text: (B�i viết phản �nh g�c nh�n của một sĩ quan VNCH) Mặt trận Ban M� Thuột ng�y 10/3/1975 Sau ng�y k� Hiệp định Paris, miền Nam Việt Nam mạnh hơn miền Bắc. Th�ng 11 năm 1972 TT Nixon vội cho chuy�n chở tới VNCH gần 600 m�y bay c�c loại gồm: 208 m�y bay phản lực gồm chiến đấu v� oanh tạc cơ loại nhẹ v� khoảng 360 trực thăng c�c loại, 23 phi cơ th�m th�nh, ba tiểu đo�n ph�o binh 175mm, hai tiểu đo�n thiết gi�p M-48 (Nixon No More Vietnams trang 170-171). Trong khi ấy BV bị thiệt hại nặng v� thảm bại trong trận mu� h� đỏ lửa, t�nh tới th�ng 9/1972 c� v�o khoảng từ 70 ng�n cho tới 100 ng�n c�n binh CS bị giết, khoảng 700 chiến xa bị ph� hủy (Nguyễn đức Phương, Chiến Tranh Việt Nam To�n Tập trang 587), ngo�i ra trận oanh tạc dữ dội Gi�ng sinh 1972 bằng B-52 đ� g�y thiệt hại rất nặng cho hạ tầng cơ sở BV như kho h�ng, đường xe lửa, nh� m�y điện, phi trường�. Mặc d� mạnh hơn miền Bắc rất nhiều nhưng miền Nam kh�ng được ph�p đ�nh ra Bắc m� chỉ được ở y�n trong thế tự vệ chờ địch tới, điều n�y ai cũng biết cả. Khoảng gần một năm sau t�nh h�nh bắt đầu thay đổi, c�n c�n qu�n sự nghi�ng về ph�a BV. Ngay sau khi k� Hiệp định Paris, CSBV vẫn tiếp tục vi phạm Hiệp định, chiến tranh vẫn tiếp diễn, trong khi miền Nam VN bị cắt qu�n viện dần dần , miền Bắc vẫn được CS quốc tế tiếp viện dồi d�o, về chi tiết t�i sẽ n�i sau. Cuộc chiến tranh giữa hai miền l� một cuộc chiến viện trợ tiếp liệu, cả hai b�n đều kh�ng tự sản xuất được vũ kh� đạn dược m� phải t�y thuộc v�o qu�n viện b�n ngo�i, b�n n�o nhiều tiếp liệu, vũ kh� đạn dược th� b�n đ� thắng. T�nh h�nh chung hai b�n. Năm 1973 c� thể chia l�m hai giai đoạn: Giai đoạn từ Hiệp Định Ba L� 28/1 cho tới th�ng 10/1973 v� giai đoạn bạo lực c�ch mạng sau th�ng 10/1973. Từ sau ng�y k� Hiệp Định Ba L� đến th�ng 10/1973 t�nh h�nh tương đối y�n tĩnh. Th�ng 6/1973 Quốc hội Mỹ biểu quyết cắt ng�n khoản cho tất cả c�c hoạt động qu�n sự Mỹ tại Đ�ng Dương Việt, Mi�n, L�o. Ng�y 1/7/1973 Nixon k� th�nh đạo luật �p dụng từ giữa th�ng 8/1973 cấm hoạt động qu�n sự tr�n to�n c�i Đ�ng Dương. Th�ng 10/1973 Quốc Hội ra đạo luật hạn chế quyền Tổng Thống về chiến tranh (War Powers Act), Tổng Thống phải tham khảo � kiến Quốc Hội trước khi gửi qu�n đi tham chiến. Thấy thời cơ thuận lợi đ� tới, Bắc Việt b�n thay đổi đường lối đấu tranh từ ch�nh trị sang qu�n sự bạo lực. Đại Hội 21 của Bộ Ch�nh Trị tại H� Nội trong th�ng 10 quyết định đấu tranh qu�n sự, trước hết tiến đ�nh c�c đồn b�t lẻ tẻ, ph�t triển tuyến đường xa lộ Đ�ng Trường Sơn Theo Henry Kissinger (Years of Renewal trang 478) sau khi k� Hiệp định Paris, BV bắt đầu cho x�y hệ thống đường x�m nhập tiếp liệu chằng chịt d�i tổng cộng 20 ng�n km từ Bắc xuống Nam, từ Đ�ng sang T�y, rộng 8m, h�ng ng�n km �ng dẫn dầu cung cấp cho h�ng chục ng�n xe vận tải. Sau Hiệp định khoảng gần một năm, Quốc hội Mỹ cắt giảm qu�n viện xương tủy VNCH mỗi năm 50%, từ 2,1 tỷ t�i kh�a 1973 xuống c�n một tỷ t�i kh�a 1974 v� xuống c�n 700 triệu t�i kho� 1975, con số n�y thực ra chỉ bằng 500 triệu v� dầu th� l�n gi�, tiền mất gi� (theo Henry Kissinger, Years of Renewal trang 471). Dưới thời TT Nixon, ch�nh phủ đ� đề nghị Quốc hội cấp 1 tỷ 4 viện trợ qu�n sự cho miền nam VN năm 1975, Ủy ban quốc ph�ng Thượng viện do Nghị sĩ John Stennis l�m chủ tịch cắt bớt c�n 1 tỷ, nay dưới thời TT Ford Ủy ban chuẩn chi Thượng viện do Nghị sĩ John McClellan l�m chủ tịch cắt 300 triệu c�n 700 triệu (Years of Renewal trang 472). Quốc hội Mỹ cắt giảm qu�n viện khiến cho VNCH suy yếu r� rệt: 35% xe tăng, 50% thiết gi�p, m�y bay thiếu cơ phận thay thế phải nằm ụ, v� bị c�p nhi�n liệu, khả năng lưu động vận chuyển của qu�n đội kh�ng c�n (Nixon, No More Vietnams tr. 187). Từ giữa năm 1974 hỏa lực giảm từ 60 tới 70% , th�ng 3 -1975 đạn dược chỉ c�n đủ xử dụng trong một th�ng, giữa th�ng 4-1975 chỉ c�n đủ cho x�i khoảng 10 ng�y (Cao Văn Vi�n Những ng�y cuối của VNCH trang 91, 92). Hơn hai ng�n m�y bay đủ loại nay phần v� thiếu cơ phận thay thế, v� v� kh�ng c� săng để cất c�nh n�n đ� nằm ụ nhiều, sự sụp đổ của VNCH đ� gần kề. Theo bản tin của BBC.com ng�y 10/5/2006 một buổi hội thảo qui m� tổng kết cuộc chiến tranh Việt Nam đ� được tổ chức tại S�i G�n trong hai ng�y 14 v� 15/4/2006. Trong số c�c b�i đọc ở hội thảo, t�c giả Trần Tiến Hoạt v� L� Quang Lạng thuộc Viện Lịch sử Qu�n sự Cộng sản Việt Nam c� b�i tham luận về nguồn chi viện của Li�n X�, Trung Quốc v� c�c nước x� hội chủ nghĩa d�nh cho miền Bắc trong cuộc chiến. Giai đoạn 1969-1972 BV được Nga, Trung Cộng viện trợ 684,666 tấn vũ kh� trang bị kỹ thuật. Giai đoạn 1972-1975 họ nhận được 649,246 tấn h�ng vũ kh�. Như vậy số lượng h�ng viện trợ của hai giai đoạn tương đương nhau. Theo Kissinger (Years of Renewal trang 481) H� nội đ� xin được viện trợ của S� viết tăng gấp bội. Th�ng 12- 1974, một vi�n chức cao cấp Nga viếng H� Nội lần đầu ti�n kể từ sau ng�y k� Hiệp định Paris. Tổng tham mưu trưởng Nga Viktor Kulikov tới tham dự họp chiến lược với Bộ ch�nh trị BV, nay họ b�i bỏ hạn chế trước đ�y. S� Viết đ� chở vũ kh� viện trợ qu�n sự cho H� Nội tăng gấp 4 lần trong những th�ng sau đ�. Nga khuyến kh�ch BV g�y hấn Đ�nh hơi thấy Mỹ quẳng miếng xương Đ�ng Dương, CS quốc tế v� CSVN nhanh tay ra vồ ngay lấy. Cuối th�ng 10/1974 Bộ Ch�nh Trị H� Nội quyết định kế hoạch t�c chiến năm 1975, tranh thủ bất ngờ, tấn c�ng lớn v� rộng khắp, tạo điều kiện để năm 1976 tiến h�nh Tổng c�ng k�ch. Trong giai đoạn 1969-1972 sự vận chuyển s�ng đạn của CS v�o Nam gặp nhiều kh� khăn v� bị kh�ng qu�n Việt-Mỹ n�m bom, bắn ph� nhưng kể từ sau ng�y k� Hiệp Định Paris 1/1973, BV đ� d�ng 16 ng�n xe vận tải chở s�ng đạn qua xa lộ Đ�ng trường Sơn hay đường m�n Hồ Ch� Minh một c�ch tự do thoải m�i n�n giai đoạn 1973-1975 H� Nội đ� đem được nhiều vũ kh� đạn dược v�o Nam gấp mấy lần giai đoạn trước ( 1969-1972) Trong khi ấy Tổng Thống Thiệu kh�ng c� một nhận định n�o r� r�ng về lực lượng cũng như kế hoạch sắp tới của CS. Ng�y 9/12/1974 , khoảng một tuần trước khi BV tấn c�ng Phước Long, tại dinh Độc Lập trong một phi�n họp cao cấp qu�n sự gồm Hội đồng Tướng l�nh v� c�c vị Tư lệnh Qu�n khu, �ng Thiệu cho biết trong năm 1975 BV c� thể đ�nh với qui m� lớn nhưng kh�ng bằng năm 1968 v� 1972, địch chưa c� đủ khả năng đ�nh v�o c�c thị x� lớn, d� đ�nh cũng kh�ng giữ được! BV chỉ đ�nh c�c thị x� nhỏ như Phước Long, Gia Nghĩa. Về điểm n�y Frank Snepp, trong Decent Interval, Tướng BV Văn Tiến Dũng v� �ng Cao Văn Vi�n đ� ghi nhận gần giống nhau như vậy, �ng Thiệu lạc quan cho rằng BV chưa phục hồi sau trận m�a h� đỏ lửa 1973. Từ th�ng 10 năm 1974 Bộ Tổng Tham Mưu Bắc Việt đ� tr�nh b�y kế hoạch t�c chiến l�n Bộ Ch�nh Trị v� Qu�n uỷ Trung ương, họ đ� chọn chiến trường Cao Nguy�n l�m chủ yếu, Văn Tiến Dũng đ� ghi nhận trong hồi k�. �Th�ng 10 năm 1974, trời cuối thu bắt đầu lạnh, gợi cho c�c c�n bộ qu�n sự ch�ng t�i nhớ đến m�a chiến dịch sắp đến. Bộ Ch�nh trị v� Qu�n ủy Trung ương họp nghe Bộ Tổng tham mưu tr�nh b�y kế hoạch t�c chiến chiến lược. . . . � . . . . . . . . . Hội nghị nhất tr� th�ng qua phương �n của Bộ Tổng tham mưu, chọn chiến trường T�y nguy�n l�m hướng chiến trường chủ yếu trong cuộc tổng tiến c�ng lớn v� rộng khắp năm 1975� (Đại thắng m�a xu�n trang 24) BV cho rằng TT Thiệu đ� bố tr� lực lượng mạnh ở hai đầu, tại Qu�n khu 1 v� 3 th� bố tr� nhiều đơn vị chủ lực, nhiều chiến xa, đại b�c v� m�y bay chiến đấu, c�n tại Qu�n khu II ta chỉ để 2 Sư đo�n 22 BB v� 23 BB. Qu�n khu II rộng nhất to�n quốc gồm 12 tỉnh, VNCH phải trải qu�n giữ đất nhiều n�n khả năng ph�ng thủ yếu. Bộ ch�nh trị CSBV đ� đồng � kế hoạch n�u tr�n v� chọn T�y nguy�n để l�m hướng chiến trường chủ yếu trong cuộc tiến c�ng năm 1975. H� Nội đ� chọn chiến trường T�y Nguy�n (Qu�n khu II) l�m chủ yếu v� tại đ�y lực lượng VNCH yếu hơn ba qu�n khu I, II, IV. Đại t� Phạm B� Hoa n�i hồi �ng học tại trường Đại Học Qu�n Sự năm 1960 c� được đọc một t�i liệu n�i �Trong chiến tranh Việt Nam, ai chiếm được cao nguy�n miền Trung th� người đ� sẽ nắm phần chiến thắng�, Cộng Sản cũng n�i ai l�m chủ T�y Nguy�n th� l�m chủ chiến trường. Bắc Việt chủ trương tấn c�ng Qu�n khu II trước phần v� VNCH ph�ng thủ yếu tại đ�y vả n� l� vị tr� yết hầu. Một phần v� �ng Thiệu kh�ng chủ trương giữ Qu�n khu II, một v�ng cao nguy�n cẵn cỗi m� trong th�m t�m đ� c� � tưởng bỏ v�ng n�i rừng miền Trung r�t qu�n về v�ng đất mầu mỡ Qu�n khu III v� IV, tr�n thực tế l�nh thổ qu� rộng, kh�ng đủ lực lượng trừ bị để tăng cường Sau khi lựa chọn chiến trường T�y Nguy�n, Bắc Việt lựa chọn địa điểm tấn c�ng, tại buổi họp của Qu�n Uỷ Trung Ương Bắc Việt ng�y 9/11/1974 L� Đức Thọ tay tr�m CSBV tham dự để n�ng cao quyết t�m chiếm cho được Ban M� Thuột, Thọ n�i �Phải đăt vấn đề dứt kho�t l� giải ph�ng Bu�n Ma Thuột. Ta c� gần 5 sư đo�n ở T�y Nguy�n m� kh�ng đ�nh được Bu�n Ma Thuột l� thế n�o?� (S�ch đ� dẫn Trang 31) Bắc Việt đ� chuẩn bị đ�nh Ban M� Thuột từ bốn th�ng trước ng�y tấn c�ng trong khi ta chưa c� tin tức t�nh b�o r� rệt. Chiến dịch T�y nguy�n được mang mật danh 275. Ng�y 13/12/1974 Bắc Việt đưa gần ba Sư đo�n tấn c�ng Phước Long, đến ng�y 7/1 tỉnh n�y ho�n to�n lọt v�o tay địch. Tổng số 4,500 binh sĩ, sĩ quan chỉ c�n 850 người sống s�t. Tỉnh trưởng Phươc Long. Quận trưởng Phước B�nh mất t�ch, 3,000 trong số 30 ng�n d�n trốn tho�t, một số vi�n chức h�nh ch�nh bị CS h�nh quyết, thất bại tại Phước Long l� đương nhi�n v� một Tiểu đo�n bộ binh v� 5 Tiểu đo�n địa phương qu�n kh�ng thể chống lại 3 Sư đo�n CS. Ch�nh phủ VNCH kh�ng tăng viện cho Phước Long v� kh�ng đủ khả năng thực hiện tiếp tế, cứu viện bằng trực thăng vận từ Bi�n Ho�. N�i về mặt kinh tế ch�nh trị Phước Long k�m quan trọng hơn T�y Ninh, Pleiku, Huế� H� Nội cho đ�nh Phước Long để thăm d� Mỹ, khi thấy Mỹ chỉ phản đối xu�ng th� họ l�m tới. Sau trận Phước Long TT Thiệu biết chắc Cộng Sản sẽ đ�nh lớn tại Cao Nguy�n đầu năm 1975 nhưng chưa biết chắc chỗ n�o v� địch nghi binh tối đa. Ph�a VNCH kh�ng đo�n được � định của họ, theo Tướng Ho�ng Lạc trước khi Văn Tiến Dũng v�o Nam, Gi�p đ� dặn d� Dũng phải nghi binh tối đa để đ�nh lạc hướng Nguỵ. T�nh h�nh ch�nh trị qu�n sự VNCH năm 1975 rất l� bi đ�t. Năm 1967 qu�n ph� tại Việt Nam l� 20 tỷ Mỹ Kim, năm 1968 l�n 26 tỷ, năm 1969 l�n 29 tỷ, hai năm 1970, 1971 r�t xuống c�n 12 tỷ mỗi năm v� Mỹ đang r�t qu�n. Khi nửa triệu qu�n đồng minh đ� r�t đi, VNCH phải một m�nh g�nh v�c tất cả chiến trường với tiền viện trợ bị cắt giảm từ cuối 1973 mỗi năm 50%. Việc cắt giảm đưa tới t�nh trạng th� thảm, theo tiết lộ của cựu Đại tướng Cao Văn Vi�n, trong cuốn Những Ng�y Cuối Của VNCH (NNCCVNCH) trang 86, 87. Hậu quả l� năm 1974 kh�ng qu�n đ� phải cho hơn 200 phi cơ ngưng bay v� thiếu nhi�n liệu, giảm số giờ bay yểm trợ, huấn luyện 50%, th�m th�nh giảm 58%, phi vụ trực thăng giảm 70%. Hải qu�n cũng cắt giảm hoạt động 50%, 600 giang thuyền c�c loại nằm ụ . Đạn dược chỉ c�n đủ đ�nh tới th�ng 4 /1975, năm 1972 ta xử dụng tr�n 69 ng�n tấn đạn một th�ng, từ th�ng 7/1974 đến th�ng 3/1975 ta chỉ c�n xử dụng khoảng 19 ng�n tấn một th�ng hoả lực giảm 70%. Th�ng 2/1975 chỉ c�n đủ đạn tất cả c�c loại s�ng cho 30 ng�y, th�ng 4/1975 chỉ c�n đủ đạn đ�nh trong khoảng hai tuần (S�ch đ� dẫn trang 92) Theo sử gia Bill Laurie, cấp số đạn s�ng lớn như đại b�c 105 ly, 155 ly, 175 ly.. năm 1975 đ� bị cắt giảm tr�n 90% . Theo Tướng Cao Văn Vi�n v� thiếu cơ phận thay thế, xe tăng, giang thuyền, m�y bay �nằm ụ chờ rỉ s�t. Thiếu thuốc men, số tử vong tăng cao, tinh thần xuống thấp. Kh�ng qu�n VNCH năm 1975 c� 2075 m�y bay c�c loại, đứng thứ tư tr�n thế giới về số lượng. Binh chủng Thiết gi�p c� 2,200 chiến xa v� thiết xa c�c loại. Ph�o binh c� khoảng 1,500 khẩu đại b�c . Hải qu�n c� 1,600 tầu chiến v� giang thuyền c�c loại. Đ�y chỉ l� con số l� thuyết, tr�n thực tế nhiều m�y bay, xe tăng.. hư hỏng thiếu cơ phận thay thế phải nằm ụ. Lục qu�n VNCH c� hơn một triệu qu�n trong đ� 40% l� chủ lực qu�n v�o khoảng 400 ng�n người gồm những lực lượng t�c chiến v� yểm trợ, 50% l� ĐPQ , Kh�ng qu�n, Hải qu�n, Cảnh s�t. Qu�n đội VNCH được tổ chức theo lối Mỹ, một người l�nh t�c chiến c� năm người yểm trợ như h�nh ch�nh t�i ch�nh, qu�n y, qu�n trang, qu�n dụng. Tr�n thực tế lực lượng chiến đấu chỉ v�o khoảng từ 170 cho tới 180 ng�n người. L�nh nh� nghề chỉ c� 13 Sư đo�n chủ lực v� 17 Li�n đo�n Biệt động qu�n tương đương khoảng hơn 2 Sư đo�n (tr�n thực tế một Li�n đo�n c� hơn 1000 người). Tổng cộng ta c� v�o khoảng 15 Sư đo�n ch�nh qui (nếu kể cả BĐQ). Lực lượng được bố tr� to�n quốc như sau. Qu�n khu Một: 5 Sư đo�n (1, 2, 3, Nhẩy D�, TQLC), 4 Li�n đo�n BĐQ. Qu�n khu Hai: 2 Sư đo�n (22, 23), 7 Li�n đo�n BĐQ Qu�n khu Ba: 3 Sư đo�n (5, 18, 25), 4 Li�n đo�n BĐQ Qu�n khu Bốn: 3 Sư đo�n (7, 9, 21) Địa phương qu�n VNCH năm 1975 c� khoảng 325 ng�n người, Tổng cộng VNCH c� 15 Sư đo�n chủ lực (nếu kể cả BĐQ) tức 45 trung đo�n, đem chia cho 44 tỉnh to�n quốc th� trung b�nh mỗi tỉnh chỉ c� một Trung đo�n ch�nh qui bảo vệ trong khi BV c� khả năng tập trung hằng chục Trung đo�n để tấn c�ng một địa điểm v� họ kh�ng phải trải qu�n giữ đất như Miền Nam. Theo �ng Cao Văn Vi�n tr�n thực tế qu�n số VNCH thiếu hụt do nạn đ�o ngũ, mỗi năm mất khoảng một phần tư (1/4) qu�n số, ngo�i ra ta cũng phải kể nạn l�nh ma l�nh kiểng. (NNCVNCH trang 79) Lực lương ch�nh qui Bắc Việt năm 1975 gồm 4 Qu�n đo�n v� Đo�n 232 (tương đương một Qu�n đo�n). Mỗi qu�n đo�n gồm 3 sư đo�n v� c�c lữ đo�n ph�ng kh�ng, ph�o binh, thiết gi�p, c�ng binh.. Tổng cộng họ c� 15 sư đo�n bộ binh, khoảng 6 trung đo�n đặc c�ng v� hơn 10 trung đo�n độc lập. To�n bộ lực lượng tương đương với 20 Sư đo�n bộ binh chưa kể c�c đơn vụi cơ giới, yểm trợ So về lực lượng ch�nh qui, nh�n lực th� qu�n đội BV đ� nhiều hơn qu�n đội VNCH , họ kh�ng phải ph�ng thủ, mỗi khi tấn c�ng họ dồn lại tạo một mũi d�i mạnh. Trong khi đ� Qu�n đội chủ lực VNCH đ� �t hơn lại phải trải rộng từ C� M�u ra Bến Hải để giữ đất, như đ� n�i tr�n ta c� 13 sư đo�n, kể cả 15 li�n đo�n Biệt động qu�n th� c� tương đương 15 sư đo�n hay 45 trung đo�n, miền nam c� 44 tỉnh, trung b�nh một tỉnh chỉ c� một trung đo�n bảo vệ. Theo hồi k� Văn tiến Dũng tại Cao nguy�n về bộ binh BV đ�ng hơn VNCH 5 lần, ph�o binh gấp 2 VNCH (s�ch đ� dẫn trang 49) v� họ tập trung Khoảng 80% chủ lực qu�n CSBV đ� c� mặt tại miền Nam đầu năm 1975, họ để lại Qu�n đo�n 1 (gồm 3 Sư đo�n) tại miền Bắc l�m lực lượng tổng trừ bị. Sau khi Qu�n khu II v� I của VNCH sụp đổ, Bắc Việt đưa hết cả 3 Sư đo�n trừ bị v�o Nam. Trong giai đoạn 1973-1975 H� Nội cho chuy�n chở vũ kh� v�o Nam thoải m�i v� kh�ng bị oanh k�ch n�n số lượng vũ kh� đạn dược năm 1975 của họ tại miền Nam nhiều gấp hai hoặc gấp ba lần năm 1972. Ph�o binh v� Thiết gi�p BV đưa v�o Nam được ước lượng kh�ng ch�nh x�c khoảng hơn 500 khẩu trọng ph�o v� hơn 500 xe tăng. So s�nh với t�nh h�nh năm 1972 ta thấy năm 1975 quả l� bi đ�t, năm 1975 Qu�n khu II gồm 12 tỉnh, diện t�ch rộng lớn nhất, bằng nửa Việt Nam Cộng Ho� m� chỉ c� 2 Sư đo�n bộ binh (22 v� 23) v� 7 Li�n đo�n Biệt động qu�n bảo vệ, to�n bộ lực lượng chưa tới ba Sư đo�n l� nơi yếu thế nhất đ� được BV chiếu cố tấn c�ng. Qu�n khu II d�n số tr�n 3 triệu gồm c�c tỉnh Cao nguy�n Kontum, Pleiku, Ban M� Thuột, L�m Đồng, Quảng Đức, Ph� Bổn, Tuy�n Đức, ph�a Đ�ng l� c�c tỉnh duy�n hải gồm B�nh định, Kh�nh Ho�, B�nh Thuận� c� 3 th�nh phố ch�nh l� Nha Trang, Qui Nhơn, Tuy H�a, d�n số tại đ�y thưa thớt hơn c�c qu�n khu kh�c. Sư đo�n 23 BB bảo vệ Cao nguy�n, sư đo�n 22BB chịu tr�ch nhiệm c�c tỉnh duy�n hải Diễn tiến trận đ�nh. Tư Lệnh Qu�n đo�n II Thiếu Tướng Phạm Văn Ph�, Tư lệnh ph� Qu�n đo�n Chuẩn Tướng Trần Văn Cẩm, Tư Lệnh ph� Qu�n khu Chuẩn Tướng L� Văn Th�n, Tham mưu trưởng Đại t� L� Khắc L�. Tại Ban M� Thuột chủ lực qu�n của VNCH gồm 2 Tiểu đo�n (1, 3) thuộc Trung đo�n 53 đ�ng tại phi trường Phụng Dực (c� nh�n chứng n�i chỉ c� một tiểu đo�n) v� ba Tiểu đo�n Địa phương qu�n. Theo B�t k� của Nguyễn Định, Ban M� Thuột như một th�nh phố bỏ hoang, c�c đơn vị chủ lực đ� được đưa tăng cường cho Pleiku v� c�c nơi kh�c. Cũng theo �ng n�y lực lượng của ta tại đ�y kể cả Nghĩa qu�n, C�n bộ x�y dựng n�ng th�n, Nh�n d�n tự vệ cũng kh�ng qu� 2,000 người. Con số Nguyễn Định đưa ra c� lẽ qu� thấp v� qu�n số tại c�c tỉnh nhỏ như Phước Long, B�nh Long đ� v�o khoảng tr�n dưới 3,000 người, lực lượng VNCH tại Ban M� Thuột chắc hẳn kh�ng dưới 3,000 hoặc 4,000 người v� đ� l� một tỉnh lớn. Lực Lượng CS tại Qu�n khu II theo t�i liệu Bắc Việt như sau: �Lực lượng ta tham gia chiến dịch gồm: 5 sư đo�n (10, 320A, 316, 968, 3) v� 4 trung đo�n bộ binh (25, 271, 95A, 95B), trung đo�n đặc c�ng (14, 27), trung đo�n xe tăng- thiết gi�p 273, 2 trung đo�n ph�o binh (40, 675), 3 trung đo�n ph�ng kh�ng (232, 234, 593), 2 trung đo�n c�ng binh (7, 575), trung đo�n th�ng tin 29, 6 tiểu đo�n vận tải, nhiều đơn vị bảo đảm của Bộ v� lực lượng vũ trang địa phương c�c tỉnh diễn ra chiến dịch. Ri�ng lực lượng Mặt trận T�y Nguy�n tham gia chiến dịch gồm 36 tiểu đo�n bộ binh, 5 tiểu đo�n đặc c�ng, 13 tiểu đo�n ph�o mặt đất, 18 tiểu đo�n ph�ng kh�ng, 3 tiểu đo�n xe tăng thiết gi�p với tổng số qu�n 44.900 người. Về vũ kh� trang bị: c� 88 ph�o lớn, 1.561 s�ng chống tăng v� h�ng vạn s�ng bộ binh, 6 cơ cấu bắn B-72, 343 s�ng ph�ng kh�ng, 32 xe tăng, 25 xe bọc th�p, 679 xe � t� c�c loại. Ngo�i ra c�n c� 21.800 c�n bộ chiến sĩ l�m lực lượng dự bị ở ph�a sau v� hoạt động ở c�c hướng kh�c. Bộ tư lệnh chiến dịch gồm: Ho�ng Minh Thảo (Tư lệnh), Đặng Vũ Hiệp (Ch�nh uỷ). (Trich trong: Dương Đ�nh Lập, Trần Minh Cao, Cuộc Tổng Tiến C�ng V� Nổi Dậy M�a Xu�n 1975, trang 90, 91.) Như thế lực lượng CS tại Cao nguy�n gồm 5 Sư đo�n BB v� 4 Trung đo�n độc lập tương đương với 6 Sư đo�n, gấp hơn hai lần chủ lực qu�n VNCH, tổng số nh�n lực kể cả lực lượng dự bị l� 66,700 người. Bắc Việt đ� được Nga, Tầu viện trợ cho nhiều vũ kh� tối t�n, ngo�i ra họ c�n được trang bị nhiều hoả tiễn tầm nhiệt hiện đại. Theo nhận định của ph�a CS, họ tập trung lực lượng tại khu vực chủ yếu n�n tại đ�y bộ binh BV đ�ng hơn VNCH gấp 5 lần, xe tăng coi như ngang nhau, ph�o binh gấp 2. (Hồi k� ĐTMX Văn tiến Dũng trang 49) Ng�y 5/2/1975 Văn Tiến Dũng từ phi trường Gia L�m đ�p m�y bay xuống Đồng Hới rồi v�o Quảng Trị, tới s�ng Bến Hải, y đi xuồng m�y tới Bộ chỉ huy chiến dịch tại ph�a T�y Gio Linh để chỉ đạo to�n bộ chiến dịch. Ban M� Thuột l� tỉnh lỵ của Darlac, d�n số 250,000 người gồm Kinh, thượng, Tầu v� c�c chủ đồn điền Ph�p v� �, (cũng c� t�i liệu n�i d�n số 150,000 người), thị x� gồm 60,000 người. Tỉnh c� nhiều đồn điền c� ph�, cao su, nhiều thắng cảnh đẹp, nhiều gỗ qu�, d�n ch�ng đa số sống bằng nghề trồng trọt, l�m đồn điền. Ban M� Thuột c� vị tr� chiến lược quan trọng, ph�a bắc nối liền Pleiku, Kontum, Ph� Bổn.. ph�a Nam đi Quảng Đức, Phước Long, ph�a Đ�ng nối liền Nha Trang. Trước khi mặt trận diễn ra, theo Nguyễn Trọng Luật, tỉnh trưởng Ban M� Thuột, BV đưa những tin tức giả qua điện thoại để nghi binh, kế đ� tấn c�ng bất ngờ, đ�ng đảo, nghi binh tối đa, họ vờ đ�nh Pleiku để nhử qu�n đội VNCH l�n giải toả rồi cắt c�c đường dẫn đến Ban M� Thuột, chiếm phi trường sau c�ng ba mặt gi�p c�ng. C�c Trung đo�n, Sư đo�n BV cắt c�c đường giao th�ng 19, 14, 21 nghi binh thu h�t qu�n đội VNCH về ph�a Bắc (tức Pleiku) sau đ� ồ ạt tấn c�ng thị x� Ban M� Thuột. Theo hồi k� Văn tiến Dũng BV kh�ng đ�ng qu�n sẵn ở vị tr� xuất ph�t tấn c�ng m� tập kết từ xa vận động đến, chuyển qu�n bằng xe molotova, đ�y l� lần đầu ti�n BV đ�nh trận bằng xe hơi. BV bỏ qua v�ng ngo�i bất ngờ thọc s�u v�o thị x� phối hợp với lực lượng đặc c�ng đ� c� sẵn trong thị x�, rồi từ đ� đ�nh ra ngo�i, họ kh�ng đ�nh theo lối b�c vỏ. (S�ch đ� dẫn trang 69) Ng�y 1/3/1975 Sư đo�n 968 Bắc Việt chiếm đồn b�t gần Thanh An, ph�o k�ch phi trường C� Hanh, Pleiku. Ng�y 3/3 Trung đo�n 95 v� Sư đo�n 3 CS ngăn chận quốc lộ 19 tại An Kh�. Ng�y 5/3 Trung đo�n 25 CS cắt Quốc Lộ 21 giữa Phước An v� Kh�nh Dương, cắt đường Nha Trang-Ban M� Thuột. Tướng Ph� cho tăng cường Trung đo�n 45 tại Thanh An v� cho 2 Tiểu đo�n BĐQ v� thiết gi�p giải toả quốc lộ 19. Ng�y 7/3 Sư đo�n 320 CS chiếm Thuần Mẫn, ng�y 9/3 Sư đo�n 10 CSBV tấn c�ng Đức Lập, Quảng Đức, căn cứ n�i lửa bị tr�n ngập. BV c� lập Ban M� Thuột cả Bắc v� Nam m� Tướng Ph� vẫn cho l� địch sẽ đ�nh Pleiku, �ng lại nghĩ ch�ng nghi binh vờ đ�nh Ban M� Thuột. Tuy nhi�n theo đề nghị của Bộ tư lệnh Qu�n đo�n �ng đ� cho trực thăng vận 2 tiểu đo�n BĐQ thuộc Li�n đo�n 21 từ Kontum đến Bu�n H� c�ch 30 km ở ph�a Bắc Ban M� Thuột. Sự sai lầm của Tướng Ph� đ� được CS khai th�c triệt để, họ nghi binh tối đa để đ�nh lừa �ng v� gọi đ�y l� cuộc chiến tranh c�n n�o. Ng�y 9/3 Tỉnh trưởng Ban M� Thuột đ� triệu phi�n họp khẩn cấp tại to� h�nh ch�nh v� b�o động đỏ, cắm trại 100%. Hai giờ s�ng ng�y 10/3 đặc c�ng Việt cộng trong thị x� đột nhập phi trường ph� huỷ một m�y bay, 3 Sư đo�n CS 316, 10, 320 với ba mũi tấn c�ng thị x� phối hợp với đặc c�ng đ� nằm b�n trong. CS ph�o k�ch ầm ầm như phong ba b�o t�p v�o c�c vị tr� của qu�n tr� ph�ng rồi đưa xe tăng, xe k�o ph�o, ph�ng kh�ng, qu�n xa.. ồ ạt tiến về thị x� từ xa, lần đầu ti�n BV đ�nh trận bằng xe hơi. Trận b�o lửa đ� được Nguyễn Định ghi nhận . ��Tiếng r�t của hoả tiễn v� đạn đạo 130 ly khủng khiếp như x� cả kh�ng gian m� người ta thực sự chưa từng nghe thấy một lần trong đời. Những tiếng nổ cứ li�n tục như những d�y ph�o đại kh�ng ngừng, l�m vỡ tung hết c�c cửa kiếng v� rung chuyển cả th�nh phố như cảnh tượng động đất được thấy tr�n m�n bạc. . . . . . . . . . . . Th�nh phố đ� như con tầu chao nghi�ng trong b�o tố.� (Ban M� Thuột Ng�y Đầu Cuộc Chiến, b�t k�.) Theo hồi k� Văn Tiến Dũng (trang 69), trong một đ�m BV đ� đưa được một lực lượng đ�ng đảo 12 Trung đo�n gồm bộ binh v� c�c đơn vị xe tăng, ph�o binh, ph�ng kh�ng.. khoảng ba Sư đo�n v�o trận địa đ�ng thời gian. Họ bỏ qua c�c đồn b�t dọc đường, tiến về thị x�, bắc ph� cho cả đo�n xe vượt s�ng Serepok, c�c mũi tiến c�ng đ� tiến v�o đ�ng thời gian. Địch chia l�m 3 mũi tấn c�ng, mũi thứ nhất đ�nh trại Mai Hắc Đế, c�nh thứ hai đ�nh phi trường Phụng Dực (c� 2 Tiểu đo�n thuộc Trung đo�n 53) tại đ�y 4 xe tăng bị bắn ch�y, 200 t�n địch bị hạ, c�nh thứ ba đ�nh phi trường L19 để tiến v�o thị x� tấn c�ng tiểu khu, khi v�o thị x� 10 xe tăng đ� bị ĐPQ bắn ch�y. V�o buổi chiều Cộng qu�n chiếm được một nửa th�nh phố, ĐPQ, nghĩa qu�n, cảnh s�t vẫn chiến đấu anh dũng tại nhiều nơi. Tướng Ph� cho trực thăng vận Li�n đo�n 21 BĐQ xuống Bu�n H� từ đ� h�nh qu�n v�o thị x� tiến chiếm Tiểu khu Ban M� Thuột nhưng Li�n đo�n kh�ng đạt được mục ti�u v� sự điều qu�n vị kỷ của Chuẩn Tướng L� Trung Tường, Tư lệnh Sư đo�n 23 BB. Nhiều t�i liệu v� nh�n chứng cho thấy �ng điều động Li�n đo�n 21 đưa gia đ�nh, vợ con �ng về Trung t�m huấn luyện c�ch Ban M� Thuột v�i c�y số để �ng đưa trực thăng xuống bốc đi. Cảnh hoang t�n gh� rợn của th�nh phố đ� được Nguyễn Định m� tả như sau. �Mười s�u giờ ng�y thứ hai 10 th�ng 3 năm 1975, Cộng qu�n ho�n to�n l�m chủ t�nh h�nh tại thị x� Ban M� Thuột, ngoại trừ khu vực Bộ tư lệnh sư đo�n 23 bộ binh c�n được trấn giữ. Trong th�nh phố tiếng s�ng nổ đ� im, nhưng cảnh hoang t�n của thị x� thật kh�ng c�ch n�o tả cho xiết. Những khu phố bị ch�y kh�ng ai dập tắt. Đ�m lửa, tro t�n, v� bụi kh�i bao phủ khung trời thị x� như một m�n sương đục. Mặt đường lỗ loang những dấu đạn cầy. . . . . . . . . Rải r�c tr�n c�c khu phố những vũng m�u v� th�y người, kẻ bị thương, bị chết kh�ng ai săn s�c. Thị x� kh�ng hẳn l� b�i tha ma, m� l� hỗn độn của một thế giới nửa sống nửa chết.� (Ban M� Thuột Ng�y Đầu Cuộc Chiến, b�t k�.) V� dưới đ�y l�c s�u giờ chiều. �Trong nội vi thị x�, cho đến 6 giờ chiều ng�y 10 th�ng 3 năm 1975, trận chiến được coi như kết th�c. Th�nh phố b�y giờ như một b�i tha ma, chứa đầy tử kh�. Những đống tro t�n của nhiều khu phố bị ch�y, bụi kh�i v� gạch vụn gợi cho người ta c�i cảm x�c của một chiến trường t�n cuộc lạnh lẽo rợn người�. ( Nguyễn Định, BMTNĐCC.) S�ng 11/3 kh�ng qu�n oanh tạc lầm v�o Bộ Chỉ Huy của Tư lệnh mặt trận Ban M� Thuột cắt đứt li�n lạc với Qu�n đo�n II. Bắc Việt cho tăng cường Sư đo�n 320 tiếp tục tấn c�ng phi trường Phụng Dực, Trung đo�n 53 cầm cự đến ng�y 17/3 th� chấm dứt, Phạm Huấn cho biết họ chiến đấu quả cảm tới người cuối c�ng, nhưng cũng c� t�i liệu n�i một số �t tho�t ra khỏi v�ng v�y chạy v�o rừng. Nguyễn Định n�i c�c lực lượng tr� ph�ng như ĐPQ, nghĩa qu�n, Cảnh s�t đ� chiến đấu hết sức m�nh nhưng phải chịu thua trước số đ�ng �p đảo của địch. Ng�y 11/3 Bộ Tư Lệnh Sư đo�n 23 lập kế hoạch t�i chiếm Ban M� Thuột. - Trung đo�n 45 được trực thăng vận từ đ�o Tử Sĩ đến quận Phước An để tiến v�o hướng Đ�ng thị x�. - Li�n đo�n 7 BĐQ được kh�ng vận từ S�i G�n ra thay trung đo�n 44, Trung đo�n n�y sẽ được trực thăng vận tới Phước An. Ng�y 13/3 Trung đo�n 45 tiến về Ban M� Thuột bị chận đ�nh cầm ch�n tại v�ng đai thị x�, Li�n đo�n 21 Biệt động qu�n bị đ�nh r�t ra khỏi phi trường L19, cuộc trực thăng vận Trung đo�n 44 bị hủy bỏ, ph�o binh chỉ c�n hai khẩu 105 ở Phước An, kh�ng qu�n gặp nhiều kh� khăn v� BV xử dụng hoả tiễn tầm nhiệt SA-7. Ng�y 15/3 Tổng thống Thiệu hủy bỏ kế hoạch t�i chiếm v� cho lệnh r�t khỏi Phước An. Trung đo�n trưởng Trung đo�n 44 thất vọng n�i � kh�ng c� một tia hy vọng n�o giải cứu Ban M� Thuột�. Cuộc phản c�ng t�i chiếm Ban M� Thuột thất bại v� ta kh�ng đủ lực lượng vả lại c�c đường dẫn v�o Ban M� Thuột đ� bị cắt hết. Nguy�n nh�n, hậu quả. BV lấy được nhiều chiến lợi phẩm củaVNCH, Cục trưởng hậu cần BV khoe l� họ đ� lấy được nhiều lương thực, xe cộ, nhiều đạn trong kho Mai Hắc Đế, Ban M� Thuột. T�c giả Nguyễn Đức Phương đ� nhận x�t về diễn tiến trận đ�nh chiếm Ban M� Thuột của Cộng qu�n như sau. �Do những thất lợi về phương tiện vận chuyển v� yếu tố qu�n số của QLVNCH, kế hoạch tấn c�ng Ban M� Thuột của Tướng Văn Tiến Dũng kh� đơn giản, bao gồm hai yếu tố b� mật bất ngờ v� tập trung đ�ng qu�n số để �p đảo địch qu�n. Đầu ti�n đ�nh v�o một số diện tại qu�n khu 2 để l�i cuốn c�c đơn vị QLVNCH c� nhiệm vụ giải toả. Sau đ� cắt đứt c�c trục lộ giao th�ng ch�nh dẫn đến mục ti�u đồng thời chiếm c�c phi trường để ngăn chận tiếp viện bằng đường h�ng kh�ng để sau c�ng cường tập ti�u diệt điểm với chiến thuật ba mũi gi�p c�ng� (Chiến Tranh Việt Nam To�n Tập trang 716.) Hậu quả của trận Ban M� Thuột kh�ng thể lường trước được. Một ng�y sau khi BV tấn c�ng Ban M� Thuột, Tổng Thống Thị�u mở phi�n họp tại Dinh Độc Lập ng�y 11/3 gồm Thủ tướng Trần Thiện Khi�m, Đại tướng Cao Văn Vi�n, Trung tướng Đặng Quang, Phụ t� an ninh Quốc Gia. Nội dung n�i về kế hoạch di tản Qu�n khu I v� II về giữ Qu�n khu III v� IV v� chỉ giữ một phần duy�n hải V�ng II v� l�nh thổ qu� rộng kh�ng đủ lực lượng bảo vệ. Ng�y 14/3 trong một phi�n họp tại Cam ranh với Hội Đồng Tướng L�nh �ng Thiệu quyết định di tản to�n bộ chủ lực thuộc Qu�n đo�n II về duy�n hải qua tỉnh lộ 7. Trận Ban M� thuột mở đầu cho giai đoạn ch�t của cuộc chiến tranh Việt Nam. BV c� yếu tố bất ngờ, bảo mật, Ban M� Thuột kh�ng thuận lợi cho việc ph�ng thủ. Từ th�ng 2/1975, Bộ Tư lệnh Qu�n đo�n II đ� b�o c�o tin tức cho thấy BV chuẩn bị đ�nh Ban M� thuột do t� binh, hồi ch�nh vi�n khai b�o kế hoạch của địch. C�c cuộc h�nh qu�n Phượng Ho�ng của Cảnh s�t, nghĩa qu�n, những người khai th�c l�m sản� đ� b�o c�o cho ch�nh quyền Ban M� Thuột biết tin tức về địch xuất hiện gần thị x�. Khi Tồng thống Thiệu đến ăn Tết với Trung đo�n 44, Trung t� Trưởng ph�ng 2 Sư đo�n 23 đ� tr�nh l�n Tổng thống, �ng b�n lệnh cho Tướng Ph� điều Sư đo�n 23 trở lại Ban M� Thuột nhưng Tướng Ph� tin Cộng qu�n sẽ đ�nh Pleiku, ch�ng giả vờ nghi binh tại Ban M� Thuột. Tướng Nguyễn cao Kỳ sau n�y cho biết ch�ng ta kh�ng bị bất ngờ khi CS tấn c�ng Ban m� Thuột, �ng Cao Văn Vi�n đ� được th�ng b�o cho biết kế hoạch đ�nh Ban M� Thuột, theo �ng Kỳ Tướng Vi�n đ� b�n với Tướng Thiệu, Ph� về kế hoạch ph�ng thủ Ban M� thuột. Tướng Ph� cứ nhất quyết �ng nắm vững t�nh h�nh, địch sẽ đ�nh Pleiku, sự thực �ng đ� mắc kế nghi binh của CS, kh�ng ai cản được �ng ấy. Bộ TTM của QĐVNCH đ� cảnh b�o Tướng Ph� coi chừng BV đ�nh Ban M� Thuột nhưng �ng vẫn khăng khăng địch sẽ đ�nh Pleiku. Theo Đại t� Nguyễn Trọng Luật, CS biết ph�a VNCH hay nghe l�n truyền tin của họ v� họ đ� đưa những tin giả để đ�nh lừa ta. Tướng Ph� đ� mắc lừa kế nghi binh của CS, theo Tướng Ho�ng Lạc trước ng�y Văn Tiến Dũng l�n đường v�o Nam, V� Nguy�n Gi�p đ� dặn Dũng phải nghi binh tối đa để đ�nh hoả m�. Yếu tố bất ngờ của Ban M� Thuột cũng như Tết Mậu Th�n ở chỗ kh�ng ai ti�n đo�n được tầm mức rộng lớn của n�. Bộ Tư lệnh Qu�n đo�n II kh�ng thể ngờ được Bắc Việt đ� đưa v�o Qu�n Khu II đến 6 Sư đo�n v� thiếu tin t�nh b�o, kh�ng đ�nh gi� đ�ng mức lực lượng địch Yếu tố địa h�nh Ban M� Thuột kh�ng c� chướng ngại thi�n nhi�n như Kontum để tr� ho�n sự tiến qu�n của CSBV, diện t�ch rộng hơn Kontum Pleiku nhiều. Ban M� Thuột tr�n thực tế kh�ng c� v�ng đai ph�ng thủ li�n tục, qu� nhiều đồn điền san s�t nhau, địch c� thể lợi dụng ngụy trang. Những c�nh rừng gi� ph�a T�y Bắc đ� được c�ng binh CS chuẩn bị sẵn. Tại Ban M� Thuột tấn c�ng bằng chiến xa rất kh�, Pleiku với những đồi thoai thoải dễ hơn nhưng BV đ� cho c�ng binh dọn đường trước, họ cưa 2 phần 3 c�c gốc c�y lớn, c�y kh�ng bị đổ, m�y bay th�m th�nh ở tr�n cao nh�n xuống kh�ng thấy dấu hiệu g�, CS ngụy trang rất kh�o ngay từ thời chiến tranh Việt Ph�p 1946-1954 cũng vậy. Khi mặt trời lặn chiến xa cứ việc ủi sập c�y m� tiến v�o thị x� dễ d�ng. Hai giờ s�ng Cộng qu�n ph�o ầm ầm v�o thị x� như vũ b�o để che lấp tiếng động cơ xe chạy, đến 7 giờ xe tăng địch đ� v�o trong th�nh phố. Tướng Ph� mới l�n nhậm chức Tư lệnh qu�n đo�n c� v�i th�ng n�n kh�ng nắm vững t�nh h�nh cho lắm, kh�ng c� uy t�n với Bộ Tổng tham mưu. �ng nhậm chức Tư lệnh qu�n khu ng�y 5/11/1974 do Ph� Tổng thống Trần văn Hương đề nghị thay thế Tướng Nguyễn Văn To�n bị kết �n tham nhũng, kh�ng do Tổng Tham mưu trưởng đề nghị n�n trước khi ra đơn vị, l�n tr�nh diện Bộ Tổng Tham mưu đ� kh�ng được Tướng Cao Văn Vi�n tiếp đ�n. Theo Phạm Huấn, Qu�n đo�n II lủng củng nội bộ, nhiều sĩ quan cao cấp tại Qu�n đo�n v� kỷ luật, bất m�n kh�ng hợp t�c với Tướng Ph�, �ng mới nhậm chức chưa đủ thời gian nắm vững t�nh h�nh. Ngo�i ra 2 th�ng trước khi sẩy ra trận Ban M� Thuột, theo Nguyễn Đức Phương qu�n số Qu�n đo�n II kh�ng tới 70%, thiếu tiểu đội trưởng. Tham mưu trưởng với Bộ tham mưu bất hợp t�c, hai Tướng ph� tư lệnh hữu danh v� thực, c�c đơn vị chỉ ph�ng ngự m� kh�ng c� một cuộc h�nh qu�n thăm d� n�o để t�m diệt địch. Nhiều người qui tr�ch nhiệm cho Tướng Ph� đ� để mất Ban M� Thuột, Phạm Huấn cho rằng �ng kh�ng đủ khả năng nắm giữ một Qu�n đo�n. Mặc d� đ� c� tin tức t�nh b�o cho hay Việt Cộng sẽ đ�nh Ban M� Thuột, ngay cả Tướng Vi�n v� �ng Thiệu đ� nhắc nhở Tướng Ph� coi chừng Việt Cộng tấn c�ng Ban m� Thuột nhưng �ng vẫn n�i m�nh nắm vững t�nh h�nh, vẫn một mực tin rằng địch sẽ đ�nh Pleiku, kh�ng ai cản được �ng v� đ� bị mắc lừa kế nghi binh của CS. Dư luận chung của giới chức cao cấp qu�n sự v� c�c k� giả, sử gia.. đều cho rằng Tướng Ph� l� người kh�ng đủ khả năng để chỉ huy một đại đơn vị n�n đ� để mất Ban M� Thuột. �ng Cao Văn Vi�n cho rằng việc thay đổi chức vụ Tư Lệnh Qu�n khu II l� một trong những nguy�n do đưa tới sự thất thủ Ban M� Thuột, � �ng n�i cựu Tư lệnh Qu�n khu II Nguyễn Văn To�n c� nhiều kinh nghiệm v� khả năng hơn Tướng Ph� Ngo�i ra tại Qu�n khu II lực lượng BV rất mạnh, họ đ� đưa v�o chiến dịch T�y nguy�n tới gần 6 Sư đo�n trong khi ta chỉ để 2 Sư đo�n chủ lực v� 7 Li�n đo�n Biệt động qu�n lại phải trải ra ph�ng thủ nhiều nơi trong Qu�n khu. Theo Nguyễn Đức Phương d� biết trước Ban M� Thuột bị tấn c�ng để tăng cường yểm trợ cũng kh� m� giữ được, VNCH chỉ c� thể đưa tới mặt trận một, hai Trung đo�n hoặc một v�i Li�n đo�n biệt động qu�n v� kh�ng c�n qu�n trừ bị, c�i kh� n� b� c�i kh�n. Nguyễn Đức Phương cho rằng qua kinh nghiệm M�a h� đỏ lửa 1972, mặc d� đ� tập trung Sư đo�n 23 BB tại Kontum nhưng việc ph�ng thủ kh� c� thể th�nh c�ng nếu kh�ng c� yểm trợ của m�y bay chiến lược B-52, mặt trận Ban M� Thuột chỉ c� sự yểm trợ của kh�ng qu�n chiến lược B-52 mới c� thể cứu v�n t�nh thế, nhưng từ nay yểm trợ của B-52 kh�ng bao giờ c� được. Như đ� n�i ở tr�n lực lượng hai b�n đ� rất ch�nh lệch CS lại đ�nh l�n, th� họ phải thắng. Theo Nguyễn Đức Phương nếu biết trước v� tăng cường yểm trợ để g�y tổn thất nặng nề cho BV th� c� thể giảm bớt �p lực địch tại c�c mặt trận kh�c hy vọng kh�ng đưa tới t�nh trạng hốt hoảng hỗn loạn d�y chuyền đưa tới sụp đổ. Ch�ng ta c� thể kết luận Ban M� Thuột thất thủ v�. - Lực lượng v� hỏa lực hai b�n qu� ch�nh lệch, BV đ� đưa v�o trận địa khoảng 3 Sư đo�n, gấp mười lần qu�n tr� ph�ng trong khi VNCH chỉ c� hai tiểu đo�n (1, 3) thuộc Trung đo�n BB 53, c�n lại l� phụ lực qu�n, cảnh s�t. Trận giội b�o lửa được Văn tiến Dũng kể lại trong hồi k� (trang 68) v� Nguyễn Định trong b�t k� cho thấy hỏa lực địch �p đảo của địch - Sự sai lầm của Tướng Ph� khi cho rằng CSBV tấn c�ng Pleiku trước, �ng đ� mắc lừa kế nghi binh của đối phương. - L�nh thổ rộng thu h�t gần hết chủ lực qu�n, lực lượng tổng trừ bị kh�ng c�n. - Chủ lực qu�n VNCH tại qu�n khu II thiếu hụt kh�ng đủ để chống lại �p lực mạnh của BV - Thiếu tin tức t�nh b�o. Nhưng phải n�i rằng yếu tố ch�nh l� VNCH đ� bị cắt giảm hỏa lực tới xương tủy. Trước đ� v�i th�ng, tại Phước Long qu�n đội VNCH l�m v�o t�nh trạng kiệt quệ đạn dược. Mấy tuần sau khi Phước Long mất, ng�y 24 v� 25/1/1975 TT Thiệu gửi hai bức thư cho TT Ford phản đối CSBV tấn c�ng chiếm Phước Long vi phạm trắng trợn Hiệp định Paris. Kissinger trong Years of Renewal trang 490 n�i TT Thiệu diễn tả cuộc tấn c�ng n�y của địch rất qui m� h�ng hậu bằng hỏa lực mạnh v� thiết gi�p. Tr�i lại qu�n đội miền nam VN đ� phải đếm từng vi�n đạn ph�o để tiết kiệm hầu c�n đạn xử dụng Trận Ban M� Thuột đ� đưa tới sụp đổ Qu�n đo�n II v� những sụp đổ kế tiếp lớn lao hơn thế, đ� l� một kh�c qu�nh bi thảm trong cuộc chiến tranh d�i nhất của thế Kỷ. T�i Liệu tham khảo. Nguyễn Đức Phương: Chiến Tranh Việt Nam To�n Tập, 1963-1975, L�ng Văn 2001. Nguyễn Đức Phương: Những Trận Đ�nh Lịch Sử Trong Chiến Tranh Việt Nam, 1963-1975, Đại Nam. Cao Văn Vi�n: Những Ng�y Cuối Của Việt Nam Cộng Ho�, Vietnambibliography, 2003 Phạm Huấn: Những Uất Hận Trong Trận Chiến Mất Nước 1975, Cali 1988. Phạm Huấn: Cuộc Triệt Tho�i Cao Nguy�n 1975, Cali 1987. Ho�ng Lạc, H� Mai Việt: Việt Nam 1954-1975, Những Sự Thật Chưa Hề Nhắc Tới, Texas 1990 Trần Đ�ng Phong: Việt Nam Cộng Ho�, 10 Ng�y Cuối C�ng , Nam Việt 2006. Văn Tiến Dũng: Đại thắng M�a Xu�n, Nh� xuất bản Qu�n đội nh�n d�n, H� Nội 2005. Dương Đ�nh Lập: Cuộc Tổng Tiến C�ng V� Nổi dậy M�a Xu�n 1975, Nh� xuất bản Tổng Hợp T.P.H.C.M 2005. Henry Kissinger: Years of Renewal- Simon & Schuster 1999 Richard Nixon: No More Vietnams, Arbor House, New York 1985 Lam Quang Thi: Autopsy The Death Of South Viet Nam, 1986, Sphinx Publishing. Nguyễn Định: Ban M� Thuột Ng�y Đầu Cuộc Chiến, doanket.orgfree.com Nguyễn Trọng Luật: Nh�n Lại Trận Đ�nh Ban M� Thuột, doanket.orgfree.com Trần Gia Lương: Một C�i Nh�n Về Tướng Phạm Văn Ph�, S�i G�n Nhỏ Dallas 2004 Nguyễn Kỳ Phong: Người Mỹ V� Chiến Tranh Việt Nam: Người Việt Dallas 21-6-2006 Nguồn b�i đăng

markdown:
(B�i viết phản �nh g�c nh�n của một sĩ quan VNCH)
![ image016](https://nghiencuulichsudotcom.files.wordpress.com/2017/03/image016.jpg?w=551)
Mặt trận Ban M� Thuột ng�y 10/3/1975
Sau ng�y k� Hiệp
định Paris, miền Nam Việt Nam mạnh hơn miền Bắc. Th�ng 11 năm
1972 TT Nixon vội cho chuy�n chở tới VNCH gần 600 m�y bay c�c
loại gồm: 208 m�y bay phản lực gồm chiến đấu v� oanh tạc
cơ loại nhẹ v� khoảng 360 trực thăng c�c loại, 23 phi cơ th�m
th�nh, ba tiểu đo�n ph�o binh 175mm, hai tiểu đo�n thiết gi�p
M-48 (Nixon
*No More* *Vietnams* trang 170-171).
Trong khi ấy BV bị
thiệt hại nặng v� thảm bại trong trận mu� h� đỏ lửa, t�nh tới
th�ng 9/1972 c� v�o khoảng từ 70 ng�n cho tới 100 ng�n c�n binh
CS bị giết, khoảng 700 chiến xa bị ph� hủy (Nguyễn đức Phương,
*Chiến
Tranh Việt Nam To�n Tập* trang 587), ngo�i ra trận oanh tạc
dữ dội Gi�ng sinh 1972 bằng B-52 đ� g�y thiệt hại rất nặng cho
hạ tầng cơ sở BV như kho h�ng, đường xe lửa, nh� m�y điện, phi
trường�.
Mặc d� mạnh hơn miền Bắc rất nhiều nhưng miền Nam kh�ng được ph�p đ�nh ra Bắc m� chỉ được ở y�n trong thế tự vệ chờ địch tới, điều n�y ai cũng biết cả. Khoảng gần một năm sau t�nh h�nh bắt đầu thay đổi, c�n c�n qu�n sự nghi�ng về ph�a BV. Ngay sau khi k� Hiệp định Paris, CSBV vẫn tiếp tục vi phạm Hiệp định, chiến tranh vẫn tiếp diễn, trong khi miền Nam VN bị cắt qu�n viện dần dần , miền Bắc vẫn được CS quốc tế tiếp viện dồi d�o, về chi tiết t�i sẽ n�i sau. Cuộc chiến tranh giữa hai miền l� một cuộc chiến viện trợ tiếp liệu, cả hai b�n đều kh�ng tự sản xuất được vũ kh� đạn dược m� phải t�y thuộc v�o qu�n viện b�n ngo�i, b�n n�o nhiều tiếp liệu, vũ kh� đạn dược th� b�n đ� thắng.
**T�nh h�nh
chung hai b�n** **.**
Năm 1973 c� thể chia l�m hai giai đoạn: Giai đoạn từ Hiệp Định Ba L� 28/1 cho tới th�ng 10/1973 v� giai đoạn bạo lực c�ch mạng sau th�ng 10/1973.
Từ sau ng�y k� Hiệp Định Ba L� đến th�ng 10/1973 t�nh h�nh tương đối y�n tĩnh. Th�ng 6/1973 Quốc hội Mỹ biểu quyết cắt ng�n khoản cho tất cả c�c hoạt động qu�n sự Mỹ tại Đ�ng Dương Việt, Mi�n, L�o. Ng�y 1/7/1973 Nixon k� th�nh đạo luật �p dụng từ giữa th�ng 8/1973 cấm hoạt động qu�n sự tr�n to�n c�i Đ�ng Dương. Th�ng 10/1973 Quốc Hội ra đạo luật hạn chế quyền Tổng Thống về chiến tranh (War Powers Act), Tổng Thống phải tham khảo � kiến Quốc Hội trước khi gửi qu�n đi tham chiến.
Thấy thời cơ thuận lợi đ� tới, Bắc Việt b�n thay đổi đường lối đấu tranh từ ch�nh trị sang qu�n sự bạo lực. Đại Hội 21 của Bộ Ch�nh Trị tại H� Nội trong th�ng 10 quyết định đấu tranh qu�n sự, trước hết tiến đ�nh c�c đồn b�t lẻ tẻ, ph�t triển tuyến đường xa lộ Đ�ng Trường Sơn
Theo Henry
Kissinger (
*Years of Renewal* trang 478) sau khi k� Hiệp
định Paris, BV bắt đầu cho x�y hệ thống đường x�m nhập tiếp liệu
chằng chịt d�i tổng cộng 20 ng�n km từ Bắc xuống Nam, từ Đ�ng
sang T�y, rộng 8m, h�ng ng�n km �ng dẫn dầu cung cấp cho h�ng
chục ng�n xe vận tải.
Sau Hiệp định
khoảng gần một năm, Quốc hội Mỹ cắt giảm qu�n viện xương tủy
VNCH mỗi năm 50%, từ 2,1 tỷ t�i kh�a 1973 xuống c�n một tỷ t�i
kh�a 1974 v� xuống c�n 700 triệu t�i kho� 1975, con số n�y thực
ra chỉ bằng 500 triệu v� dầu th� l�n gi�, tiền mất gi� (theo
Henry Kissinger,
*Years of Renewal* trang 471). Dưới thời
TT Nixon, ch�nh phủ đ� đề nghị Quốc hội cấp 1 tỷ 4 viện trợ qu�n
sự cho miền nam VN năm 1975, Ủy ban quốc ph�ng Thượng viện do
Nghị sĩ John Stennis l�m chủ tịch cắt bớt c�n 1 tỷ, nay dưới
thời TT Ford Ủy ban chuẩn chi Thượng viện do Nghị sĩ John
McClellan l�m chủ tịch cắt 300 triệu c�n 700 triệu ( *Years of
Renewal* trang 472).
Quốc hội Mỹ cắt giảm qu�n viện khiến cho VNCH suy yếu r� rệt: 35% xe tăng, 50% thiết gi�p, m�y bay thiếu cơ phận thay thế phải nằm ụ, v� bị c�p nhi�n liệu, khả năng lưu động vận chuyển của qu�n đội kh�ng c�n (Nixon, No More Vietnams tr. 187). Từ giữa năm 1974 hỏa lực giảm từ 60 tới 70% , th�ng 3 -1975 đạn dược chỉ c�n đủ xử dụng trong một th�ng, giữa th�ng 4-1975 chỉ c�n đủ cho x�i khoảng 10 ng�y (Cao Văn Vi�n Những ng�y cuối của VNCH trang 91, 92). Hơn hai ng�n m�y bay đủ loại nay phần v� thiếu cơ phận thay thế, v� v� kh�ng c� săng để cất c�nh n�n đ� nằm ụ nhiều, sự sụp đổ của VNCH đ� gần kề.
Theo bản tin của BBC.com ng�y 10/5/2006 một buổi hội thảo qui m� tổng kết cuộc chiến tranh Việt Nam đ� được tổ chức tại S�i G�n trong hai ng�y 14 v� 15/4/2006. Trong số c�c b�i đọc ở hội thảo, t�c giả Trần Tiến Hoạt v� L� Quang Lạng thuộc Viện Lịch sử Qu�n sự Cộng sản Việt Nam c� b�i tham luận về nguồn chi viện của Li�n X�, Trung Quốc v� c�c nước x� hội chủ nghĩa d�nh cho miền Bắc trong cuộc chiến. Giai đoạn 1969-1972 BV được Nga, Trung Cộng viện trợ 684,666 tấn vũ kh� trang bị kỹ thuật. Giai đoạn 1972-1975 họ nhận được 649,246 tấn h�ng vũ kh�. Như vậy số lượng h�ng viện trợ của hai giai đoạn tương đương nhau.
Theo Kissinger (
*Years
of Renewal* trang 481) H� nội đ� xin được viện trợ của S�
viết tăng gấp bội. Th�ng 12- 1974, một vi�n chức cao cấp Nga
viếng H� Nội lần đầu ti�n kể từ sau ng�y k� Hiệp định Paris.
Tổng tham mưu trưởng Nga Viktor Kulikov tới tham dự họp chiến
lược với Bộ ch�nh trị BV, nay họ b�i bỏ hạn chế trước đ�y. S�
Viết đ� chở vũ kh� viện trợ qu�n sự cho H� Nội tăng gấp 4 lần
trong những th�ng sau đ�. Nga khuyến kh�ch BV g�y hấn
Đ�nh hơi thấy Mỹ quẳng miếng xương Đ�ng Dương, CS quốc tế v� CSVN nhanh tay ra vồ ngay lấy. Cuối th�ng 10/1974 Bộ Ch�nh Trị H� Nội quyết định kế hoạch t�c chiến năm 1975, tranh thủ bất ngờ, tấn c�ng lớn v� rộng khắp, tạo điều kiện để năm 1976 tiến h�nh Tổng c�ng k�ch. Trong giai đoạn 1969-1972 sự vận chuyển s�ng đạn của CS v�o Nam gặp nhiều kh� khăn v� bị kh�ng qu�n Việt-Mỹ n�m bom, bắn ph� nhưng kể từ sau ng�y k� Hiệp Định Paris 1/1973, BV đ� d�ng 16 ng�n xe vận tải chở s�ng đạn qua xa lộ Đ�ng trường Sơn hay đường m�n Hồ Ch� Minh một c�ch tự do thoải m�i n�n giai đoạn 1973-1975 H� Nội đ� đem được nhiều vũ kh� đạn dược v�o Nam gấp mấy lần giai đoạn trước ( 1969-1972)
Trong khi ấy Tổng Thống Thiệu kh�ng c� một nhận định n�o r� r�ng về lực lượng cũng như kế hoạch sắp tới của CS. Ng�y 9/12/1974 , khoảng một tuần trước khi BV tấn c�ng Phước Long, tại dinh Độc Lập trong một phi�n họp cao cấp qu�n sự gồm Hội đồng Tướng l�nh v� c�c vị Tư lệnh Qu�n khu, �ng Thiệu cho biết trong năm 1975 BV c� thể đ�nh với qui m� lớn nhưng kh�ng bằng năm 1968 v� 1972, địch chưa c� đủ khả năng đ�nh v�o c�c thị x� lớn, d� đ�nh cũng kh�ng giữ được! BV chỉ đ�nh c�c thị x� nhỏ như Phước Long, Gia Nghĩa. Về điểm n�y Frank Snepp, trong Decent Interval, Tướng BV Văn Tiến Dũng v� �ng Cao Văn Vi�n đ� ghi nhận gần giống nhau như vậy, �ng Thiệu lạc quan cho rằng BV chưa phục hồi sau trận m�a h� đỏ lửa 1973.
Từ th�ng 10 năm 1974 Bộ Tổng Tham Mưu Bắc Việt đ� tr�nh b�y kế hoạch t�c chiến l�n Bộ Ch�nh Trị v� Qu�n uỷ Trung ương, họ đ� chọn chiến trường Cao Nguy�n l�m chủ yếu, Văn Tiến Dũng đ� ghi nhận trong hồi k�.
�
*Th�ng
10 năm 1974, trời cuối thu bắt đầu lạnh, gợi cho c�c c�n bộ qu�n
sự ch�ng t�i nhớ đến m�a chiến dịch sắp đến. Bộ Ch�nh trị v�
Qu�n ủy Trung ương họp nghe Bộ Tổng tham mưu tr�nh b�y kế hoạch
t�c chiến chiến lược. . . . �* *
. . . . . . . . . * *
Hội nghị nhất tr� th�ng qua phương �n của Bộ Tổng tham mưu, chọn
chiến trường T�y nguy�n l�m hướng chiến trường chủ yếu trong
cuộc tổng tiến c�ng lớn v� rộng khắp năm 1975*�
(Đại thắng m�a xu�n trang 24)
BV cho rằng TT Thiệu đ� bố tr� lực lượng mạnh ở hai đầu, tại Qu�n khu 1 v� 3 th� bố tr� nhiều đơn vị chủ lực, nhiều chiến xa, đại b�c v� m�y bay chiến đấu, c�n tại Qu�n khu II ta chỉ để 2 Sư đo�n 22 BB v� 23 BB. Qu�n khu II rộng nhất to�n quốc gồm 12 tỉnh, VNCH phải trải qu�n giữ đất nhiều n�n khả năng ph�ng thủ yếu. Bộ ch�nh trị CSBV đ� đồng � kế hoạch n�u tr�n v� chọn T�y nguy�n để l�m hướng chiến trường chủ yếu trong cuộc tiến c�ng năm 1975. H� Nội đ� chọn chiến trường T�y Nguy�n (Qu�n khu II) l�m chủ yếu v� tại đ�y lực lượng VNCH yếu hơn ba qu�n khu I, II, IV.
Đại t� Phạm B� Hoa n�i hồi �ng học tại trường Đại Học Qu�n Sự năm 1960 c� được đọc một t�i liệu n�i �Trong chiến tranh Việt Nam, ai chiếm được cao nguy�n miền Trung th� người đ� sẽ nắm phần chiến thắng�, Cộng Sản cũng n�i ai l�m chủ T�y Nguy�n th� l�m chủ chiến trường. Bắc Việt chủ trương tấn c�ng Qu�n khu II trước phần v� VNCH ph�ng thủ yếu tại đ�y vả n� l� vị tr� yết hầu. Một phần v� �ng Thiệu kh�ng chủ trương giữ Qu�n khu II, một v�ng cao nguy�n cẵn cỗi m� trong th�m t�m đ� c� � tưởng bỏ v�ng n�i rừng miền Trung r�t qu�n về v�ng đất mầu mỡ Qu�n khu III v� IV, tr�n thực tế l�nh thổ qu� rộng, kh�ng đủ lực lượng trừ bị để tăng cường
Sau khi lựa chọn chiến trường T�y Nguy�n, Bắc Việt lựa chọn địa điểm tấn c�ng, tại buổi họp của Qu�n Uỷ Trung Ương Bắc Việt ng�y 9/11/1974 L� Đức Thọ tay tr�m CSBV tham dự để n�ng cao quyết t�m chiếm cho được Ban M� Thuột, Thọ n�i
*
�Phải đăt vấn đề dứt kho�t l� giải ph�ng Bu�n Ma Thuột. Ta c�
gần 5 sư đo�n ở T�y Nguy�n m� kh�ng đ�nh được Bu�n Ma Thuột l�
thế n�o?�* *
(S�ch đ� dẫn Trang 31)*
Bắc Việt đ� chuẩn bị đ�nh Ban M� Thuột từ bốn th�ng trước ng�y tấn c�ng trong khi ta chưa c� tin tức t�nh b�o r� rệt. Chiến dịch T�y nguy�n được mang mật danh 275.
Ng�y 13/12/1974 Bắc Việt đưa gần ba Sư đo�n tấn c�ng Phước Long, đến ng�y 7/1 tỉnh n�y ho�n to�n lọt v�o tay địch. Tổng số 4,500 binh sĩ, sĩ quan chỉ c�n 850 người sống s�t. Tỉnh trưởng Phươc Long. Quận trưởng Phước B�nh mất t�ch, 3,000 trong số 30 ng�n d�n trốn tho�t, một số vi�n chức h�nh ch�nh bị CS h�nh quyết, thất bại tại Phước Long l� đương nhi�n v� một Tiểu đo�n bộ binh v� 5 Tiểu đo�n địa phương qu�n kh�ng thể chống lại 3 Sư đo�n CS.
Ch�nh phủ VNCH kh�ng tăng viện cho Phước Long v� kh�ng đủ khả năng thực hiện tiếp tế, cứu viện bằng trực thăng vận từ Bi�n Ho�. N�i về mặt kinh tế ch�nh trị Phước Long k�m quan trọng hơn T�y Ninh, Pleiku, Huế� H� Nội cho đ�nh Phước Long để thăm d� Mỹ, khi thấy Mỹ chỉ phản đối xu�ng th� họ l�m tới.
Sau trận Phước Long TT Thiệu biết chắc Cộng Sản sẽ đ�nh lớn tại Cao Nguy�n đầu năm 1975 nhưng chưa biết chắc chỗ n�o v� địch nghi binh tối đa. Ph�a VNCH kh�ng đo�n được � định của họ, theo Tướng Ho�ng Lạc trước khi Văn Tiến Dũng v�o Nam, Gi�p đ� dặn d� Dũng phải nghi binh tối đa để đ�nh lạc hướng Nguỵ.
T�nh h�nh ch�nh trị qu�n sự VNCH năm 1975 rất l� bi đ�t. Năm 1967 qu�n ph� tại Việt Nam l� 20 tỷ Mỹ Kim, năm 1968 l�n 26 tỷ, năm 1969 l�n 29 tỷ, hai năm 1970, 1971 r�t xuống c�n 12 tỷ mỗi năm v� Mỹ đang r�t qu�n. Khi nửa triệu qu�n đồng minh đ� r�t đi, VNCH phải một m�nh g�nh v�c tất cả chiến trường với tiền viện trợ bị cắt giảm từ cuối 1973 mỗi năm 50%.
Việc cắt giảm đưa tới t�nh trạng th� thảm, theo tiết lộ của cựu Đại tướng Cao Văn Vi�n, trong cuốn Những Ng�y Cuối Của VNCH (NNCCVNCH) trang 86, 87. Hậu quả l� năm 1974 kh�ng qu�n đ� phải cho hơn 200 phi cơ ngưng bay v� thiếu nhi�n liệu, giảm số giờ bay yểm trợ, huấn luyện 50%, th�m th�nh giảm 58%, phi vụ trực thăng giảm 70%. Hải qu�n cũng cắt giảm hoạt động 50%, 600 giang thuyền c�c loại nằm ụ .
Đạn dược chỉ c�n đủ đ�nh tới th�ng 4 /1975, năm 1972 ta xử dụng tr�n 69 ng�n tấn đạn một th�ng, từ th�ng 7/1974 đến th�ng 3/1975 ta chỉ c�n xử dụng khoảng 19 ng�n tấn một th�ng hoả lực giảm 70%. Th�ng 2/1975 chỉ c�n đủ đạn tất cả c�c loại s�ng cho 30 ng�y, th�ng 4/1975 chỉ c�n đủ đạn đ�nh trong khoảng hai tuần (S�ch đ� dẫn trang 92)
Theo sử gia Bill Laurie, cấp số đạn s�ng lớn như đại b�c 105 ly, 155 ly, 175 ly.. năm 1975 đ� bị cắt giảm tr�n 90% . Theo Tướng Cao Văn Vi�n v� thiếu cơ phận thay thế, xe tăng, giang thuyền, m�y bay �nằm ụ chờ rỉ s�t. Thiếu thuốc men, số tử vong tăng cao, tinh thần xuống thấp.
Kh�ng qu�n VNCH năm 1975 c� 2075 m�y bay c�c loại, đứng thứ tư tr�n thế giới về số lượng. Binh chủng Thiết gi�p c� 2,200 chiến xa v� thiết xa c�c loại. Ph�o binh c� khoảng 1,500 khẩu đại b�c . Hải qu�n c� 1,600 tầu chiến v� giang thuyền c�c loại. Đ�y chỉ l� con số l� thuyết, tr�n thực tế nhiều m�y bay, xe tăng.. hư hỏng thiếu cơ phận thay thế phải nằm ụ. Lục qu�n VNCH c� hơn một triệu qu�n trong đ� 40% l� chủ lực qu�n v�o khoảng 400 ng�n người gồm những lực lượng t�c chiến v� yểm trợ, 50% l� ĐPQ , Kh�ng qu�n, Hải qu�n, Cảnh s�t. Qu�n đội VNCH được tổ chức theo lối Mỹ, một người l�nh t�c chiến c� năm người yểm trợ như h�nh ch�nh t�i ch�nh, qu�n y, qu�n trang, qu�n dụng. Tr�n thực tế lực lượng chiến đấu chỉ v�o khoảng từ 170 cho tới 180 ng�n người. L�nh nh� nghề chỉ c� 13 Sư đo�n chủ lực v� 17 Li�n đo�n Biệt động qu�n tương đương khoảng hơn 2 Sư đo�n (tr�n thực tế một Li�n đo�n c� hơn 1000 người). Tổng cộng ta c� v�o khoảng 15 Sư đo�n ch�nh qui (nếu kể cả BĐQ). Lực lượng được bố tr� to�n quốc như sau.
Qu�n khu Một: 5 Sư đo�n (1, 2, 3, Nhẩy D�, TQLC), 4 Li�n đo�n BĐQ.
Qu�n khu Hai: 2 Sư đo�n (22, 23), 7 Li�n đo�n BĐQ
Qu�n khu Ba: 3 Sư đo�n (5, 18, 25), 4 Li�n đo�n BĐQ
Qu�n khu Bốn: 3 Sư đo�n (7, 9, 21)
Địa phương qu�n VNCH năm 1975 c� khoảng 325 ng�n người,
Tổng cộng VNCH c� 15 Sư đo�n chủ lực (nếu kể cả BĐQ) tức 45 trung đo�n, đem chia cho 44 tỉnh to�n quốc th� trung b�nh mỗi tỉnh chỉ c� một Trung đo�n ch�nh qui bảo vệ trong khi BV c� khả năng tập trung hằng chục Trung đo�n để tấn c�ng một địa điểm v� họ kh�ng phải trải qu�n giữ đất như Miền Nam. Theo �ng Cao Văn Vi�n tr�n thực tế qu�n số VNCH thiếu hụt do nạn đ�o ngũ, mỗi năm mất khoảng một phần tư (1/4) qu�n số, ngo�i ra ta cũng phải kể nạn l�nh ma l�nh kiểng. (NNCVNCH trang 79)
Lực lương ch�nh qui Bắc Việt năm 1975 gồm 4 Qu�n đo�n v� Đo�n 232 (tương đương một Qu�n đo�n). Mỗi qu�n đo�n gồm 3 sư đo�n v� c�c lữ đo�n ph�ng kh�ng, ph�o binh, thiết gi�p, c�ng binh.. Tổng cộng họ c� 15 sư đo�n bộ binh, khoảng 6 trung đo�n đặc c�ng v� hơn 10 trung đo�n độc lập. To�n bộ lực lượng tương đương với 20 Sư đo�n bộ binh chưa kể c�c đơn vụi cơ giới, yểm trợ
So về lực lượng ch�nh qui, nh�n lực th� qu�n đội BV đ� nhiều hơn qu�n đội VNCH , họ kh�ng phải ph�ng thủ, mỗi khi tấn c�ng họ dồn lại tạo một mũi d�i mạnh. Trong khi đ� Qu�n đội chủ lực VNCH đ� �t hơn lại phải trải rộng từ C� M�u ra Bến Hải để giữ đất, như đ� n�i tr�n ta c� 13 sư đo�n, kể cả 15 li�n đo�n Biệt động qu�n th� c� tương đương 15 sư đo�n hay 45 trung đo�n, miền nam c� 44 tỉnh, trung b�nh một tỉnh chỉ c� một trung đo�n bảo vệ. Theo hồi k� Văn tiến Dũng tại Cao nguy�n về bộ binh BV đ�ng hơn VNCH 5 lần, ph�o binh gấp 2 VNCH (s�ch đ� dẫn trang 49) v� họ tập trung
Khoảng 80% chủ lực qu�n CSBV đ� c� mặt tại miền Nam đầu năm 1975, họ để lại Qu�n đo�n 1 (gồm 3 Sư đo�n) tại miền Bắc l�m lực lượng tổng trừ bị. Sau khi Qu�n khu II v� I của VNCH sụp đổ, Bắc Việt đưa hết cả 3 Sư đo�n trừ bị v�o Nam. Trong giai đoạn 1973-1975 H� Nội cho chuy�n chở vũ kh� v�o Nam thoải m�i v� kh�ng bị oanh k�ch n�n số lượng vũ kh� đạn dược năm 1975 của họ tại miền Nam nhiều gấp hai hoặc gấp ba lần năm 1972.
Ph�o binh v� Thiết gi�p BV đưa v�o Nam được ước lượng kh�ng ch�nh x�c khoảng hơn 500 khẩu trọng ph�o v� hơn 500 xe tăng.
So s�nh với t�nh h�nh năm 1972 ta thấy năm 1975 quả l� bi đ�t, năm 1975 Qu�n khu II gồm 12 tỉnh, diện t�ch rộng lớn nhất, bằng nửa Việt Nam Cộng Ho� m� chỉ c� 2 Sư đo�n bộ binh (22 v� 23) v� 7 Li�n đo�n Biệt động qu�n bảo vệ, to�n bộ lực lượng chưa tới ba Sư đo�n l� nơi yếu thế nhất đ� được BV chiếu cố tấn c�ng. Qu�n khu II d�n số tr�n 3 triệu gồm c�c tỉnh Cao nguy�n Kontum, Pleiku, Ban M� Thuột, L�m Đồng, Quảng Đức, Ph� Bổn, Tuy�n Đức, ph�a Đ�ng l� c�c tỉnh duy�n hải gồm B�nh định, Kh�nh Ho�, B�nh Thuận� c� 3 th�nh phố ch�nh l� Nha Trang, Qui Nhơn, Tuy H�a, d�n số tại đ�y thưa thớt hơn c�c qu�n khu kh�c. Sư đo�n 23 BB bảo vệ Cao nguy�n, sư đo�n 22BB chịu tr�ch nhiệm c�c tỉnh duy�n hải
**Diễn tiến
trận đ�nh.**
Tư Lệnh Qu�n đo�n II Thiếu Tướng Phạm Văn Ph�, Tư lệnh ph� Qu�n đo�n Chuẩn Tướng Trần Văn Cẩm, Tư Lệnh ph� Qu�n khu Chuẩn Tướng L� Văn Th�n, Tham mưu trưởng Đại t� L� Khắc L�. Tại Ban M� Thuột chủ lực qu�n của VNCH gồm 2 Tiểu đo�n (1, 3) thuộc Trung đo�n 53 đ�ng tại phi trường Phụng Dực (c� nh�n chứng n�i chỉ c� một tiểu đo�n) v� ba Tiểu đo�n Địa phương qu�n. Theo B�t k� của Nguyễn Định, Ban M� Thuột như một th�nh phố bỏ hoang, c�c đơn vị chủ lực đ� được đưa tăng cường cho Pleiku v� c�c nơi kh�c. Cũng theo �ng n�y lực lượng của ta tại đ�y kể cả Nghĩa qu�n, C�n bộ x�y dựng n�ng th�n, Nh�n d�n tự vệ cũng kh�ng qu� 2,000 người. Con số Nguyễn Định đưa ra c� lẽ qu� thấp v� qu�n số tại c�c tỉnh nhỏ như Phước Long, B�nh Long đ� v�o khoảng tr�n dưới 3,000 người, lực lượng VNCH tại Ban M� Thuột chắc hẳn kh�ng dưới 3,000 hoặc 4,000 người v� đ� l� một tỉnh lớn.
Lực Lượng CS tại Qu�n khu II theo t�i liệu Bắc Việt như sau:
*
�Lực lượng ta tham gia chiến dịch gồm: 5 sư đo�n (10, 320A, 316,
968, 3) v� 4 trung đo�n bộ binh (25, 271, 95A, 95B), trung đo�n
đặc c�ng (14, 27), trung đo�n xe tăng- thiết gi�p 273, 2 trung
đo�n ph�o binh (40, 675), 3 trung đo�n ph�ng kh�ng (232, 234,
593), 2 trung đo�n c�ng binh (7, 575), trung đo�n th�ng tin 29,
6 tiểu đo�n vận tải, nhiều đơn vị bảo đảm của Bộ v� lực lượng
vũ trang địa phương c�c tỉnh diễn ra chiến dịch. Ri�ng lực lượng
Mặt trận T�y Nguy�n tham gia chiến dịch gồm 36 tiểu đo�n bộ
binh, 5 tiểu đo�n đặc c�ng, 13 tiểu đo�n ph�o mặt đất, 18 tiểu
đo�n ph�ng kh�ng, 3 tiểu đo�n xe tăng thiết gi�p với tổng số
qu�n 44.900 người.* *
Về vũ kh� trang bị: c� 88 ph�o lớn, 1.561 s�ng chống tăng v�
h�ng vạn s�ng bộ binh, 6 cơ cấu bắn B-72, 343 s�ng ph�ng kh�ng,
32 xe tăng, 25 xe bọc th�p, 679 xe � t� c�c loại. Ngo�i ra c�n
c� 21.800 c�n bộ chiến sĩ l�m lực lượng dự bị ở ph�a sau v� hoạt
động ở c�c hướng kh�c.* *
Bộ tư lệnh chiến dịch gồm: Ho�ng Minh Thảo (Tư lệnh), Đặng Vũ
Hiệp (Ch�nh uỷ).*
(Trich trong: Dương Đ�nh Lập, Trần Minh Cao,
*Cuộc Tổng Tiến
C�ng V� Nổi Dậy M�a Xu�n 1975, *trang 90, 91 *.)*
Như thế lực lượng CS tại Cao nguy�n gồm 5 Sư đo�n BB v� 4 Trung đo�n độc lập tương đương với 6 Sư đo�n, gấp hơn hai lần chủ lực qu�n VNCH, tổng số nh�n lực kể cả lực lượng dự bị l� 66,700 người. Bắc Việt đ� được Nga, Tầu viện trợ cho nhiều vũ kh� tối t�n, ngo�i ra họ c�n được trang bị nhiều hoả tiễn tầm nhiệt hiện đại. Theo nhận định của ph�a CS, họ tập trung lực lượng tại khu vực chủ yếu n�n tại đ�y bộ binh BV đ�ng hơn VNCH gấp 5 lần, xe tăng coi như ngang nhau, ph�o binh gấp 2. (Hồi k� ĐTMX Văn tiến Dũng trang 49)
Ng�y 5/2/1975 Văn Tiến Dũng từ phi trường Gia L�m đ�p m�y bay xuống Đồng Hới rồi v�o Quảng Trị, tới s�ng Bến Hải, y đi xuồng m�y tới Bộ chỉ huy chiến dịch tại ph�a T�y Gio Linh để chỉ đạo to�n bộ chiến dịch.
Ban M� Thuột l� tỉnh lỵ của Darlac, d�n số 250,000 người gồm Kinh, thượng, Tầu v� c�c chủ đồn điền Ph�p v� �, (cũng c� t�i liệu n�i d�n số 150,000 người), thị x� gồm 60,000 người. Tỉnh c� nhiều đồn điền c� ph�, cao su, nhiều thắng cảnh đẹp, nhiều gỗ qu�, d�n ch�ng đa số sống bằng nghề trồng trọt, l�m đồn điền. Ban M� Thuột c� vị tr� chiến lược quan trọng, ph�a bắc nối liền Pleiku, Kontum, Ph� Bổn.. ph�a Nam đi Quảng Đức, Phước Long, ph�a Đ�ng nối liền Nha Trang.
Trước khi mặt trận diễn ra, theo Nguyễn Trọng Luật, tỉnh trưởng Ban M� Thuột, BV đưa những tin tức giả qua điện thoại để nghi binh, kế đ� tấn c�ng bất ngờ, đ�ng đảo, nghi binh tối đa, họ vờ đ�nh Pleiku để nhử qu�n đội VNCH l�n giải toả rồi cắt c�c đường dẫn đến Ban M� Thuột, chiếm phi trường sau c�ng ba mặt gi�p c�ng. C�c Trung đo�n, Sư đo�n BV cắt c�c đường giao th�ng 19, 14, 21 nghi binh thu h�t qu�n đội VNCH về ph�a Bắc (tức Pleiku) sau đ� ồ ạt tấn c�ng thị x� Ban M� Thuột.
Theo hồi k� Văn tiến Dũng BV kh�ng đ�ng qu�n sẵn ở vị tr� xuất ph�t tấn c�ng m� tập kết từ xa vận động đến, chuyển qu�n bằng xe molotova, đ�y l� lần đầu ti�n BV đ�nh trận bằng xe hơi. BV bỏ qua v�ng ngo�i bất ngờ thọc s�u v�o thị x� phối hợp với lực lượng đặc c�ng đ� c� sẵn trong thị x�, rồi từ đ� đ�nh ra ngo�i, họ kh�ng đ�nh theo lối b�c vỏ. (S�ch đ� dẫn trang 69)
Ng�y 1/3/1975 Sư đo�n 968 Bắc Việt chiếm đồn b�t gần Thanh An, ph�o k�ch phi trường C� Hanh, Pleiku. Ng�y 3/3 Trung đo�n 95 v� Sư đo�n 3 CS ngăn chận quốc lộ 19 tại An Kh�. Ng�y 5/3 Trung đo�n 25 CS cắt Quốc Lộ 21 giữa Phước An v� Kh�nh Dương, cắt đường Nha Trang-Ban M� Thuột. Tướng Ph� cho tăng cường Trung đo�n 45 tại Thanh An v� cho 2 Tiểu đo�n BĐQ v� thiết gi�p giải toả quốc lộ 19. Ng�y 7/3 Sư đo�n 320 CS chiếm Thuần Mẫn, ng�y 9/3 Sư đo�n 10 CSBV tấn c�ng Đức Lập, Quảng Đức, căn cứ n�i lửa bị tr�n ngập.
BV c� lập Ban M� Thuột cả Bắc v� Nam m� Tướng Ph� vẫn cho l� địch sẽ đ�nh Pleiku, �ng lại nghĩ ch�ng nghi binh vờ đ�nh Ban M� Thuột. Tuy nhi�n theo đề nghị của Bộ tư lệnh Qu�n đo�n �ng đ� cho trực thăng vận 2 tiểu đo�n BĐQ thuộc Li�n đo�n 21 từ Kontum đến Bu�n H� c�ch 30 km ở ph�a Bắc Ban M� Thuột. Sự sai lầm của Tướng Ph� đ� được CS khai th�c triệt để, họ nghi binh tối đa để đ�nh lừa �ng v� gọi đ�y l� cuộc chiến tranh c�n n�o.
Ng�y 9/3 Tỉnh trưởng Ban M� Thuột đ� triệu phi�n họp khẩn cấp tại to� h�nh ch�nh v� b�o động đỏ, cắm trại 100%. Hai giờ s�ng ng�y 10/3 đặc c�ng Việt cộng trong thị x� đột nhập phi trường ph� huỷ một m�y bay, 3 Sư đo�n CS 316, 10, 320 với ba mũi tấn c�ng thị x� phối hợp với đặc c�ng đ� nằm b�n trong. CS ph�o k�ch ầm ầm như phong ba b�o t�p v�o c�c vị tr� của qu�n tr� ph�ng rồi đưa xe tăng, xe k�o ph�o, ph�ng kh�ng, qu�n xa.. ồ ạt tiến về thị x� từ xa, lần đầu ti�n BV đ�nh trận bằng xe hơi.
Trận b�o lửa đ� được Nguyễn Định ghi nhận .
*
��Tiếng r�t của hoả tiễn v� đạn đạo 130 ly khủng khiếp như x� cả
kh�ng gian m� người ta thực sự chưa từng nghe thấy một lần trong
đời. Những tiếng nổ cứ li�n tục như những d�y ph�o đại kh�ng
ngừng, l�m vỡ tung hết c�c cửa kiếng v� rung chuyển cả th�nh phố
như cảnh tượng động đất được thấy tr�n m�n bạc. . . . . . . .* *
. . . . Th�nh phố đ� như con tầu chao nghi�ng trong b�o
tố.�*
(Ban M� Thuột Ng�y Đầu Cuộc Chiến, b�t k�.)
Theo hồi k� Văn Tiến Dũng (trang 69), trong một đ�m BV đ� đưa được một lực lượng đ�ng đảo 12 Trung đo�n gồm bộ binh v� c�c đơn vị xe tăng, ph�o binh, ph�ng kh�ng.. khoảng ba Sư đo�n v�o trận địa đ�ng thời gian. Họ bỏ qua c�c đồn b�t dọc đường, tiến về thị x�, bắc ph� cho cả đo�n xe vượt s�ng Serepok, c�c mũi tiến c�ng đ� tiến v�o đ�ng thời gian. Địch chia l�m 3 mũi tấn c�ng, mũi thứ nhất đ�nh trại Mai Hắc Đế, c�nh thứ hai đ�nh phi trường Phụng Dực (c� 2 Tiểu đo�n thuộc Trung đo�n 53) tại đ�y 4 xe tăng bị bắn ch�y, 200 t�n địch bị hạ, c�nh thứ ba đ�nh phi trường L19 để tiến v�o thị x� tấn c�ng tiểu khu, khi v�o thị x� 10 xe tăng đ� bị ĐPQ bắn ch�y.
V�o buổi chiều Cộng qu�n chiếm được một nửa th�nh phố, ĐPQ, nghĩa qu�n, cảnh s�t vẫn chiến đấu anh dũng tại nhiều nơi. Tướng Ph� cho trực thăng vận Li�n đo�n 21 BĐQ xuống Bu�n H� từ đ� h�nh qu�n v�o thị x� tiến chiếm Tiểu khu Ban M� Thuột nhưng Li�n đo�n kh�ng đạt được mục ti�u v� sự điều qu�n vị kỷ của Chuẩn Tướng L� Trung Tường, Tư lệnh Sư đo�n 23 BB. Nhiều t�i liệu v� nh�n chứng cho thấy �ng điều động Li�n đo�n 21 đưa gia đ�nh, vợ con �ng về Trung t�m huấn luyện c�ch Ban M� Thuột v�i c�y số để �ng đưa trực thăng xuống bốc đi.
Cảnh hoang t�n gh� rợn của th�nh phố đ� được Nguyễn Định m� tả như sau.
*
�Mười s�u giờ ng�y thứ hai 10 th�ng 3 năm 1975, Cộng qu�n ho�n
to�n l�m chủ t�nh h�nh tại thị x� Ban M� Thuột, ngoại trừ khu
vực Bộ tư lệnh sư đo�n 23 bộ binh c�n được trấn giữ.* *
Trong th�nh phố tiếng s�ng nổ đ� im, nhưng cảnh hoang t�n của
thị x� thật kh�ng c�ch n�o tả cho xiết. Những khu phố bị ch�y
kh�ng ai dập tắt. Đ�m lửa, tro t�n, v� bụi kh�i bao phủ khung
trời thị x� như một m�n sương đục. Mặt đường lỗ loang những dấu
đạn cầy. . . . . . * *
. . . Rải r�c tr�n c�c khu phố những vũng m�u v� th�y người,
kẻ bị thương, bị chết kh�ng ai săn s�c. Thị x� kh�ng hẳn l� b�i
tha ma, m� l� hỗn độn của một thế giới nửa sống nửa chết.�*
(Ban M� Thuột Ng�y Đầu Cuộc Chiến, b�t k�.)
V� dưới đ�y l�c s�u giờ chiều.
*
�Trong nội vi thị x�, cho đến 6 giờ chiều ng�y 10 th�ng 3 năm
1975, trận chiến được coi như kết th�c. Th�nh phố b�y giờ như
một b�i tha ma, chứa đầy tử kh�. Những đống tro t�n của nhiều
khu phố bị ch�y, bụi kh�i v� gạch vụn gợi cho người ta c�i cảm
x�c của một chiến trường t�n cuộc lạnh lẽo rợn người�.*
( Nguyễn Định, BMTNĐCC.)
S�ng 11/3 kh�ng qu�n oanh tạc lầm v�o Bộ Chỉ Huy của Tư lệnh mặt trận Ban M� Thuột cắt đứt li�n lạc với Qu�n đo�n II. Bắc Việt cho tăng cường Sư đo�n 320 tiếp tục tấn c�ng phi trường Phụng Dực, Trung đo�n 53 cầm cự đến ng�y 17/3 th� chấm dứt, Phạm Huấn cho biết họ chiến đấu quả cảm tới người cuối c�ng, nhưng cũng c� t�i liệu n�i một số �t tho�t ra khỏi v�ng v�y chạy v�o rừng. Nguyễn Định n�i c�c lực lượng tr� ph�ng như ĐPQ, nghĩa qu�n, Cảnh s�t đ� chiến đấu hết sức m�nh nhưng phải chịu thua trước số đ�ng �p đảo của địch.
Ng�y 11/3 Bộ Tư Lệnh Sư đo�n 23 lập kế hoạch t�i chiếm Ban M� Thuột.
- Trung đo�n 45 được trực thăng vận từ đ�o Tử Sĩ đến quận Phước An để tiến v�o hướng Đ�ng thị x�.
- Li�n đo�n 7 BĐQ được kh�ng vận từ S�i G�n ra thay trung đo�n 44, Trung đo�n n�y sẽ được trực thăng vận tới Phước An.
Ng�y 13/3 Trung đo�n 45 tiến về Ban M� Thuột bị chận đ�nh cầm ch�n tại v�ng đai thị x�, Li�n đo�n 21 Biệt động qu�n bị đ�nh r�t ra khỏi phi trường L19, cuộc trực thăng vận Trung đo�n 44 bị hủy bỏ, ph�o binh chỉ c�n hai khẩu 105 ở Phước An, kh�ng qu�n gặp nhiều kh� khăn v� BV xử dụng hoả tiễn tầm nhiệt SA-7. Ng�y 15/3 Tổng thống Thiệu hủy bỏ kế hoạch t�i chiếm v� cho lệnh r�t khỏi Phước An. Trung đo�n trưởng Trung đo�n 44 thất vọng n�i � kh�ng c� một tia hy vọng n�o giải cứu Ban M� Thuột�. Cuộc phản c�ng t�i chiếm Ban M� Thuột thất bại v� ta kh�ng đủ lực lượng vả lại c�c đường dẫn v�o Ban M� Thuột đ� bị cắt hết.
**Nguy�n nh�n,
hậu quả.**
BV lấy được nhiều chiến lợi phẩm củaVNCH, Cục trưởng hậu cần BV khoe l� họ đ� lấy được nhiều lương thực, xe cộ, nhiều đạn trong kho Mai Hắc Đế, Ban M� Thuột. T�c giả Nguyễn Đức Phương đ� nhận x�t về diễn tiến trận đ�nh chiếm Ban M� Thuột của Cộng qu�n như sau.
*
�Do những thất lợi về phương tiện vận chuyển v� yếu tố qu�n số
của QLVNCH, kế hoạch tấn c�ng Ban M� Thuột của Tướng Văn Tiến
Dũng kh� đơn giản, bao gồm hai yếu tố b� mật bất ngờ v� tập
trung đ�ng qu�n số để �p đảo địch qu�n. Đầu ti�n đ�nh v�o một số
diện tại qu�n khu 2 để l�i cuốn c�c đơn vị QLVNCH c� nhiệm vụ
giải toả. Sau đ� cắt đứt c�c trục lộ giao th�ng ch�nh dẫn đến
mục ti�u đồng thời chiếm c�c phi trường để ngăn chận tiếp viện
bằng đường h�ng kh�ng để sau c�ng cường tập ti�u diệt điểm với
chiến thuật ba mũi gi�p c�ng�*
(Chiến Tranh Việt Nam To�n Tập trang 716.)
Hậu quả của trận Ban M� Thuột kh�ng thể lường trước được. Một ng�y sau khi BV tấn c�ng Ban M� Thuột, Tổng Thống Thị�u mở phi�n họp tại Dinh Độc Lập ng�y 11/3 gồm Thủ tướng Trần Thiện Khi�m, Đại tướng Cao Văn Vi�n, Trung tướng Đặng Quang, Phụ t� an ninh Quốc Gia. Nội dung n�i về kế hoạch di tản Qu�n khu I v� II về giữ Qu�n khu III v� IV v� chỉ giữ một phần duy�n hải V�ng II v� l�nh thổ qu� rộng kh�ng đủ lực lượng bảo vệ. Ng�y 14/3 trong một phi�n họp tại Cam ranh với Hội Đồng Tướng L�nh �ng Thiệu quyết định di tản to�n bộ chủ lực thuộc Qu�n đo�n II về duy�n hải qua tỉnh lộ 7.
Trận Ban M� thuột mở đầu cho giai đoạn ch�t của cuộc chiến tranh Việt Nam. BV c� yếu tố bất ngờ, bảo mật, Ban M� Thuột kh�ng thuận lợi cho việc ph�ng thủ. Từ th�ng 2/1975, Bộ Tư lệnh Qu�n đo�n II đ� b�o c�o tin tức cho thấy BV chuẩn bị đ�nh Ban M� thuột do t� binh, hồi ch�nh vi�n khai b�o kế hoạch của địch. C�c cuộc h�nh qu�n Phượng Ho�ng của Cảnh s�t, nghĩa qu�n, những người khai th�c l�m sản� đ� b�o c�o cho ch�nh quyền Ban M� Thuột biết tin tức về địch xuất hiện gần thị x�.
Khi Tồng thống Thiệu đến ăn Tết với Trung đo�n 44, Trung t� Trưởng ph�ng 2 Sư đo�n 23 đ� tr�nh l�n Tổng thống, �ng b�n lệnh cho Tướng Ph� điều Sư đo�n 23 trở lại Ban M� Thuột nhưng Tướng Ph� tin Cộng qu�n sẽ đ�nh Pleiku, ch�ng giả vờ nghi binh tại Ban M� Thuột. Tướng Nguyễn cao Kỳ sau n�y cho biết ch�ng ta kh�ng bị bất ngờ khi CS tấn c�ng Ban m� Thuột, �ng Cao Văn Vi�n đ� được th�ng b�o cho biết kế hoạch đ�nh Ban M� Thuột, theo �ng Kỳ Tướng Vi�n đ� b�n với Tướng Thiệu, Ph� về kế hoạch ph�ng thủ Ban M� thuột. Tướng Ph� cứ nhất quyết �ng nắm vững t�nh h�nh, địch sẽ đ�nh Pleiku, sự thực �ng đ� mắc kế nghi binh của CS, kh�ng ai cản được �ng ấy. Bộ TTM của QĐVNCH đ� cảnh b�o Tướng Ph� coi chừng BV đ�nh Ban M� Thuột nhưng �ng vẫn khăng khăng địch sẽ đ�nh Pleiku.
Theo Đại t� Nguyễn Trọng Luật, CS biết ph�a VNCH hay nghe l�n truyền tin của họ v� họ đ� đưa những tin giả để đ�nh lừa ta. Tướng Ph� đ� mắc lừa kế nghi binh của CS, theo Tướng Ho�ng Lạc trước ng�y Văn Tiến Dũng l�n đường v�o Nam, V� Nguy�n Gi�p đ� dặn Dũng phải nghi binh tối đa để đ�nh hoả m�. Yếu tố bất ngờ của Ban M� Thuột cũng như Tết Mậu Th�n ở chỗ kh�ng ai ti�n đo�n được tầm mức rộng lớn của n�. Bộ Tư lệnh Qu�n đo�n II kh�ng thể ngờ được Bắc Việt đ� đưa v�o Qu�n Khu II đến 6 Sư đo�n v� thiếu tin t�nh b�o, kh�ng đ�nh gi� đ�ng mức lực lượng địch
Yếu tố địa h�nh Ban M� Thuột kh�ng c� chướng ngại thi�n nhi�n như Kontum để tr� ho�n sự tiến qu�n của CSBV, diện t�ch rộng hơn Kontum Pleiku nhiều. Ban M� Thuột tr�n thực tế kh�ng c� v�ng đai ph�ng thủ li�n tục, qu� nhiều đồn điền san s�t nhau, địch c� thể lợi dụng ngụy trang. Những c�nh rừng gi� ph�a T�y Bắc đ� được c�ng binh CS chuẩn bị sẵn.
Tại Ban M� Thuột tấn c�ng bằng chiến xa rất kh�, Pleiku với những đồi thoai thoải dễ hơn nhưng BV đ� cho c�ng binh dọn đường trước, họ cưa 2 phần 3 c�c gốc c�y lớn, c�y kh�ng bị đổ, m�y bay th�m th�nh ở tr�n cao nh�n xuống kh�ng thấy dấu hiệu g�, CS ngụy trang rất kh�o ngay từ thời chiến tranh Việt Ph�p 1946-1954 cũng vậy. Khi mặt trời lặn chiến xa cứ việc ủi sập c�y m� tiến v�o thị x� dễ d�ng. Hai giờ s�ng Cộng qu�n ph�o ầm ầm v�o thị x� như vũ b�o để che lấp tiếng động cơ xe chạy, đến 7 giờ xe tăng địch đ� v�o trong th�nh phố.
Tướng Ph� mới l�n nhậm chức Tư lệnh qu�n đo�n c� v�i th�ng n�n kh�ng nắm vững t�nh h�nh cho lắm, kh�ng c� uy t�n với Bộ Tổng tham mưu. �ng nhậm chức Tư lệnh qu�n khu ng�y 5/11/1974 do Ph� Tổng thống Trần văn Hương đề nghị thay thế Tướng Nguyễn Văn To�n bị kết �n tham nhũng, kh�ng do Tổng Tham mưu trưởng đề nghị n�n trước khi ra đơn vị, l�n tr�nh diện Bộ Tổng Tham mưu đ� kh�ng được Tướng Cao Văn Vi�n tiếp đ�n. Theo Phạm Huấn, Qu�n đo�n II lủng củng nội bộ, nhiều sĩ quan cao cấp tại Qu�n đo�n v� kỷ luật, bất m�n kh�ng hợp t�c với Tướng Ph�, �ng mới nhậm chức chưa đủ thời gian nắm vững t�nh h�nh. Ngo�i ra 2 th�ng trước khi sẩy ra trận Ban M� Thuột, theo Nguyễn Đức Phương qu�n số Qu�n đo�n II kh�ng tới 70%, thiếu tiểu đội trưởng. Tham mưu trưởng với Bộ tham mưu bất hợp t�c, hai Tướng ph� tư lệnh hữu danh v� thực, c�c đơn vị chỉ ph�ng ngự m� kh�ng c� một cuộc h�nh qu�n thăm d� n�o để t�m diệt địch.
Nhiều người qui tr�ch nhiệm cho Tướng Ph� đ� để mất Ban M� Thuột, Phạm Huấn cho rằng �ng kh�ng đủ khả năng nắm giữ một Qu�n đo�n. Mặc d� đ� c� tin tức t�nh b�o cho hay Việt Cộng sẽ đ�nh Ban M� Thuột, ngay cả Tướng Vi�n v� �ng Thiệu đ� nhắc nhở Tướng Ph� coi chừng Việt Cộng tấn c�ng Ban m� Thuột nhưng �ng vẫn n�i m�nh nắm vững t�nh h�nh, vẫn một mực tin rằng địch sẽ đ�nh Pleiku, kh�ng ai cản được �ng v� đ� bị mắc lừa kế nghi binh của CS.
Dư luận chung của giới chức cao cấp qu�n sự v� c�c k� giả, sử gia.. đều cho rằng Tướng Ph� l� người kh�ng đủ khả năng để chỉ huy một đại đơn vị n�n đ� để mất Ban M� Thuột. �ng Cao Văn Vi�n cho rằng việc thay đổi chức vụ Tư Lệnh Qu�n khu II l� một trong những nguy�n do đưa tới sự thất thủ Ban M� Thuột, � �ng n�i cựu Tư lệnh Qu�n khu II Nguyễn Văn To�n c� nhiều kinh nghiệm v� khả năng hơn Tướng Ph�
Ngo�i ra tại Qu�n khu II lực lượng BV rất mạnh, họ đ� đưa v�o chiến dịch T�y nguy�n tới gần 6 Sư đo�n trong khi ta chỉ để 2 Sư đo�n chủ lực v� 7 Li�n đo�n Biệt động qu�n lại phải trải ra ph�ng thủ nhiều nơi trong Qu�n khu. Theo Nguyễn Đức Phương d� biết trước Ban M� Thuột bị tấn c�ng để tăng cường yểm trợ cũng kh� m� giữ được, VNCH chỉ c� thể đưa tới mặt trận một, hai Trung đo�n hoặc một v�i Li�n đo�n biệt động qu�n v� kh�ng c�n qu�n trừ bị, c�i kh� n� b� c�i kh�n. Nguyễn Đức Phương cho rằng qua kinh nghiệm M�a h� đỏ lửa 1972, mặc d� đ� tập trung Sư đo�n 23 BB tại Kontum nhưng việc ph�ng thủ kh� c� thể th�nh c�ng nếu kh�ng c� yểm trợ của m�y bay chiến lược B-52, mặt trận Ban M� Thuột chỉ c� sự yểm trợ của kh�ng qu�n chiến lược B-52 mới c� thể cứu v�n t�nh thế, nhưng từ nay yểm trợ của B-52 kh�ng bao giờ c� được.
Như đ� n�i ở tr�n lực lượng hai b�n đ� rất ch�nh lệch CS lại đ�nh l�n, th� họ phải thắng. Theo Nguyễn Đức Phương nếu biết trước v� tăng cường yểm trợ để g�y tổn thất nặng nề cho BV th� c� thể giảm bớt �p lực địch tại c�c mặt trận kh�c hy vọng kh�ng đưa tới t�nh trạng hốt hoảng hỗn loạn d�y chuyền đưa tới sụp đổ.
Ch�ng ta c� thể kết luận Ban M� Thuột thất thủ v�.
- Lực lượng v� hỏa lực hai b�n qu� ch�nh lệch, BV đ� đưa v�o trận địa khoảng 3 Sư đo�n, gấp mười lần qu�n tr� ph�ng trong khi VNCH chỉ c� hai tiểu đo�n (1, 3) thuộc Trung đo�n BB 53, c�n lại l� phụ lực qu�n, cảnh s�t. Trận giội b�o lửa được Văn tiến Dũng kể lại trong hồi k� (trang 68) v� Nguyễn Định trong b�t k� cho thấy hỏa lực địch �p đảo của địch
- Sự sai lầm của Tướng Ph� khi cho rằng CSBV tấn c�ng Pleiku trước, �ng đ� mắc lừa kế nghi binh của đối phương.
- L�nh thổ rộng thu h�t gần hết chủ lực qu�n, lực lượng tổng trừ bị kh�ng c�n.
- Chủ lực qu�n VNCH tại qu�n khu II thiếu hụt kh�ng đủ để chống lại �p lực mạnh của BV
- Thiếu tin tức t�nh b�o.
Nhưng phải n�i
rằng yếu tố ch�nh l� VNCH đ� bị cắt giảm hỏa lực tới xương tủy.
Trước đ� v�i th�ng, tại Phước Long qu�n đội VNCH l�m v�o t�nh
trạng kiệt quệ đạn dược. Mấy tuần sau khi Phước Long mất, ng�y
24 v� 25/1/1975 TT Thiệu gửi hai bức thư cho TT Ford phản đối
CSBV tấn c�ng chiếm Phước Long vi phạm trắng trợn Hiệp định
Paris. Kissinger trong
*Years of Renewal* trang 490 n�i
TT Thiệu diễn tả cuộc tấn c�ng n�y của địch rất qui m� h�ng hậu
bằng hỏa lực mạnh v� thiết gi�p. Tr�i lại qu�n đội miền nam VN
đ� phải đếm từng vi�n đạn ph�o để tiết kiệm hầu c�n đạn xử dụng
Trận Ban M� Thuột đ� đưa tới sụp đổ Qu�n đo�n II v� những sụp đổ kế tiếp lớn lao hơn thế, đ� l� một kh�c qu�nh bi thảm trong cuộc chiến tranh d�i nhất của thế Kỷ.
**
T�i Liệu tham khảo.**
Nguyễn Đức Phương: Chiến Tranh Việt Nam To�n Tập, 1963-1975, L�ng Văn 2001.
Nguyễn Đức Phương: Những Trận Đ�nh Lịch Sử Trong Chiến Tranh Việt Nam, 1963-1975, Đại Nam.
Cao Văn Vi�n: Những Ng�y Cuối Của Việt Nam Cộng Ho�, Vietnambibliography, 2003
Phạm Huấn: Những Uất Hận Trong Trận Chiến Mất Nước 1975, Cali 1988.
Phạm Huấn: Cuộc Triệt Tho�i Cao Nguy�n 1975, Cali 1987.
Ho�ng Lạc, H� Mai Việt: Việt Nam 1954-1975, Những Sự Thật Chưa Hề Nhắc Tới, Texas 1990
Trần Đ�ng Phong: Việt Nam Cộng Ho�, 10 Ng�y Cuối C�ng , Nam Việt 2006.
Văn Tiến Dũng: Đại thắng M�a Xu�n, Nh� xuất bản Qu�n đội nh�n d�n, H� Nội 2005.
Dương Đ�nh Lập: Cuộc Tổng Tiến C�ng V� Nổi dậy M�a Xu�n 1975, Nh� xuất bản Tổng Hợp T.P.H.C.M 2005.
Henry Kissinger: Years of Renewal- Simon & Schuster 1999
Richard Nixon: No More Vietnams, Arbor House, New York 1985
Lam Quang Thi: Autopsy The Death Of South Viet Nam, 1986, Sphinx Publishing.
Nguyễn Định: Ban M� Thuột Ng�y Đầu Cuộc Chiến, doanket.orgfree.com
Nguyễn Trọng Luật: Nh�n Lại Trận Đ�nh Ban M� Thuột, doanket.orgfree.com
Trần Gia Lương: Một C�i Nh�n Về Tướng Phạm Văn Ph�, S�i G�n Nhỏ Dallas 2004
Nguyễn Kỳ Phong: Người Mỹ V� Chiến Tranh Việt Nam: Người Việt Dallas 21-6-2006

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html


text:
Trung Quốc toan tính điều gì trong vụ "mớm tin" về Scarborough và COC?
Australia đối mặt với áp lực lựa chọn Trung Quốc hay Hoa Kỳ
Trung Quốc dùng đám đông phục vụ mục đích ngoại giao có thể phản tác dụng
Hàn Quốc tặng hàng trăm xe quân sự cho quân đội Campuchia
Vua Campuchia kêu gọi dân chúng yên tâm đi bầu cử
"Nga-Trung sẽ tập trận ở Biển Đông, Moscow muốn có đi có lại"
Quốc tế
(GDVN) - Theo Đa Chiều, điều đáng nói là hiện tại Nga cũng đang duy trì quan hệ mật thiết với một số nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam.
Đa Chiều ngày 3/6 bình luận, việc Nga và Trung Quốc có kế hoạch tập trận hải quân chung trên Biển Đông năm 2016 cho thấy Vladimir Putin muốn "có đi có lại" với Trung Nam Hải. Thứ trưởng Quốc phòng Nga Anatoly Antonov khi tham dự Đối thoại Shangri-la tại Singapore đã công bố năm tới Nga sẽ tập trận chung hải quân ở Biển Đông với các đối tác, tuy nhiên ngoài Trung Quốc ra không thấy ông Anatoly Antonov đề cập đến đối tác cụ thể nào khác.
Đáng chú ý theo Đa Chiều là phát biểu của Anatoly Antonov về "nhận thức chung" Nga - Trung: "Chúng tôi lo ngại bởi chính sách của Mỹ trong khu vực, đặc biệt là kể từ khi nó ngày càng trở nên tập trung vào ngăn chặn Nga và Trung Quốc", ông Antonov nói. Thứ trưởng Quốc phòng Nga cho rằng, chính sách của Mỹ trong khu vực đang ngày một chống lại Trung Quốc và Nga. Ông cáo buộc: Các tàu khu trục mang tên lửa của Mỹ đã đặt ra một mối đe dọa cho sự ổn định trong khu vực.
"Bất chấp những lo ngại của chúng tôi về các cấu trúc phòng thủ tên lửa toàn cầu của Mỹ, họ vẫn tiếp tục chính sách làm gián đoạn sự ổn định chiến lược, thêm một phân khúc lá chắn tên lửa trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương", Thứ trưởng Quốc phòng Nga tuyên bố. Đa Chiều bình luận, những phát biểu này của tướng Anatoly Antonov cho thấy quan hệ giữa Điện Kremlin và Nhà Trắng đã thực sự lao dốc nghiêm trọng kể từ khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea.
Nga và Trung Quốc từng bước tăng cường hợp tác an ninh biển và hải quân 2 nước liên hệ với nhau thường xuyên. Đây là kết quả, tác dụng chung của nhiều xu thế, bao gồm phương hướng phát triển của hải quân Trung Quốc cũng như xu thế phát triển tổng thể quan hệ Trung - Nga. 2 năm qua, quan hệ chiến lược Trung - Nga đã trở nên sâu sắc hơn. Ngoài ra quân đội Trung Quốc cũng đang điều chỉnh cơ cấu theo hướng coi trọng hải - không quân hơn lục quân.
Do đó hải quân Trung Quốc đang tìm kiếm các hành động phát triển ở quy mô toàn cầu. Hải quân Trung - Nga vừa mới kết thúc diễn tập chung ở Địa Trung Hải chỉ 2 tuần trước. Tuy nhiên những chi tiết cụ thể về tập trận chung Trung - Nga vẫn chưa được biết đến nhiều.
Truyền thông nhà nước Nga cho biết, cuộc tập trận chung trên Biển Đông sẽ diễn ra tháng 5 năm tới. Cục diện Biển Đông đang biến đổi nhanh chóng, đặc biệt kể từ khi Trung Quốc đẩy mạnh hoạt động bồi lấp, xây dựng đảo nhân tạo (bất hợp pháp) ở Trường Sa và Hoàng Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam).
Tập trận chung Trung - Nga ở Biển Đông có khả năng sẽ chứng minh rằng các cơ sở hạ tầng, trang thiết bị quân sự Trung Quốc cài đặt (bất hợp pháp) trên các đảo nhân tạo ở Trường Sa là "hữu dụng", bao gồm sân bay và các trạm radar.
Theo Đa Chiều, điều đáng nói là hiện tại Nga cũng đang duy trì quan hệ mật thiết với một số nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam. Nga là nhà cung cấp vũ khí quan trọng của Việt Nam, trong khi đó Trung Quốc lại đang tranh chấp lãnh thổ, hàng hải với Việt nam, Philippine, Malaysia và Brunei.
Nội dung đáng chú ý nữa trong bình luận của Anatoly Antonov là cả Trung Quốc và Nga đều xem Mỹ là nhân tố "gây mất ổn định" ở Biển Đông. Tuy nhiên Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter đã khẳng định rất rõ, Washington sẽ không lùi bước ở Biển Đông.

markdown:
##
[Trung Quốc toan tính điều gì trong vụ "mớm tin" về Scarborough và COC?](/Quoc-te/Trung-Quoc-toan-tinh-dieu-gi-trong-vu-mom-tin-ve-Scarborough-va-COC-post175296.gd)
##
[Australia đối mặt với áp lực lựa chọn Trung Quốc hay Hoa Kỳ](/Quoc-te/Australia-doi-mat-voi-ap-luc-lua-chon-Trung-Quoc-hay-Hoa-Ky-post175255.gd)
##
[Trung Quốc dùng đám đông phục vụ mục đích ngoại giao có thể phản tác dụng](/Quoc-te/Trung-Quoc-dung-dam-dong-phuc-vu-muc-dich-ngoai-giao-co-the-phan-tac-dung-post175262.gd)
##
[Hàn Quốc tặng hàng trăm xe quân sự cho quân đội Campuchia](/Quoc-te/Han-Quoc-tang-hang-tram-xe-quan-su-cho-quan-doi-Campuchia-post175329.gd)
##
[Vua Campuchia kêu gọi dân chúng yên tâm đi bầu cử](/Quoc-te/Vua-Campuchia-keu-goi-dan-chung-yen-tam-di-bau-cu-post175333.gd)
# "Nga-Trung sẽ tập trận ở Biển Đông, Moscow muốn có đi có lại"
Quốc tế
(GDVN) - Theo Đa Chiều, điều đáng nói là hiện tại Nga cũng đang duy trì quan hệ mật thiết với một số nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam.
["Trung Quốc leo thang ở Biển Đông để tránh bất mãn trong nước"](/Quoc-te/Trung-Quoc-leo-thang-o-Bien-Dong-de-tranh-bat-man-trong-nuoc-post158868.gd) [Thời báo Hoàn Cầu cay cú bình luận xuyên tạc quan hệ Việt-Mỹ, Việt-Trung](/Quoc-te/Thoi-bao-Hoan-Cau-cay-cu-binh-luan-xuyen-tac-quan-he-VietMy-VietTrung-post158866.gd) [Phóng viên CNN: Trung Quốc khó có gan nổ súng vào máy bay Mỹ](/Quoc-te/Phong-vien-CNN-Trung-Quoc-kho-co-gan-no-sung-vao-may-bay-My-post158851.gd)
|
|![]()
|Tổng thống Nga Vladimir Putin.|
Đa Chiều ngày 3/6 bình luận, việc Nga và Trung Quốc có kế hoạch tập trận hải quân chung trên Biển Đông năm 2016 cho thấy Vladimir Putin muốn "có đi có lại" với Trung Nam Hải. Thứ trưởng Quốc phòng Nga Anatoly Antonov khi tham dự Đối thoại Shangri-la tại Singapore đã công bố năm tới Nga sẽ tập trận chung hải quân ở Biển Đông với các đối tác, tuy nhiên ngoài Trung Quốc ra không thấy ông Anatoly Antonov đề cập đến đối tác cụ thể nào khác.
Đáng chú ý theo Đa Chiều là phát biểu của Anatoly Antonov về "nhận thức chung" Nga - Trung: "Chúng tôi lo ngại bởi chính sách của Mỹ trong khu vực, đặc biệt là kể từ khi nó ngày càng trở nên tập trung vào ngăn chặn Nga và Trung Quốc", ông Antonov nói. Thứ trưởng Quốc phòng Nga cho rằng, chính sách của Mỹ trong khu vực đang ngày một chống lại Trung Quốc và Nga. Ông cáo buộc: Các tàu khu trục mang tên lửa của Mỹ đã đặt ra một mối đe dọa cho sự ổn định trong khu vực.
"Bất chấp những lo ngại của chúng tôi về các cấu trúc phòng thủ tên lửa toàn cầu của Mỹ, họ vẫn tiếp tục chính sách làm gián đoạn sự ổn định chiến lược, thêm một phân khúc lá chắn tên lửa trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương", Thứ trưởng Quốc phòng Nga tuyên bố. Đa Chiều bình luận, những phát biểu này của tướng Anatoly Antonov cho thấy quan hệ giữa Điện Kremlin và Nhà Trắng đã thực sự lao dốc nghiêm trọng kể từ khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea.
Nga và Trung Quốc từng bước tăng cường hợp tác an ninh biển và hải quân 2 nước liên hệ với nhau thường xuyên. Đây là kết quả, tác dụng chung của nhiều xu thế, bao gồm phương hướng phát triển của hải quân Trung Quốc cũng như xu thế phát triển tổng thể quan hệ Trung - Nga. 2 năm qua, quan hệ chiến lược Trung - Nga đã trở nên sâu sắc hơn. Ngoài ra quân đội Trung Quốc cũng đang điều chỉnh cơ cấu theo hướng coi trọng hải - không quân hơn lục quân.
Do đó hải quân Trung Quốc đang tìm kiếm các hành động phát triển ở quy mô toàn cầu. Hải quân Trung - Nga vừa mới kết thúc diễn tập chung ở Địa Trung Hải chỉ 2 tuần trước. Tuy nhiên những chi tiết cụ thể về tập trận chung Trung - Nga vẫn chưa được biết đến nhiều.
Truyền thông nhà nước Nga cho biết, cuộc tập trận chung trên Biển Đông sẽ diễn ra tháng 5 năm tới. Cục diện Biển Đông đang biến đổi nhanh chóng, đặc biệt kể từ khi Trung Quốc đẩy mạnh hoạt động bồi lấp, xây dựng đảo nhân tạo (bất hợp pháp) ở Trường Sa và Hoàng Sa (thuộc chủ quyền Việt Nam).
Tập trận chung Trung - Nga ở Biển Đông có khả năng sẽ chứng minh rằng các cơ sở hạ tầng, trang thiết bị quân sự Trung Quốc cài đặt (bất hợp pháp) trên các đảo nhân tạo ở Trường Sa là "hữu dụng", bao gồm sân bay và các trạm radar.
Theo Đa Chiều, điều đáng nói là hiện tại Nga cũng đang duy trì quan hệ mật thiết với một số nước Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam. Nga là nhà cung cấp vũ khí quan trọng của Việt Nam, trong khi đó Trung Quốc lại đang tranh chấp lãnh thổ, hàng hải với Việt nam, Philippine, Malaysia và Brunei.
Nội dung đáng chú ý nữa trong bình luận của Anatoly Antonov là cả Trung Quốc và Nga đều xem Mỹ là nhân tố "gây mất ổn định" ở Biển Đông. Tuy nhiên Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter đã khẳng định rất rõ, Washington sẽ không lùi bước ở Biển Đông.
![](http://img.giaoduc.net.vn/Uploaded/doanphuc/2015_06_04/vladimir_putin.jpg)
[Biển Đông](/chu-de/Bien-Dong/324.gd)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: no-cache

Pragma: no-cache

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close


text:
6354476
Trang chủ Cẩm nang
Mùa hè tới là khi chân bạn có mồ hôi, lượng mồ hôi tích tụ lâu trong giầy sẽ tạo ra mùi rất khó chịu. Hãy cùng Linhkent tham khảo cách khử mùi giày hiệu quả sau đây nhé!
Phun rượu trắng vào trong đế giày sẽ không còn mùi hôi nữa.
Sử dụng rượu trắng là một cách khử mùi hôi giày hiệu quả
Các loại giày có đế cao su sau một thời gian đi thường có mùi rất khó chịu. Để khử mùi, ta giặt sạch giày rồi phơi khô hoặc chỉ phơi khô, phun một ít rượu trắng vào trong giày. Sau đó ta đem phơi khô lần nữa. Như vậy giày sẽ không còn mùi hôi nữa.
Lựa chọn những đôi giày có tính năng hút ẩm
Để không mất công áp dụng cách khử mùi giày hiệu quả trên bạn có thể tìm mua những đôi giày có tính năng hút ẩm. Với tính năng này thì đôi giày của bạn sẽ luôn khô thoáng và không có mùi hôi khó chịu. Sản phẩm giày cao của Linhkent luôn được trang bị tính năng hút ẩm nano như là một cách khử mùi giày hiệu quả, bạn có thể tham khảo và tìm cho mình một đôi giày phù hợp tại đây.
(Nguồn: giaynangchieucao.com)
Mẹo: Post quảng cáo, spam trong bình luận sẽ bị ban ngay lập tức
Cải thiện chiều cao cùng giày nam Linhkent
Cá tính hơn với giày cao cho nữ
Cẩm nang bỏ túi khi chọn giày thể thao.
Lựa chọn giày nam thật phong cách
Làm sao để lựa chọn được một đôi giay cao nam gioi phù hợp, chất lượng cao giá cả lại phải chăng? Hôm nay LINHKENT sẽ giới thiệu với bạn 5 bí quyết để chọn được cho mình một đôi giay cao danh cho nam gioi phù hợp nhất.
Linhkent là công ty chuyên cung cấp và phân phối sản phẩm giày cao nam, đặc biệt tập trung nguồn lực lớn vào phân khúc khách hàng quan tâm đến giay cao gia re tphcm.
Với nhiều phương pháp tăng chiều cao như hiện nay sẽ khiến bạn phân vân về vấn đề phải chọn và thực hiện theo cách nào cho hợp lý. Tùy vào nhu cầu vào mục đích muốn cải thiện vóc dáng mà mỗi người sẽ có giải pháp riêng. Nhưng việc chọn một đôi giày cao nam đẹp và phù hợp sẽ là mục tiêu hàng đầu bởi tính hiệu quả và nhanh chóng mà nó mang lại.

markdown:
6354476
[Trang chủ](/) [Cẩm nang](/cam-nang.html) ![ Cách khử mùi giày hiệu quả với rượu trắng](/images/news/1369801829_cach khu mui giay hieu quadd.jpg)
Mùa hè tới là khi chân bạn có mồ hôi, lượng mồ hôi tích tụ lâu trong giầy sẽ tạo ra mùi rất khó chịu. Hãy cùng Linhkent tham khảo
** sau đây nhé! cách khử mùi giày hiệu quả**
*Phun rượu trắng vào trong đế giày sẽ không còn mùi hôi nữa.* *Sử dụng rượu trắng là một cách khử mùi hôi giày hiệu quả*
Các loại giày có đế cao su sau một thời gian đi thường có mùi rất khó chịu. Để khử mùi, ta giặt sạch giày rồi phơi khô hoặc chỉ phơi khô, phun một ít rượu trắng vào trong giày. Sau đó ta đem phơi khô lần nữa. Như vậy giày sẽ không còn mùi hôi nữa.
*Lựa chọn những đôi giày có tính năng hút ẩm*
Để không mất công áp dụng
** trên bạn có thể tìm mua những đôi giày có tính năng hút ẩm. Với tính năng này thì đôi giày của bạn sẽ luôn khô thoáng và không có mùi hôi khó chịu. Sản phẩm giày cao của Linhkent luôn được trang bị tính năng hút ẩm nano như là một cách khử mùi giày hiệu quả, bạn có thể tham khảo và tìm cho mình một đôi giày phù hợp cách khử mùi giày hiệu quả** [.](http://giaynangchieucao.com/) **tại đây**
(Nguồn: giaynangchieucao.com)
**Mẹo:** Post quảng cáo, spam trong bình luận sẽ bị ban ngay lập tức [“Mặc áo mới” cho đôi giày thể thao cũ....](/dich-vu-chi-tiet/mac-ao-moi-cho-doi-giay-the-thao-cu./22.html) [Cải thiện chiều cao cùng giày nam Linhkent](/dich-vu-chi-tiet/cai-thien-chieu-cao-cung-giay-nam-linhkent/58.html) [Cá tính hơn với giày cao cho nữ](/dich-vu-chi-tiet/ca-tinh-hon-voi-giay-cao-cho-nu/70.html) [Cẩm nang bỏ túi khi chọn giày thể thao.](/dich-vu-chi-tiet/cam-nang-bo-tui-khi-chon-giay-the-thao./20.html) [Lựa chọn giày nam thật phong cách](/dich-vu-chi-tiet/lua-chon-giay-nam-that-phong-cach/51.html) ![ giay nam](/images/logodaily.png)
**Thế giới**: [Nâng Chiều Cao bí mật - Với hàng trăm kiểu dáng trẻ trung, thời trang, sành điệu - hay đẳng cấp,lịch lãm . Đã từng là hiện tượng lớn, thành công vang dội trên những quốc gia đứng đầu về lĩnh vực thời trang như : Hàn quốc , Nhật Bản .. Mang lại chiều cao hoàn hảo cho giới trẻ chỉ trong tíc tắc.](http://giaynangchieucao.com) **Giầy nam** **Việt Nam**: Quốc gia có chiều cao trung bình trên thế giới. Mong muốn có chiều cao hòan hảo hơn ,mang lại sự tự tin và thành công , đã trở thành khát khao hơn bao giờ hết của thanh niên tất cả mọi miền .... **LjnhKent**- **Giày nam**tăng chiều cao bí mật : **GIÁ RẺ**, **THỜI TRANG**, **ĐA DẠNG MẪU MÃ**, **CHẤT LƯỢNG ĐẢM BẢO**. Sẽ thỏa mãn cơn khát khao của hàng chục triệu thanh niên VN. [5 Bí mật giúp bạn chọn được đôi giày cao dành cho nam giới](/dich-vu-chi-tiet/5-bi-mat-giup-ban-chon-duoc-doi-giay-cao-danh-cho-nam-gioi/96.html)
Làm sao để lựa chọn được một đôi giay cao nam gioi phù hợp, chất lượng cao giá cả lại phải chăng? Hôm nay LINHKENT sẽ giới thiệu với bạn 5 bí quyết để chọn được cho mình một đôi
**gioi phù hợp nhất. giay cao danh cho nam ** [Giay cao nam gia re tphcm](/dich-vu-chi-tiet/giay-cao-nam-gia-re-tphcm/86.html) **Linhkent là công ty** chuyên cung cấp và phân phối sản phẩm giày cao nam, đặc biệt tập trung nguồn lực lớn vào phân khúc khách hàng quan tâm đến [giay cao gia re](http://giaynangchieucao.com/dich-vu-chi-tiet/giay-cao-nam-gia-re-tphcm/86.html) tphcm. [Bí quyết chọn đôi giày cao phù hợp với bạn](/dich-vu-chi-tiet/bi-quyet-chon-doi-giay-cao-phu-hop-voi-ban/97.html)
Với nhiều phương pháp tăng chiều cao như hiện nay sẽ khiến bạn phân vân về vấn đề phải chọn và thực hiện theo cách nào cho hợp lý. Tùy vào nhu cầu vào mục đích muốn cải thiện vóc dáng mà mỗi người sẽ có giải pháp riêng. Nhưng việc chọn một đôi
[ và phù hợp sẽ là mục tiêu hàng đầu bởi tính hiệu quả và nhanh chóng mà nó mang lại.giày cao nam đẹp](http://giaynangchieucao.com/dich-vu-chi-tiet/bi-quyet-chon-doi-giay-cao-phu-hop-voi-ban!/97.html)

WARC-Truncated: length

Server: Apache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding


text:
Chương trình "Ghi dấu nơi Trường Sa tôi"
Chào các Gunner! Nằm trong sự kiện "Vì Trường Sa", từ ngày 08 – 21/04/2012, VNG đã phát động chương trình “Ghi dấu nơi Trường Sa tôi”. Chương trình dành cho những ai muốn chia sẻ tình cảm, gửi gắm món quà mình quý trọng đến vùng biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. VNG sẽ đại diện đem những tấm lòng, tình cảm ấm áp và cả những món quà ý nghĩa mà các Gunner dành cho những người con của miền biển đảo xa xôi.
Chương trình Ghi dấu nơi Trường Sa tôi
- Thời gian: Từ ngày 08 - 21/04/2013
- Đối tượng: Toàn bộ công dân Việt Nam trên khắp mọi miền đất nước.
- Nội dung chương trình:
Từ ngày 08 - 21/04: Khi muốn gửi tặng người dân và chiến sĩ Trường Sa một món quà mang đậm dấu ấn cá nhân, các Gunner hãy chụp hình hoặc mô tả chi tiết, sau đó đăng lên tường 2 trang nhà của VNG kèm theo lời nhắn nhủ.
- Zing Me: http://me.zing.vn/b/vng
- Facebook: http://www.facebook.com/VNGCorporation.Page
Hoặc gửi về hộp thư điện tử mailto:vnif@vng.com.vn. Trong phần mô tả hình, các Gunner hãy viết lời nhắn gửi đến quân và dân Trường Sa. Kèm thêm thông tin chi tiết về cá nhân (họ và tên, số điện thoại, email) để VNG có thể liên hệ trực tiếp.
10 món quà đẹp nhất, ý nghĩa nhất sẽ được VNG chọn lựa và trực tiếp mang đến với quân dân biển đảo Trường Sa vào đầu tháng 05/2013.
- Quà tặng từ VNG dành cho người tham gia:
Sẽ có 10 phần quà đặc biệt là mô hình chiếc xuồng CQ độc đáo được VNG trao tặng cho 10 chủ nhân của món quà được chọn.
- Lưu ý phần tiêu chí chọn quà:
- Quà tặng là những sản phẩm các Gunner tự làm hoặc sưu tầm.
- Quà tặng có kích thước không vượt quá: 60 x 60 cm, nặng không quá 2kg.
- Quà tặng mang ý nghĩa nhân văn và thể hiện tình yêu với quân và dân nơi biển đảo Trường Sa.
- Quà tặng phải thuộc quyền sở hữu của người tặng. VNG không chịu trách nhiệm về mọi khiếu nại liên quan đến sản phẩm được tặng.
- Quà tặng không nằm trong danh mục các sản phẩm bị cấm lưu hành tại Việt Nam.
"Ghi dấu nơi Trường Sa tôi" là chương trình ý nghĩa và mang giá trị nhân văn to lớn. Các Gunner hãy cùng VNG chung tay vì Trường Sa thân yêu để góp phần làm cho cuộc sống thêm đẹp và ý nghĩa hơn.
Xem thêm chi tiết chương trình tại đây.

markdown:
# Chương trình "Ghi dấu nơi Trường Sa tôi"
Chào các Gunner! Nằm trong sự kiện
**"Vì Trường Sa"**, từ ngày 08 – 21/04/2012, VNG đã phát động chương trình “ **”. Chương trình dành cho những ai muốn chia sẻ tình cảm, gửi gắm món quà mình quý trọng đến vùng biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. VNG sẽ đại diện đem những tấm lòng, tình cảm ấm áp và cả những món quà ý nghĩa mà các Gunner dành cho những người con của miền biển đảo xa xôi. Ghi dấu nơi Trường Sa tôi**
*Chương trình Ghi dấu nơi Trường Sa tôi* **Thời gian**: Từ ngày 08 - 21/04/2013 **Đối tượng**: Toàn bộ công dân Việt Nam trên khắp mọi miền đất nước. **Nội dung chương trình**:
Từ ngày 08 - 21/04: Khi muốn gửi tặng người dân và chiến sĩ Trường Sa một món quà mang đậm dấu ấn cá nhân, các Gunner hãy chụp hình hoặc mô tả chi tiết, sau đó đăng lên tường 2 trang nhà của VNG kèm theo lời nhắn nhủ.
**Zing Me:** [http://me.zing.vn/b/vng](http://me.zing.vn/b/vng) **Facebook:** [http://www.facebook.com/VNGCorporation.Page](http://www.facebook.com/VNGCorporation.Page)
Hoặc gửi về hộp thư điện tử
[mailto:vnif@vng.com.vn](mailto:vnif@vng.com.vn). Trong phần mô tả hình, các Gunner hãy viết lời nhắn gửi đến quân và dân Trường Sa. Kèm thêm thông tin chi tiết về cá nhân (họ và tên, số điện thoại, email) để VNG có thể liên hệ trực tiếp. **10 món quà đẹp nhất, ý nghĩa nhất sẽ được VNG chọn lựa và trực tiếp mang đến với quân dân biển đảo Trường Sa vào đầu tháng 05/2013.** **Quà tặng từ VNG dành cho người tham gia:**
Sẽ có 10 phần quà đặc biệt là mô hình chiếc xuồng CQ độc đáo được VNG trao tặng cho 10 chủ nhân của món quà được chọn.
**Lưu ý phần tiêu chí chọn quà**:
- Quà tặng là những sản phẩm các Gunner tự làm hoặc sưu tầm.
- Quà tặng có kích thước không vượt quá: 60 x 60 cm, nặng không quá 2kg.
- Quà tặng mang ý nghĩa nhân văn và thể hiện tình yêu với quân và dân nơi biển đảo Trường Sa.
- Quà tặng phải thuộc quyền sở hữu của người tặng. VNG không chịu trách nhiệm về mọi khiếu nại liên quan đến sản phẩm được tặng.
- Quà tặng không nằm trong danh mục các sản phẩm bị cấm lưu hành tại Việt Nam.
"
**Ghi dấu nơi Trường Sa tôi**" là chương trình ý nghĩa và mang giá trị nhân văn to lớn. Các Gunner hãy cùng VNG chung tay vì Trường Sa thân yêu để góp phần làm cho cuộc sống thêm đẹp và ý nghĩa hơn. **Xem thêm chi tiết chương trình tại đây.**

Cache-Control: no-cache, no-cache, public, s-maxage=3800, no-cache, no-cache, no-cache

Set-Cookie: SERVERID=gameapp22; path=/

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Ngày 22/6/2010, Ts Alireza Lari - Giám đốc Viện Giáo dục Hoa Kỳ (The American Institute of Higher Education LLC – AmHighEd) đã có buổi làm việc với trường Đại học Trà Vinh (TVU) về việc tìm kiếm, tạo cơ hội hợp tác giáo dục giữa TVU và AmHighEd.
Nhân dịp này, Ts Alireza Lari đã đến thăm Trung tâm Phân tích – Kiểm nghiệm TVU (CPE) – Khoa Hóa học Ứng dụng. Tại đây, thầy Phan Hải Triều – Q. Trưởng Bộ môn Ứng dụng chất dẻo linh hoạt & vật liệu Nano đã tiếp đón và thảo luận về định hướng phát triển của CPE cũng như cơ hội hợp tác với TS Alireza Lari.
Qua quá trình thảo luận, Ts Alireza Lari đã đánh giá cao sự đầu tư và tầm nhìn chiến lược của lãnh đạo Nhà trường. Theo đề xuất của thầy Phan Hải Triều, AmHighEd có thể đóng vai trò cầu nối để CPE trở thành nơi thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học giữa các chuyên viên được đào tạo bài bản của CPE và đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm của AmHighEd.
Bài mới hơn:
- Thông tư: Ban hành quy chế xét tặng giải thưởng "Sinh viên nghiên cứu khoa học" - Thứ ba, 19 Tháng 7 2016
- Thông báo: V/v đăng ký tham gia “Chương trình Phát triển Bền vững Quốc tế” - Thứ hai, 27 Tháng 10 2014
- Khoa Hóa học Ứng dụng tổ chức các hoạt động chào mừng lễ khai giảng năm học 2014-2015 - Thứ hai, 27 Tháng 10 2014
- Danh sách đề cử học bổng - Thứ ba, 30 Tháng 9 2014
- Quy đinh xét, cấp học bổng khuyến khích học tâp - Thứ tư, 03 Tháng 9 2014

markdown:
Ngày 22/6/2010, Ts Alireza Lari - Giám đốc Viện Giáo dục Hoa Kỳ (The American Institute of Higher Education LLC – AmHighEd) đã có buổi làm việc với trường Đại học Trà Vinh (TVU) về việc tìm kiếm, tạo cơ hội hợp tác giáo dục giữa TVU và AmHighEd.
Nhân dịp này, Ts Alireza Lari đã đến thăm Trung tâm Phân tích – Kiểm nghiệm TVU (CPE) – Khoa Hóa học Ứng dụng. Tại đây, thầy Phan Hải Triều – Q. Trưởng Bộ môn Ứng dụng chất dẻo linh hoạt & vật liệu Nano đã tiếp đón và thảo luận về định hướng phát triển của CPE cũng như cơ hội hợp tác với TS Alireza Lari.
Qua quá trình thảo luận, Ts Alireza Lari đã đánh giá cao sự đầu tư và tầm nhìn chiến lược của lãnh đạo Nhà trường. Theo đề xuất của thầy Phan Hải Triều, AmHighEd có thể đóng vai trò cầu nối để CPE trở thành nơi thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học giữa các chuyên viên được đào tạo bài bản của CPE và đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm của AmHighEd.
|
|[Tiếp theo >](/index.php/hoatdongkhoahhud/78-hoithaosinhvien05052010) **Bài mới hơn:** [Thông tư: Ban hành quy chế xét tặng giải thưởng "Sinh viên nghiên cứu khoa học" - Thứ ba, 19 Tháng 7 2016](/index.php/hoatdongkhoahhud/295-ttsvnckh) [Thông báo: V/v đăng ký tham gia “Chương trình Phát triển Bền vững Quốc tế” - Thứ hai, 27 Tháng 10 2014](/index.php/hoatdongkhoahhud/283-tb1014) [Khoa Hóa học Ứng dụng tổ chức các hoạt động chào mừng lễ khai giảng năm học 2014-2015 - Thứ hai, 27 Tháng 10 2014](/index.php/hoatdongkhoahhud/282-kgnh1415) [Danh sách đề cử học bổng - Thứ ba, 30 Tháng 9 2014](/index.php/hoatdongkhoahhud/281-decuhb0914) [Quy đinh xét, cấp học bổng khuyến khích học tâp - Thứ tư, 03 Tháng 9 2014](/index.php/hoatdongkhoahhud/280-hbkk)

Set-Cookie: hhud_tpl=hhud; expires=Wed, 14-Mar-2018 07:57:58 GMT; path=/

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

X-Content-Encoded-By: Joomla! 1.5

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Via: 1.1 varnish-v4

Vary: User-Agent


text:
Thứ Năm, 19 tháng 7, 2012
Woman's Moods (Tâm trạng phụ nữ)
Tôi đang đọc cuốn này, thấy hay vì cuốn sách giải thích nhiều điều về tâm tính của phụ nữ một cách khoa học. Nhiều đoạn tôi muốn dịch ra vì thấy rất thú vị. Theo cuốn sách thì phụ nữ có tỷ lệ bị bệnh trầm cảm hoặc lo lắng (depression or anxiety) cao gấp đôi nam giới. Những thay đổi về tâm tính phụ nữ có liên quan với các chất tạo thành trong não và việc tạo ra các chất này chịu ảnh hưởng rất lớn bởi quá trình sinh sản.
Liên hệ đến những điều nói về phụ nữ từ xưa đến nay, những lời tả tâm tính lên xuống của phụ nữ: "nói nắng là mưa, nói gió cấp tám là chưa có gì", Khổng Tử viết: "Phụ nhân nan hóa" (đàn bà khó dạy), rồi những lệ đàn bà không tham gia triều chính, đàn bà hết kinh mới đi chùa... thấy hiểu và thương phụ nữ chúng ta hơn.
Cuốn này có bản online ở đây nhưng không đầy đủ:
http://www.amazon.ca/Womens-Moods-D-Sichel/dp/0380728524#reader_0380728524
Đăng ký: Đăng Nhận xét (Atom)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

markdown:
Tôi đang đọc cuốn này, thấy hay vì cuốn sách giải thích nhiều điều về tâm tính của phụ nữ một cách khoa học. Nhiều đoạn tôi muốn dịch ra vì thấy rất thú vị. Theo cuốn sách thì phụ nữ có tỷ lệ bị bệnh trầm cảm hoặc lo lắng (depression or anxiety) cao gấp đôi nam giới. Những thay đổi về tâm tính phụ nữ có liên quan với các chất tạo thành trong não và việc tạo ra các chất này chịu ảnh hưởng rất lớn bởi quá trình sinh sản.
Liên hệ đến những điều nói về phụ nữ từ xưa đến nay, những lời tả tâm tính lên xuống của phụ nữ: "nói nắng là mưa, nói gió cấp tám là chưa có gì", Khổng Tử viết: "Phụ nhân nan hóa" (đàn bà khó dạy), rồi những lệ đàn bà không tham gia triều chính, đàn bà hết kinh mới đi chùa... thấy hiểu và thương phụ nữ chúng ta hơn.
Cuốn này có bản online ở đây nhưng không đầy đủ:
[http://www.amazon.ca/Womens-Moods-D-Sichel/dp/0380728524#reader_0380728524](http://www.amazon.ca/Womens-Moods-D-Sichel/dp/0380728524#reader_0380728524)
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff


text:
HỌP MẶT KỈ NIỆM 64 NĂM NGÀY TRUYỀN THỐNG NHIẾP ẢNH VIỆT NAM0
Sáng ngày 15 tháng 3 năm 2017, tại Hội Nhiếp ảnh TP.Hồ Chí Minh diễn ra Buổi họp mặt thân mật nhân kỉ niệm 64 năm ngày Truyền thống Nhiếp ảnh Việt Nam (15/3/1953 – 15/3/2017). Đến dự buổi họp mặt có sự hiện diện của ông Mã Thế Anh – Phó Cục trưởng Cục … Xem tiếp "HỌP MẶT KỈ NIỆM 64 NĂM NGÀY TRUYỀN THỐNG NHIẾP ẢNH VIỆT NAM"

markdown:
0
[HỌP MẶT KỈ NIỆM 64 NĂM NGÀY TRUYỀN THỐNG NHIẾP ẢNH VIỆT NAM](http://hopa.vn/hop-mat-ki-niem-64-nam-ngay-truyen-thong-nhiep-anh-viet-nam/)
Sáng ngày 15 tháng 3 năm 2017, tại Hội Nhiếp ảnh TP.Hồ Chí Minh diễn ra Buổi họp mặt thân mật nhân kỉ niệm 64 năm ngày Truyền thống Nhiếp ảnh Việt Nam (15/3/1953 – 15/3/2017). Đến dự buổi họp mặt có sự hiện diện của ông Mã Thế Anh – Phó Cục trưởng Cục …

X-Cacheable: YES

X-Cache: MISS

Via: 1.1 varnish


text:
Nhân kỷ niệm 107 năm ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 và kỷ niệm 64 năm ngày thành lập Ngành Nhiếp ảnh Việt Nam 15/3, Ban Công tác nữ Hội Nhiếp ảnh TP.Hồ Chí Minh tổ chức cuộc triển lãm ảnh nghệ thuật ” Quê hương qua ống kính Nhiếp ảnh nữ TP.Hồ Chí Minh” lần thứ VI với chủ đề ” Phong cảnh- chim – hoa – cá kiểng “.
Đây là hoạt động triển lãm ảnh truyền thống được Ban Công tác nữ tổ chức hàng năm nhằm tạo điều kiện cho các nhiếp ảnh nữ là hội viên Hội Nhiếp ảnh TP.Hồ Chí Minh cùng giao lưu, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau trong niềm đam mê sáng tác ảnh nghệ thuật.
Triển lãm trưng bày 105 tác phẩm của 38 tác giả nữ, ảnh triển lãm được phóng lớn khổ (40x60cm), khai mạc vào lúc 9g30 ngày 5/3/2017 và kết thúc 12/3/2017 tại Hội Nhiếp ảnh TP. Hồ Chí Minh (số 122 Sương Nguyệt Anh Quận 1)
Trân trọng giới thiệu một sô tác phẩm triển lãm:
Hồng Nga

markdown:
Nhân kỷ niệm 107 năm ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 và kỷ niệm 64 năm ngày thành lập Ngành Nhiếp ảnh Việt Nam 15/3, Ban Công tác nữ Hội Nhiếp ảnh TP.Hồ Chí Minh tổ chức cuộc triển lãm ảnh nghệ thuật ”
* với chủ đề Quê hương qua ống kính Nhiếp ảnh nữ TP.Hồ Chí Minh” lần thứ VI* **” Phong cảnh- chim – hoa – cá kiểng “.**
Đây là hoạt động triển lãm ảnh truyền thống được Ban Công tác nữ tổ chức hàng năm nhằm tạo điều kiện cho các nhiếp ảnh nữ là hội viên Hội Nhiếp ảnh TP.Hồ Chí Minh cùng giao lưu, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau trong niềm đam mê sáng tác ảnh nghệ thuật.
Triển lãm trưng bày 105 tác phẩm của 38 tác giả nữ, ảnh triển lãm được phóng lớn khổ (40x60cm), khai mạc vào lúc 9g30 ngày 5/3/2017 và kết thúc 12/3/2017 tại Hội Nhiếp ảnh TP. Hồ Chí Minh (số 122 Sương Nguyệt Anh Quận 1)
Trân trọng giới thiệu một sô tác phẩm triển lãm:
Hồng Nga

Link: <http://hopa.vn/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://hopa.vn/?p=1721>; rel=shortlink