệt để chữa trị cho bệnh nhân. Nhà thương Mihintale có lẽ là nhà thương cổ nhất của thế giới. [2] [[3]](#cite_note-3)
Tại
[Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), vua [Ashoka](/wiki/A-d%E1%BB%A5c_v%C6%B0%C6%A1ng) lập 18 nhà thương vào khoảng năm [230 TCN](/wiki/230_TCN). Những nơi này có bác sĩ và phụ tá chăm sóc cho người mắc các loại bệnh và mọi chi phí do triều đình đài thọ. [[4]](#cite_note-Roderick_E._McGrew_1985_p.135-4) [Bệnh viện giáo dục y học](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n_gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c_y_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1) đầu tiên thành lập tại [Hàn lâm viện Gundishapur](/w/index.php?title=H%C3%A0n_l%C3%A2m_vi%E1%BB%87n_Gundishapur&action=edit&redlink=1) [Ba Tư](/wiki/Iran). Học sinh được đào tạo chuyên nghiệp về y học và thực hành chẩn đoán lâm sàng với bệnh nhân trong bệnh viện. Một nhà nghiên cứu cho rằng hệ thống giáo dục y học và thiết bị bệnh viện ngày nay khởi thủy từ Ba Tư. [[5]](#cite_note-5)
Người
[La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3) thiết lập các bệnh xá ( [tiếng Ý](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C3%9D): *valetudinaria*) để chăm sóc bệnh cho [nô lệ](/wiki/N%C3%B4_l%E1%BB%87), [võ sĩ giác đấu](/wiki/V%C3%B5_s%C4%A9_gi%C3%A1c_%C4%91%E1%BA%A5u) và [binh sĩ](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i) khoảng năm [100 TCN](/wiki/100_TCN). Sau khi chấp nhận [Thiên chúa giáo](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa_gi%C3%A1o) là tôn giáo quốc gia, dân La Mã thành lập những bệnh viện cho công chúng, không chỉ để chăm sóc cho người bệnh mà cả cho người nghèo, khuyết tật, người già, cô quả và cả người khác xứ vô gia cư. Đế quốc La Mã ra lệnh xây nhà thương tại tất cả các tỉnh thành có nhà thờ, tu viện. Một trong các kiến trúc nhà thương đầu tiên được dựng lên là bệnh viện ở [Constantinopolis](/wiki/Constantinopolis) do [Saint Sampson](/w/index.php?title=Saint_Sampson&action=edit&redlink=1) xây. Tu viện của giáo hoàng [Basil of Caesarea](/w/index.php?title=Basil_of_Caesarea&action=edit&redlink=1) được cải tiến để có thêm khu vực dùng làm nơi nương trú cho bệnh nhân và có khu dành riêng cho bệnh nhân bị [phong cùi](/wiki/Phong_c%C3%B9i). [[4]](#cite_note-Roderick_E._McGrew_1985_p.135-4)
Thời
[Trung cổ](/wiki/Trung_C%E1%BB%95), các bệnh viện ở [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) cũng theo hệ thống này, dưới điều hành của các [tu sĩ](/wiki/Tu_s%C4%A9) thuộc giáo hội (từ [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) *hôtel-Dieu* mang ý nghĩa "khách sạn của Thượng đế"). Ngoài những bệnh viện nằm trong kiến trúc của nhà thờ, một số được xây riêng biệt. Nhiều bệnh viện tạo tài chánh qua viện trợ từ chính phủ hay các đòng góp tùy hỷ. Vài bệnh viện có nhiều dịch vụ khác nhau. Một số chỉ dành cho người bị cùi. Một số khác cho dân [tỵ nạn](/wiki/T%E1%BB%8B_n%E1%BA%A1n) hay nghèo khổ.
Nhà thương của
[Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) được thành lập với trình độ cao trong [thế kỷ 8](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_8) - [12](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_12). Bệnh viện tại [Bagdad](/wiki/Bagdad) có trên dưới 25 y sĩ và có phòng riêng cho mỗi dạng bệnh, tạo nền tảng cho thiết kế kiến trúc hệ thống nhà thương ngày nay. [[6]](#cite_note-6) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) cũng có nhà thương công cộng trong [thiên kỷ đầu tiên](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_k%E1%BB%B7_1&action=edit&redlink=1).
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&action=edit§ion=2)]
### Bệnh viện đa khoa[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&action=edit§ion=3)]
Bệnh viện đa khoa là những bệnh viện lớn, có thể xét nghiệm và chữa trị hầu hết các loại chứng bệnh. Tại đây bác sĩ chuyên khoa mỗi ngành làm việc tại một khu riêng của ngành mình nhưng vẫn có thể liên lạc với những bác sĩ của ngành khác để cộng tác chữa trị công hiệu - nhất là nghiên cứu những bệnh khó chẩn đoán hay chữa trị. Các bệnh viện này thường có
[phòng cấp cứu](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_c%E1%BA%A5p_c%E1%BB%A9u&action=edit&redlink=1) ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Emergency Room*), phòng xét nghiệm máu ( *Pathology*) và quang tuyến ( *Medical Imaging*) và [phòng điều trị tăng cường](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_%C4%91i%E1%BB%81u_tr%E1%BB%8B_t%C4%83ng_c%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1) ( *Intensive Care Unit*).
### Bệnh viện chuyên khoa[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&action=edit§ion=4)]
Một số bệnh viện được thành lập chuyên ngành vì nhu cầu điều trị đặc biệt. Thí dụ: bệnh viện
[nhi khoa](/wiki/Nhi_khoa), bệnh viện [mắt](/w/index.php?title=Nh%C3%A3n_khoa&action=edit&redlink=1), bệnh viện [lão](/w/index.php?title=L%C3%A3o&action=edit&redlink=1).
### Phòng khám[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&action=edit§ion=5)]
Phòng khám (tiếng Anh:
*Clinic*) là một cơ sở y tế có nhiều phòng để bác sĩ khám bệnh. Khác với [phòng mạch](/wiki/Ph%C3%B2ng_kh%C3%A1m) là nơi chẩn bịnh riêng của từng bác sĩ, phòng khám mang tính công cộng hơn và thường có nhiều hỗ trợ y tế hơn như y tá, chuyên viên vật lý trị liệu, y sĩ nhãn khoa v.v. Vì phòng khám thường không có phòng và giường cho bệnh nhân ngủ lại, trên lý thuyết không thuộc vào loại bệnh viện.
### Bệnh xá[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&action=edit§ion=6)] [Bệnh xá](/wiki/Tr%E1%BA%A1m_x%C3%A1) hay [trạm xá](/wiki/Tr%E1%BA%A1m_x%C3%A1) là nơi chẩn đoán và chữa trị tạm thời người bệnh địa phương thường do y tá quản lý. Nếu bệnh trầm trọng sẽ được gửi lên bệnh viện lớn.
### Bệnh viện cấp 3[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&action=edit§ion=7)]
Ở
[Úc](/wiki/%C3%9Ac), một số bệnh viện rất lớn được sắp hạng cấp 3 ( *tertiary hopital*). Đây là những bệnh viện có khả năng tiếp nhận tất cả những ca bệnh khó chữa, hiểm nghèo trong toàn vùng hay tiểu bang. Bệnh viện cấp 3 có bác sĩ cao cấp, nhiều kinh nghiệm và phòng ốc trang bị máy móc y tế hiện đại. Khi bác sĩ tại các bệnh viện trong vùng gặp khó khăn trong vấn để chẩn đoán hay chữa trị, họ có thể chuyển bệnh nhân lên bệnh viện cấp 3.
### Viện nghiên cứu y học[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&action=edit§ion=8)]
Sinh viên y khoa học tập và thực tập tại các bệnh viện thường dưới sự giảng dạy của các giáo sư và các nhà nghiên cứu khoa học y khoa. Đa số các bệnh viện lớn có viện nghiên cứu y học nghiên cứu về các ngành chuyên khoa.
### Tư và công cộng[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&action=edit§ion=9)]
Bệnh nhân vào bệnh viện tư phải đóng lệ phí bằng tiến túi hoặc do hãng bảo hiểm tài trợ. Bệnh viện công do nhà nước quản lý và thường là miễn phí. Ngoài khác biệt về tài chánh, tại một số nước, bệnh viện tư có thể có khả năng phục vụ tốt hơn vì nhân viên được tuyển chọn khắt khe hơn; trong khi bệnh viện công phần lớn nhân viên mới ra trường hoặc có tinh thần làm việc kiểu "công chức".
## Tiêu chuẩn[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&action=edit§ion=10)]
Tại Úc, tất cả bệnh viện phải theo định kỳ thông qua tiêu chuẩn của
["Australian Council on Healthcare Standards"](http://www.achs.org.au/) trước khi tiếp tục phục vụ công chúng. (Xem thí dụ điển hình về tiêu chuẩn của bệnh viện nhi đồng Westmead tại Sydney ). [7]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&action=edit§ion=11)] **Roderick E. McGrew,** [^](#cite_ref-1) *Encyclopedia of Medical History*(Macmillan 1985), các trang134-5. **Prof. Arjuna Aluvihare, "Rohal Kramaya Lovata Dhayadha Kale Sri Lankikayo"** [^](#cite_ref-2) *Vidhusara Science Magazine*, Nov. 1993. **Heinz E Muller-Dietz,** [^](#cite_ref-3) *Historia Hospitalium*(1975).
- ^
**a** [Roderick E. McGrew,](#cite_ref-Roderick_E._McGrew_1985_p.135_4-1) **ă** *Encyclopedia of Medical History*(Macmillan 1985), p.135. **C. Elgood,** [^](#cite_ref-5) *A Medical History of Persia*, (Cambridge Univ. Press), p. 173. **Roderick E. McGrew,** [^](#cite_ref-6) *Encyclopedia of Medical History*(Macmillan 1985), các trang 135-6. [^](#cite_ref-7) [Bệnh viện nhi đồng Westmead tại Sydney - đạt tiêu chuẩn](http://www.chw.edu.au/about/corporate/accreditation.htm)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%87nh_vi%E1%BB%87n&action=edit§ion=12)]
|
|![]()
[Bệnh viện](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Hospitals?uselang=vi)
|
|

X-Cache: cp1055 hit (2), cp1066 frontend miss (0)


text:
Dioryctria schuetzeella
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Dioryctria schuetzeella là một loài bướm đêm thuộc họ Pyralidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.
Sải cánh dài 21–28 mm. Con trưởng thành bay làm một đợt từ tháng 6 đến tháng 8.
Sâu bướm ăn các loài Picea abies.
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “World Pyraloidea Database”. Globiz.pyraloidea.org. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2011.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Dioryctria schuetzeella tại Wikimedia Commons

markdown:
*Dioryctria schuetzeella*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Dioryctria schuetzeella
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Pyralidae](/w/index.php?title=Pyralidae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Dioryctria](/w/index.php?title=Dioryctria&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **D. schuetzeella** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Dioryctria schuetzeella*
Fuchs, 1899
[[1]](#cite_note-Pyraloidea_db-1) * là một loài Dioryctria schuetzeella* [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Pyralidae](/w/index.php?title=Pyralidae&action=edit&redlink=1). Nó được tìm thấy ở [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). [Sải cánh](/wiki/S%E1%BA%A3i_c%C3%A1nh) dài 21–28 mm. Con trưởng thành bay làm một đợt từ tháng 6 đến tháng 8. [Sâu bướm](/wiki/S%C3%A2u_b%C6%B0%E1%BB%9Bm) ăn các loài *. Picea abies*
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Dioryctria_schuetzeella&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Dioryctria_schuetzeella&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Dioryctria_schuetzeella&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Dioryctria_schuetzeella&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-Pyraloidea_db_1-0) [“World Pyraloidea Database”](http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx). Globiz.pyraloidea.org. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2011.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Dioryctria_schuetzeella&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Dioryctria_schuetzeella&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Dioryctria schuetzeella](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Dioryctria_schuetzeella) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=30-Aug-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Thu, 01 Oct 2015 12:00:00 GMT


text:
Fouga CM.170 Magister
Fouga Magister là một máy bay huấn luyện phản lực hai chỗ ngồi do Pháp chế tạo vào thập niên 1950, và đây là một trong những máy bay động cơ phản lực đầu tiên trên thế giới được chế tạo với mục đích huấn luyện chuyên biệt.
Mục lục
- 1 Thiết kế và phát triển
- 2 Lịch sử hoạt động
- 3 Các phiên bản
- 4 Các quốc gia sử dụng
- 5 Thông số kỹ thuật (CM.170-1)
- 6 Tham khảo
- 7 Liên kết ngoài
- 8 Nội dung liên quan
Thiết kế và phát triển[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1948, hãng Fouga đã thiết kế một máy bay huấn luyện động cơ phản lực đầu tiên có tên gọi là CM.130 cho Không quân Pháp (Armée de l'Air, AdA) nhằm thay thế cho những máy bay động cơ piston Morane-Saulnier MS.475. Khi AdA xây dựng máy bay yếu về sức mạnh động cơ với hai động cơ phản lực loại Turbomeca Palas, Fouga đã bổ sung thiết kế cơ bản và sử dụng động cơ mạnh hơn là Turbomeca Marboré. Đuôi chữ V của mẫu máy bay mới CM.170 Magister dùng để phân biệt với tàu lượn CM.8 mà Fouga đang dùng để thử nghiệm những động cơ phản lực. Vào tháng 12 năm 1950, Không quân Pháp đặt hàng 3 nguyên mẫu, với chiếc máy bay đầu tiên bay vào ngày 23 tháng 7 1952. Một đợt gồm 10 chiếc tiền sản xuất cũng được đặt hàng vào tháng 6 năm 1953, sau đó là đơn đặt hàng đầu tiên gồm 95 chiếc vào ngày 13 tahsng 1 Hàng không năm 1954. Fouga đã xây dựng một nhà máy lắp ráp tại Toulouse-Blagnac để sản xuất máy bay. Loại máy bay này bắt đầu phục vụ trong Không quân Pháp vào năm 1956.
Vì sự liên doanh liên kết khác nhau về công nghiệp, máy bay có thể được gọi tên là "Fouga CM.170 Magister", "Potez (Fouga) CM.170 Magister", Sud (Fouga) CM.170 Magister" hoặc "Aérospatiale (Fouga) CM.170 Magister" phụ thuộc vào nơi và khi nào chúng được chế tạo ra.
Không quân Hải quân Pháp chấp nhận một phiên bản phát sinh của Magister như một máy bay huấn luyện cơ bản hoạt động trên tàu sân bay. Máy bay có tên gọi là CM.175 Zephyr và được trang bị với một móc hãm và bộ bánh đáp cũng được sửa đổi để hoạt động trên tàu sân bay. 32 chiếc đã được chế tạo.
Một phiên bản cải tiến của Magister có tên gọi là CM.170-2 Super Magister cũng được chế tạo từ năm 1960. Nó được trang bị động cơ khỏe hơn là Turbomeca Marboré IV. Việc sản xuất Magister dừng lại tại Pháp vào năm 1962 những tiếp tục được chế tạo tại Phần Lan cho đến năm 1967.
Việc phát triển của máy bay kết thúc khi Không quân Pháp chọn Alpha Jet như một máy bay huấn luyện phản lực mới.
Lịch sử hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]
Khách hàng nước ngoài đầu tiên là Đức, nước này đã đặt mua 62 chiếc từ Fouga và Flugzeug Union Süd đã chế tạo thêm 188 chiếc theo giấy phép sản xuất nhượng lại. Ngoài ra CM.170 còn được chế tạo theo giấy phép tại hãng Valmet của Phần Lan, và Israel Aircraft Industries của Israel, với tổng cộng 929 chiếc được chế tạo. Trong đó có 286 chiếc được chế tạo theo giấy phép.
Israel[sửa | sửa mã nguồn]
Không quân Israel sử dụng phiên bản sản suất theo giấy phép có tên gọi là IAI Tzukit. Chúng đã tham gia vào Chiến tranh Sáu ngày năm 1967 chống lại lực lượng vũ trang của Jordan, mặc dù chúng bị mất với số lượng lớn.
Phần Lan[sửa | sửa mã nguồn]
Vào năm 1958-1959, Phần Lan đã mua 18 chiếc Fouga Magisters từ France. Cùng lúc, họ cũng có được giấy phép sản xuất từ Pháp. Hãng chế tạo máy bay Phần Lan Valmet sau đó đã chế tạo 62 chiếc Fouga trong khoảng thời gian 1958-1967. Những chiếc máy bay chế tạo tại Pháp có tên gọi từ FM-1...-18 và chế tạo tại Phần Lan có tên gọi từ FM-21...-82. Đây là những máy bay phản lực huấn luyện trong Không quân Phần Lan trong thời gian 1958-1988. 21 chiếc Fouga Magisters đã bị phá hủy trong các tai nạn, 6 vụ gây hậu quả lớn.
Bỉ[sửa | sửa mã nguồn]
Không quân Bỉ sử dụng 50 chiếc Magister với chức năng là máy bay huấn luyện chính. Đội biểu diễn máy bay The Red Devils cũng sử dụng chúng như máy bay trình diễn. Một số lượng nhỏ Magister được sử dụng đến năm 2007, như máy bay dùng để duy trì bay cho sĩ quan cao cấp. Không quân Bỉ là nước cuối cùng sử dụng những chiếc Magister cho các nhiệm vụ đầy đủ. Chiếc Fouga Magister dự định thực hiện chuyến bay cuối cùng cử mình vào ngày 27 tháng 9 năm 2007, nhưng chuyến bay này đã bị hủy bỏ.
Katanga[sửa | sửa mã nguồn]
Khi Congo độc lập từ Bỉ vào năm 1960, quân phiến loạn tại tỉnh Katanga đã chủ trương ly khai nhằm chống lại chính phủ trung ương hợp pháp. Lực lượng không quân nhỏ bé của phiến quân được trang bị với một số máy bay Fouga Magister và một số máy bay khác. ONUC, lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc tại Congo vào khoảng thời gian 1961-1964, đã sử dụng một phi đội SAAB Tunnan của Thụy Điển và F-86 của Ethiopia vào mục đích chiến đấu chống lại quân phiến loạn.
Ireland[sửa | sửa mã nguồn]
Không lực Ireland sử dụng 6 chiếc Fouga Magister, 4 chiếc trong số đó được trang bị cho đội bay biểu diễn Silver Swallows.
Các phiên bản[sửa | sửa mã nguồn]
- CM.170 Magister - ba nguyên mẫu vầ 10 máy bay tiền sản xuất.
- CM.170-1 Magister - phiên bản sản xuất đầu tiên với động cơ Turbomeca Marboré II, 761 chiếc được chế tạo bao gồm 188 chiếc cho Tây Đức, 62 chiếc cho Phần Lan và 50 chiếc cho Israel.
- CM.170-2 Super Magister - phiên bản nâng cấp động cơ Marboré IV với lực đẩy 4.7 kN (1.055 lbf) mỗi động cơ, 137 chiếc được chế tạo.
- CM.171 Makalu - phiên bản thân máy bay được mở rộng, động cơ Turbomeca Gabizo với lực đẩy 10.8 kN (2.422 lbf) mỗi chiếc, chỉ có nguyên mẫu bị mất trong một tai nạn vào ngày 20 tháng 3 năm 1957.
- CM.173 Super Magister - phiên bản trang bị động cơ Marboré Super VI với lực đẩy 5.1 kN (1.143 lbf) mỗi chiếc và ghế phóng, 137 chiếc được chế tạo. Được sử dụng tại Pháp, Ireland và Liban.
- CM.175 Zephyr - phiên bản trang bị móc hãm dùng cho Hải quân Pháp, 32 chiếc được chế tạo.
- IAI Tzukit hay AMIT Fouga - Phiên bản của Không quân Israel, trang bị các giá treo vũ khí cố định dưới cánh cho khả năng tấn công hạng nhẹ.
- Fouga 90/90A - phiên bản thử hiện đại hóa máy bay với động cơ Turbomeca Astafan lực đẩy 7.6 kN (1.715 lbf) mỗi chiếc, tạo lại hình dáng cho vòm kính che buồng lái nhằm tạo tầm nhìn tốt hơn, và nâng cấp hệ thống điện tử hàngk không. 90A được trang bị với một động cơ 790 kp Turbomeca Astafan; cả hai phiên bản này đều không đều không có khả năng tấn công.
Các quốc gia sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]
- Algérie: Không quân Algeria (28 chiếc cũ từ Đức)
- Áo: Không quân Áo (18)
- Bangladesh: Không quân Bangladesh (8 chiếc cũ từ Đức)
- Bỉ: Không quân Bỉ (50)
- Brasil: Không quân Brasil (7)
- Campuchia: Không quân Hoàng gia Campuchia (4)
- Cameroon: Không quân Cameroon (4 chiếc cũ từ Pháp)
- El Salvador: Không quân El Salvador (9 chiếc cũ từ Israel)
- Phần Lan: Không quân Phần Lan (80 (18 chiếc nhập và 62 chiếc được sản xuất theo giấy phép))
- Pháp:
- Không quân Pháp (397)
- Hải quân Pháp (30)
- Gabon Không quân Gabon (5 chiếc cũ từ Đức)
- Tây Đức: Không quân Đức (250 (62 chiếc nhập và 188 chiếc được sản xuất theo giấy phép))
- Ireland: Không lực Ireland (7 chiếc cũ từ Áo và Pháp)
- Israel: Không quân Israel (52 (16 chiếc nhập và 36 chiếc được sản xuất theo giấy phép))
- Liban: Không quân Liban (8 chiếc cũ từ Đức)
- Libya: Không quân Arab Libya (12 chiếc cũ từ Pháp)
- Maroc: Không quân Hoàng gia Maroc (21 chiếc cũ từ Pháp và Đức)
- Hà Lan: Không quân Hoàng gia Hà Lan
- Rwanda: Không quân Rwanda (3 chiếc cũ từ Pháp)
- Sénégal: Không quân Senegal (5 chiếc cũ từ Brasil)
- Togo: Không quân Togo (4 chiếc cũ từ Đức)
- Uganda: Không quân Uganda (12 chiếc cũ từ Israel)
- Zaire: Không quân Zaire (4)
Thông số kỹ thuật (CM.170-1)[sửa | sửa mã nguồn]
Đặc điểm riêng[sửa | sửa mã nguồn]
- Phi đoàn: 1-2
- Chiều dài: 10.06 m (33 ft 0 in)
- Sải cánh: 12.15 m với thùng nhiên liệu ở đầu cánh (39 ft 10 in)
- Chiều cao: 2.80 m (9 ft 2 in)
- Diện tích cánh: 17.3 m² (186.1 ft²)
- Trọng lượng rỗng: 2.150 kg (4.740 lb)
- Trọng lượng cất cánh: 2.850 kg (6.280 lb)
- Trọng lượng cất cánh tối đa: 3.200 kg (7.050 lb)
- Động cơ: 2× động cơ phản lực turbin Turbomeca Marboré IIA, 3.9 kN (875 lbf) mỗi chiếc
Hiệu suất bay[sửa | sửa mã nguồn]
- Vận tốc cực đại: 715 km/h trên 7.000 m (444 mph trên 23.000 ft)
- Tầm bay: 925 km (575 dặm)
- Trần bay: 11.000 m (36.080 ft)
- Vận tốc lên cao: 17 m/s (3.345 ft/min)
- Lực nâng của cánh: 165 kg/m² (34 lb/ft²)
- Lực đẩy/trọng lượng: 0.28
Vũ khí[sửa | sửa mã nguồn]
- 2x súng máy 7.5 mm hoặc 7.62 mm, 200 viên đạn/súng
- Mang được 140 kg (310 lb) vũ khí trên hai giao treo, bao gồm 50 kg (110 lb) bom, tên lửa không dẫn đường, và tên lửa chống tăng Nord Aviation SS.11.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Kopenhagen, W., ed. Das große Flugzeug-Typenbuch. Stuttgart, Germany: Transpress, 1987. ISBN 3-344-00162-0.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Fouga Magister Jetwarbird Training
- History of the Fouga Magister
- Fouga CM-170 Magister
- Cockpit video of Fouga Magisters of the Irish Air Corps "Silver Swallows" in action

markdown:
# Fouga CM.170 Magister
[Fouga Magister](/w/index.php?title=Fouga_Magister&redirect=no))
|Magister|
|
|![]()
[Hãng sản xuất](/wiki/H%C3%A3ng_ch%E1%BA%BF_t%E1%BA%A1o_h%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5) [Fouga](/w/index.php?title=Fouga&action=edit&redlink=1) [23 tháng 7](/wiki/23_th%C3%A1ng_7)- [1952](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1952) [1952](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1952) ![ Flag of France.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/22px-Flag_of_France.svg.png)
![ Flag of France.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/22px-Flag_of_France.svg.png)
[Không quân Pháp](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) ![ Flag of Israel.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Flag_of_Israel.svg/22px-Flag_of_Israel.svg.png)
![ Flag of Israel.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Flag_of_Israel.svg/22px-Flag_of_Israel.svg.png)
[Không quân Israel](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Israel&action=edit&redlink=1) ![ Flag of Germany.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Flag_of_Germany.svg/22px-Flag_of_Germany.svg.png)
![ Flag of Germany.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Flag_of_Germany.svg/22px-Flag_of_Germany.svg.png)
[Không quân Đức](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BB%A9c) ![ Flag of Finland (bordered).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Flag_of_Finland_%28bordered%29.svg/22px-Flag_of_Finland_%28bordered%29.svg.png)
![ Flag of Finland (bordered).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Flag_of_Finland_%28bordered%29.svg/22px-Flag_of_Finland_%28bordered%29.svg.png)
[Không quân Phần Lan](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ph%E1%BA%A7n_Lan&action=edit&redlink=1) ![ Flag of Belgium (civil).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Flag_of_Belgium_%28civil%29.svg/22px-Flag_of_Belgium_%28civil%29.svg.png)
![ Flag of Belgium (civil).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Flag_of_Belgium_%28civil%29.svg/22px-Flag_of_Belgium_%28civil%29.svg.png)
[Không quân Bỉ](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_B%E1%BB%89&action=edit&redlink=1) **929**
Air Fouga: 576
Heinkel-Messerschmitt: 194
IAI: 30
Valmet: 62
**Fouga Magister** là một máy bay huấn luyện phản lực hai chỗ ngồi do [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) chế tạo vào thập niên 1950, và đây là một trong những máy bay động cơ phản lực đầu tiên trên thế giới được chế tạo với mục đích huấn luyện chuyên biệt.
## Mục lục
[1 Thiết kế và phát triển](#Thi.E1.BA.BFt_k.E1.BA.BF_v.C3.A0_ph.C3.A1t_tri.E1.BB.83n) [2 Lịch sử hoạt động](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD_ho.E1.BA.A1t_.C4.91.E1.BB.99ng) [3 Các phiên bản](#C.C3.A1c_phi.C3.AAn_b.E1.BA.A3n) [4 Các quốc gia sử dụng](#C.C3.A1c_qu.E1.BB.91c_gia_s.E1.BB.AD_d.E1.BB.A5ng) [5 Thông số kỹ thuật (CM.170-1)](#Th.C3.B4ng_s.E1.BB.91_k.E1.BB.B9_thu.E1.BA.ADt_.28CM.170-1.29) [6 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [7 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i) [8 Nội dung liên quan](#N.E1.BB.99i_dung_li.C3.AAn_quan)
## Thiết kế và phát triển[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=1)]
Năm 1948, hãng
[Fouga](/w/index.php?title=Fouga&action=edit&redlink=1) đã thiết kế một máy bay huấn luyện động cơ phản lực đầu tiên có tên gọi là [CM.130](/w/index.php?title=Fouga_CM.130&action=edit&redlink=1) cho [Không quân Pháp](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) (Armée de l'Air, AdA) nhằm thay thế cho những máy bay động cơ piston [Morane-Saulnier MS.475](/w/index.php?title=Morane-Saulnier_MS.475&action=edit&redlink=1). Khi AdA xây dựng máy bay yếu về sức mạnh động cơ với hai động cơ phản lực loại [Turbomeca Palas](/w/index.php?title=Turbomeca_Palas&action=edit&redlink=1), Fouga đã bổ sung thiết kế cơ bản và sử dụng động cơ mạnh hơn là [Turbomeca Marboré](/w/index.php?title=Turbomeca_Marbor%C3%A9&action=edit&redlink=1). Đuôi chữ V của mẫu máy bay mới **CM.170 Magister** dùng để phân biệt với tàu lượn [CM.8](/w/index.php?title=Fouga_CM.8&action=edit&redlink=1) mà Fouga đang dùng để thử nghiệm những động cơ phản lực. Vào tháng 12 năm [1950](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1950), Không quân Pháp đặt hàng 3 nguyên mẫu, với chiếc máy bay đầu tiên bay vào ngày [23 tháng 7](/wiki/23_th%C3%A1ng_7) [1952](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1952). Một đợt gồm 10 chiếc tiền sản xuất cũng được đặt hàng vào tháng 6 năm [1953](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1953), sau đó là đơn đặt hàng đầu tiên gồm 95 chiếc vào ngày [13 tahsng 1](/w/index.php?title=13_tahsng_1&action=edit&redlink=1) [Hàng không năm 1954](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1954). Fouga đã xây dựng một nhà máy lắp ráp tại [Toulouse-Blagnac](/w/index.php?title=Toulouse-Blagnac&action=edit&redlink=1) để sản xuất máy bay. Loại máy bay này bắt đầu phục vụ trong Không quân Pháp vào năm 1956.
Vì sự liên doanh liên kết khác nhau về công nghiệp, máy bay có thể được gọi tên là "Fouga CM.170 Magister", "Potez (Fouga) CM.170 Magister", Sud (Fouga) CM.170 Magister" hoặc "Aérospatiale (Fouga) CM.170 Magister" phụ thuộc vào nơi và khi nào chúng được chế tạo ra.
[Không quân Hải quân Pháp](/w/index.php?title=Aviation_navale&action=edit&redlink=1) chấp nhận một phiên bản phát sinh của Magister như một máy bay huấn luyện cơ bản hoạt động trên tàu sân bay. Máy bay có tên gọi là **CM.175 Zephyr** và được trang bị với một móc hãm và bộ bánh đáp cũng được sửa đổi để hoạt động trên tàu sân bay. 32 chiếc đã được chế tạo.
Một phiên bản cải tiến của Magister có tên gọi là
**CM.170-2 Super Magister** cũng được chế tạo từ năm [1960](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1960). Nó được trang bị động cơ khỏe hơn là [Turbomeca Marboré IV](/w/index.php?title=Turbomeca_Marbor%C3%A9&action=edit&redlink=1). Việc sản xuất Magister dừng lại tại Pháp vào năm [1962](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1962) những tiếp tục được chế tạo tại [Phần Lan](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_Lan) cho đến năm [1967](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1967).
Việc phát triển của máy bay kết thúc khi Không quân Pháp chọn
[Alpha Jet](/wiki/Dassault/Dornier_Alpha_Jet) như một máy bay huấn luyện phản lực mới.
## Lịch sử hoạt động[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=2)]
Khách hàng nước ngoài đầu tiên là
[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), nước này đã đặt mua 62 chiếc từ [Fouga](/w/index.php?title=Fouga&action=edit&redlink=1) và [Flugzeug Union Süd](/w/index.php?title=Flugzeug_Union_S%C3%BCd&action=edit&redlink=1) đã chế tạo thêm 188 chiếc theo giấy phép sản xuất nhượng lại. Ngoài ra CM.170 còn được chế tạo theo giấy phép tại hãng [Valmet](/w/index.php?title=Valmet&action=edit&redlink=1) của [Phần Lan](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_Lan), và [Israel Aircraft Industries](/wiki/Israel_Aerospace_Industries) của [Israel](/wiki/Israel), với tổng cộng 929 chiếc được chế tạo. Trong đó có 286 chiếc được chế tạo theo giấy phép.
### Israel[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=3)]
Không quân Israel sử dụng phiên bản sản suất theo giấy phép có tên gọi là IAI Tzukit. Chúng đã tham gia vào
[Chiến tranh Sáu ngày](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_S%C3%A1u_ng%C3%A0y) năm [1967](/wiki/1967) chống lại lực lượng vũ trang của [Jordan](/wiki/Jordan), mặc dù chúng bị mất với số lượng lớn.
### Phần Lan[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=4)]
Vào năm 1958-1959, Phần Lan đã mua 18 chiếc Fouga Magisters từ France. Cùng lúc, họ cũng có được giấy phép sản xuất từ Pháp. Hãng chế tạo máy bay Phần Lan
[Valmet](/w/index.php?title=Valmet&action=edit&redlink=1) sau đó đã chế tạo 62 chiếc Fouga trong khoảng thời gian 1958-1967. Những chiếc máy bay chế tạo tại Pháp có tên gọi từ FM-1...-18 và chế tạo tại Phần Lan có tên gọi từ FM-21...-82. Đây là những máy bay phản lực huấn luyện trong [Không quân Phần Lan](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ph%E1%BA%A7n_Lan&action=edit&redlink=1) trong thời gian 1958-1988. 21 chiếc Fouga Magisters đã bị phá hủy trong các tai nạn, 6 vụ gây hậu quả lớn.
### Bỉ[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=5)] [Không quân Bỉ](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_B%E1%BB%89&action=edit&redlink=1) sử dụng 50 chiếc Magister với chức năng là máy bay huấn luyện chính. Đội biểu diễn máy bay [The Red Devils](/w/index.php?title=The_Red_Devils&action=edit&redlink=1) cũng sử dụng chúng như máy bay trình diễn. Một số lượng nhỏ Magister được sử dụng đến năm 2007, như máy bay dùng để duy trì bay cho sĩ quan cao cấp. Không quân Bỉ là nước cuối cùng sử dụng những chiếc Magister cho các nhiệm vụ đầy đủ. Chiếc Fouga Magister dự định thực hiện chuyến bay cuối cùng cử mình vào ngày 27 tháng 9 năm 2007, nhưng chuyến bay này đã bị hủy bỏ.
### Katanga[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=6)]
Khi
[Congo](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Congo) độc lập từ Bỉ vào năm 1960, quân phiến loạn tại tỉnh [Katanga](/w/index.php?title=Katanga&action=edit&redlink=1) đã chủ trương ly khai nhằm chống lại chính phủ trung ương hợp pháp. Lực lượng không quân nhỏ bé của phiến quân được trang bị với một số máy bay Fouga Magister và một số máy bay khác. [ONUC](/w/index.php?title=ONUC&action=edit&redlink=1), lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc tại Congo vào khoảng thời gian 1961-1964, đã sử dụng một phi đội [SAAB Tunnan](/w/index.php?title=SAAB_Tunnan&action=edit&redlink=1) của Thụy Điển và [F-86](/wiki/North_American_F-86_Sabre) của Ethiopia vào mục đích chiến đấu chống lại quân phiến loạn.
### Ireland[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=7)] [Không lực Ireland](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_l%E1%BB%B1c_Ireland&action=edit&redlink=1) sử dụng 6 chiếc Fouga Magister, 4 chiếc trong số đó được trang bị cho đội bay biểu diễn [Silver Swallows](/w/index.php?title=Silver_Swallows&action=edit&redlink=1).
## Các phiên bản[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=8)] **CM.170 Magister**- ba nguyên mẫu vầ 10 máy bay tiền sản xuất. **CM.170-1 Magister**- phiên bản sản xuất đầu tiên với động cơ [Turbomeca Marboré](/w/index.php?title=Turbomeca_Marbor%C3%A9&action=edit&redlink=1)II, 761 chiếc được chế tạo bao gồm 188 chiếc cho Tây Đức, 62 chiếc cho Phần Lan và 50 chiếc cho Israel. **CM.170-2 Super Magister**- phiên bản nâng cấp động cơ Marboré IV với lực đẩy 4.7 [kN](/wiki/Newton)(1.055 lbf) mỗi động cơ, 137 chiếc được chế tạo. **CM.171 Makalu**- phiên bản thân máy bay được mở rộng, động cơ [Turbomeca Gabizo](/w/index.php?title=Turbomeca_Gabizo&action=edit&redlink=1)với lực đẩy 10.8 kN (2.422 lbf) mỗi chiếc, chỉ có nguyên mẫu bị mất trong một tai nạn vào ngày 20 tháng 3 năm [1957](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1957). **CM.173 Super Magister**- phiên bản trang bị động cơ Marboré Super VI với lực đẩy 5.1 kN (1.143 lbf) mỗi chiếc và ghế phóng, 137 chiếc được chế tạo. Được sử dụng tại Pháp, Ireland và Liban. **CM.175 Zephyr**- phiên bản trang bị móc hãm dùng cho Hải quân Pháp, 32 chiếc được chế tạo. **IAI Tzukit**hay **AMIT Fouga**- Phiên bản của [Không quân Israel](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Israel&action=edit&redlink=1), trang bị các giá treo vũ khí cố định dưới cánh cho khả năng tấn công hạng nhẹ. **Fouga 90/90A**- phiên bản thử hiện đại hóa máy bay với động cơ [Turbomeca Astafan](/w/index.php?title=Turbomeca_Astafan&action=edit&redlink=1)lực đẩy 7.6 kN (1.715 lbf) mỗi chiếc, tạo lại hình dáng cho vòm kính che buồng lái nhằm tạo tầm nhìn tốt hơn, và nâng cấp hệ thống điện tử hàngk không. 90A được trang bị với một động cơ 790 kp Turbomeca Astafan; cả hai phiên bản này đều không đều không có khả năng tấn công.
## Các quốc gia sử dụng[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=9)] [Algérie](/wiki/Alg%C3%A9rie): [Không quân Algeria](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Algeria&action=edit&redlink=1)(28 chiếc cũ từ Đức) [Áo](/wiki/%C3%81o): [Không quân Áo](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_%C3%81o&action=edit&redlink=1)(18) [Bangladesh](/wiki/Bangladesh): [Không quân Bangladesh](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Bangladesh&action=edit&redlink=1)(8 chiếc cũ từ Đức) [Bỉ](/wiki/B%E1%BB%89): [Không quân Bỉ](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_B%E1%BB%89&action=edit&redlink=1)(50) [Brasil](/wiki/Brasil): [Không quân Brasil](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Brasil&action=edit&redlink=1)(7) [Campuchia](/wiki/Campuchia): [Không quân Hoàng gia Campuchia](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Campuchia)(4) [Cameroon](/wiki/Cameroon): [Không quân Cameroon](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Cameroon&action=edit&redlink=1)(4 chiếc cũ từ Pháp) [El Salvador](/wiki/El_Salvador): [Không quân El Salvador](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_El_Salvador&action=edit&redlink=1)(9 chiếc cũ từ Israel) [Phần Lan](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_Lan): [Không quân Phần Lan](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ph%E1%BA%A7n_Lan&action=edit&redlink=1)(80 (18 chiếc nhập và 62 chiếc được sản xuất theo giấy phép)) [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p): [Không quân Pháp](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1)(397) [Hải quân Pháp](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1)(30)
-
[Gabon](/wiki/Gabon) [Không quân Gabon](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Gabon&action=edit&redlink=1)(5 chiếc cũ từ Đức) [Tây Đức](/wiki/T%C3%A2y_%C4%90%E1%BB%A9c): [Không quân Đức](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BB%A9c)(250 (62 chiếc nhập và 188 chiếc được sản xuất theo giấy phép)) [Ireland](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Ireland): [Không lực Ireland](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_l%E1%BB%B1c_Ireland&action=edit&redlink=1)(7 chiếc cũ từ Áo và Pháp) [Israel](/wiki/Israel): [Không quân Israel](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Israel&action=edit&redlink=1)(52 (16 chiếc nhập và 36 chiếc được sản xuất theo giấy phép)) [Liban](/wiki/Liban): [Không quân Liban](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Liban&action=edit&redlink=1)(8 chiếc cũ từ Đức) [Libya](/wiki/Libya): [Không quân Arab Libya](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Libya&action=edit&redlink=1)(12 chiếc cũ từ Pháp) [Maroc](/wiki/Maroc): [Không quân Hoàng gia Maroc](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Maroc&action=edit&redlink=1)(21 chiếc cũ từ Pháp và Đức) [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan): [Không quân Hoàng gia Hà Lan](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_H%C3%A0_Lan&action=edit&redlink=1) [Rwanda](/wiki/Rwanda): [Không quân Rwanda](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Rwanda&action=edit&redlink=1)(3 chiếc cũ từ Pháp) [Sénégal](/wiki/S%C3%A9n%C3%A9gal): [Không quân Senegal](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Senegal&action=edit&redlink=1)(5 chiếc cũ từ Brasil) [Togo](/wiki/Togo): [Không quân Togo](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Togo&action=edit&redlink=1)(4 chiếc cũ từ Đức) [Uganda](/wiki/Uganda): [Không quân Uganda](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Uganda&action=edit&redlink=1)(12 chiếc cũ từ Israel) [Zaire](/wiki/Zaire): [Không quân Zaire](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Zaire&action=edit&redlink=1)(4)
## Thông số kỹ thuật (CM.170-1)[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=10)]
### Đặc điểm riêng[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=11)] **Phi đoàn**: 1-2 **Chiều dài**: 10.06 m (33 ft 0 in) **: 12.15 m với thùng nhiên liệu ở đầu cánh (39 ft 10 in)** [Sải cánh](/wiki/S%E1%BA%A3i_c%C3%A1nh) **Chiều cao**: 2.80 m (9 ft 2 in) **Diện tích cánh**: 17.3 m² (186.1 ft²) **Trọng lượng rỗng**: 2.150 kg (4.740 lb) **Trọng lượng cất cánh**: 2.850 kg (6.280 lb) **: 3.200 kg (7.050 lb)** [Trọng lượng cất cánh tối đa](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_c%E1%BA%A5t_c%C3%A1nh_t%E1%BB%91i_%C4%91a&action=edit&redlink=1) **Động cơ**: 2× động cơ phản lực turbin [Turbomeca Marboré](/w/index.php?title=Turbomeca_Marbor%C3%A9&action=edit&redlink=1)IIA, 3.9 kN (875 lbf) mỗi chiếc
### Hiệu suất bay[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=12)] **: 715 km/h trên 7.000 m (444 mph trên 23.000 ft)** [Vận tốc cực đại](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_t%E1%BB%91c_V&action=edit&redlink=1) **: 925 km (575 dặm)** [Tầm bay](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7m_bay&action=edit&redlink=1) **: 11.000 m (36.080 ft)** [Trần bay](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_bay&action=edit&redlink=1) **: 17 m/s (3.345 ft/min)** [Vận tốc lên cao](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_t%E1%BB%91c_l%C3%AAn_cao&action=edit&redlink=1) **: 165 kg/m² (34 lb/ft²)** [Lực nâng của cánh](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_n%C3%A2ng_c%E1%BB%A7a_c%C3%A1nh&action=edit&redlink=1) **: 0.28** [Lực đẩy/trọng lượng](/w/index.php?title=T%E1%BB%B7_l%E1%BB%87_l%E1%BB%B1c_%C4%91%E1%BA%A9y-tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1)
### Vũ khí[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=13)]
- 2x súng máy 7.5 mm hoặc 7.62 mm, 200 viên đạn/súng
- Mang được 140 kg (310 lb) vũ khí trên hai giao treo, bao gồm 50 kg (110 lb) bom, tên lửa không dẫn đường, và tên lửa chống tăng
[Nord Aviation](/wiki/Nord_Aviation) [SS.11](/w/index.php?title=SS.11&action=edit&redlink=1).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=14)]
- Kopenhagen, W., ed.
*Das große Flugzeug-Typenbuch.*Stuttgart, Germany: Transpress, 1987. [ISBN 3-344-00162-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3344001620).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=15)] [Fouga Magister Jetwarbird Training](http://www.ljtfougajettraining.com) [History of the Fouga Magister](http://www.ljtfougajettraining.com/History_of_the_Fouga.php) [Fouga CM-170 Magister](http://www.warbirdalley.com/fouga.htm) [Cockpit video of Fouga Magisters of the Irish Air Corps "Silver Swallows" in action](http://www.youtube.com/watch?v=9pUaw802Hc8)
## Nội dung liên quan[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=16)]
|
|![]()
[Fouga CM.170 Magister](//commons.wikimedia.org/wiki/Fouga_Magister?uselang=vi)
|
|![]()
[Fouga CM.170 Magister](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Fouga_Magister?uselang=vi)
### Máy bay có tính năng tương đương[
[sửa](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fouga_CM.170_Magister&action=edit§ion=17)]
|
|
|
|
|
|
|Tên lửa
|
|
|

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Khăn quàng đỏ (định hướng)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Khăn quàng đỏ có thể là:
- Khăn quàng đỏ: một loại đồng phục của đội viên Đội Thiếu niên Tiền phong Việt Nam
- Rạp Khăn quàng đỏ: tên một rạp hát nằm trong Cung Văn hóa Thiếu nhi ở Hà Nội
Khăn quàng đỏ có thể là:

markdown:
# Khăn quàng đỏ (định hướng)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Khăn quàng đỏ** có thể là: [Khăn quàng đỏ](/wiki/Kh%C4%83n_qu%C3%A0ng_%C4%91%E1%BB%8F): một loại đồng phục của đội viên [Đội Thiếu niên Tiền phong](/wiki/%C4%90%E1%BB%99i_thi%E1%BA%BFu_ni%C3%AAn_ti%E1%BB%81n_phong) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Rạp Khăn quàng đỏ](/w/index.php?title=R%E1%BA%A1p_Kh%C4%83n_qu%C3%A0ng_%C4%91%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1): tên một rạp hát nằm trong [Cung Văn hóa Thiếu nhi](/w/index.php?title=Cung_V%C4%83n_h%C3%B3a_Thi%E1%BA%BFu_nhi&action=edit&redlink=1)ở [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) **Khăn quàng đỏ** có thể là:

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Loriculus tener
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Loriculus tener là một loài chim trong họ Psittacidae.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Loriculus tener tại Wikispecies

markdown:
*Loriculus tener*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Loriculus tener
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Psittaciformes](/wiki/B%E1%BB%99_V%E1%BA%B9t) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Psittacidae](/wiki/H%E1%BB%8D_V%E1%BA%B9t) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Loriculus](/wiki/Loriculus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **L. tener** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Loriculus tener* * là một loài Loriculus tener* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Psittacidae](/wiki/H%E1%BB%8D_V%E1%BA%B9t). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Loriculus_tener&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Loriculus_tener&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Loriculus_tener&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Loriculus_tener&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Loriculus tener](//species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Loriculus_tener)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)


text:
Menditte
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 43°09′47″B 0°54′02″T / 43,1630555556°B 0,900555555556°T
Menditte (tiếng Basque: Mendikota) là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Aquitaine miền tây nam nước Pháp.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- MENDIKOTA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa) (in Spanish)

markdown:
# Menditte
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [43°09′47″B 0°54′02″T / 43,1630555556°B 0,900555555556°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Menditte¶ms=43.1630555556_N_-0.900555555556_E_region:FR-64_type:city(211))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Aquitaine](/wiki/Aquitaine) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Pyrénées-Atlantiques](/wiki/Pyr%C3%A9n%C3%A9es-Atlantiques) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Oloron-Sainte-Marie](/wiki/Oloron-Sainte-Marie_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008–2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 251 m/823 ft)
1 2(2,44 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(85 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [64378](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=64378-COM)/ [64130](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Menditte** ( [tiếng Basque](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Basque): *Mendikota*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Pyrénées-Atlantiques](/wiki/Pyr%C3%A9n%C3%A9es-Atlantiques) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Aquitaine](/wiki/Aquitaine) miền tây nam nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Menditte&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Menditte&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Menditte&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Menditte&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Menditte&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Menditte&action=edit§ion=3)] [MENDIKOTA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)](http://www.euskomedia.org/euskomedia/SAunamendi?idi=en&op=7&voz=MENDIKOTA)(in Spanish)
|
|


text:
Phenes raptor
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Phenes raptor là loài chuồn chuồn trong họ Petaluridae. Loài này được Rambur mô tả khoa học đầu tiên năm 1842.[2]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Martin Schorr, Martin Lindeboom, Dennis Paulson. “World Odonata List”. University of Puget Sound. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2010.
- ^ “raptor”. World Odonata List. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Phenes raptor tại Wikimedia Commons
- Dữ liệu liên quan tới Phenes raptor tại Wikispecies

markdown:
*Phenes raptor*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Phenes raptor
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Odonata](/wiki/Chu%E1%BB%93n_chu%E1%BB%93n) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Petaluridae](/w/index.php?title=Petaluridae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) *Phenes* [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. raptor** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Phenes raptor* [Rambur](/w/index.php?title=Jules_Pi%C3%A8rre_Rambur&action=edit&redlink=1), 1842 [[1]](#cite_note-WOL-1) * là loài Phenes raptor* [chuồn chuồn](/wiki/Chu%E1%BB%93n_chu%E1%BB%93n)trong họ [Petaluridae](/w/index.php?title=Petaluridae&action=edit&redlink=1). Loài này được Rambur mô tả khoa học đầu tiên năm 1842. [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Phenes_raptor&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phenes_raptor&action=edit§ion=1)] **Martin Schorr, Martin Lindeboom, Dennis Paulson.** [^](#cite_ref-WOL_1-0) [“World Odonata List”](http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/). [University of Puget Sound](/w/index.php?title=University_of_Puget_Sound&action=edit&redlink=1). Bản gốc [lưu trữ](http://web.archive.org/web/20100828091754/http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/)ngày 28 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2010. [^](#cite_ref-2) [“raptor”](http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/). *World Odonata List*. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2013.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Phenes_raptor&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Phenes_raptor&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Phenes raptor](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Phenes_raptor)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Phenes raptor](//species.wikimedia.org/wiki/Phenes_raptor)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


text:
Primorsky (huyện)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Huyện Primorsky (tiếng Nga: ? райо́н) là một huyện hành chính[1] tự quản[2] (raion), của Tỉnh Arkhangelsk, Nga. Huyện có diện tích 22333 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 33300 người. Trung tâm của huyện đóng ở Arkhangel'sk.[4]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â Law #67/2006-OZ
- ^ a ă â Law #43/2004-OZ
- ^ Федеральная служба государственной статистики (Cục Thống kê quốc gia Liên bang Nga) (21 tháng 5 năm 2004). “Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек (Dân số Nga, các chủ thể Liên bang Nga trong thành phần các vùng liên bang, các huyện, các điểm dân cư đô thị, các điểm dân cư nông thôn—các trung tâm huyện và các điểm dân cư nông thôn với dân số từ 3 nghìn người trở lên)”. Всероссийская перепись населения 2002 года (Điều tra dân số toàn Nga năm 2002) (bằng tiếng Nga). Cục Thống kê quốc gia Liên bang Nga. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2010.
- ^ “Raions of the Russian Federation”. Statoids. 4 tháng 3 năm 2008. Truy cập 5 tháng 7 năm 2012.

markdown:
# Primorsky (huyện)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Primorsky District
|? район (tiếng Nga)
|
|![]()
**(thời điểm tháng 12 năm 2010)** [Bậc hành chính](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Nga#Ph.C3.A2n_chia_h.C3.A0nh_ch.C3.ADnh) [Nga](/wiki/Nga) [Chủ thể liên bang](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_th%E1%BB%83_li%C3%AAn_bang_Nga&action=edit&redlink=1) [Tỉnh Arkhangelsk](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Arkhangelsk&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-AstrakhanO_adm-1) [Trung tâm hành chính](/wiki/Trung_t%C3%A2m_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh) [selo](/wiki/L%C3%A0ng#Nga) [Arkhangel'sk](/wiki/Arkhangel%27sk) [[1]](#cite_note-AstrakhanO_adm-1) **(đến tháng 12 năm 2010)** [Loại đô thị](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Nga) [Hợp nhất về mặt đô thị](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Nga)thành **Huyện tự quản Primorsky** [[2]](#cite_note-AstrakhanO_mun-2) **- dân đô thị** [[2]](#cite_note-AstrakhanO_mun-2) **Số liệu thống kê** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 2(8.623 sq mi) [ *]* [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c) [Thống kê 2002](/w/index.php?title=Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_d%C3%A2n_s%E1%BB%91_Nga_(2002)&action=edit&redlink=1)) [[3]](#cite_note-PopCensus-3) **Huyện Primorsky** ( [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga): *? райо́н*) là một huyện hành chính tự quản [1] ( [[2]](#cite_note-AstrakhanO_mun-2) [raion](/w/index.php?title=Raion&action=edit&redlink=1)), của [Tỉnh Arkhangelsk](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Arkhangelsk&action=edit&redlink=1), [Nga](/wiki/Nga). Huyện có diện tích 22333 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 33300 người. Trung tâm của huyện đóng ở [Arkhangel'sk](/wiki/Arkhangel%27sk). [[4]](#cite_note-4)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Primorsky_(huy%E1%BB%87n)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Primorsky_(huy%E1%BB%87n)&action=edit§ion=1)]
- ^
**a** **ă** [Law #67/2006-OZ](#cite_ref-AstrakhanO_adm_1-2) **â**
- ^
**a** **ă** [Law #43/2004-OZ](#cite_ref-AstrakhanO_mun_2-2) **â** **Федеральная служба государственной статистики (Cục Thống kê quốc gia Liên bang Nga) (21 tháng 5 năm 2004).** [^](#cite_ref-PopCensus_3-0) [“Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек (](http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls). *Dân số Nga, các chủ thể Liên bang Nga trong thành phần các vùng liên bang, các huyện, các điểm dân cư đô thị, các điểm dân cư nông thôn—các trung tâm huyện và các điểm dân cư nông thôn với dân số từ 3 nghìn người trở lên*)” *Всероссийская перепись населения 2002 года (Điều tra dân số toàn Nga năm 2002)*(bằng tiếng Nga). Cục Thống kê quốc gia Liên bang Nga. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2010. [^](#cite_ref-4) [“Raions of the Russian Federation”](http://www.statoids.com/yru.html). Statoids. 4 tháng 3 năm 2008. Truy cập 5 tháng 7 năm 2012.


text:
Thể loại:Mất thập kỷ 1320
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại này có những người qua đời trong thập kỷ 1320. Xem thêm những người sinh ra trong thập kỷ 1320.
Thể loại này có những người qua đời trong thập kỷ 1320. Xem thêm những người sinh ra trong thập kỷ 1320.

markdown:
# Thể loại:Mất thập kỷ 1320
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại này có những
**người qua đời trong thập kỷ 1320**. Xem thêm [những người sinh ra trong thập kỷ 1320](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1320).
|
|[Thập kỷ 1300](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1300)– [Thập kỷ 1310](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1310)– **Thập kỷ 1320**– [Thập kỷ 1330](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1330)– [Thập kỷ 1340](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1340) [Thập kỷ 1350](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1350)– [Thập kỷ 1360](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1360)– [Thập kỷ 1370](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1370)– [Thập kỷ 1380](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1380)– [Thập kỷ 1390](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_th%E1%BA%ADp_k%E1%BB%B7_1390)
|
|![]()

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1066 frontend miss (0)