text:
Hoàng Phu
Hoàng Phu (黃郛) (1883-1936) là một tướng lĩnh và chính trị gia đầu thời Dân Quốc. Ông sinh tại Hàng Châu.
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Hoàng học tại trường quân sự Chiết Giang và Cầu Khởi Thư viện (nay là Đại học Chiết Giang) rồi sang Nhật.[1] Hoàng tiếp xúc với Đồng minh hội khi học tập trong Học viện Lục quân Đế quốc Nhật Bản. Trong Cách mạng Tân Hợi, ông và Trần Kỳ Mỹ tuyên bố Thượng Hải độc lập và họ kết nghĩa anh em với Tưởng Giới Thạch.
Ông phải trốn ra nước ngoài sau khi Cách mạng lần thứ 2 năm 1913 chống lại Viên Thế Khải thất bại, và trở về sau khi Viên chết, đại diện Chính phủ quân sự Chiết Giang tại Bắc Kinh. Khi Tôn Dật Tiên ra lệnh cho các đảng viên Quốc dân đảng tuyên thệ trung thành với cá nhân ông, Hoàng từ chối và bỏ đảng.
Ông ủng hộ Trung Hoa tham gia Thế chiến I với hi vọng giành lại lãnh thổ đã mất. Ông là một nhà ngoại giao dưới thời Tổng thống Từ Thế Xương, đồng tác giả của nhiều tác phẩm về kinh tế và đối ngoại, cũng như thường xuyên đến thuyết giảng tại các trường đại học. Ông tham gia phái đoàn Trung Hoa tại Hội nghị hải quân Washington, đem lại thắng lợi ngoại giao to lớn nhất cho Chính phủ Bắc Dương là giành lại Sơn Đông.
Sau khi Tào Côn bị lật đổ năm 1924 trong Chính biến Bắc Kinh, ông được Phùng Ngọc Tường mời làm Quyền Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc. Ông tuyên bố nhiệm kỳ cùa Tào là vi hiến vì Tào được bầu do hối lộ, cũng hủy bỏ thỏa ước cho phép Phổ Nghi sống trong Tử Cấm Thành.
Hoàng có ảnh hưởng trong chiến thắng của Tưởng Giới Thạch trước Phùng Ngọc Tường và Diêm Tích Sơn, một trong những lý do chính khiến Chính phủ Vũ Hán của Uông Tinh Vệ sụp đổ. Sau đó ông giữ vài chức vụ trong Chính phủ Nam Kinh bao gồm Thị trưởng Thượng Hải, Bộ trưởng Ngoại giao, và Chủ tịch Ủy ban Chính trị Hoa Bắc. Dù có quan hệ thân thiết với Tưởng, ông không bao giờ tái gia nhập Quốc dân đảng he vì không muốn bị đánh đồng với những kẻ cơ hội gia nhập đảng trong và sau Chiến tranh Bắc phạt. Năm 1933, ông ký Hiệp định Đường Cô nhượng Sát Cáp Nhĩ, Nhiệt Hà và một phần Hà Bắc cho các chính quyền bù nhìn thân Nhật. Cũng như Tưởng, ông cho rằng Cộng sản là mối đe dọa nguy hiểm hơn người Nhật.

markdown:
# Hoàng Phu
**Hoàng Phu** (黃郛) (1883-1936) là một tướng lĩnh và chính trị gia đầu thời [Dân Quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c). Ông sinh tại [Hàng Châu](/wiki/H%C3%A0ng_Ch%C3%A2u).
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_Phu&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_Phu&action=edit§ion=1)]
Hoàng học tại trường quân sự Chiết Giang và Cầu Khởi Thư viện (nay là
[Đại học Chiết Giang](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Chi%E1%BA%BFt_Giang&action=edit&redlink=1)) rồi sang Nhật. Hoàng tiếp xúc với [1] [Đồng minh hội](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_minh_h%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1)khi học tập trong [Học viện Lục quân Đế quốc Nhật Bản](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1). Trong [Cách mạng Tân Hợi](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_T%C3%A2n_H%E1%BB%A3i), ông và Trần Kỳ Mỹ tuyên bố Thượng Hải độc lập và họ kết nghĩa anh em với [Tưởng Giới Thạch](/wiki/T%C6%B0%E1%BB%9Fng_Gi%E1%BB%9Bi_Th%E1%BA%A1ch).
Ông phải trốn ra nước ngoài sau khi Cách mạng lần thứ 2 năm 1913 chống lại
[Viên Thế Khải](/wiki/Vi%C3%AAn_Th%E1%BA%BF_Kh%E1%BA%A3i) thất bại, và trở về sau khi Viên chết, đại diện Chính phủ quân sự Chiết Giang tại Bắc Kinh. Khi Tôn Dật Tiên ra lệnh cho các đảng viên [Quốc dân đảng](/wiki/Qu%E1%BB%91c_D%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%A3ng_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) tuyên thệ trung thành với cá nhân ông, Hoàng từ chối và bỏ đảng.
Ông ủng hộ Trung Hoa tham gia
[Thế chiến I](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) với hi vọng giành lại lãnh thổ đã mất. Ông là một nhà ngoại giao dưới thời Tổng thống [Từ Thế Xương](/wiki/T%E1%BB%AB_Th%E1%BA%BF_X%C6%B0%C6%A1ng), đồng tác giả của nhiều tác phẩm về kinh tế và đối ngoại, cũng như thường xuyên đến thuyết giảng tại các trường đại học. Ông tham gia phái đoàn Trung Hoa tại [Hội nghị hải quân Washington](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Washington&action=edit&redlink=1), đem lại thắng lợi ngoại giao to lớn nhất cho [Chính phủ Bắc Dương](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_B%E1%BA%AFc_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) là giành lại [Sơn Đông](/wiki/S%C6%A1n_%C4%90%C3%B4ng).
Sau khi
[Tào Côn](/wiki/T%C3%A0o_C%C3%B4n) bị lật đổ năm 1924 trong [Chính biến Bắc Kinh](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_bi%E1%BA%BFn_B%E1%BA%AFc_Kinh&action=edit&redlink=1), ông được [Phùng Ngọc Tường](/wiki/Ph%C3%B9ng_Ng%E1%BB%8Dc_T%C6%B0%E1%BB%9Dng) mời làm Quyền [Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c). Ông tuyên bố nhiệm kỳ cùa Tào là vi hiến vì Tào được bầu do hối lộ, cũng hủy bỏ thỏa ước cho phép Phổ Nghi sống trong [Tử Cấm Thành](/wiki/T%E1%BB%AD_C%E1%BA%A5m_Th%C3%A0nh).
Hoàng có ảnh hưởng trong chiến thắng của
[Tưởng Giới Thạch](/wiki/T%C6%B0%E1%BB%9Fng_Gi%E1%BB%9Bi_Th%E1%BA%A1ch) trước [Phùng Ngọc Tường](/wiki/Ph%C3%B9ng_Ng%E1%BB%8Dc_T%C6%B0%E1%BB%9Dng) và [Diêm Tích Sơn](/wiki/Di%C3%AAm_T%C3%ADch_S%C6%A1n), một trong những lý do chính khiến Chính phủ Vũ Hán của Uông Tinh Vệ sụp đổ. Sau đó ông giữ vài chức vụ trong [Chính phủ Nam Kinh](/w/index.php?title=Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Nam_Kinh&action=edit&redlink=1) bao gồm Thị trưởng [Thượng Hải](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_H%E1%BA%A3i), Bộ trưởng Ngoại giao, và Chủ tịch Ủy ban Chính trị Hoa Bắc. Dù có quan hệ thân thiết với Tưởng, ông không bao giờ tái gia nhập Quốc dân đảng he vì không muốn bị đánh đồng với những kẻ cơ hội gia nhập đảng trong và sau Chiến tranh Bắc phạt. Năm 1933, ông ký [Hiệp định Đường Cô](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_C%C3%B4&action=edit&redlink=1) nhượng [Sát Cáp Nhĩ](/wiki/S%C3%A1t_C%C3%A1p_Nh%C4%A9), [Nhiệt Hà](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_H%C3%A0) và một phần [Hà Bắc](/wiki/H%C3%A0_B%E1%BA%AFc) cho các chính quyền bù nhìn thân Nhật. Cũng như Tưởng, ông cho rằng Cộng sản là mối đe dọa nguy hiểm hơn người Nhật.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_Phu&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ho%C3%A0ng_Phu&action=edit§ion=2)]
|Tiền nhiệm:
||
|
1924
|Kế nhiệm:
|
|Tiền nhiệm:
||
|
1924
|Kế nhiệm:
|


text:
Karlovy Vary (vùng)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Vùng Karlovy Vary (tiếng Séc: Karlovarský kraj) là một vùng của Cộng hòa Séc ở cực tây của vùng lịch sử Bohemia. Tên vùng được đặt theo thủ phủ vùng Karlov Vary. Vùng này có dân số là 314.441 người (thời điểm tháng 3 năm 2011), diện tích là 3314 km2. Thủ phủ vùng đóng tại thành phố Karlovy Vary. Vùng nổi tiếng với các suối nước nóng (Karlovy Vary, Mariánské Lázně và những nơi khác). Điểm cao nhất nằm ở Klínovec có độ cao 1.244 mét (4.081 ft)
Các quận[sửa | sửa mã nguồn]
- Quận Cheb
- Quận Karlovy Vary
- Quận Sokolov
Thành phố và thị xã[sửa | sửa mã nguồn]
- Karlovy Vary
- Aš
- Cheb
- Chodov
- Františkovy Lázně
- Jáchymov
- Kraslice
- Loket
- Luby u Chebu
- Mariánské Lázně
- Nejdek
- Ostrov
- Skalná
- Sokolov

markdown:
# Karlovy Vary (vùng)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Vùng Karlovy Vary (
|Karlovarský kraj)
|
|
|
|
Cờ
|
|
Biểu trưng
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) [Karlovy Vary](/wiki/Karlovy_Vary) [m](/wiki/M%C3%A9t)(4.081 [ft](/wiki/Foot)) [Km²](/wiki/Km%C2%B2)(1.280 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng)) *03/2011*) [km²](/w/index.php?title=Square_kilometre&action=edit&redlink=1)(246 / [sq mi](/w/index.php?title=Square_mile&action=edit&redlink=1)) [ISO 3166-2](/w/index.php?title=ISO_3166-2:CZ&action=edit&redlink=1) **Website:** [http://www.kr-karlovarsky.cz/](http://www.kr-karlovarsky.cz/) **Vùng Karlovy Vary** ( [tiếng Séc](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_S%C3%A9c): Karlovarský kraj) là một [vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) của [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) ở cực tây của vùng lịch sử [Bohemia](/wiki/%C4%8Cechy). Tên vùng được đặt theo thủ phủ vùng [Karlov Vary](/w/index.php?title=Karlov_Vary&action=edit&redlink=1). Vùng này có dân số là 314.441 người (thời điểm tháng 3 năm 2011), diện tích là 3314 km2. Thủ phủ vùng đóng tại thành phố [Karlovy Vary](/wiki/Karlovy_Vary). Vùng nổi tiếng với các suối nước nóng (Karlovy Vary, [Mariánské Lázně](/wiki/Mari%C3%A1nsk%C3%A9_L%C3%A1zn%C4%9B) và những nơi khác). Điểm cao nhất nằm ở [Klínovec](/w/index.php?title=Kl%C3%ADnovec&action=edit&redlink=1) có độ cao 1.244 mét (4.081 ft)
## Các quận[
[sửa](/w/index.php?title=Karlovy_Vary_(v%C3%B9ng)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Karlovy_Vary_(v%C3%B9ng)&action=edit§ion=1)]
- Quận Cheb
- Quận Karlovy Vary
- Quận Sokolov
## Thành phố và thị xã[
[sửa](/w/index.php?title=Karlovy_Vary_(v%C3%B9ng)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Karlovy_Vary_(v%C3%B9ng)&action=edit§ion=2)] [Karlovy Vary](/wiki/Karlovy_Vary) [Aš](/wiki/A%C5%A1) [Cheb](/wiki/Cheb) [Chodov](/w/index.php?title=Chodov_(qu%E1%BA%ADn_Sokolov)&action=edit&redlink=1) [Františkovy Lázně](/wiki/Franti%C5%A1kovy_L%C3%A1zn%C4%9B) [Jáchymov](/wiki/J%C3%A1chymov) [Kraslice](/wiki/Kraslice) [Loket](/w/index.php?title=Loket&action=edit&redlink=1) [Luby u Chebu](/w/index.php?title=Luby_u_Chebu&action=edit&redlink=1) [Mariánské Lázně](/wiki/Mari%C3%A1nsk%C3%A9_L%C3%A1zn%C4%9B) [Nejdek](/wiki/Nejdek) [Ostrov](/w/index.php?title=Ostrov_(Qu%E1%BA%ADn_Karlovy_Vary)&action=edit&redlink=1) [Skalná](/wiki/Skaln%C3%A1) [Sokolov](/w/index.php?title=Sokolov_(Qu%E1%BA%ADn_Sokolov)&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Karlovy_Vary_(v%C3%B9ng)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Karlovy_Vary_(v%C3%B9ng)&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Karlovy_Vary_(v%C3%B9ng)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Karlovy_Vary_(v%C3%B9ng)&action=edit§ion=4)]
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1055 hit (1), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=01-Jul-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Sun, 02 Aug 2015 12:00:00 GMT


text:
Mayiladuthurai
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Mayiladuthurai là một thành phố và khu đô thị của quận Nagapattinam thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu[sửa | sửa mã nguồn]
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ[1], Mayiladuthurai có dân số 84.290 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Mayiladuthurai có tỷ lệ 80% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 76%. Tại Mayiladuthurai, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns. (Provisional)”. Census Commission of India. Truy cập ngày 3 tháng 9 năm 2007.

markdown:
# Mayiladuthurai
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Mayiladuthurai
|
|
-
|
|
-
[Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [IST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)( [UTC+5:30](/wiki/UTC%2B5:30)) **(** [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) [2001](/wiki/2001))
-
[Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)
-
**Mayiladuthurai** là một thành phố và khu đô thị của [quận Nagapattinam](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Nagapattinam&action=edit&redlink=1) thuộc [bang](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Tamil Nadu](/wiki/Tamil_Nadu), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99).
## Nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Mayiladuthurai&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mayiladuthurai&action=edit§ion=1)]
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ
, Mayiladuthurai có dân số 84.290 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Mayiladuthurai có tỷ lệ 80% [1] [biết đọc biết viết](/wiki/Bi%E1%BA%BFt_ch%E1%BB%AF), cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 76%. Tại Mayiladuthurai, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mayiladuthurai&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mayiladuthurai&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns. (Provisional)”](http://web.archive.org/web/20040616075334/www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999). Census Commission of India. Truy cập ngày 3 tháng 9 năm 2007.

X-Cache: cp1054 hit (2), cp1066 frontend miss (0)


text:
Olympic Toán học Quốc tế
Olympic Toán học Quốc tế (International Mathematical Olympiad, thường được viết tắt là IMO) là một kì thi Toán học cấp quốc tế hàng năm dành cho học sinh trung học phổ thông.
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Kì thi IMO đầu tiên được tổ chức tại Rumani năm 1959 với sự tham gia của 7 quốc gia Đông Âu là chủ nhà Rumani, Bulgaria, Tiệp Khắc, Đông Đức, Hungary, Ba Lan và Liên Xô. Trong giai đầu, IMO chủ yếu là cuộc thi của các quốc gia thuộc hệ thống xã hội chủ nghĩa và địa điểm tổ chức cũng chỉ trong phạm vi các nước Đông Âu.[cần dẫn nguồn] Bắt đầu từ thập niên 1970, số lượng các đoàn tham gia bắt đầu tăng lên nhanh chóng và IMO thực sự trở thành một kì thi quốc tế về Toán dành cho học sinh.
Cho đến nay kì thi được tổ chức liên tục hàng năm, trừ duy nhất năm 1980. Kì IMO có số lượng đoàn tham gia đông đảo nhất tính đến IMO 2011 chính là kì IMO 2011 tổ chức tại Amsterdam, Hà Lan với 101 đoàn tham dự.[1]
Mỗi đoàn tham dự được phép có tối đa 6 thí sinh, một trưởng đoàn, một phó đoàn và các quan sát viên. Theo quy định, thí sinh tham gia phải dưới 20 tuổi và trình độ không được vượt quá cấp trung học phổ thông (secondary school hay high school trong tiếng Anh, hay lycée trong tiếng Pháp), vì vậy một thí sinh có thể tham gia tới 5 hoặc 6 kì IMO, riêng với Việt Nam do quy định của việc chọn đội tuyển, một thí sinh chỉ tham dự được nhiều nhất là hai kì.
Cách thức ra đề, thi và chấm thi[sửa | sửa mã nguồn]
Mỗi bài thi IMO bao gồm 6 bài toán, mỗi bài tương đương tối đa là 7 điểm, có nghĩa là thí sinh có thể đạt tối đa 42 điểm cho 6 bài. 6 bài toán này sẽ được giải trong 2 ngày liên tiếp, mỗi ngày thí sinh giải 3 bài trong thời gian 270 phút.
Các bài toán được lựa chọn trong các vấn đề toán học sơ cấp, bao gồm 4 lĩnh vực hình học, số học, đại số và tổ hợp. Bắt đầu từ tháng 3 hàng năm, các nước tham gia thi được đề nghị gửi các đề thi mà họ lựa chọn đến nước chủ nhà, sau đó một ban lựa chọn đề thi của nước chủ nhà sẽ lập ra một danh sách các bài toán rút gọn bao gồm những bài hay nhất, không trùng lặp đề thi IMO các năm trước hoặc kì thi quốc gia của các nước tham gia, không đòi hỏi kiến thức toán cao cấp, không quá khó hoặc quá dễ nhưng yêu cầu được thí sinh phải vận dụng hết khả năng suy luận và kiến thức toán được học. Một vài ngày trước kì thi, các trưởng đoàn sẽ bỏ phiếu lựa chọn 6 bài chính thức, chính họ cũng sẽ là người dịch đề thi sang tiếng nước mình để thí sinh có thể giải toán bằng tiếng mẹ đẻ, sau đó các vị trưởng đoàn sẽ được cách ly hoàn toàn với các thí sinh để tránh gian lận.
Bài thi của thí sinh sẽ được ban giám khảo và trưởng đoàn của thí sinh đó chấm song song, sau đó hai bên sẽ hội ý để đưa ra kết quả cuối cùng. Giám khảo và trưởng đoàn đều có thể phản biện cách chấm của nhau để điểm bài thi đạt được là chính xác nhất. Nếu hai bên không thể đi tới đồng thuận thì người quyết định sẽ là trưởng ban giám khảo và giải pháp cuối cùng là tất cả các trưởng đoàn bỏ phiếu. Riêng bài thi của thí sinh nước chủ nhà sẽ do giám khảo đến từ các nước có đề thi được chọn chấm.
Giải thưởng[sửa | sửa mã nguồn]
Tại IMO việc xét giải chỉ là cho cá nhân từng thí sinh tham gia thi, còn việc xếp hạng thành tích các đoàn đều do các nước tham gia tự tính toán và không có ý nghĩa chính thức.
Giải thưởng của IMO bao gồm huy chương vàng, huy chương bạc và huy chương đồng được trao theo điểm tổng cộng mà thí sinh đạt được. Số thí sinh được trao huy chương là khoảng một nửa tổng số thí sinh, điểm để phân loại huy chương sẽ theo nguyên tắc tỉ lệ thí sinh đạt huy chương vàng, bạc, đồng sẽ là 1:2:3. Các thí sinh không giành được huy chương nhưng giải được trọn vẹn ít nhất 1 bài (7/7 điểm) sẽ được trao bằng khen.
Ngoài ra, ban tổ chức IMO còn có thể trao các giải thưởng đặc biệt cho cách giải cực kì sáng tạo hoặc tổng quát hóa vấn đề nêu ra trong bài toán. Giải này phổ biến trong thập niên 1980 nhưng gần đây ít được trao hơn, lần cuối cùng giải thưởng đặc biệt được trao là năm 2005. Thí sinh đoàn Việt Nam từng đạt giải thưởng này là Lê Bá Khánh Trình tại IMO 1979.
Danh sách các kì thi Olympic[sửa | sửa mã nguồn]
Thống kê liên quan[sửa | sửa mã nguồn]
- Đoàn đạt thành tích tốt nhất trong một kì IMO là đoàn Hoa Kỳ tại IMO 1994, cả 6 thành viên của đoàn này đều giành huy chương vàng với số điểm tuyệt đối 42/42. Tính chung tất cả các kì IMO thì đoàn có thành tích tốt nhất là đoàn Trung Quốc, trong 22 lần tham gia đoàn này đã đứng đầu toàn đoàn 13 lần trong đó có tới 8 lần cả 6 thí sinh Trung Quốc giành huy chương vàng (IMO các năm 1992, 1993, 1997, 2000, 2001, 2002, 2004 và 2006). Thứ tự 10 đoàn có thành tích tốt nhất là:[2]
- Cho đến nay đã có hai thí sinh từng 4 lần giành huy chương vàng IMO. Người đầu tiên đạt được thành tích này là Reid Barton (đoàn Hoa Kỳ), Barton giành huy chương vàng tại các kì IMO 1998 (32 điểm), 1999 (34 điểm), 2000 (39 điểm) và 2001 (42/42 điểm). Thí sinh thứ hai là Christian Reiher (đoàn Đức) với các huy chương vàng tại IMO 2000 (31 điểm), 2001 (32 điểm), 2002 (36 điểm) và 2003 (36 điểm). Ngoài ra Reiher còn giành thêm một huy chương đồng tại IMO 1999 (15 điểm), qua đó trở thành người có thành tích cao nhất trong tất cả các kì IMO tính đến nay.
- Ciprian Manolescu (đoàn Rumani) là thí sinh giành nhiều điểm tuyệt đối (42/42) nhất trong lịch sử IMO. Trong cả ba lần tham dự IMO vào các năm 1995, 1996 và 1997, Manolescu đều giành huy chương vàng với số điểm tuyệt đối.
- Eugenia Malinnikova (đoàn Liên Xô) là thí sinh nữ có thành tích cao nhất với ba huy chương vàng tại các IMO 1989 (41 điểm), 1990 (42 điểm) và 1991 (42 điểm), tức là chỉ kém duy nhất 1 điểm so với thành tích của Manolescu.
- Đào Triết Hiên (đoàn Úc) bắt đầu tham gia thi IMO khi mới 11 tuổi vào năm 1986. Đến kì IMO 1988, Đào giành huy chương vàng năm 13 tuổi và trở thành thí sinh trẻ nhất từng giành huy chương vàng tại IMO.
- Oleg Gol'berg (đoàn Nga và Mỹ) là thí sinh duy nhất trong lịch sử IMO từng giành huy chương vàng với tư cách là thành viên hai đội tuyển khác nhau, hai huy chương vàng với đoàn Nga tại IMO 2002 (36 điểm), 2003 (38 điểm) và một với đoàn Mỹ tại IMO 2004 (40 điểm).
Các nhà khoa học nổi tiếng từng là thí sinh IMO[sửa | sửa mã nguồn]
- Tính cho đến năm 2010, đã có tổng cộng 9 người từng là thí sinh thi IMO đã giành được giải thưởng Toán học nổi tiếng bậc nhất thế giới, Giải Fields. Danh sách cụ thể như sau:
(Ghi chú: HCV, HCB, HCĐ lần lượt là huy chương vàng, huy chương bạc và huy chương đồng)
- Grigory Margulis đã giành huy chương bạc tại IMO 1962 trong thành phần đoàn Liên Xô. Ông được trao Giải Fields năm 1978, sau đó là Giải Wolf năm 2005. Margulis là một trong số ít ỏi bảy nhà toán học trên thế giới có được cả hai giải thưởng này.
- Grigori Perelman đã đạt điểm tuyệt đối 42/42 và giành huy chương vàng tại IMO 1982 trong thành phần đoàn Liên Xô. Năm 2006, ông được trao Giải Fields vì đã giải quyết được Giả thuyết Poincaré, một trong những vấn đề toán học lớn nhất của thế kỉ 20 được Henri Poincaré đề ra từ năm 1904. Bài toán này là một trong sáu bài toán được Viện Toán học Clay đặt giải 1 triệu USD cho bất kỳ ai giải được.
- Đào Triết Hiên (Terence Tao) giành huy chương vàng IMO 1988 trong thành phần đoàn Úc khi mới 13 tuổi. Cho đến nay đây vẫn là thí sinh trẻ nhất từng giành huy chương vàng trong một kì IMO. Đào được bổ nhiệm làm giáo sư Đại học California tại Los Angeles (UCLA) khi mới 24 tuổi và được đánh giá là "Mozart của toán học thế giới". Đào Triết Hiên được trao Giải Fields năm 2006 cùng với Perelman.
- Ngô Bảo Châu, giáo sư trẻ nhất Việt Nam, từng hai lần đoạt huy chương vàng IMO tại Úc (1988) và Cộng hoà Liên bang Đức (1989). Ngô Bảo Châu nổi tiếng với thành công trong việc chứng minh Bổ đề cơ bản Langlands, công trình nghiên cứu đã giúp ông nhận Giải Fields năm 2010.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Phỏng vấn trưởng ban tổ chức IMO 2007
- ^ Trang web chính thức của IMO, cập nhật ngày 28 tháng 7 năm 2013.

markdown:
# Olympic Toán học Quốc tế
[Olympic Toán quốc tế](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&redirect=no))
|
|**Olympic Toán học Quốc tế** ( **International Mathematical Olympiad**, thường được viết tắt là **IMO**) là một kì thi [Toán học](/wiki/To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc) cấp quốc tế hàng năm dành cho học sinh [trung học phổ thông](/w/index.php?title=Trung_h%E1%BB%8Dc_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1).
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=1)]
Kì thi IMO đầu tiên được tổ chức tại
[Rumani](/wiki/Romania) năm [1959](/wiki/1959) với sự tham gia của 7 quốc gia [Đông Âu](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u) là chủ nhà [Rumani](/wiki/Romania), [Bulgaria](/wiki/Bulgaria), [Tiệp Khắc](/wiki/Ti%E1%BB%87p_Kh%E1%BA%AFc), [Đông Đức](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_%C4%90%E1%BB%A9c), [Hungary](/wiki/Hungary), [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) và [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4). Trong giai đầu, IMO chủ yếu là cuộc thi của các quốc gia thuộc hệ thống [xã hội chủ nghĩa](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a) và địa điểm tổ chức cũng chỉ trong phạm vi các nước Đông Âu. [ Bắt đầu từ thập niên 1970, số lượng các đoàn tham gia bắt đầu tăng lên nhanh chóng và IMO thực sự trở thành một kì thi quốc tế về Toán dành cho học sinh. [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]
|
|![]()
|
|Thông tin ở đây có thể đã
Nếu biết thông tin mới cho trang này, xin bạn giúp
Cho đến nay kì thi được tổ chức liên tục hàng năm, trừ duy nhất năm
[1980](/wiki/1980). Kì IMO có số lượng đoàn tham gia đông đảo nhất tính đến IMO 2011 chính là kì IMO 2011 tổ chức tại [Amsterdam](/wiki/Amsterdam), [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan) với 101 đoàn tham dự. [[1]](#cite_note-1)
Mỗi đoàn tham dự được phép có tối đa 6 thí sinh, một trưởng đoàn, một phó đoàn và các quan sát viên. Theo quy định, thí sinh tham gia phải dưới 20 tuổi và trình độ không được vượt quá cấp
[trung học phổ thông](/w/index.php?title=Trung_h%E1%BB%8Dc_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) ( *secondary school* hay *high school* trong [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh), hay *lycée* trong [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p)), vì vậy một thí sinh có thể tham gia tới 5 hoặc 6 kì IMO, riêng với Việt Nam do quy định của việc chọn đội tuyển, một thí sinh chỉ tham dự được nhiều nhất là hai kì.
## Cách thức ra đề, thi và chấm thi[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=2)]
Mỗi bài thi IMO bao gồm 6 bài toán, mỗi bài tương đương tối đa là 7 điểm, có nghĩa là thí sinh có thể đạt tối đa 42 điểm cho 6 bài. 6 bài toán này sẽ được giải trong 2 ngày liên tiếp, mỗi ngày thí sinh giải 3 bài trong thời gian 270 phút.
Các bài toán được lựa chọn trong các vấn đề
[toán học sơ cấp](/w/index.php?title=To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_s%C6%A1_c%E1%BA%A5p&action=edit&redlink=1), bao gồm 4 lĩnh vực [hình học](/wiki/H%C3%ACnh_h%E1%BB%8Dc), [số học](/w/index.php?title=S%E1%BB%91_h%E1%BB%8Dc_s%C6%A1_c%E1%BA%A5p&action=edit&redlink=1), [đại số](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_s%E1%BB%91) và [tổ hợp](/wiki/To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_t%E1%BB%95_h%E1%BB%A3p). Bắt đầu từ tháng 3 hàng năm, các nước tham gia thi được đề nghị gửi các đề thi mà họ lựa chọn đến nước chủ nhà, sau đó một ban lựa chọn đề thi của nước chủ nhà sẽ lập ra một danh sách các bài toán rút gọn bao gồm những bài hay nhất, không trùng lặp đề thi IMO các năm trước hoặc kì thi quốc gia của các nước tham gia, không đòi hỏi kiến thức toán cao cấp, không quá khó hoặc quá dễ nhưng yêu cầu được thí sinh phải vận dụng hết khả năng suy luận và kiến thức toán được học. Một vài ngày trước kì thi, các trưởng đoàn sẽ bỏ phiếu lựa chọn 6 bài chính thức, chính họ cũng sẽ là người dịch đề thi sang tiếng nước mình để thí sinh có thể giải toán bằng tiếng mẹ đẻ, sau đó các vị trưởng đoàn sẽ được cách ly hoàn toàn với các thí sinh để tránh gian lận.
Bài thi của thí sinh sẽ được ban giám khảo và trưởng đoàn của thí sinh đó chấm song song, sau đó hai bên sẽ hội ý để đưa ra kết quả cuối cùng. Giám khảo và trưởng đoàn đều có thể phản biện cách chấm của nhau để điểm bài thi đạt được là chính xác nhất. Nếu hai bên không thể đi tới đồng thuận thì người quyết định sẽ là trưởng ban giám khảo và giải pháp cuối cùng là tất cả các trưởng đoàn bỏ phiếu. Riêng bài thi của thí sinh nước chủ nhà sẽ do giám khảo đến từ các nước có đề thi được chọn chấm.
## Giải thưởng[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=3)]
Tại IMO việc xét giải chỉ là cho cá nhân từng thí sinh tham gia thi, còn việc xếp hạng thành tích các đoàn đều do các nước tham gia tự tính toán và không có ý nghĩa chính thức.
Giải thưởng của IMO bao gồm huy chương vàng, huy chương bạc và huy chương đồng được trao theo điểm tổng cộng mà thí sinh đạt được. Số thí sinh được trao huy chương là khoảng một nửa tổng số thí sinh, điểm để phân loại huy chương sẽ theo nguyên tắc tỉ lệ thí sinh đạt huy chương vàng, bạc, đồng sẽ là 1:2:3. Các thí sinh không giành được huy chương nhưng giải được trọn vẹn ít nhất 1 bài (7/7 điểm) sẽ được trao bằng khen.
Ngoài ra, ban tổ chức IMO còn có thể trao các giải thưởng đặc biệt cho cách giải cực kì sáng tạo hoặc tổng quát hóa vấn đề nêu ra trong bài toán. Giải này phổ biến trong thập niên 1980 nhưng gần đây ít được trao hơn, lần cuối cùng giải thưởng đặc biệt được trao là năm
[2005](/wiki/2005). Thí sinh đoàn [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) từng đạt giải thưởng này là [Lê Bá Khánh Trình](/wiki/L%C3%AA_B%C3%A1_Kh%C3%A1nh_Tr%C3%ACnh) tại IMO 1979.
## Danh sách các kì thi Olympic[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=4)]
## Thống kê liên quan[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=5)]
- Đoàn đạt thành tích tốt nhất trong một kì IMO là đoàn Hoa Kỳ tại IMO 1994, cả 6 thành viên của đoàn này đều giành huy chương vàng với số điểm tuyệt đối 42/42. Tính chung tất cả các kì IMO thì đoàn có thành tích tốt nhất là đoàn
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), trong 22 lần tham gia đoàn này đã đứng đầu toàn đoàn 13 lần trong đó có tới 8 lần cả 6 thí sinh Trung Quốc giành huy chương vàng (IMO các năm 1992, 1993, 1997, 2000, 2001, 2002, 2004 và 2006). Thứ tự 10 đoàn có thành tích tốt nhất là: [[2]](#cite_note-2)
|Thứ
|
tự
|Đoàn||Số lần
|
tham gia
|Huy chương
|
vàng
|Huy chương
|
bạc
|Huy chương
|
đồng
|Giải thưởng
|
đặc biệt
|1||
|![]()
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) ![ Flag of the United States.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/22px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
![ Flag of the United States.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/22px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) ![ Flag of Russia.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Russia.svg/22px-Flag_of_Russia.svg.png)
![ Flag of Russia.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Russia.svg/22px-Flag_of_Russia.svg.png)
[Nga](/wiki/Nga) ![ Flag of Hungary.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Flag_of_Hungary.svg/22px-Flag_of_Hungary.svg.png)
![ Flag of Hungary.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Flag_of_Hungary.svg/22px-Flag_of_Hungary.svg.png)
[Hungary](/wiki/Hungary) ![ Flag of the Soviet Union.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
![ Flag of the Soviet Union.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) ![ Flag of Romania.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Flag_of_Romania.svg/22px-Flag_of_Romania.svg.png)
![ Flag of Romania.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Flag_of_Romania.svg/22px-Flag_of_Romania.svg.png)
[Rumani](/wiki/Romania) ![ Flag of South Korea (bordered).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Flag_of_South_Korea_%28bordered%29.svg/22px-Flag_of_South_Korea_%28bordered%29.svg.png)
![ Flag of South Korea (bordered).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Flag_of_South_Korea_%28bordered%29.svg/22px-Flag_of_South_Korea_%28bordered%29.svg.png)
[Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c) ![ Flag of Bulgaria (bordered).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Flag_of_Bulgaria_%28bordered%29.svg/22px-Flag_of_Bulgaria_%28bordered%29.svg.png)
![ Flag of Bulgaria (bordered).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Flag_of_Bulgaria_%28bordered%29.svg/22px-Flag_of_Bulgaria_%28bordered%29.svg.png)
[Bulgaria](/wiki/Bulgaria) ![ Flag of Vietnam.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Flag of Vietnam.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) ![ Flag of Germany.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Flag_of_Germany.svg/22px-Flag_of_Germany.svg.png)
![ Flag of Germany.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Flag_of_Germany.svg/22px-Flag_of_Germany.svg.png)
[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)
- Cho đến nay đã có hai thí sinh từng 4 lần giành huy chương vàng IMO. Người đầu tiên đạt được thành tích này là
[Reid Barton](/w/index.php?title=Reid_Barton&action=edit&redlink=1)(đoàn [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)), Barton giành huy chương vàng tại các kì IMO 1998 (32 điểm), 1999 (34 điểm), 2000 (39 điểm) và 2001 (42/42 điểm). Thí sinh thứ hai là [Christian Reiher](/w/index.php?title=Christian_Reiher&action=edit&redlink=1)(đoàn [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)) với các huy chương vàng tại IMO 2000 (31 điểm), 2001 (32 điểm), 2002 (36 điểm) và 2003 (36 điểm). Ngoài ra Reiher còn giành thêm một huy chương đồng tại IMO 1999 (15 điểm), qua đó trở thành người có thành tích cao nhất trong tất cả các kì IMO tính đến nay. [Ciprian Manolescu](/w/index.php?title=Ciprian_Manolescu&action=edit&redlink=1)(đoàn [Rumani](/wiki/Romania)) là thí sinh giành nhiều điểm tuyệt đối (42/42) nhất trong lịch sử IMO. Trong cả ba lần tham dự IMO vào các năm 1995, 1996 và 1997, Manolescu đều giành huy chương vàng với số điểm tuyệt đối. [Eugenia Malinnikova](/w/index.php?title=Eugenia_Malinnikova&action=edit&redlink=1)(đoàn [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)) là thí sinh nữ có thành tích cao nhất với ba huy chương vàng tại các IMO 1989 (41 điểm), 1990 (42 điểm) và 1991 (42 điểm), tức là chỉ kém duy nhất 1 điểm so với thành tích của Manolescu. [Đào Triết Hiên](/wiki/Terence_Tao)(đoàn [Úc](/wiki/%C3%9Ac)) bắt đầu tham gia thi IMO khi mới 11 tuổi vào năm 1986. Đến kì IMO 1988, Đào giành huy chương vàng năm 13 tuổi và trở thành thí sinh trẻ nhất từng giành huy chương vàng tại IMO. [Oleg Gol'berg](/w/index.php?title=Oleg_Gol%27berg&action=edit&redlink=1)(đoàn [Nga](/wiki/Nga)và [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)) là thí sinh duy nhất trong lịch sử IMO từng giành huy chương vàng với tư cách là thành viên hai đội tuyển khác nhau, hai huy chương vàng với đoàn Nga tại IMO 2002 (36 điểm), 2003 (38 điểm) và một với đoàn Mỹ tại IMO 2004 (40 điểm).
## Các nhà khoa học nổi tiếng từng là thí sinh IMO[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=6)]
- Tính cho đến năm
[2010](/wiki/2010), đã có tổng cộng 9 người từng là thí sinh thi IMO đã giành được giải thưởng Toán học nổi tiếng bậc nhất thế giới, [Giải Fields](/wiki/Huy_ch%C6%B0%C6%A1ng_Fields). Danh sách cụ thể như sau:
|Họ tên||Đoàn||Thành tích thi IMO||Năm được trao
|
|
| ![ Flag of the Soviet Union.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
![ Flag of the Soviet Union.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) [Vladimir Drinfel'd](/w/index.php?title=Vladimir_Drinfel%27d&action=edit&redlink=1) ![ Flag of the Soviet Union.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
![ Flag of the Soviet Union.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) [Jean-Christophe Yoccoz](/wiki/Jean-Christophe_Yoccoz) ![ Flag of France.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/22px-Flag_of_France.svg.png)
![ Flag of France.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/22px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Richard Borcherds](/wiki/Richard_Borcherds) ![ Flag of the United Kingdom.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/22px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
![ Flag of the United Kingdom.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/22px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
[Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland)
HCV IMO 1978
[Timothy Gowers](/wiki/Timothy_Gowers) ![ Flag of the United Kingdom.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/22px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
![ Flag of the United Kingdom.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/22px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
[Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland) [Laurent Lafforgue](/wiki/Laurent_Lafforgue) ![ Flag of France.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/22px-Flag_of_France.svg.png)
![ Flag of France.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/22px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p)
HCB IMO 1985 (25 điểm)
[Grigori Perelman](/wiki/Grigori_Yakovlevich_Perelman) ![ Flag of the Soviet Union.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
![ Flag of the Soviet Union.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_the_Soviet_Union.svg/22px-Flag_of_the_Soviet_Union.svg.png)
[Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) [Đào Triết Hiên](/wiki/Terence_Tao) ![ Flag of Australia.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Flag_of_Australia.svg/22px-Flag_of_Australia.svg.png)
![ Flag of Australia.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Flag_of_Australia.svg/22px-Flag_of_Australia.svg.png)
[Úc](/wiki/%C3%9Ac)
HCB IMO 1987 (40 điểm)
HCV IMO 1988 (34 điểm)
[Ngô Bảo Châu](/wiki/Ng%C3%B4_B%E1%BA%A3o_Ch%C3%A2u) ![ Flag of Vietnam.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Flag of Vietnam.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)
HCV IMO 1989 (40 điểm)
(
*Ghi chú*: HCV, HCB, HCĐ lần lượt là huy chương vàng, huy chương bạc và huy chương đồng) [Grigory Margulis](/w/index.php?title=Grigory_Margulis&action=edit&redlink=1)đã giành huy chương bạc tại IMO 1962 trong thành phần đoàn Liên Xô. Ông được trao [Giải Fields](/wiki/Huy_ch%C6%B0%C6%A1ng_Fields)năm [1978](/wiki/1978), sau đó là [Giải Wolf](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Wolf)năm [2005](/wiki/2005). Margulis là một trong số ít ỏi bảy nhà toán học trên thế giới có được cả hai giải thưởng này. [Grigori Perelman](/wiki/Grigori_Yakovlevich_Perelman)đã đạt điểm tuyệt đối 42/42 và giành huy chương vàng tại IMO 1982 trong thành phần đoàn Liên Xô. Năm [2006](/wiki/2006), ông được trao [Giải Fields](/wiki/Huy_ch%C6%B0%C6%A1ng_Fields)vì đã giải quyết được [Giả thuyết Poincaré](/wiki/Gi%E1%BA%A3_thuy%E1%BA%BFt_Poincar%C3%A9), một trong những vấn đề toán học lớn nhất của thế kỉ 20 được [Henri Poincaré](/wiki/Henri_Poincar%C3%A9)đề ra từ năm [1904](/wiki/1904). Bài toán này là một trong sáu bài toán được [Viện Toán học Clay](/wiki/Vi%E1%BB%87n_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Clay)đặt giải 1 triệu [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9)cho bất kỳ ai giải được. [Đào Triết Hiên](/wiki/Terence_Tao)(Terence Tao) giành huy chương vàng IMO 1988 trong thành phần đoàn Úc khi mới 13 tuổi. Cho đến nay đây vẫn là thí sinh trẻ nhất từng giành huy chương vàng trong một kì IMO. Đào được bổ nhiệm làm giáo sư [Đại học California tại Los Angeles](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_California_t%E1%BA%A1i_Los_Angeles)(UCLA) khi mới 24 tuổi và được đánh giá là " [Mozart](/wiki/Wolfgang_Amadeus_Mozart)của toán học thế giới". Đào Triết Hiên được trao [Giải Fields](/wiki/Huy_ch%C6%B0%C6%A1ng_Fields)năm 2006 cùng với Perelman. [Ngô Bảo Châu](/wiki/Ng%C3%B4_B%E1%BA%A3o_Ch%C3%A2u), giáo sư trẻ nhất Việt Nam, từng hai lần đoạt huy chương vàng IMO tại [Úc](/wiki/%C3%9Ac)( [1988](/wiki/1988)) và [Cộng hoà Liên bang Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)( [1989](/wiki/1989)). Ngô Bảo Châu nổi tiếng với thành công trong việc chứng minh Bổ đề cơ bản Langlands, công trình nghiên cứu đã giúp ông nhận Giải Fields năm 2010.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=7)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Olympic_To%C3%A1n_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit§ion=8)] [^](#cite_ref-1) [Phỏng vấn trưởng ban tổ chức IMO 2007](http://www.vietnamnet.vn/giaoduc/vande/2007/07/723744/) [^](#cite_ref-2) [Trang web chính thức của IMO](http://www.imo-official.org/results_country.aspx?column=awards&order=asc), cập nhật ngày 28 tháng 7 năm 2013.

X-Cache: cp1054 hit (1), cp1066 frontend miss (0)


text:
Pandanus taveuniensis
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Pandanus taveuniensis là một loài thực vật thuộc họ Pandanaceae. Đây là loài đặc hữu của Fiji.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Dữ liệu liên quan tới Pandanus taveuniensis tại Wikispecies
- World Conservation Monitoring Centre 1998. Pandanus taveuniensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

markdown:
*Pandanus taveuniensis*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Pandanus taveuniensis
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Pandanales](/wiki/B%E1%BB%99_D%E1%BB%A9a_d%E1%BA%A1i) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Pandanaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_D%E1%BB%A9a_d%E1%BA%A1i) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Pandanus](/wiki/Pandanus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. taveuniensis** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Pandanus taveuniensis* [H.St.John](/w/index.php?title=Harold_St.John&action=edit&redlink=1) * là một loài Pandanus taveuniensis* [thực vật](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)thuộc họ [Pandanaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_D%E1%BB%A9a_d%E1%BA%A1i). Đây là loài [đặc hữu](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_h%E1%BB%AFu)của [Fiji](/wiki/Fiji).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Pandanus_taveuniensis&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pandanus_taveuniensis&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Pandanus_taveuniensis&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Pandanus_taveuniensis&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Pandanus taveuniensis](//species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Pandanus_taveuniensis)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)
- World Conservation Monitoring Centre 1998.
[.](http://www.iucnredlist.org/search/details.php/31056/all) *Pandanus taveuniensis* [2006 IUCN Red List of Threatened Species.](http://www.iucnredlist.org)Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

X-Cache: cp1065 hit (1), cp1066 frontend miss (0)


text:
Semisulcospira
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Semisulcospira là một chi ốc nước ngọt với một nắp, là động vật chân bụng sống dưới nước động vật thân mềm thuộc họ Semisulcospiridae.
Species thuộc chi are Semisulcospira viviparous.[2]
Các loài[sửa | sửa mã nguồn]
Species withn the genus Semisulcospira include:
- Semisulcospira forticosta (Martens, 1886)[2]
- Semisulcospira gottschei (Martens, 1886)[2]
- Semisulcospira kurodai Kajiyama & Habe, 1961[2]
- Semisulcospira libertina (Gould, 1859)[2]
- Semisulcospira tegulata (Martens, 1894)[2]
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Boettger (1886). Jahrb. dtsch. malak. Ges. 13: 4.
- ^ a ă â b c d Strong E. & Köhler F. (2009). "Morphological and molecular analysis of "Melania" jacqueti Dautzenberg & Fischer, 1906: from anonymous orphan to critical basal offshoot of the Semisulcospiridae (Gastropoda: Cerithioidea)". Zoologica Scripta 38(5): 483-502. doi:10.1111/j.1463-6409.2008.00385.x
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Davis G. M. (1969). "A taxonomic study of some species của Semisulcospira in Japan (MESOGASTROPODA: PLEUROCERIDAE)". Malacologia 7: 211-294.
- Oniwa K. & Kimura M. (1986). "Genetic variability and relationships in six snail loài thuộc chi Semisulcospira". The Japanese journal of genetics 61(5): 503-514. CiNii. doi:10.1266/jjg.61.503
- (tiếng Nhật) Matsuoka K. &.野尻湖貝類グループ (1982) (Fossil Mollusc Research Group for Noiiri-ko Excavation). "野尻湖層産カワニナ胎児殼化石について: 現生カワニナとの比較研究 "On the fossil embryonic shell of Semisulcospira libertina (GOULD) (Mesogastropoda: Pleuroceridae) from the latest Pleistocene Nojiri-ko Formation, Nagano Prefecture, miền trung Japan: A comparative study of recent and fossil Semisulcospira". 地球科學 Chikyu kagaku [Earth science] 36(4), 175-184. CiNii.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- searching for Semisulcospira at CiNii

markdown:
*Semisulcospira*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Semisulcospira
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Mollusca](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_th%C3%A2n_m%E1%BB%81m) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Gastropoda](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Ch%C3%A2n_b%E1%BB%A5ng) [Liên họ](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D)( *superfamilia*) [Cerithioidea](/w/index.php?title=Cerithioidea&action=edit&redlink=1)
nhánh
[Caenogastropoda](/wiki/Caenogastropoda) [Sorbeoconcha](/w/index.php?title=Sorbeoconcha&action=edit&redlink=1) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Semisulcospiridae](/w/index.php?title=Semisulcospiridae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Semisulcospira** [Boettger](/w/index.php?title=Boettger&action=edit&redlink=1), 1886 [[1]](#cite_note-1) * là một chi Semisulcospira* [ốc](/wiki/%E1%BB%90c)nước ngọt với một nắp, là [động vật chân bụng](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_ch%C3%A2n_b%E1%BB%A5ng) [sống dưới nước](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_th%E1%BB%A7y_sinh) [động vật thân mềm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_th%C3%A2n_m%E1%BB%81m)thuộc họ [Semisulcospiridae](/w/index.php?title=Semisulcospiridae&action=edit&redlink=1).
Species thuộc chi are
*Semisulcospira* [viviparous](/w/index.php?title=Viviparous&action=edit&redlink=1). [[2]](#cite_note-Strong_2009-2)
## Các loài[
[sửa](/w/index.php?title=Semisulcospira&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Semisulcospira&action=edit§ion=1)]
Species withn the genus
*Semisulcospira* include: *(Martens, 1886)* [Semisulcospira forticosta](/w/index.php?title=Semisulcospira_forticosta&action=edit&redlink=1) [[2]](#cite_note-Strong_2009-2) *(Martens, 1886)* [Semisulcospira gottschei](/w/index.php?title=Semisulcospira_gottschei&action=edit&redlink=1) [[2]](#cite_note-Strong_2009-2) *Kajiyama & Habe, 1961* [Semisulcospira kurodai](/w/index.php?title=Semisulcospira_kurodai&action=edit&redlink=1) [[2]](#cite_note-Strong_2009-2) *(Gould, 1859)* [Semisulcospira libertina](/w/index.php?title=Semisulcospira_libertina&action=edit&redlink=1) [[2]](#cite_note-Strong_2009-2) *(Martens, 1894)* [Semisulcospira tegulata](/w/index.php?title=Semisulcospira_tegulata&action=edit&redlink=1) [[2]](#cite_note-Strong_2009-2)
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Semisulcospira&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Semisulcospira&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [Boettger](/w/index.php?title=Boettger&action=edit&redlink=1)(1886). *Jahrb. dtsch. malak. Ges.* **13**: 4.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Strong E. & Köhler F. (2009). "Morphological and molecular analysis of "](#cite_ref-Strong_2009_2-5) **d** *Melania*" *jacqueti*Dautzenberg & Fischer, 1906: from anonymous orphan to critical basal offshoot of the Semisulcospiridae (Gastropoda: Cerithioidea)". [Zoologica Scripta](/w/index.php?title=Zoologica_Scripta&action=edit&redlink=1) **38**(5): 483-502. [doi:10.1111/j.1463-6409.2008.00385.x](//dx.doi.org/10.1111/j.1463-6409.2008.00385.x)
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Semisulcospira&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Semisulcospira&action=edit§ion=3)]
- Davis G. M. (1969). "A taxonomic study of some species của
*Semisulcospira*in Japan (MESOGASTROPODA: PLEUROCERIDAE)". [Malacologia](/w/index.php?title=Malacologia&action=edit&redlink=1) **7**: 211-294.
- Oniwa K. & Kimura M. (1986). "Genetic variability and relationships in six snail loài thuộc chi
*Semisulcospira*". *The Japanese journal of genetics* **61**(5): 503-514. [CiNii](http://ci.nii.ac.jp/naid/130000060621). [doi:10.1266/jjg.61.503](//dx.doi.org/10.1266/jjg.61.503) **(tiếng Nhật)**Matsuoka K. &.野尻湖貝類グループ (1982) (Fossil Mollusc Research Group for Noiiri-ko Excavation). "野尻湖層産カワニナ胎児殼化石について: 現生カワニナとの比較研究 "On the fossil embryonic shell of *Semisulcospira libertina*(GOULD) (Mesogastropoda: Pleuroceridae) from the latest Pleistocene [Nojiri-ko](/w/index.php?title=H%E1%BB%93_Nojiri&action=edit&redlink=1)Formation, Nagano Prefecture, miền trung Japan: A comparative study of recent and fossil *Semisulcospira*". 地球科學 *Chikyu kagaku [Earth science]* **36**(4), 175-184. [CiNii](http://ci.nii.ac.jp/naid/110007091739).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Semisulcospira&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Semisulcospira&action=edit§ion=4)] [searching for](http://ci.nii.ac.jp/search?q=Semisulcospira&range=0&count=20&sortorder=1&type=0)at CiNii *Semisulcospira*

X-Cache: cp1054 hit (3), cp1066 frontend miss (0)


text:
Sijo
Sijo (Hangul: 시조; Hanja: 時調 (thời điệu)) là một trong những hình thức thi ca Triều Tiên thời Trung thế kỷ. Còn tên gọi khác là Đoản ca hoặc Thời tiết ca.[1] Sijo hình thành vào cuối thế kỷ 14 (cuối nhà Cao Ly), bắt nguồn từ ca dao Cao Ly và hương ca Tân La. Về hình thức, Sijo chia ra làm Bình thời điệu, Liên thời điệu, Dư ất thời điệu và Từ thuyết thời điệu. Bình thời điệu là đoản thi sáu câu ba dòng, chia ra làm Sơ chương, Trung chương và Chung chương. Một chương trên thực tế tương ứng với một dòng. Sơ chương và Trung chương, câu trước do 3, 4 âm tiết, câu sau do 3(4), 4 âm tiết tổ thành. Chung chương, câu trước do 3, 4 âm tiết, câu sau do 4, 3 âm tiết tổ thành. Đây là hình thức chủ yếu của Sijo cuối thế kỷ 14 và thế kỷ 15. Có những khúc điệu cố định thì có thể ngâm vịnh được. Điệu của Sijo chậm và trầm.
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Richard Rutt (1998). The Bamboo Grove: An Introduction to Sijo. University of Michigan Press. tr. 12. ISBN 0-472-08558-1.
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- The Bamboo Grove: An Introduction to Sijo, ed. Richard Rutt, University of Michigan Press, 1998.
- Soaring Phoenixes and Prancing Dragons; A Historical Survey of Korean Classical Literature, by James Hoyt, Korean Studies Series No. 20, Jimoondang International, 2000.
- Master Sijo Poems from Korea: Classical and Modern, selected and translated by Jaihun Joyce Kim, Si-sa-yong-o-sa Publishers, Inc., 1982.
- An Introduction to Classical Korean Literature: From Hyangga to P'ansori by Kichung Kim, Armonk, N.Y.: M.E. Sharpe, 1996.
- Early Korean Literature, David R. McCann, ed., Columbia University Press, 2000.
- The Columbia Anthology of Traditional Korean Poetry, Peter H. Lee, editor, Columbia University Press, 2002.
- The Book of Korean Shijo, translated and edited by Kevin O'Rourke, Harvard East Asian Monographs 215, Harvard-Ewha Series on Korea, Harvard University Asia Center, 2002.
- Jeet Kune Do'nun Felsefesi, Yüksel Yılmaz, İstanbul, Turkey: Yalın Yayıncılık, (2008).

markdown:
# Sijo
**Sijo** ( [Hangul](/wiki/Hangul): 시조; [Hanja](/wiki/Hanja): 時調 (thời điệu)) là một trong những hình thức thi ca Triều Tiên thời Trung thế kỷ. Còn tên gọi khác là Đoản ca hoặc Thời tiết ca. Sijo hình thành vào cuối [1] [thế kỷ 14](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_14)(cuối nhà Cao Ly), bắt nguồn từ ca dao Cao Ly và hương ca Tân La. Về hình thức, Sijo chia ra làm Bình thời điệu, Liên thời điệu, Dư ất thời điệu và Từ thuyết thời điệu. Bình thời điệu là đoản thi sáu câu ba dòng, chia ra làm Sơ chương, Trung chương và Chung chương. Một chương trên thực tế tương ứng với một dòng. Sơ chương và Trung chương, câu trước do 3, 4 âm tiết, câu sau do 3(4), 4 âm tiết tổ thành. Chung chương, câu trước do 3, 4 âm tiết, câu sau do 4, 3 âm tiết tổ thành. Đây là hình thức chủ yếu của Sijo cuối thế kỷ 14 và thế kỷ 15. Có những khúc điệu cố định thì có thể ngâm vịnh được. Điệu của Sijo chậm và trầm.
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Sijo&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sijo&action=edit§ion=1)] **Richard Rutt (1998).** [^](#cite_ref-Rutt_1-0) *The Bamboo Grove: An Introduction to Sijo*. University of Michigan Press. tr. 12. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-472-08558-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-472-08558-1).
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Sijo&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sijo&action=edit§ion=2)] *The Bamboo Grove: An Introduction to Sijo*, ed. Richard Rutt, University of Michigan Press, 1998. *Soaring Phoenixes and Prancing Dragons; A Historical Survey of Korean Classical Literature*, by James Hoyt, Korean Studies Series No. 20, Jimoondang International, 2000. *Master Sijo Poems from Korea: Classical and Modern*, selected and translated by Jaihun Joyce Kim, Si-sa-yong-o-sa Publishers, Inc., 1982. *An Introduction to Classical Korean Literature: From Hyangga to P'ansori*by Kichung Kim, Armonk, N.Y.: M.E. Sharpe, 1996. *Early Korean Literature*, David R. McCann, ed., Columbia University Press, 2000. *The Columbia Anthology of Traditional Korean Poetry*, Peter H. Lee, editor, Columbia University Press, 2002. *The Book of Korean Shijo*, translated and edited by Kevin O'Rourke, Harvard East Asian Monographs 215, Harvard-Ewha Series on Korea, Harvard University Asia Center, 2002. *Jeet Kune Do'nun Felsefesi*, Yüksel Yılmaz, İstanbul, Turkey: Yalın Yayıncılık, (2008).

X-Cache: cp1053 hit (1), cp1066 frontend miss (0)