text:
Khi chúng ta già
Album:
Sáng tác: Phạm Hồng Phước
Số lượt tải: 58
Cài làm nhạc chờ (trực tiếp)
Soạn: HNC 42282 gửi 8577
Lời bài hát Khi chúng ta già
Khi chúng ta già đi
Anh rời thành phố
Mua một căn nhà nhỏ bên ngoài ngoại ô
Nơi yên tĩnh, nơi thanh bình
Mỗi khi chiều, đôi ta ngồi ngắm mây trôi
Ánh hoàng hôn buông
Khi chúng ta già đi
Em về miền quê
Nuôi thêm mấy con gà ngoài sân sau
Anh đọc sách, em pha trà
Trước hiên nhà trồng thêm những khóm hoa thơm
Khoe sắc ngày mới
Điệp khúc:
Khi chúng ta già
Con cháu chúng ta đã lớn khôn
Khi chúng ta già
Tóc đã vơi, làn da nhăn
Khi chúng ta già
Mắt mờ đi, chân mình run không kịp bước
Mình nương tựa vào nhau
Quãng đời về sau
Và gói cả thế gian, vào lòng bàn tay gầy
*****
Khi chúng ta già đi
Anh rời thành phố
Há ha ha
Mua một căn nhà nhỏ bên ngoài ngoại ô
Anh đọc sách, em pha trà
Trước hiên nhà trồng thêm những khóm hoa thơm
Khoe sắc ngày mới
Điệp khúc:
Khi chúng ta già
Con cháu chúng ta đã lớn khôn hơn
Khi chúng ta già
Tóc đã vơi, làn da nhăn
Khi chúng ta già
Mắt mờ đi, chân mình run không kịp bước
Mình nương tựa vào nhau
Quãng đời về sau
Và gói cả thế gian
*****
Khi chúng ta già
Cuộc sống đổi thay và khác hơn xưa
Bỗng muốn quay lại những tháng năm thời mình vô tư
Anh sẽ ôm em vào lòng
Nhẹ nhàng thôi, nhảy điệu waltz nồng nàn như trước
Nhạc vang thật chậm thôi
Cho chiều nhẹ trôi
Mình đứng dưới mái hiên
Nghe thời gian quay về.
Hư hư hư...
Nhạc chuông liên quan
thử
HD tải nhạc chuông "Khi chúng ta già"
Để nghe nhạc chuông Khi chúng ta già- Phạm Hồng Phước,Hương Giang, trình duyệt/ browser của bạn cần cài flash và javascript.
Chú ý: Nếu bài nhạc chuông "Khi chúng ta già" là miễn phí, bạn có thể nghe đầy đủ cả bài và tải về máy tính miễn phí, ngược lại bạn chỉ được nghe bản đã bị cắt ngắn.
Tainhacchuong.org hỗ trợ tải nhạc chuông bài hát Khi chúng ta già về điện thoại qua tin nhắn sms và về máy tính.
Để đánh giá bài nhạc chuông, bạn đưa chuột vào biểu tượng sao đánh giá 1 - 2 - 3 - 4 hay 5 sao cho bài hát đang nghe.
Lời bài hát Khi chúng ta già được cập nhật liên tục, chỉ mang tính tham khảo.
Nhập tên, nội dung và click vào "Gửi" nếu bạn muốn gửi lời bình cho nhạc chuông này
Từ khóa tìm kiếm trang này:
Tải nhạc chuông Khi chúng ta già- Phạm Hồng Phước,Hương Giang về điện thoại, Download/ nghe/ Tai nhac chuong Khi chung ta gia cho dien thoai di dong; Download nhac chuong Khi chung ta gia, ca si Pham Hong Phuoc,Huong Giang ve may tinh; Nhac chuong bai hat Khi chung ta gia Pham Hong Phuoc,Huong Giang
Bình luận:
Nội dung:

markdown:
# Khi chúng ta già
![Ca sĩ Phạm Hồng Phước,Hương Giang Ca sĩ Phạm Hồng Phước,Hương Giang](http://cainhaccho.net/anh-ca-si/pham-hong-phuoc-huong-giang.jpg)
![Ca sĩ Phạm Hồng Phước,Hương Giang Ca sĩ Phạm Hồng Phước,Hương Giang](http://cainhaccho.net/anh-ca-si/pham-hong-phuoc-huong-giang.jpg)
[Phạm Hồng Phước,Hương Giang](/ca-si/pham-hong-phuoc-huong-giang/)
Album:
Sáng tác:
[Phạm Hồng Phước](/loi-bai-hat/pham-hong-phuoc/)
Số lượt tải: 58
[Tiểu sử Phạm Hồng Phước,Hương Giang](/tieu-su/pham-hong-phuoc-huong-giang-profile/) *Cài làm nhạc chờ (trực tiếp)*
Soạn:
*HNC 42282*gửi *8577* [click vào đây](sms:8577?body=HNC%2042282)
## Lời bài hát Khi chúng ta già
[Lời bài hát "Khi chúng ta già"](/loi-bai-hat/5gxjc/khi-chung-ta-gia.htm)
Khi chúng ta già đi
Anh rời thành phố
Mua một căn nhà nhỏ bên ngoài ngoại ô
Nơi yên tĩnh, nơi thanh bình
Mỗi khi chiều, đôi ta ngồi ngắm mây trôi
Ánh hoàng hôn buông
Khi chúng ta già đi
Em về miền quê
Nuôi thêm mấy con gà ngoài sân sau
Anh đọc sách, em pha trà
Trước hiên nhà trồng thêm những khóm hoa thơm
Khoe sắc ngày mới
Điệp khúc:
Khi chúng ta già
Con cháu chúng ta đã lớn khôn
Khi chúng ta già
Tóc đã vơi, làn da nhăn
Khi chúng ta già
Mắt mờ đi, chân mình run không kịp bước
Mình nương tựa vào nhau
Quãng đời về sau
Và gói cả thế gian, vào lòng bàn tay gầy
*****
Khi chúng ta già đi
Anh rời thành phố
Há ha ha
Mua một căn nhà nhỏ bên ngoài ngoại ô
Anh đọc sách, em pha trà
Trước hiên nhà trồng thêm những khóm hoa thơm
Khoe sắc ngày mới
Điệp khúc:
Khi chúng ta già
Con cháu chúng ta đã lớn khôn hơn
Khi chúng ta già
Tóc đã vơi, làn da nhăn
Khi chúng ta già
Mắt mờ đi, chân mình run không kịp bước
Mình nương tựa vào nhau
Quãng đời về sau
Và gói cả thế gian
*****
Khi chúng ta già
Cuộc sống đổi thay và khác hơn xưa
Bỗng muốn quay lại những tháng năm thời mình vô tư
Anh sẽ ôm em vào lòng
Nhẹ nhàng thôi, nhảy điệu waltz nồng nàn như trước
Nhạc vang thật chậm thôi
Cho chiều nhẹ trôi
Mình đứng dưới mái hiên
Nghe thời gian quay về.
Hư hư hư...
## Nhạc chuông liên quan
**Tên bài nhạc chuông**Ca sĩ **Nghe**
thử
thử
## HD tải nhạc chuông "Khi chúng ta già"
**Để nghe nhạc chuông Khi chúng ta già- Phạm Hồng Phước,Hương Giang**, trình duyệt/ browser của bạn cần cài flash và javascript.
Chú ý: Nếu bài nhạc chuông "Khi chúng ta già" là
**miễn phí**, bạn có thể nghe đầy đủ cả bài và tải về máy tính miễn phí, ngược lại bạn chỉ được nghe bản đã bị cắt ngắn.
Tainhacchuong.org hỗ trợ tải nhạc chuông bài hát Khi chúng ta già về điện thoại qua tin nhắn sms và về máy tính.
Để đánh giá bài nhạc chuông, bạn đưa chuột vào biểu tượng sao đánh giá 1 - 2 - 3 - 4 hay 5 sao cho bài hát đang nghe.
Lời bài hát Khi chúng ta già được cập nhật liên tục, chỉ mang tính tham khảo.
Nhập tên, nội dung và click vào "Gửi" nếu bạn muốn gửi lời bình cho nhạc chuông này
**Từ khóa tìm kiếm trang này**:
Tải nhạc chuông Khi chúng ta già- Phạm Hồng Phước,Hương Giang về điện thoại, Download/ nghe/ Tai nhac chuong Khi chung ta gia cho dien thoai di dong; Download nhac chuong Khi chung ta gia, ca si Pham Hong Phuoc,Huong Giang ve may tinh; Nhac chuong bai hat Khi chung ta gia Pham Hong Phuoc,Huong Giang
Bình luậnXem toàn bộ Bình luận: Tên bạn: Nội dung:

X-C: YES,H:0 mobile

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: max-age=30, public


text:
Thăm Huế: Sự kiện - Hoạt động - Đội Nhóm
Nơi hoạt động của các Đội, nhóm, CLB trên Thamhue
Phụ Mục: Sự kiện - Hoạt động - Đội Nhóm
Tiêu đề bài viết
Bài mới gởi
-
Forum Actions:
Thống kê diễn đàn:
- Ðề tài: 67
- Bài gởi: 850
Bài mới gởi:
Ở Huế có CLB Webmaster chưa...by: counter89
09-07-2017, 04:45 PM
-
Forum Actions:
Thống kê diễn đàn:
- Ðề tài: 264
- Bài gởi: 1,523
Bài mới gởi:by: badboy89
03-04-2017, 04:59 AM
-
Forum Actions:
Thống kê diễn đàn:
- Ðề tài: 230
- Bài gởi: 83,663
Bài mới gởi:by: counter89
14-05-2017, 12:16 AM
-
Forum Actions:
Thống kê diễn đàn:
- Ðề tài: 393
- Bài gởi: 920
Bài mới gởi:
mua acc liên minh huyền thọai...by: vietanhusa126
18-02-2017, 04:21 PM
Người đang theo dõi diễn đàn
Hiện tại đang có 5 người đang lục lọi diễn đàn. (0 thành viên & 5 khách)
Bán Fan cpu 775 giá 20K

markdown:
# Thăm Huế: Sự kiện - Hoạt động - Đội Nhóm
Nơi hoạt động của các Đội, nhóm, CLB trên Thamhue
Phụ Mục: Sự kiện - Hoạt động - Đội Nhóm
Tiêu đề bài viết
Bài mới gởi
-
#### Forum Actions:
#### Thống kê diễn đàn:
- Ðề tài: 67
- Bài gởi: 850
#### Bài mới gởi:
[Ở Huế có CLB Webmaster chưa...](showthread.php/287500-Ở-Huế-có-CLB-Webmaster-chưa-hèo?s=25ce3ea4b6354179b1ec4991ccb2c3ab&goto=newpost)by:  **counter89**
09-07-2017, 04:45 PM
-
#### Forum Actions:
#### Thống kê diễn đàn:
- Ðề tài: 264
- Bài gởi: 1,523
#### Bài mới gởi:by:
**badboy89**
03-04-2017, 04:59 AM
-
#### Forum Actions:
#### Thống kê diễn đàn:
- Ðề tài: 230
- Bài gởi: 83,663
#### Bài mới gởi:by:
**counter89**
14-05-2017, 12:16 AM
-
#### Forum Actions:
#### Thống kê diễn đàn:
- Ðề tài: 393
- Bài gởi: 920
#### Bài mới gởi:
[mua acc liên minh huyền thọai...](showthread.php/400494-mua-acc-liên-minh-huyền-thọai-rãnk-bk-trở-xuống!?s=25ce3ea4b6354179b1ec4991ccb2c3ab&goto=newpost)by:  **vietanhusa126**
18-02-2017, 04:21 PM
##### Người đang theo dõi diễn đàn
Hiện tại đang có
[5 người đang lục lọi diễn đàn](online.php). (0 thành viên & 5 khách)
## Bán Fan cpu 775 giá 20K

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)

Connection: close

Pragma: private

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Giở hàng (
0
) SP
Trang chủ
Giới thiệu
Sản phẩm
Giá kệ siêu thị
Thiết bị siêu thị - an ninh
Phụ kiện siêu thị
Kệ kho hàng
Kệ kho hàng hạng trung-hạng nặng
Kệ tài liệu
Kệ kho gia đình
Tủ sắt- Tủ locker 6- 40 ngăn
Tủ tài liệu
Kệ thời trang
Cơ khí nội thất công nghiệp
Kệ sắt thanh lý
Bảo hành
Tin tức
Khách hàng
Liên hệ
Hỗ trợ trực tuyến
Bán hàng trực tuyến
0962837750
0986770610
Sản phẩm bán chạy
Giá kệ siêu thị bày hàng bát đĩa
Giá: Liên hệ
Kệ siêu thị tôn lỗ bán hàng mỹ phẩm
Giá: Liên hệ
Kệ bày hàng siêu thị màu đen
Giá: Liên hệ
Kệ bán hàng siêu thị 5 tầng
Giá: Liên hệ
Kệ siêu thị màu đen áp tường
Giá: Liên hệ
Khung lưới treo hàng giá rẻ tại Hà Nội
Giá: 35,000 VNĐ
Giá kệ bày hàng siêu thị cao 1.8m
Giá: Liên hệ
Khóa phụ kiện điện thoại
Giá: Liên hệ
Kệ tôn đột lỗ áp tường
Giá: Liên hệ
Kệ quảng cáo cho doanh nghiệp
Giá: Liên hệ
Kệ siêu thị đơn dài 1.2m
Giá: Liên hệ
Cổng từ an ninh Egard 1122
Giá: 4,250,000 VNĐ
Móc treo đồ siêu thị
Giá: Liên hệ
Kệ siêu thị màu đen cao 1.8m
Giá: Liên hệ
Kệ đựng tài liệu 3 tầng-KTL16
Giá: 2,350,000 VNĐ
Kệ đơn siêu thị cao 1.5m
Giá: Liên hệ
Kệ để sữa nước, sữa hộp
Giá: Liên hệ
Giá kệ siêu thị giá rẻ
Giá: Liên hệ
Khung lưới treo giày thể thao
Giá: Liên hệ
Giá kệ bày hàng tiêu dùng
Giá: Liên hệ
Kệ siêu thị để hàng nhập khẩu
Giá: Liên hệ
Màn hình hiển thị giá
Giá: Liên hệ
Camera quan sát siêu thị
Giá: Liên hệ
Kệ kho hàng mỹ phẩm-KV54
Giá: 1,650,000 VNĐ
Tủ đồ 30 ngăn locker 30
Giá: 3,080,000 VNĐ
Móc treo đồ siêu thị
Giá: Liên hệ
Móc treo đồ siêu thị, tạp hóa
Giá: Liên hệ
Kệ ống thời trang
Giá: 300,000 VNĐ
Kệ kho hàng siêu thị, tạp hóa - KHT12
Giá: Liên hệ
Kệ siêu thị tôn đột lỗ cao 1,8m
Giá: 1,700,000 VNĐ
Kệ tròn khuyến mại
Giá: 2,250,000 VNĐ
Kệ tài liệu văn phòng - KTL15
Giá: Liên hệ
Kệ siêu thị đơn cao 1,8m
Giá: Liên hệ
Kệ siêu thị bày hàng gia dụng
Giá: Liên hệ
Kệ đơn áp tường 1.8m
Giá: Liên hệ
Kệ kho gia đình- KGĐ-09
Giá: Liên hệ
Kệ để hàng hóa chất-KHT13
Giá: Liên hệ
Kệ siêu thị đôi cao 1.5m
Giá: Liên hệ
Kệ tài liệu, văn phòng- KTL12
Giá: Liên hệ
Kệ để giày siêu thị
Giá: Liên hệ
Kệ để rau, hoa quả
Giá: 3,150,000 VNĐ
Kệ kho gia đình,KGĐ-01
Giá: 780,000 VNĐ
Kệ kho gia đình, GĐ-02
Giá: Liên hệ
Kệ kho gia đình,KGĐ- 03
Giá: 850,000 VNĐ
Kệ kho gia đình- KGĐ-04
Giá: Liên hệ
Kệ kho gia đình- KGĐ-05
Giá: 2,250,000 VNĐ
Tủ đồ phòng tập gym 30 ngăn
Giá: 3,080,000 VNĐ
Kệ kho hàng hạng trung- KHT-12
Giá: Liên hệ
Giá kệ đựng tài liệu- KTL09
Giá: Liên hệ
Kệ kho hàng-KV30
Giá: Liên hệ
Giá kệ sách thư viện- KTL04
Giá: Liên hệ
Kệ kho hàng phụ tùng ô tô-KV24
Giá: Liên hệ
Kệ kho hàng 6 tầng- KV18
Giá: Liên hệ
Tin tức mới
Kệ treo quần áo trẻ em
Kệ bày hàng Thái Lan tại Lệ Thủy, Quảng Bình
Kệ bày hàng túi xách tại Nam Đinh
Lắp đặt kệ bày hàng siêu thị tại Sơn Tây
Lắp đặt giá kệ siêu thị tại Nam Đàn, Nghệ An
Trang chủ
> Sản phẩm > mát
Móc treo quần áo 7 mắt cong
Móc treo quần áo 7 mắt cong được cài vào hộp dùng để treo quần áo, phụ kiện.
Chi tiết >>
Giá:
Liên hệ
Móc treo quần áo 7 mắt thẳng
móc treo quần áo 7 mắt thẳng dùng cho shop thời trang
Chi tiết >>
Giá:
35,000 VNĐ
Đầu đọc mã vạch 2D YOUJIE-Honeywell YJ4600 ll
Đầu đọc mã vạch 2D YOUJIE- Honeywell YJ4600 II đọc được các mã vạch 2D phổ biến nhất hiện nay như QR Code, Matrix...
Chi tiết >>
Giá:
Liên hệ
Kệ kho lạnh, kho mát- KV42
Kệ kho lạnh, kho mát dùng để bảo quản hàng hóa với nhiệt độ ổn đình từ 5 -10 độ.
Chi tiết >>
Giá:
Liên hệ
Kệ kho lạnh, kho mát- KV40
Kệ kho lạnh kho mát được dùng để lưu trữ hàng đông lạnh như kem, tảo, nấm, mực, bạch tuộc.
Chi tiết >>
Giá:
Liên hệ
Liên hệ với Thế Giới Giá Kệ
CÔNG TY CỔ PHẦN GIẢI PHÁP 3A
Kho ( xem mẫu): Cu
ối
Ngõ 3 phố Tôn Thất Thuyết, Phường Mỹ Đình, Quận Cầu Giấy, Hà Nội (
trong
X
ư
ởng
đ
á Ho
àng Mai
)
- Cách bến xe Mỹ Đình 500m.
Điện thoại:
024. 66715678.
Di động:
096.283.7750-
0986.770.610
Chi nhánh Ninh Bình, Thái Bình, Nam Định, Phủ Lý
: 0982 319 833-0918 319 833
Địa chỉ: 58 Đinh Tiên Hoàng, tp Phủ Lý, Hà Nam.
Dịch vụ khách hàng: 0966.568.502
Email: kedehang3
a
@gmail.com
Công ty
Kế Toán Hà Nội
làm
Dịch vụ báo cáo tài chính
uy tín giá rẻ
Thiết kế website bởi
kenhdichvu.vn
Sơ đồ chỉ đường
Tweet
Sơ đồ chỉ đường
|
Hướng dẫn thanh toán
|
Liên hệ
|
Hotline :
0962837750 - 0986770610

X-Powered-By-Plesk: PleskWin


text:
THI ĐÀN HOA TIÊN
Diễn đàn thơ văn
Tìm kiếm
Display results as :
Số bài
Chủ đề
Advanced Search
Tìm kiếm
Inside
G
o
o
g
l
e
Display results as :
Posts
Topics
Advanced Search
Latest topics
»
Em Với Tôi
Mon Dec 11, 2017 7:16 pm by
Nguyễn Thành Sáng
»
Nỗi Niềm Ông Lão…
Sun Dec 10, 2017 7:06 pm by
Nguyễn Thành Sáng
»
Tho Truc Lang
Sun Dec 10, 2017 5:30 am by
Truclang
»
Nếu Đó…Chỉ Là Thơ
Sat Dec 09, 2017 7:24 pm by
Nguyễn Thành Sáng
»
Một “Gánh Hát” Phũ Phàng
Fri Dec 08, 2017 1:09 pm by
Nguyễn Thành Sáng
»
Chỉ Chút Nữa Thôi Lại Quá Tầm
Wed Dec 06, 2017 2:20 pm by
Nguyễn Thành Sáng
»
Tự Tình Khúc
Tue Dec 05, 2017 12:54 pm by
Nguyễn Thành Sáng
»
Khi Hiểu Được Thì…
Sun Dec 03, 2017 12:34 pm by
Nguyễn Thành Sáng
»
Gặp Lại Người Năm Xưa
Fri Dec 01, 2017 2:26 pm by
Nguyễn Thành Sáng
Navigation
Portal
Diễn Đàn
Thành viên
Lý lịch
Trợ giúp
Tìm kiếm
Diễn Đàn
Diễn đàn miễn phí
Free forum support
NĂM 2014
/div>
THI ĐÀN HOA TIÊN
::
VĂN HỌC
::
Thơ HỌA ĐÁP
::
Thơ Họa Của Nguyễn Thành Sáng Và Thi Hoàng
Share
|
Sao Không Thể Lãng Mạn Để Mà Say
Tác giả
Thông điệp
Nguyễn Thành Sáng
Tổng số bài gửi
:
1650
Join date
:
27/01/2016
Tiêu đề: Sao Không Thể Lãng Mạn Để Mà Say
Sun Nov 26, 2017 3:36 pm
Sao Không Thể Lãng Mạn
Để Mà Say
Nếu như phải biến thành kẻ khô khan
Ngày sớm tối võ vàng ôm thân xác
Bởi chán nản, buồn, đau…đầy chất ngất
Đã ép đè vỡ nát cả con tim!
Nếu như phải cố gắng tìm lãng quên
Nỗi đau khổ riêng mình, vương dĩ vãng
Nên giờ đây chỉ biết thầm im lặng
Lẻ loi sầu, nẻo vắng tự phôi phai
Nếu như phải trầm mặc giữa tháng ngày
Quanh quẩn góc, mặc ai dòng thế sự
Thui thủi dưới, ở trên thì đóng cửa
Chẳng bận lòng đây đó khắp gần xa
Nếu như phải thao thức những chiều tà
Nhìn mây xám trôi qua về diệu vợi
Tự an ủi với ta bằng câu nói
Kiếp con người chỉ mỗi lẽ phù vân!…
Nếu vậy thì dưới bóng của thời gian
Có phải kẻ ngập tràn nhưng cố đậy
Để ngủ đây còn mơ thì chốn ấy
Khoảng cách dài cứ mãi khiến chơi vơi
Dập sóng cồn tay đó chẳng chịu bơi
Cho vượt khỏi, cho đời thôi buồn tẻ
Cho còn nắng chẳng thấy trùm ráng xế
Cho chửa mờ suối lệ chẳng khô mau
Sao không thể giăng rộng hít mạnh vào
Đẩy lai láng tuôn trào trong huyết quản
Sao không thể làm cánh hồn lãng mạn
Hái ánh vàng gửi tặng… Để mà say…
26/11/2017
Nguyễn Thành Sáng
Sao Không Thể Lãng Mạn Để Mà Say
Trang
1
trong tổng số
1
trang
Permissions in this forum:
Bạn
không có quyền
trả lời bài viết
THI ĐÀN HOA TIÊN
::
VĂN HỌC
::
Thơ HỌA ĐÁP
::
Thơ Họa Của Nguyễn Thành Sáng Và Thi Hoàng
THI ĐÀN HOA TIÊN
::
VĂN HỌC
::
Thơ HỌA ĐÁP
::
Thơ Họa Của Nguyễn Thành Sáng Và Thi Hoàng
Chuyển đến
:
Chọn Diễn Đàn
|
|--HÌNH ẢNH THI ĐÀN
|--THÔNG BÁO
| |--Thông báo
| |--Chào mừng thành viên
| |--Tin Tức
| | |--CHUYỆN GẦN- CHUYỆN XA
| |
| |--Hỏi đáp thắc mắc,góp ý
| |--CHÚC MỪNG / PHÂN ƯU / CẢM TẠ
| |--CHIA VUI
| |--CHIA BUỒN
|
|--VĂN HỌC
| |--Nhậtký,tùy bút
| |--Văn sáng tác
| |--Thơ sáng tác
| | |--Trang thơ Nguyễn thị Tê Hát
| | |--Trang Thơ Lida
| | |--Trang Thơ Trúc Lang
| | |--Trang thơ Hoàng Dũng
| | |--Trang thơ Trà My
| | |--Trang Thơ Thanh Trắc Nguyễn Văn
| | |--Trang Thơ Song An Châu
| | |--Trang thơ TronglamDien
| | |--Trang Thơ Ý NGA
| | |--TRANG THƠ VẠC ĂN ĐÊM
| | |--TRANG THƠ VÔ TÌNH
| | |--Trang thơ Tố Nguyên
| | |--Trang thơ Thy Lan Thảo
| | |--Trang Thơ Sương Đêm
| | |--Trang thơ ANH KHỜ
| | |--Trang Thơ ONLY WALKER
| | |--Trang Thơ MacKhach
| | |--Trang Thơ Nguyễn Thành Sáng
| |
| |--Thơ HỌA ĐÁP
| | |--Thơ Họa Của Nguyễn Thành Sáng Và Thi Hoàng
| |
| |--Truyện sưu tầm
|
|--PHỐ
| |--Điện ảnh
| |--Gót chân lãng tử
| |--Quán cóc
| |--Tiếu lâm
| |--LỜI HAY Ý ĐẸP - HOA THƠM CỎ LẠ
| |--Music cafe
| |--THƠ PHỖ NHẠC
|
|--NGHỆ THUẬT_PHIM ẢNH_VIDEO
| |--Hội Họa,điêu khắc,phó nhòm
| |--Nghệ thuật cắm hoa & trang trí
| |--Video,clip vui
|
|--GÓC BẾP
| |--MÓN MẶN
| |--MÓN CHAY
| |--MÓN NGỌT
|
|--XÃ HỘI VÀ ĐỜI SỐNG
| |--Y tế hàng ngày
|
|--VIDEO,SLIDE,HÌNH ẢNH SINH HOẠT THI ĐÀN
Free forum
|
©
phpBB
|
Free forum support
|
Liên hệ
|
Report an abuse
|
Sosblogs

WARC-Truncated: length

X-Content-Type-Options: nosniff

Pragma: no-cache

P3P: CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"

Cache-Control: no-cache

Vary: User-Agent

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Chính trị
40 năm máu đổ biên giới Tây Nam - Kỳ 1: Vừa buông súng, đã cầm lấy súng
28.07.2015 18:08 4947
Chỉ vài ngày sau 30.4.1975, trong khi những người lính giải phóng vẫn đang ngỡ ngàng và hừng hực với chiến thắng, thì có những đơn vị lại nhận thêm súng đạn, lương khô, rời Sài Gòn ngược lên biên giới Tây Nam nhận nhiệm vụ “bí mật”.
Bộ đội C5, Công an nhân dân vũ trang An Giang trên trận địa đánh trả quân Pol Pot xâm lược, năm 1978 - Ảnh do ông Nguyễn Ngọc Chiến cung cấp
Rất nhiều người trong số họ không ngờ rằng, súng nổ tiếp ở ngay biên giới và cuộc chiến đấu chống quân xâm lấn Pol Pot cũng gian lao gấp ngàn lần...
Đến các Đồn Biên phòng dọc biên giới Tây Nam, tôi thường gặp những tấm bia nhỏ ghi tên các cán bộ chiến sĩ của đồn đã hy sinh trong những năm giữ đất, đánh trả quân Pol Pot xâm lược (thời điểm 1977-1978). Thời điểm ấy, có những đồn, trạm bị xóa phiên hiệu bởi hy sinh toàn bộ. Nhiều nơi, số quân hy sinh đều đều hàng tuần. Cộng lại toàn tuyến, lên đến hàng nghìn liệt sĩ.
Ở Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng các tỉnh biên giới Tây Nam bây giờ, ký ức về những ngày “mới buông súng đã cầm lấy súng”, để chiến đấu với những kẻ “vừa là bạn, đã quay ngoắt thành thù”, mãi là bài học mà những người lính già truyền lại cho lớp sau, bởi bài học đó, đánh đổi bằng máu của hàng nghìn người lính biên phòng.
Thổ Chu: Súng nổ
Đại tá Chung Kỳ Tập, hiện đang nghỉ hưu tại thị trấn Tịnh Biên (huyện Tịnh Biên, An Giang) không chỉ nổi tiếng khắp biên giới Tây Nam về quãng thời gian gần 30 năm chỉ làm Đồn trưởng Biên phòng mà còn có trí nhớ rất tốt, đến từng chi tiết, địa danh trong những ngày đầu chiến tranh biên giới Tây Nam.
Vị đại tá già rành mạch: Lực lượng Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng) được triển khai bảo vệ biên giới Tây Nam ngay sau ngày miền Nam giải phóng và đến tháng 3.1976, Công an nhân dân vũ trang trên tuyến biên giới Tây Nam đã có 44 đồn, 12 trạm (mỗi đồn biên chế 30-40 cán bộ chiến sĩ).
Ông Tập kể: “Ngày 30.4.1975, ta giải phóng Sài Gòn và đúng 10 ngày sau đó (10.5.1975), hải quân Pol Pot lợi dụng lúc lính Việt Nam Cộng hòa tan rã, quân ta chưa kịp tiếp quản, tranh thủ thời cơ đánh chiếm đảo Thổ Chu và tràn lên đảo Phú Quốc. Do bị đánh trả, không chiếm được Phú Quốc, lính Pol Pot quay về Thổ Chu tàn sát đa số người dân, bắt đi 515 người còn lại và định chiếm đóng Thổ Chu lâu dài, buộc quân ta phải đánh đuổi khỏi đảo”.
“Sự kiện Thổ Chu và Phú Quốc thực sự mở đầu cho những hành động gây căng thẳng, tiếp theo là hàng loạt sự kiện dọc biên giới Tây Nam”, đại tá Tập khẳng định. Ông tiếp dòng hồi ức: Cuối năm 1975, đầu 1976, quân Pol Pot xâm lấn vùng Sa Thầy (Kon Tum), phía Nam đường 9 và đêm 3.1.1976, chúng cho quân vào làng Sộp đốt hết nhà, cướp hết tài sản và bắt đi 130 người dân của làng. Ngày 25.2.1976, Pol Pot bất ngờ tấn công đồn Công an nhân dân vũ trang số 7 và 8, tỉnh Đắk Lắk (nay là Đồn Đắk Dang, Đắk Nông). Các nơi khác dọc biên giới cũng liên tiếp xảy ra các hoạt động khiêu khích của lực lượng vũ trang Campuchia như: Ra sát biên giới xâm canh, lấn đất; bắn vào các đội tuần tra của Công an nhân dân vũ trang; uy hiếp nhân dân làm ăn, đi lại trên các sông rạch gần đường biên giới; tổ chức những cuộc tập kích, đốt phá, bắt cóc, gài mìn, ném lựu đạn... nhất là ở các tỉnh: Long An, Tây Ninh, Sông Bé...
Thượng tá Bùi Văn Cường, từng là Chính trị viên Đồn Biên phòng Bắc Đai (An Phú, An Giang) nói với tôi: “Trong cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam, tuyến An Giang hứng chịu cuộc tấn công đồng loạt cấp sư đoàn đầu tiên của quân Pol Pot và sự hy sinh, không thể nào đo đếm nổi” rồi lặng người: “Đồn Bắc Đai của tôi nằm cạnh con sông, bên kia là nơi địch tập trung binh lính, vũ khí. Lệnh của trên là tiêu diệt địch ngay khi chúng vào đất ta, nên phải cho trinh sát bơi sang buộc dây thừng để anh em lần dây sang. Địch phát hiện, nổ súng ngay khi đang di chuyển, anh em toàn miền Bắc không biết bơi, nếu không bị giết bởi đạn nhọn, cũng chết đuối, hy sinh rất nhiều”.
Rừng thiêng, nước độc
Không chỉ ngã xuống bởi súng đạn mà các cựu chiến binh miền bắc tham gia BP Tây Nam, đến giờ gặp nhau vẫn nhớ nhắc lại tâm trạng bỡ ngỡ những ngày đầu từ đồng bằng sông Hồng - duyên hải miền Trung vào Nam.
Triển khai trên địa bàn đa dụng mới lạ, nhà cửa doanh trại thậm chí trận địa phòng ngự cực kỳ thiếu thốn, đơn giản và tạm bợ, các cán bộ chiến sĩ Biên phòng còn phải chống chọi với những thử thách khắc nghiệt của thiên nhiên, với đủ các loại bệnh tật như sốt rét, thương hàn, tả lỵ...
Thượng tá Bùi Văn Cường giờ là Chính trị viên Đồn Biên phòng Tịnh Biên (An Giang) nhớ lại thời là chiến sĩ mới điều vào khu vực phía tây An Giang: “Rất nhiều anh em miền bắc hy sinh vì bệnh sốt rét, ngã nước. Nhiều khi, cả đồn có đến 50% quân số nằm bệnh xá” và lắc đầu: "Hồi ấy, ăn uống đã thiếu thốn kham khổ mà vẫn san sẻ lương thực thực phẩm cho bà con trong vùng, bởi họ quá nghèo và sản xuất sau chiến tranh chưa đảm bảo. Thuốc men chữa bệnh đơn giản chỉ là ký ninh chống sốt rét. Thậm chí quân trang, súng đạn cũng thiếu...".
Thượng tá Trần Văn Hưng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Phú Mỹ cũng giữ nguyên ký ức những năm mới tò te từ Nam Định vào Kiên Giang: Ngay từ tháng 6.1975, sau khi được Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang tăng cường, Công an nhân dân vũ trang tỉnh Long Châu Hà (tên gọi cũ của một phần tỉnh An Giang và Kiên Giang hiện nay) đưa lực lượng về Hà Tiên (Kiên Giang) thành lập 3 đồn Công an nhân dân vũ trang (Giang Thành, Xà Xía, Ba Hòn). Đầu năm 1976, huyện Hà Tiên được thành lập và nằm trong tỉnh Rạch Giá (nay là Kiên Giang).
“Hồi ấy là Đồn đông quân nhất tỉnh với 40 người và do quá nhiều anh em miền Bắc với vào bỡ ngỡ, nên được trên tăng cường thêm 8 anh em người bản địa, giúp cho 32 anh em quê xa làm quen với từ phong tục tập quán, cách ăn ở cho đến địa hình, địa vật, tác chiến”, thượng tá Hưng kể vậy và nói buồn: “Hồi ấy, đến doanh trại tranh tre nứa lá cũng không có, nên đơn vị phải trú tạm trong chùa để tránh mưa nắng. Bộ đội toàn trẻ, không quen thời tiết khí hậu, đau ốm liên miên. Cộng thêm ăn uống kham khổ, nên cứ vài tuần đi họp, lại nghe tin anh này anh kia mất, đau xót vô cùng”...
Sau ngày giải phóng Campuchia (17.4.1975), bè lũ Pol Pot - Iêng Xary đã thực hiện ở đất nước này một xã hội kỳ quái: Không có thành thị, chùa chiền mà chỉ có những trại tập trung mang tên “công xã lớn”, ở đó nhân dân phải lao động khổ sai dưới roi vọt của Ăng Ca. Trong công xã, từ cụ già đến em nhỏ đều phải lao động như nô lệ, bị đánh đập như súc vật; nhiều phụ nữ bị tuyệt đường sinh đẻ; con người bị đập chết bằng cuốc xẻng, báng súng bất cứ lúc nào... Trong xã hội quái gở này, những người yêu nước, yêu tự do công lý, có văn hóa, tri thức đều “đáng tội chết”. Ngay cả những sĩ quan, binh lính trong quân đội của chúng, chỉ cần thoáng nghi ngờ là lập tức bị thủ tiêu. Hàng chục vạn Việt kiều và cả Hoa kiều cũng không thoát khỏi cảnh đầy ải, khủng bố, sát hại...
Cuộc thanh trừng nội bộ của bè lũ Pol Pot diễn ra toàn diện và rất tàn bạo, bao gồm cả trong Đảng và ngoài chính quyền, quân đội và trong cả nhân dân, từng bước gạt dần đến thanh toàn triệt để những người, bộ phận không tán thành đường lối phản động phiêu lưu của chúng, mà chúng cho là có cảm tình và chịu ảnh hưởng của Việt Nam...
(Trường Chinh: Vấn đề Campuchia; Báo Nhân dân, 24.11.1979)
Trong chiến dịch ồ ạt đẩy đuổi Việt kiều, bọn lính Pol Pot đã tiến hành những hành động đàn áp và khủng bố, cướp bóc tài sản với ý đồ phá vỡ triệt để cơ sở ảnh hưởng của Việt Nam trên lãnh thổ Campuchia. Pol Pot xác định: Việt Nam là kẻ thù số 1, kẻ thù truyền kiếp. Y phát động một số chiến dịch tuyên truyền, học tập chính trị xuống đến các cơ sở, vu khống Việt Nam chiếm đất và hô hào đòi chiếm lại 6 tỉnh Nam kỳ Việt Nam.
(Ký sự lịch sử: Chiến sĩ Biên phòng 1975-1978; NXB CAND, 1998)
Nguồn : thanhnien.com.vnVề trang chủ
Viết Bình Luận
Tin liên quan
- Đinh La Thăng và Trịnh Xuân Thanh cùng bị giam tại trại B14 (08/12/2017)
- Bài viết của Chủ tịch nước về thành công của Năm APEC 2017 (26/11/2017)
- Nhà độc tài Mugabe - Tổng thống Zimbabwe đã từ chức (21/11/2017)
- Nhà độc tài Mugabe và vợ bị quản thúc. Quân đội kiểm soát Zimbabwe (15/11/2017)
- Nguyên Phó Thủ tướng Đức Philipp Rösler đã nhắn nhủ gì cho Chính phủ Việt Nam (13/11/2017)
- Tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Hoa Kỳ (12/11/2017)
- Chủ tịch nước mở quốc yến tiếp đãi Tổng thống Trump (11/11/2017)
- Chủ tịch nước dẫn 'anh em bốn bể là nhà' tại tiệc chiêu đãi APEC (10/11/2017)
- Tổng thống Trump gửi thông điệp tới lãnh đạo Việt Nam: ´´ Chúng ta hãy chọn sự giàu có, tự do, chối bỏ phận nghèo nàn, tôi tớ`` (10/11/2017)
- Tân đại sứ Mỹ trình quốc thư lên Chủ tịch nước Trần Đại Quang (06/11/2017)
Những bản tin khác
- Bộ trưởng Phùng Quang Thanh dự chương trình 'Khát vọng đoàn tụ' 27/7/ 2015 tại Hà Nội (27/07/2015)
- Cho dân biết tình trạng sức khỏe quan chức là bình thường (26/07/2015)
- Bộ trưởng Phùng Quang Thanh đến thẳng cơ quan, bắt đầu làm việc từ thứ Hai tới (26/07/2015)
- Bộ trưởng Phùng Quang Thanh xuống máy bay tại nhà ga Nội Bài (Hà Nội) (25/07/2015)
- Ngày 25/7, Bộ trưởng Phùng Quang Thanh về nước (25/07/2015)
- Đại tướng Trần Đại Quang,Bộ trưởng Công an dâng hương tại lễ cầu siêu liệt sĩ Gạc Ma (23/07/2015)
- Cuộc đàm đạo vượt tưởng tượng tại Nhà Trắng (14/07/2015)
- Sửa luật xem xét quyền tự do báo chí (13/07/2015)
- Nhớ ơn cha ông đổ mồ hôi, xương máu xác lập chủ quyền (13/07/2015)
- Sự trung thực của “quyền lực” (09/07/2015)
- Tuyên bố về Tầm nhìn chung Việt Nam - Hoa Kỳ: Làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác lâu dài (08/07/2015)
- "Lá phiếu cử tri chính là sự trừng phạt hữu hiệu" (02/07/2015)
- Nhiều kẻ chiếm đoạt tài sản của người khác còn thách thức “để tôi chỉ chỗ cho đi kiện” (21/06/2015)
- Hỏi cung phải ghi hình: Thiếu bao tiền thì nói QH biết (21/06/2015)
- Bao nhiêu công chức 'xa dân gần quan', 'cắp ô'? (14/06/2015)
- Ủy viên TƯ Đảng bàn về sự bóc lột và thâu tóm quyền lực (10/06/2015)
- Chính phủ đang lắng nghe điều gì ở dân? (09/06/2015)
- Thủ tướng kêu gọi quốc tế yêu cầu chấm dứt hoạt động phi pháp ở Biển Đông ! (07/06/2015)
- Chiều nay QH họp kín về Biển Đông (06/06/2015)
- Phó thủ tướng Vũ Đức Đam - Nhất định phải đòi lại Hoàng Sa! (06/06/2015)
- Trưng cầu ý dân phải xem lòng Đảng (04/06/2015)
- Tổng bí thư đặt hàng trí thức phản biện chính sách Đảng (04/06/2015)
- Trường Sa, Hoàng Sa vào chất vấn Thủ tướng (04/06/2015)
- “Quốc hội đang nợ nhân dân một nghị quyết về Biển Đông” (02/06/2015)
- Luật trưng cầu ý dân:Dân đã quyết, Nhà nước phải theo (01/06/2015)
- Ông Dương Trung Quốc: Cha ông dậy ta hòa hiếu với nguyên tắc vững chủ quyền (26/05/2015)
- 'Bỏ tử hình là nương tay với quan tham nhũng' (21/05/2015)
- Loại kẻ lười biếng khỏi bộ máy (17/05/2015)
- Việt Nam hoan nghênh Hoa Kỳ duy trì hòa bình ở biển Đông (16/05/2015)
- Quốc hội trưng cầu ý dân là để dân quyết định (13/05/2015)

markdown:
# Chính trị
## 40 năm máu đổ biên giới Tây Nam - Kỳ 1: Vừa buông súng, đã cầm lấy súng
28.07.2015 18:08 4947
Chỉ vài ngày sau 30.4.1975, trong khi những người lính giải phóng vẫn đang ngỡ ngàng và hừng hực với chiến thắng, thì có những đơn vị lại nhận thêm súng đạn, lương khô, rời Sài Gòn ngược lên biên giới Tây Nam nhận nhiệm vụ “bí mật”.
![ 40 năm máu đổ biên giới Tây Nam - Kỳ 1: Vừa buông súng, đã cầm lấy súng](/images/news/7d92707ae2903df914feeec44c090750.jpg)
Bộ đội C5, Công an nhân dân vũ trang An Giang trên trận địa đánh trả quân Pol Pot xâm lược, năm 1978 - Ảnh do ông Nguyễn Ngọc Chiến cung cấp
Rất nhiều người trong số họ không ngờ rằng, súng nổ tiếp ở ngay biên giới và cuộc chiến đấu chống quân xâm lấn Pol Pot cũng gian lao gấp ngàn lần...
Đến các Đồn Biên phòng dọc biên giới Tây Nam, tôi thường gặp những tấm bia nhỏ ghi tên các cán bộ chiến sĩ của đồn đã hy sinh trong những năm giữ đất, đánh trả quân Pol Pot xâm lược (thời điểm 1977-1978). Thời điểm ấy, có những đồn, trạm bị xóa phiên hiệu bởi hy sinh toàn bộ. Nhiều nơi, số quân hy sinh đều đều hàng tuần. Cộng lại toàn tuyến, lên đến hàng nghìn liệt sĩ.
Ở Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng các tỉnh biên giới Tây Nam bây giờ, ký ức về những ngày “mới buông súng đã cầm lấy súng”, để chiến đấu với những kẻ “vừa là bạn, đã quay ngoắt thành thù”, mãi là bài học mà những người lính già truyền lại cho lớp sau, bởi bài học đó, đánh đổi bằng máu của hàng nghìn người lính biên phòng.
**Thổ Chu: Súng nổ**
Đại tá Chung Kỳ Tập, hiện đang nghỉ hưu tại thị trấn Tịnh Biên (huyện Tịnh Biên, An Giang) không chỉ nổi tiếng khắp biên giới Tây Nam về quãng thời gian gần 30 năm chỉ làm Đồn trưởng Biên phòng mà còn có trí nhớ rất tốt, đến từng chi tiết, địa danh trong những ngày đầu chiến tranh biên giới Tây Nam.
Vị đại tá già rành mạch: Lực lượng Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng) được triển khai bảo vệ biên giới Tây Nam ngay sau ngày miền Nam giải phóng và đến tháng 3.1976, Công an nhân dân vũ trang trên tuyến biên giới Tây Nam đã có 44 đồn, 12 trạm (mỗi đồn biên chế 30-40 cán bộ chiến sĩ).
Ông Tập kể: “Ngày 30.4.1975, ta giải phóng Sài Gòn và đúng 10 ngày sau đó (10.5.1975), hải quân Pol Pot lợi dụng lúc lính Việt Nam Cộng hòa tan rã, quân ta chưa kịp tiếp quản, tranh thủ thời cơ đánh chiếm đảo Thổ Chu và tràn lên đảo Phú Quốc. Do bị đánh trả, không chiếm được Phú Quốc, lính Pol Pot quay về Thổ Chu tàn sát đa số người dân, bắt đi 515 người còn lại và định chiếm đóng Thổ Chu lâu dài, buộc quân ta phải đánh đuổi khỏi đảo”.
“Sự kiện Thổ Chu và Phú Quốc thực sự mở đầu cho những hành động gây căng thẳng, tiếp theo là hàng loạt sự kiện dọc biên giới Tây Nam”, đại tá Tập khẳng định. Ông tiếp dòng hồi ức: Cuối năm 1975, đầu 1976, quân Pol Pot xâm lấn vùng Sa Thầy (Kon Tum), phía Nam đường 9 và đêm 3.1.1976, chúng cho quân vào làng Sộp đốt hết nhà, cướp hết tài sản và bắt đi 130 người dân của làng. Ngày 25.2.1976, Pol Pot bất ngờ tấn công đồn Công an nhân dân vũ trang số 7 và 8, tỉnh Đắk Lắk (nay là Đồn Đắk Dang, Đắk Nông). Các nơi khác dọc biên giới cũng liên tiếp xảy ra các hoạt động khiêu khích của lực lượng vũ trang Campuchia như: Ra sát biên giới xâm canh, lấn đất; bắn vào các đội tuần tra của Công an nhân dân vũ trang; uy hiếp nhân dân làm ăn, đi lại trên các sông rạch gần đường biên giới; tổ chức những cuộc tập kích, đốt phá, bắt cóc, gài mìn, ném lựu đạn... nhất là ở các tỉnh: Long An, Tây Ninh, Sông Bé...
Thượng tá Bùi Văn Cường, từng là Chính trị viên Đồn Biên phòng Bắc Đai (An Phú, An Giang) nói với tôi: “Trong cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam, tuyến An Giang hứng chịu cuộc tấn công đồng loạt cấp sư đoàn đầu tiên của quân Pol Pot và sự hy sinh, không thể nào đo đếm nổi” rồi lặng người: “Đồn Bắc Đai của tôi nằm cạnh con sông, bên kia là nơi địch tập trung binh lính, vũ khí. Lệnh của trên là tiêu diệt địch ngay khi chúng vào đất ta, nên phải cho trinh sát bơi sang buộc dây thừng để anh em lần dây sang. Địch phát hiện, nổ súng ngay khi đang di chuyển, anh em toàn miền Bắc không biết bơi, nếu không bị giết bởi đạn nhọn, cũng chết đuối, hy sinh rất nhiều”.
**Rừng thiêng, nước độc**
Không chỉ ngã xuống bởi súng đạn mà các cựu chiến binh miền bắc tham gia BP Tây Nam, đến giờ gặp nhau vẫn nhớ nhắc lại tâm trạng bỡ ngỡ những ngày đầu từ đồng bằng sông Hồng - duyên hải miền Trung vào Nam.
Triển khai trên địa bàn đa dụng mới lạ, nhà cửa doanh trại thậm chí trận địa phòng ngự cực kỳ thiếu thốn, đơn giản và tạm bợ, các cán bộ chiến sĩ Biên phòng còn phải chống chọi với những thử thách khắc nghiệt của thiên nhiên, với đủ các loại bệnh tật như sốt rét, thương hàn, tả lỵ...
Thượng tá Bùi Văn Cường giờ là Chính trị viên Đồn Biên phòng Tịnh Biên (An Giang) nhớ lại thời là chiến sĩ mới điều vào khu vực phía tây An Giang: “Rất nhiều anh em miền bắc hy sinh vì bệnh sốt rét, ngã nước. Nhiều khi, cả đồn có đến 50% quân số nằm bệnh xá” và lắc đầu: "Hồi ấy, ăn uống đã thiếu thốn kham khổ mà vẫn san sẻ lương thực thực phẩm cho bà con trong vùng, bởi họ quá nghèo và sản xuất sau chiến tranh chưa đảm bảo. Thuốc men chữa bệnh đơn giản chỉ là ký ninh chống sốt rét. Thậm chí quân trang, súng đạn cũng thiếu...".
Thượng tá Trần Văn Hưng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Phú Mỹ cũng giữ nguyên ký ức những năm mới tò te từ Nam Định vào Kiên Giang: Ngay từ tháng 6.1975, sau khi được Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang tăng cường, Công an nhân dân vũ trang tỉnh Long Châu Hà (tên gọi cũ của một phần tỉnh An Giang và Kiên Giang hiện nay) đưa lực lượng về Hà Tiên (Kiên Giang) thành lập 3 đồn Công an nhân dân vũ trang (Giang Thành, Xà Xía, Ba Hòn). Đầu năm 1976, huyện Hà Tiên được thành lập và nằm trong tỉnh Rạch Giá (nay là Kiên Giang).
“Hồi ấy là Đồn đông quân nhất tỉnh với 40 người và do quá nhiều anh em miền Bắc với vào bỡ ngỡ, nên được trên tăng cường thêm 8 anh em người bản địa, giúp cho 32 anh em quê xa làm quen với từ phong tục tập quán, cách ăn ở cho đến địa hình, địa vật, tác chiến”, thượng tá Hưng kể vậy và nói buồn: “Hồi ấy, đến doanh trại tranh tre nứa lá cũng không có, nên đơn vị phải trú tạm trong chùa để tránh mưa nắng. Bộ đội toàn trẻ, không quen thời tiết khí hậu, đau ốm liên miên. Cộng thêm ăn uống kham khổ, nên cứ vài tuần đi họp, lại nghe tin anh này anh kia mất, đau xót vô cùng”...
Sau ngày giải phóng Campuchia (17.4.1975), bè lũ Pol Pot - Iêng Xary đã thực hiện ở đất nước này một xã hội kỳ quái: Không có thành thị, chùa chiền mà chỉ có những trại tập trung mang tên “công xã lớn”, ở đó nhân dân phải lao động khổ sai dưới roi vọt của Ăng Ca. Trong công xã, từ cụ già đến em nhỏ đều phải lao động như nô lệ, bị đánh đập như súc vật; nhiều phụ nữ bị tuyệt đường sinh đẻ; con người bị đập chết bằng cuốc xẻng, báng súng bất cứ lúc nào... Trong xã hội quái gở này, những người yêu nước, yêu tự do công lý, có văn hóa, tri thức đều “đáng tội chết”. Ngay cả những sĩ quan, binh lính trong quân đội của chúng, chỉ cần thoáng nghi ngờ là lập tức bị thủ tiêu. Hàng chục vạn Việt kiều và cả Hoa kiều cũng không thoát khỏi cảnh đầy ải, khủng bố, sát hại...
*Cuộc thanh trừng nội bộ của bè lũ Pol Pot diễn ra toàn diện và rất tàn bạo, bao gồm cả trong Đảng và ngoài chính quyền, quân đội và trong cả nhân dân, từng bước gạt dần đến thanh toàn triệt để những người, bộ phận không tán thành đường lối phản động phiêu lưu của chúng, mà chúng cho là có cảm tình và chịu ảnh hưởng của Việt Nam...*
(Trường Chinh: Vấn đề Campuchia; Báo Nhân dân, 24.11.1979)
*Trong chiến dịch ồ ạt đẩy đuổi Việt kiều, bọn lính Pol Pot đã tiến hành những hành động đàn áp và khủng bố, cướp bóc tài sản với ý đồ phá vỡ triệt để cơ sở ảnh hưởng của Việt Nam trên lãnh thổ Campuchia. Pol Pot xác định: Việt Nam là kẻ thù số 1, kẻ thù truyền kiếp. Y phát động một số chiến dịch tuyên truyền, học tập chính trị xuống đến các cơ sở, vu khống Việt Nam chiếm đất và hô hào đòi chiếm lại 6 tỉnh Nam kỳ Việt Nam.*
(Ký sự lịch sử: Chiến sĩ Biên phòng 1975-1978; NXB CAND, 1998)
**Nguồn : thanhnien.com.vn **
[Về trang chủ](/)
# Viết Bình Luận
### Tin liên quan
[Đinh La Thăng và Trịnh Xuân Thanh cùng bị giam tại trại B14 (08/12/2017)](/chinh-tri/11574/dinh-la-thang-va-trinh-xuan-thanh-cung-bi-giam-tai-trai-b14--.htm) [Bài viết của Chủ tịch nước về thành công của Năm APEC 2017 (26/11/2017)](/chinh-tri/11554/bai-viet-cua-chu-tich-nuoc-ve-thanh-cong-cua-nam-apec-2017.htm) [Nhà độc tài Mugabe - Tổng thống Zimbabwe đã từ chức (21/11/2017)](/chinh-tri/11548/nha-doc-tai-mugabe---tong-thong-zimbabwe-da-tu-chuc.htm) [Nhà độc tài Mugabe và vợ bị quản thúc. Quân đội kiểm soát Zimbabwe (15/11/2017)](/chinh-tri/11533/nha-doc-tai-mugabe-va-vo-bi-quan-thuc.-quan-doi-kiem-soat-zimbabwe.htm) [Nguyên Phó Thủ tướng Đức Philipp Rösler đã nhắn nhủ gì cho Chính phủ Việt Nam (13/11/2017)](/chinh-tri/11532/nguyen-pho-thu-tuong-duc-philipp-r%C3%B6sler-da-nhan-nhu-gi-cho-chinh-phu-viet-nam-.htm) [Tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Hoa Kỳ (12/11/2017)](/chinh-tri/11529/tiep-tuc-lam-sau-sac-hon-quan-he-doi-tac-toan-dien-viet-nam-hoa-ky.htm) [Chủ tịch nước mở quốc yến tiếp đãi Tổng thống Trump (11/11/2017)](/chinh-tri/11528/chu-tich-nuoc-mo-quoc-yen-tiep-dai-tong-thong-trump.htm) [Chủ tịch nước dẫn 'anh em bốn bể là nhà' tại tiệc chiêu đãi APEC (10/11/2017)](/chinh-tri/11527/chu-tich-nuoc-dan-%27anh-em-bon-be-la-nha%27-tai-tiec-chieu-dai-apec.htm) [Tổng thống Trump gửi thông điệp tới lãnh đạo Việt Nam: ´´ Chúng ta hãy chọn sự giàu có, tự do, chối bỏ phận nghèo nàn, tôi tớ`` (10/11/2017)](/chinh-tri/11526/tong-thong-trump-gui-thong-diep-toi-lanh-dao-viet-nam%3A-%C2%B4%C2%B4-chung-ta-hay-chon-su-giau-co%252c-tu-do%252c-choi-bo-phan-ngheo-nan%252c-toi-to%60%60.htm) [Tân đại sứ Mỹ trình quốc thư lên Chủ tịch nước Trần Đại Quang (06/11/2017)](/chinh-tri/11517/tan-dai-su-my-trinh-quoc-thu-len-chu-tich-nuoc-tran-dai-quang-.htm)
### Những bản tin khác
[Bộ trưởng Phùng Quang Thanh dự chương trình 'Khát vọng đoàn tụ' 27/7/ 2015 tại Hà Nội (27/07/2015)](/chinh-tri/8760/bo-truong-phung-quang-thanh-du-chuong-trinh-%27khat-vong-doan-tu%27-27%252f7%252f-2015-tai-ha-noi.htm) [Cho dân biết tình trạng sức khỏe quan chức là bình thường (26/07/2015)](/chinh-tri/8747/cho-dan-biet-tinh-trang-suc-khoe-quan-chuc-la-binh-thuong.htm) [Bộ trưởng Phùng Quang Thanh đến thẳng cơ quan, bắt đầu làm việc từ thứ Hai tới (26/07/2015)](/chinh-tri/8743/bo-truong-phung-quang-thanh-den-thang-co-quan%252c-bat-dau-lam-viec-tu-thu-hai-toi.htm) [Bộ trưởng Phùng Quang Thanh xuống máy bay tại nhà ga Nội Bài (Hà Nội) (25/07/2015)](/chinh-tri/8742/bo-truong-phung-quang-thanh-xuong-may-bay-tai-nha-ga-noi-bai-%28ha-noi%29.htm) [Ngày 25/7, Bộ trưởng Phùng Quang Thanh về nước (25/07/2015)](/chinh-tri/8734/ngay-25%252f7%252c-bo-truong-phung-quang-thanh-ve-nuoc.htm) [Đại tướng Trần Đại Quang,Bộ trưởng Công an dâng hương tại lễ cầu siêu liệt sĩ Gạc Ma (23/07/2015)](/chinh-tri/8721/dai-tuong-tran-dai-quang%252cbo-truong-cong-an-dang-huong-tai-le-cau-sieu-liet-si-gac-ma.htm) [Cuộc đàm đạo vượt tưởng tượng tại Nhà Trắng (14/07/2015)](/chinh-tri/8675/cuoc-dam-dao-vuot-tuong-tuong-tai-nha-trang.htm) [Sửa luật xem xét quyền tự do báo chí (13/07/2015)](/chinh-tri/8668/sua-luat-xem-xet-quyen-tu-do-bao-chi.htm) [Nhớ ơn cha ông đổ mồ hôi, xương máu xác lập chủ quyền (13/07/2015)](/chinh-tri/8660/nho-on-cha-ong-do-mo-hoi%252c-xuong-mau-xac-lap-chu-quyen.htm) [Sự trung thực của “quyền lực” (09/07/2015)](/chinh-tri/8637/su-trung-thuc-cua-%E2%80%9Cquyen-luc%E2%80%9D.htm) [Tuyên bố về Tầm nhìn chung Việt Nam - Hoa Kỳ: Làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác lâu dài (08/07/2015)](/chinh-tri/8627/tuyen-bo-ve-tam-nhin-chung-viet-nam---hoa-ky%3A-lam-sau-sac-them-quan-he-doi-tac-lau-dai.htm) ["Lá phiếu cử tri chính là sự trừng phạt hữu hiệu" (02/07/2015)](/chinh-tri/8586/%22la-phieu-cu-tri-chinh-la-su-trung-phat-huu-hieu%22.htm) [Nhiều kẻ chiếm đoạt tài sản của người khác còn thách thức “để tôi chỉ chỗ cho đi kiện” (21/06/2015)](/chinh-tri/8521/nhieu-ke-chiem-doat-tai-san-cua-nguoi-khac-con-thach-thuc-%E2%80%9Cde-toi-chi-cho-cho-di-kien%E2%80%9D.htm) [Hỏi cung phải ghi hình: Thiếu bao tiền thì nói QH biết (21/06/2015)](/chinh-tri/8510/hoi-cung-phai-ghi-hinh%3A-thieu-bao-tien-thi-noi-qh-biet.htm) [Bao nhiêu công chức 'xa dân gần quan', 'cắp ô'? (14/06/2015)](/chinh-tri/8470/bao-nhieu-cong-chuc-%27xa-dan-gan-quan%27%252c-%27cap-o%27%3F.htm) [Ủy viên TƯ Đảng bàn về sự bóc lột và thâu tóm quyền lực (10/06/2015)](/chinh-tri/8449/uy-vien-tu-dang-ban-ve-su-boc-lot-va-thau-tom-quyen-luc.htm) [Chính phủ đang lắng nghe điều gì ở dân? (09/06/2015)](/chinh-tri/8436/chinh-phu-dang-lang-nghe-dieu-gi-o-dan%3F.htm) [Thủ tướng kêu gọi quốc tế yêu cầu chấm dứt hoạt động phi pháp ở Biển Đông ! (07/06/2015)](/chinh-tri/8416/thu-tuong-keu-goi-quoc-te-yeu-cau-cham-dut-hoat-dong-phi-phap-o-bien-dong-%21.htm) [Chiều nay QH họp kín về Biển Đông (06/06/2015)](/chinh-tri/8411/chieu-nay-qh-hop-kin-ve-bien-dong.htm) [Phó thủ tướng Vũ Đức Đam - Nhất định phải đòi lại Hoàng Sa! (06/06/2015)](/chinh-tri/8406/pho-thu-tuong-vu-duc-dam---nhat-dinh-phai-doi-lai-hoang-sa%21.htm) [Trưng cầu ý dân phải xem lòng Đảng (04/06/2015)](/chinh-tri/8397/trung-cau-y-dan-phai-xem-long-dang.htm) [Tổng bí thư đặt hàng trí thức phản biện chính sách Đảng (04/06/2015)](/chinh-tri/8393/tong-bi-thu-dat-hang-tri-thuc-phan-bien-chinh-sach-dang.htm) [Trường Sa, Hoàng Sa vào chất vấn Thủ tướng (04/06/2015)](/chinh-tri/8392/truong-sa%252c-hoang-sa-vao-chat-van-thu-tuong.htm) [“Quốc hội đang nợ nhân dân một nghị quyết về Biển Đông” (02/06/2015)](/chinh-tri/8375/%E2%80%9Cquo%CC%81c-ho%CC%A3i-dang-no%CC%A3-nhan-dan-mo%CC%A3t-nghi%CC%A3-quye%CC%81t-ve%CC%80-bie%CC%89n-dong%E2%80%9D.htm) [Luật trưng cầu ý dân:Dân đã quyết, Nhà nước phải theo (01/06/2015)](/chinh-tri/8358/luat-trung-cau-y-dan%3Adan-da-quyet%252c-nha-nuoc-phai-theo.htm) [Ông Dương Trung Quốc: Cha ông dậy ta hòa hiếu với nguyên tắc vững chủ quyền (26/05/2015)](/chinh-tri/8326/ong-duong-trung-quoc%3A-cha-ong-day-ta-hoa-hieu-voi-nguyen-tac-vung-chu-quyen.htm) ['Bỏ tử hình là nương tay với quan tham nhũng' (21/05/2015)](/chinh-tri/8279/%27bo-tu-hinh-la-nuong-tay-voi-quan-tham-nhung%27.htm) [Loại kẻ lười biếng khỏi bộ máy (17/05/2015)](/chinh-tri/8246/loai-ke-luoi-bieng-khoi-bo-may.htm) [Việt Nam hoan nghênh Hoa Kỳ duy trì hòa bình ở biển Đông (16/05/2015)](/chinh-tri/8237/viet-nam-hoan-nghenh-hoa-ky-duy-tri-hoa-binh-o-bien-dong.htm) [Quốc hội trưng cầu ý dân là để dân quyết định (13/05/2015)](/chinh-tri/8226/quoc-hoi-trung-cau-y-dan-la-de-dan-quyet-dinh.htm)

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: cloudflare-nginx

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: header_ads=0; path=/

Content-Type: text/html


text:
Dương Phương Vinh (DPV): Tôi cho rằng nếu có một cuốn sách tên là “Con giai phố cổ” thì tác giả của nó chỉ có thể là Nguyễn Việt Hà. Những người khác gần như chưa đủ tư cách?
Đỗ Hoàng Diệu (ĐHD): Nói thật với chị, cách đây 10 năm tôi gặp Nguyễn Việt Hà lần đầu và thất vọng ê chề. Trông anh ta như ông đi cày hay chăn vịt ở làng tôi. Da thì gồ, miệng thì ghề, oang oang lệnh vỡ. Giai Hà Nội, giai phố cổ cái gì. Chắc ai đó viết Cơ hội của Chúa rồi mượn danh!
Tất nhiên sau này quen anh ta thì suy nghĩ khác đi. Nhưng cứ mỗi lần gặp, cái suy nghĩ 10 năm trước lại tự động giội xuống, lần nào cũng như lần nào. Anh ta mà là con giai phố cổ á? Chị là con gái phố, chị tin không?
Thế nhưng xem lý lịch thì đúng là anh ta sinh ra và sống 51 năm ở cái ngõ cách Bờ Hồ khoảng hai trăm mét. Nghe anh ta nói chuyện thì quả thật người ấy là “cao bồi trẻ”, yêu Hà Nội điên cuồng dù cái Hà Nội của gã giờ đây thật ê chề. Rồi khi đọc Con giai phố cổ, thì…tin. Không còn lý do nào để nghi ngờ việc gã là Hà Nội boy. Gã giống một mảnh sành sứ có niên đại từ nhiều năm trước đương ẩn dật trong góc Nhà Chung, giữ trong mình tinh hoa xưa cũ cho những giai phố cổ đời sau. Nếu đời sau vẫn còn phố cổ và còn… giai!
Chị biết không, cách đây khoảng 16 năm gì đấy, mới ra trường, tôi tá túc ở ngõ Thổ Quan, cái ngõ ngày xưa có hát cô đầu mà bao nhiêu kẻ sĩ đã từng tối tối rúc tổ. Rất nhiều Hà Nội gốc ở đó. Nhưng không nhiều văn hóa. Giai thì chủ yếu nghiện, gái thường mắt xanh mỏ đỏ diện áo ren Tàu bàn chuyện vũ trường.
Thành ra hơi ác cảm với Hà Nội gốc. Dần dà, hay qua Hàng Ngang, Hàng Đào, gặp mấy con mẹ bán hàng chửi khách có nghề, tôi càng oải cái gọi người Tràng An. Và tất nhiên, họ cũng khinh miệt cái thứ Thanh Nghệ Tĩnh quê mùa, thô thiển ở đâu trùng trùng tiến đến cướp chữ nghĩa hiếp văn hóa kinh kỳ như tôi.
Đến giờ thì tôi kết luận là hai bên không hiểu nhau. Tức là cái đứa tôi thô thiển nhà quê hồi ấy chưa biết giai phố cổ Việt Hà còn bà già Hàng Ngang lại chưa tiếp kiến Phạm Xuân Nguyên.
DPV: Từ “Cơ hội của Chúa” đến tạp văn- gần 500 bài, Nguyễn Việt Hà trong cảm nhận của tôi là cây bút rất Hà Nội, hài hước, sự đọc thì thiên về phương Đông, có đóng góp về mặt ngôn ngữ. Một phong cách khó bắt chước bởi loại sách mà anh ta đọc và đương nhiên, cách anh ta nghĩ.
Ví dụ lối liên tưởng như: “Theo ca dao Việt, cái gọi là tâm hồn hay đáy lòng của phụ nữ vốn hơi nông. Đàn ông nông nổi giếng khơi. Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu, từ ngàn xưa bọn đàn ông vẫn chắc mẩm là vậy. Chao ôi, đã ngu còn tỏ ra nguy hiểm. Bởi tuy không sâu nhưng đì zai của cơi trầu cổ luôn có nhiều ngăn”.
Kết bài “Tình hèn” bằng câu “hèn bỏ mẹ”. Hoặc: “Mới vài tháng trước đây thôi khi còn đang đồng sàng thì không đêm nào các nàng không khát khao mơ thấy cảnh dùng xăng tẩm đứa nằm cạnh thành món bác- bờ- ciu”. “Đâu rồi tiếng thét thất thanh của Thúy Kiều “dẽ cho để thiếp bán mình chuộc cha” mà chỉ thấy người đẹp nghẹn ngào nức nở “xê ra để thiếp bán mình chuộc xe”. Vân vân.
ĐHD: Theo tôi, Nguyễn Việt Hà là hài hước. Một thứ thiếu hẳn trong văn học Việt Nam đương đại. Thiếu trầm trọng.
Tại sao chúng ta lại khan hiếm nụ cười đến thế trong khi đời ê hề thứ để cười? Cái này phải nhờ các nhà nghiên cứu phê bình lừng danh như Nguyễn Văn Lưu hay Nguyễn Hòa hay Nguyễn Thanh Sơn làm vài chuyên trang báo Văn Nghệ hay vài công trình quy mô giải thích mới thỏa.
Chỉ thấy một loại chuyên hùng hục mang búa tạ làm nên những bức tranh cổ động khổng lồ tả cảnh công nhân làm việc hăng say nông dân cày ruộng suốt ngày nhà máy to đẹp nhà cửa khang trang khách du lịch tràn đường tràn phố nói Việt Nam tuyệt vời chúng tôi yêu Việt Nam. Đẹp thế, có gì để mà cười.
Loại khác thì suốt ngày ẩn ức, tiêu cực, nhìn đời như bãi phân trâu khổng lồ đầy ruồi bâu hay cái thùng rác vĩ đại ở công viên Lê Nin toàn kim tiêm với xác hài nhi bị vứt bỏ lẫn bao cao su nhưng lại không dám nói thẳng cái mình nhìn thấy. Nên cứ ẩn dụ vòng quanh. Kiểu như tôi của Bóng đè ấy. Khổ thế, chán thế, rặn đâu ra tiếng cười.
Duy ông Việt Hà. Ông ấy cứ ngang ngang đi trước nhà thờ, nói oang oang, cười oàng oàng. Vô tư, hồn nhiên hết cỡ. Ừ thì bãi phân trâu cũng có cái hay của nó. Nhà máy to gái hoa hậu trai tiến sĩ gạo xuất khẩu lại càng hay ho. Chúa ban cho ông ấy cái não nối liền với cái miệng. Còn chúng ta não nối liền tay.
Dưng mà cứ thử làm các đại ca phê bình để nghiên cứu thì tôi thấy Việt Hà cười được vì anh ta đọc quá nhiều. Nghe chẳng liên quan gì đến nhau phải không. Bởi thường đọc nhiều hay sinh ra ngộ chữ rồi đá ống bơ trước cửa chùa Quán Sứ xin tiền. Ông Việt Hà thì đọc đâu nhớ đấy, trích chỗ này một tý chỗ nọ nhiều tý ghép lộn với nhau Tây Tàu láo nháo như một nồi lẩu cực ngon vừa ăn vừa xuýt xoa lại chảy nước mắt cười. Nói chung là một ca khó lẫn.
DPV: Chị có nghĩ Nguyễn Việt Hà không ưa phụ nữ? Anh ta viết: “Đã có những năm tháng mà nhiều quý bà quý cô quay quắt phản bội chỉ vì một chiếc xe đạp Mi-pha Đức. Nói cho cùng, đàn ông mang hư danh vừa là vất vả nạn nhân vừa là đáng thương tội nhân” (Tạp văn “Hư danh đàn ông”). Gọi Desdemona là người vợ trinh bạch cuối cùng, còn Scarlett O’Hara điển hình cho tính nữ thời hiện đại, tái hôn nhanh như ăn cướp. Vân vân. Tôi nghĩ anh ta viết thế vì ai anh ta cũng trêu, và đọc vui. Cho đến khi chính Việt Hà nói với tôi cảm nhận về phụ nữ.
ĐHD: Lê Thiết Cương có nói với tôi rằng Việt Hà viết vậy nói vậy bởi anh ta có bi kịch của mình. Lẽ thường, đời nào mà chẳng buồn. Mình cũng chẳng thân Nguyễn Việt Hà tới mức thông ngõ thông nhà hắn mà hiểu. Nhưng thấy cái cách hắn ứa lệ luyến tiếc mấy cao bồi già phố cổ thì cũng ngậm ngùi.
Rồi như chị nói, kiểu hắn miêu tả phụ nữ bội phản, phụ nữ hời hợt, phụ nữ giả dối… nghe ra quá chua cay. Thực tế đa phần đàn ông trên thế gian này đều không ưa đàn bà, và ngược lại đàn bà cũng chẳng nghĩ đàn ông tốt đẹp gì. Nhưng người ta vẫn phải dựa vào nhau để tồn tại, vì Thượng đế bảo phải thế.
Việt Hà là người sùng đạo. Và cực kỳ thông minh tinh nhạy. Anh ta biết không thể cưỡng lời Chúa. Nếu liên kết từ Cơ hội của Chúa tới Khải huyền muộn rồi Con giai phố cổ, sẽ thấy anh ta khinh đàn bà nhưng cũng sợ đàn bà. Khác hẳn Nguyễn Huy Thiệp, người anh thân thiết của Hà. Nhưng dù kiểu thể hiện nào thì tôi cũng thấy cả hai người này đều “ ngại” đàn bà.
Vài hôm trước, tôi có hỏi thẳng Việt Hà anh ghét phụ nữ phải không? Anh ta cười: “Anh có mẹ có chị gái, làm sao ghét được”.
DPV: Để tôi kể chị nghe chuyện này. Chuyến đi Mỹ hơn 10 năm trước, đến Iowa bọn tôi ở một khách sạn cách âm rất tốt, thế mà ngang qua phòng nọ vẫn nghe vọng ra: “Tôi không nói bé được”, và đó là tiếng Nguyễn Việt Hà. Có Việt Hà ở đám nào thì kể cả Nguyễn Quang Lập cũng tắt điện. Anh này còn có cái tài là kể chuyện riêng tư cũng rất hấp dẫn. Thường thì người ta thích nghe những chuyện liên quan đến ta một chút hoặc liên quan đến nhiều người một chút.
ĐHD: Lần đầu gặp Việt Hà, chồng tôi đã nói anh ta có thể trở thành nghệ sĩ Opera vĩ đại nếu được đào tạo bài bản. Trời phú giọng nói to khỏe vang, đầu óc lại siêu nhanh nhạy. Từ ý này nối sang ý khác, chuyện nọ xọ chuyện kia như súng liên thanh. Không có bộ phận giảm thanh. Việt Hà mà làm MC thì kiểu Lại Văn Sâm hay Thanh Bạch phải về nhà ngồi viết tạp văn!
Anh ta thật may mắn. Vì có người viết hay nhưng nói không ra gì hoặc ngược lại. Việt Hà được cả hai. Giống Nguyễn Quang Lập, Nguyễn Trọng Tạo. Tôi đồng ý với chị là nếu ngồi với Việt Hà thì Quang Lập tắt điện. Nhưng với Trọng Tạo thì chưa biết nhé. Ông Tạo không chỉ nói hay mà hát còn to hơn. Lại là nhạc sông quê con đò, kiểu nhạc ai cũng muốn nghe. Việt Hà nên tìm thầy luyện thanh là vừa, nếu muốn độc tôn thiên hạ.
Còn vốn chuyện thì anh ta có thừa. Việt Hà chỉ cần chép lại những gì anh ta nói chắc chắn sẽ thành những cuốn sách hấp dẫn ăn khách bậc nhất. Có khi lại được phán là cách tân, hậu hiện đại hay cái gì đại loại thế.
Thế mới nói, ở khía cạnh nào đó thì Việt Hà là giai phố cổ khá hấp dẫn các quý cô, nhất là quý cô đeo kính cận mà nhẹ dạ.
DPV: Nguyễn Việt Hà cho rằng thành tựu lớn nhất của Lỗ Tấn nằm ở tạp văn chứ không phải tiểu thuyết, truyện ngắn. Chắc cũng muốn đề cao thể loại mà mình theo đuổi đây. Theo chị Nguyễn Việt Hà đặc sắc ở tiểu thuyết hay tạp văn hơn?
ĐHD: Chị có thấy vài người cứ đặt bút là thành hay, dù bất cứ thể loại, đề tài gì không? Chẳng hay lắm thì cũng riêng biệt, lóe sáng vài đốm. Từ truyện ngắn, tiểu thuyết tới tiểu luận, tản văn, thậm chí chỉ là bài báo ăn tiền. Bảo Ninh, Nguyễn Huy Thiệp, Phạm Thị Hoài, Phan Thị Vàng Anh, Trần Đăng Khoa. Cái dở của họ cũng hơn người. Nguyễn Việt Hà nằm trong số đó.
Tản văn thì bây giờ thấy nhiều người viết, có phải vì nó nhanh, bổ và đắt? Tiền tươi thóc thật, đưa báo vài hôm là lĩnh ngay nhuận bút. Dù công nhận tản văn của Việt Hà hay, riêng biệt, sâu sắc, hóm hỉnh. Dù nhà nhà tản văn, tôi vẫn nói đàn bà tản văn có Phan Thị Vàng Anh, đàn ông tản văn không thể không nhắc Nguyễn Việt Hà. Dù anh ta có nói tản văn làm nên sự vĩ đại của Lỗ Tấn. Thì tôi vẫn cho rằng Nguyễn Việt Hà là nhà tiểu thuyết. Cơ hội của Chúa làm nên Nguyễn Việt Hà, cho anh ta sự nổi tiếng và khiến anh ta viết tản văn.
DƯƠNG PHƯƠNG VINH và ĐỖ HOÀNG DIỆU
thực hiện


text:
QUY TRÌNH DINH DƯỠNG CHO CÂY HỒ TIÊU
QUY TRÌNH KỸ THUẬT CHĂM SÓC CÂY HỒ TIÊU
TIẾN NÔNG 2016-2017
Cây hồ tiêu (Piper nigrum L): Là loại cây gia vị yêu thích và cổ xưa nhất so với các loại cây gia vị khác, có nguồn gốc từ tán rừng nhiệt đới vùng Tây Ghats tại Ấn Độ. Thuộc loại cây thân thảo, có thể mọc thành bụi hoặc leo bám. Ở nước ta hồ tiêu được trồng nhiều từ những năm cuối của thế kỷ 20 và là cây có giá trị kinh tế cao do vậy diện tích gieo trồng được tăng nhanh qua các năm. Hiện nay, diện tích hồ tiêu của cả nước đã đạt trên 79.000 ha, tập trung ở các tỉnh Tây Nguyên (51,6%), các tỉnh Đông Nam bộ (39,6%) và một phần ít còn lại là các tình thành khác, (Lê Ngọc Báu, 2015). Năng suất hồ tiêu bình quân của cả nước đạt 2,16 tấn tiêu khô/ha (xếp vào loại cao nhất thế giới), chiếm 30% sản lượng và hơn 50% thị phần xuất khẩu trên thế giới.
Là loại cây có nguồn gốc vùng nhiệt đới do vậy khí hậu, thời tiết nước ta là điều kiện thuận lợi cho cây tiêu phát triển. Mặc dù cây tiêu có khả năng chịu được nhiệt độ thấp (>10°C) và nhiệt độ cao (<40°C), nhưng khoảng nhiệt độ thích hợp nhất là từ 20-32°C, cây tiêu ưa ánh sáng tán xạ và thích môi trường lặng gió. Ngoài điều kiện về nhiệt độ, ánh sáng thì cây tiêu cũng cần đòi hỏi các điều kiện ngoại cảnh khác như: Ẩm độ tương đối trên 70%, nhiệt độ đất tầng canh tác khoảng 25-28°C, lượng mưa cao, phân bố đều trong mùa mưa (1.500 – 2.500mm) và phải có mùa khô rõ rệt để thuận lợi cho quá trình phân hóa mầm hoa. Những vùng thỏa mãn các điều kiện đã nêu đều có thể trồng tiêu tốt.
Là một trong các loại cây trồng mang lại giá trị kinh tế khá cao, đặc biệt trên địa bàn khu vực các tỉnh Tây Nguyên, điều này đã góp phần làm tăng nhanh diện tích trồng tiêu trên cả nước. Tuy nhiên, việc tăng nhanh diện tích đã tiềm ẩn những rủi ro và biểu hiện thực tế đó là tình trạng vườn cây ít ổn định, dễ bùng phát các hiện tượng sâu bệnh nguy hiểm như: rụng đọt, đốt ngắn và xoăn lại, tuyến trùng, thối rễ, đen rễ, rễ chậm phát triển, chu kì kinh doanh ngắn, tình trạng ít đồng đều giữa các cây trong vườn và năng suất không ổn định giữa các năm mà nguyên nhân có thể nói là xuất phát từ phân bón và việc bón phân gây nên.
Sau nhiều năm trồng trọt canh tác, bón phân đã làm cho pH của đất giảm mạnh. Quá trình chua hóa đã làm mất cân bằng và giảm đi sự đa dạng dinh dưỡng khoáng cho cây, đồng thời làm giảm hiệu suất sử dụng phân bón và tăng khả năng hòa tan của một số yếu tố gây độc ảnh hưởng tới cây trồng. Không chỉ vậy, quá trình chua hóa còn tạo môi trường thuận lợi làm gia tăng số lượng và mật độ vi sinh vật gây hại vùng rễ, gây thiệt hại năng suất, chất lượng nông sản và tính bền vững trong canh tác.
Từ những thực tiễn trên, để góp phần đảm bảo canh tác bền vững hồ tiêu, sau nhiều năm nghiên cứu Tiến Nông khuyến cáo giải pháp dinh dưỡng bền vững cho cây hồ tiêu gồm: Chất điều hòa pH đất; Dinh dưỡng Tiêu 1; Dinh dưỡng Tiêu 2 giúp cải tạo pH và phục hồi độ phì nhiêu đất, cung cấp cân đối, đầy đủ và đa dạng dinh dưỡng theo nhu cầu của cây, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hô hấp và dinh dưỡng khoáng cho cây.
I. Cải tạo pH, phục hồi độ phì nhiêu đất phù hợp với cây tiêu
Chất điều hòa pH đất Tiến Nông với vai trò tiên phong trong sản xuất nông nghiệp nhờ những tính năng vượt trội: Khử chua và hạ phèn cho đất; Hấp thụ thành phần độc tố hạn chế quá trình phát tán trong đất; Hạn chế tối đa quá trình cố định dinh dưỡng khi bón phân cho cây; Cung cấp trung và vi lượng cây cần; Cải thiện cấu trúc đất, tăng tính đệm và tăng dung tích hấp thu cho đất; Tăng hiệu suất sử dụng phân bón cho cây đã và đang trở thành chất có vai trò then chốt trong việc cải tạo và phục hồi độ phì đất, cùng với chất hữu cơ giải quyết vấn đề áp lực thâm canh cao trong sản xuất hồ tiêu. Lượng dùng chất điều hòa pH đất căn cứ vào độ chua của đất (trị số pH đất).
pH < 4 lượng dùng từ 0,6 kg – 0,8 kg/trụ
pH từ 4 – 5 lượng dung từ 0,4 kg – 0,6 kg/trụ
pH từ 5 – 6 lượng dùng từ 0,2 kg – 0,4 kg/trụ
Cách bón và thời điểm bón:
Trước khi bón cần làm sạch cỏ và rải đều chất điều hòa pH lên bề mặt đất quanh gốc (rải cách gốc 20-30cm ra ngoài mép tán), bón 1 lần mỗi năm vào giai đoạn cuối mùa khô, đầu mùa mưa. Có thể bón cùng các nguồn hữu cơ hoai mục và phụ phẩm nông nghiệp hoặc ủ cùng các vật liệu trên để bón. Không bón kết hợp phân hóa học có chứa đạm (đặc biệt phân ure). Chỉ bón phân hóa học có chứa đạm sau rải chất điều hòa pH đất từ 5 – 7 ngày.
II. Chăm sóc và bón phân cho cây hồ tiêu
2.1. Chăm sóc cho cây hồ tiêu kiến thiết cơ bản
Chăm sóc Tiêu thời kỳ kiến thiết cơ bản là tiền đề để tạo cơ sở thâm canh, kéo dài chu kỳ kinh doanh và đảm bảo canh tác bền vững.
- Chọn đất trồng tiêu
Cây tiêu có thể trồng trên nhiều loại đất như: đất đỏ bazan, đất phiến thạch, đất cát pha, đất xám bạc màu, đất phù sa cổ, … nhưng điều quan trọng là đất phải có khả năng thoát nước tốt, không bị ngập úng khi mưa và có mực nước ngầm sâu > 1m. Hàm lượng mùn đất yêu cầu cao, đất phải tơi xốp, thành phần cơ giới từ nhẹ đến trung bình, đất trung tính (pH từ 6,0-6,5). Do vậy, phân chuồng hoai mục hoặc phân hữu cơ và chất điều hòa pH đất cần thiết phải được sử dụng đều đặn trong chu kỳ canh tác.
- Làm đất, đào hố và thiết kế lô trồng
- Làm đất: Đất cần được cày bừa kỹ và xử lý mầm bệnh trước khi trồng, với đất chua trước khi bừa lần cuối cần thiết phải khử chua cho đất bằng chất điều hòa pH đất Tiến Nông, lượng dùng 1,5-2,0 tấn/ha. Khi trồng mới trên vườn tiêu cũ, cần cày bừa, dọn sạch rễ cây và tàn dư thực vật trong đất, sau đó luân canh với cây họ đậu hoặc các cây ngắn ngày khác ít nhất 1-2 năm trước khi trồng mới.
- Đào hố: Tùy thuộc cách trồng mà kích thước hố đào khác nhau. Nếu trồng đơn kích thước hố đào 30x40x40cm và nếu trồng đôi kích thước hố đào 40x60x40cm, khoảng cách giữa các hố từ 2,0-2,5m x 2,5m (tương ứng mật độ từ 1600-2000 trụ/ha).
- Đặt hom, trồng dặm
- Đặt hom tiêu: Khi đặt hom tiêu vào hố cần chú ý xé bỏ bầu PE, tránh làm vỡ bầu, đặt hom vào hố trồng, sau đó lấp đất và lèn chặt gốc, hom đặt nghiêng 30-45° hướng về phía trụ tiêu.
- Trồng dặm và buộc dây: Sau khi trồng 7-10 ngày, thường xuyên kiểm tra vườn trồng, khi phát hiện có cây chết cần tiến hành trồng dặm ngay (các cây trồng dặm cần được chăm sóc kỹ). Khi dây tiêu phát triển vươn tới trụ nên dùng các loại dây mềm (dây nylon) để buộc dây tiêu vào cây trụ, buộc vào vị trí ở gần đốt của dây tiêu để rễ cây dễ dàng bám vào trụ, sau khi rễ đã bám chặt vào trụ cần cắt bỏ dây buộc.
- Cắt tỉa tạo hình và đôn tiêu
+ Đối với tiêu trồng bằng dây thân
Sau 1 năm trồng, cắt tạo hình cho tiêu bằng cách cắt ngang toàn bộ dây thân trên trụ, cách gốc tiêu 40 – 50 cm. Cắt tạo hình với mục đích vừa lấy hom nhân giống vừa tạo khung thân dây tiêu trên trụ. Cắt dây tiêu vào các ngày khô ráo, không cắt trong thời gian mưa dầm để hạn chế các loại bệnh hại tiêu. Từ chỗ cắt các dây thân chính sẽ mọc lên, giữ lại các dây thân khoẻ mạnh phân bố đều xung quanh trụ làm bộ khung chính, cắt bỏ các mầm dây thân còn lại. Số lượng dây thân để làm bộ khung chính phụ thuộc vào kích thước trụ.
- Trụ sống : 9 – 12 dây thân/trụ
- Trụ gỗ hay trụ bê tông : 8 – 10 dây thân/trụ
- Trụ xây gạch: 20 – 30 dây/trụ gạch.
Khi dây tiêu leo lên hết chiều cao trụ thì hãm ngọn và xén tỉa định kỳ. Nếu không có nhu cầu lấy hom nhân giống thì khi các dây thân ở độ cao 80 – 100cm và có 5 – 6 cành quả/1 dây thân, tiến hành bấm ngọn lần đầu để kích thích sự phát triển thêm dây thân. Bấm ngọn bằng cách cắt bỏ phần ngọn tiêu mang 1 – 2 cành quả. Sau khi bấm ngọn lần đầu nếu trên trụ tiêu vẫn chưa có đủ số dây thân cần thiết của mỗi trụ thì sau khi dây thân mới có từ 3 – 5 cành quả thì tiếp tục bấm ngọn lần thứ hai.
+ Đối với tiêu trồng bằng dây lươn
Tiêu trồng bằng dây lươn cây sẽ cho nhiều dây thân, cắt bỏ các dây yếu, chỉ để lại 3-4 dây khoẻ trên một gốc dây lươn. Sau 10-12 tháng trồng, các dây tiêu đạt kích thước 1,4-1,8m và bắt đầu suất hiện cành mang quả, khi phần lớn các dây trên trụ có cành mang quả cần tiến hành đôn tiêu.
Xới đất quanh trụ tiêu thành rãnh sâu 10-15cm, cách trụ 15-20cm, chọn 3-4 dây tiêu khoẻ, cắt hết những lá phía dưới cành mang quả đầu tiên trừ lại khoảng 30-40cm tính từ cành mang quả xuống, khoanh tròn trong rãnh phần thân đã cắt bỏ lá, lấp một lớp đất mỏng 7-10cm, buộc cành áp vào trụ tiêu và tưới nước, khi thấy rễ nhú ra từ các đốt đôn dưới đất cần lấp thêm đất, vun gốc và bón phân cho tiêu.
Sử dụng Dinh dưỡng khoáng hữu cơ chức năng (Organic Tiêu 1) bón 0,2-0,3 kg/trụ/lần (bón 4 lần mỗi năm)
2.2. Chăm sóc cho cây hồ tiêu kinh doanh
a. Xén tỉa cho tiêu kinh doanh
+ Tỉa bỏ tất cả các dây thân, dây lươn, cành ác mọc phía dưới gốc tiêu cách mặt đất 10 – 15cm.
+ Tỉa bỏ các dây thân mọc ngoài bộ tán tiêu, các dây thân mọc quá dài ở đỉnh trụ.
b. Bón phân cho cây hồ tiêu
Bón phân là việc làm bổ sung dinh dưỡng thiếu hụt mà đất không cung cấp đủ cho nhu cầu của cây. Do vậy, để bón phân hiệu quả cần xác định được khả năng cung cấp của đất và phải biết yêu cầu của cây ở mỗi giai đoạn sinh trưởng, phát triển khác nhau.
Bình quân với năng suất 2 tấn hạt/ha, hàng năm cây tiêu lấy đi từ đất khoảng 70kg đạm (N); 16kg Lân (P2O5); 42kg Kali (K2O); 18kg Magiê (MgO); 67kg Canxi (CaO) cùng các yếu tố trung vi lượng khác như Si; B; Zn; Cu; Mn; Mo... Với nhu cầu dinh dưỡng như vậy, việc bón phân cần phải cung cấp được đầy đủ nhu cầu về dưỡng chất cho cây ở mỗi giai đoạn sinh trưởng và phát triển, phải đảm bảo trả lại đúng cho đất những gì mà cây trồng lấy đi theo sản phẩm và phần dinh dưỡng giúp cây tích lũy để phát triển sinh khối hàng năm nhằm phát huy tối đa hiệu quả của phân bón.
- Phân hữu cơ
Cây tiêu rất cần phân hữu cơ nhất là khi trồng mới. Khác với nhiều loại cây lâu năm khác, vườn tiêu cần được bón phân hữu cơ hàng năm (lượng bón 10-20 kg/trụ). Phân hữu cơ không những cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng mà còn có tác dụng làm đất tơi xốp, tăng khả năng giữ ẩm giữ phân của đất, làm cho đất thông thoáng, cung cấp nguồn năng lượng cho vi sinh vật hoạt động, tăng tính đệm cho đất, giảm thiểu tác hại do biến động về thời tiết, hạn hán và bón phân không cân đối gây ra. Các loại phân hữu cơ cần được ủ cùng Chất điều hòa pH đất Tiến Nông và các chủng vi sinh hữu ích cho hoai mục mới nên bón cho hồ tiêu.
- Dinh dưỡng khoáng hữu cơ chức năng (Organic Tiêu 1)
Organic Tiêu 1 Tiến Nông là loại dinh dưỡng chuyên dùng cho cây hồ tiêu đảm bảo cung cấp đầy đủ, cân đối dinh dưỡng đa, trung và vi lượng thiết yếu giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt giai đoạn hồi phục cây, phân hóa mầm hoa, ra hoa và đậu quả. Đặc biệt, các nguồn hữu cơ có chức năng kiểm soát sinh lý cây trồng và hoạt động vi sinh vật đất nhờ vậy có thể kiểm soát tốt cây trồng giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng, biểu hiện ở tính năng ra rễ cực mạnh, phục hồi rễ hư, cành lá xanh tốt, mầm hoa nhiều.
Lượng bón và thời điểm bón
+ Bón lần 1: Sau khi thu hoạch 1-2 tháng, khi lượng mưa đủ ẩm đất sử dụng Dinh dưỡng chức năng Tiêu 1 bón từ 0,4-0,5 kg/trụ giúp tăng khả năng hồi phục cây sau thu hoạch và thúc đẩy quá trình phân hóa mầm hoa.
+ Bón lần 2: Sau bón lần 1 từ 40-50 ngày (khoảng T6-T7) tiếp tục sử dụng Dinh dưỡng chức năng Tiêu 1 bón với lượng 0,5 kg/trụ đảm bảo cung cấp dinh dưỡng cho cây giúp cây phát triển mạnh ra hoa tập trung, dài hoa và hạn chế số lượng mầm ngủ ngày.
- Dinh dưỡng chức năng (NPKSi-Tiêu 2)
Dinh dưỡng chức năng Tiêu 2 là loại dinh dưỡng chuyên dùng cho cây hồ tiêu, được sản xuất từ các dạng nguyên liệu chức năng thích hợp và cân đối dinh dưỡng cho hồ tiêu phát triển bền vững. Dinh dưỡng chức năng Tiêu 2 giúp cành lá phát triển cân đối, đồng đều, hiệu suất quang hợp cao; Tăng tỷ lệ đậu trái, hạn chế rụng trái; Trái lớn nhanh, lớn đồng đều, chín tập trung, chắc nhân và chống hiện tượng răng cưa; Tăng khả năng chống chịu điều kiện bất thuận và giúp năng suất ổn định qua nhiều năm.
+ Bón lần 3: Sau khi bón phân lần 2 từ 30-45 ngày (khoảng T8-T9) hoa đã trỗ đều và bắt đầu làm hạt sử dụng loại Dinh dưỡng chức năng Tiêu 2 bón từ 0,2-0,3/trụ nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho cây, giúp cây phát triển khỏe mạnh, trái lớn đồng đều và giảm mạnh tiêu răng cưa.
+ Bón lần 4: Sau khi bón đợt 3 từ 35-50 ngày (khoảng T10-T11), để có thể cung cấp đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng giúp cây phát triển cành nhánh mạnh cho năm sau và chống chịu nắng hạn giúp trái chín đồng đều đạt trọng lượng hạt tiến hành bón phân đợt 4, sử dụng loại Dinh dưỡng chức năng Tiêu 2 với lượng bón 0,2-0,3 kg/trụ.
Như vậy, theo quy trình bón mỗi năm ngoài việc đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng trung lượng, vi lượng cần thiết và cân đối cho cây hồ tiêu, thì lượng dinh dưỡng đạm (N), lân (P2O5), kali (K2O) cung cấp cho mỗi trụ đạt: đạm (N = 110-150g), lân (P2O5= 90-110g), kali (K2O = 120-160g) đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng cho cây để đạt năng suất hạt 4-6 kg/trụ.
Ngoài phân bón gốc, việc bổ sung phân bón lá cũng rất cần thiết để hồ tiêu đậu nhiều trái, năng suất cao. Mỗi năm phun phân bón lá cho tiêu 2 – 3 lần, phun trong mùa mưa, chọn ngày mát trời không nắng gắt. Khi phun chú ý dùng đúng liều lượng được ghi trên bao bì của nhà sản xuất. Nếu liều lượng quá cao sẽ có hiện tượng cháy lá, rụng quả, rụng gié. Nên dùng các loại phân có chứa vi lượng Zn, Bo để làm tăng tỷ lệ đậu quả, giảm rụng chùm quả (gié).
III. Dịch hại và biện pháp phòng trừ trên cây hồ tiêu
Phải thường xuyên thăm vườn để phát hiện dịch hại ở giai đoạn sớm và phòng trừ kịp thời. Cần áp dụng nhiều biện pháp phòng trừ tổng hợp để phòng trừ dịch hại có hiệu quả và bền vững.
Một số dịch hại chính trên cây hồ tiêu:
1. Bệnh chết nhanh
- Tác nhân và triệu chứng
Bệnh do nấm Phytophthora capsici gây ra. Nấm xâm nhập và phá huỷ các tế bào ở rễ, thân, cành, lá của cây tiêu làm cho lá héo, teo tóp lại rồi rụng. Khi cây bị hại thân lá có triệu chứng héo rũ nhanh, gốc, rễ và phần thân gần mặt đất bị thối, từ khi bệnh xuất hiện đến khi cây tiêu chết hoàn toàn khoảng vài tuần lễ.
- Biện pháp phòng trừ
Chọn giống ít nhiễm bệnh, không để vườn tiêu bị úng nước, vườn tiêu phải có rãnh thoát nước tốt trong mùa mưa. Vệ sinh vườn sạch sẽ, thông thoáng. Bón phân cân đối, tăng cường bón phân chuồng ủ với nấm Trichoderma hoặc bón phân hữu cơ vi sinh. Tránh gây vết thương cho gốc và rễ tiêu khi bón phân, chăm sóc. Khi phát hiện trong vườn có cây bị bệnh, sử dụng dung dịch Bordeaux 1%, Oxyclorua đồng 0,2-0,3%, Phosphorous acid 0,15%, Fosetyl Aluminium 0,1-0,2% để tưới vào gốc và phun xịt lên thân lá.
Dọn sạch cây chết do bệnh và tàn dư thân lá bệnh gom đem chôn hoặc đốt để hạn chế bệnh lây lan.
2. Bệnh vàng lá chết chậm
- Tác nhân và triệu chứng:
Bệnh gây nên do sự phối hợp của tuyến trùng, rệp sáp và các nấm Fusarium sp., Rhizoctonia sp., Pythium sp., P. Capsici. Khi tuyến trùng, rệp sáp đục vết thương ở rễ để chích hút sẽ tạo điều kiện cho các loại nấm trên xâm nhập qua vết thương hủy hoại bộ rễ cây tiêu. Biểu hiện ban đầu là cây sinh trưởng chậm, lá chuyển sang màu vàng. Bệnh hại nặng làm cho lá, hoa, quả rụng dần từ dưới gốc lên ngọn, gốc và rễ bị thối. Cây không hút đủ nước và chất dinh dưỡng nên cây sinh trưởng chậm và chết dần. Từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên đến khi cây tiêu chết có thể kéo dài một vài năm.
- Biện pháp phòng trừ
Trồng các giống ít nhiễm tuyến trùng (Vĩnh Linh, tiêu Trung, Ấn Độ), tăng cường bón phân chuồng, phân hữu cơ hoai mục. Khi thấy có triệu chứng bệnh xuất hiện, cần theo dõi và xác định tác nhân chính gây bệnh để có biện pháp phòng trừ hiệu quả. Sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật Cytokinin pha nồng độ 0,1-0,2% tưới quanh gốc, rải Ethoprophos 10-15g/gốc trộn đều với đất để phòng trừ tuyến trùng, sử dụng Thiophanate-Methyl nồng độ 0,1% phun đều lên cây, Benomyl 17% + Zineb 53% với nồng độ 0,15% phun đều lên cây và tưới vào gốc (2-3 lít/gốc) để phòng trừ nấm bệnh.
3. Bệnh thán thư
- Tác nhân và triệu chứng
Bệnh do nấm Colletotrichum gloeosporioides gây ra, bệnh tấn công cả cành, lá và gié. Lá bị bệnh có những vết vằn lớn màu vàng nâu, xung quanh vết vằn có quầng đen, đốm bệnh tròn hoặc không đều, kích thước 4-6 cm. Khi bệnh lây sang cành, gié sẽ gây rụng đốt cành, gié, làm hạt khô đen và lép. Bệnh phát triển mạnh trong vườn cây nóng ẩm, chăm sóc kém, bón phân không cân đối, tưới nước không đều về mùa khô.
- Biện pháp phòng trừ
Bón đủ phân hữu cơ, bón cân đối phân vô cơ và phân vi lượng, thường xuyên vệ sinh vườn, cắt tỉa và thu dọn cành lá bị bệnh. Khi phát hiện bệnh, sử dụng dung dịch Bordeaux 1% hoặc Carbendazim pha với nồng độ 0,15% phun đều lên cây.
4. Bệnh virus (bệnh tiêu điên)
- Tác nhân và triệu chứng
Bệnh do virus gây ra, biểu hiện bệnh khá rõ khi cây tiêu được 1-2 năm tuổi trở đi. Bệnh lây lan theo nguồn hom giống, dụng cụ dao, kéo cắt hom và cắt tỉa, một số trường hợp bệnh lay lan do côn trùng chích hút như bọ xít, rầy mềm và rệp sáp.
Sáu nhóm triệu chứng bệnh virus trên cây tiêu, bao gồm đốm hoa lá, vàng lá gân xanh, vàng lá, đốm vàng nhạt, lá nhỏ biến dạng và khảm xanh, trong đó đốm hoa lá thường gặp nhất. Bệnh xuất hiện ở các lá non, bệnh làm cây cằn cỗi, chậm phát triển, giảm năng suất, khi bệnh nặng cây sẽ chết.
- Biện pháp phòng trừ
Không lấy hom giống từ những vườn tiêu bị bệnh, khử trùng dao kéo khi cắt hom và tỉa cành bằng các loại thuốc sát trùng. Nhổ cây bị bệnh nặng, gom lại đem chôn hoặc đốt để hạn chế sự lây lan. Khi phát hiện côn trùng môi giới truyền bệnh nên dùng Fenobucarb pha với nồng độ 0,1-0,2% phun xịt để tiêu diệt.
5. Rệp sáp (Pseudococcus spp.)
- Đặc điểm nhận dạng
Rệp sáp có kích thước nhỏ, cơ thể dài 2,5-3,0mm, rộng 1,8-2,0mm, hình ovan tròn. Cơ thể màu nâu nhạt, phủ một lớp bột sáp màu trắng nhưng vẫn nhìn thấy ngấn ngang theo đốt cơ thể, xung quanh cơ thể có nhiều cặp tua sáp trắng, cuối bụng có 2-4 cặp tua sáp dài hơn so với những tua sáp còn lại.
- Tập quán gây hại
Rệp sống thành từng đám bám chặt ở cổ rễ và các rễ chính, chích hút nhựa cây, rệp còn gây hại ở gié hoa, trái, nách lá hoặc mặt dưới của lá, làm cho lá, gié hoa và trái bị héo khô. Trên thân, lá nơi rệp gây hại thường xuất hiện nấm bồ hóng. Rệp sinh sản nhanh và phát triển mạnh vào cuối mùa mưa.
- Biện pháp phòng trừ
Thường xuyên theo dõi vùng rễ gần gốc và trên cây tiêu, nhất là vào cuối mùa mưa và trong mùa khô. Khi phát hiện rệp ở vùng rễ tiêu, xới đất xung quanh trụ tiêu sâu 5cm, làm đất tơi và phá bỏ tổ đất khô cứng quanh trụ tiêu, rải các loại thuốc dạng hạt như Diazinon (Basudin 10H, 10-12 g/gốc) sau đó lấp phủ đất lại. Dùng vòi nước phun rửa bột rệp sáp và bồ hóng trên thân lá, sau đó phun Methidathion pha với nồng độ 0,1% hoặc Carbaryl nồng độ 0,2%.
6. Rệp sáp giả vằn (Ferrisia virgata Ckll.)
- Đặc điểm nhận dạng
Cơ thể có hình ovan dài 4-5mm, rộng 3,0-3,5mm, cơ thể màu vàng nhạt hoặc nâu nhạt, phủ một lớp bột sáp trắng, xung quanh cơ thể không có tua sáp, cuối bụng có một cặp tua sáp dài.
- Tập quán gây hại
Rệp sáp giả vằn chích hút nhựa chủ yếu trên lá, đọt non và trên chùm hạt.
- Biện pháp phòng trừ: tương tự như trường hợp rệp sáp.
7. Bọ xít lưới (Elasmognathus nepalensis Dist.)
- Đặc điểm nhận dạng
Thành trùng là một loài bọ xít nhỏ màu đen, kích thước cơ thể dài 5-7mm, ngực trước phát triển rộng ra hai bên, tạo với trục cơ thể thành hình chữ thập. Ấu trùng bọ xít lưới không có cánh và trải qua năm lần lột xác.
- Tập quán gây hại
Cả ấu trùng và thành trùng đều chích hút dinh dưỡng trên gié hoa, gié quả và cành non. Vết chích có màu xám sau chuyển dần sang màu nâu. Khi bị bọ xít gây hại nặng, cả gié hoa, chùm quả non có màu nâu vàng, làm rụng hoa và quả non.
- Biện pháp phòng trừ
Khi phát hiện bọ xít gây hại, dùng Thiamethoxam pha với nồng độ 0,015% hoặc Cartap nồng độ 0,15-0,2% phun đều lên cây.
IV. Thu hoạch, sơ chế và bảo quản tiêu
1. Thu hoạch và tách hạt
Mùa vụ thu hoạch thay đổi theo vùng, tháng 1-3 ở Đông Nam bộ và Phú Quốc, tháng 2-4 ở Tây Nguyên, tháng 3-5 ở Nam Trung Bộ và tháng 5-7 ở Bắc Trung bộ.
Không thu hoạch khi quả tiêu còn xanh, thời điểm thu hoạch tốt nhất để làm tiêu đen khi chùm tiêu có trên 5% quả chín có màu vàng hoặc đỏ và để làm tiêu trắng khi trên 20% quả chín.
Khi thu hái xong có thể phơi ngay để làm tiêu đen hoặc ủ 1-2 ngày trong mát cho tiêu tiếp tục chín để làm tiêu sọ, thường xuyên trộn đều trong quá trình ủ để quả chín đều, tách hạt ra khỏi chùm quả sau khi phơi ½ -1 nắng.
Dùng máy tuốt hạt để tách hạt tiêu ra khỏi chùm quả, lượng tiêu thu hoạch ít hoặc không có máy có thể tách hạt thủ công. Trong quá trình tách hạt tránh làm các hạt tiêu bị xây xát vỏ và vỡ, gié và cuống hạt phải được tách riêng khỏi hạt. Máy tuốt hạt phải được vệ sinh sạch sẽ trước và sau khi sử dụng.
2. Sơ chế tiêu đen
Để giảm mức độ tạp nhiễm và tiêu đen thương phẩm có màu đẹp, trước khi phơi nên nhúng tiêu vào nước nóng 80-90oC trong vòng 1-2 phút, trộn đều sau đó lấy ra để trong mát cho ráo nước rồi đem phơi. Thay vì nhúng tiêu vào nước nóng, khi tiêu phơi được một nắng, khoảng 3-4 giờ chiều gom tiêu thành đống và dùng bạt tủ kín qua đêm, nhiệt độ trong đống tiêu có thể đạt 60-70 oC.
Phơi tiêu trên nong tre, bạt ni-lông hoặc sân xi măng, dụng cụ phơi và sân cần được rửa sạch trước mỗi đợt phơi, dùng lưới ni-lông bao quanh khu vực phơi để tránh thú vật vào khu phơi. Nếu trời nắng tốt phơi 3-4 ngày là đạt, độ ẩm của hạt sau khi phơi khô phải đảm bảo dưới 13%, sản phẩm sau khi phơi gọi là tiêu đen. Có thể dùng máy sấy lúa, sấy bắp, sấy cà-phê để sấy tiêu, giữ nhiệt độ ổn định trong buồng sấy khoảng 55-60 oC, vệ sinh buồng sấy sạch sẽ trước mỗi đợt sấy.
Sau khi phơi khô, tiêu cần được làm sạch tạp chất (đất, đá, cành lá, cuống và chùm quả) bằng cách sàng, quạt, thổi để thu được tiêu đen khô trước khi đưa vào bảo quản và tiêu thụ.
3. Sơ chế tiêu trắng
Muốn làm tiêu trắng (tiêu sọ) từ tiêu tươi, tiêu phải được thu họach khi chùm tiêu có khỏang 20% quả chín, cho vào bao PP hoặc bao bố ngâm trong nước sạch 2-3 ngày, vớt tiêu ra chà xát vỏ bằng máy hoặc thủ công và đải sạch vỏ, 4kg tiêu tươi có thể làm được 1kg tiêu sọ. Có thể làm tiêu sọ từ tiêu khô bằng cách cho tiêu vào bao đem ngâm trong nước lã 8-10 ngày trong bồn xi-măng hoặc nhựa, thường xuyên thay nước, đến khi vỏ tiêu mềm thì vớt ra, cho vào máy xát và rửa sạch vỏ, sau đó đem sấy hoặc phơi.
4. Bảo quản
Hạt tiêu đưa vào bảo quản phải khô, đạt độ ẩm 12-13% và sạch tạp chất. Bảo quản tiêu bằng bao hai lớp, lớp trong là bao ni-lông (PE) để chống ẩm mốc, lớp ngoài là bao PP hoặc bao bố, bao dùng đựng tiêu phải là bao mới hoàn toàn. Tiêu được đưa vào chất trên kệ hoặc pa-lét trong kho khô ráo và thông thoáng. Kho bảo quản tiêu không được chứa hóa chất, phân bón và các sản phẩm khác, cách ly với gia súc, chuột bọ và sâu bệnh. Thường xuyên kiểm tra kho để phát hiện và xử lý các biểu hiện không bình thường.
KS. Cao Văn Quang
Th.S Nguyễn Quốc Hải
Mọi nhu cầu tư vấn xin liên hệ:
KS. Cao Văn Quang - GĐ Vùng Gia Lai - ĐT: 0968.010.279; Hoặc
Trung tâm Nghiên cứu phát triển KH&CN Tiến Nông
Địa chỉ: Km 312 Quốc lộ 1A - Hoằng Quý - Hoằng Hoá - Thanh Hoá
Điện thoại: 0373.936.666

markdown:
# QUY TRÌNH DINH DƯỠNG CHO CÂY HỒ TIÊU
**QUY TRÌNH KỸ THUẬT CHĂM SÓC CÂY HỒ TIÊU**
**TIẾN NÔNG 2016-2017** **Cây hồ tiêu** (Piper nigrum L): Là loại cây gia vị yêu thích và cổ xưa nhất so với các loại cây gia vị khác, có nguồn gốc từ tán rừng nhiệt đới vùng Tây Ghats tại Ấn Độ. Thuộc loại cây thân thảo, có thể mọc thành bụi hoặc leo bám. Ở nước ta hồ tiêu được trồng nhiều từ những năm cuối của thế kỷ 20 và là cây có giá trị kinh tế cao do vậy diện tích gieo trồng được tăng nhanh qua các năm. Hiện nay, diện tích hồ tiêu của cả nước đã đạt trên 79.000 ha, tập trung ở các tỉnh Tây Nguyên (51,6%), các tỉnh Đông Nam bộ (39,6%) và một phần ít còn lại là các tình thành khác, (Lê Ngọc Báu, 2015). Năng suất hồ tiêu bình quân của cả nước đạt 2,16 tấn tiêu khô/ha (xếp vào loại cao nhất thế giới), chiếm 30% sản lượng và hơn 50% thị phần xuất khẩu trên thế giới.
Là loại cây có nguồn gốc vùng nhiệt đới do vậy khí hậu, thời tiết nước ta là điều kiện thuận lợi cho cây tiêu phát triển. Mặc dù cây tiêu có khả năng chịu được nhiệt độ thấp (>10°C) và nhiệt độ cao (<40°C), nhưng khoảng nhiệt độ thích hợp nhất là từ 20-32°C, cây tiêu ưa ánh sáng tán xạ và thích môi trường lặng gió. Ngoài điều kiện về nhiệt độ, ánh sáng thì cây tiêu cũng cần đòi hỏi các điều kiện ngoại cảnh khác như: Ẩm độ tương đối trên 70%, nhiệt độ đất tầng canh tác khoảng 25-28°C, lượng mưa cao, phân bố đều trong mùa mưa (1.500 – 2.500mm) và phải có mùa khô rõ rệt để thuận lợi cho quá trình phân hóa mầm hoa. Những vùng thỏa mãn các điều kiện đã nêu đều có thể trồng tiêu tốt.
Là một trong các loại cây trồng mang lại giá trị kinh tế khá cao, đặc biệt trên địa bàn khu vực các tỉnh Tây Nguyên, điều này đã góp phần làm tăng nhanh diện tích trồng tiêu trên cả nước. Tuy nhiên, việc tăng nhanh diện tích đã tiềm ẩn những rủi ro và biểu hiện thực tế đó là tình trạng vườn cây ít ổn định, dễ bùng phát các hiện tượng sâu bệnh nguy hiểm như: rụng đọt, đốt ngắn và xoăn lại, tuyến trùng, thối rễ, đen rễ, rễ chậm phát triển, chu kì kinh doanh ngắn, tình trạng ít đồng đều giữa các cây trong vườn và năng suất không ổn định giữa các năm mà nguyên nhân có thể nói là xuất phát từ phân bón và việc bón phân gây nên.
Sau nhiều năm trồng trọt canh tác, bón phân đã làm cho pH của đất giảm mạnh. Quá trình chua hóa đã làm mất cân bằng và giảm đi sự đa dạng dinh dưỡng khoáng cho cây, đồng thời làm giảm hiệu suất sử dụng phân bón và tăng khả năng hòa tan của một số yếu tố gây độc ảnh hưởng tới cây trồng. Không chỉ vậy, quá trình chua hóa còn tạo môi trường thuận lợi làm gia tăng số lượng và mật độ vi sinh vật gây hại vùng rễ, gây thiệt hại năng suất, chất lượng nông sản và tính bền vững trong canh tác.
Từ những thực tiễn trên, để góp phần đảm bảo canh tác bền vững hồ tiêu, sau nhiều năm nghiên cứu Tiến Nông khuyến cáo giải pháp dinh dưỡng bền vững cho cây hồ tiêu gồm: Chất điều hòa pH đất; Dinh dưỡng Tiêu 1; Dinh dưỡng Tiêu 2 giúp cải tạo pH và phục hồi độ phì nhiêu đất, cung cấp cân đối, đầy đủ và đa dạng dinh dưỡng theo nhu cầu của cây, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hô hấp và dinh dưỡng khoáng cho cây.
**I. Cải tạo pH, phục hồi độ phì nhiêu đất phù hợp với cây tiêu** [Chất điều hòa pH đất Tiến Nông](http://tiennong.vn/p261/chat-dieu-hoa-ph-dat.aspx) với vai trò tiên phong trong sản xuất nông nghiệp nhờ những tính năng vượt trội: Khử chua và hạ phèn cho đất; Hấp thụ thành phần độc tố hạn chế quá trình phát tán trong đất; Hạn chế tối đa quá trình cố định dinh dưỡng khi bón phân cho cây; Cung cấp trung và vi lượng cây cần; Cải thiện cấu trúc đất, tăng tính đệm và tăng dung tích hấp thu cho đất; Tăng hiệu suất sử dụng phân bón cho cây đã và đang trở thành chất có vai trò then chốt trong việc cải tạo và phục hồi độ phì đất, cùng với chất hữu cơ giải quyết vấn đề áp lực thâm canh cao trong sản xuất hồ tiêu. Lượng dùng chất điều hòa pH đất căn cứ vào độ chua của đất (trị số pH đất).
pH < 4 lượng dùng từ 0,6 kg – 0,8 kg/trụ
pH từ 4 – 5 lượng dung từ 0,4 kg – 0,6 kg/trụ
pH từ 5 – 6 lượng dùng từ 0,2 kg – 0,4 kg/trụ
Cách bón và thời điểm bón:
Trước khi bón cần làm sạch cỏ và rải đều chất điều hòa pH lên bề mặt đất quanh gốc (rải cách gốc 20-30cm ra ngoài mép tán), bón 1 lần mỗi năm vào giai đoạn cuối mùa khô, đầu mùa mưa. Có thể bón cùng các nguồn hữu cơ hoai mục và phụ phẩm nông nghiệp hoặc ủ cùng các vật liệu trên để bón. Không bón kết hợp phân hóa học có chứa đạm (đặc biệt phân ure). Chỉ bón phân hóa học có chứa đạm sau rải chất điều hòa pH đất từ 5 – 7 ngày.
**II. Chăm sóc và bón phân cho cây hồ tiêu**
**2.1. Chăm sóc cho cây hồ tiêu kiến thiết cơ bản**
Chăm sóc Tiêu thời kỳ kiến thiết cơ bản là tiền đề để tạo cơ sở thâm canh, kéo dài chu kỳ kinh doanh và đảm bảo canh tác bền vững.
**- Chọn đất trồng tiêu**
Cây tiêu có thể trồng trên nhiều loại đất như: đất đỏ bazan, đất phiến thạch, đất cát pha, đất xám bạc màu, đất phù sa cổ, … nhưng điều quan trọng là đất phải có khả năng thoát nước tốt, không bị ngập úng khi mưa và có mực nước ngầm sâu > 1m. Hàm lượng mùn đất yêu cầu cao, đất phải tơi xốp, thành phần cơ giới từ nhẹ đến trung bình, đất trung tính (pH từ 6,0-6,5). Do vậy, phân chuồng hoai mục hoặc phân hữu cơ và chất điều hòa pH đất cần thiết phải được sử dụng đều đặn trong chu kỳ canh tác.
**- Làm đất, đào hố và thiết kế lô trồng**
- Làm đất: Đất cần được cày bừa kỹ và xử lý mầm bệnh trước khi trồng, với đất chua trước khi bừa lần cuối cần thiết phải khử chua cho đất bằng chất điều hòa pH đất Tiến Nông, lượng dùng 1,5-2,0 tấn/ha. Khi trồng mới trên vườn tiêu cũ, cần cày bừa, dọn sạch rễ cây và tàn dư thực vật trong đất, sau đó luân canh với cây họ đậu hoặc các cây ngắn ngày khác ít nhất 1-2 năm trước khi trồng mới.
- Đào hố: Tùy thuộc cách trồng mà kích thước hố đào khác nhau. Nếu trồng đơn kích thước hố đào 30x40x40cm và nếu trồng đôi kích thước hố đào 40x60x40cm, khoảng cách giữa các hố từ 2,0-2,5m x 2,5m (tương ứng mật độ từ 1600-2000 trụ/ha).
|
|
Mỗi hố bón 7-10kg phân chuồng hoai mục kết hợp 0,4-0,6 kg phân bón Tiêu 1 + 0,3-0,5 kg phân lân PA (lân trung tính) Tiến Nông , trộn đều với lớp đất mặt cho vào hố khoảng 20cm. Nên tiến hành đào hố và trộn phân lấp hố trước khi trồng 20-30 ngày. Vườn tiêu trên vùng đất có độ dốc nên đào hố theo đường đồng mức và bố trí hố theo hình nanh sấu.
- Xử lý đất trong hố trước trồng: Sử dụng một trong các loại thuốc như Confidor 100 SL 0,1% pha theo hướng dẫn (tưới 0,5 lít/hố), hoặc Basudin 10H (rải 20 – 30g/ hố) xử lý trước khi trồng 3-5 ngày để phòng ngừa dịch hại.
- Thiết kế lô trồng: Khoảng 10-15m giữa hai hàng trụ tiêu đào một rãnh thoát nước vuông góc với hướng dốc chính, rãnh sâu 15-20cm, rộng 20cm. Dọc theo hướng dốc chính giữa hai hàng trụ tiêu, khoảng 30-40m đào một mương sâu 30-40cm, rộng 40cm, mương vuông góc với rãnh thoát nước. Việc tiến hành thiết kế hệ thống tiêu nước nên tiến hành cùng lúc trồng trụ tiêu.
**- Đặt hom, trồng dặm**
- Đặt hom tiêu: Khi đặt hom tiêu vào hố cần chú ý xé bỏ bầu PE, tránh làm vỡ bầu, đặt hom vào hố trồng, sau đó lấp đất và lèn chặt gốc, hom đặt nghiêng 30-45° hướng về phía trụ tiêu.
- Trồng dặm và buộc dây: Sau khi trồng 7-10 ngày, thường xuyên kiểm tra vườn trồng, khi phát hiện có cây chết cần tiến hành trồng dặm ngay (các cây trồng dặm cần được chăm sóc kỹ). Khi dây tiêu phát triển vươn tới trụ nên dùng các loại dây mềm (dây nylon) để buộc dây tiêu vào cây trụ, buộc vào vị trí ở gần đốt của dây tiêu để rễ cây dễ dàng bám vào trụ, sau khi rễ đã bám chặt vào trụ cần cắt bỏ dây buộc.
**- Cắt tỉa tạo hình và đôn tiêu**
+ Đối với tiêu trồng bằng dây thân
Sau 1 năm trồng, cắt tạo hình cho tiêu bằng cách cắt ngang toàn bộ dây thân trên trụ, cách gốc tiêu 40 – 50 cm. Cắt tạo hình với mục đích vừa lấy hom nhân giống vừa tạo khung thân dây tiêu trên trụ. Cắt dây tiêu vào các ngày khô ráo, không cắt trong thời gian mưa dầm để hạn chế các loại bệnh hại tiêu. Từ chỗ cắt các dây thân chính sẽ mọc lên, giữ lại các dây thân khoẻ mạnh phân bố đều xung quanh trụ làm bộ khung chính, cắt bỏ các mầm dây thân còn lại. Số lượng dây thân để làm bộ khung chính phụ thuộc vào kích thước trụ.
- Trụ sống : 9 – 12 dây thân/trụ
- Trụ gỗ hay trụ bê tông : 8 – 10 dây thân/trụ
- Trụ xây gạch: 20 – 30 dây/trụ gạch.
Khi dây tiêu leo lên hết chiều cao trụ thì hãm ngọn và xén tỉa định kỳ. Nếu không có nhu cầu lấy hom nhân giống thì khi các dây thân ở độ cao 80 – 100cm và có 5 – 6 cành quả/1 dây thân, tiến hành bấm ngọn lần đầu để kích thích sự phát triển thêm dây thân. Bấm ngọn bằng cách cắt bỏ phần ngọn tiêu mang 1 – 2 cành quả. Sau khi bấm ngọn lần đầu nếu trên trụ tiêu vẫn chưa có đủ số dây thân cần thiết của mỗi trụ thì sau khi dây thân mới có từ 3 – 5 cành quả thì tiếp tục bấm ngọn lần thứ hai.
+ Đối với tiêu trồng bằng dây lươn
Tiêu trồng bằng dây lươn cây sẽ cho nhiều dây thân, cắt bỏ các dây yếu, chỉ để lại 3-4 dây khoẻ trên một gốc dây lươn. Sau 10-12 tháng trồng, các dây tiêu đạt kích thước 1,4-1,8m và bắt đầu suất hiện cành mang quả, khi phần lớn các dây trên trụ có cành mang quả cần tiến hành đôn tiêu.
Xới đất quanh trụ tiêu thành rãnh sâu 10-15cm, cách trụ 15-20cm, chọn 3-4 dây tiêu khoẻ, cắt hết những lá phía dưới cành mang quả đầu tiên trừ lại khoảng 30-40cm tính từ cành mang quả xuống, khoanh tròn trong rãnh phần thân đã cắt bỏ lá, lấp một lớp đất mỏng 7-10cm, buộc cành áp vào trụ tiêu và tưới nước, khi thấy rễ nhú ra từ các đốt đôn dưới đất cần lấp thêm đất, vun gốc và bón phân cho tiêu.
Sử dụng Dinh dưỡng khoáng hữu cơ chức năng (Organic Tiêu 1) bón 0,2-0,3 kg/trụ/lần (bón 4 lần mỗi năm)
**2.2. Chăm sóc cho cây hồ tiêu kinh doanh**
**a. Xén tỉa cho tiêu kinh doanh**
+ Tỉa bỏ tất cả các dây thân, dây lươn, cành ác mọc phía dưới gốc tiêu cách mặt đất 10 – 15cm.
+ Tỉa bỏ các dây thân mọc ngoài bộ tán tiêu, các dây thân mọc quá dài ở đỉnh trụ.
**b. Bón phân cho cây hồ tiêu**
Bón phân là việc làm bổ sung dinh dưỡng thiếu hụt mà đất không cung cấp đủ cho nhu cầu của cây. Do vậy, để bón phân hiệu quả cần xác định được khả năng cung cấp của đất và phải biết yêu cầu của cây ở mỗi giai đoạn sinh trưởng, phát triển khác nhau.
Bình quân với năng suất 2 tấn hạt/ha, hàng năm cây tiêu lấy đi từ đất khoảng 70kg đạm (N); 16kg Lân (P
2O 5); 42kg Kali (K 2O); 18kg Magiê (MgO); 67kg Canxi (CaO) cùng các yếu tố trung vi lượng khác như Si; B; Zn; Cu; Mn; Mo... Với nhu cầu dinh dưỡng như vậy, việc bón phân cần phải cung cấp được đầy đủ nhu cầu về dưỡng chất cho cây ở mỗi giai đoạn sinh trưởng và phát triển, phải đảm bảo trả lại đúng cho đất những gì mà cây trồng lấy đi theo sản phẩm và phần dinh dưỡng giúp cây tích lũy để phát triển sinh khối hàng năm nhằm phát huy tối đa hiệu quả của phân bón. **- Phân hữu cơ**
Cây tiêu rất cần phân hữu cơ nhất là khi trồng mới. Khác với nhiều loại cây lâu năm khác, vườn tiêu cần được bón phân hữu cơ hàng năm (lượng bón 10-20 kg/trụ). Phân hữu cơ không những cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng mà còn có tác dụng làm đất tơi xốp, tăng khả năng giữ ẩm giữ phân của đất, làm cho đất thông thoáng, cung cấp nguồn năng lượng cho vi sinh vật hoạt động, tăng tính đệm cho đất, giảm thiểu tác hại do biến động về thời tiết, hạn hán và bón phân không cân đối gây ra. Các loại phân hữu cơ cần được ủ cùng Chất điều hòa pH đất Tiến Nông và các chủng vi sinh hữu ích cho hoai mục mới nên bón cho hồ tiêu.
**- Dinh dưỡng khoáng hữu cơ chức năng (Organic Tiêu 1)**
Organic Tiêu 1 Tiến Nông là loại dinh dưỡng chuyên dùng cho cây hồ tiêu đảm bảo cung cấp đầy đủ, cân đối dinh dưỡng đa, trung và vi lượng thiết yếu giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt giai đoạn hồi phục cây, phân hóa mầm hoa, ra hoa và đậu quả. Đặc biệt, các nguồn hữu cơ có chức năng kiểm soát sinh lý cây trồng và hoạt động vi sinh vật đất nhờ vậy có thể kiểm soát tốt cây trồng giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng, biểu hiện ở tính năng ra rễ cực mạnh, phục hồi rễ hư, cành lá xanh tốt, mầm hoa nhiều.
*Lượng bón và thời điểm bón*
+ Bón lần 1: Sau khi thu hoạch 1-2 tháng, khi lượng mưa đủ ẩm đất sử dụng Dinh dưỡng chức năng Tiêu 1 bón từ 0,4-0,5 kg/trụ giúp tăng khả năng hồi phục cây sau thu hoạch và thúc đẩy quá trình phân hóa mầm hoa.
+ Bón lần 2: Sau bón lần 1 từ 40-50 ngày (khoảng T6-T7) tiếp tục sử dụng Dinh dưỡng chức năng Tiêu 1 bón với lượng 0,5 kg/trụ đảm bảo cung cấp dinh dưỡng cho cây giúp cây phát triển mạnh ra hoa tập trung, dài hoa và hạn chế số lượng mầm ngủ ngày.
**- Dinh dưỡng chức năng (NPKSi-Tiêu 2)**
Dinh dưỡng chức năng Tiêu 2 là loại dinh dưỡng chuyên dùng cho cây hồ tiêu, được sản xuất từ các dạng nguyên liệu chức năng thích hợp và cân đối dinh dưỡng cho hồ tiêu phát triển bền vững. Dinh dưỡng chức năng Tiêu 2 giúp cành lá phát triển cân đối, đồng đều, hiệu suất quang hợp cao; Tăng tỷ lệ đậu trái, hạn chế rụng trái; Trái lớn nhanh, lớn đồng đều, chín tập trung, chắc nhân và chống hiện tượng răng cưa; Tăng khả năng chống chịu điều kiện bất thuận và giúp năng suất ổn định qua nhiều năm.
+ Bón lần 3: Sau khi bón phân lần 2 từ 30-45 ngày (khoảng T8-T9) hoa đã trỗ đều và bắt đầu làm hạt sử dụng loại Dinh dưỡng chức năng Tiêu 2 bón từ 0,2-0,3/trụ nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho cây, giúp cây phát triển khỏe mạnh, trái lớn đồng đều và giảm mạnh tiêu răng cưa.
+ Bón lần 4: Sau khi bón đợt 3 từ 35-50 ngày (khoảng T10-T11), để có thể cung cấp đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng giúp cây phát triển cành nhánh mạnh cho năm sau và chống chịu nắng hạn giúp trái chín đồng đều đạt trọng lượng hạt tiến hành bón phân đợt 4, sử dụng loại Dinh dưỡng chức năng Tiêu 2 với lượng bón 0,2-0,3 kg/trụ.
Như vậy, theo quy trình bón mỗi năm ngoài việc đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng trung lượng, vi lượng cần thiết và cân đối cho cây hồ tiêu, thì lượng dinh dưỡng đạm (N), lân (P
2O 5), kali (K 2O) cung cấp cho mỗi trụ đạt: đạm (N = 110-150g), lân (P 2O 5= 90-110g), kali (K 2O = 120-160g) đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng cho cây để đạt năng suất hạt 4-6 kg/trụ.
Ngoài phân bón gốc, việc bổ sung phân bón lá cũng rất cần thiết để hồ tiêu đậu nhiều trái, năng suất cao. Mỗi năm phun phân bón lá cho tiêu 2 – 3 lần, phun trong mùa mưa, chọn ngày mát trời không nắng gắt. Khi phun chú ý dùng đúng liều lượng được ghi trên bao bì của nhà sản xuất. Nếu liều lượng quá cao sẽ có hiện tượng cháy lá, rụng quả, rụng gié. Nên dùng các loại phân có chứa vi lượng Zn, Bo để làm tăng tỷ lệ đậu quả, giảm rụng chùm quả (gié).
**III. Dịch hại và biện pháp phòng trừ trên cây hồ tiêu**
Phải thường xuyên thăm vườn để phát hiện dịch hại ở giai đoạn sớm và phòng trừ kịp thời. Cần áp dụng nhiều biện pháp phòng trừ tổng hợp để phòng trừ dịch hại có hiệu quả và bền vững.
Một số dịch hại chính trên cây hồ tiêu:
**1. Bệnh chết nhanh** *- Tác nhân và triệu chứng*
Bệnh do nấm Phytophthora capsici gây ra. Nấm xâm nhập và phá huỷ các tế bào ở rễ, thân, cành, lá của cây tiêu làm cho lá héo, teo tóp lại rồi rụng. Khi cây bị hại thân lá có triệu chứng héo rũ nhanh, gốc, rễ và phần thân gần mặt đất bị thối, từ khi bệnh xuất hiện đến khi cây tiêu chết hoàn toàn khoảng vài tuần lễ.
*- Biện pháp phòng trừ*
Chọn giống ít nhiễm bệnh, không để vườn tiêu bị úng nước, vườn tiêu phải có rãnh thoát nước tốt trong mùa mưa. Vệ sinh vườn sạch sẽ, thông thoáng. Bón phân cân đối, tăng cường bón phân chuồng ủ với nấm Trichoderma hoặc bón phân hữu cơ vi sinh. Tránh gây vết thương cho gốc và rễ tiêu khi bón phân, chăm sóc. Khi phát hiện trong vườn có cây bị bệnh, sử dụng dung dịch Bordeaux 1%, Oxyclorua đồng 0,2-0,3%, Phosphorous acid 0,15%, Fosetyl Aluminium 0,1-0,2% để tưới vào gốc và phun xịt lên thân lá.
Dọn sạch cây chết do bệnh và tàn dư thân lá bệnh gom đem chôn hoặc đốt để hạn chế bệnh lây lan.
**2. Bệnh vàng lá chết chậm** *- Tác nhân và triệu chứng:*
Bệnh gây nên do sự phối hợp của tuyến trùng, rệp sáp và các nấm Fusarium sp., Rhizoctonia sp., Pythium sp., P. Capsici. Khi tuyến trùng, rệp sáp đục vết thương ở rễ để chích hút sẽ tạo điều kiện cho các loại nấm trên xâm nhập qua vết thương hủy hoại bộ rễ cây tiêu. Biểu hiện ban đầu là cây sinh trưởng chậm, lá chuyển sang màu vàng. Bệnh hại nặng làm cho lá, hoa, quả rụng dần từ dưới gốc lên ngọn, gốc và rễ bị thối. Cây không hút đủ nước và chất dinh dưỡng nên cây sinh trưởng chậm và chết dần. Từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên đến khi cây tiêu chết có thể kéo dài một vài năm.
*- Biện pháp phòng trừ*
Trồng các giống ít nhiễm tuyến trùng (Vĩnh Linh, tiêu Trung, Ấn Độ), tăng cường bón phân chuồng, phân hữu cơ hoai mục. Khi thấy có triệu chứng bệnh xuất hiện, cần theo dõi và xác định tác nhân chính gây bệnh để có biện pháp phòng trừ hiệu quả. Sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật Cytokinin pha nồng độ 0,1-0,2% tưới quanh gốc, rải Ethoprophos 10-15g/gốc trộn đều với đất để phòng trừ tuyến trùng, sử dụng Thiophanate-Methyl nồng độ 0,1% phun đều lên cây, Benomyl 17% + Zineb 53% với nồng độ 0,15% phun đều lên cây và tưới vào gốc (2-3 lít/gốc) để phòng trừ nấm bệnh.
**3. Bệnh thán thư** *- Tác nhân và triệu chứng*
Bệnh do nấm Colletotrichum gloeosporioides gây ra, bệnh tấn công cả cành, lá và gié. Lá bị bệnh có những vết vằn lớn màu vàng nâu, xung quanh vết vằn có quầng đen, đốm bệnh tròn hoặc không đều, kích thước 4-6 cm. Khi bệnh lây sang cành, gié sẽ gây rụng đốt cành, gié, làm hạt khô đen và lép. Bệnh phát triển mạnh trong vườn cây nóng ẩm, chăm sóc kém, bón phân không cân đối, tưới nước không đều về mùa khô.
*- Biện pháp phòng trừ*
Bón đủ phân hữu cơ, bón cân đối phân vô cơ và phân vi lượng, thường xuyên vệ sinh vườn, cắt tỉa và thu dọn cành lá bị bệnh. Khi phát hiện bệnh, sử dụng dung dịch Bordeaux 1% hoặc Carbendazim pha với nồng độ 0,15% phun đều lên cây.
**4. Bệnh virus (bệnh tiêu điên)** *- Tác nhân và triệu chứng*
Bệnh do virus gây ra, biểu hiện bệnh khá rõ khi cây tiêu được 1-2 năm tuổi trở đi. Bệnh lây lan theo nguồn hom giống, dụng cụ dao, kéo cắt hom và cắt tỉa, một số trường hợp bệnh lay lan do côn trùng chích hút như bọ xít, rầy mềm và rệp sáp.
Sáu nhóm triệu chứng bệnh virus trên cây tiêu, bao gồm đốm hoa lá, vàng lá gân xanh, vàng lá, đốm vàng nhạt, lá nhỏ biến dạng và khảm xanh, trong đó đốm hoa lá thường gặp nhất. Bệnh xuất hiện ở các lá non, bệnh làm cây cằn cỗi, chậm phát triển, giảm năng suất, khi bệnh nặng cây sẽ chết.
*- Biện pháp phòng trừ*
Không lấy hom giống từ những vườn tiêu bị bệnh, khử trùng dao kéo khi cắt hom và tỉa cành bằng các loại thuốc sát trùng. Nhổ cây bị bệnh nặng, gom lại đem chôn hoặc đốt để hạn chế sự lây lan. Khi phát hiện côn trùng môi giới truyền bệnh nên dùng Fenobucarb pha với nồng độ 0,1-0,2% phun xịt để tiêu diệt.
**5. Rệp sáp (Pseudococcus spp.)** *- Đặc điểm nhận dạng*
Rệp sáp có kích thước nhỏ, cơ thể dài 2,5-3,0mm, rộng 1,8-2,0mm, hình ovan tròn. Cơ thể màu nâu nhạt, phủ một lớp bột sáp màu trắng nhưng vẫn nhìn thấy ngấn ngang theo đốt cơ thể, xung quanh cơ thể có nhiều cặp tua sáp trắng, cuối bụng có 2-4 cặp tua sáp dài hơn so với những tua sáp còn lại.
*- Tập quán gây hại*
Rệp sống thành từng đám bám chặt ở cổ rễ và các rễ chính, chích hút nhựa cây, rệp còn gây hại ở gié hoa, trái, nách lá hoặc mặt dưới của lá, làm cho lá, gié hoa và trái bị héo khô. Trên thân, lá nơi rệp gây hại thường xuất hiện nấm bồ hóng. Rệp sinh sản nhanh và phát triển mạnh vào cuối mùa mưa.
*- Biện pháp phòng trừ*
Thường xuyên theo dõi vùng rễ gần gốc và trên cây tiêu, nhất là vào cuối mùa mưa và trong mùa khô. Khi phát hiện rệp ở vùng rễ tiêu, xới đất xung quanh trụ tiêu sâu 5cm, làm đất tơi và phá bỏ tổ đất khô cứng quanh trụ tiêu, rải các loại thuốc dạng hạt như Diazinon (Basudin 10H, 10-12 g/gốc) sau đó lấp phủ đất lại. Dùng vòi nước phun rửa bột rệp sáp và bồ hóng trên thân lá, sau đó phun Methidathion pha với nồng độ 0,1% hoặc Carbaryl nồng độ 0,2%.
**6. Rệp sáp giả vằn (Ferrisia virgata Ckll.)** *- Đặc điểm nhận dạng*
Cơ thể có hình ovan dài 4-5mm, rộng 3,0-3,5mm, cơ thể màu vàng nhạt hoặc nâu nhạt, phủ một lớp bột sáp trắng, xung quanh cơ thể không có tua sáp, cuối bụng có một cặp tua sáp dài.
*- Tập quán gây hại*
Rệp sáp giả vằn chích hút nhựa chủ yếu trên lá, đọt non và trên chùm hạt.
- Biện pháp phòng trừ: tương tự như trường hợp rệp sáp.
**7. Bọ xít lưới (Elasmognathus nepalensis Dist.)** *- Đặc điểm nhận dạng*
Thành trùng là một loài bọ xít nhỏ màu đen, kích thước cơ thể dài 5-7mm, ngực trước phát triển rộng ra hai bên, tạo với trục cơ thể thành hình chữ thập. Ấu trùng bọ xít lưới không có cánh và trải qua năm lần lột xác.
*- Tập quán gây hại*
Cả ấu trùng và thành trùng đều chích hút dinh dưỡng trên gié hoa, gié quả và cành non. Vết chích có màu xám sau chuyển dần sang màu nâu. Khi bị bọ xít gây hại nặng, cả gié hoa, chùm quả non có màu nâu vàng, làm rụng hoa và quả non.
*- Biện pháp phòng trừ*
Khi phát hiện bọ xít gây hại, dùng Thiamethoxam pha với nồng độ 0,015% hoặc Cartap nồng độ 0,15-0,2% phun đều lên cây.
**IV. Thu hoạch, sơ chế và bảo quản tiêu** **1. Thu hoạch và tách hạt**
Mùa vụ thu hoạch thay đổi theo vùng, tháng 1-3 ở Đông Nam bộ và Phú Quốc, tháng 2-4 ở Tây Nguyên, tháng 3-5 ở Nam Trung Bộ và tháng 5-7 ở Bắc Trung bộ.
Không thu hoạch khi quả tiêu còn xanh, thời điểm thu hoạch tốt nhất để làm tiêu đen khi chùm tiêu có trên 5% quả chín có màu vàng hoặc đỏ và để làm tiêu trắng khi trên 20% quả chín.
Khi thu hái xong có thể phơi ngay để làm tiêu đen hoặc ủ 1-2 ngày trong mát cho tiêu tiếp tục chín để làm tiêu sọ, thường xuyên trộn đều trong quá trình ủ để quả chín đều, tách hạt ra khỏi chùm quả sau khi phơi ½ -1 nắng.
Dùng máy tuốt hạt để tách hạt tiêu ra khỏi chùm quả, lượng tiêu thu hoạch ít hoặc không có máy có thể tách hạt thủ công. Trong quá trình tách hạt tránh làm các hạt tiêu bị xây xát vỏ và vỡ, gié và cuống hạt phải được tách riêng khỏi hạt. Máy tuốt hạt phải được vệ sinh sạch sẽ trước và sau khi sử dụng.
**2. Sơ chế tiêu đen**
Để giảm mức độ tạp nhiễm và tiêu đen thương phẩm có màu đẹp, trước khi phơi nên nhúng tiêu vào nước nóng 80-90oC trong vòng 1-2 phút, trộn đều sau đó lấy ra để trong mát cho ráo nước rồi đem phơi. Thay vì nhúng tiêu vào nước nóng, khi tiêu phơi được một nắng, khoảng 3-4 giờ chiều gom tiêu thành đống và dùng bạt tủ kín qua đêm, nhiệt độ trong đống tiêu có thể đạt 60-70 oC.
Phơi tiêu trên nong tre, bạt ni-lông hoặc sân xi măng, dụng cụ phơi và sân cần được rửa sạch trước mỗi đợt phơi, dùng lưới ni-lông bao quanh khu vực phơi để tránh thú vật vào khu phơi. Nếu trời nắng tốt phơi 3-4 ngày là đạt, độ ẩm của hạt sau khi phơi khô phải đảm bảo dưới 13%, sản phẩm sau khi phơi gọi là tiêu đen. Có thể dùng máy sấy lúa, sấy bắp, sấy cà-phê để sấy tiêu, giữ nhiệt độ ổn định trong buồng sấy khoảng 55-60 oC, vệ sinh buồng sấy sạch sẽ trước mỗi đợt sấy.
Sau khi phơi khô, tiêu cần được làm sạch tạp chất (đất, đá, cành lá, cuống và chùm quả) bằng cách sàng, quạt, thổi để thu được tiêu đen khô trước khi đưa vào bảo quản và tiêu thụ.
**3. Sơ chế tiêu trắng**
Muốn làm tiêu trắng (tiêu sọ) từ tiêu tươi, tiêu phải được thu họach khi chùm tiêu có khỏang 20% quả chín, cho vào bao PP hoặc bao bố ngâm trong nước sạch 2-3 ngày, vớt tiêu ra chà xát vỏ bằng máy hoặc thủ công và đải sạch vỏ, 4kg tiêu tươi có thể làm được 1kg tiêu sọ. Có thể làm tiêu sọ từ tiêu khô bằng cách cho tiêu vào bao đem ngâm trong nước lã 8-10 ngày trong bồn xi-măng hoặc nhựa, thường xuyên thay nước, đến khi vỏ tiêu mềm thì vớt ra, cho vào máy xát và rửa sạch vỏ, sau đó đem sấy hoặc phơi.
**4. Bảo quản**
Hạt tiêu đưa vào bảo quản phải khô, đạt độ ẩm 12-13% và sạch tạp chất. Bảo quản tiêu bằng bao hai lớp, lớp trong là bao ni-lông (PE) để chống ẩm mốc, lớp ngoài là bao PP hoặc bao bố, bao dùng đựng tiêu phải là bao mới hoàn toàn. Tiêu được đưa vào chất trên kệ hoặc pa-lét trong kho khô ráo và thông thoáng. Kho bảo quản tiêu không được chứa hóa chất, phân bón và các sản phẩm khác, cách ly với gia súc, chuột bọ và sâu bệnh. Thường xuyên kiểm tra kho để phát hiện và xử lý các biểu hiện không bình thường.
*KS. Cao Văn Quang* *Th.S Nguyễn Quốc Hải*
Mọi nhu cầu tư vấn xin liên hệ:
KS. Cao Văn Quang - GĐ Vùng Gia Lai - ĐT: 0968.010.279; Hoặc
Trung tâm Nghiên cứu phát triển KH&CN Tiến Nông
Địa chỉ: Km 312 Quốc lộ 1A - Hoằng Quý - Hoằng Hoá - Thanh Hoá
Điện thoại: 0373.936.666

Set-Cookie: Lang=vi; expires=Wed, 13-Dec-2017 23:36:06 GMT; path=/