markdown:
# Động Pak Ou
|Bài viết này cần thêm
|**Động Pak Ou** (động cửa sông [Nam Ou](/wiki/Nam_Ou)) là các [động](/wiki/Hang_%C4%91%E1%BB%99ng) [đá vôi](/wiki/%C4%90%C3%A1_v%C3%B4i) **Tham Ting** (Hạ Động) và **Tham Theung** (Thượng Động) nằm gần [trung tâm Luangprabang](/wiki/Luangprabang) thuộc tỉnh [Luangprabang](/wiki/Luangprabang_(t%E1%BB%89nh)) của [Lào](/wiki/L%C3%A0o). Các động đẹp này chỉ đến được bằng thuyền, mất khoảng 2 giờ đi từ [trung tâm Luangprabang](/wiki/Luangprabang_(huy%E1%BB%87n)), đã thu hút nhiều du khách đến tham quan. Trong động có những chạm khắc ấn tượng với hơn 4000 pho [tượng](/wiki/T%C6%B0%E1%BB%A3ng) [Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt).
## Phương tiện đến Pak Ou[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_Pak_Ou&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_Pak_Ou&action=edit§ion=1)]
Đến hang Pak Ou du khách phải đi thuyền ngược dòng
[Mê Kông](/wiki/M%C3%AA_K%C3%B4ng) khoảng 2 giờ. Vừa đi tham quan Pak Ou, vừa tham quan cảnh vật hai bên dòng sông mekong. Giờ đây, để đến với Pak Ou, du khách có thể đi bằng đường bộ. Pak Ou hay "cửa sông Ou" nơi con sông [Nam Ou](/wiki/Nam_Ou) không có phù sa đổ vào con sông Mekong.
Với giúp đỡ ngân sách của
[Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n), khách đã có thể tới Pak Ou bằng đường bộ, qua bản [Shang Hay](/w/index.php?title=Shang_Hay&action=edit&redlink=1) – rất nổi tiếng về làm chum và cất rượu gạo, để tới bản Pak Ou.
## Miêu tả[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_Pak_Ou&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_Pak_Ou&action=edit§ion=2)]
Hang Pak Ou là tên chỉ chung hai hang Phật:
[Tam Ting](/w/index.php?title=Tam_Ting&action=edit&redlink=1) (hang dưới) và [Tam Phum](/w/index.php?title=Tam_Phum&action=edit&redlink=1) (hang trên). Hang này chứa hơn 4000 tượng Phật cổ có từ hơn 300 năm trước với đủ kích thước và hình dạng do người dân Lào ban đêm chèo thuyền trốn giặc để cất giấu tượng Phật khi kinh đô [Luang Prabang](/wiki/Luang_Prabang) bị ngoại xâm.
" Ký họa đầu tiên về Hang Phật Pak Ou cũng đã được tìm thấy trong tường trình về cuộc thám hiểm sông Mekong 1865- 1867 "
Khi còn thể chế quân chủ, theo truyền thống hàng năm nhà vua đều tới thăm hang Phật vào ngày Tết Pimay (
[Tết té nước ở Lào](/wiki/T%E1%BA%BFt_t%C3%A9_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_%E1%BB%9F_L%C3%A0o)) và ở qua đêm trong một ngôi chùa hoàng gia nơi bản Pak Ou. Dân chúng cũng tấp nập dùng ghe thuyền từ Luang Prabang ngược dòng [Mae Nam Kong](/wiki/M%C3%AA_K%C3%B4ng) tới hang Pak Ou hành hương, với nghi thức dùng nước hoa thơm tắm Phật.
Từ hang dưới lên hang trên khoàng 200 bậc thang với hàng ngàn nức tượng Phật, có tượng còn nguyên vẹn, có tượng đã sứt mẻ. Có những bức tượng Phật rất to, và cũng có những tượng Phật rất nhỏ nằm rãi rác bên trong động.
## Tình trạng[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_Pak_Ou&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_Pak_Ou&action=edit§ion=3)]
Hang Pak Ou trở thành điểm hành hương nổi tiếng linh thiêng và cũng là điểm tham quan hấp dẫn của du khách khắp mọi nơi.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_Pak_Ou&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_Pak_Ou&action=edit§ion=4)]
|
|

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1055 hit (1), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


markdown:
# Cộng hòa La Mã
|
|
Ngôn ngữ
các ngôn ngữ bản địa bao gồm
|Đa thần giáo La Mã
||Cộng hòa
|| - 509–508 TCN
|| - 27 TCN
||Hội động lập pháp
|Thời đại lịch sử | - Cưỡng hiếp
||509 TCN
|| -
|| -
||2 tháng 10 năm 31 TCN
|| -
|| - 326 TCN
||10.000
|| - 200 TCN
||360.000
|| - 146 TCN
||800.000
|| - 100 TCN
||1.200.000
|| - 50 BC
||1.950.000
||Tiền La Mã
|Hiện nay là một phần của
34 nước
**Cộng hòa La Mã** là giai đoạn trong [nền văn minh La Mã](/wiki/V%C4%83n_minh_La_M%C3%A3_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1i) cổ đại được phân biệt vì có chế độ [cộng hòa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a). Giai đoạn cộng hòa bắt đầu khi [chế độ quân chủ](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3&action=edit&redlink=1) bị lật đổ vào khoảng năm [509 TCN](/w/index.php?title=509_TCN&action=edit&redlink=1) và kéo dài hơn 450 năm, đến khi bị hao mòn do loạt [nội chiến](/w/index.php?title=N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit&redlink=1) và được thay bằng [chế độ nguyên thủ](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BB%99_nguy%C3%AAn_th%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1) ( *Principate*) và giai đoạn Hoàng đế. Đúng lúc mà Cộng hòa La Mã trở thành [Đế quốc La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3) tùy theo cách hiểu. Các nhà lịch sử đã đề nghị chọn một vài sự kiện, bao gồm khi [Julius Caesar](/wiki/Julius_Caesar) được bổ nhiệm làm [Thống lãnh tối cao](/w/index.php?title=Th%E1%BB%91ng_l%C3%A3nh_t%E1%BB%91i_cao&action=edit&redlink=1) (độc tài suốt đời; [44 TCN](/wiki/44_TCN)), [Trận Actium](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Actium) ( [2 tháng 9](/wiki/2_th%C3%A1ng_9) năm [31 TCN](/wiki/31_TCN)), và khi [Viện nguyên lão La Mã](/wiki/Vi%E1%BB%87n_nguy%C3%AAn_l%C3%A3o) cấp [Octavian](/wiki/Augustus) các quyền lực đặc biệt theo thỏa thuận đầu tiên giữa Viện nguyên lão và bình dân ( [16 tháng 1](/wiki/16_th%C3%A1ng_1) năm [27 TCN](/wiki/27_TCN)).
Người La Mã dần dần đánh bại những dân tộc khác trên
[bán đảo Ý](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C3%9D), chủ yếu liên quan đến những bộ tộc Ý khác (thuộc dòng Ấn-Âu) như người Samnite và Sabine, nhưng cũng có cả người Etrusca. Mối đe doạ cuối cùng cho đế chế La Mã đến khi [Tarentum](/w/index.php?title=Tarentum&action=edit&redlink=1), một thuộc địa lớn của [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p), nhận được sự giúp đỡ của vua xứ [Ipiros](/wiki/Ipiros_(qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1i)) là [Pyrros](/wiki/Pyrros_c%E1%BB%A7a_Ipiros) vào năm 282 TCN. Trong nửa sau của thế kỉ thứ 3 TCN, Roma xung đột với [Carthage](/wiki/Carthago) trong 2 cuộc [Chiến tranh Punic](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Punic), xâm chiếm [Sicilia](/wiki/Sicilia) và [Iberia](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_Iberia). Sau khi đánh bại [Vương quốc Macedonia](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Macedonia) và [Đế chế Seleucid](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Seleukos) vào thế kỉ thứ 2 TCN, người La Mã trở thành những người chủ không thể chối cãi của vùng Địa Trung Hải.
Xung đột nội bộ giờ đây trở thành mối đe doạ lớn nhất đối với nền Cộng hoà. Hội đồng Nguyên lão, khư khư giữ lấy quyền lực cho mình, liên tục phản đối những cải cách đất đai quan trọng. Một hậu quả không lường trước được từ cải cách quân sự của
[Gaius Marius](/w/index.php?title=Gaius_Marius&action=edit&redlink=1) là quân lính thường có lòng trung thành với người chỉ huy của họ nhiều hơn đối với thành phố, và một vị tướng hùng mạnh như Marius, hay đối thủ của ông [Lucius Cornelius Sulla](/wiki/Lucius_Cornelius_Sulla), có đủ khả năng uy hiếp buộc thành phố và Hội đồng Nguyên lão phải nhượng bộ.
Vào giữa thế kỉ 1 TCN ba người,
[Julius Caesar](/wiki/Julius_Caesar), [Gnaeus Pompeius Magnus](/wiki/Pompey) (Pompey) và [Marcus Licinius Crassus](/wiki/Marcus_Licinius_Crassus), đã nắm quyền kiểm soát không chính thức của chính phủ cộng hoà thông qua một hiệp ước bí mật được biết đến như là Chế độ Tam hùng đầu tiên. Caesar có thể hoà hợp với những đối thủ Pompey và Crassus, cả hai đều là những người cực giàu với quân đội riêng và sự nghiệp thượng nghị sĩ, và hành động vì lợi ích của cả hai người khi bầu chọn quan chấp chính tối cao, trước khi dùng cương vị thống đốc của mình như người cầm quyền của Gaule để tự mình có được danh tiếng quân sự. Sau cái chết của Crassus và sự sụp đổ của chế độ Tam hùng, một sự tách biệt giữa Caesar và Hội đồng Nguyên lão đã dẫn tới nội chiến, với Pompey dẫn đầu lực lượng của Hội đồng. Caesar chiến thắng và được phong làm nhà độc tài suốt đời sau khi từ chối tước hiệu quốc vương. Tuy nhiên, ông ta chiếm lấy quá nhiều quyền lực quá nhanh đối với một vài thượng nghị sĩ, và bị ám sát trong một âm mưu được tổ chức bởi [Brutus](/w/index.php?title=Decimus_Junius_Brutus_Albinus&action=edit&redlink=1) và [Cassius](/w/index.php?title=Gaius_Cassius_Longinus&action=edit&redlink=1) vào ngày [15 tháng 3](/wiki/15_th%C3%A1ng_3) năm [44 TCN](/wiki/44_TCN).
Một chế độ Tam hùng thứ hai, bao gồm người thừa kế đã được chỉ định của
[Augustus](/wiki/Augustus) và những cựu trợ thần [Marcus Antonius](/wiki/Marcus_Antonius) và [Marcus Aemilius Lepidus](/w/index.php?title=Marcus_Aemilius_Lepidus_(Tam_h%C3%B9ng)&action=edit&redlink=1), lên nắm quyền, nhưng những thành viên của nó nhanh chóng rơi vào một cuộc đấu tranh giành quyền thống trị. Trong nỗ lực cuối giành chính quyền Cộng hoà, Augustus đánh bại Antonius tại trận chiến Actium vào năm 31 TCN và thôn tính những vùng lãnh thổ của [Cleopatra](/wiki/Cleopatra_VII), người vợ phương Đông của Antonius. Augustus giữ lại [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp) như là thuộc địa không chính thức của nhà vua, bảo đảm một thu nhập để lấy lòng những cư dân thủ đô. Giờ đây ông ta nắm lấy quyền lực gần như tuyệt đối với tư cách là thống soái quân sư, người bảo vệ duy nhất của quần chúng, và quyền lực tối cao trên lãnh thổ La Mã, và lấy tên Augustus. Những xác lập hiến pháp trên (đã biến Roma từ một nước cộng hoà thành một đế quốc). Người kế vị được chỉ định của Augustus, [Tiberius](/wiki/Tiberius), lên nắm quyền mà không có cuộc đổ máu nào (thậm chí còn không có nhiều sự kháng cự), và như vậy đã hoàn thành công trình của ông.
Định rõ lúc kết thúc của Cộng hòa là việc dành cho nhà lịch sử ngày nay; dân La Mã vào lúc đó không nghĩ rằng Cộng hòa không còn. Các "
[Hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF_La_M%C3%A3)" [vương triều Julia-Claudia](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Julia-Claudia&action=edit&redlink=1) giữ vững rằng * (thời quần chúng) vẫn tiếp tục, dù mà hoạt động dưới sự bảo vệ của các quyền lực đặc biệt, và sẽ cuối cùng trở lại hình thức Cộng hòa đầy đủ. La Mã vẫn còn là Cộng hòa trên danh nghĩa ít nhất cho đến res publica* [thế kỷ 3](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_3)và cuộc cải cách lập chế độ *(chủ nhân).* [Dominate](/w/index.php?title=Dominate&action=edit&redlink=1)
## Mục lục
[1 Hiến Pháp](#Hi.E1.BA.BFn_Ph.C3.A1p) [2 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [3 Ngôn ngữ](#Ng.C3.B4n_ng.E1.BB.AF) [4 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [5 Tài liệu tham khảo](#T.C3.A0i_li.E1.BB.87u_tham_kh.E1.BA.A3o)
## Hiến Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=1)]
Hiến pháp La mã là tập hợp những chỉ dẫn và nguyên tắc bất thành văn chủ yếu thông qua từ các tiền lệ.
Hiến pháp La Mã không chính quy, đa số không thành văn và thay đổi liên tục. [2]
### Viện nguyên lão[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=2)]
Nền tảng quyền lực của viện nguyên lão xuất phát từ sự quý trọng và uy tín.
Sự quý trọng và uy tín này xuất phát từ thói quen và phong tục, cũng giống như năng lực và uy tín cao của các nghị sĩ. Viện nguyên lão thông qua các sắc lệnh được gọi là [3] *senatus consultum*, một cách chính thức được gọi là "Lời khuyên" của viện nguyên lão đối với quan chấp chính. Trong thực tế thì các quan chấp chính luôn chấp hành mệnh lệnh này. Viện nguyên lão chủ yếu tập trung vào chính sách đối ngoại mặc dầu về nguyên tắc thì viện nguyên lão không hề có vai trò quản lý những xung đột quân sự, nó cũng có vai trò quản lý công dân trong các thành phố và thị trấn. [[4]](#cite_note-Cicero.2C_239-4) Điều kiện để trở thành một nghị sĩ viện nguyên lão là phải sở hữu một vùng đất tương đương với 100.000 denarii, thuộc dòng dõi [[5]](#cite_note-Byrd.2C_44-5) *patrician*(Quý tộc có dòng dõi lâu đời tại La Mã), đã từng giữ chức vụ trong chính quyền. Viện nguyên lão sẽ bỏ phiếu để chấp nhận một người có đủ tiêu chuẩn trên có thành nghị sĩ hay không [[6]](#cite_note-Polybius.2C_133-6)
### Hội đồng lập pháp[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=3)]
Hội đồng lập pháp là đại diện toàn bộ công dân La Mã, quyết định cuối cùng đến bầu cử chấp chính quan, ban hành một đạo luật, thi hành các hình phạt, tuyên chiến và cầu hoà, giải tán hoặc lập liên minh với các quốc gia khác. Có hai loại hội đồng lập pháp. Thứ nhất là
*comitia* là hội đồng của tất cả các công dân, thứ hai là *concilia* hội đồng của một nhóm công dân nhất định
### Hội đồng Centuriata[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=4)]
Công dân La Mã được tổ chức theo các đơn vị cơ bản là Centuriata và Bộ lạc. Dân chúng sẽ tập hợp theo các
*Centuriata* và *Tributa*. Hội đồng *Centuriata* (tên gôc là *Comitia Centuriata*) là tập hợp đại diện của các đại biểu. Người đứng đầu hội đồng *Centuriata* thông thường là [Quan chấp chính](/wiki/Quan_ch%E1%BA%A5p_ch%C3%ADnh). Các đại biểu sẽ bỏ phiếu, mỗi đại biểu được một phiếu, quyết định sẽ theo đa số. Đại hội *Centuriata* sẽ bầu ra quan tòa có quyền lực tuyệt đối (gồm cả quyền của Pháp quan và Chấp chính quan). Nó cũng bầu ra những người kiểm soát. Hội đồng *Centuriata* cũng có thể tuyên chiến, thông qua kết quả điều tra. Và cũng là toà án tối cao.
### Hội đồng Tributa[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=5)]
Hội đồng Tributa hay
*Comitia Tributa* chủ trì bởi chấp chính quan, được tập hợp từ 35 Tributa. Tributa không phải là nhóm người cùng một dân tộc hoặc cùng huyết thống mà là nhóm được phân chia theo địa lý. Thứ tự bầu chọn của các *Tributa* được lấy ngẫu nhiên bằng cách rút thăm. Khi được số đông ủng hộ cuộc bỏ phiếu sẽ kết thúc. Hội đồng Tributa không thông qua luật nó chỉ bầu cử Quan coi quốc khố, Quan thị chính và thống lĩnh quân đội.
### Hội đồng Pleb[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=6)]
Hội đồng Pleb là quốc hội của những người Pleb, những người bình dân (không thuộc tầng lớp quý tộc) bao gồm những người nô lệ được giải phóng, nông dân nghèo, người sống dựa vào tầng lớp quý tộc và thợ thủ công. Những người bình dân bị từ chối và bị cấm nhiều quyền lợi như những người khác trong cùng tầng lớp. Nhiều hơn thế nữa là họ thường bị đối xử bất công bởi các vị quan tòa. Họ tự tổ chức thành những
*Tributa* riêng, tự bầu cử lấy quan hành chính, quan toà, quan bảo dân. Thông thường quan bảo dân của người Pleb chủ trì hội đồng. Hội đồng này thông qua hầu hết các luật và cũng là toà án. Từ khi được tổ chức theo các tribe, thì luật lệ và thủ tục của nó gần giống như Hội đồng Tribe.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=7)]
Phẫn nộ về việc
[Lucius Tarquinius Superbus](/wiki/Lucius_Tarquinius_Superbus) cưỡng hiếp [Lucretia](/w/index.php?title=Lucretia&action=edit&redlink=1), [Junius Brutus](/w/index.php?title=Junius_Brutus&action=edit&redlink=1) đã lãnh đạo cuộc lật đổ vương triều Tarquin năm 509 TCN, [[7]](#cite_note-DHIV64-7) La Mã bước vào kỷ nguyên của nền cộng hòa, thể chế cai trị bởi [8] [Viện nguyên lão](/wiki/Vi%E1%BB%87n_nguy%C3%AAn_l%C3%A3o). Lịch sử của Cộng hòa La Mã là lịch sử của những cuộc chiến tranh. Tất cả các câu chuyện lịch sử người La Mã sẽ dùng như là minh chứng cho các ưu điểm và giá trị La Mã đều bắt đầu từ giai đoạn dữ dội này, giai đoạn của các cuộc xâm lược và bảo vệ đất nước. Trước nay, hiến pháp của La Mã không tồn tại chính thức hay được viết ra thành văn bản mà là một loạt các giá trị và luật bất thành văn. Nó được định ra trên cơ sở của 1 vương triều trong quá khứ, bởi vậy dù không khôi phục nền quân chủ, người La Mã vẫn dành những quyền lực to lớn cho các quan chức. ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Sandro_Botticelli_078.jpg/250px-Sandro_Botticelli_078.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Sandro_Botticelli_078.jpg/250px-Sandro_Botticelli_078.jpg)
*Storie di Lucrezia*("Câu chuyện của Lucrecia") của [Sandro Botticelli](/wiki/Sandro_Botticelli)(1445-1510). Chi tiết ở trung tâm của bức tranh, mô tả cảnh các công dân rút kiếm ra và đang nguyền rủa chế độ quân chủ.
Ở vị trí cao nhất là hai quan chấp chính, được bầu cử hàng năm trong số những nhà quý tộc.
Cũng giống với các quốc vương trong thời quân chủ, 2 quan chấp chính đưa ra luật pháp, nắm giữ tòa án, quân đội và vị trí trưởng tế của quốc gia. Phục sức của họ giống với các vị vua trong quá khứ, áo choàng tía và ngồi trên ghế truyền thống dành riêng cho nhà vua. Tuy nhiên, quyền lực của họ đã bị hạn chế rất nhiều. Thứ nhất, họ tại vị chỉ có 1 năm, sau đó có thể được bầu lại hoặc trở về đời sống riêng. Thứ hai, có 2 quan cùng chấp chính, và vị này có thể ngăn cản có hiệu quả bất cứ quyết định hay hành động nào của vị kia bằng quyền phủ quyết. Thứ ba, các quan chấp chính tiếp tục phải phục vụ ở Viện nguyên lão sau khi nhiệm kỳ chấm dứt, điều này khiến họ chuyên tâm hợp tác với Viện nguyên lão. [9] Kết quả của những việc này là các quan chấp chính không thực sự chủ động và sáng tạo, bởi vậy chính phủ La Mã có khuynh hướng bảo thủ và thận trọng. Đến năm 325 trước CN, vị trí này được đổi thành quan thống đốc, là những quan chấp chính tại vị nhiều nhiệm kỳ do yêu cầu của các chiến dịch quân sự. [[10]](#cite_note-Abbott.2C_26-10)
Dưới 2
[quan chấp chính](/wiki/Quan_ch%E1%BA%A5p_ch%C3%ADnh) là 2 quan coi quốc khố và 1 [pháp quan](/w/index.php?title=Ph%C3%A1p_quan&action=edit&redlink=1). Chức pháp quan lúc đầu thuộc về tòa án, nhưng sau này trở thành 1 chức danh quân sự, các pháp quan là các vị tướng chủ chốt của La Mã. Vị trí pháp quan cũng như quan chấp chính có nhiệm kỳ 1 năm, và cũng có thể kéo dài trong thời gian chiến tranh. Ngoài ra, việc phân loại dân chúng theo tài sản và mức đóng thuế là việc của 2 vị giám quan. Nhiệm vụ của họ là lên hồ sơ dân chúng và định mức thuế phải nộp. Do đó họ có rất nhiều cơ hội để ăn cắp và tham nhũng. Bởi vậy, vị trí này chỉ được giao cho các nguyên chấp chính quan, những người có đạo đức và liêm khiết nhất. Các giám quan có quyền lực lớn, họ có thể thải hồi các nghị sĩ trong Viện nguyên lão không chỉ vì các vướng mắc tài chính mà có thể vì bất cứ lý do gì. Vào giai đoạn cuối của nền cộng hòa, các giám quan nằm trong số những chính trị gia có quyền lực nhất ở La Mã. [11] [[12]](#cite_note-Abbott.2C_28-12)
Với việc quyền lực hoàn toàn tập trung trong tay giới quý tộc, thể chế cộng hòa La Mã lúc bắt đầu là 1 hình thức chuyển giao quyền lực từ quốc vương sang tầng lớp giàu có nhất La Mã. Tính chất thống trị của luật pháp, hệ thống tài chính, và chính sách ngoại giao thiết lập bởi giới quý tộc ngay lập tức đưa đến sự oán giận của tầng lớp bình dân. Từ lúc bắt đầu năm 509 trước CN cho đến lúc tan rã trong tay Caesar vào giữa thế kỷ thứ nhất trước CN, lịch sử chính trị của Cộng hòa La Mã là 1 mớ hỗn độn, và thường xuyên xung đột giữa hai tầng lớp dân chúng muốn tranh giành quyền lực chính trị.
[[13]](#cite_note-Abbott.2C_43-13) [[14]](#cite_note-link_to_perseus.com-14)
Năm 494 TCN, những người lao động rời khỏi La Mã và chiếm 1 vùng núi thiêng. Tại đây, họ thành lập 1 chính phủ mới, 1 tổ chức có hình thức bộ lạc kiểu cũ, đứng đầu là các quan bảo mẫu.
Họ công khai phủ quyết các quyết định của giới quan chức La Mã và luật pháp của Viện nguyên lão. Chính phủ này do tất cả bầu ra và các quyết định của nó áp dụng cho mọi đối tượng là dân nghèo. Nói cách khác, dân nghèo đã tự dành cho họ quyền viết ra luật pháp cho riêng mình. Năm 450 trước CN, phong trào đấu tranh giai cấp đưa ra bộ luật 12 điểm với việc chính thức hóa luật lệ và hiến pháp La Mã. Người La Mã xem đây là 1 chiến thắng của việc đấu tranh đòi quyền công dân, nó là công cụ giúp họ xác định vị trí của mình trong xã hội pháp quy. Năm 445 trước CN, giới bình dân giành được quyền lập gia đình với người trong giới quý tộc, và đến năm 367 trước CN, 1 người thuộc giới bình dân được bầu làm quan chấp chính. Bộ luật [15] [Lex Licinia Sextia](/w/index.php?title=Lex_Licinia_Sextia&action=edit&redlink=1)quy định ít nhất 1 trong 2 quan chấp chính phải là người thuộc giới bình dân. Với việc sau khi hoàn thành nhiệm kỳ chấp chính, vị quan này trở thành thành viên của Viện nguyên lão, quyền nắm giữ Viện nguyên lão của giới quý tộc đã bị phá vỡ. Đến năm 300 trước CN, giới bình dân có quyền tham gia ở tất cả mọi cấp của giáo hội, có nghĩa là ngang hàng với giới quý tộc về tín ngưỡng. Và cuối cùng, chiến thắng quyết định về mặt quyền lực và sự ảnh hưởng đến vào năm 287 trước CN, năm mà các quyết định và luật pháp của chính phủ bình dân được áp dụng cho toàn bộ cộng đồng La Mã, bao gồm cả giới quý tộc. La Mã đã đạt được những cải cách này mà không cần bất kỳ 1 cuộc nội chiến hay đổ máu nào. Tất nhiên, cuộc đấu tranh giai cấp vẫn không thể giải quyết nhưng rõ ràng là nội chiến giai cấp đã được ngăn chặn hoàn toàn. Như vậy, người La Mã đã cải cách thể chế của mình như 1 nhu cầu tự phát hơn là vì theo đuổi 1 kế hoạch cụ thể nào. [[16]](#cite_note-Abbott.2C_47-16)
Cùng thời gian này, và với tính chất tự phát tương tự, họ tiến hành mở rộng lãnh thổ của mình. Thoạt đầu, các cuộc chiến do những người cộng hòa tiến hành chủ yếu có tính chất phòng ngự vì việc lật đổ vương triều Tarquin đã dẫn đến nhiều cuộc tấn công của người Etruscan và các đồng minh nhằm vào La Mã. Nhưng không lâu sau đó, La Mã chuyển sang việc tấn công giành quyền kiểm soát lãnh thổ của những người láng giềng nhằm triệt tiêu hiểm họa bị tấn công.
Sự Logic của La Mã là việc kiểm soát các lãnh thổ chung quanh sẽ ngăn ngừa được bất cứ cuộc tấn công nào từ cư dân trên các lãnh thổ này đồng thời tạo ra 1 vùng đệm an toàn cho La Mã với những kẻ tấn công đến từ xa. Chính sách xâm lược của La Mã bởi vậy tiếp tục được duy trì vì lý do an toàn của bản thân họ. Kết quả cuối cùng của quá trình này là việc giành quyền kiểm soát toàn bộ [17] [bán đảo Italia](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_%C3%9D)năm 265 trước CN, và sau đó là cả thế giới. Có thể nói rằng đế chế La Mã là 1 sự ngẫu nhiên, nó được hình thành trong quá trình theo đuổi 1 chính sách có tên: sự an toàn. Chỉ đến giai đoạn cuối của quá trình này, [Đế chế La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3)mới trở thành 1 mục tiêu rõ ràng. [[18]](#cite_note-Abbott.2C_53-18)
### Chinh phục Bán đảo Italia[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=8)]
Cuộc chinh phục bán đảo Italia được bắt đầu ngay sau khi người La Mã trục xuất vương triều Tarquins năm 509 trước CN với mục tiêu đầu tiên chính là lãnh thổ của người Etruscan.
Tuy nhiên, cuộc chinh phục Italia của người La Mã bất ngờ bị gián đoạn bởi cuộc xâm lược của [19] [bộ tộc Gaul](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Gaul&action=edit&redlink=1), du cư và thiện chiến đến từ bên kia [dãy Alps](/wiki/Anp%C6%A1). Năm 387 trước CN, người Gaul vượt dãy Alps, nhanh chóng đánh bại quân đội và thiêu hủy La Mã. Tuy nhiên, người Gaul không có ý định định cư tại Italy, họ chỉ quan tâm đến của cải của La Mã. Họ cướp phá La Mã, yêu cầu cống nạp, và sau khi đã thu thập đủ thì quay về đất của họ ở trung tâm châu Âu. La Mã lúc này suy kiệt và nhiều cư dân họ đã chinh phục trên bán đảo Italia quay lại tấn công họ. Tuy nhiên, đến năm 350 trước CN, La Mã đã hồi phục mạnh mẽ đủ để lập lại vị thế ở các vùng đất nói trên. [[20]](#cite_note-epitomeB1C11-20)
Dù chỉ là 1 thành viên trong liên minh các nước Latin, La Mã đã áp đặt vị thế bá chủ lên tất cả các nước trong liên minh này. Năm 340, các nước nổi dậy đòi quyền độc lập sau khi La Mã khước từ yêu sách của họ. Tuy nhiên, La Mã chỉ mất có 2 năm để dẹp tan cuộc nổi dậy này và thống nhất khối Latinh năm 338 trước cn. Năm 295 trước cn, La Mã bắt đầu cuộc chiến chống lại sự nổi loạn của những
[người Samnites](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Samnites&action=edit&redlink=1) sống trên [dãy núi Apennine](/wiki/Appennini), có thêm sự tham gia của những người Etruscan, người Gaul sót lại và 1 vài thành phố Italia khác. Kết quả của cuộc chiến này là đến năm 280 trước cn, La Mã giành quyền kiểm soát toàn bộ trung tâm Italia. Họ chuyển sự quan tâm của mình về phía Nam bán đảo tới các thành phố của [21] [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p)và nhanh chóng khuất phục nốt khu vực này. [[22]](#cite_note-22) Vậy là đến giữa thế kỷ 3 trước CN, La Mã đã hoàn toàn làm chủ bán đảo Italia. [[23]](#cite_note-enemiesP13-23) [[24]](#cite_note-historyP37-24)
Lịch sử cổ đại cho thấy rằng việc giữ các vùng đất chinh phục được là rất khó khăn. Tuy nhiên, La Mã dường như đã tìm ra cách giải quyết vấn đề này với các chính sách vừa tự do vừa quân phiệt. Thứ nhất,
[Roma](/wiki/Roma) không hủy diệt các vùng đất này mà trao cho chúng những quyền lực chắc chắn. Một số nơi được chấp thuận trở thành công dân La Mã đặc biệt là các vùng gần La Mã, một số vùng khác được chấp nhận chỉ phải theo những luật nào đó của La Mã. Một số vùng được cho phép trở thành khu tự trị, một số khác được cho phép trở thành đồng minh. Nhưng tất cả đều phải đóng thuế và cung cấp binh lính cho La Mã. Ngoài ra, La Mã cho quân lính định cư trên các miền đất chiếm đóng như là phần thưởng cho sự phục vụ của họ. Quân lính có đất đai có thể sinh lợi, và La Mã có đội quân cố định trên các miền đất đã chiếm đóng. Để tăng cường sức mạnh cho các đội quân này, La Mã tiến hành các dự án làm đường đầy tham vọng. Họ xây các con đường thẳng tắp vượt qua các ngọn núi cho phép quân đội nhanh chóng vận động tới các vùng có nổi loạn. Sự kết hợp của việc trao quyền hành và quyền công dân với việc đảm bảo những phản ứng nhanh chóng và khắt khe đối với những kẻ nổi loạn đã cho ra đời 1 đế chế hòa bình và bền vững trên bán đảo Italia. [25] [[26]](#cite_note-26) [[27]](#cite_note-epitomeB1C12-27)
### Chiến tranh Punic[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=9)]
Lực lượng
[hải quân](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n) hùng mạnh nhất trên [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) trong thế kỷ 3 trước [Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn) là Carthage, quốc gia phía bắc [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) gần [Tunisia](/wiki/Tunisia) ngày nay. Người Carthage là người gốc Phoenicia và Carthage là một [thuộc địa](/wiki/Thu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%8Ba) cũ của [Phoenicia](/wiki/Phoenicia) từ thế kỷ 9 trước CN. Từ *Carthage* trong [tiếng Phoenicia](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Phoenicia&action=edit&redlink=1) có nghĩa là "thành phố mới". Đến thế kỷ 6 trước CN, Phoenicia bị chinh phục bởi người [Assyria](/wiki/Assyria) (là những bộ lạc Semitic sống ở phía bắc Mesopotamia) và sau đó là người [Ba Tư](/wiki/Iran). Tuy nhiên Carthage lại không bị ảnh hưởng và trở thành một [quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) độc lập hoàn toàn. Song song với cuộc chinh phục bán đảo [Ý](/wiki/%C3%9D) của [La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3), Carthage cũng mở rộng lãnh thổ của mình ra khắp [Bắc Phi](/wiki/B%E1%BA%AFc_Phi). Khi La Mã hoàn tất cuộc chinh phục Ý của mình thì Carthage cũng đã kiểm soát toàn bộ bờ biển Bắc Phi từ phía Tây [Libya](/wiki/Libya) đến [eo biển Gibraltar](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_Gibraltar) (bờ biển phía nam [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha)), hầu hết bờ biển phía nam [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) cũng như các đảo [Corse](/wiki/Corse) và [Sardegna](/wiki/Sardegna) ở [Châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). Carthage trở thành một cường quốc, họ kiểm soát hầu hết các hoạt động giao thương trên [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i), cung cấp binh lính, nô lệ và hàng hóa, và tích trữ lượng lượng [vàng](/wiki/V%C3%A0ng) [bạc](/wiki/B%E1%BA%A1c) khổng lồ từ các mỏ khai thác ở Tây Ban Nha.
Hai đế chế hùng mạnh này bắt đầu va chạm nhau vào giữa thế kỷ 3 trước Công nguyên, khi quyền lực của La Mã đã vươn tới cực nam của Ý. Thực ra, hai bên đã có những tiếp xúc rời rạc trước đó nhưng chưa bên nào cảm thấy mối đe dọa đến từ bên kia. Người La Mã có hiểu biết kỹ lưỡng về người Carthage. Họ gọi những người này bằng cái tên gốc là người Phoenicia. Trong tiếng Latin, nó được viết là
*Poeni*, đây là nguồn gốc cái tên *Punic* của cuộc chiến tranh trong bài này. Cuộc chiến bất hạnh cho Carthage này là không thể tránh được. Nằm giữa Carthage và Ý là hòn đảo lớn [Sicilia](/wiki/Sicilia). Carthage kiểm soát nửa phía tây của hòn đảo, nhưng với việc đã kiểm soát cực nam của bán đảo Ý thì La Mã chỉ còn cách Sicilia một tầm tay. La Mã can thiệp vào cuộc nổi dậy của người Messana chống lại Carthage, và [chiến tranh Punic lần thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Punic_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) nổ ra.
Năm 264 TCN, Cộng hòa La Mã đã giành quyền kiểm soát bán đảo Ý phía nam của sông Po. Không giống như Carthage, Roma đã có quân đội thường trực lớn được tuyển dụng từ các công dân La mã. Mặt khác,khi bắt đầu của Chiến tranh Punic lần đầu tiên,người La Mã đã không có hải quân thường trực,dẫu vậy họ đã xây dựng lực lượng hải quân trong suốt cuộc chiến.
#### Chiến tranh Punic lần thứ nhất[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=10)]
Nổ ra năm 264
[TCN](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn), chủ yếu diễn ra trên đảo Sicilia. La Mã bao vây nhiều thành phố của Carthage ở Sicilia và khi Carthage đưa [hải quân](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n) của mình đến giải vây, La Mã hủy diệt hoàn toàn lực lượng hải quân này. Lần đầu tiên kể từ khi thành lập, Đế chế Carthage chuốc lấy thất bại trên [biển](/wiki/Bi%E1%BB%83n). Cuộc chiến chấm dứt với chiến thắng không thực sự thuộc về bên nào. Năm 241 [TCN](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn), một hiệp ước được ký năm 241 giữa 2 bên với việc Carthage phải rời bỏ Sicilia (dù chưa bị mất vào tay La Mã) và bồi thường một khoản cho [chiến tranh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh). Ngay sau đó, Carthage phải đối mặt với các vụ nổi loạn của lực lượng lính đánh thuê, và La Mã hưởng lợi từ sự lộn xộn này với việc chiếm được đảo [Corse](/wiki/Corse). La Mã rất e ngại người Carthage và muốn xây dựng một vùng đệm an toàn càng lớn càng tốt giữa La Mã và Carthage. Sau Sicilia và Corse, La Mã tiếp tục muốn đẩy người Carthage ra khỏi Sardegna, hòn đảo phía tây bán đảo Ý. Carthage phản ứng bằng cách gia tăng sức mạnh ở [Châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). Trước tiên, họ đưa tướng Hamilcar và con rể ông ta là Hasdrubal tới Tây Ban Nha thiết lập chế độ [thuộc địa](/wiki/Thu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%8Ba) và xây dựng [quân đội](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i). Ở đây, hai cha con này lập quan hệ đồng minh với các nước vùng [Iberia](/wiki/B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_Iberia), và quân đội Carthage chiêu mộ từ các quốc gia đồng minh lặng lẽ lớn mạnh và quyền lực cùng ảnh hưởng của Carthage vươn khắp bán đảo Iberia.
#### Chiến tranh Punic lần thứ hai[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=11)]
Rất lo lắng trước tình hình này nên khi Saguntum, một thành phố nhỏ ở Tây Ban Nha yêu cầu Roma trở thành đồng minh, La Mã đã không từ chối. Vài năm sau,
[Hannibal](/wiki/Hannibal), một tướng trẻ 25 tuổi trở thành tổng chỉ huy quân Carthage ở Tây Ban Nha. Lúc đầu, Hannibal cho phép người [Saguntum](/w/index.php?title=Saguntum&action=edit&redlink=1) sử dụng các bến cảng rộng lớn để tránh xung đột với La Mã. Nhưng Saguntum với giúp đỡ của người đồng minh La Mã, bắt đầu chơi trò [chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B) với các thành phố Tây Ban Nha khác. Bỏ qua những đe dọa trực tiếp từ La Mã, Hannibal tấn công và chiếm giữ Saguntum. La Mã cố gắng thu xếp vấn đề này bằng con đường [ngoại giao](/wiki/Ngo%E1%BA%A1i_giao). Họ yêu cầu Carthage cách chức Hannibal và đưa ông này đến Roma. [Chiến tranh Punic lần 2](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Punic_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_hai) nổ ra năm 218 trước CN khi Carthage khước từ yêu cầu này. Nhưng lần này, La Mã phải đối mặt với một địch thủ đáng sợ. Trong thời gian sau cuộc chiến lần 1, Carthage đã tạo ra một đội quân hùng mạnh. Hannibal đã đưa đội quân này đi dọc Châu Âu và tháng 9 năm 218, ông đưa quân Carthage vượt dãy Alpes bắt đầu cuộc [xâm lược](/wiki/X%C3%A2m_l%C6%B0%E1%BB%A3c) Ý. Dù mệt mỏi vì quãng đường vận động chiến, Hannibal vẫn ngay lập tức đập tan quân La Mã ở phía bắc Ý. Chiến thắng ngoạn mục này đã khiến nhiều chiến binh du mục [Gaule](/wiki/Gallia) gia nhập đoàn quân của Hannibal nâng tổng số quân của ông lên trên 50000. Chiến thắng của Hannibal trước người La Mã được đảm bảo bằng việc thuyết phục các đồng minh của La Mã và sát nhập nhiều thành phố vào Carthage. Người La Mã hiểu rằng họ không thể đánh bại Hannibal. Tuyệt vọng, La Mã trao quyền cho [nhà độc tài](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_%C4%91%E1%BB%99c_t%C3%A0i&action=edit&redlink=1) [Quintus Fabius Maximuss](/w/index.php?title=Quintus_Fabius_Maximuss&action=edit&redlink=1). Fabius ra lệnh tránh chiến tranh trực diện bằng mọi giá, chỉ đánh [du kích](/w/index.php?title=Du_k%C3%ADch&action=edit&redlink=1) cho tới khi quân Carthage suy yếu đủ để tấn công trực diện. Nhưng khi Hannibal hành quân tới [Cannae](/wiki/Cannae) ( [trận Cannae](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Cannae)) năm 216 trước CN, Fabius đưa 1 đội quân 80000 người ra chống lại. Đội quân này ngay lập tức bị Hannibal tiêu diệt hoàn toàn, đây là thất bại lớn nhất Roma từng trải qua. Các đồng minh phía Nam Ý của La Mã chạy sang phía Hannibal, toàn bộ Sicilia trở thành đồng minh của Carthage. Thêm vào đó, vua [Philippos V của Macedonia](/wiki/Philippos_V_c%E1%BB%A7a_Macedonia), người kiểm soát hầu hết lãnh địa Hy Lạp cũng ngả theo Hannibal và bắt đầu cuộc chiến tranh chống lại La Mã năm 215 trước CN. Tình hình gần như tuyệt vọng đối với La Mã. Fabius không còn dũng khí đối đầu với Hannibal. Hannibal đưa quân đội vòng quanh Ý mà không còn bất cứ sự chống cự nào. Tuy nhiên, Hannibal không có đủ lực lượng và trang bị để bao vây hay tấn công ồ ạt các thành phố như Roma. Tất cả những gì ông có thể làm là đi khắp các miền nông thôn Ý và tàn phá.
La Mã quyết định tấn công hậu phương của Hannibal. Biết rằng Hannibal phụ thuộc vào nguồn cung cấp nhân lực và vật lực từ Tây Ban Nha, La Mã trao cho Publius Cornelius Scipio (237-183 TCN), một thiên tài về chiến lược chức Thống đốc Tây Ban Nha, một hành động không hợp hiến vì vị tướng trẻ này chưa bao giờ là quan chấp chính. Scipio, sau này được gọi bằng cái tên Scipio Africanus vì chiến thắng của ông trước người Carthage trên đất
[Châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi), đã nhanh chóng chinh phục toàn bộ Tây Ban Nha. Đến lúc này, Hannibal bị mắc cạn trên đất Ý. Sau đó, Scipio đưa quân vào Châu Phi và buộc người Carthage phải đề nghị Roma một hiệp ước hòa bình. Một phần của hiệp ước này là Hannibal phải rời khỏi bán đảo Ý. Hannibal là một trong những danh tướng vĩ đại nhất trong lịch sử thế giới. Trong suốt cuộc chiến tranh với La Mã, ông không hề thua một trận nào. Dù vậy ông vẫn buộc phải rút lui. Và dù thắng trong tất cả các trận đánh, Hannibal đã thua trong cuộc chiến tranh này. Khi Hannibal quay trở lại, người Carthage lấy lại tinh thần và thêm một lần nữa nổi dậy chống lại La Mã. Năm 202 TCN, Hannibal và Scipio giao chiến ở At Zama phía bắc Châu Phi và tại đây Hannibal nếm chiến bại đầu tiên. Carthage bị đưa xuống thành một bang độc lập. La Mã lúc này kiểm soát toàn bộ miền tây [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i) bao gồm cả khu vực Bắc Phi.
Cuộc chiến này mang đến cho La Mã những kinh nghiệm lịch sử. Họ đã phải đối mặt với những thất bại hiển nhiên trước một địch thủ hùng mạnh và cuối cùng đã chiến thắng những kẻ thù vượt trội này. Tính cách La Mã được nhìn nhận từ cuộc chiến tuyệt vọng này đã xuyên suốt phần còn lại của lịch sử đế chế. Chiến tranh Punic lần 2 đưa La Mã từ một quyền lực có tính khu vực trở thành một đế chế trên toàn thế giới. Với việc Philip V của Macedonia bắt tay với Hannibal tiến hành chiến tranh chống lại Roma, La Mã chuyển hướng chiến tranh về phía đông trước tiên xâm chiếm Macedonia và sau đó là các vương quốc Hi Lạp khác. Kết quả cuối cùng của chiến tranh Punic lần thứ hai là sự thống trị thế giới của La Mã.
#### Chiến tranh Punic lần 3[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=12)]
Trong những năm tiếp theo, La Mã tiếp tục chinh phục các quốc gia Hy Lạp ở phía đông. Ở phía tây, họ đàn áp tàn bạo người Iberia và trút thịnh nộ lên đầu người Carthage. Các nhà sử học đã ghi lại lời của một lãnh tụ hàng đầu của La Mã là Cato rằng khi kết thúc một bài phát biểu về bất cứ vấn đề gì, ông này cũng có câu: "tôi cho rằng phải hủy diệt Carthage". Trong nửa đầu thế kỷ thứ 2 trước CN, dù không giành lại được nhiều quyền lực nhưng với các hoạt động thương mại, Carthage cũng đã khôi phục lại nhiều phần sự thịnh vượng trước kia. La Mã càng ngày càng nghi ngờ sự hồi sinh của Carthage và yêu cầu người Carthage từ bỏ thành phố của họ để lùi sâu vào trong lục địa Bắc Phi. Carthage, xứ sở buôn bán phụ thuộc vào giao thương trên biển khước từ yêu cầu này. Viện nguyên lão La Mã tuyên bố chiến tranh. Sau một thời gian bao vây, người La Mã chiếm được thành phố, binh lính La Mã đi từng nhà tàn sát dân cư Carthage. Đây có lẽ là vụ hành quyết có hệ thống đẫm máu nhất trước
[Thế chiến thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). Những người Carthage còn sống bị bắt và bị bán làm [nô lệ](/wiki/N%C3%B4_l%E1%BB%87). Cảng biển và thành phố bị phá hủy.
### Chinh phục Hy Lạp[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=13)]
Trong thời gian La Mã đang bận rộn với những tranh chấp chính trị nội bộ và cuộc chinh phục Italia thì người Makedonia đã chinh phục hầu hết lãnh địa Hy Lạp và sau đó vươn bàn tay đế quốc ra khắp thế giới. Năm 324 trước CN, khi mà Roma vẫn chưa chinh phục hết Italia và vẫn đang sa lầy trong mối xung đột giữa giới quý tộc và dân nghèo, thì toàn bộ lãnh địa thế giới nằm phía đông La Mã đã thuộc về 1 người đàn ông duy nhất,
[Alexandros Đại Đế](/wiki/Alexandros_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF), nhà quân sự có thể coi là vĩ đại nhất trong lịch sử cổ đại. Sau khi chinh phục toàn bộ Ba Tư, Alexandros bất ngờ chết để lại đế chế mênh mông ông đã dựng lên trong sự xâu xé của các tướng lĩnh. Năm 312 trước cn, [Seleucus](/wiki/Seleukos_I_Nikator), 1 trong các viên tướng này xưng vua tại [Babylon](/wiki/Babylon) và phần đất rộng lớn phía đông Hy Lạp, sau đó tiếp tục mở rộng lãnh thổ tới phía đông Anatolia (Thổ Nhĩ Kỳ) và phía bắc Syria thành lập [vương quốc Seleukos](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Seleukos). Nhưng La Mã dường như không quan tâm lắm đến những sự kiện chấn động này. Bị chi phối bởi những vấn đề trong nội bộ, La Mã không quan tâm lắm đến tình hình bên ngoài và chưa nhìn nhận đế quốc Hy Lạp như 1 mối đe dọa. Nhưng chiến tranh Punic lần 2 đã làm tất cả thay đổi. Roma gần như đã bị hủy diệt bởi người Carthage và [vương quốc Makedonia](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Macedonia) (dưới quyền trị vì của [Philippos V](/w/index.php?title=Philippos_V&action=edit&redlink=1) 221-179 trước CN) lại liên minh với [Carthage](/wiki/Carthago). Thế giới Hy Lạp xuất hiện trong mắt của người La Mã như là mối đe doạ lớn nhất đến từ bên ngoài.
Philippos V là một vị vua nhiều tham vọng, muốn mở rộng lãnh thổ và biến Makedonia thành 1 đế chế. Không may cho ông ta, Antiochus III (223-187 trước cn), vị vua của đế chế Seleucid cũng có cùng tham vọng này.
[Antiochus III](/wiki/Antiochos_III_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF) bắt đầu chiếm đoạt lãnh thổ Palestina, tranh giành quyền kiểm soát với [nhà Ptolemaios](/wiki/Nh%C3%A0_Ptolemaios) ở Ai Cập. Đồng thời, Philippos V cũng bắt đầu vươn tay tới [biển Aegean](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Aegean) (nằm giữa [bán đảo Hy Lạp](/w/index.php?title=B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) và vùng [tiểu Á](/wiki/Ti%E1%BB%83u_%C3%81) thuộc Thổ Nhĩ Kỳ) và vùng tiểu Á. Hsi vị vua này thấy giải pháp tốt nhất là bắt tay nhau cùng chinh phục Ai Cập sau đó mới tính đến chuyện chia chác.
Tuy nhiên sau đó Philippos V lại giải hòa với La Mã. Kết quả hiệp ước hòa bình giữa Philippos V và La Mã rất hạn chế. Philippos V hầu như bị quản chế trong khu vực của Macedonia và phải bồi thường ngay lập tức 1000 talent vàng, phải giao nộp hầu hết chiến thuyền và vài con tin, trong đó có con trai của ông, Demetrios. Sau sự kiện này, Philippos V hợp tác với người La Mã trong cuộc chiến của họ chống lại vua xứ Sparta là
[Nabis](/wiki/Nabis) vào năm 195 TCN và Antiochos III trong các năm 192 TCN - 189 TCN.
Đổi lại cho sự giúp đỡ của ông khi quân đội La Mã dưới quyền
[Publius Cornelius Scipio Africanus](/wiki/Scipio_Africanus) và em trai [Lucius Cornelius Scipio Asiaticus](/w/index.php?title=Lucius_Cornelius_Scipio_Asiaticus&action=edit&redlink=1) hành quân qua Macedonia và [Thrace](/wiki/Thracia) năm 190 TCN. Người La Mã miễn những khoản bồi thường mà ông phải trả và con trai ông Demetrios đã được phóng thích. Philippos sau đó tập trung vào việc củng cố quyền lực tại Macedonia. Ông tập trung cải tổ lại nền [tài chính](/wiki/T%C3%A0i_ch%C3%ADnh) của đất nước, các mỏ được khai thác và một loại tiền tệ mới đã được phát hành. Sau đó Antiochus III này đưa quân lên đất Hy Lạp tấn công người La Mã nhưng nhanh chóng bị đánh bật khỏi Hy Lạp rồi bị thảm bại trong [trận Magnesia](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Magnesia) ở Tiểu Á năm 189 trước CN. Trong cuộc chiến này, người La Mã không chiếm đoạt đất đai mà chỉ buộc Antiochus nộp 1 khoản tiền phạt lớn. Nói chung, La Mã coi các thành phố Hy Lạp như những thành phố tự do ít tiềm lực, và La Mã coi mình là người bảo vệ Hy Lạp, và bằng cách này ngăn chặn sự phát triển của bất kỳ quyền lực tập trung nào có khả năng đe dọa Roma. Năm 179 trước cn, Philippos V chết, người kế vị là [Perseus](/wiki/Perseus_c%E1%BB%A7a_Macedonia) khuấy động phong trào dân chủ và tinh thần cách mạng ở Hy Lạp. Và La Mã lại xâm lược Hy Lạp. Cuộc [chiến tranh Macedonia](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Macedonia&action=edit&redlink=1) lần thứ ba nổ ra (172-168 trước CN). Không giống với lần trước, khi cuộc chiến này kết thúc, dù vẫn không chiếm đất đai nhưng Roma áp đặt luật lệ bá chủ rất cứng rắn đối với các đồng minh cũng như các thành phố phụ thuộc nhằm ngăn chặn mọi ngọn lửa cách mạng. La Mã đã học được từ việc kiểm soát các thành phố ở Italia rằng có thể kéo dài sự thần phục của các thành phố này nếu duy trì được sự đàn áp dứt khoát, nhanh chóng và tàn bạo.
### Cuộc khủng hoảng của nền Cộng hòa[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=14)]
Giới bình dân La Mã bao gồm những nông dân, thợ thủ công và những lao động chân tay khác. 1 phần nông dân làm việc trong những trang trại nhỏ của riêng mình, phần còn lại cùng với các thợ thủ công và các loại lđ khác đ làm thuê cho giới quý tộc với mức lương không tồi.
[[13]](#cite_note-Abbott.2C_43-13) Chiến tranh Punic lần thứ hai đã thay đổi tận gốc rễ sự sở hữu tài sản trong xã hội. Hannibal đã san bằng các miền nông thôn khi vận động chiến quanh La Mã, toàn bộ của cải của quốc gia được tập trung sau những bức tường thành Roma để bảo vệ. Bên ngoài, nhà cửa và ruộng đất của hàng vạn nông dân bị phá hủy. Sau chiến tranh, giới quý tộc càng giàu thêm vì chiến lợi phẩm chiến tranh mua sạch đất đai trồng trọt. Đến giữa thế kỷ II TCN, nền nông nghiệp La Mã hoàn toàn bị chi phối bởi các đồn điền mênh mông thuộc sở hữu của những chủ đất giàu có đến mức không tưởng. Những nông dân khánh kiệt tràn vào các thành phố kiếm việc làm. Đây mới chỉ là phần chìm của tảng băng xung đột. [14] [[28]](#cite_note-Abbott.2C_42-28)
Trong khi đó các cuộc chiến Punic và Macedonia đã cung cấp cho La Mã rất nhiều nô lệ. Trước đây, La Mã đã có những lao động là nô lệ, nhưng phải đến giữa thế kỷ 2 TCN, sự chuyển đổi từ nền kinh tế lao động làm công sang lao động nô lệ mới thực sự diễn ra. Đến cuối thế kỷ 2 trước cn, phần lớn dân số La Mã thuộc tầng lớp nô lệ. Tình trạng này làm giảm đi các cơ hội việc làm và thu nhập tốt cho người lao động gốc La Mã. Nếu muốn có công việc, họ buộc phải chấp nhận mức thu nhập thậm chí thấp hơn những người nô lệ, mức đã không thể đủ sống. Tình trạng này tạo ra một làn sóng di trú khổng lồ của những người LĐ từ thành phố này sang thành phố khác ở La Mã với nỗi oán giận ngày càng tăng. Thùng thuốc súng khủng hoảng đã được châm ngòi.
### Gracchi[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=15)]
Năm 133 TCN, tranh chấp đưa La Mã vào nội chiến.
[Tiberius Gracchus](/w/index.php?title=Tiberius_Gracchus&action=edit&redlink=1), vị quan hộ dân đại diện cho dân chúng đề nghị giới hạn quyền sở hữu đất đai dưới 640 acre (1 acre ~ 0.4 ha), và như vậy lấy đi phần lớn đất đai của giới quý tộc. Những người có trên 640 acre đất phải trả lại phần dôi để Nhà nước chia cho dân nghèo. Tất nhiên, giới thượng lưu và viện nguyên lão La Mã tìm mọi cách có thể để phản đối dự luật này. Họ nắm được vị quan hộ dân thứ hai là Octavius và thuyết phục ông này phủ quyết cải cách ruộng đất của Gracchus. Khó chịu vì bị phản đối, Gracchus cách chức Octavius, một hành động vi hiến rõ ràng. Khi nhiệm kỳ kết thúc, Gracchus tiếp tục có thêm hành động vi hiến thứ 2 là tham gia kỳ bầu cử cho nhiệm kỳ tiếp theo. Bạo loạn nổ ra trong lần bầu cử này và Gracchus bị 1 nhóm các nghị sĩ ám sát, lần đầu tiên trong lịch sử tồn tại, người La Mã chém giết lẫn nhau.
Nhiều người đã không đánh giá đúng vai trò của Tiberius Gracchus đối với
[lịch sử La Mã](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_La_M%C3%A3&action=edit&redlink=1). Dù cuộc cải cách của ông thất bại, nhưng Gracchus đã tạo ra một phong cách chính trị mới: phục vụ đa số. Trước Gracchus, những thay đổi chính trị được thực hiện chủ yếu do những yêu cầu của, và để phục vụ 1 thiểu số là giới quý tộc. Tuy nhiên, Tiberius lại tìm kiếm những thay đổi vì lợi ích của số đông dân chúng và hoàn toàn không đếm xỉa đến giới quý tộc. Điều đó đã tạo ra 1 lớp chính trị gia mới ở La Mã, những người được gọi là chính trị gia mị dân do những cố gắng giành quyền lực của họ bằng cách thu hút sự ủng hộ trong dân chúng. Đối lập với những chính trị gia kiểu này, giới quý tộc tiếp tục nỗ lực duy trì cơ cấu chính trị truyền thống: phục vụ tầng lớp giàu có.
Tiberius chết nhưng nhà Gracchi chưa dừng lại ở đó. Liên tiếp hai năm 123 và 122 TCN,
[Gaius Gracchus](/w/index.php?title=Gaius_Gracchus&action=edit&redlink=1) (em trai Tiberius) được bầu là [quan hộ dân](/w/index.php?title=Quan_h%E1%BB%99_d%C3%A2n&action=edit&redlink=1). Có nguồn ủng hộ khổng lồ từ dân chúng, Gaius tìm cách thông qua rất nhiều bộ luật tại quốc hội. Đầu tiên, ông ra luật bình ổn giá cả ngũ cốc bằng việc cho xây dựng các nhà kho chứa ngũ cốc thừa từ mùa trước. Dự luật thứ hai sẽ mang lại cho ông rất nhiều sự chống đối là trao quyền công dân cho tất cả người Italia (nhằm làm tăng quyền lực của bản thân Gaius). Năm 121 TCN, Viện nguyên lão thông qua 1 luật định yêu cầu các quan chấp chính bảo vệ nền cộng hòa và tuyên bố Gaius Gracchus là kẻ thù của nhà nước. Gaius bị săn đuổi và tự sát, hàng ngàn người ủng hộ ông bị giết và treo cổ.
### Suy tàn[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=16)]
Cuộc cải cách của
[Sulla](/wiki/Sulla) mang lại sự phản kháng dữ dội. Sau khi Sulla chết, viện nguyên lão phải đối mặt với các cuộc nổi loạn có vũ trang. Năm 70 TCN, hai chính trị gia nhiều tham vọng là [Crassus](/wiki/Marcus_Licinius_Crassus) và Pompey lên làm quan chấp chính và ngay lập tức bãi bỏ hiến pháp của Sulla. 1 trào lưu chính trị mới xuất hiện. Crassus và Pompey liên minh với các quan hộ dân và quốc hội chống lại viện nguyên lão cùng giới quý tộc.
Năm 67 TCN,
[Pompey](/wiki/Pompey) được trao quyền lãnh đạo toàn bộ vùng Địa Trung Hải trong 3 năm, và quyền lực này được kéo dài trong nhiều năm tiếp theo để ông có thể tiếp tục cuộc chiến ở vùng Tiểu Á. Đến cuối giai đoạn này, Pompey đã trở thành nhà lãnh đạo nổi tiếng nhất ở La Mã. Việc này khiến Crassus lo sợ vì ông ta không có vị trí quan trọng như Pompey trong cả viện nguyên lão lẫn Quốc hội. Và Crassus quyết định liên minh với các chính trị gia tiếng tăm khác, trong đó nổi bật nhất là [Gaius Julius Caesar](/wiki/Julius_Caesar) (100-44 TCN). Caesar xuất thân từ một gia đính quý tộc lâu đời, và là vị tướng thiên tài chỉ huy quân La Mã ở [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) và [Gaul](/wiki/Gallia).
Khi Caesar trở về từ Tây Ban Nha, ông yêu cầu 1 cuộc diễu binh chiến thắng vòng quanh Roma. Viện nguyên lão từ chối cuộc diễu binh này vì sợ ảnh hưởng của ông tới đám đông dân chúng. Caesar thuyết phục Pompey và Crassus hòa giải và thể chế tam hùng đầu tiên được thành lập bao gồm ba chính trị gia nói trên. Chính phủ tam hubgf đầu tiên bao gồm Caesar, Crassus và Pompey bắt đầu nắm quyền lực năm 59 trước cn sau khi Caesar được bầu làm quan chấp chính. Chương trình cải cách của chính phủ mới được ban hành và Caesar trở thành thống đốc của 2 tỉnh Gaul (phía bắc Italia) và
[Illycrium](/w/index.php?title=Illycrium&action=edit&redlink=1) (ven [biển Adria](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_Adria&action=edit&redlink=1) của Nam Tư). Các chiến dịch chinh phục bằng quân sự là con đường để vươn tới quyền lực ở La Mã, bằng cách đó tạo cho các tướng lãnh 1 đội quân trung thành, sự giàu có, sự ủng hộ và uy tín ở Roma. Chức thống đốc ở 2 tỉnh nói trên cho phép Caesar thực hiện ước mơ chinh phục của mình.
## Ngôn ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=17)]
Ngôn ngữ của người La Mã là tiếng Latin, nó đã được
[Vergil](/w/index.php?title=Vergil&action=edit&redlink=1) nhấn mạnh như một nguồn gốc của sự thống nhất và truyền thống của người La Mã. Cho đến tận thời hoàng đế [29] [Alexander Severus](/wiki/Alexander_Severus)(trị vì từ năm 222-235) thời đế chế, Giấy khai sinh và chúc thư của công dân La Mã đều phải được viết bằng tiếng Latin. Tiếng Latin cũng còn là ngôn ngữ của các tòa án ở phía Tây và của quân đội trên khắp Đế quốc [[30]](#cite_note-30) , nhưng lại không được áp dụng chính thức đối với những cư dân nằm dưới sự cai trị của người La Mã. [[31]](#cite_note-31) Thánh [[32]](#cite_note-32) [Augustinô](/wiki/Augustine_c%E1%BB%A7a_Hippo)nhận xét rằng người La Mã ưa thích tiếng Latinh đến mức đã chấp nhận và thực hiện *per societatis pacem*, thông qua một [hiệp ước xã hội](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_x%C3%A3_h%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1). Chính sách này tương phản với của [[33]](#cite_note-33) [Alexandros Đại đế](/wiki/Alexandros_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF), vốn mong muốn nhằm biến tiếng Hy Lạp trở thành ngôn ngữ chính thức trên khắp đế chế của mình. Như là một hệ quả từ các cuộc chinh phục của Alexandros, ngôn ngữ [[34]](#cite_note-34) [Koine Hy Lạp](/w/index.php?title=Koine_Hy_L%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1)đã trở thành ngôn ngữ chung ở khu vực quanh phía đông Địa Trung Hải và ở Tiểu Á "Biên giới ngôn ngữ họ" này đã phân chia đế quốc thành hai nửa với tiếng Latin ở Phía Tây và tiếng Hy Lạp ở Phía Đông thông qua bán đảo Balkan, tạo ra một hệ ngôn ngữ song song bên trong đế quốc La Mã. [[35]](#cite_note-35) Những người La Mã mà được nhận một nền giáo dục ưu tú, thì lại học tiếng Hy Lạp như là một [[36]](#cite_note-36) [ngôn ngữ thơ ca](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_th%C6%A1_ca&action=edit&redlink=1), và hầu hết những người thuộc chính quyền đều có thể nói tiếng Hy Lạp. Các vị hoàng đế của [[37]](#cite_note-37) [triều đại Julio-Claudius](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_%C4%91%E1%BA%A1i_Julio-Claudius&action=edit&redlink=1)đã khuyến khích những tiêu chuẩn cao đối với tiếng Latin chuẩn ( *Latinitas*), một trào lưu ngôn ngữ được đồng nhất theo những thuật ngữ hiện đại như là tiếng [La tinh cổ điển](/w/index.php?title=La_tinh_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1), và ủng hộ việc sử dụng chính thức tiếng Latin trong các hoạt động kinh doanh. [[38]](#cite_note-Rochette_p._552-38)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=18)]
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Taagepera, Rein](/w/index.php?title=Rein_Taagepera&action=edit&redlink=1)(1979). “Size and Duration of Empires: Growth–Decline Curves, 600 BC to 600 AD”. *Social Science History*(Social Science History, Vol. 3, No. 3/4) **3**(3/4): 115–138 [125]. [doi](/wiki/DOI): [10.2307/1170959](http://dx.doi.org/10.2307%2F1170959). [JSTOR](/wiki/JSTOR) [1170959](http://www.jstor.org/stable/1170959). **Byrd, 161** [^](#cite_ref-Byrd.2C_161_2-0) **Byrd, 96** [^](#cite_ref-Byrd.2C_96_3-0) **Cicero, 239** [^](#cite_ref-Cicero.2C_239_4-0) **Byrd, 44** [^](#cite_ref-Byrd.2C_44_5-0) **Polybius, 133** [^](#cite_ref-Polybius.2C_133_6-0) **D.H. IV.64.** [^](#cite_ref-DHIV64_7-0) **T.L. I.57.** [^](#cite_ref-8) **Abbott, 25** [^](#cite_ref-Abbott.2C_25_9-0) **Abbott, 26** [^](#cite_ref-Abbott.2C_26_10-0) **Abbott, 37** [^](#cite_ref-Abbott.2C_37_11-0) **Abbott, 28** [^](#cite_ref-Abbott.2C_28_12-0)
- ^
**a** [Abbott, 43](#cite_ref-Abbott.2C_43_13-1) **ă**
- ^
**a** **ă** [Livy](/wiki/Titus_Livius), [, Book 7, 42:](/w/index.php?title=Ab_Urbe_Condita_(book)&action=edit&redlink=1) *Ab Urbe Condita* [link to perseus.com](http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.02.0154%3Abook%3D7%3Achapter%3D42) **Abbott, 42–43** [^](#cite_ref-Abbott.2C_42-43_15-0) **Abbott, 47** [^](#cite_ref-Abbott.2C_47_16-0) **Abbott, 52** [^](#cite_ref-Abbott.2C_52_17-0) **Abbott, 53** [^](#cite_ref-Abbott.2C_53_18-0) **Grant,** [^](#cite_ref-19) *The History of Rome*, tr. 33 **Florus,** [^](#cite_ref-epitomeB1C11_20-0) *The Epitome of Roman History*, Quyển 1, t. 11 **Grant,** [^](#cite_ref-historyP38_21-0) *The History of Rome*, tr. 38 **Cassius Dio,** [^](#cite_ref-22) *The Roman History*, Quyển. 1, VII, 17 [^](#cite_ref-enemiesP13_23-0) *The Enemies of Rome*, tr. 13 **Grant,** [^](#cite_ref-historyP37_24-0) *The History of Rome*, tr. 37 Xem thêm: Livy, *The Rise of Rome*, tr. 89 **Pennell,** [^](#cite_ref-25) *Ancient Rome*, Ch. II **Grant,** [^](#cite_ref-26) *The History of Rome*, tr. 41 **Florus,** [^](#cite_ref-epitomeB1C12_27-0) *The Epitome of Roman History*, Q. 1, T. 12 **Abbott, 42** [^](#cite_ref-Abbott.2C_42_28-0) **Vergil,** [^](#cite_ref-29) *Aeneid*12.834 and 837: "they will keep the speech *(sermo)*and *of their fathers … and I will make them all* [mores](/w/index.php?title=Mos_maiorum&action=edit&redlink=1) [Latins](/w/index.php?title=Latins_(Italic_tribe)&action=edit&redlink=1)with one mode of expression *(uno ore,*literally "with one mouth"), in a speech attributed to Rome’s supreme deity [Jupiter](/w/index.php?title=Jupiter_(mythology)&action=edit&redlink=1); Bruno Rochette, "Language Policies in the Roman Republic and Empire," translated by James Clackson, in *A Companion to the Latin Language*(Blackwell, 2011), các trang 549, 563; J.N. Adams, " *Romanitas*and the Latin Language," *Classical Quarterly*53.1 (2003), tr. 184. **Adams, "** [^](#cite_ref-30) *Romanitas*and the Latin Language," các trang. 186–187. **Rochette, "Language Policies in the Roman Republic and Empire," các trang. 554, 556.** [^](#cite_ref-31) **Rochette, "Language Policies in the Roman Republic and Empire," p. 549; Charles Freeman,** [^](#cite_ref-32) *The Greek Achievement: The Foundation of the Western World*(New York: Penguin, 1999), các trang 389–433. [^](#cite_ref-33) [Augustine of Hippo](/w/index.php?title=Augustine_of_Hippo&action=edit&redlink=1), *19.7.18, as cited by Rochette, "Language Policies in the Roman Republic and Empire," tr. 549.* [De Civitate Dei](/w/index.php?title=De_Civitate_Dei&action=edit&redlink=1) **Rochette, "Language Policies in the Roman Republic and Empire," tr. 549, citing** [^](#cite_ref-34) [Plutarch](/wiki/Plutarchus), *Life of Alexander*47.6. [^](#cite_ref-35) [Fergus Millar](/w/index.php?title=Fergus_Millar&action=edit&redlink=1), *A Greek Roman Empire: Power and Belief under Theodosius II (408–450)*(University of California Press, 2006), p. 279; Warren Treadgold, "A History of the Byzantine State and Society" (Stanford University Press, 1997), tr. 5. **Rochette, "Language Policies in the Roman Republic and Empire," tr. 553.** [^](#cite_ref-36) **Rochette, "Language Policies in the Roman Republic and Empire," tr. 550–552.** [^](#cite_ref-37) **Rochette, "Language Policies in the Roman Republic and Empire," tr. 552.** [^](#cite_ref-Rochette_p._552_38-0)
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_La_M%C3%A3&action=edit§ion=19)] [Dionysius of Halicarnassus](/w/index.php?title=Dionysius_of_Halicarnassus&action=edit&redlink=1); Ernest Cary (Translator); William Thayer (Editor) (9 tháng 4 năm 2007). [“Book IV, sections 64-85”](http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Dionysius_of_Halicarnassus/4D*.html). *Roman Antiquities*. Loeb Classical Library. Cambridge MA, Chicago: Harvard University, University of Chicago. [Livius, Titus](/wiki/Livy). “Book I, sections 57-60”. *.* [Ab urbe condita](/w/index.php?title=Ab_urbe_condita&action=edit&redlink=1)
- Abbott, Frank Frost (1901).
*A History and Description of Roman Political Institutions*. Elibron Classics. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-543-92749-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-543-92749-0).
- Byrd, Robert (1995).
*The Senate of the Roman Republic*. U.S. Government Printing Office Senate Document 103-23.
- Caesar, Julius (58–50 BC).
*The conquest of Gaul*. London: Penguin Books. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-14-044433-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-14-044433-5).
- Cicero, Marcus Tullius (1841).
*The Political Works of Marcus Tullius Cicero: Comprising his Treatise on the Commonwealth; and his Treatise on the Laws*. vol. 1 . London: Edmund Spettigue.
- Eck, Werner (2003).
*The Age of Augustus*. Oxford: Blackwell Publishing. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-631-22957-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-631-22957-4).
- Flower, Harriet I. (2004).
*The Cambridge Companion to the Roman Republic*. Cambridge.
- Flower, Harriet I. (2009).
*Roman Republics*. Princeton.
- Goldsworthy, Adrian (2003).
*The Complete Roman Army*. Thames & Hudson. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-500-05124-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-500-05124-0).
- Hart, B. H. Liddell (1926, reprint 2004).
*Scipio Africanus — Greater than Napoleon*. DA CAPO Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-306-81363-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-306-81363-7).
- Holland, Tom (2005).
*Rubicon: the last years of the Roman Republic*. Doubleday. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-385-50313-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-385-50313-X).
- Lintott, Andrew (1999).
*The Constitution of the Roman Republic*. Oxford University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-19-926108-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-19-926108-3).
- MacDonald, W. L. (1982).
*The Architecture of the Roman Empire*. Yale University Press, New Haven.
- Matyszak, Philip (2004).
*The Enemies of Rome*. Thames & Hudson. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-500-25124-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-500-25124-X).
- Owen, Francis (1993).
*The Germanic people; their Origin Expansion & Culture*. Barnes & Noble Books. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-19-926108-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-19-926108-3).
- Palmer, L. R. (1954).
*The Latin Language*. Univ. Oklahoma. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8061-2136-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8061-2136-X).
- Polybius (1823).
*The General History of Polybius: Translated from the Greek*. Vol 2 . Oxford: Printed by W. Baxter.
- Taylor, Lily Ross (1966).
*Roman Voting Assemblies: From the Hannibalic War to the Dictatorship of Caesar*. The University of Michigan Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-472-08125-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-472-08125-X).
|
|
|Thành phố
||Chủ đề khác
|
|
|
|Hiện đại
||Xem thêm
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Encoding: gzip

X-UA-Compatible: IE=Edge

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


markdown:
*Calosoma sycophanta*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Calosoma sycophanta
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Coleoptera](/wiki/B%E1%BB%8D_c%C3%A1nh_c%E1%BB%A9ng) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Carabidae](/wiki/Carabidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Calosoma](/wiki/Calosoma) [Phân chi](/wiki/Ph%C3%A2n_chi)( *subgenus*) [Calosoma (Calosoma)](/w/index.php?title=Calosoma_(Calosoma)&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. sycophanta** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Calosoma sycophanta*
(
[Linnaeus](/wiki/Carl_Linnaeus), [1758](/wiki/1758) ) [[1]](#cite_note-1) * là một loài bọ cánh cứng mặt đất bản địa châu Âu. Năm 1905, nó được du nhập vào Calosoma sycophanta* [New England](/wiki/New_England)để kiểm soát [bướm đêm Gypsy](/w/index.php?title=B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm_Gypsy&action=edit&redlink=1). Loài này ăn nhiều loài sâu khác nhau ở giai đoạn ấu trùng và con lớn.
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Calosoma_sycophanta&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Calosoma_sycophanta&action=edit§ion=1)]
-
-
Calosoma sycophanta2009.jpg
Con bọ
-
Ấu trùng
*Calosoma sycophanta*ăn ấu trùng [Lymantria dispar](/wiki/Lymantria_dispar)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Calosoma_sycophanta&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Calosoma_sycophanta&action=edit§ion=2)] **10th edition of Systema Naturae** [^](#cite_ref-1)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Calosoma_sycophanta&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Calosoma_sycophanta&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Calosoma sycophanta](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Calosoma_sycophanta) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Calosoma sycophanta](//species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Calosoma_sycophanta) tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Ground Beetles](http://www.entomology.wisc.edu/mbcn/kyf304.html), Susan Mahr, University of Wisconsin–Madison. [Forest Caterpillar Hunter](http://www.biolib.cz/en/taxon/id81/), BioLib.cz.
[[Thể loại:Calosoma|Calosoma sycophanta}}

X-Cache: cp1054 hit (1), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
# Golinda, Texas
|
|Golinda, Texas
|Tọa độ:
|[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Texas](/wiki/Texas) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) [Falls](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Falls,_Texas), [McLennan](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_McLennan,_Texas) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng)(10,8 [km²](/wiki/Ki-l%C3%B4-m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [ft](/wiki/Foot)(147 [m](/wiki/M%C3%A9t)) **Dân số**( [2010](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_tra_d%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3_2010)) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/UTC-6)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [ZIP code](/wiki/M%C3%A3_b%C6%B0u_%C4%91i%E1%BB%87n_Hoa_K%E1%BB%B3) [Mã điện thoại](/w/index.php?title=M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) [254](/w/index.php?title=Area_code_254&action=edit&redlink=1) [FIPS code](/w/index.php?title=Federal_Information_Processing_Standard&action=edit&redlink=1) [2](/wiki/Wikipedia:Tham_kh%E1%BA%A3o_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc#2) [GNIS](/w/index.php?title=Geographic_Names_Information_System&action=edit&redlink=1)feature ID [3](/wiki/Wikipedia:Tham_kh%E1%BA%A3o_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc#3)
Golinda là một thành phố chủ yếu nằm ở
[quận Falls](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Falls,_Texas), với một phần nhỏ của thị trấn trong [quận McLennan](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_McLennan,_Texas) ở bang [Texas](/wiki/Texas) của Hoa Kỳ. Dân số là 423 người theo cuộc điều tra dân số 2000, và 559 người trong năm 2010.
Phần Golinda ở quận Falls là một phần của Khu vực thống kê đô thị Waco.
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 4,2 dặm vuông (10,7 km ²), tất cả là diện tích mặt đất.
## Nhân khẩu học[
[sửa](/w/index.php?title=Golinda,_Texas&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Golinda,_Texas&action=edit§ion=1)]
Tính đến cuộc điều tra dân số năm 2000, thành phố đã có 423 người, 171 hộ gia đình, và 128 gia đình cư trú trong thành phố. Mật độ dân số là 101,8 người cho mỗi dặm vuông (39.4/km ²). Có 185 đơn vị nhà ở mật độ trung bình 44,5 cho mỗi dặm vuông (17.2/km ²). Cơ cấu chủng tộc của cư dân thành phố là 76,36% trắng, 19,15% người Mỹ gốc Phi, châu Á 0,24%, 4,26% so với các chủng tộc khác. Tây Ban Nha hoặc La tinh bất cứ chủng tộc nào là 8,27% dân số.
Có 171 hộ gia đình trong đó 24,6% có trẻ em dưới độ tuổi 18 sống với họ, 62,0% đã kết hôn cặp vợ chồng sống với nhau, 8,8% có chủ hộ phụ nữ không có hiện tại chồng, và 24,6% người không gia đình. 24,0% của tất cả các hộ gia đình đã được thực hiện của các cá nhân và 12,9% có ai đó sống một mình từ 65 tuổi trở lên. Quy mô hộ gia đình trung bình là 2,47 và kích cỡ gia đình trung bình là 2,89.
Trong thành phố, cơ cấu độ tuổi dân cư với 20,1% dưới 18 tuổi, 7,1% 18-24, 26,2% 25-44, 27,2% 45-64, và 19,4% từ 65 tuổi trở lên. Độ tuổi trung bình là 42 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 92,3 nam giới. Đối với mỗi phụ nữ tuổi 100 18 trở lên, có 89,9 nam giới.
Thu nhập trung bình của một hộ gia đình trong thành phố là 32.955 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 38.472 USD. Nam giới có thu nhập trung bình là 21.979 USD so với 22.159 đối với nữ. Thu nhập bình quân đầu người thành phố là 14.136 $. Khoảng 8,8% của các gia đình và 7,9% dân số dưới mức nghèo khổ, trong đó có 10,6% của những người dưới 18 tuổi và 13,8% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1068 frontend miss (0)


markdown:
# Vu Sơn
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Bản đồ
|
|![]()
巫山县於重慶內的地理位置
![ 中國重慶地圖](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Map_of_China_Chongqing.svg/200px-Map_of_China_Chongqing.svg.png)
![ 中國重慶地圖](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Map_of_China_Chongqing.svg/200px-Map_of_China_Chongqing.svg.png)
[中國](/w/index.php?title=%E4%B8%AD%E5%9C%8B&action=edit&redlink=1)重慶Vị trí **Con số thống kê** [huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)
- Toàn bộ
- Mặt đất
- Mặt nước
2958
[km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91)
- （
[2006](/wiki/2006)）
-
[Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)
600.000
Bài này viết về huyện Vu Sơn thuộc thành phố Trùng Khánh. Đối với bài về Vu Sơn Quốc, xem
[Vu San Quốc](/wiki/Vu_San_Qu%E1%BB%91c). Đối với bài về Vũ Sơn, xem [Vũ Sơn](/wiki/V%C5%A9_S%C6%A1n). **Vu Sơn** ( [chữ Hán giản thể](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83):巫山县, [Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): *Vu Sơn huyện*) là một [huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) thuộc [thành phố trực thuộc trung ương](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_tr%E1%BB%B1c_thu%E1%BB%99c_trung_%C6%B0%C6%A1ng_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) [Trùng Khánh](/wiki/Tr%C3%B9ng_Kh%C3%A1nh), [Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa). Huyện này có diện tích 2958 km2, dân số năm 2006 là 600.000 người. Huyện này nằm ở phía đông của Trùng Khánh, nam giáp [Hồ Bắc](/wiki/H%E1%BB%93_B%E1%BA%AFc), bắc giáp [Vu Khê](/wiki/Vu_Kh%C3%AA). Về mặt hành chính, huyện này được chia ra thành 11 [trấn](/wiki/Tr%E1%BA%A5n) (Vu Hiệp, Long Khê, Đại Xương, Miếu Vũ, Song Long, Quan Dương, La Bình, Bão Long, Quan Độ, Động Cổ), 13 [hương](/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng_(Trung_Qu%E1%BB%91c)), 2 hương dân tộc, tổng cộng có 567 thôn.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Vu_S%C6%A1n&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vu_S%C6%A1n&action=edit§ion=1)]
## LIên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Vu_S%C6%A1n&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vu_S%C6%A1n&action=edit§ion=2)]
|
|
Vu Sơn •
tự trị

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


markdown:
# pourpre
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|pourpre |
|**pourpre** gc [/puʁpʁ/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Phẩm](/wiki/ph%E1%BA%A9m) [tía](/wiki/t%C3%ADa)(để nhuộm). [Vải](/wiki/v%E1%BA%A3i) [nhuộm](/wiki/nhu%E1%BB%99m) [tía](/wiki/t%C3%ADa). [Sự](/wiki/s%E1%BB%B1)đỏ [mặt](/wiki/m%E1%BA%B7t). *La*— sự đỏ mặt thẹn thùng **pourpre**de la pudeur
-
- (
*Tôn giáo*) [Chức](/wiki/ch%E1%BB%A9c) [hồng y](/w/index.php?title=h%E1%BB%93ng_y&action=edit&redlink=1)(cũng) **pourpre** [romaine](/w/index.php?title=romaine&action=edit&redlink=1).
- (
*Từ cũ, nghĩa cũ*) [Vương quyền](/w/index.php?title=v%C6%B0%C6%A1ng_quy%E1%BB%81n&action=edit&redlink=1).
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|pourpre |
|**pourpre** gđ [/puʁpʁ/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Màu](/wiki/m%C3%A0u) [tía](/wiki/t%C3%ADa). *étoffe d’un beau*— vải màu tía đẹp **pourpre**
-
- (
*Động vật học*) [Ốc gai](/w/index.php?title=%E1%BB%91c_gai&action=edit&redlink=1) [tía](/wiki/t%C3%ADa). *— (giải phẫu) màng lưới màu tía* **pourpre**rétinien
-
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|Giống đực |
|pourpre |
|
|
|Giống cái |
|pourpre |
|**pourpre** [/puʁpʁ/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
Sáng nay, hàng trăm bệnh nhân từng bị
[nhân bản kết quả xét nghiệm](http://vietbao.vn/tp/Lam-gia-ket-qua-xet-nghiem-mau/4273361/) đã trở lại bệnh viện đa khoa Hoài Đức (Hà Nội) để khám lại. Khác với sự nhanh gọn trước đây, lần này họ phải chờ nhiều tiếng đồng hồ mới lấy được kết quả.
>>
[Miễn phí cho bệnh nhân bị trả kết quả xét nghiệm giả tái khám](http://vietbao.vn/Xa-hoi/Mien-phi-cho-benh-nhan-bi-tra-ket-qua-xet-nghiem-gia-tai-kham/66517467/157/)
>>
[Gặp người tố cáo gian lận xét nghiệm](http://vietbao.vn/Xa-hoi/Gap-nguoi-to-cao-gian-lan-xet-nghiem/2131680383/157/)
| |![]()
|Sau vụ việc "Nhân bản kết quả xét nghiệm máu" được đưa ra ánh sáng, Bệnh viện đa khoa huyện Hoài Đức vẫn tiếp tục làm việc tiếp đón người dân khám chữa bệnh.|
| |![]()
|Ước tính có tới hàng trăm lượt người đến đăng kí khám chữa tại bệnh viện sáng ngày 13/8. Trong số này, phần lớn là các bệnh nhân từng bị nhận phải kết quả giả trước đây.|
| |![]()
|Khắp từ trong ra ngoài phòng xét nghiệm đều chật kín người ngồi chờ đợi.|
| |![]()
|Khu vực khoa xét nghiệm chật chội ngay từ 7g30 sáng. Trong số này có nhiều người già và trẻ em.|
| |![]()
|Rất nhiều lời bàn tán sôi nổi quanh vụ việc 'nhân bản' kết quả xét nghiệm máu tại bệnh viện. Khi được hỏi mọi người đều cho rằng có nhu cầu khám chữa bệnh thì họ vẫn phải tới đây. Họ tin rằng ê kíp y bác sĩ mới sẽ làm tốt, làm đúng nhiệm vụ của người thầy thuốc.|
| |![]()
|Phần lớn bệnh nhân tới đây đều là những người dân quanh vùng. Họ không còn nơi nào khác để trị bệnh khi không muốn đi xa.|
| |![]()
|Chị Phạm Thị Liên (ngồi hàng ghế thứ 2) đến khám và xét nghiệm lại máu. Chị và hàng chục người ngồi chờ từ 9 giờ tới 11 giờ vẫn chưa đến lượt lấy máu.|
| |![]()
|Ê kíp bác sĩ, y tá mới làm việc liên tục từ sáng đến trưa không được nghỉ tay.|
| |![]()
|Chỉ mới thời gian ngắn trước đây, người bệnh chỉ cần chờ khoảng 15 đến 30 phút đã nhận được bản kết quả nhưng là giả. Còn lần này sau khi ngồi chờ vài giờ lấy mẫu máu, rồi thêm 3 tiếng sau mới có được kết quả. Phần lớn phải ra về buổi chiều quay lại nhận lại phiếu xét nghiệm của mình.|
| |![]()
|Dự kiến, trong vài ngày tới, bệnh viện vẫn đông đúc cảnh khám chữa bệnh và xét nghiệm lại.|*VietBao.vn (Theo Tri thức)* *TIN NỔI BẬT CHUYÊN MỤC XÃ HỘI*
| |![]()
| |![]()
| |![]()
| |» | |» | |»
| |![]()
| |![]()
| |![]()
| |![]()
| |» | |» | |»
| |
>>
>>
>>
>>
>>
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Lũ lượt kéo đến bệnh viện Hoài Đức xét nghiệm sau scandal**
Tổng TTCP gọi điện cho đoàn thanh tra cây Hà Nội; Hàng cổ thụ Thủ đô ứa nhựa sau những vết chém lạ; Nửa đêm phá cửa xe đưa thi thể 2 thầy giáo ra ngoài; Chuyện hậu trường be bét của truyền hình thực tế; Thủ đoạn cực kỳ tinh vi của siêu lừa qua Facebook ở HN...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/4.
TQ mở rộng phi pháp bãi đá ở Trường Sa; Máy bay rơi ở Bình Thuận, 2 phi công nhảy dù; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; 'Trùm' đường dây người mẫu bán dâm cho đại gia ở SG; 5 người đẹp Việt trần tình nghi án "đi khách"; Tai nạn thảm khốc sau bữa tiệc thôi nôi...là những tin tức thời sự nổi bật trong ngày 16/4.
8 người tranh chức Cục trưởng Đường sắt VN; Hành động lạ của người mẹ 'xin tiền chữa ung thư cho con'; Chở xác người vứt giữa phố; Khoe 'chiến tích' và ảnh sex để bôi xấu bạn gái cũ; 'Cá chép hóa rồng' 200 tấn trên sông Hàn; Nữ hung thủ giết 3 bà cháu im lặng trong trại giam...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 14/4.
Không tăng giá bán xăng dầu; Trứng kiến 700 ngàn/kg: Dân Hà thành mua cả yến ăn dần; Choáng với váy áo hở bạo của Thanh Lam; Cầm dao cướp tiệm vàng, bị dân vây đánh bầm dập; Nhờ cứu hộ mới đưa được xác nữ sinh khỏi gầm container;
Tiếp tục tăng giá viện phí; Bị “chôn sống” khi ngăn cản thi công quốc lộ 1A; Bức ảnh nướng gà bằng đèn khò gây bão; ‘Thổi’ giá thiết bị từ 100 triệu lên 130 tỷ; Thực hư vụ nữ sinh bị hiếp và giết ở Hà Nội...
Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...
Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..
Chỉ mang tính thử nghiệm, nhưng việc gắn camera trên mũ CSGT đã đem lại nhiều hiệu quả, khiến người vi phạm giao thông tâm phục, khẩu phục.
5 người cùng bị truy tố về tội giết người trong một vụ án. Kỳ án 'ma cũ bắt nạt ma mới' và sự thật bất ngờ; Kỳ án “Chúc Anh Đài” thời @ chuyên đi trộm cắp; Kỳ án tòa xử buộc người không vay phải trả nợ...
Bé gái 3 tuổi bỏng nặng phần bụng, ngực và một phần cổ, mặt vì bị bạn đốt váy trong lớp học tại trường mầm non ở thị trấn thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Bà Hillary Clinton sẵn sàng chạy đua vào Nhà Trắng năm 2016; ông Putin trực tiếp giải đáp thắc mắc trên truyền hình; Hàn Quốc công khai cuộc phỏng vấn cuối đời cố Chủ tịch Keangnam; Triều Tiên kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Kim Nhật Thành... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.
Bé trai 1 tuổi tử vong tại BV Hồng Ngọc; Máy bay SU-22 rơi xuống biển; Phi công, tiếp viên hàng không được lợi bao nhiêu từ mỗi chuyến hàng xách tay”?; Xà cừ Hà Nội bị đẽo vỏ: Đề nghị công an điều tra... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nhiều người bệnh bức xúc vì bác sĩ vô tâm, chẩn đoán nhầm; những chú ý đặc biệt khi ăn hải sản, món ăn mùa hè, bỏ túi những bí quyết phòng tránh bệnh ngày nắng nóng, thêm nhiều khám phá thú vị về chuyện "yêu" và sức khỏe giới tính,... là những tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-nhanh-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua134-194/2147554199/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Lan Ngọc dành giải quán quân Bước nhảy hoàn vũ 2015, "Fast & Furious 7" cán mốc doanh thu 100 tỉ tại Việt Nam, Ngọc Trinh trở thành Nữ hoàng bikini châu Á, Xuân Bắc "chốt" cát-xê 8 tỉ đồng, vượt nhiều tên tuổi lớn, Thân thế ít người biết về 2 người mẫu bán dâm nghìn đô, Hoa hậu Kỳ Duyên bị tố làm màu trong việc bán dưa hấu, CL (2NE1) chỉ chịu thua Tổng thống Nga, Em út EXO-M lại bị đồn rời nhóm, "Bạn gái ngực lép" úp mở tuyên bố chia tay G-Dragon,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-1204-1804/2147554226/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Người mẫu, hoa khôi... bán dâm giá nghìn đô; Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc; Thảm án 3 bà cháu bị chém chết; Điều chưa biết về vụ trộm táo bạo nhất lịch sử; Những phi vụ táo tợn của “Băng cướp Hắc Long”; Bóc mẽ những chiêu thức tinh vi trong thế giới cá độ online;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1204-1804/2147554187/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public


markdown:
|
|
Vậy là đã đến lúc các em học sinh lớp 12 bắt đầu làm hồ sơ thi đại học, các em lớp 9 tìm thông tin tuyển sinh của các trường cấp III. Các em đang quan tâm đến chuyện gì, tập trung học tập thật chăm chỉ hay cố gắng "chơi nốt" để sau này đỡ tiếc thời học sinh?! Dù thế nào, các em hãy dành một chút quan tâm cho những "điều nhỏ nhặt" mà đôi khi các em không để ý nhé.
Đã gần hết mùa đông, trời sắp không còn lạnh nữa, những chiếc áo đồng phục lớp lại chuẩn bị được tận dụng. Lớp nào chưa có đồng phục thì vắt chân lên cổ để thiết kế và đặt may áo. Đâu đó còn có những cuộc cạnh tranh ngầm xem lớp nào làm đồng phục đẹp hơn nữa. Có ai đó bảo, khi đã mặc chung cùng một màu áo, một kiểu áo thì mọi người sẽ xích lại gần nhau hơn. Như lớp chị ngày trước, những giận dỗi, ganh tị cứ nhỏ dần rồi biến mất lúc nào không hay, khi cả lớp trông thật giống nhau. Nhưng đừng vì thế mà quên đồng phục trường nhé. Có thể các em nghĩ rằng bác bảo vệ, cô phụ trách thật khó tính, hay các em đã chán chiếc áo đồng phục vừa xấu, vừa nóng, kém thời trang lại phải mặc suốt 3 năm; nhưng cũng chỉ còn mấy tháng nữa thôi, sau này có muốn cũng không được mặc. Vậy thì, hãy xin một ngày mặc đồng phục riêng cho cả khối, để vừa đẹp lại vừa là những học sinh ngoan ngoãn nhé.
Thời điểm này, các em đang thích quay phim và chụp ảnh nhất. Chụp trộm trong lớp, tíu tít quay phim bằng máy kỹ thuật số trong giờ chơi, thậm chí còn trốn học để đi chụp ảnh, chưa kể rất nhiều các hoạt động văn nghệ, thể thao. Những bức ảnh như thế sẽ thật có ý nghĩa khi các em không còn bên nhau, nhưng đừng vì mải mê chụp ảnh mà bỏ lỡ tiết học nhé.
Rồi, những quyển lưu bút đang được chuyền tay nhau, ngày nào cũng "phải" viết cho ai đó, bút màu, đề can, bút nhũ… được tận dụng tối đa. Say sưa với lưu bút trong giờ ra chơi, trong lớp học chính, ở lớp học thêm... Các em coi việc viết lưu bút còn quan trọng hơn đống bài tập đang chất đầy vì ai cũng giục
Vui thì vui lắm, nhưng chị biết cũng có những mâu thuẫn đang xảy ra trong các em. 3,4 năm học quá hiểu nhau, biết rõ tính nhau. Những điều không vừa lòng đang được dịp bung ra, vì các em nghĩ sẽ chẳng học với nhau bao lâu nữa. Chị không khuyên các em phải giấu trong lòng, vì những lời nói thật sẽ giúp mọi người hiểu nhau hơn, nhưng đừng làm lớp mình căng thẳng, đừng để bụng nhé. Cãi nhau xong các em sẽ nhẹ nhõm hơn, rồi vài hôm nữa lại thấy những ánh mắt hình viên đạn biến mất, lại tíu tít rủ nhau đi liên hoan thôi mà.
Các em đã từng than vãn “Sao "bà" chủ nhiệm mình nói nhiều thế”. Giờ sinh hoạt thật kinh hoàng vì những ai bị điểm kém, đi muộn, thậm chí không mặc đồng phục sẽ đồng loạt bị gọi lên. Rồi chuyện mất trật tự, chuyển chỗ ngồi linh tinh nữa. Đã đến lúc các em phải nhìn khác đi, vì nếu các em thi trượt tốt nghiệp, hay thành tích không tốt thì giáo viên chủ nhiệm sẽ buồn lắm. Thầy cô không hỏi thì các em sẽ bảo thầy cô không quan tâm đến lớp. Hãy hiểu cho thầy cô hơn nhé, vì khi các em ra trường thì thầy cô sẽ nhớ các em, sẽ có người quay mặt đi mà rơm rớm nước mắt...
Đây cũng là lúc các bạn cán bộ lớp khá bận rộn vì nhiều việc, vừa phải nhận hồ sơ, hướng dẫn các bạn viết hồ sơ, thu hồ sơ, tìm hiểu thông tin cho các bạn, vừa lo giữ nề nếp cho lớp mà vẫn phải đảm bảo việc học để làm gương. Nhưng hãy bình tĩnh, đừng cáu giận với những bạn không chịu đi học đầy đủ để nộp hồ sơ, những bạn nói chuyện nhiều không chịu nghe chỉ dẫn để rồi lúc sau lại hỏi suốt ngày, những bạn nộp hồ sơ muộn để các em phải chạy đi chạy lại xuống văn phòng để nộp hồ sơ mà vẫn chưa xong. Ai cũng mệt mỏi, lo lắng nên sự cáu giận của các em vừa làm không khí lớp căng thẳng hơn, lại khiến các bạn trong lớp “ít quý” mình hơn. Mọi chuyện đâu còn có đó mà.
Thời gian trôi qua rất nhanh, chỉ 8 tuần nữa là các em sẽ bắt đầu nghỉ học, mỗi người một "góc" để ôn thi, rồi lễ tốt nghiệp đến ngay sau đó. Các em có định chuẩn bị một tiết mục văn nghệ, hoặc một trò chơi để tạm biệt trường, cho lễ tốt nghiệp ấn tượng hơn, cho các em có thêm động lực bước vào những kì thi thì không? Lớp chị ngày trước đã gấp 999 máy bay màu đỏ mang 999 điều ước, thả từ tầng 3 xuống, ấn tượng lắm đấy.
Các em hãy học tập thật chăm chỉ, học để sau này không phải tiếc nuối, và dù cánh cửa đại học mở ra rất hẹp thì các em vẫn phải có niềm tin. Chúc các em thật may mắn và có một khoảng thời gian đáng nhớ với bạn bè và trường lớp, đồng ý không?
|
|
Việt Báo
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Thư gửi học sinh cuối cấp**
Tổng TTCP gọi điện cho đoàn thanh tra cây Hà Nội; Hàng cổ thụ Thủ đô ứa nhựa sau những vết chém lạ; Nửa đêm phá cửa xe đưa thi thể 2 thầy giáo ra ngoài; Chuyện hậu trường be bét của truyền hình thực tế; Thủ đoạn cực kỳ tinh vi của siêu lừa qua Facebook ở HN...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 15/4.
TQ mở rộng phi pháp bãi đá ở Trường Sa; Máy bay rơi ở Bình Thuận, 2 phi công nhảy dù; Hà Nội: Nhiều phố có hàng cổ thụ bị vết 'chém' lạ; 'Trùm' đường dây người mẫu bán dâm cho đại gia ở SG; 5 người đẹp Việt trần tình nghi án "đi khách"; Tai nạn thảm khốc sau bữa tiệc thôi nôi...là những tin tức thời sự nổi bật trong ngày 16/4.
8 người tranh chức Cục trưởng Đường sắt VN; Hành động lạ của người mẹ 'xin tiền chữa ung thư cho con'; Chở xác người vứt giữa phố; Khoe 'chiến tích' và ảnh sex để bôi xấu bạn gái cũ; 'Cá chép hóa rồng' 200 tấn trên sông Hàn; Nữ hung thủ giết 3 bà cháu im lặng trong trại giam...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 14/4.
Không tăng giá bán xăng dầu; Trứng kiến 700 ngàn/kg: Dân Hà thành mua cả yến ăn dần; Choáng với váy áo hở bạo của Thanh Lam; Cầm dao cướp tiệm vàng, bị dân vây đánh bầm dập; Nhờ cứu hộ mới đưa được xác nữ sinh khỏi gầm container;
Tiếp tục tăng giá viện phí; Bị “chôn sống” khi ngăn cản thi công quốc lộ 1A; Bức ảnh nướng gà bằng đèn khò gây bão; ‘Thổi’ giá thiết bị từ 100 triệu lên 130 tỷ; Thực hư vụ nữ sinh bị hiếp và giết ở Hà Nội...
Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...
Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..
Chỉ mang tính thử nghiệm, nhưng việc gắn camera trên mũ CSGT đã đem lại nhiều hiệu quả, khiến người vi phạm giao thông tâm phục, khẩu phục.
5 người cùng bị truy tố về tội giết người trong một vụ án. Kỳ án 'ma cũ bắt nạt ma mới' và sự thật bất ngờ; Kỳ án “Chúc Anh Đài” thời @ chuyên đi trộm cắp; Kỳ án tòa xử buộc người không vay phải trả nợ...
Bé gái 3 tuổi bỏng nặng phần bụng, ngực và một phần cổ, mặt vì bị bạn đốt váy trong lớp học tại trường mầm non ở thị trấn thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái.
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Bà Hillary Clinton sẵn sàng chạy đua vào Nhà Trắng năm 2016; ông Putin trực tiếp giải đáp thắc mắc trên truyền hình; Hàn Quốc công khai cuộc phỏng vấn cuối đời cố Chủ tịch Keangnam; Triều Tiên kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Kim Nhật Thành... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.
Bé trai 1 tuổi tử vong tại BV Hồng Ngọc; Máy bay SU-22 rơi xuống biển; Phi công, tiếp viên hàng không được lợi bao nhiêu từ mỗi chuyến hàng xách tay”?; Xà cừ Hà Nội bị đẽo vỏ: Đề nghị công an điều tra... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Nhiều người bệnh bức xúc vì bác sĩ vô tâm, chẩn đoán nhầm; những chú ý đặc biệt khi ăn hải sản, món ăn mùa hè, bỏ túi những bí quyết phòng tránh bệnh ngày nắng nóng, thêm nhiều khám phá thú vị về chuyện "yêu" và sức khỏe giới tính,... là những tin sức khỏe quan trọng tuần qua. ------------ Xem thêm: Điểm nhanh tin sức khỏe quan trọng tuần qua (13/4 - 19/4), http://vietbao.vn/Suc-khoe/Diem-nhanh-tin-suc-khoe-quan-trong-tuan-qua134-194/2147554199/248/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Lan Ngọc dành giải quán quân Bước nhảy hoàn vũ 2015, "Fast & Furious 7" cán mốc doanh thu 100 tỉ tại Việt Nam, Ngọc Trinh trở thành Nữ hoàng bikini châu Á, Xuân Bắc "chốt" cát-xê 8 tỉ đồng, vượt nhiều tên tuổi lớn, Thân thế ít người biết về 2 người mẫu bán dâm nghìn đô, Hoa hậu Kỳ Duyên bị tố làm màu trong việc bán dưa hấu, CL (2NE1) chỉ chịu thua Tổng thống Nga, Em út EXO-M lại bị đồn rời nhóm, "Bạn gái ngực lép" úp mở tuyên bố chia tay G-Dragon,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần. ------------ Xem thêm: Toàn cảnh Showbiz tuần (12/04 – 18/04), http://vietbao.vn/The-gioi-giai-tri/Toan-canh-Showbiz-tuan-1204-1804/2147554226/49/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Người mẫu, hoa khôi... bán dâm giá nghìn đô; Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc; Thảm án 3 bà cháu bị chém chết; Điều chưa biết về vụ trộm táo bạo nhất lịch sử; Những phi vụ táo tợn của “Băng cướp Hắc Long”; Bóc mẽ những chiêu thức tinh vi trong thế giới cá độ online;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/04 - 18/04), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-1204-1804/2147554187/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi


markdown: Thông báo chính thức từ nội dung bạn vừa tìm nay chính thức chuyển qua web http://choa37.vn - web hẹn hò tìm người yêu nhanh số 1 việt nam tong hop phim sex giao vien - page =>game hay-hiên viên kiếm =>wap tải game miễn phí cho điện thoại. =>Game Mobi Army =>tai game chien than Bộ ảnh girl xinh cực đẹpVIỆT GIỚI TÍNH Trang nhất diễn đàn chat mp3 Hi, Phòng khách!Trang chủ | Đăng nhập | Đăng kýGame Avatar mới nhất Sieu bai iwin Game võ lâm 3 (hot) tải game khí phách anh hùng Thông báo từ ngày 10/4/2015 vietgioitinh.vn chính thức chuyển qua web http://choa37.vn - web hẹn hò tìm người yêu nhanh số 1 việt nam, cảm ơn bạn đã ghé thăm vgt trong thời gian qua và nhờ ghé thăm choa37.vn để ủng hộ VGT nhé mSexy – ứng dụng xem phim trên điện thoại Tổng hợp hàng triệu clip giải trí nóng bỏng, sexy, scandal, hài hước, thể thao, độc, lạ... Tải về miễn phí tong hop phim sex giao vien Trang chia sẻ những đoạn tong hop phim sex giao vien - page hay nhất miễn phí hỗ trợ điện thoại, tổng hợp xem phim tong hop phim sex giao vien - page tuyển chọn những video hình ảnh đặc sắc sinh động nhấttuyển chọn tong hop phim sex giao vien - page đặc sắc 2013, wap chia sẻ những phim tình cảm, tâm lý yêu thích, cảm xúc thăng hoa cùng vietgioitinh.vnKết quả truy vấn 1 2 3 4 >>Rủ đi xem phim... rẽ vào nhà nghỉ mSexy – ứng dụng xem phim trên điện thoại Tổng hợp hàng triệu clip giải trí nóng bỏng, sexy, scandal, hài hước, thể thao, độc, lạ... Tải về miễn phí xem thêm tong hop phim sex giao vien đăng ngày 15.07.2014 / 11:46Khi đọc được những tâm sự của các bạn trẻ trên chuyên mục tình yêu, tôi cũng thấy ngậm ngùi và thương cho chính thân phận mình. Đọc những tâm sự của các bạn, tôi càng có động lực để viết ra những câu chuyện của! Tôi và anh quen nhau qua một người bạn chung, anh hơn tôi 2 tuổi và khi đó, anh đang học ở một trường đại học, còn tôi đang học lớp 12. Chúng tôi quen nhau qua những dòng tin nhắn và saTới chủ đềNhan ngay Quoc te Phu nu 8/3. Toi muon chuc nhug nguoj than va cac chi em trong thanh vien, nhug loj mSexy – ứng dụng xem phim trên điện thoại Tổng hợp hàng triệu clip giải trí nóng bỏng, sexy, scandal, hài hước, thể thao, độc, lạ... Tải về miễn phí xem thêm tong hop phim sex giao vien đăng ngày 08.03.2012 / 22:42nu vung len va toj la boy phaj chju nam o duoj thuj ko dam chong cu dau. Xjn dau hang trog ngay cua phu nu (^_^))="Tới chủ đềTổng hợp các tư thế yêu "chyện ấy" mSexy – ứng dụng xem phim trên điện thoại Tổng hợp hàng triệu clip giải trí nóng bỏng, sexy, scandal, hài hước, thể thao, độc, lạ... Tải về miễn phí xem thêm tong hop phim sex giao vien đăng ngày 10.03.2012 / 14:04Làm tình thì tùy hứng, Một số cách làm tình ở đây thấy cũng được 1. Dốc ngược Ở cách này, máu sẽ dồn về phía đầu như khi bạn trồng câychuối. Đây là thế yêu sáng tạo thừ tư thế truyền thống. Người vợ nằm dưới nhưng đẩy đầu và vai của mình không chạm mặt giường. Hai tay buông thoải mái xuống đất. Còn chồng ở trên và hai tay chống xuống đất làm điểm tựa. 2. Lướt sóng Đây là một trong những cáchTới chủ đềBạn trai hay ĐÒI vì NGHIỆN xem… phim ĐEN mSexy – ứng dụng xem phim trên điện thoại Tổng hợp hàng triệu clip giải trí nóng bỏng, sexy, scandal, hài hước, thể thao, độc, lạ... Tải về miễn phí xem thêm tong hop phim sex giao vien đăng ngày 18.06.2013 / 07:19Mình không muốn chia tay anh, nhưng cũng không muốn nghe những lời “dụ dỗ” của anh về “chuyện ấy” thêm nữa. Nói chuyện gì anh cũng liên tưởng đến những điều anh ấy xem từ những bộ phim "đen". Viết chuyện này lên đây mình rất xấu hổ, nhưng hiện giờ mình không biết phải làm thế nào là đúng nữa. Mình không muốn chia tay anh ấy vì anh là người mình cảm thấy nặng tình nhất, khó có thể rời xa. NhưTới chủ đềtuyển người yêu có ai ở giao thạnh k ny? mSexy – ứng dụng xem phim trên điện thoại Tổng hợp hàng triệu clip giải trí nóng bỏng, sexy, scandal, hài hước, thể thao, độc, lạ... Tải về miễn phí xem thêm tong hop phim sex giao vien đăng ngày 26.04.2012 / 09:52mjh dag t ng ju ne co aj o giao thanh thj do lam wen nhaTới chủ đềmoi nge chuyen kua minh ruj cko mjnh y kien xem paj lam pjo "cack day khoang mot thang minh xem phim mSexy – ứng dụng xem phim trên điện thoại Tổng hợp hàng triệu clip giải trí nóng bỏng, sexy, scandal, hài hước, thể thao, độc, lạ... Tải về miễn phí xem thêm tong hop phim sex giao vien đăng ngày 18.05.2012 / 16:13inh het nuoc minh sang nha hang som tam nho va co vk anh ay hay o nha mot minhTới chủ đềTrang nhat ky cua thanh vien vietgioitinh. mSexy – ứng dụng xem phim trên điện thoại Tổng hợp hàng triệu clip giải trí nóng bỏng, sexy, scandal, hài hước, thể thao, độc, lạ... Tải về miễn phí xem thêm tong hop phim sex giao vien đăng ngày 31.05.2012 / 07:56m.n hay thu viet nhat ky o day de roi sau nay doc lai cho vui. Ma nho la chi viet nhat ky thoi,k dc binh luan hay spam trong nay.bai viet nao sai quy dinh thi bi deleteTới chủ đềGiao lưu nghĩa tình. mSexy – ứng dụng xem phim trên điện thoại Tổng hợp hàng triệu clip giải trí nóng bỏng, sexy, scandal, hài hước, thể thao, độc, lạ... Tải về miễn phí xem thêm tong hop phim sex giao vien đăng ngày 19.06.2012 / 21:02Mấy dòng tâm sự nét côđơn. Lời thơ nghiên bút trúc buồn cơn. Chiều phai nắng tan trời mưa đón. Tâm tình ai mở nở nguồn cơn.! Phôi pha đi nhé lối củ mòn. Phong trần cát bụi lê gót son. Lời thơ mến cảm tâm tư móm. Để chút u hoài với cô đơn?Tới chủ đềDương vật bị cong có ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng và chất lượng giao ban không? mSexy – ứng dụng xem phim trên điện thoại Tổng hợp hàng triệu clip giải trí nóng bỏng, sexy, scandal, hài hước, thể thao, độc, lạ... Tải về miễn phí xem thêm tong hop phim sex giao vien đăng ngày 29.07.2012 / 16:23với.Tới chủ đềGiao lưu tiếng tơ lòng tuổi mộng mơ! mSexy – ứng dụng xem phim trên điện thoại Tổng hợp hàng triệu clip giải trí nóng bỏng, sexy, scandal, hài hước, thể thao, độc, lạ... Tải về miễn phí xem thêm tong hop phim sex giao vien đăng ngày 25.06.2012 / 15:01Vần thơ mấy câu. Tơ lòng rối rắm. Người tình ở đâu?. Bài thơ chỉ ngắm. Ta lắm nhớ thương. Ta vương nét chữ. Người yêu xa xứ. Có hay sầu buông. Đoạn đường trần gian. Cô đơn bẽ bàng. Tim yêu lai láng. Lệ hoàng đôi mi. Tình phải là chi. Yêu đương làm gì. Niềm riêng ích kỹ. Trách đời phân ly.... Viết mãi vần thơ. Viết mòn thương nhớ. Ta đem rối rắm. TắmTới chủ đề 1 2 3 4 >>khách vào từ google qua các từ:, truyensexgaidep, sexthacloan, Truyendamdangloanluan, phimxecphatrinh, hinhsexditvaolon, anhsexlonnho, Doctruyensexhot, hoi va dap quan he loan luan, anhlônchaynươc, hinhsexdaden, tai.fim sex co trang, phimsexhaynhatvietnam, xemphimxeccamgiacmanh, bopvubulon, doc truyen sex pha trinh tuoi teen, phimditnhautrendienthoaiTrang chủPhát triển bởi thành viên VIETGIOITINH.VN Website đang chạy thử nghiệm chờ xin giấy phép ICP, MXH của bộ thông tin truyền thôngđiều khoảnmọi thông tin trên vietgioitinh chỉ mang tính tham khảo. mọi góp ý vui lòng liện hệ chúng tôi,wap tai phim cho dien thoai miễn phí

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Set-Cookie: hosty=1; expires=Sun, 19-Apr-2015 00:00:00 GMT