markdown:
# Budapest
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [47°28′19″NN, 19°03′01″Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Budapest¶ms=47_28_19_NN_19_03_01_E_{{{9}}})
|
|Budapest
|
|
Lá cờ ![]()
|
|![]()
**Huy hiệu** *hay*"Nữ hoàng của Danube",
"Paris phía Đông", "Trái tim của châu Âu", "Thủ đô của Tự do"
[47°28′19″B 19°03′1″Đ / 47,47194°B 19,05028°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Budapest¶ms=47_28_19_N_19_03_01_E_type:city_region:HU) [Quốc gia](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia) [Hungary](/wiki/Hungary) [Quận](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Hungary&action=edit&redlink=1) [Pest](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Pest&action=edit&redlink=1) **Chính quyền** [Thị trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [Gábor Demszky](/w/index.php?title=G%C3%A1bor_Demszky&action=edit&redlink=1)( [SZDSZ](/w/index.php?title=SZDSZ&action=edit&redlink=1)) **Dân số**(2005) [Hungarian Central Statistical Office](http://www,ksh,hu/) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [Mã điện thoại](/w/index.php?title=M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) [Thành phố kết nghĩa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a&action=edit&redlink=1) [Frankfurt am Main](/wiki/Frankfurt_am_Main), [Fort Worth, Texas](/wiki/Fort_Worth,_Texas), [Thành phố New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York), [Tel Aviv](/wiki/Tel_Aviv), [Viên](/wiki/Vi%C3%AAn), [Sarajevo](/wiki/Sarajevo), [Lisboa](/wiki/Lisboa), [Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh), [Zagreb](/wiki/Zagreb), [Vilnius](/wiki/Vilnius), [Napoli](/wiki/Napoli), [Kraków](/wiki/Krak%C3%B3w), [Firenze](/wiki/Firenze), [Lecce](/wiki/Lecce), [Istanbul](/wiki/Istanbul), [San Vito al Tagliamento](/wiki/San_Vito_al_Tagliamento), [Warszawa](/wiki/Warszawa), [Mondragone](/wiki/Mondragone), [São Paulo](/wiki/S%C3%A3o_Paulo), [Dublin](/wiki/Dublin), [Bangkok](/wiki/Bangkok), [Kiev](/wiki/Kiev), [Madrid](/wiki/Madrid), [Damas](/wiki/Damas), [Bucharest](/wiki/Bucharest), [Daejeon](/wiki/Daejeon), [Košice](/wiki/Ko%C5%A1ice), [Ōsaka (thành phố)](/wiki/%C5%8Csaka_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)), [Kielce](/wiki/Kielce), [Subotica](/wiki/Subotica), [Târgu Mureş](/wiki/T%C3%A2rgu_Mure%C5%9F), [Lviv](/wiki/Lviv), [Berlin](/wiki/Berlin) **Website:** [budapest.hu](http://english.budapest.hu/)
|
|![]()
|
|Thông tin ở đây có thể đã
Nếu biết thông tin mới cho trang này, xin bạn giúp
|Budapest: bờ
|![ Welterbe.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Welterbe.svg/25px-Welterbe.svg.png)
[Di sản thế giới UNESCO](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) ![ Quốc hội](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Budapest_Parlament1.jpg/300px-Budapest_Parlament1.jpg)
![ Quốc hội](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Budapest_Parlament1.jpg/300px-Budapest_Parlament1.jpg)
[Quốc gia](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3ng_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_theo_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Flag_of_Hungary.svg/22px-Flag_of_Hungary.svg.png)
[Hungary](/wiki/Hungary) [400](http://whc.unesco.org/en/list/400) [Vùng UNESCO](http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region) [Châu Âu và Bắc Mỹ](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_%C3%82u_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9&action=edit&redlink=1) **Budapest** (phát âm [/ˈbuːdəpɛst/](//en.wikipedia.org/wiki/WP:IPAE), cũng /ˈbʊdəpɛst/, /ˈbjuːdəpɛst/ hay /ˈbuːdəpɛʃt/; phát âm tiếng [Hungary](/wiki/Hungary): [[ˈbudɒpɛʃt]](//en.wikipedia.org/wiki/WP:IPA_for_Hungarian) ( [listen](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d9/Hu-Budapest.ogg)); là thủ đô của [Hungary](/wiki/Hungary). Là thành phố lớn nhất Hungary, thành phố này là trung tâm [1] [chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B), [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a), [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i), [công nghiệp](/wiki/C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p), và [giao thông vận tải](/w/index.php?title=Giao_th%C3%B4ng_v%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1)của quốc gia này và được xem là một trung tâm quan trọng ở [[2]](#cite_note-2) [Trung Âu](/wiki/Trung_%C3%82u). Năm 2009, Budapest có dân số 1.712.210 người, [[3]](#cite_note-3) giảm sút so với thời kỳ đỉnh điểm dân số vào giữa thập niên 1980 với dân số 2,1 triệu người. [[4]](#cite_note-4) [Vùng đô thị Budapest](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Budapest&action=edit&redlink=1)có dân số 3.271.110 người. [[5]](#cite_note-5) Thành phố có diện tích 525 km2 [[6]](#cite_note-6) . Budapest đã trở thành thành phố đơn lẻ nằm hai bên bờ sông [[7]](#cite_note-Encarta-7) [Danube](/wiki/S%C3%B4ng_Donau)với sự hợp nhất vào ngày 17 tháng 11 năm 1873 giữa [Buda](/wiki/Buda)và [Óbuda](/w/index.php?title=%C3%93buda&action=edit&redlink=1)bờ tây (hữu ngạn) và [Óbuda](/w/index.php?title=%C3%93buda&action=edit&redlink=1)với [Pest](/w/index.php?title=Pest_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)&action=edit&redlink=1)ở bờ đông. [[7]](#cite_note-Encarta-7) [[8]](#cite_note-8) [Aquincum](/w/index.php?title=Aquincum&action=edit&redlink=1), ban đầu là một khu định cư của người [Celt](/w/index.php?title=Celt&action=edit&redlink=1), là tiền thân trực tiếp của Budapest, [[9]](#cite_note-Aqua-9) đã trở thành kinh đô [[10]](#cite_note-10) [La Mã](/wiki/La_M%C3%A3_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1i)của [Hạ Pannonia](/wiki/H%E1%BA%A1_Pannonia). [[9]](#cite_note-Aqua-9) [Người Magyar](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hungaria&action=edit&redlink=1)đã đến lãnh thổ này vào thế kỷ 9. Khu định cư đầu tiên của họ đã bị cướp bóc bởi [[11]](#cite_note-Travel-11) [quân Mông Cổ](/w/index.php?title=M%C3%B4ng_C%E1%BB%95_x%C3%A2m_l%C6%B0%E1%BB%A3c_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1)giai đoạn năm 1241-42. Thị xã được tái thiết lập đã trở thành một trong những trung tâm của văn hoá [[12]](#cite_note-Eleventh-12) [Renaissance humanist](/w/index.php?title=Renaissance_humanism&action=edit&redlink=1) vào thế kỷ 15. [[13]](#cite_note-13) Sau [[14]](#cite_note-14) [trận Mohács](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Moh%C3%A1cs_(1526))và 150 năm sau khi thuộc [Ottoman](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ottoman), sự phát triển khu vực đã chuyển sang một giai đoạn mới thịnh vượng vào các thế kỷ 18 và 19, và Budapest đã trở thành một [[15]](#cite_note-15) [thành phố toàn cầu](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u)sau khi hợp nhất vào năm 1873. Thành phố cũng đã trở thành thủ đô lớn thứ nhì của [[16]](#cite_note-16) [Áo-Hung](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C3%81o-Hung), một cường quốc bị giải thể vào năm 1918. Budapest đã là trung điểm của [cách mạng Hungaria năm 1848](/w/index.php?title=C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_Hungaria_n%C4%83m_1848&action=edit&redlink=1) , [[note 1]](#cite_note-17) [Cộng hoà Xô Viết Hungary](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_ho%C3%A0_X%C3%B4_Vi%E1%BA%BFt_Hungary&action=edit&redlink=1)năm 1919, [chiến dịch Panzerfaust](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Panzerfaust&action=edit&redlink=1)năm 1944, [trận Budapest](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Budapest&action=edit&redlink=1)năm 1945, và [cách mạng Hungary năm 1956](/wiki/S%E1%BB%B1_ki%E1%BB%87n_n%C4%83m_1956_%E1%BB%9F_Hungary).
Được xem là một trong những thành phố đẹp nhất ở
[châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), [[1]](#cite_note-TIME-1) [[11]](#cite_note-Travel-11) [[17]](#cite_note-ICOMOS-18) [[18]](#cite_note-19) [di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) [UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) nằm ở thành phố này gồm hai bờ sông Donau, khu phố [lâu đài Buda](/wiki/Cung_%C4%91i%E1%BB%87n_Buda), [đại lộ Andrássy](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_l%E1%BB%99_Andr%C3%A1ssy&action=edit&redlink=1), [quảng trường các anh hùng](/w/index.php?title=H%C5%91s%C3%B6k_tere&action=edit&redlink=1) và [tuyến đường tàu điện ngầm Millennium](/w/index.php?title=Tuy%E1%BA%BFn_1_(Budapest_Metro)&action=edit&redlink=1), tuyến cổ thứ nhì thế giới. [[17]](#cite_note-ICOMOS-18) Các địa điểm nổi bật khác gồm tổng cộng 80 [19] [suối](/w/index.php?title=T%E1%BA%AFm_tr%E1%BB%8B_li%E1%BB%87u_Sz%C3%A9chenyi&action=edit&redlink=1)địa nhiệt, hệ thống hang động nước nóng lớn nhất thế giới, [[20]](#cite_note-21) [[21]](#cite_note-22) [synagogue](/w/index.php?title=Doh%C3%A1ny_Street_Synagogue&action=edit&redlink=1)lớn thứ nhì, và toà nhà [Quốc hội](/w/index.php?title=To%C3%A0_nh%C3%A0_Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Hungary&action=edit&redlink=1).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Budapest&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Budapest&action=edit§ion=1)]
- ^
**a** **ă** [“Beauty and the Feast”](http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,901020325-218419,00.html). *. 18 tháng 3 năm 2002. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2008.* [Time](/wiki/Time_(t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD)) [^](#cite_ref-2) [“Budapest”](http://www.britannica.com/eb/article-9106098/Budapest). *.* [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica) [Encyclopædia Britannica, Inc.](/w/index.php?title=Encyclop%C3%A6dia_Britannica,_Inc.&action=edit&redlink=1)2008. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2008. [^](#cite_ref-3) [“Doing Business: Budapest, the soul of Central Europe”](http://web.archive.org/web/20111103234439/http://www.iht.com/articles/2004/08/04/trbuda_ed3_.php). *. 4 tháng 8 năm 2004.* [International Herald Tribune](/w/index.php?title=International_Herald_Tribune&action=edit&redlink=1) [Bản gốc](http://www.iht.com/articles/2004/08/04/trbuda_ed3_.php)lưu trữ ngày 3 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2008. [^](#cite_ref-4) [“Gazetteer of the Republic of Hungary”](http://portal.ksh.hu/pls/portal/docs/PAGE/KSHPORTAL/ADATOK/HELYSEGNEVTAR/HNK2009.PDF). *Hungarian Central Statistical Office*. 1 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2009. [^](#cite_ref-5) [History of the Budapest Commuter Association (English))](http://www.bksz.hu/en.html) [^](#cite_ref-6) [Settlements of the Budapest Commuter Area (Hungarian)](http://www.bksz.hu/pdf/telep_lista.pdf)
- ^
**a** [Török, András.](#cite_ref-Encarta_7-1) **ă** [“Budapest”](http://www.webcitation.org/5kwQS7I2L). *.* [Encarta](/wiki/Encarta) [Bản gốc](http://encarta.msn.com/encyclopedia_761572648/Budapest.html)lưu trữ ngày 31 tháng 10 năm 2009. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2008. **Molnar, A Concise History of Hungary, Chronology pp. 15.** [^](#cite_ref-8)
- ^
**a** **ă** [“Aquincum”](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/31272/Aquincum). *.* [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica) [Encyclopædia Britannica, Inc.](/w/index.php?title=Encyclop%C3%A6dia_Britannica,_Inc.&action=edit&redlink=1)2008. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2008. **Sugar, Peter F.; Péter Hanák, Tibor Frank (1990).** [^](#cite_ref-10) [“Hungary before the Hungarian Conquest”](http://books.google.com/books?id=SKwmGQCT0MAC&printsec=frontcover&hl=hu#PPA3,M1). *A History of Hungary*. [Đại học Indiana Press](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Indiana_Press&action=edit&redlink=1). tr. 3. [ISBN](/wiki/ISBN) [025320867X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/025320867X). Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2008.
- ^
**a** **ă** [“Budapest”](http://guides.travelchannel.com/budapest/city-guides/historical-background). *. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2008.* [Travel Channel](/w/index.php?title=Travel_Channel&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-Eleventh_12-0) [“Budapest”](http://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Budapest). *1911*. Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2008. [Encyclopædia Britannica Eleventh Edition](/w/index.php?title=Encyclop%C3%A6dia_Britannica_Eleventh_Edition&action=edit&redlink=1) **Drake, Miriam A. (2003).** [^](#cite_ref-13) [“Eastern Europe, England and Spain”](http://books.google.com/books?hl=hu&lr=&id=w1Xtjiyh9XYC&oi=fnd&pg=PA2494&ots=zKQ2JFNcOr&sig=PBqz2v48y02bWQKE_obj9N8tfis#PPA2498,M1). *Encyclopedia of Library and Information Science*. [CRC Press](/w/index.php?title=CRC_Press&action=edit&redlink=1). tr. 2498. [ISBN](/wiki/ISBN) [0824720806](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0824720806). Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2008. **Casmir, Fred L. (1995).** [^](#cite_ref-14) [“Hungarian culture in communication”](http://books.google.com/books?hl=hu&lr=&id=be2UW6NyposC&oi=fnd&pg=PA115&ots=EbQczSn6BE&sig=muxfaU71kcts3FwOQFth_M9uj3c#PPA122,M1). *Communication in Eastern Europe: The Role of History, Culture, and media in contemporary conflicts*. Lawrence Erlbaum Associates. tr. 122. [ISBN](/wiki/ISBN) [0805816259](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0805816259). Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2008. **Molnar, A Concise History of Hungary, Chronology pp. 15** [^](#cite_ref-15) **Beaverstock, J. V. (1999). "** [^](#cite_ref-16) *".* [A Roster of World Cities](http://www.lboro.ac.uk/gawc/rb/rb5.html) [Loughborough University](/w/index.php?title=Loughborough_University&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 2008-05-22.
- ^
**a** **ă** [“Nomination of the banks of the Danube and the district of the Buda Castle”](http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/400bis.pdf). *. Truy cập ngày 31 tháng 1 năm 2008.* [International Council on Monuments and Sites](/w/index.php?title=International_Council_on_Monuments_and_Sites&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-19) [“Budapest Is Stealing Some of Prague’s Spotlight”](http://travel.nytimes.com/2006/09/03/travel/03journey.html). *. 3 tháng 10 năm 2006. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2008.* [The New York Times](/wiki/The_New_York_Times) [^](#cite_ref-20) [“World Heritage Committee Inscribes 9 New Sites on the World Heritage List”](http://whc.unesco.org/en/news/156). *. Truy cập ngày 31 tháng 1 năm 2008.* [Unesco World Heritage](/w/index.php?title=Unesco_World_Heritage&action=edit&redlink=1)Centre [^](#cite_ref-21) [“Hungary's, Budapest's and Balaton's Guide: Budapest's spas: Gellért, Király, Rác, Rudas, Széchenyi, Lukács”](http://www.guideviaggi.net/en_budapest_spas.asp). Guideviaggi.net. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2009. **Published: 10:25AM Wednesday 19 tháng 11 năm 2008 (19 tháng 11 năm 2008).** [^](#cite_ref-22) [“Big underground thermal lake unveiled in Budapest, Hungary | WORLD News”](http://tvnz.co.nz/view/page/425822/2319289). Tvnz.co.nz. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2009.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Budapest&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Budapest&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Budapest](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Budapest) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
|
|![]()
**có văn bản gốc Anh ngữ liên quan với bài:** [Wikisource](/wiki/Wikisource)
|
|
, , , , , , , , , , , , , , , , ,
|
|

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1053 hit (1), cp1054 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


markdown:
# Hành chính Việt Nam thời Lê sơ
|Loạt bài
|
Lịch sử hành chính Việt Nam
|
|![]()
|
| (207 TCN - 40)
|
| (43 - 541)
|
| (541 - 602)
|
| (602 - 905)
|
| (905 - 938)
|
| (938 - 967)
|
| (968 - 980)
|
| (980 - 1009)
|
| (
|
| (
|
| (
|
| (1407 - 1427)
|
| (1428 - 1527) Lê sơ
|
| (1527 - 1592)
|
|
|
| (1778 - 1802)
|
| (1802 - 1884)
|
| (1884 - 1945)
|
|Thời kì Chiến tranh Đông Dương (
|
| (
|
|**Hành chính Đại Việt thời Lê sơ**, đặc biệt là sau những cải cách của [Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng), hoàn chỉnh hơn so với [thời Lý](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%BD)và [thời Trần](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%A7n), mang tính quan liêu và chuyên chế cao độ.
Từ thời
[Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng), có sự sắp xếp lại bộ máy nhằm tập trung quyền lực vào tay [hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) và kiểm soát chặt chẽ cấp địa phương. Bộ máy tổ chức thời [Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng) là bộ máy quân chủ chuyên chế quan liêu được tổ chức khá chặt chẽ và hoàn chỉnh.
## Mục lục
[1 Chính quyền trung ương](#Ch.C3.ADnh_quy.E1.BB.81n_trung_.C6.B0.C6.A1ng) [2 Chính quyền địa phương](#Ch.C3.ADnh_quy.E1.BB.81n_.C4.91.E1.BB.8Ba_ph.C6.B0.C6.A1ng) [3 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [4 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [5 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch)
## Chính quyền trung ương[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=1)]
Bộ máy chính quyền thời
[Lê Thái Tổ](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) cơ bản theo mô hình thời [Trần](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%A7n). Giúp việc trực tiếp cho hoàng đế là trung khu gồm các quan tả, hữu [tướng quốc](/wiki/T%E1%BB%83_t%C6%B0%E1%BB%9Bng), [tam thái](/wiki/Tam_c%C3%B4ng) (thái sư, thái uý, thái bảo), [tam thiếu](/w/index.php?title=Tam_thi%E1%BA%BFu&action=edit&redlink=1) (thiếu sư, thiếu uý, thiếu bảo), [tam tư](/wiki/Tam_c%C3%B4ng) (tư mã, tư không, tư khấu), [bộc xạ](/w/index.php?title=B%E1%BB%99c_x%E1%BA%A1&action=edit&redlink=1). Dưới trung khu là hai ban văn, võ.
Đứng đầu ban văn là quan đại hành khiển. Các bộ, ngành thuộc văn ban là
[bộ Lại](/wiki/B%E1%BB%99_L%E1%BA%A1i), [bộ Lễ](/wiki/B%E1%BB%99_L%E1%BB%85), [khu mật viện](/w/index.php?title=Khu_m%E1%BA%ADt_vi%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1), [hàn lâm viện](/w/index.php?title=H%C3%A0n_l%C3%A2m_vi%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1), ngũ hình viện, [ngự sử đài](/w/index.php?title=Ng%E1%BB%B1_s%E1%BB%AD_%C4%91%C3%A0i&action=edit&redlink=1), [quốc tử giám](/wiki/Qu%E1%BB%91c_t%E1%BB%AD_gi%C3%A1m), quốc sử viện, nội thị sảnh, và các cơ quan khác gọi là quán, cục, hay ty. Đứng đầu các bộ là quan [thượng thư](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_th%C6%B0).
Đứng đầu ban võ là đại tổng quan. Tiếp đến là các chức đại đô đốc, đô tổng quản, tổng quản,
[tổng binh](/wiki/T%E1%BB%95ng_binh), [tư mã](/w/index.php?title=T%C6%B0_m%C3%A3&action=edit&redlink=1). Ban võ gồm 6 quân điện tiền và 5 quân thiết đột.
Tổng số quan lại thời Hồng Đức là 5.370 người, trong đó quan lại trong triều 2.755 người
. [1]
### Lục bộ[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=2)]
Thời
[Lê Thái Tổ](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) chỉ có 3 bộ: Lại, Lễ, Dân (tức Hộ Bộ). Đến năm 1466, [Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng) tổ chức thành sáu bộ : [2] *Lại Bộ*: Trông coi việc tuyển bổ, thăng thưởng và thăng quan tước; *Lễ Bộ*: Trông coi việc đặt và tiến hành các nghi lễ, tiệc yến, học hành thi cử, đúc ấn tín, cắt giữ người coi giữ đình, chùa, miếu mạo; *Hộ Bộ*: Trông coi công việc ruộng đất, tài chính, hộ khẩu, tô thuế kho tàng, thóc tiền và lương, bổng của quan, binh; *Binh Bộ*: Trông coi việc binh chính, đặt quan trấn thủ nơi biên cảnh, tổ chức việc giữ gìn các nơi hiểm yếu và ứng phó các việc khẩn cấp; *Hình Bộ*: Trông coi việc thi hành luật, lệnh, hành pháp, xét lại các việc tù, đày, kiện cáo; *Công bộ*: Trông coi việc xây dựng, sửa chữa cầu đường, cung điện thành trì và quản đốc thợ thuyền.
- Ngoại Bộ: Trông coi việc ngoại giao với các nước khác. Ví dụ: Vương Quốc Đông Hải
, Đế chế Trung Hoa [[3]](#cite_note-:0-3) , Chăm - pa [[4]](#cite_note-:1-4) ,... [[4]](#cite_note-:1-4)
Mỗi bộ có 1 viên Thượng thư và 2 Tả bộ thị lang và cơ quan thường trực là
*Vụ tư sảnh* đứng đầu. Giám sát Lục bộ là Lục khoa tương ứng, gồm Lại khoa, Lễ khoa, Hộ khoa, Binh khoa, Hình khoa, Công khoa. Đứng đầu các khoa là Đô cấp sự trung và Cấp sự trung. Giúp việc cho Lục bộ là *Lục tự*.
### Lục tự[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=3)]
Gồm có:
*Đại lý tự*: cơ quan phụ trách hình án. Xét xong án chuyển sang Bộ Hình để tâu lên vua quyết định *Thái thường tự*: cơ quan phụ trách lễ nghi, âm nhạc cung đình *Quang lộc tự*: phụ trách hậu cần đồ lễ trong các buổi lễ của triều đình *Thái bộc tự*: cơ quan phụ trách xe ngựa của vua và coi sóc chuồng ngựa của vua *Hồng lô tự*: Tổ chức việc xướng danh những người đỗ trong kỳ thi đình; lo an táng đại thần qua đời và tiếp đón các ông hoàng ngoại quốc *Thượng bảo tự*: Cơ quan coi việc đóng ấn vào quyển thi của các thí sinh thi Hội
### Các cơ quan chuyên môn[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=4)]
Lê Thánh Tông tổ chức thêm một số cơ quan chuyên môn không lệ thuộc vào 6 Bộ, bao gồm:
*Thông Chính ty*: cơ quan phụ trách chuyển đạt giấy tờ của triều đình xuống và nhận đơn từ của nhân dân tâu lên vua. Đứng đầu là Thông chính sứ, trật Tòng tứ phẩm. *: cơ quan giáo dục cao nhất trong cả nước. Đây là trường đại học của triều đình có nhiệm vụ đào tạo nhân tài cho quốc gia. Đứng đầu là Tế tửu, trật chánh tứ phẩm.* [Quốc Tử Giám](/wiki/V%C4%83n_Mi%E1%BA%BFu_-_Qu%E1%BB%91c_T%E1%BB%AD_Gi%C3%A1m) *Quốc sử viện*: cơ quan chép sử của triều đình. Nhà vua nói gì, làm gì, sử quan đều phải ghi chép cẩn thận và trung thực. Đứng đầu là Quốc sử viện Tu soạn, trật chánh bát phẩm *Khuyến nông*và *Hà đê xứ:*Hai cơ quan coi việc [nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p)và trông nom về [thủy lợi](/wiki/Th%E1%BB%A7y_l%E1%BB%A3i).
## Chính quyền địa phương[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=5)]
Năm
[1428](/wiki/1428), [Lê Lợi](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) khi lên ngôi, lấy [niên hiệu](/wiki/Ni%C3%AAn_hi%E1%BB%87u) là Thuận Thiên ( *tuân theo Trời*), chia đất nước thành 5 *đạo*: Đông, Tây, Nam, Bắc (đều ở vùng Bắc bộ) và Hải Tây (từ [Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a) trở vào). Dưới đạo là *trấn*, dưới trấn là *lộ*, dưới lộ là *châu* và *huyện*. Cấp hành chính địa phương thấp nhất là [xã](/wiki/X%C3%A3). Xã lại chia làm đại xã, trung xã và tiểu xã tùy theo số dân.
Đứng đầu chính quyền các đạo là chức hành khiển (phụ trách cả dân sự lẫn quân sự). Đứng đầu các trấn là các an phủ sứ, các lộ là tuyên phủ sứ, các châu, huyện là tri châu hay tri huyện, các xã là xã quan (từ thời Lê Thánh Tông đổi thành
[xã trưởng](/wiki/X%C3%A3_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_th%E1%BB%9Di_H%E1%BA%ADu_L%C3%AA)).
Đến năm Quang Thuận thứ 5 (1464) thời vua
[Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng), [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t) được chia thành 1 phủ và 12 đạo "thừa tuyên"; năm 1490 đổi gọi phần lớn các "thừa tuyên" là "xứ"; sang thời [Lê Uy Mục](/wiki/L%C3%AA_Uy_M%E1%BB%A5c) và [Lê Tương Dực](/wiki/L%C3%AA_T%C6%B0%C6%A1ng_D%E1%BB%B1c) đổi gọi các đơn vị cấp cao nhất là "trấn". Các đơn vị hành chính cao nhất gồm gồm: Phủ Trung Đô (phủ Phụng Thiên), [Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a), [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An), [Thuận Hóa](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_H%C3%B3a), Thiên Trường (Sơn Nam), [Hải Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng) (Nam Sách), [Sơn Tây](/wiki/S%C6%A1n_T%C3%A2y) ( [Quốc Oai](/wiki/Qu%E1%BB%91c_Oai)), [Bắc Giang](/wiki/B%E1%BA%AFc_Giang) (Kinh Bắc), An Bang, Hưng Hóa, [Tuyên Quang](/wiki/Tuy%C3%AAn_Quang), [Thái Nguyên](/wiki/Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn) (Ninh Sóc), [Lạng Sơn](/wiki/L%E1%BA%A1ng_S%C6%A1n). Từ năm 1471 mở rộng đất đai phía nam, đặt thêm thừa tuyên Quảng Nam. Tuy địa giới có một số điều chỉnh và riêng Sơn Tây không còn là đơn vị cấp cao nhất, một nửa trong số các đơn vị hành chính lớn nhất thời kỳ này (Hải Dương, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Bắc Giang, Tuyên Quang, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Nam) có tên gọi được dùng làm tên các đơn vị hành chính lớn nhất ( [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh)) của Việt Nam hiện nay . [5]
Bộ máy chính quyền của mỗi đạo thừa tuyên gồm 3 ty: đô tổng binh sứ ty (phụ trách quân sự), thừa tuyên ty (phụ trách các việc dân sự), hiến sát ty (phụ trách các việc thanh tra, giám sát).
Các quan địa phương được ban ngạch cao nhất là chánh tứ phẩm, hưởng lương 48 quan mỗi năm. Tổng số quan lại địa phương thời Hồng Đức là 2.615 người
. [1]
Cụ thể về các đơn vị như sau:
### Phủ Trung Đô/Phụng Thiên[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=6)]
Tức trung tâm
[Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) hiện nay. Năm [1466](/wiki/1466) đổi là Phủ Trung Đô, từ năm [1469](/wiki/1469) được đổi tên thành phủ Phụng Thiên. Gồm có 2 huyện:
- Quảng Đức: là huyện phụ quách kinh thành.
- Vĩnh Xương, sau đổi là Thọ Xương.
### Thiên Trường/Sơn Nam[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=7)]
Vốn có tên là thừa tuyên Thiên Trường, năm
[1469](/wiki/1469) đổi thành thừa tuyên Sơn Nam. Năm [1490](/wiki/1490) đổi làm xứ Sơn Nam, sang đời [Lê Uy Mục](/wiki/L%C3%AA_Uy_M%E1%BB%A5c) lại gọi là trấn Sơn Nam. Gồm có : [6]
- Phủ Thường Tín: gồm các huyện Thanh Trì (nay là một phần huyện
[Thanh Trì](/wiki/Thanh_Tr%C3%AC), [quận Hoàng Mai](/wiki/Ho%C3%A0ng_Mai,_H%C3%A0_N%E1%BB%99i), một phần [quận Hai Bà Trưng](/wiki/Hai_B%C3%A0_Tr%C6%B0ng_(qu%E1%BA%ADn)), [quận Đống Đa](/wiki/%C4%90%E1%BB%91ng_%C4%90a)và quận [Thanh Xuân](/wiki/Thanh_Xu%C3%A2n) [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i)), Thượng Phúc (huyện [Thường Tín](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%ADn)và một phần huyện Thanh Trì, Hà Nội hiện nay), Phù Vân (đến thời [Lê Chiêu Tông](/wiki/L%C3%AA_Chi%C3%AAu_T%C3%B4ng)đổi là huyện Phú Nguyên, nay là huyện [Phú Xuyên](/wiki/Ph%C3%BA_Xuy%C3%AAn), Hà Nội)
- Phủ Ứng Thiên, gồm có các huyện: Thanh Oai (nay là huyện
[Thanh Oai](/wiki/Thanh_Oai)và một phần [quận Hà Đông](/wiki/H%C3%A0_%C4%90%C3%B4ng), Hà Nội), Chương Đức (tức huyện [Chương Mỹ](/wiki/Ch%C6%B0%C6%A1ng_M%E1%BB%B9)và một phần quận Hà Đông, Hà Nội), Sơn Minh (tức huyện [Ứng Hòa](/wiki/%E1%BB%A8ng_H%C3%B2a), Hà Tây cũ), Hoài An (phần nam huyện Ứng Hòa và một phần huyện [Mỹ Đức](/wiki/M%E1%BB%B9_%C4%90%E1%BB%A9c), Hà Nội).
- Phủ Lý Nhân: tương đương tỉnh
[Hà Nam](/wiki/H%C3%A0_Nam)hiện nay; gồm các huyện: Nam Xang (huyện [Lý Nhân](/wiki/L%C3%BD_Nh%C3%A2n)và một phần [thành phố Phủ Lý](/wiki/Ph%E1%BB%A7_L%C3%BD), Hà Nam hiện nay), Kim Bảng ( [Kim Bảng](/wiki/Kim_B%E1%BA%A3ng)hiện nay), Duy Tiên ( [Duy Tiên](/wiki/Duy_Ti%C3%AAn)hiện nay), Thanh Liêm ( [Thanh Liêm](/wiki/Thanh_Li%C3%AAm)và một phần thành phố Phủ Lý hiện nay), Bình Lục ( [Bình Lục](/wiki/B%C3%ACnh_L%E1%BB%A5c)hiện nay).
- Phủ Khoái Châu: gồm các huyện Đông Yên (nay là huyện
[Khoái Châu](/wiki/Kho%C3%A1i_Ch%C3%A2u)thuộc [Hưng Yên](/wiki/H%C6%B0ng_Y%C3%AAn)), Kim Động (huyện [Kim Động](/wiki/Kim_%C4%90%E1%BB%99ng)và một phần [thành phố Hưng Yên](/wiki/H%C6%B0ng_Y%C3%AAn_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))hiện nay), Tiên Lữ (huyện [Tiên Lữ](/wiki/Ti%C3%AAn_L%E1%BB%AF)và một phần thành phố Hưng Yên hiện nay), Thiên Thi ( [Ân Thi](/wiki/%C3%82n_Thi)hiện nay), Phù Dung ( [Phù Cừ](/wiki/Ph%C3%B9_C%E1%BB%AB)hiện nay).
- Phủ Thiên Trường (một phần
[Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh)hiện nay): gồm các huyện Tây Chân ( [Nam Trực](/wiki/Nam_Tr%E1%BB%B1c), [Trực Ninh](/wiki/Tr%E1%BB%B1c_Ninh)và một phần thành phố Nam Định hiện nay), Giao Thủy ( [Giao Thủy](/wiki/Giao_Th%E1%BB%A7y)và [Xuân Trường](/wiki/Xu%C3%A2n_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng)hiện nay), Mỹ Lộc (huyện [Mỹ Lộc](/wiki/M%E1%BB%B9_L%E1%BB%99c)và một phần [thành phố Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))hiện nay), Thượng Nguyên (nam [Mỹ Lộc](/wiki/M%E1%BB%B9_L%E1%BB%99c)hiện nay).
- Phủ Nghĩa Hưng (tức phủ Kiến Hưng thời Trần, một phần
[Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh)hiện nay): gồm các huyện Đại An ( [Nghĩa Hưng](/wiki/Ngh%C4%A9a_H%C6%B0ng)hiện nay), Vọng Doanh (nam [Ý Yên](/wiki/%C3%9D_Y%C3%AAn)hiện nay), Thiên Bản ( [Vụ Bản](/wiki/V%E1%BB%A5_B%E1%BA%A3n)hiện nay), Ý Yên (bắc Ý Yên hiện nay)
- Phủ Thái Bình (một phần tỉnh
[Thái Bình](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh)hiện nay): gồm các huyện Thụy Anh (phía bắc huyện [Thái Thụy](/wiki/Th%C3%A1i_Th%E1%BB%A5y)hiện nay), Phụ Dực (phía đông huyện [Quỳnh Phụ](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5)hiện nay), Quỳnh Côi (phía tây huyện [Quỳnh Phụ](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Ph%E1%BB%A5)hiện nay), Đông Quan (một phần huyện [Đông Hưng](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_H%C6%B0ng)hiện nay).
- Phủ Tân Hưng (Long Hưng thời Trần, phía tây bắc Thái Bình hiện nay): gồm các huyện: Ngự Thiên (một phần huyện
[Hưng Hà](/wiki/H%C6%B0ng_H%C3%A0)hiện nay), Duyên Hà (một phần huyện [Hưng Hà](/wiki/H%C6%B0ng_H%C3%A0)hiện nay), Thần Khê (một phần huyện [Đông Hưng](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_H%C6%B0ng)và thành phố Thái Bình hiện nay), Thanh Lan (phía nam huyện [Thái Thụy](/wiki/Th%C3%A1i_Th%E1%BB%A5y)hiện nay).
- Phủ Kiến Xương (nam
[Thái Bình](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh)hiện nay) gồm các huyện: Thư Trì (một phần huyện [Vũ Thư](/wiki/V%C5%A9_Th%C6%B0)và [thành phố Thái Bình](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))hiện nay), Vũ Tiên (một phần các huyện [Vũ Thư](/wiki/V%C5%A9_Th%C6%B0)và Kiến Xương hiện nay), Chân Định (một phần huyện [Kiến Xương](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_X%C6%B0%C6%A1ng)hiện nay).
- Phủ Trường Yên (đông
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)hiện nay) gồm các huyện: Gia Viễn (phía đông [Gia Viễn](/wiki/Gia_Vi%E1%BB%85n), [huyện Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0,_Ninh_B%C3%ACnh)và [thành phố Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))hiện nay), Yên Mô (huyện [Yên Mô](/wiki/Y%C3%AAn_M%C3%B4)và [thị xã Tam Điệp](/wiki/Tam_%C4%90i%E1%BB%87p)hiện nay), Yên Khang ( [Yên Khánh](/wiki/Y%C3%AAn_Kh%C3%A1nh)hiện nay).
- Phủ Thiên Quan (tây
[Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)hiện nay) gồm các huyện Phụng Hóa ( [Nho Quan](/wiki/Nho_Quan)hiện nay), Yên Hóa (tây [Gia Viễn](/wiki/Gia_Vi%E1%BB%85n)hiện nay), Lạc Thổ (các huyện [Lạc Sơn](/wiki/L%E1%BA%A1c_S%C6%A1n), [Lạc Thủy](/wiki/L%E1%BA%A1c_Th%E1%BB%A7y), [Yên Thủy](/wiki/Y%C3%AAn_Th%E1%BB%A7y)và [Tân Lạc](/wiki/T%C3%A2n_L%E1%BA%A1c), tỉnh [Hòa Bình](/wiki/H%C3%B2a_B%C3%ACnh)hiện nay).
### Bắc Giang/Kinh Bắc[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=8)]
Thời
[Lê Thái Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) vốn là 2 đạo Bắc Giang thượng và Bắc Giang hạ, năm [1466](/wiki/1466) đổi là thừa tuyên Bắc Giang, năm [1469](/wiki/1469) đổi là thừa tuyên Kinh Bắc, thời [Lê Tương Dực](/wiki/L%C3%AA_T%C6%B0%C6%A1ng_D%E1%BB%B1c) đổi là trấn Kinh Bắc. Gồm có các phủ : [7]
- Phủ Từ Sơn gồm các huyện Đông Ngàn (sau là huyện Từ Sơn, nay là thị xã
[Từ Sơn](/wiki/T%E1%BB%AB_S%C6%A1n), tỉnh [Bắc Ninh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ninh)và một phần các huyện [Đông Anh](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Anh), [Gia Lâm](/wiki/Gia_L%C3%A2m)của [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i)và huyện Kim Anh của tỉnh [Phúc Yên](/wiki/Ph%C3%BAc_Y%C3%AAn)cũ, tức là một phần huyện [Sóc Sơn](/wiki/S%C3%B3c_S%C6%A1n), [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i)hiện nay), Yên Phong (huyện [Yên Phong](/wiki/Y%C3%AAn_Phong)và một phần [thành phố Bắc Ninh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ninh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))hiện nay), Tiên Du (huyện [Tiên Du](/wiki/Ti%C3%AAn_Du), một phần [thành phố Bắc Ninh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ninh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))và một phần huyện Gia Lâm hiện nay), Võ Giàng (một phần huyện [Quế Võ](/wiki/Qu%E1%BA%BF_V%C3%B5)và một phần thành phố Bắc Ninh hiện nay), Quế Dương (một phần [Quế Võ](/wiki/Qu%E1%BA%BF_V%C3%B5)hiện nay).
- Phủ Thuận An gồm các huyện: Gia Lâm (
[quận Long Biên](/wiki/Long_Bi%C3%AAn)và một phần huyện [Gia Lâm](/wiki/Gia_L%C3%A2m), Hà Nội hiện nay), Siêu Loại (huyện [Thuận Thành](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_Th%C3%A0nh)hiện nay), Văn Giang (huyện [Văn Giang](/wiki/V%C4%83n_Giang), Hưng Yên và xã Kim Lan, huyện Gia Lâm, Hà Nội hiện nay), Gia Định (huyện [Gia Bình](/wiki/Gia_B%C3%ACnh)hiện nay).
- Phủ Bắc Hà gồm các huyện: Tân Phúc (Đa Phúc cũ, một phần
[Sóc Sơn](/wiki/S%C3%B3c_S%C6%A1n)hiện nay), Kim Hoa (một phần [Sóc Sơn](/wiki/S%C3%B3c_S%C6%A1n)hiện nay), Hiệp Hòa ( [Hiệp Hòa](/wiki/Hi%E1%BB%87p_H%C3%B2a)hiện nay), Yên Việt ( [Việt Yên](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Y%C3%AAn)hiện nay).
- Phủ Lạng Giang gồm các huyện Phượng Nhãn (một phần
[Yên Dũng](/wiki/Y%C3%AAn_D%C5%A9ng)hiện nay), Hữu Lũng (huyện [Hữu Lũng](/wiki/H%E1%BB%AFu_L%C5%A9ng), tỉnh Lạng Sơn hiện nay), Bảo Lộc ( [Lạng Giang](/wiki/L%E1%BA%A1ng_Giang)hiện nay), Yên Thế ( [Yên Thế](/wiki/Y%C3%AAn_Th%E1%BA%BF)và [Tân Yên](/wiki/T%C3%A2n_Y%C3%AAn)hiện nay), Lục Ngạn ( [Lục Ngạn](/wiki/L%E1%BB%A5c_Ng%E1%BA%A1n)và [Lục Nam](/wiki/L%E1%BB%A5c_Nam)hiện nay).
### Quốc Oai / Sơn Tây[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=9)]
Vốn là lộ Quốc Oai thượng, trung và hạ thời
[Lê Thái Tổ](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95), năm [1466](/wiki/1466) đổi là thừa tuyên Quốc Oai, năm [1469](/wiki/1469) đổi là thừa tuyên Sơn Tây, năm [1490](/wiki/1490) đổi là xứ Sơn Tây, thời [Lê Tương Dực](/wiki/L%C3%AA_T%C6%B0%C6%A1ng_D%E1%BB%B1c) đổi là trấn Sơn Tây. Gồm các phủ : [8]
- Phủ Quốc Oai gồm các huyện: Từ Liêm (
[quận Cầu Giấy](/wiki/C%E1%BA%A7u_Gi%E1%BA%A5y_(qu%E1%BA%ADn)), một phần [quận Tây Hồ](/wiki/T%C3%A2y_H%E1%BB%93_(qu%E1%BA%ADn)), một phần quận Thanh Xuân và một phần huyện [Từ Liêm](/wiki/T%E1%BB%AB_Li%C3%AAm)hiện nay), Thạch Thất ( [Thạch Thất](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_Th%E1%BA%A5t)hiện nay), Đan Phượng (huyện [Đan Phượng](/wiki/%C4%90an_Ph%C6%B0%E1%BB%A3ng)và một phần huyện Từ Liêm hiện nay), Mỹ Lương ( [Mỹ Đức](/wiki/M%E1%BB%B9_%C4%90%E1%BB%A9c), Hà Nội và [Lương Sơn](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_S%C6%A1n), [Hòa Bình](/wiki/H%C3%B2a_B%C3%ACnh)hiện nay), Phúc Lộc (huyện [Phúc Thọ](/wiki/Ph%C3%BAc_Th%E1%BB%8D)và một phần [thị xã Sơn Tây](/wiki/S%C6%A1n_T%C3%A2y_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3))hiện nay).
- Phủ Tam Đái gồm có các huyện: Yên Lãng (
[thị xã Phúc Yên](/wiki/Ph%C3%BAc_Y%C3%AAn)hiện nay), Yên Lạc ( [Yên Lạc](/wiki/Y%C3%AAn_L%E1%BA%A1c)hiện nay), Bạch Hạc ( [Vĩnh Tường](/wiki/V%C4%A9nh_T%C6%B0%E1%BB%9Dng)hiện nay), Lập Thạch (các huyện [Lập Thạch](/wiki/L%E1%BA%ADp_Th%E1%BA%A1ch)và [Sông Lô](/wiki/S%C3%B4ng_L%C3%B4_(huy%E1%BB%87n))hiện nay), Phù Ninh (huyện [Phù Ninh](/wiki/Ph%C3%B9_Ninh), một phần [thị xã Phú Thọ](/wiki/Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3))và một phần thành phố [Việt Trì](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Tr%C3%AC)hiện nay).
- Phủ Thao Giang gồm các huyện Sơn Vi (
[Lâm Thao](/wiki/L%C3%A2m_Thao)hiện nay), Thanh Ba ( [Thanh Ba](/wiki/Thanh_Ba)hiện nay), Hoa Khê ( [Cẩm Khê](/wiki/C%E1%BA%A9m_Kh%C3%AA)hiện nay), Hạ Hòa ( [Hạ Hòa](/wiki/H%E1%BA%A1_H%C3%B2a)hiện nay), Tam Nông ( [Tam Nông](/wiki/Tam_N%C3%B4ng)hiện nay).
- Phủ Đoan Hùng gồm các huyện Đông Lan (
[Lê Hiến Tông](/wiki/L%C3%AA_Hi%E1%BA%BFn_T%C3%B4ng)đổi là Đông Quan, tương đương khu vực ngã ba [sông Lô](/wiki/S%C3%B4ng_L%C3%B4)và [sông Chảy](/wiki/S%C3%B4ng_Ch%E1%BA%A3y)hiện nay), Tây Quan (hữu ngạn sông Lô cạnh [Phù Ninh](/wiki/Ph%C3%B9_Ninh)hiện nay), Sơn Dương ( [Sơn Dương](/wiki/S%C6%A1n_D%C6%B0%C6%A1ng)thuộc [Tuyên Quang](/wiki/Tuy%C3%AAn_Quang)hiện nay), Đương Đạo (đông bắc [Sơn Dương](/wiki/S%C6%A1n_D%C6%B0%C6%A1ng)hiện nay), Tam Dương (các huyện [Tam Dương](/wiki/Tam_D%C6%B0%C6%A1ng)và [Tam Đảo](/wiki/Tam_%C4%90%E1%BA%A3o_(huy%E1%BB%87n)), [Vĩnh Phúc](/wiki/V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc)hiện nay).
- Phủ Quảng Oai gồm các huyện Ma Nghĩa (đến
[Lê Chiêu Tông](/wiki/L%C3%AA_Chi%C3%AAu_T%C3%B4ng)đổi là Minh Nghĩa, tức một phần thị xã [Sơn Tây](/wiki/S%C6%A1n_T%C3%A2y)và một phần [Ba Vì](/wiki/Ba_V%C3%AC_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)), [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i)hiện nay), Tân Phong (một phần [Ba Vì](/wiki/Ba_V%C3%AC_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))hiện nay).
### Nam Sách/Hải Dương[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=10)]
Vốn là lộ Nam Sách thượng và Nam Sách hạ, năm
[1466](/wiki/1466) gộp vào là thừa tuyên Nam Sách, năm [1469](/wiki/1469) đổi là thừa tuyên Hải Dương. Gồm các phủ : [9]
- Phủ Thượng Hồng gồm các huyện: Đường Hào (
[Mỹ Hào](/wiki/M%E1%BB%B9_H%C3%A0o), [Hưng Yên](/wiki/H%C6%B0ng_Y%C3%AAn)hiện nay), Đường Yên ( [Bình Giang](/wiki/B%C3%ACnh_Giang), [Hải Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng)hiện nay), Cẩm Giàng (huyện [Cẩm Giàng](/wiki/C%E1%BA%A9m_Gi%C3%A0ng)và một phần [thành phố Hải Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))hiện nay), Thanh Miện ( [Thanh Miện](/wiki/Thanh_Mi%E1%BB%87n)hiện nay), Tứ Kỳ ( [Tứ Kỳ](/wiki/T%E1%BB%A9_K%E1%BB%B3)hiện nay), Vĩnh Lại ( [Vĩnh Bảo](/wiki/V%C4%A9nh_B%E1%BA%A3o), [Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng)hiện nay).
- Phủ Nam Sách gồm các huyện: Thanh Lâm (huyện
[Nam Sách](/wiki/Nam_S%C3%A1ch)và một phần thành phố Hải Dương, [Hải Dương](/wiki/H%E1%BA%A3i_D%C6%B0%C6%A1ng)hiện nay), Chí Linh ( [Chí Linh](/wiki/Ch%C3%AD_Linh)hiện nay), Thanh Hà (huyện [Thanh Hà](/wiki/Thanh_H%C3%A0)và một phần thành phố Hải Dương hiện nay), Tiên Minh ( [Tiên Lãng](/wiki/Ti%C3%AAn_L%C3%A3ng), [Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng)hiện nay).
- Phủ Kinh Môn gồm các huyện: Giáp Sơn (
[Kinh Môn](/wiki/Kinh_M%C3%B4n)hiện nay), Đông Triều (huyện [Đông Triều](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Tri%E1%BB%81u)và thành phố [Uông Bí](/wiki/U%C3%B4ng_B%C3%AD)hiện nay), An Lão ( [An Lão](/wiki/An_L%C3%A3o_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))hiện nay), Nghi Dương ( [Kiến Thụy](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_Th%E1%BB%A5y)hiện nay), Kim Thành ( [Kim Thành](/wiki/Kim_Th%C3%A0nh)hiện nay), Thủy Đường ( [Thủy Nguyên](/wiki/Th%E1%BB%A7y_Nguy%C3%AAn)hiện nay), An Dương (huyện [An Dương](/wiki/An_D%C6%B0%C6%A1ng)và [quận Hải An](/wiki/H%E1%BA%A3i_An,_H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng)hiện nay).
### An Bang[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=11)]
Thời
[Lê Thái Tổ](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) là An Bang thuộc Đông Đạo, từ năm [1466](/wiki/1466) là thừa tuyên An Bang, năm [1490](/wiki/1490) gọi là xứ An Bang, thời [Lê Tương Dực](/wiki/L%C3%AA_T%C6%B0%C6%A1ng_D%E1%BB%B1c) đổi là trấn An Bang. Gồm có 1 phủ : [10]
- Phủ Hải Đông gồm các huyện: Hoành Bồ (huyện
[Hoành Bồ](/wiki/Ho%C3%A0nh_B%E1%BB%93)và một phần [thành phố Hạ Long](/wiki/H%E1%BA%A1_Long_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))hiện nay), Yên Hưng ( [thị xã Quảng Yên](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Y%C3%AAn_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3))và một phần thành phố Hạ Long hiện nay), Hoa Phong ( [Cát Hải](/wiki/C%C3%A1t_H%E1%BA%A3i)hiện nay) và các châu: Tiên Yên (huyện [Tiên Yên](/wiki/Ti%C3%AAn_Y%C3%AAn)hiện nay), Vạn Ninh ( [Móng Cái](/wiki/M%C3%B3ng_C%C3%A1i)hiện nay), Vĩnh An (thuộc [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)hiện nay), [Vân Đồn](/wiki/V%C3%A2n_%C4%90%E1%BB%93n)(cù lao Lợn Lòi phía đông vịnh [Bái Tử Long](/wiki/B%C3%A1i_T%E1%BB%AD_Long)).
### Lạng Sơn[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=12)]
Thời
[Lê Thái Tổ](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) thuộc Bắc Đạo, năm [1466](/wiki/1466) đặt thừa tuyên Lạng Sơn, năm [1490](/wiki/1490) đổi là xứ Lạng Sơn, thời [Lê Tương Dực](/wiki/L%C3%AA_T%C6%B0%C6%A1ng_D%E1%BB%B1c) đổi là trấn Lạng Sơn. Gồm 1 phủ : [11]
- Phủ Trùng Khánh (tỉnh
[Lạng Sơn](/wiki/L%E1%BA%A1ng_S%C6%A1n)hiện nay) gồm các châu: Thất Nguyên (huyện [Tràng Định](/wiki/Tr%C3%A0ng_%C4%90%E1%BB%8Bnh)hiện nay), Văn Uyên (huyện [Văn Lãng](/wiki/V%C4%83n_L%C3%A3ng)hiện nay), Văn Lan (một phần [Chi Lăng](/wiki/%E1%BA%A2i_Chi_L%C4%83ng)và [Văn Quan](/wiki/V%C4%83n_Quan)hiện nay), Ôn (một phần [Chi Lăng](/wiki/%E1%BA%A2i_Chi_L%C4%83ng)hiện nay), Lộc Bình ( [Lộc Bình](/wiki/L%E1%BB%99c_B%C3%ACnh)và [Cao Lộc](/wiki/Cao_L%E1%BB%99c)hiện nay), An Bác ( [Sơn Động](/wiki/S%C6%A1n_%C4%90%E1%BB%99ng), [Bắc Giang](/wiki/B%E1%BA%AFc_Giang)hiện nay).
### Thái Nguyên/Ninh Sóc[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=13)]
Thời
[Lê Thái Tổ](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) thuộc Bắc đạo, năm [1466](/wiki/1466) đặt thừa tuyên Thái Nguyên, năm 1469 đổi là thừa tuyên Ninh Sóc. Gồm các phủ : [12]
- Phủ Phú Bình gồm các huyện Phổ Yên (
[Phổ Yên](/wiki/Ph%E1%BB%95_Y%C3%AAn)hiện nay), Đại Từ ( [Đại Từ](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%E1%BB%AB)hiện nay), Tư Nông ( [Phú Bình](/wiki/Ph%C3%BA_B%C3%ACnh)hiện nay), Bình Nguyên ( [Bình Xuyên](/wiki/B%C3%ACnh_Xuy%C3%AAn), [Vĩnh Phúc](/wiki/V%C4%A9nh_Ph%C3%BAc)hiện nay), Đồng Hỷ ( [Đồng Hỷ](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_H%E1%BB%B7)hiện nay), Văn Lãng ( [Văn Lãng](/wiki/V%C4%83n_L%C3%A3ng), [Lạng Sơn](/wiki/L%E1%BA%A1ng_S%C6%A1n)hiện nay), Võ Nhai ( [Võ Nhai](/wiki/V%C3%B5_Nhai)hiện nay) và châu Định Hóa (huyện [Định Hóa](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_H%C3%B3a)hiện nay).
- Phủ Thông Hóa (tỉnh
[Bắc Kạn](/wiki/B%E1%BA%AFc_K%E1%BA%A1n)hiện nay) gồm huyện Cảm Hóa ( [Ngân Sơn](/wiki/Ng%C3%A2n_S%C6%A1n)và [Na Rì](/wiki/Na_R%C3%AC)hiện nay) và châu Bạch Thông ( [thị xã Bắc Kạn](/wiki/B%E1%BA%AFc_K%E1%BA%A1n_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3)), các huyện [Bạch Thông](/wiki/B%E1%BA%A1ch_Th%C3%B4ng), [Chợ Đồn](/wiki/Ch%E1%BB%A3_%C4%90%E1%BB%93n)và [Chợ Mới](/wiki/Ch%E1%BB%A3_M%E1%BB%9Bi)hiện nay).
- Phủ Cao Bình, vốn là phủ Bắc Bình (tỉnh
[Cao Bằng](/wiki/Cao_B%E1%BA%B1ng)hiện nay) gồm các châu: Thạch Lâm ( [Hòa An](/wiki/H%C3%B2a_An), [Nguyên Bình](/wiki/Nguy%C3%AAn_B%C3%ACnh)và [Thạch An](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_An)hiện nay), Quảng Uyên ( [Quảng Uyên](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Uy%C3%AAn)và [Phục Hòa](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_H%C3%B2a)hiện nay), Thượng Lang ( [Trà Lĩnh](/wiki/Tr%C3%A0_L%C4%A9nh)và [Trùng Khánh](/wiki/Tr%C3%B9ng_Kh%C3%A1nh,_Cao_B%E1%BA%B1ng)hiện nay), Hạ Lang ( [Hạ Lang](/wiki/H%E1%BA%A1_Lang)hiện nay).
### Tuyên Quang[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=14)]
Thời
[Lê Thái Tổ](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) thuộc Tây đạo, năm [1466](/wiki/1466) đặt thừa tuyên Tuyên Quang, năm 1490 đổi là xứ Tuyên Quang, thời Lê Tương Dực đổi là trấn Minh Thuận. Gồm có 1 phủ : [13]
- Phủ Yên Bình gồm huyện Phúc Yên (
[Yên Sơn](/wiki/Y%C3%AAn_S%C6%A1n)và [Hàm Yên](/wiki/H%C3%A0m_Y%C3%AAn)hiện nay), và các châu: Vị Xuyên ( [Vị Xuyên](/wiki/V%E1%BB%8B_Xuy%C3%AAn)và [Hoàng Su Phì](/wiki/Ho%C3%A0ng_Su_Ph%C3%AC)thuộc tỉnh [Hà Giang](/wiki/H%C3%A0_Giang)hiện nay), Thu Vật ( [Yên Bình](/wiki/Y%C3%AAn_B%C3%ACnh)thuộc Yên Bái hiện nay), Đại Man ( [Chiêm Hóa](/wiki/Chi%C3%AAm_H%C3%B3a)hiện nay), Bảo Lạc ( [Bảo Lạc](/wiki/B%E1%BA%A3o_L%E1%BA%A1c)thuộc [Cao Bằng](/wiki/Cao_B%E1%BA%B1ng)hiện nay).
### Hưng Hóa[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=15)]
Thời
[Lê Thái Tổ](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) là 2 lộ Gia Hưng và Quy Hóa thuộc Tây đạo, năm [1466](/wiki/1466) đặt thừa tuyên Hưng Hóa, năm [1490](/wiki/1490) đổi là xứ Hưng Hóa, thời [Lê Tương Dực](/wiki/L%C3%AA_T%C6%B0%C6%A1ng_D%E1%BB%B1c) đổi là trấn Hưng Hóa. Gồm các phủ : [12]
- Phủ Gia Hưng gồm các huyện: Thanh Nguyên (
[Tân Sơn](/wiki/T%C3%A2n_S%C6%A1n), [Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n_(huy%E1%BB%87n))và [Thanh Thủy](/wiki/Thanh_Th%E1%BB%A7y)thuộc [Phú Thọ](/wiki/Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D)hiện nay), Phù Hoa ( [Phù Yên](/wiki/Ph%C3%B9_Y%C3%AAn)thuộc [Sơn La](/wiki/S%C6%A1n_La)hiện nay), Mai Châu (nam [Mai Châu](/wiki/Mai_Ch%C3%A2u)thuộc [Hòa Bình](/wiki/H%C3%B2a_B%C3%ACnh)hiện nay), Mộc Châu (phần còn lại của Mai Châu thuộc Hòa Bình và [Mộc Châu](/wiki/M%E1%BB%99c_Ch%C3%A2u)thuộc [Sơn La](/wiki/S%C6%A1n_La)hiện nay), Việt Châu ( [Yên Châu](/wiki/Y%C3%AAn_Ch%C3%A2u)và [Bắc Yên](/wiki/B%E1%BA%AFc_Y%C3%AAn)hiện nay), Thuận Châu ( [Thuận Châu](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_Ch%C3%A2u)hiện nay).
- Phủ Quy Hóa gồm các huyện: Văn Chấn (Văn Chấn thuộc
[Yên Bái](/wiki/Y%C3%AAn_B%C3%A1i)hiện nay), Yên Lập ( [Yên Lập](/wiki/Y%C3%AAn_L%E1%BA%ADp)thuộc [Phú Thọ](/wiki/Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D)hiện nay), Trấn Yên ( [Trấn Yên](/wiki/Tr%E1%BA%A5n_Y%C3%AAn)thuộc Yên Bái hiện nay), Văn Bàn ( [Văn Bàn](/wiki/V%C4%83n_B%C3%A0n)thuộc [Lào Cai](/wiki/L%C3%A0o_Cai)hiện nay), Thủy Vĩ ( [thành phố Lào Cai](/wiki/L%C3%A0o_Cai_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))hiện nay).
- Phủ An Tây gồm các châu: Chiêu Tấn (
[thị xã Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3)), các huyện [Tam Đường](/wiki/Tam_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng)và [Phong Thổ](/wiki/Phong_Th%E1%BB%95)hiện nay), Quỳnh Nhai ( [Quỳnh Nhai](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Nhai)thuộc [Sơn La](/wiki/S%C6%A1n_La)hiện nay), Lai ( [thị xã Mường Lay](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Lay)và huyện [Mường Tè](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%A8)hiện nay), Luân (giữa [Quỳnh Nhai](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_Nhai)và [Tuần Giáo](/wiki/Tu%E1%BA%A7n_Gi%C3%A1o)hiện nay).
### Thanh Hóa[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=16)]
Thời
[Lê Thái Tổ](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) thuộc đạo Hải Tây, thời [Lê Thái Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) gồm 6 phủ Thiệu Thiên, Hà Trung, Tĩnh Gia, Thanh Đô, Trường Yên, Thiên Quan; năm [1466](/wiki/1466) đặt thừa tuyên Thanh Hóa; năm [1490](/wiki/1490) đổi là xứ Thanh Hóa, [Lê Tương Dực](/wiki/L%C3%AA_T%C6%B0%C6%A1ng_D%E1%BB%B1c) đổi là trấn Thanh Hóa. Gồm các phủ : [14]
- Phủ Thiệu Thiên (Thiệu Hóa) gồm các huyện Thụy Nguyên (từng mang tên Ứng Thụy và Lương Giang, tức phía Bắc huyện
[Thiệu Hóa](/wiki/Thi%E1%BB%87u_H%C3%B3a), phía Bắc huyện Thọ Xuân và phần lớn huyện [Ngọc Lặc](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc_L%E1%BA%B7c)hiện nay), Vĩnh Ninh ( [Vĩnh Lộc](/wiki/V%C4%A9nh_L%E1%BB%99c_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))hiện nay), Đông Sơn (huyện [Đông Sơn](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_S%C6%A1n_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))và một phần huyện Thiệu Hóa, một phần [thành phố Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91))hiện nay), Lôi Dương (một phần các huyện [Thọ Xuân](/wiki/Th%E1%BB%8D_Xu%C3%A2n), [Triệu Sơn](/wiki/Tri%E1%BB%87u_S%C6%A1n), [Thiệu Hóa](/wiki/Thi%E1%BB%87u_H%C3%B3a)và [Thường Xuân](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_Xu%C3%A2n)hiện nay), Yên Định ( [Yên Định](/wiki/Y%C3%AAn_%C4%90%E1%BB%8Bnh)hiện nay), Cẩm Thủy, Thạch Thành (một phần [Thạch Thành](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_Th%C3%A0nh)hiện nay), Bình Giang (tây bắc [Thạch Thành](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_Th%C3%A0nh)hiện nay).
- Phủ Hà Trung có các huyện: Hoằng Hóa (huyện
[Hoằng Hóa](/wiki/Ho%E1%BA%B1ng_H%C3%B3a)và một phần thành phố Thanh Hóa hiện nay), Thuần Hựu ( [Hậu Lộc](/wiki/H%E1%BA%ADu_L%E1%BB%99c)hiện nay), Tống Sơn (huyện [Hà Trung](/wiki/H%C3%A0_Trung)và thị xã [Bỉm Sơn](/wiki/B%E1%BB%89m_S%C6%A1n)hiện nay).
- Phủ Tĩnh Gia có các huyện: Nông Cống (các huyện
[Như Xuân](/wiki/Nh%C6%B0_Xu%C3%A2n), [Như Thanh](/wiki/Nh%C6%B0_Thanh), phần lớn huyện [Nông Cống](/wiki/N%C3%B4ng_C%E1%BB%91ng)và một phần huyện [Triệu Sơn](/wiki/Tri%E1%BB%87u_S%C6%A1n)hiện nay), Ngọc Sơn (huyện [Tĩnh Gia](/wiki/T%C4%A9nh_Gia)và một phần huyện Nông Cống hiện nay), Quảng Xương (huyện [Quảng Xương](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_X%C6%B0%C6%A1ng), thị xã [Sầm Sơn](/wiki/S%E1%BA%A7m_S%C6%A1n)và một phần thành phố Thanh Hóa hiện nay).
- Phủ Thanh Đô có huyện Thọ Xuân (phần lớn huyện
[Thường Xuân](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_Xu%C3%A2n)hiện nay, khác với huyện [Thọ Xuân](/wiki/Th%E1%BB%8D_Xu%C3%A2n)hiện tại ) và các châu: Quan Gia (gần biên giới [[15]](#cite_note-15) [Lào](/wiki/L%C3%A0o)hiện nay), Tầm (tây bắc [Quan Hóa](/wiki/Quan_H%C3%B3a)hiện nay), Lang Chánh ( [Lang Chánh](/wiki/Lang_Ch%C3%A1nh)hiện nay), Sầm ( [Sầm Nưa](/wiki/Xamneua)thuộc [Lào](/wiki/L%C3%A0o)hiện nay ). [[16]](#cite_note-16)
### Nghệ An[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=17)]
Thời
[Lê Thái Tổ](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) thuộc đạo Hải Tây, năm [1466](/wiki/1466) đặt thừa tuyên Nghệ An, năm [1490](/wiki/1490) đổi là xứ Nghệ An, [Lê Tương Dực](/wiki/L%C3%AA_T%C6%B0%C6%A1ng_D%E1%BB%B1c) đổi làm trấn Nghệ An. Tương đương tỉnh [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An) và [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh) hiện nay, gồm các phủ : [17]
- Phủ Diễn Châu gồm các huyện Đông Thành (
[Diễn Châu](/wiki/Di%E1%BB%85n_Ch%C3%A2u)và [Yên Thành](/wiki/Y%C3%AAn_Th%C3%A0nh)hiện nay), Quỳnh Lưu (huyện [Quỳnh Lưu](/wiki/Qu%E1%BB%B3nh_L%C6%B0u), một phần huyện [Nghĩa Đàn](/wiki/Ngh%C4%A9a_%C4%90%C3%A0n)và thị xã [Thái Hòa](/wiki/Th%C3%A1i_H%C3%B2a)hiện nay).
- Phủ Anh Đô gồm các huyện: Hưng Nguyên (huyện
[Hưng Nguyên](/wiki/H%C6%B0ng_Nguy%C3%AAn)và một phần thành phố [Vinh](/wiki/Vinh)hiện nay), Nam Đường ( [Anh Sơn](/wiki/Anh_S%C6%A1n)và [Nam Đàn](/wiki/Nam_%C4%90%C3%A0n)hiện nay).
- Phủ Đức Quang gồm các huyện Thiên Lộc (huyện Can Lộc, một phần huyện
[Lộc Hà](/wiki/L%E1%BB%99c_H%C3%A0)và một phần [thị xã Hồng Lĩnh](/wiki/H%E1%BB%93ng_L%C4%A9nh_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3))hiện nay), Chân Phúc (huyện [Nghi Lộc](/wiki/Nghi_L%E1%BB%99c), thị xã [Cửa Lò](/wiki/C%E1%BB%ADa_L%C3%B2)và một phần thành phố Vinh hiện nay), Thanh Chương ( [Thanh Chương](/wiki/Thanh_Ch%C6%B0%C6%A1ng)hiện nay), Hương Sơn (các huyện [Hương Sơn](/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng_S%C6%A1n), [Hương Khê](/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng_Kh%C3%AA)và một phần [huyện Vũ Quang](/wiki/V%C5%A9_Quang_(huy%E1%BB%87n))hiện nay), Nghi Xuân ( [Nghi Xuân](/wiki/Nghi_Xu%C3%A2n)hiện nay).
- Phủ Hà Hoa gồm các huyện Thạch Hà (
[thành phố Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)), huyện [Thạch Hà](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_H%C3%A0)và một phần huyện Lộc Hà hiện nay), Kỳ Hoa ( [Kỳ Anh](/wiki/K%E1%BB%B3_Anh)và [Cẩm Xuyên](/wiki/C%E1%BA%A9m_Xuy%C3%AAn)hiện nay).
- Phủ Quỳ Châu (huyện
[Quỳ Châu](/wiki/Qu%E1%BB%B3_Ch%C3%A2u)hiện nay), gồm các huyện Thúy Vân và Trung Sơn.
- Phủ Trà Lân gồm 4 huyện Tương Dương (
[Tương Dương, Nghệ An](/wiki/T%C6%B0%C6%A1ng_D%C6%B0%C6%A1ng,_Ngh%E1%BB%87_An)hiện nay), Kỳ Sơn ( [Kỳ Sơn, Nghệ An](/wiki/K%E1%BB%B3_S%C6%A1n,_Ngh%E1%BB%87_An)hiện nay), Vĩnh Khang (một phần [Tương Dương, Nghệ An](/wiki/T%C6%B0%C6%A1ng_D%C6%B0%C6%A1ng,_Ngh%E1%BB%87_An)hiện nay), Hội Nguyên (tả ngạn [sông Lam](/wiki/S%C3%B4ng_Lam)từ [Thanh Chương](/wiki/Thanh_Ch%C6%B0%C6%A1ng)đến [cửa Rào](/w/index.php?title=C%E1%BB%ADa_R%C3%A0o&action=edit&redlink=1)).
- Phủ Ngọc Ma gồm có châu Trịnh Cao (châu gồm 12 động) thuộc
[Lào](/wiki/L%C3%A0o)hiện nay.
- Phủ Lâm An chỉ có 1 châu Quỳ Hợp gồm 12 động và 11 sách, vốn là đất Bồn Man nay khoảng huyện
[Hương Khê](/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng_Kh%C3%AA) [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh)và huyện [Nakai](/wiki/Nakai) [Khăm Muộn](/wiki/Khammuane)của [Lào](/wiki/L%C3%A0o), đầu nguồn của [sông Ngàn Sâu](/wiki/S%C3%B4ng_Ng%C3%A0n_S%C3%A2u) [[3]](#cite_note-:0-3)
- Phủ Trấn Biên: thuộc đất
[Lào](/wiki/L%C3%A0o)hiện nay.
- Phủ Trấn Ninh: là đất
[Bồn Man](/wiki/B%E1%BB%93n_Man), nhập vào [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t)từ thời [Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng), gồm 7 huyện: Quang Vinh, Minh Quảng, Cảnh Thuần, Kim Sơn Thanh Vị, Châu Lang, Trung Thuận, đều thuộc [Lào](/wiki/L%C3%A0o)hiện nay.
### Thuận Hóa[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=18)]
Thời
[Lê Thái Tổ](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) là hai lộ Tân Bình và Thuận Hóa thuộc đạo Hải Tây, năm [1466](/wiki/1466) đặt thừa tuyên Thuận Hóa, năm [1490](/wiki/1490) đổi là xứ [Thuận Hóa](/wiki/Thu%E1%BA%ADn_H%C3%B3a), [Lê Tương Dực](/wiki/L%C3%AA_T%C6%B0%C6%A1ng_D%E1%BB%B1c) đổi là trấn Thuận Hóa. Gồm các phủ : [18]
- Phủ Tân Bình: gồm các huyện Kiến Lộc (
[Quảng Ninh, Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ninh,_Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh)hiện nay), Lệ Thủy ( [Lệ Thủy](/wiki/L%E1%BB%87_Th%E1%BB%A7y)hiện nay), Minh Linh ( [Vĩnh Linh](/wiki/V%C4%A9nh_Linh)và [Gio Linh](/wiki/Gio_Linh)thuộc [Quảng Trị](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Tr%E1%BB%8B)hiện nay) và châu Bố Chính ( [Quảng Trạch](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Tr%E1%BA%A1ch), [Bố Trạch](/wiki/B%E1%BB%91_Tr%E1%BA%A1ch), [Tuyên Hóa](/wiki/Tuy%C3%AAn_H%C3%B3a), [Minh Hóa](/wiki/Minh_H%C3%B3a)tỉnh [Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh)hiện nay).
- Phủ Triệu Phong gồm các huyện Vũ Xương (
[Triệu Phong](/wiki/Tri%E1%BB%87u_Phong)hiện nay), Hải Lăng ( [Hải Lăng](/wiki/H%E1%BA%A3i_L%C4%83ng)hiện nay), Đan Điền ( [Quảng Điền](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90i%E1%BB%81n_(huy%E1%BB%87n))và một phần [Phong Điền](/wiki/Phong_%C4%90i%E1%BB%81n)hiện nay), Kim Trà ( [Hương Trà](/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng_Tr%C3%A0)và một phần Phong Điền hiện nay), Tư Vang ( [Hương Thủy](/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng_Th%E1%BB%A7y)và [Phú Lộc](/wiki/Ph%C3%BA_L%E1%BB%99c)hiện nay), Điện Bàn ( [Điện Bàn](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_B%C3%A0n)thuộc [Quảng Nam](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Nam)hiện nay).
- Châu Tỉnh An thuộc
[Lào](/wiki/L%C3%A0o)hiện nay.
### Quảng Nam[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=19)]
Năm
[1471](/wiki/1471), vùng đất phía Nam Thuận Hóa mới chiếm được từ [Chiêm Thành](/wiki/Chi%C3%AAm_Th%C3%A0nh) được đặt thành đạo thừa tuyên thứ 13, gọi là Quảng Nam. Gồm các phủ : [4]
- Thăng Hoa gồm các huyện Lê Giang (
[Thăng Bình](/wiki/Th%C4%83ng_B%C3%ACnh)hiện nay), Hà Đông ( [Tam Kỳ](/wiki/Tam_K%E1%BB%B3)hiện nay), Duy Xuyên ( [Duy Xuyên](/wiki/Duy_Xuy%C3%AAn)hiện nay).
- Phủ Tư Nghĩa gồm các huyện Nghĩa Giang (
[Tư Nghĩa](/wiki/T%C6%B0_Ngh%C4%A9a)và một phần [Nghĩa Hành](/wiki/Ngh%C4%A9a_H%C3%A0nh)hiện nay), Mộ Hoa ( [Mộ Đức](/wiki/M%E1%BB%99_%C4%90%E1%BB%A9c)và một phần [Đức Phổ](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Ph%E1%BB%95)hiện nay).
- Phủ Hoài Nhơn gồm các huyện Bồng Sơn (thị trấn
[Bồng Sơn](/wiki/B%E1%BB%93ng_S%C6%A1n)và một phần huyện [Hoài Ân](/wiki/Ho%C3%A0i_%C3%82n)hiện nay), Phù Ly ( [Phù Mỹ](/wiki/Ph%C3%B9_M%E1%BB%B9)và [Phù Cát](/wiki/Ph%C3%B9_C%C3%A1t)hiện nay), Tuy Viễn ( [An Nhơn](/wiki/An_Nh%C6%A1n)và [Tuy Phước](/wiki/Tuy_Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc)hiện nay).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=20)]
- Trương Hữu Quýnh chủ biên (
[2007](/wiki/2007)), *Đại cương lịch sử Việt Nam, tập I*, Nhà xuất bản Giáo dục, [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i).
- Viện sử học (
[2007](/wiki/2007)), *Lịch sử Việt Nam, tập 3,*NXB Khoa học xã hội [Đào Duy Anh](/wiki/%C4%90%C3%A0o_Duy_Anh)( [2005](/wiki/2005)), *Đất nước Việt Nam qua các đời*, NXB Văn hóa thông tin
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=21)] [Nhà Hậu Lê](/wiki/Nh%C3%A0_H%E1%BA%ADu_L%C3%AA) [Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng) [Xã trưởng thời Hậu Lê](/wiki/X%C3%A3_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_th%E1%BB%9Di_H%E1%BA%ADu_L%C3%AA) [Hành chính Đại Việt thời Lý](/wiki/H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%BD) [Hành chính Đại Việt thời Trần](/wiki/H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_th%E1%BB%9Di_Tr%E1%BA%A7n) [Hành chính Đàng Ngoài thời Lê trung hưng](/wiki/H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%C4%90%C3%A0ng_Ngo%C3%A0i_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_trung_h%C6%B0ng) [Hành chính Đàng Trong thời Lê trung hưng](/wiki/H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_%C4%90%C3%A0ng_Trong_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_trung_h%C6%B0ng)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_L%C3%AA_s%C6%A1&action=edit§ion=22)]
- ^
**a** [Viện Sử học, sách đã dẫn, tr 154](#cite_ref-vsh154_1-1) **ă** **Viện sử học, sách đã dẫn, tr 149-150** [^](#cite_ref-2)
- ^
**a** **ă** [Đại Nam nhất thống chí](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Nam_nh%E1%BA%A5t_th%E1%BB%91ng_ch%C3%AD), quyển 26, trang 255.
- ^
**a** **ă** [Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 201-203](#cite_ref-:1_4-2) **â** **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 172-173** [^](#cite_ref-5) **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 174-179** [^](#cite_ref-6) **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 179-180** [^](#cite_ref-7) **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 181-183** [^](#cite_ref-8) **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 183-185** [^](#cite_ref-9) **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 186** [^](#cite_ref-10) **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 187** [^](#cite_ref-11)
- ^
**a** [Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 191-192](#cite_ref-ReferenceA_12-1) **ă** **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 190-191** [^](#cite_ref-13) **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 193-196** [^](#cite_ref-14) **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 195** [^](#cite_ref-15) **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 196** [^](#cite_ref-16) **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 196-198** [^](#cite_ref-17) **Đào Duy Anh, sách đã dẫn, tr 200-201** [^](#cite_ref-18)
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Encoding: gzip

X-UA-Compatible: IE=Edge

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# Jupiter (thần thoại)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Mục từ "Jove" dẫn đến bài này. Xin đọc về các nghĩa khác tại
[Jove (định hướng)](/w/index.php?title=Jove_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)&action=edit&redlink=1).
Bài này viết về thần La Mã. Đối với bài về cách dùng khác, xem
[Jupiter (định hướng)](/w/index.php?title=Jupiter_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)&action=edit&redlink=1).
Trong tôn giáo và
[thần thoại La Mã](/wiki/Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i_La_M%C3%A3) cổ đại, **Jupiter** ( [tiếng Latinh](/wiki/Latinh): *Iuppiter*) hoặc **Jove** là vua của các vị thần và là vị thần của bầu trời và sấm sét. Người La Mã xem Jupiter tương đương như [Zeus](/wiki/Zeus) (thấn Dớt) của [thần thoại Hy Lạp](/wiki/Th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i_Hy_L%E1%BA%A1p) cổ đại. Tên của vị thần cũng được đặt tên cho [1] [Sao Mộc](/wiki/Sao_M%E1%BB%99c)trong các ngôn ngữ phương Tây.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Jupiter_(th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Jupiter_(th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i)&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-Lar_1-0) *Larousse Desk Reference Encyclopedia*, [The Book People](/w/index.php?title=The_Book_People&action=edit&redlink=1), Haydock, 1995, p. 215.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Jupiter_(th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Jupiter_(th%E1%BA%A7n_tho%E1%BA%A1i)&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
[Jupiter (thần thoại)](//commons.wikimedia.org/wiki/Jupiter_(mythology)?uselang=vi) [Musei Capitolini](http://www.museicapitolini.org/en/museo/sezioni.asp?l1=5&l2=3) [Mary Beard](/w/index.php?title=Mary_Beard_(classicist)&action=edit&redlink=1), J.A. North, and S.R.F. Price, *Religions of Rome: A History*(Cambridge University Press, 1998). [Dumézil, G.](/w/index.php?title=Georges_Dum%C3%A9zil&action=edit&redlink=1)(1977) *La religone romana arcaica. Con un' appendice sulla religione degli Etruschi*. Milano, Rizzoli. Edizione e traduzione a cura di Furio Jesi.
- Dumézil, G. (1988).
*Mitra-Varuna: An essay on two Indo-European representations of sovereignty*. New York: Zone Books. [ISBN 0-942299-13-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0942299132)
- Dumézil, G. (1996).
*Archaic Roman religion: With an appendix on the religion of the Etruscans*. Baltimore, Md: Johns Hopkins University Press. [ISBN 0-8018-5481-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0801854814)
- Article "Jupiter" in
*The Oxford Classical Dictionary*. [ISBN 0-19-860641-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0198606419)
- Smith, Miranda J., 'Dictionary of Celtic Myth and Legend'
[ISBN 0-500-27975-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0500279756)
- Favourite Greek Myths, Mary Pope Osbourne
*Aedes Iovis Optimi Maximi Capitolini*
- Platner, S. B., & Ashby, T. (1929).
*A topographical dictionary of ancient Rome*. London: Oxford University Press, H. Milford. OCLC 1061481 [Rüpke, Jörg](/w/index.php?title=J%C3%B6rg_R%C3%BCpke&action=edit&redlink=1)(Editor), *A Companion to Roman Religion*, Wiley-Blackwell, 2007. [ISBN 978-1-4051-2943-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781405129435) [Georg Wissowa](/w/index.php?title=Georg_Wissowa&action=edit&redlink=1)(1912) *Religion und Kultus der Römer*Munich.

X-Cache: cp1052 hit (1), cp1068 frontend miss (0)


markdown:
*Kilburnia scholvieni*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Kilburnia scholvieni
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Mollusca](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_th%C3%A2n_m%E1%BB%81m) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Gastropoda](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Ch%C3%A2n_b%E1%BB%A5ng) [Liên họ](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D)( *superfamilia*) [Buccinoidea](/wiki/Buccinoidea) [Caenogastropoda](/w/index.php?title=Caenogastropoda&action=edit&redlink=1)
nhánh
[Hypsogastropoda](/wiki/Hypsogastropoda)
nhánh
[Neogastropoda](/w/index.php?title=Neogastropoda&action=edit&redlink=1) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Fasciolariidae](/w/index.php?title=Fasciolariidae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Kilburnia](/w/index.php?title=Kilburnia&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **K. scholvieni** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Kilburnia scholvieni*
(
[Strebel](/w/index.php?title=Hermann_Strebel_(nh%C3%A0_nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_%C4%91%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_th%C3%A2n_m%E1%BB%81m)&action=edit&redlink=1), 1911) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) [[1]](#cite_note-WoRMS-1) *Fasciolaria (Pleuroploca) scholvieni*Strebel, 1912 ( [danh pháp gốc](/w/index.php?title=Danh_ph%C3%A1p_g%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1)) *Fasciolaria scholvieni*Strebel, 1911 *Pleuroploca scholvieni*(Strebel, 1912) * là một loài Kilburnia scholvieni* [ốc biển](/wiki/%E1%BB%90c_bi%E1%BB%83n), là [động vật thân mềm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_th%C3%A2n_m%E1%BB%81m) [chân bụng](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_ch%C3%A2n_b%E1%BB%A5ng)sống ở biển trong họ [Fasciolariidae](/w/index.php?title=Fasciolariidae&action=edit&redlink=1). [[1]](#cite_note-WoRMS-1)
## Mục lục
## Miêu tả[
[sửa](/w/index.php?title=Kilburnia_scholvieni&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kilburnia_scholvieni&action=edit§ion=1)]
|
|![]()
|
|Xin hãy cùng
Nếu bài viết đã được phát triển, hãy gỡ bản mẫu này.
## Phân bố[
[sửa](/w/index.php?title=Kilburnia_scholvieni&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kilburnia_scholvieni&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|
|Xin hãy cùng
Nếu bài viết đã được phát triển, hãy gỡ bản mẫu này.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Kilburnia_scholvieni&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kilburnia_scholvieni&action=edit§ion=3)]
- ^
**a** **ă** [.](http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=448498) *Pleuroploca scholvieni*(Strebel, 1911) [World Register of Marine Species](http://www.marinespecies.org), truy cập 18 tháng 4 2010.

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


markdown:
# Mùa mưa
|Bài viết này cần thêm
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|Mùa mưa
|
|
|
|
mùa khô và mùa mưa
mang tính tương đối
**Mùa mưa** là thuật ngữ (từ) thông thường được sử dụng để miêu tả các [mùa](/wiki/M%C3%B9a) trong đó [lượng mưa](/wiki/Gi%C3%A1ng_th%E1%BB%A7y#L.C6.B0.E1.BB.A3ng_m.C6.B0a) trung bình trong khu vực được tăng lên đáng kể. Nó được sử dụng chủ yếu để miêu tả thời tiết tại các khu vực [nhiệt đới](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi). Thời tiết tại khu vực này bị chi phối chủ yếu bởi chuyển động của [vành đai mưa nhiệt đới](/w/index.php?title=V%C3%A0nh_%C4%91ai_m%C6%B0a_nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1), nó [dao động](/wiki/Dao_%C4%91%E1%BB%99ng) từ các vùng nhiệt đới phía bắc tới các vùng nhiệt đới phía nam theo tiến trình của năm.
Vành đai mưa nhiệt đới nằm ở Nam bán cầu vào khoảng
[tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di) tới [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba) năm sau, cũng là thời gian mùa mưa ở nam bán cầu. Mỗi ngày bắt đầu với sự nóng bức và nhiều nắng, với độ ẩm cao tích lũy trong ngày và tạo ra những trận [mưa dông](/w/index.php?title=M%C6%B0a_d%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), [mưa rào](/w/index.php?title=M%C6%B0a_r%C3%A0o&action=edit&redlink=1) xối xả vào buổi chiều và tối. Từ [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0) tới [tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn), vành đai mưa nằm ở Bắc bán cầu và các khu vực nhiệt đới phía bắc trải qua mùa mưa của mình.
Vành đai mưa nhiệt đới này kéo dài xa nhất về phía bắc tới khoảng đường
[hạ chí tuyến](/wiki/Ch%C3%AD_tuy%E1%BA%BFn_B%E1%BA%AFc) cũng như xa nhất về phía nam tới khoảng đường [đông chí tuyến](/wiki/Ch%C3%AD_tuy%E1%BA%BFn_Nam). Gần các vĩ độ này thì chỉ có một mùa khô và một mùa mưa mỗi năm. Ở khu vực gần xích đạo thì có hai mùa mưa và hai mùa khô do vành đai mưa đi ngang qua đây hai lần mỗi năm, một lần do vành đai mưa di chuyển về phía bắc và một lần do vành đai này di chuyển về phía nam. Giữa các vùng nhiệt đới và xích đạo, các khu vực có thể trải qua các mùa mưa dài hay ngắn. Tuy nhiên, địa hình khu vực có thể biến đổi đáng kể các mẫu hình khí hậu này.
Ở
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) mùa mưa biểu hiện rõ rệt ở miền Nam, thường bắt đầu từ cuối tháng 4 hoặc đầu tháng 5 cho đến hết tháng 10.
## Cảnh video[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%B9a_m%C6%B0a&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%B9a_m%C6%B0a&action=edit§ion=1)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%B9a_m%C6%B0a&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%B9a_m%C6%B0a&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
[Mùa mưa](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Wet_season?uselang=vi)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=M%C3%B9a_m%C6%B0a&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C3%B9a_m%C6%B0a&action=edit§ion=3)]

X-Cache: cp1055 hit (1), cp1067 frontend miss (0)


markdown:
*Nacaduba calauria*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Bài viết này cần thêm
|
|
|Nacaduba calauria
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Liên họ](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D)( *superfamilia*) [Papilionoidea](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D_B%C6%B0%E1%BB%9Bm_ph%C6%B0%E1%BB%A3ng) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Lycaenidae](/wiki/H%E1%BB%8D_B%C6%B0%E1%BB%9Bm_xanh) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Nacaduba](/w/index.php?title=Nacaduba&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **N. calauria** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Nacaduba calauria*
(C. Felder, 1860)
**Dark Ceylon 6-Lineblue** ( *Nacaduba calauria*) là một loài [bướm ngày](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_ng%C3%A0y) thuộc [họ Bướm xanh](/wiki/H%E1%BB%8D_B%C6%B0%E1%BB%9Bm_xanh), được tìm thấy ở [Nam Á](/wiki/Nam_%C3%81).
## Miêu tả[
[sửa](/w/index.php?title=Nacaduba_calauria&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nacaduba_calauria&action=edit§ion=1)]
|
|![]()
|
|Xin hãy cùng
Nếu bài viết đã được phát triển, hãy gỡ bản mẫu này.

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1052 frontend miss (0)


markdown:
*Paphiopedilum bellatulum*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Paphiopedilum bellatulum
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Asparagales](/wiki/B%E1%BB%99_M%C4%83ng_t%C3%A2y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Orchidaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Lan) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Cypripedioideae](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Lan_h%C3%A0i) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Paphiopedilum](/wiki/Paphiopedilum) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. bellatulum** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Paphiopedilum bellatulum*
(
[Rchb.f.](/w/index.php?title=Heinrich_Gustav_Reichenbach&action=edit&redlink=1)) [Stein](/w/index.php?title=Berthold_Stein&action=edit&redlink=1), [1892](/wiki/1892) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) * là một loài lan được tìm thấy ở đông nam Paphiopedilum bellatulum* [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam), [Guizhou](/w/index.php?title=Guizhou&action=edit&redlink=1)và miền nam [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y)đến [bán đảo Đông Dương](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng).
|
|![]()
[Paphiopedilum bellatulum](//commons.wikimedia.org/wiki/Paphiopedilum_bellatulum?uselang=vi)
|
|![]()
**có thông tin sinh học về** [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# Sân bay Coronel FAP Alfredo Mendívil Duarte
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Sân bay Coronel FAP Alfredo Mendivil Duarte|
|
|
SPHO
|Vị trí|
|Độ cao||8.917
|[13°09′17″N 74°12′15″T / 13,15472°N 74,20417°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=S%C3%A2n_bay_Coronel_FAP_Alfredo_Mend%C3%ADvil_Duarte¶ms=13_09_17_S_74_12_15_W_type:airport) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [13°09′17″N 74°12′15″T / 13,15472°N 74,20417°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=S%C3%A2n_bay_Coronel_FAP_Alfredo_Mend%C3%ADvil_Duarte¶ms=13_09_17_S_74_12_15_W_type:airport)
|Hướng||Chiều dài||Bề mặt|
|
|[ft](/wiki/Foot) [nhựa đường](/wiki/Nh%E1%BB%B1a_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng) [CORPAC](/w/index.php?title=CORPAC&action=edit&redlink=1)S.A. **Sân bay Coronel FAP Alfredo Mendívil Duarte** ( [IATA](/wiki/M%C3%A3_s%C3%A2n_bay_IATA): **AYP**, [ICAO](/wiki/M%C3%A3_s%C3%A2n_bay_ICAO): **SPHO**) là một sân bay phục vụ [Ayacucho](/wiki/V%C3%B9ng_Ayacucho), [Peru](/wiki/Peru). Cơ quan vận hành là [CORPAC](/w/index.php?title=CORPAC&action=edit&redlink=1) S.A. (Corporación Peruana de Aeropuertos y Aviación Comercial S.A.), một tổ chức của chính phủ quản lý các sân bay của Peru. Đây là sân bay chính của [vùng Ayacucho](/wiki/V%C3%B9ng_Ayacucho). Hiện chỉ có 2 hãng hàng không đang hoạt động tại đây.
## Các hãng hàng không và các tuyến điểm[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Coronel_FAP_Alfredo_Mend%C3%ADvil_Duarte&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Coronel_FAP_Alfredo_Mend%C3%ADvil_Duarte&action=edit§ion=1)] [Cielos Andinos](/w/index.php?title=Transportes_A%C3%A9reos_Cielos_Andinos&action=edit&redlink=1)(Lima) [LC Busre](/wiki/LC_Busre)(Lima)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Coronel_FAP_Alfredo_Mend%C3%ADvil_Duarte&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Coronel_FAP_Alfredo_Mend%C3%ADvil_Duarte&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Coronel_FAP_Alfredo_Mend%C3%ADvil_Duarte&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C3%A2n_bay_Coronel_FAP_Alfredo_Mend%C3%ADvil_Duarte&action=edit§ion=3)]
- Dữ liệu hàng không thế giới
[thông tin về sân bay cho SPHO](http://worldaerodata.com/wad.cgi?airport=SPHO) [trang mạng chính thức CORPAC (tiếng Tây Ban Nha)](http://www.corpac.gob.pe/inicio.asp)

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


markdown:
# Sơn mài
**Sơn mài** được coi là một trong các chất liệu [hội họa](/wiki/H%E1%BB%99i_h%E1%BB%8Da) ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Đây là sự tìm tòi và phát triển kỹ thuật của [nghề sơn](/wiki/Ngh%E1%BB%81_s%C6%A1n) (nghề sơn ta) thủ công truyền thống của Việt Nam thành kỹ thuật sơn mài. Tuy nhiên, từ dùng để gọi sơn mài ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *lacquer*) thường được hiểu sang các đồ dùng sơn mỹ nghệ của [Nhật](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). Kỹ thuật mài là điểm khác biệt lớn giữa đồ thủ công sơn mỹ nghệ và tranh sơn mài Việt Nam.
Tranh sơn mài sử dụng các vật liệu màu truyền thống của
[nghề sơn](/wiki/Ngh%E1%BB%81_s%C6%A1n) như [sơn then](/w/index.php?title=S%C6%A1n_then&action=edit&redlink=1), [sơn cánh gián](/w/index.php?title=S%C6%A1n_c%C3%A1nh_gi%C3%A1n&action=edit&redlink=1) làm chất kết dính, cùng các loại son, [bạc](/wiki/B%E1%BA%A1c) thếp, [vàng](/wiki/V%C3%A0ng) thếp, vỏ [trai](/wiki/Trai), v.v. vẽ trên nền [vóc](/w/index.php?title=V%C3%B3c&action=edit&redlink=1) màu [đen](/wiki/%C4%90en). Đầu [thập niên 1930](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1930), những [họa sĩ](/wiki/H%E1%BB%8Da_s%C4%A9) Việt Nam đầu tiên học tại [trường Mỹ thuật Đông Dương](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_M%E1%BB%B9_Thu%E1%BA%ADt_H%C3%A0_N%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) đã tìm tòi phát hiện thêm các vật liệu màu khác như vỏ [trứng](/wiki/Tr%E1%BB%A9ng_(th%E1%BB%A9c_%C4%83n)), [ốc](/wiki/%E1%BB%90c), cật tre, v.v. và đặc biệt đưa [kỹ thuật](/wiki/C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87) mài vào tạo nên [kỹ thuật sơn mài](/w/index.php?title=K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_s%C6%A1n_m%C3%A0i&action=edit&redlink=1) độc đáo để sáng tác những bức tranh sơn mài thực sự. Thuật ngữ **sơn mài** và tranh sơn mài cũng xuất hiện từ đó. Tranh có thể được vẽ rồi mài nhiều lần tới khi đạt hiệu quả mà họa sĩ mong muốn. Sau cùng là đánh bóng tranh.
Người ta thường lưu ý rằng sơn mài có những điểm "ngược đời": muốn lớp sơn vừa vẽ khô, tranh phải ủ trong tủ ủ kín gió và có độ ẩm cao. Muốn nhìn thấy tranh lại phải mài mòn đi mới thấy hình.
Hầu hết họa sĩ đồng ý rằng: kỹ thuật vẽ sơn mài khó và có tính ngẫu nhiên nên nhiều khi các họa sĩ dày dặn kinh nghiệm cũng bất ngờ trước một hiệu quả đạt được sau khi mài tranh.
## Các nguyên liệu sử dụng trang trí[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&action=edit§ion=1)]
Một sản phẩm sơn mài sử dụng khá nhiều nguyên liệu: đó là sơn, màu và các nguyên liệu khác. Có thể kể ra đây một vài nguyên liệu phổ biến như:
- Sơn: khai thác từ
[cây sơn](/w/index.php?title=C%C3%A2y_s%C6%A1n&action=edit&redlink=1), ngoài ra còn dùng [dầu trẩu](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_tr%E1%BA%A9u&action=edit&redlink=1), [dầu trám](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_tr%C3%A1m&action=edit&redlink=1), [nhựa thông](/w/index.php?title=Nh%E1%BB%B1a_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)và [nhựa dó](/w/index.php?title=Nh%E1%BB%B1a_d%C3%B3&action=edit&redlink=1)...
- Màu: sơn mài cổ truyền dùng 2 màu cơ bản là cánh gián đen và đỏ, loại màu chế từ khoáng chất vô cơ (ví dụ: son) nên không bị phân huỷ trước ánh sáng và thời gian.
- Các sản phẩm từ bạc như
[bạc thếp](/w/index.php?title=B%E1%BA%A1c_th%E1%BA%BFp&action=edit&redlink=1), [bạc dán](/w/index.php?title=B%E1%BA%A1c_d%C3%A1n&action=edit&redlink=1), [bạc xay](/w/index.php?title=B%E1%BA%A1c_xay&action=edit&redlink=1), [bạc dầm](/w/index.php?title=B%E1%BA%A1c_d%E1%BA%A7m&action=edit&redlink=1)...
- Các sản phẩm từ vàng như
[vàng thếp](/w/index.php?title=V%C3%A0ng_th%E1%BA%BFp&action=edit&redlink=1)...
- Các vật liệu khác: vỏ trứng, vỏ trai, vỏ ốc,
[bột điệp](/w/index.php?title=B%E1%BB%99t_%C4%91i%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1)...
- Ngày nay, người ta đã chế tạo thành công các loại sơn công nghiệp có thể thay thế các loại sơn mài cổ truyền do có nhiều ưu điểm, nhất là dễ dàng trong sản xuất tranh và màu sắc thì vô cùng phong phú.
## Các công đoạn chính của công nghệ sơn mài[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&action=edit§ion=2)]
Có thể nói công nghệ sơn mài chỉ có nguyên lý chung nhưng khác biệt trong kinh nghiệm, kỹ thuật của từng cá nhân, từng gia đình cũng như nó được biến đổi kỹ thuật làm tranh khác với làm
[tượng](/wiki/T%C6%B0%E1%BB%A3ng), lại khác với trang trí đồ vật, sơn phủ hoàng kim... Có thể chia làm một số công đoạn chính sau: bó hom vóc, trang trí, mài và đánh bóng.
### Bó hom vóc[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&action=edit§ion=3)]
Việc hom bó cốt gỗ (đồ vật cần sơn) ngày xưa thường được người làm sử dụng giấy bả, loại giấy chế từ gỗ dó nên rất dai, có độ bền vững hơn vải. Cách bó hom vóc được tiến hành như sau: dùng đất phù sa (ngày nay người thợ có thể dùng bột đá) trộn sơn ta giã nhuyễn cùng giấy bản rồi hom, chít các vết rạn nứt của tấm gỗ. Mỗi lớp sơn lại lót một lớp giấy (hoặc vải màn) sau đó còn phải đục mộng mang cá để cài và gắn sơn cho các nẹp gỗ ngang ở sau tấm vóc (ván gỗ) để chống vết rạn xé dọc tấm vải. Sau đó để gỗ khô kiệt mới hom sơn kín cả mặt trước, mặt sau. Công đoạn này nhằm bảo vệ tấm vóc không thể thấm nước, không bị mối mọt, không phụ thuộc môi trường làm gỗ co ngót. Xử lý tấm vóc càng kỹ, càng kéo dài tuổi thọ cho đồ vật cần sơn, mỗi tác phẩm sơn mài có tuổi thọ 400-500 năm.
### Trang trí[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&action=edit§ion=4)]
Khi có được tấm vóc nói trên (hoặc các mô hình chạm khác bình hoa, các bộ đồ khác), người chế các món đồ phải làm các công đoạn gắn, dán các chất liệu tạo màu cho tác phẩm trước tiên như: vỏ trứng, mảnh
[xà cừ](/wiki/X%C3%A0_c%E1%BB%AB_(v%E1%BA%ADt_li%E1%BB%87u)), vàng, bạc...sau đó phủ sơn rồi lại mài phẳng, tiếp đến dùng màu.
Với kỹ thuật sơn phủ tượng và đồ nội thất như:
[hương án](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1ng_%C3%A1n&action=edit&redlink=1), [hoành phi](/w/index.php?title=Ho%C3%A0nh_phi&action=edit&redlink=1), [câu đối](/wiki/C%C3%A2u_%C4%91%E1%BB%91i)... người thợ phải làm trong phòng kín và quây màn xung quanh để tránh gió thổi các nguyên liệu: quỳ vàng, quỳ bạc, tránh bụi bám vào nước sơn còn ướt.
### Mài và đánh bóng[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&action=edit§ion=5)]
Vì dầu bóng đã pha màu để vẽ nên độ bóng chìm trong cốt màu tạo thành độ sâu thẳm của tranh, do đó sau mỗi lần vẽ phải mài. Người xưa sử dụng lá chuối khô làm giấy nháp. Đến nay, nguyên tắc đánh bóng tranh lần cuối chưa có gì thay thế phương pháp thủ công vì loại tranh này không được phép phủ dầu bóng. Đó chính là điểm độc đáo của tranh sơn mài. Sự thành công của một bức tranh sơn mài phụ thuộc rất lớn vào công đoạn sau cùng. Có một số thứ để mài và đánh bóng như: than củi xoan nghiền nhỏ, tóc rối, đá gan gà v.v..
## Làng nghề sơn mài[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&action=edit§ion=6)]
Việc làm sơn mài luôn phụ thuộc thời tiết - nó rất thích hợp mùa xuân và những ngày mưa đầu hạ. Điều đó làm ta thấy sự phân bố làm nghề sơn mài không những chia theo khu vực sản phẩm mà còn có yếu tố liên kết phục vụ lẫn nhau.
Làng nghề sơn mài Phù Lào (Tiên Sơn -
[Bắc Ninh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ninh)) thường lấy quỳ vàng, quỳ bạc của làng Kiêu Kị (Gia Lâm), lấy giấy dó của làng Đông Cao, lấy vải màn của làng Đình Cả, lấy vóc hoặc sản phẩm chạm khắc của làng Phù Khê, lấy nguồn sơn thô của [Phú Thọ](/wiki/Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D), [Yên Bái](/wiki/Y%C3%AAn_B%C3%A1i) và lấy nguồn dầu trẩu, dầu trám của [Lạng Sơn](/wiki/L%E1%BA%A1ng_S%C6%A1n), [Cao Bằng](/wiki/Cao_B%E1%BA%B1ng)... [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) ngày nay vẫn là đầu mối tập trung nguyên liệu và các bậc chế tác nghệ thuật sơn mài nổi tiếng. Đa phần họ có gốc thành viên của các làng nghề truyền thống nhập cư Hà Nội và tạo nên 36 phố phường ngày trước.
## Sơn mài thời hiện đại[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&action=edit§ion=7)]
Hiện nay, tranh sơn mài sử dụng nguyên liệu là sơn
[Nhật](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) được dùng khá phổ biến. Do sơn ta có hạn chế là dễ gây tác động phụ cho người sử dụng (bị "sơn ăn"), ngoài ra, khi dùng sơn ta, tranh lại phụ thuộc vào [thời tiết](/wiki/Th%E1%BB%9Di_ti%E1%BA%BFt) khá nhiều. Khi thời tiết có [độ ẩm](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_%E1%BA%A9m) cao thì sơn càng nhanh khô, nếu thời tiết khô ráo (độ ẩm thấp) thì sơn rất lâu khô. Do vậy, sơn ta ít khi được dùng tại các nước có khí hậu khô ráo. Trong khi đó, sơn Nhật lại nhanh khô và làm cho việc ai đó muốn vẽ tranh ở nước [ôn đới](/wiki/%C3%94n_%C4%91%E1%BB%9Bi) cũng có thể thực hiện được. Nhưng khi sử dụng sơn Nhật, để tranh được bóng, bây giờ người ta thường dùng một lớp sơn trong (sơn cánh gián) phủ ra bên ngoài tranh, còn nếu tranh sơn mài dùng sơn ta, chỉ cần lấy nắm tóc rối xoa lên tranh, hoặc dùng bàn tay có độ ẩm (có ít mồ hôi) xoa lên tranh, tranh sẽ rất bóng. Tuy nhiên, tranh sơn màu dùng sơn ta vẫn được ưa chuộng hơn vì sự công phu trong quá trình làm tranh và khi nhìn, nó tạo độ sâu cho bức tranh hơn.
Sơn mài ngày nay không chỉ còn ứng dụng sản xuất tranh sơn mài, hoành phi hay câu đối... nó còn được phát triển để sản xuất các mặt hàng nội thất cao cấp như bàn ghế, giường tủ...
[Gốm sơn mài](/w/index.php?title=G%E1%BB%91m_s%C6%A1n_m%C3%A0i&action=edit&redlink=1) hiện là mặt hàng được ưa chuộng tại nhiều nước.
|“||
|"Danh từ sơn mài (
laque) là một danh từ mới đặt sau này để chỉ một kỹ thuật trước kia gọi là Sơn Ta nhưng đã biến hoá hẳn do nghệ thuật mài sơn. Kỹ thuật Sơn Ta cũng tương tự như sơn Tàu, có từ đời |”|
## Các họa sĩ nổi tiếng với tranh sơn mài[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&action=edit§ion=8)]
Trước
[thập niên 1930](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1930), người ta chỉ dùng sơn ta trong trang trí đồ thờ cúng, làm [hàng mỹ nghệ](/w/index.php?title=H%C3%A0ng_m%E1%BB%B9_ngh%E1%BB%87&action=edit&redlink=1). Vào thời gian này, một số họa sỹ Việt Nam đầu tiên đang học như [Trần Đình Thọ](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_%C4%90%C3%ACnh_Th%E1%BB%8D), [Nguyễn Gia Trí](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Gia_Tr%C3%AD), [Phạm Hậu](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_H%E1%BA%ADu&action=edit&redlink=1), [Nguyễn Khang](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Khang), [Trần Văn Cẩn](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_C%E1%BA%A9n) và [nghệ nhân](/wiki/Ngh%E1%BB%87_nh%C3%A2n) [Đinh Văn Thành](/w/index.php?title=%C4%90inh_V%C4%83n_Th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1) đã mạnh dạn thử nghiệm đưa kỹ thuật sơn ta vào làm [tranh nghệ thuật](/w/index.php?title=Tranh_ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1).
## Những bức tranh sơn mài nổi tiếng[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&action=edit§ion=9)] *(1939) của* [Dọc mùng](/wiki/D%E1%BB%8Dc_m%C3%B9ng_(tranh)) [Nguyễn Gia Trí](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Gia_Tr%C3%AD)(tác phẩm tiêu biểu cho tranh sơn mài đầu [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20)) *Nam Bắc một nhà*(1961) của [Nguyễn Văn Tỵ](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_T%E1%BB%B5)(tác phẩm tiêu biểu cho tranh sơn mài sau [Cách mạng](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_th%C3%A1ng_T%C3%A1m))
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%C6%A1n_m%C3%A0i&action=edit§ion=10)] [Sơn then và vóc cổ truyền-Báo Khoa học công nghệ](http://irv.moi.gov.vn/socuoithang/vandehomnay/2005/11/15108.ttvn) [Vẫn còn hoạ sỹ làm tranh sơn mài](http://www.vnn.vn/vanhoa/2003/6/15158/) [Làng Nghề Đồ Gỗ Mỹ Nghệ Cát Đằng](http://www.langnghecatdang.com/) [Cơ sở Sản xuất Mỹ nghệ Hùng Anh -Sản xuất tranh sơn mài](http://business.vnn.vn/HAMAR/) [Triển lãm tranh của họa sĩ Việt Nam tại Mỹ](http://www.vnagency.com.vn/News.asp?LANGUAGE_ID=1&CATEGORY_ID=25&NEWS_ID=174834) [Làng nghề mỹ nghệ: Làng tranh sơn mài](http://www.danangpt.vnn.vn/danatol/tm_tranhsonmai.htm) [Tranh sơn mài Đình Bảng - Hồn ở đâu bây giờ?](http://sacmauvanhoa.vdcmedia.com/Trongnuoc-c.asp?PostID=3003&Day=0&Date=0&Year=0&Page=19) [Bảo tồn 2 bức tranh sơn mài nổi tiếng](http://www.vietnamnet.com.vn/vanhoa/tintuc/2005/10/497441/) [Một số trang sơn mài](http://images.google.com.vn/images?q=%22tranh+s%C6%A1n+m%C3%A0i%22&hl=vi&btnG=T%C3%ACm+H%C3%ACnh+%E1%BA%A3nh) [Shoptranh.info nơi cảm xúc tăng hoa](http://www.shoptranh.info/index.php) **Thuyết trình đọc trước** [^](#cite_ref-1) *Hội Nghị Văn Hóa Toàn Quốc*năm 1948. In lại trên [báo Văn Nghệ](/w/index.php?title=B%C3%A1o_V%C4%83n_Ngh%E1%BB%87&action=edit&redlink=1), số 5 tháng 9-1948
|
|![]()

X-Cache: cp1065 hit (2), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
# Sigel, Quận Chippewa, Wisconsin
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Sigel, Wisconsin
|—
| —
|
|[44°54′09″B 91°10′21″T / 44,9025°B 91,1725°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Sigel%2C_Qu%E1%BA%ADn_Chippewa%2C_Wisconsin¶ms=44.9025_N_-91.1725_E_type:city(1008)_region:US-WI_globe:earth) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Wisconsin](/wiki/Wisconsin) [Quận](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Wisconsin) [Chippewa](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Chippewa,_Wisconsin) **Dân số**(2010) [[1]](#cite_note-POP-1) [[2]](#cite_note-2) [[3]](#cite_note-fact-3) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) **Sigel** là một [thị trấn](/wiki/X%C3%A3_d%C3%A2n_s%E1%BB%B1) thuộc [quận Chippewa](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Chippewa,_Wisconsin), tiểu bang [Wisconsin](/wiki/Wisconsin), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1.008 người. [[3]](#cite_note-fact-3)

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


markdown:
# Wikipedia:Viêm đếm số lần sửa đổi
|
|Cảnh báo!
Trang này chứa một số nội dung được giữ lại bởi vì một số người cho rằng chúng rất
**Viêm đếm số lần sửa đổi** là một bệnh nguy hiểm gây ra do mối ám ảnh con số lần sửa chữa mình đã thực hiện trên Wikipedia. Tuy có người cho rằng đó chỉ là hư cấu, nhưng bệnh này lại có thực. Hơn nữa, nó lại có thể nguy hiểm đến tính mạng ở giai đoạn muộn. Dù vậy, bệnh này có thể khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm.
## Triệu chứng[
[sửa](/w/index.php?title=Wikipedia:Vi%C3%AAm_%C4%91%E1%BA%BFm_s%E1%BB%91_l%E1%BA%A7n_s%E1%BB%ADa_%C4%91%E1%BB%95i&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Wikipedia:Vi%C3%AAm_%C4%91%E1%BA%BFm_s%E1%BB%91_l%E1%BA%A7n_s%E1%BB%ADa_%C4%91%E1%BB%95i&action=edit§ion=1)]
- Kiểm tra số lần sửa đổi hiện tại (dùng
[Công cụ Phân tích Người dùng](//tools.wmflabs.org/supercount/?project=vi.wikipedia)hoặc [bảng thống kê](http://en.wikipedia.org/wikistats/EN/TablesWikipediaVI.htm)) thường xuyên hơn [danh sách theo dõi](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Danh_s%C3%A1ch_theo_d%C3%B5i)của mình
- Thực hiện các thay đổi trên bài viết liên tục thay vì dùng nút "Xem thử"
- Thực hiện thay đổi rồi đảo ngược ngay lập tức
- Thay thế từ trong bài viết bằng những từ đồng nghĩa
- Nghĩ đến vị trí của mình trên
[Danh sách thành viên Wikipedia theo số lần sửa đổi](/wiki/Wikipedia:Danh_s%C3%A1ch_th%C3%A0nh_vi%C3%AAn_Wikipedia_theo_s%E1%BB%91_l%E1%BA%A7n_s%E1%BB%ADa_%C4%91%E1%BB%95i)như một cuộc đua tranh.
## Điều trị và phòng ngừa[
[sửa](/w/index.php?title=Wikipedia:Vi%C3%AAm_%C4%91%E1%BA%BFm_s%E1%BB%91_l%E1%BA%A7n_s%E1%BB%ADa_%C4%91%E1%BB%95i&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Wikipedia:Vi%C3%AAm_%C4%91%E1%BA%BFm_s%E1%BB%91_l%E1%BA%A7n_s%E1%BB%ADa_%C4%91%E1%BB%95i&action=edit§ion=2)]
Để điều trị hoặc phòng ngừa bệnh, bạn cần tâm niệm một số điều:
- Không ai màng đến việc bạn đã thực hiện bao nhiêu sửa đổi
- Không có giải thưởng cho việc thực hiện 1.000, 2.000, 3.000 hay thậm chí 10.000 lần sửa đổi
- Việc bạn đứng vị trí cao bao nhiêu trong
[Danh sách thành viên Wikipedia theo số lần sửa đổi](/wiki/Wikipedia:Danh_s%C3%A1ch_th%C3%A0nh_vi%C3%AAn_Wikipedia_theo_s%E1%BB%91_l%E1%BA%A7n_s%E1%BB%ADa_%C4%91%E1%BB%95i)không có ý nghĩa gì.
## Nghiêm túc[
[sửa](/w/index.php?title=Wikipedia:Vi%C3%AAm_%C4%91%E1%BA%BFm_s%E1%BB%91_l%E1%BA%A7n_s%E1%BB%ADa_%C4%91%E1%BB%95i&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Wikipedia:Vi%C3%AAm_%C4%91%E1%BA%BFm_s%E1%BB%91_l%E1%BA%A7n_s%E1%BB%ADa_%C4%91%E1%BB%95i&action=edit§ion=3)] **Viêm đếm số lần sửa đổi** là cách nói hài hước để chỉ một ý tưởng cho rằng toàn bộ đóng góp của một Wikipedian chỉ được tính trên số lần sửa đổi đã thực hiện. Hiện tượng này đôi khi có hại trong một số trường hợp như khi [đề nghị quyền quản lý](/wiki/Wikipedia:Nh%E1%BB%AFng_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_mu%E1%BB%91n_quy%E1%BB%81n_qu%E1%BA%A3n_l%C3%BD) hay [biểu quyết xoá bài](/wiki/Wikipedia:Bi%E1%BB%83u_quy%E1%BA%BFt_xo%C3%A1_b%C3%A0i), cũng như cho chính cộng đồng Wikipedia. Vấn đề gặp phải khi xem số lượng lần sửa đổi để đo lường mức độ đóng góp là nó không tính đến trường hợp người dùng có thể đã đóng góp rất nhiều trước khi đăng ký tài khoản (đóng góp vô danh), thay đổi tài khoản, dùng nhiều tài khoản cùng lúc, và các sửa đổi lớn hay nhỏ đều được đếm ngang nhau, bất luận đó là sửa một lỗi đánh máy hay toàn bài viết. Vì vậy, đây không phải là cách đáng tin cậy để lên giá trị đóng góp của một người trên Wikipedia, mặc dù có thể dùng các công cụ đếm số lần sửa đổi để có *khái niệm chung chung* về mức độ tương tác của người dùng với Wikipedia.
Tất cả các sửa đổi trên Wikipedia đều hoàn toàn được hoan nghênh, bao gồm cả những việc nhỏ như sửa lỗi chính tả. Mỗi sửa đổi đều tiêu ngốn dung lượng đĩa và các tài nguyên khác, vì vậy bạn đừng thực hiện sửa đổi để nhằm tăng con số sửa đổi của mình. Dùng
[Công cụ Phân tích Người dùng](//tools.wmflabs.org/supercount/?project=vi.wikipedia) để xem các mốc đạt được lại là điều rất tốt. Hãy nhớ là những gì chúng ta làm ở đây là để xây dựng một bách khoa toàn thư, chứ không phải để cạnh tranh xem ai có số sửa đổi nhiều nhất.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Wikipedia:Vi%C3%AAm_%C4%91%E1%BA%BFm_s%E1%BB%91_l%E1%BA%A7n_s%E1%BB%ADa_%C4%91%E1%BB%95i&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Wikipedia:Vi%C3%AAm_%C4%91%E1%BA%BFm_s%E1%BB%91_l%E1%BA%A7n_s%E1%BB%ADa_%C4%91%E1%BB%95i&action=edit§ion=4)] [Đếm số lần sửa đổi](//meta.wikimedia.org/wiki/Edit_counting)(tại Meta-Wiki)

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# algebraic equation
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **algebraic equation** [/ ɪ.ˈkweɪ.ʒən/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- (
*Tech*) [Phương trình](/wiki/ph%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh)đại [số](/wiki/s%E1%BB%91).
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1055 frontend miss (0)