text:
PP Vẽ Đường Phụ Trong Hình Học - THCS
Chia sẻ: Trần Bá Trung4 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:23
lượt xem 249
download
PP Vẽ Đường Phụ Trong Hình Học - THCS
" PP Vẽ Đường Phụ Trong Hình Học - THCS " giúp cho Giáo viên và học sinh ôn tập, luyện tập và vận dụng các kiến thức vào việc giải các bài tập môn toán học và đặc biệt khi giải những bài tập cần phải tính toán một cách nhanh nhất, thuận lợi nhất đồng thời đáp ứng cho kỳ thi tuyển sinh đại học và cao đẳng.
Bình luận(1) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: PP Vẽ Đường Phụ Trong Hình Học - THCS
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Ph−¬ng ph¸p vÏ ®−êng phô trong h×nh häc (tham kh¶o: ®Þnh lý h×nh häc v c¸c ph−¬ng ph¸p chøng minh) http://diendan3t.net/forum Më ®Çu: Khi chøng minh ®Þnh lý h×nh häc, phÇn nhiÒu chóng ta ph¶i vÏ thªm ®−êng phô. §−êng phô t¹o nªn mèi quan hÖ gi÷a gi¶ thiÕt víi kÕt luËn, l m cho b i to¸n trë nªn ®¬n gi¶n v dÔ d ng h¬n. Tuy nhiªn, ®−êng phô cã nhiÒu lo¹i, nªn kh«ng cã mét ph−¬ng ph¸p vÏ cè ®Þnh, ®ã l mét viÖc khã trong chøng minh. VÏ ®−êng phô sao cho cã lîi l vÊn ®Ò cÇn ® o s©u suy nghÜ. Trong b i viÕt n y, t«i xin nªu mét sè nÐt lín vÒ vÊn ®Ò vÏ ®−êng phô, hi väng cã thÓ gióp c¸c b¹n v−ît qua khã kh¨n trong bé m«n h×nh häc. I. Môc ®Ých cña vÏ ®−êng phô: 1. §em nh÷ng ®iÒu kiÖn ® cho cña b i to¸n v nh÷ng h×nh cã liªn quan ®Õn viÖc chøng minh tËp hîp v o mét n¬i (mét h×nh míi), l m cho chóng cã liªn hÖ víi nhau. VÝ dô: Chøng minh r»ng hai ®o¹n th¼ng song song v b»ng nhau th× h×nh chiÕu cña chóng trªn mét ®−êng th¼ng thø ba còng b»ng nhau. Suy nghÜ: Sù b»ng nhau cña AB v CD v sù b»ng nhau cña EF v GH kh«ng thÊy ngay ®−îc l cã liªn quan ®Õn nhau. H−íng 1: Quan s¸t h×nh vÏ ta thÊy AE//BF//CG//DL, tõ ®ã gióp chóng ta nghÜ ra c¸ch dùng thªm EK//AB//CD//GL ®Ó t¹o ra hai h×nh b×nh h nh ABKE v CDLG. Suy ra AB=CD=EK=GL. TiÕp ®ã dùa v o hai tam gi¸c EKF,GLH b»ng nhau theo tr−êng hîp c¹nh huyÒn gãc nhän v cuèi cïng cã EF=GH.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com H−íng 2: §Ó chøng minh EF=GH ta cã thÓ t¹o ra ®o¹n th¼ng míi cïng b»ng EF v GH. §iÒu n y dÔ cã b»ng c¸ch tõ A,C lÇn l−ît kÎ AI,CQ//MN ( I ∈ BF , Q ∈ DH ). TiÕp ®ã ∆ABI = ∆CDQ (c¹nh huyÒn-gãc nhän) suy ra AI=CQ=EF=GH. 2. T¹o nªn ®o¹n th¼ng thø ba hoÆc gãc thø ba, l m cho hai ®o¹n th¼ng hoÆc hai gãc cÇn chøng minh trë nªn cã liªn hÖ. VÝ dô: Tø gi¸c ABCD cã c¹nh AD=BC. Gäi M,N lÇn l−ît l trung ®iÓm AB,CD. CB,DA c¾t NM t¹i E,F. Chøng minh r»ng ∠DFN = ∠CEN Suy nghÜ: Hai gãc E v F trªn h×nh vÏ d−êng nh− kh«ng cã quan hÖ g× víi nhau. Do ®ã ta t×m c¸ch t¹o ra gãc thø 3 cïng b»ng hai gãc trªn. Gi¶i: Gäi I l trung ®iÓm AC. Nèi MI,NI. MI,NI lÇn l−ît l ®−êng trung b×nh tam gi¸c ABC,ADC nªn MI//BC, NI//AD ⇒ ∠IMN = ∠CEN , ∠INM = ∠DFN (1) 1 1 MÆt kh¸c MI= BC= AD=IN 2 2 Do ®ã tam gi¸c MIN c©n t¹i I. ⇒ ∠IMN = ∠INM (2) Tõ (1)(2) ⇒ ∠DFN = ∠CEN (®pcm)
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com 1 3. T¹o nªn ®o¹n th¼ng hay gãc b¼ng tæng, hiÖu, gÊp ®«i hay b»ng ®o¹n 2 th¼ng hay gãc cho tr−íc, ®Ó ®¹t môc ®Ých chøng minh ®Þnh lý. VÝ dô: Cho tam gi¸c ABC c©n ë A, trung tuyÕn CM. Trªn tia ®èi cña BA 1 lÊy ®iÓm D sao cho BD=BA. CMR: CM= CD. 2 Suy nghÜ: B i to¸n yªu cÇu DC=2MC h−íng ta t¹o ra mét ®o¹n th¼ng míi b»ng MC 1 v b»ng DC.MÆt kh¸c nh×n h×nh vÏ cã B l trung ®iÓm AD l¹i l m ta nghÜ 2 ®Õn ®Þnh lý vÒ ®−êng trung b×nh cña tam gi¸c. §−êng phô cÇn vÏ l trung tuyÕn BE cña tam gi¸c ABC. BE l ®−êng trung b×nh tam gi¸c ADC nªn DC=2BE. Do tam gi¸c ABC c©n t¹i A nªn BE=CM. Tõ ®ã cã ®pcm. Chó ý: Thay v× vÏ thªm ®o¹n th¼ng b»ng 1/2 DC ta còng cã thÓ t¹o ra mét ®o¹n th¼ng b»ng DC v gÊp 2 lÇn BE. §iÒu n y ®¬n gi¶n, cã thÓ trªn tia ®èi cña CA lÊy ®iÓm E sao cho CA=CE råi nèi BE, hoÆc trªn tia ®èi CB lÊy ®iÓm E sao cho CE=CB råi nèi AE... B i to¸n trªn cã kho¶ng 5,6 c¸ch. Mong c¸c b¹n tiÕp tôc suy nghÜ t×m ra c¸ch gi¶i míi.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com .............. 4. T¹o nªn nh÷ng ®¹i l−îng míi (®o¹n th¼ng hoÆc gãc) b»ng nhau; thªm v o nh÷ng ®¹i l−îng b»ng nhau m b i ra ® cho ®Ó gióp cho viÖc chøng minh. VÝ dô: Chøng minh r»ng trong mét tam gi¸c vu«ng, trung tuyÕn øng víi c¹nh huyÒn b»ng 1/2 c¹nh huyÒn. (*)
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Suy nghÜ: §Çu b i chØ cho CM=BM, nh− vËy ch−a cã AM=MB. Ta lÊy N l trung ®iÓm AB th× t¹o ra ®−îc cÆp ®¹i l−îng b»ng nhau l BN=AN. MÆt kh¸c MN//AC nªn MN ⊥ AB Suy ra MN l trung trùc ®o¹n AB. ⇒ AM=BM=CM, tõ ®ã cã ®pcm. 5. T¹o nªn mét h×nh míi, ®Ó cã thÓ ¸p dông mét ®Þnh lý ®Æc biÖt n o ®ã. VÝ dô: Cho tam gi¸c ABC néi tiÕp (O). D l ®iÓm bÊt k× trªn cung nhá BC. KÎ AH ⊥ DB, AK ⊥ DC . Chøng minh ®−êng th¼ng HK ®i qua mét ®iÓm cè ®Þnh. Suy nghÜ: Hai ®−êng vu«ng gãc AH,AK l m ta nghÜ ®Õn ®−êng th¼ng Sim- s¬n, v× vËy nÕu gäi I l ch©n ®−êng vu«ng gãc kÎ tõ A xuèng BC, th× theo
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com ®−êng th¼ng Sim-s¬n ta cã H,I,K th¼ng h ng. Do A cè ®Þnh nªn I cè ®Þnh. VËy HK ®i qua ®iÓm cè ®Þnh l I. 6. BiÕn ®æi h×nh vÏ, l m cho b i to¸n trë nªn dÔ chøng minh h¬n tr−íc. VÝ dô: Tam gi¸c ABC c©n t¹i A néi tiÕp (O) ( ∠A < 600 ). M l ®iÓm bÊt k× 1 1 1 trªn cung nhá BC. AM giao BC t¹i N. CMR: > + MN MB MC Suy nghÜ: 1 1 1 §Ó chøng minh > + ta thö biÕn ®æi t−¬ng ®−¬ng: MN MB MC 1 1 1 > + ⇔ MB.MC > MN .( MB + MC ) (1) MN MB MC MÆt kh¸c tam gi¸c ABC c©n t¹i A nªn AB = AC ⇒ AB = AC ⇒ ∠AMB = ∠AMC MÆt kh¸c ∠BAM = ∠NCM ⇒△ BAM ~△ NCM ( g .g ) MB AM ⇒ = MN MC ⇔ MB.MC = AM .MN Thay v o (1) ta ®−îc AM .MN > MN .( MB + MC ) ⇔ AM > MB + MC 1 1 1 VËy ®Ó chøng minh > + chØ cÇn chøng minh AM>MB+MC l MN MB MC xong.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com §Õn ®©y ta nhí l¹i b i to¸n quen thuéc: "Tam gi¸c ®Òu ABC néi tiÕp (O). M l ®iÓm bÊt k× trªn cung nhá BC. CMR: MA=MB+MC." TÊt nhiªn cã thÓ ¸p dông kÕt qu¶ n y v o b i to¸n ban ®Çu b»ng c¸ch dùng tam gi¸c AB'C' ®Òu néi tiÕp (O). Trªn AM lÊy E sao cho ME=B'M Do ∠B ' ME = ∠B ' C ' A = 60o Suy ra tam gi¸c B'ME ®Òu. ⇒ ∠EB ' M = ∠AB ' C '(= 60o ) ⇒ ∠AB ' E = ∠C ' B ' M ⇒△ AB ' E =△ BC ' M ( g .c.g ) ⇒ AE = MC ' ⇒ AM = AE + EM = B ' M + C ' M MÆt kh¸c B'M>BM, C'M>CM nªn AM=B'M+C'M>BM+CM Tõ ®ã cã ®pcm. II. C¸c lo¹i ®−êng phô: Sau ®©y l mét sè lo¹i ®−êng phô th−êng gÆp: 1. KÐo d i mét ®o¹n th¼ng cho tr−íc víi ®é d i tuú ý, hoÆc b»ng mét ®é d i cho tr−íc, hoÆc c¾t mét ®−êng th¼ng kh¸c. VÝ dô: Cho tam gi¸c ABC. Trªn trung tuyÕn AM lÊy ®iÓm K bÊt k× kh¸c A,M. Qua M lÇn l−ît kÎ ®−êng th¼ng song song víi KB, KC giao AC, AB t¹i F, E. CMR: EF//BC (**) Gi¶i: KÐo d i CK, BK c¾t AB, AC t¹i P, Q. EM, FM l ®−êng trung b×nh tam gi¸c BPC, BQC ⇒ BE=PE, QF=CF
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com AP AK AQ Ta cã = = PE KM QF AP + PE AQ + QF ⇔ = PE QF AE AF hay = EB FC ⇒ EF / / BC (Ta-lÐt ®¶o) (®pcm) 2. Nèi hai ®iÓm cho tr−íc hoÆc hai ®iÓm cè ®Þnh (gåm c¶ trung ®iÓm cña ®o¹n th¼ng cè ®Þnh), ®iÓm n»m trªn mét ®o¹n th¼ng cho tr−íc v c¸ch mét ®Çu cña ®o¹n th¼ng ®ã mét kho¶ng cho tr−íc) VÝ dô: Ta xÐt l¹i b i to¸n (**) C¸ch 2: Gäi EM ∩ BK = {P}, FM ∩ CK = {Q} Gäi I l trung ®iÓm AK. Nèi PI, QI, PQ. DÔ d ng cã MQ, MP l 2 ®−êng trung b×nh cña tam gi¸c BKC nªn 1 1 KQ=QC= KC, KP=BP= BK. 2 2 Suy ra PQ l ®g trung b×nh cña tam gi¸c BKC ⇒ PQ / / BC (1) MÆt kh¸c PI, QI lÇn l−ît l ®−êng trung b×nh c¸c tam gi¸c AKB, AKC nªn PI//AB, QI//AC EP AI FQ ⇒ = = (®Þnh lý Ta-lÐt) PM IM QM ⇒ PQ / / EF (Ta-lÐt ®¶o) (2) Tõ (1)(2) suy ra EF//BC (®pcm)
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com 3. Tõ mét ®iÓm cho tr−íc dùng ®−êng song song víi mét ®−êng th¼ng cho tr−íc, hoÆc dùng ®−êng song song víi mét ®−êng, m ta cÇn chøng minh ®−êng n y song song víi mét ®−êng n o ®ã. VÝ dô: Cho tam gi¸c ®Òu ABC. M l mét ®iÓm bÊt k× n»m trong tam gi¸c. Chøng minh MA, MB, MC l ®é d i 3 c¹nh cña 1 tam gi¸c. NhËn xÐt: NhiÖm vô cña chóng ta l t×m ra tam gi¸c cã ®é d i 3 c¹nh l MA, MB, MC. §Ó t¹o ra tam gi¸c n y qua M ta kÎ PQ, KH, EF lÇn l−ît // AB, AC. BC. Do tam gi¸c ABC ®Òu nªn c¸c tø gi¸c APME, PMHC, HMEB l h×nh thang c©n. Suy ra AM=EP, BM=EH, CM=PH. VËy MA, MB, MC l ®é d i 3 c¹nh cña tam gi¸c EPH. 4. Tõ mét ®iÓm cho tr−íc h¹ ®−êng vu«ng gãc xuèng mét ®−êng th¼ng cho tr−íc. VÝ dô: Cho tam gi¸c ABC, 3 ®−êng cao AD, BE, CF, trùc t©m H. Chøng minh H l t©m ®−êng trßn néi tiÕp tam gi¸c DEF.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Gi¶i: KÎ FN, EM ⊥ BC c¾t BE, CF t¹i Q, P. Do FN// AD// EM suy ra: FQ AH EP FQ FN FQ AH EP FQ FN = = ⇒ = = = ⇒ = FN AD EM EP EM FN AD EM EP EM DN HF FQ v = = DM HP EP DN FN Do ®ã = DM EM Suy ra △ DNF ∼△ DME (c.g.c) ⇒ ∠NDF = ∠MDE , mÆt kh¸c AD ⊥ BC ⇒ ∠FDA = ∠EDA , hay DA l ph©n gi¸c gãc FDE. T−¬ng tù FC, EB lÇn l−ît l ph©n gi¸c c¸c gãc DFE, FED. VËy H l t©m ®−êng trßn néi tiÕp tam gi¸c DEF (®pcm) 5. Dùng ®−êng ph©n gi¸c cña mét gãc cho tr−íc. VÝ dô: Cho tam gi¸c ABC cã ∠B = 2∠C , 3 c¹nh BC, AC, AB cã ®é d i lÇn l−ît l a,b,c. CMR: b2=c2+ac
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Gi¶i: Dùng ph©n gi¸c BD cña gãc B. ⇒ ∠ABD = ∠ACB ⇒△ BAD ∼△CAB( g.g ) AD AB ⇒ = AB AC ⇒ AB 2 = AC. AD MÆt kh¸c theo tÝnh chÊt ®−êng ph©n gi¸c cña mét tam gi¸c: AD AB AD AD AB = ⇒ = = DC BC AD + DC AC AB + BC AB. AC ⇒ AD = AB + BC AB. AC 2 ⇒ AD. AC = = AB 2 AB + BC 2 AC ⇔ = AB AB + BC ⇔ AC 2 = AB 2 + AB.BC hay b 2 = c 2 + ac (®pcm) 6. Dùng ®−êng th¼ng ®i qua mét ®iÓm cho tr−íc hîp th nh víi mét ®−êng th¼ng kh¸c mét gãc b»ng gãc cho tr−íc. VÝ dô 1: Cho tø gi¸c ABCD néi tiÕp (O). CMR: AB.CD+AD.BC=AC.BD (®Þnh lý Pt«-lª-mª)
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Suy nghÜ: §èi víi nh÷ng b i to¸n chøng minh hÖ thøc d¹ng ab+cd=ef, th«ng th−êng ta chia f th nh tæng cña m+n, råi chøng minh ab=em,cd=en nhê c¸c tam gi¸c ®ång d¹ng. Trong b i to¸n n y, ta sÏ chia AC th nh 2 ®o¹n nhá v t¹o ra ®−îc c¸c tam gi¸c ®ång d¹ng. Muèn vËy ph¶i cã c¸c gãc b»ng nhau v ®−êng phô cÇn vÏ l ®o¹n DE sao cho ∠ADB = ∠EDC ( E ∈ AC ) . Gi¶i: LÊy ®iÓm E trªn AC sao cho ∠ADB = ∠EDC . Ta cã : △ BDA ~ △CDE (g.g) BD BA ⇒ = (2 cÆp c¹nh tØ lÖ) CD CE ⇒ BD.CE = CD.BA (1) Do ∠ADB = ∠EDC ⇒ ∠ADE = ∠BDC ⇒△ ADE ~ △ BDC (g.g) AD AE ⇒ = BD BC ⇒ AD.BC = BD. AE (2) Tõ (1)(2) ⇒ AB.CD + AD.BC = BD.EC + BD. AE = BD. AC (®pcm) VÝ dô 2: Cho tam gi¸c ABC, ph©n gi¸c AD. CMR: AD2
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Gi¶i: Do ∠ADC > ∠B nªn trªn AC lÊy ®−îc ®iÓm E sao cho ∠ADE = ∠B . ⇒△ BAD ~△ DAE ( g .g ) AB AD ⇒ = AD AE ⇒ AD 2 = AB. AE < AB. AC (®pcm) 7. Tõ mét ®iÓm cho tr−íc, dùng tiÕp tuyÕn víi ®−êng trßn cho tr−íc. VÝ dô 1: Cho tam gi¸c ABC néi tiÕp (O). C¸c ®−êng cao BH,CK. CMR: AO ⊥KH Suy nghÜ:
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com §Ó chøng minh AO ⊥KH , ta cã thÓ t¹o ra mét ®−êng th¼ng song song víi KH v vu«ng gãc víi AO, kh«ng khã kh¨n l¾m nhËn thÊy ®ã chÝnh l tiÕp tuyÕn Ax cña (O). Gi¶i: Dùng tiÕp tuyÕn Ax cña (O) ⇒ Ax ⊥ AO (1) Tø gi¸c BKHC néi tiÕp nªn ∠AKH = ∠HCB MÆt kh¸c xAB l gãc t¹o bëi tiÕp tuyÕn v d©y cung ⇒ ∠xAB = ∠HCB ⇒ ∠xAB = ∠AKH ∠ADB = ∠EDC ⇒ Ax / / KH (2) Tõ (1)(2) ta ®−îc ®pcm. BC VÝ dô 2: §iÓm A cè ®Þnh n»m ngo i (O, ). 2 AB ∩ (O) = {D}, AC ∩ (O) = {E} . T×m quü tÝch t©m ®−êng trßn ngo¹i tiÕp tam gi¸c ADE. Gi¶i: PhÇn thuËn: Nèi DM. Ta cã ∠DMA = ∠DEA = ∠ABC Suy ra tø gi¸c BDMO néi tiÕp. ⇒ AD. AB = AM . AO KÎ tiÕp tuyÕn AT. Ta cã AT2=AD.AB=AM.AO AT 2 ⇒ AM = kh«ng ®æi AO
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Do ®ã M cè ®Þnh. VËy O' thuéc trung trùc [AM]. Giíi h¹n: Khi ®−êng kÝnh BC chuyÓn ®éng trªn (O) th× O' chuyÓn ®éng trªn trung trùc [AM] PhÇn ®¶o: AT 2 Gi¶ sö M l ®iÓm tho¶ m n AM = . AO AB ∩ (O) = {D}, AC ∩ (O) = {E} .Dùng ®−êng trßn (O') ngo¹i tiÕp tam gi¸c ADM. Ta chøng minh E∈ (O ') . AT 2 ThËt vËy do AM = ⇒ AM . AO = AT 2 = AD. AB AO Suy ra tø gi¸c BDMO néi tiÕp. ⇒ ∠ABO = ∠DMA = ∠AED ⇒ tø gi¸c ADME néi tiÕp. ⇒ E thuéc (O') (®pcm) KÕt luËn: Quü tÝch t©m O' l trung trùc [AM] 8.B i ra cho hai ®−êng trßn tiÕp xóc nhau, ta cã thÓ dùng ®−îc tiÕp tuyÕn chung hoÆc ®−êng nèi t©m. VÝ dô 1: (I) tiÕp xóc trong víi (O) t¹i A. D©y AC,AE cña (O) c¾t (I) t¹i B,D. CMR: BD//CE
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Gi¶i: KÎ tiÕp tuyÕn chung Ax cña 2 ®−êng trßn. Dùa v o hÖ qu¶ gãc t¹o bëi tiÕp tuyÕn v d©y cung ta cã: ∠CAx = ∠BDA = ∠CEA Suy ra BD//CE (hai gãc ®ång vÞ b»ng nhau (®pcm) VÝ dô 2: (O) tiÕp xóc (O') t¹i I. KÎ tiÕp tuyÕn chung ngo i AB (A, B l 2 tiÕp ®iÓm). CMR: ∠AIB = 90o Gi¶i: KÎ tiÕp tuyÕn chung trong IM (M∈ AB). Dùa v o tÝnh chÊt 2 tiÕp tuyÕn c¾t nhau ta ®−îc AM=IM=BM, do ®ã ∠AIB = 90o (®pcm) 9. B i ra cho hai ®−êng trßn giao nhau, th× kÎ ®−îc d©y cung chung. VÝ dô: Cho tam gi¸c ABC néi tiÕp (O). I l ®iÓm bÊt k× thuéc cung BC kh«ng chøa A. VÏ (O1) v (O2) qua O lÇn l−ît tiÕp xóc víi AB, AC t¹i B, C. (O1 ) ∩ (O2 ) = {K } . CMR B, K, C th¼ng h ng.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Gi¶i: KÎ d©y cung IK chung cña hai ®−êng trßn. Theo tÝnh chÊt cña gãc t¹o bëi tia tiÕp tuyÕn v d©y cung ta cã ∠xBI = ∠BKI , ∠yCI = ∠CKI MÆt kh¸c tø gi¸c ABIC néi tiÕp nªn: ∠xBI = ∠ACI M ∠ACI + ∠yCI = 180o ⇒ ∠BKI + ∠CKI = 180o VËy B, K, C th¼ng h ng (®pcm) 10. NÕu mét tø gi¸c cã thÓ néi tiÕp ®−êng trßn, th× ta cã thÓ dùng ®−êng trßn ngo¹i tiÕp tø gi¸c ®ã. VÝ dô: Tam gi¸c ABC néi tiÕp (O). M l trung ®iÓm AC. KÎ MH ⊥ AB. Chøng minh MH lu«n ®i qua mét ®iÓm cè ®Þnh.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Suy nghÜ: §Ó t×m ra ®iÓm cè ®Þnh ta vÏ mét v i vÞ trÝ cña M v nhËn thÊy r»ng ®ã l ®iÓm K n»m trªn ®−êng vu«ng gãc kÎ tõ C víi BC v ∠OKC = 90o Gi¶i: OC Gäi Q l trung ®iÓm BC. Tø gi¸c OMCQ cã thÓ néi tiÕp nªn dùng (I, ) 2 ngo¹i tiÕp tø gi¸c OMCQ. QI giao (I) t¹i K. Ta chøng minh H, M, K th¼ng h ng. ThËt vËy MH / / AB ⇒ ∠A = ∠QMC = ∠QKC ⇒ AMH = ∠KQC = ∠KMC ⇒ ∠AMH + ∠AMK = ∠AMK + ∠KMC = 180o Suy ra H, M, K th¼ng h ng. MÆt kh¸c K ®èi xøng víi Q qua I, m Q, I cè ®Þnh nªn K cè ®Þnh. VËy MH lu«n ®i qua ®iÓm cè ®Þnh K. 11. B i cho mét ®iÓm n»m trªn ®−êng trßn, cã thÓ vÏ thªm ®−êng kÝnh ®i qua ®iÓm ®ã. VÝ dô 1: Tø gi¸c ABCD néi tiÕp (O;R) cã hai ®−êng chÐo vu«ng gãc víi nhau. CMR AB2+BC2+CD2+DA2 kh«ng ®æi.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Suy nghÜ: C¸c tæng b×nh ph−¬ng gîi cho chóng ta nghÜ ®Õn ®Þnh lý Py-ta-go ¸p dông trong tam gi¸c vu«ng. Tuy nhiªn nÕu ®Ó yªn h×nh vÏ th× kh«ng thÓ ¸p dông ®−îc. V× vËy ta vÏ thªm ®−êng kÝnh ®Ó t¹o ra tam gi¸c vu«ng cã hai c¹nh gãc vu«ng l hai c¹nh ®èi cña tø gi¸c ABCD, c¹nh huyÒn cã ®é d i kh«ng ®æi (tÝnh theo R) Gi¶i: KÎ ®−êng kÝnh AE. Nèi CE,DE. Ta cã ∠ACE = 90o do ®ã CE//BD (cïng vu«ng gãc víi AC) Tø gi¸c BCED l h×nh thang néi tiÕp ®−êng trßn nªn BC=DE Suy ra BC2+AD2=DE2+AD2=AE2=4R2 T−¬ng tù AB2+CD2=4R2 VËy AB2+BC2+CD2+DA2=8R2 kh«ng ®æi (®pcm) VÝ dô 2: Chøng minh kho¶ng c¸ch d gi÷a ®−êng trßn ngo¹i tiÕp v néi tiÕp tam gi¸c ®−îc tÝnh theo c«ng thøc d2=R2-2Rr (hÖ thøc ¥-le)
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Gi¶i: KÐo d i AI giao (O) t¹i D. KÎ ®−êng kÝnh DE cña (O). Nèi CD. KÐo d i OI c¾t (O) t¹i M,N. H¹ IH ⊥ AB Chøng minh ®−îc △ AHI ∼△ECD (g.g) ⇒ IH .ED = AI .DC MÆt kh¸c ∠DIC = ∠IAC + ∠ICD = ∠ICB + ∠BCD = ∠ICD suy ra tam gi¸c IDC c©n t¹i D ⇒ ID = DC ⇒ AI .DC = AI .ID = IM .IN = ( R − OI )( R + OI ) = R 2 − OI 2 IH .ED = 2 Rr = R 2 − OI 2 Do ®ã ⇒ OI 2 = R 2 − 2 Rr 12. VËn dông phÐp ®èi xøng t©m, ®èi xøng trôc, phÐp quay, tÞnh tiÕn... VÝ dô: Cho hai ®iÓm A v B cïng thuéc 1/2mp bê l ®−êng th¼ng d. T×m ®iÓm N trªn d sao cho AN+BN Min.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Hình học lớp 9: Chuyên đề đường tròn
12 p | 1034 | 504
-
Hệ Thức Hình Học - THCS
17 p | 415 | 160
-
Chuyên đề bất đẳng thức trong Đại số và Hình học lớp 9 ở trường THCS Quảng Minh
26 p | 235 | 100
-
Vẽ đường phụ trong CM đẳng thức - Hình 8
12 p | 181 | 98
-
Giáo án hình học lớp 8 - Tiết 5+6+7 ĐƯỜNG TRUNG BÌNH CỦA TAM GIÁC, CỦA HÌNH
17 p | 886 | 73
-
Giáo án Hình Học lớp 8: LUYỆN TẬP ĐƯỜNG TRUNG BÌNH CỦA TAM GIÁC, CỦA HÌNH THANG
7 p | 318 | 21
-
Hàng điểm điều hòa - vẻ đẹp quyến rũ trong hình
29 p | 90 | 17
-
Kiến thức cần nhớ về tam giác: Hình học lớp 7
11 p | 105 | 15
-
Tổng hợp kiến thức Toán THCS Đại số và Hình học
74 p | 28 | 11
-
Ebook Tuyển chọn một số dạng toán Hình học 9: Phần 1
58 p | 16 | 11
-
Giáo án Hình Học lớp 8: ĐƯỜNG TRUNG BÌNH CỦA HÌNH THANG
10 p | 168 | 10
-
Ebook Luyện kỹ năng vận dụng kiến thức tổng hợp, các đường trong tam giác - Hình học 7
20 p | 22 | 8
-
LUYỆN TẬP - Các hệ thức về cạnh và đường cao trong tam giác vuông
4 p | 322 | 6
-
Hình học lớp 9 - Tiết 2: MỘT SỐ VÀ ĐƯỜNG CAO TRONG TAM GIÁC VUÔNG HỆ THỨC VỀ CẠNH
9 p | 24 | 5
-
Ebook Bồi dưỡng năng lực tự học về tam giác
40 p | 18 | 4
-
Kế hoạch xây dựng mô hình trường THCS tổ chức hoạt động đổi mới phương pháp dạy học và sử dụng bản đồ tư duy trong dạy và học năm học 2014-2015
8 p | 4 | 1
-
Kế hoạch xây dựng mô hình trường THCS tổ chức hoạt động đổi mới phương pháp dạy học và sử dụng bản đồ tư duy trong dạy và học năm 2014-2015
8 p | 6 | 1

markdown:
# PP Vẽ Đường Phụ Trong Hình Học - THCS
Chia sẻ: Trần Bá Trung4 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:23
lượt xem 249
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2010/20100830/trungtran4/80x100/pp_veduongphutronggiaitoanhinh_4058.jpg)
##
PP Vẽ Đường Phụ Trong Hình Học - THCS
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](images/down16x21.png)
" PP Vẽ Đường Phụ Trong Hình Học - THCS " giúp cho Giáo viên và học sinh ôn tập, luyện tập và vận dụng các kiến thức vào việc giải các bài tập môn toán học và đặc biệt khi giải những bài tập cần phải tính toán một cách nhanh nhất, thuận lợi nhất đồng thời đáp ứng cho kỳ thi tuyển sinh đại học và cao đẳng.
Bình luận(1)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: PP Vẽ Đường Phụ Trong Hình Học - THCS
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Ph−¬ng ph¸p vÏ ®−êng phô trong h×nh häc (tham kh¶o: ®Þnh lý h×nh häc v c¸c ph−¬ng ph¸p chøng minh) http://diendan3t.net/forum Më ®Çu: Khi chøng minh ®Þnh lý h×nh häc, phÇn nhiÒu chóng ta ph¶i vÏ thªm ®−êng phô. §−êng phô t¹o nªn mèi quan hÖ gi÷a gi¶ thiÕt víi kÕt luËn, l m cho b i to¸n trë nªn ®¬n gi¶n v dÔ d ng h¬n. Tuy nhiªn, ®−êng phô cã nhiÒu lo¹i, nªn kh«ng cã mét ph−¬ng ph¸p vÏ cè ®Þnh, ®ã l mét viÖc khã trong chøng minh. VÏ ®−êng phô sao cho cã lîi l vÊn ®Ò cÇn ® o s©u suy nghÜ. Trong b i viÕt n y, t«i xin nªu mét sè nÐt lín vÒ vÊn ®Ò vÏ ®−êng phô, hi väng cã thÓ gióp c¸c b¹n v−ît qua khã kh¨n trong bé m«n h×nh häc. I. Môc ®Ých cña vÏ ®−êng phô: 1. §em nh÷ng ®iÒu kiÖn ® cho cña b i to¸n v nh÷ng h×nh cã liªn quan ®Õn viÖc chøng minh tËp hîp v o mét n¬i (mét h×nh míi), l m cho chóng cã liªn hÖ víi nhau. VÝ dô: Chøng minh r»ng hai ®o¹n th¼ng song song v b»ng nhau th× h×nh chiÕu cña chóng trªn mét ®−êng th¼ng thø ba còng b»ng nhau. Suy nghÜ: Sù b»ng nhau cña AB v CD v sù b»ng nhau cña EF v GH kh«ng thÊy ngay ®−îc l cã liªn quan ®Õn nhau. H−íng 1: Quan s¸t h×nh vÏ ta thÊy AE//BF//CG//DL, tõ ®ã gióp chóng ta nghÜ ra c¸ch dùng thªm EK//AB//CD//GL ®Ó t¹o ra hai h×nh b×nh h nh ABKE v CDLG. Suy ra AB=CD=EK=GL. TiÕp ®ã dùa v o hai tam gi¸c EKF,GLH b»ng nhau theo tr−êng hîp c¹nh huyÒn gãc nhän v cuèi cïng cã EF=GH.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com H−íng 2: §Ó chøng minh EF=GH ta cã thÓ t¹o ra ®o¹n th¼ng míi cïng b»ng EF v GH. §iÒu n y dÔ cã b»ng c¸ch tõ A,C lÇn l−ît kÎ AI,CQ//MN ( I ∈ BF , Q ∈ DH ). TiÕp ®ã ∆ABI = ∆CDQ (c¹nh huyÒn-gãc nhän) suy ra AI=CQ=EF=GH. 2. T¹o nªn ®o¹n th¼ng thø ba hoÆc gãc thø ba, l m cho hai ®o¹n th¼ng hoÆc hai gãc cÇn chøng minh trë nªn cã liªn hÖ. VÝ dô: Tø gi¸c ABCD cã c¹nh AD=BC. Gäi M,N lÇn l−ît l trung ®iÓm AB,CD. CB,DA c¾t NM t¹i E,F. Chøng minh r»ng ∠DFN = ∠CEN Suy nghÜ: Hai gãc E v F trªn h×nh vÏ d−êng nh− kh«ng cã quan hÖ g× víi nhau. Do ®ã ta t×m c¸ch t¹o ra gãc thø 3 cïng b»ng hai gãc trªn. Gi¶i: Gäi I l trung ®iÓm AC. Nèi MI,NI. MI,NI lÇn l−ît l ®−êng trung b×nh tam gi¸c ABC,ADC nªn MI//BC, NI//AD ⇒ ∠IMN = ∠CEN , ∠INM = ∠DFN (1) 1 1 MÆt kh¸c MI= BC= AD=IN 2 2 Do ®ã tam gi¸c MIN c©n t¹i I. ⇒ ∠IMN = ∠INM (2) Tõ (1)(2) ⇒ ∠DFN = ∠CEN (®pcm)
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com 1 3. T¹o nªn ®o¹n th¼ng hay gãc b¼ng tæng, hiÖu, gÊp ®«i hay b»ng ®o¹n 2 th¼ng hay gãc cho tr−íc, ®Ó ®¹t môc ®Ých chøng minh ®Þnh lý. VÝ dô: Cho tam gi¸c ABC c©n ë A, trung tuyÕn CM. Trªn tia ®èi cña BA 1 lÊy ®iÓm D sao cho BD=BA. CMR: CM= CD. 2 Suy nghÜ: B i to¸n yªu cÇu DC=2MC h−íng ta t¹o ra mét ®o¹n th¼ng míi b»ng MC 1 v b»ng DC.MÆt kh¸c nh×n h×nh vÏ cã B l trung ®iÓm AD l¹i l m ta nghÜ 2 ®Õn ®Þnh lý vÒ ®−êng trung b×nh cña tam gi¸c. §−êng phô cÇn vÏ l trung tuyÕn BE cña tam gi¸c ABC. BE l ®−êng trung b×nh tam gi¸c ADC nªn DC=2BE. Do tam gi¸c ABC c©n t¹i A nªn BE=CM. Tõ ®ã cã ®pcm. Chó ý: Thay v× vÏ thªm ®o¹n th¼ng b»ng 1/2 DC ta còng cã thÓ t¹o ra mét ®o¹n th¼ng b»ng DC v gÊp 2 lÇn BE. §iÒu n y ®¬n gi¶n, cã thÓ trªn tia ®èi cña CA lÊy ®iÓm E sao cho CA=CE råi nèi BE, hoÆc trªn tia ®èi CB lÊy ®iÓm E sao cho CE=CB råi nèi AE... B i to¸n trªn cã kho¶ng 5,6 c¸ch. Mong c¸c b¹n tiÕp tôc suy nghÜ t×m ra c¸ch gi¶i míi.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com .............. 4. T¹o nªn nh÷ng ®¹i l−îng míi (®o¹n th¼ng hoÆc gãc) b»ng nhau; thªm v o nh÷ng ®¹i l−îng b»ng nhau m b i ra ® cho ®Ó gióp cho viÖc chøng minh. VÝ dô: Chøng minh r»ng trong mét tam gi¸c vu«ng, trung tuyÕn øng víi c¹nh huyÒn b»ng 1/2 c¹nh huyÒn. (*)
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Suy nghÜ: §Çu b i chØ cho CM=BM, nh− vËy ch−a cã AM=MB. Ta lÊy N l trung ®iÓm AB th× t¹o ra ®−îc cÆp ®¹i l−îng b»ng nhau l BN=AN. MÆt kh¸c MN//AC nªn MN ⊥ AB Suy ra MN l trung trùc ®o¹n AB. ⇒ AM=BM=CM, tõ ®ã cã ®pcm. 5. T¹o nªn mét h×nh míi, ®Ó cã thÓ ¸p dông mét ®Þnh lý ®Æc biÖt n o ®ã. VÝ dô: Cho tam gi¸c ABC néi tiÕp (O). D l ®iÓm bÊt k× trªn cung nhá BC. KÎ AH ⊥ DB, AK ⊥ DC . Chøng minh ®−êng th¼ng HK ®i qua mét ®iÓm cè ®Þnh. Suy nghÜ: Hai ®−êng vu«ng gãc AH,AK l m ta nghÜ ®Õn ®−êng th¼ng Sim- s¬n, v× vËy nÕu gäi I l ch©n ®−êng vu«ng gãc kÎ tõ A xuèng BC, th× theo
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com ®−êng th¼ng Sim-s¬n ta cã H,I,K th¼ng h ng. Do A cè ®Þnh nªn I cè ®Þnh. VËy HK ®i qua ®iÓm cè ®Þnh l I. 6. BiÕn ®æi h×nh vÏ, l m cho b i to¸n trë nªn dÔ chøng minh h¬n tr−íc. VÝ dô: Tam gi¸c ABC c©n t¹i A néi tiÕp (O) ( ∠A < 600 ). M l ®iÓm bÊt k× 1 1 1 trªn cung nhá BC. AM giao BC t¹i N. CMR: > + MN MB MC Suy nghÜ: 1 1 1 §Ó chøng minh > + ta thö biÕn ®æi t−¬ng ®−¬ng: MN MB MC 1 1 1 > + ⇔ MB.MC > MN .( MB + MC ) (1) MN MB MC MÆt kh¸c tam gi¸c ABC c©n t¹i A nªn AB = AC ⇒ AB = AC ⇒ ∠AMB = ∠AMC MÆt kh¸c ∠BAM = ∠NCM ⇒△ BAM ~△ NCM ( g .g ) MB AM ⇒ = MN MC ⇔ MB.MC = AM .MN Thay v o (1) ta ®−îc AM .MN > MN .( MB + MC ) ⇔ AM > MB + MC 1 1 1 VËy ®Ó chøng minh > + chØ cÇn chøng minh AM>MB+MC l MN MB MC xong.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com §Õn ®©y ta nhí l¹i b i to¸n quen thuéc: "Tam gi¸c ®Òu ABC néi tiÕp (O). M l ®iÓm bÊt k× trªn cung nhá BC. CMR: MA=MB+MC." TÊt nhiªn cã thÓ ¸p dông kÕt qu¶ n y v o b i to¸n ban ®Çu b»ng c¸ch dùng tam gi¸c AB'C' ®Òu néi tiÕp (O). Trªn AM lÊy E sao cho ME=B'M Do ∠B ' ME = ∠B ' C ' A = 60o Suy ra tam gi¸c B'ME ®Òu. ⇒ ∠EB ' M = ∠AB ' C '(= 60o ) ⇒ ∠AB ' E = ∠C ' B ' M ⇒△ AB ' E =△ BC ' M ( g .c.g ) ⇒ AE = MC ' ⇒ AM = AE + EM = B ' M + C ' M MÆt kh¸c B'M>BM, C'M>CM nªn AM=B'M+C'M>BM+CM Tõ ®ã cã ®pcm. II. C¸c lo¹i ®−êng phô: Sau ®©y l mét sè lo¹i ®−êng phô th−êng gÆp: 1. KÐo d i mét ®o¹n th¼ng cho tr−íc víi ®é d i tuú ý, hoÆc b»ng mét ®é d i cho tr−íc, hoÆc c¾t mét ®−êng th¼ng kh¸c. VÝ dô: Cho tam gi¸c ABC. Trªn trung tuyÕn AM lÊy ®iÓm K bÊt k× kh¸c A,M. Qua M lÇn l−ît kÎ ®−êng th¼ng song song víi KB, KC giao AC, AB t¹i F, E. CMR: EF//BC (**) Gi¶i: KÐo d i CK, BK c¾t AB, AC t¹i P, Q. EM, FM l ®−êng trung b×nh tam gi¸c BPC, BQC ⇒ BE=PE, QF=CF
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com AP AK AQ Ta cã = = PE KM QF AP + PE AQ + QF ⇔ = PE QF AE AF hay = EB FC ⇒ EF / / BC (Ta-lÐt ®¶o) (®pcm) 2. Nèi hai ®iÓm cho tr−íc hoÆc hai ®iÓm cè ®Þnh (gåm c¶ trung ®iÓm cña ®o¹n th¼ng cè ®Þnh), ®iÓm n»m trªn mét ®o¹n th¼ng cho tr−íc v c¸ch mét ®Çu cña ®o¹n th¼ng ®ã mét kho¶ng cho tr−íc) VÝ dô: Ta xÐt l¹i b i to¸n (**) C¸ch 2: Gäi EM ∩ BK = {P}, FM ∩ CK = {Q} Gäi I l trung ®iÓm AK. Nèi PI, QI, PQ. DÔ d ng cã MQ, MP l 2 ®−êng trung b×nh cña tam gi¸c BKC nªn 1 1 KQ=QC= KC, KP=BP= BK. 2 2 Suy ra PQ l ®g trung b×nh cña tam gi¸c BKC ⇒ PQ / / BC (1) MÆt kh¸c PI, QI lÇn l−ît l ®−êng trung b×nh c¸c tam gi¸c AKB, AKC nªn PI//AB, QI//AC EP AI FQ ⇒ = = (®Þnh lý Ta-lÐt) PM IM QM ⇒ PQ / / EF (Ta-lÐt ®¶o) (2) Tõ (1)(2) suy ra EF//BC (®pcm)
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com 3. Tõ mét ®iÓm cho tr−íc dùng ®−êng song song víi mét ®−êng th¼ng cho tr−íc, hoÆc dùng ®−êng song song víi mét ®−êng, m ta cÇn chøng minh ®−êng n y song song víi mét ®−êng n o ®ã. VÝ dô: Cho tam gi¸c ®Òu ABC. M l mét ®iÓm bÊt k× n»m trong tam gi¸c. Chøng minh MA, MB, MC l ®é d i 3 c¹nh cña 1 tam gi¸c. NhËn xÐt: NhiÖm vô cña chóng ta l t×m ra tam gi¸c cã ®é d i 3 c¹nh l MA, MB, MC. §Ó t¹o ra tam gi¸c n y qua M ta kÎ PQ, KH, EF lÇn l−ît // AB, AC. BC. Do tam gi¸c ABC ®Òu nªn c¸c tø gi¸c APME, PMHC, HMEB l h×nh thang c©n. Suy ra AM=EP, BM=EH, CM=PH. VËy MA, MB, MC l ®é d i 3 c¹nh cña tam gi¸c EPH. 4. Tõ mét ®iÓm cho tr−íc h¹ ®−êng vu«ng gãc xuèng mét ®−êng th¼ng cho tr−íc. VÝ dô: Cho tam gi¸c ABC, 3 ®−êng cao AD, BE, CF, trùc t©m H. Chøng minh H l t©m ®−êng trßn néi tiÕp tam gi¸c DEF.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Gi¶i: KÎ FN, EM ⊥ BC c¾t BE, CF t¹i Q, P. Do FN// AD// EM suy ra: FQ AH EP FQ FN FQ AH EP FQ FN = = ⇒ = = = ⇒ = FN AD EM EP EM FN AD EM EP EM DN HF FQ v = = DM HP EP DN FN Do ®ã = DM EM Suy ra △ DNF ∼△ DME (c.g.c) ⇒ ∠NDF = ∠MDE , mÆt kh¸c AD ⊥ BC ⇒ ∠FDA = ∠EDA , hay DA l ph©n gi¸c gãc FDE. T−¬ng tù FC, EB lÇn l−ît l ph©n gi¸c c¸c gãc DFE, FED. VËy H l t©m ®−êng trßn néi tiÕp tam gi¸c DEF (®pcm) 5. Dùng ®−êng ph©n gi¸c cña mét gãc cho tr−íc. VÝ dô: Cho tam gi¸c ABC cã ∠B = 2∠C , 3 c¹nh BC, AC, AB cã ®é d i lÇn l−ît l a,b,c. CMR: b2=c2+ac
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Gi¶i: Dùng ph©n gi¸c BD cña gãc B. ⇒ ∠ABD = ∠ACB ⇒△ BAD ∼△CAB( g.g ) AD AB ⇒ = AB AC ⇒ AB 2 = AC. AD MÆt kh¸c theo tÝnh chÊt ®−êng ph©n gi¸c cña mét tam gi¸c: AD AB AD AD AB = ⇒ = = DC BC AD + DC AC AB + BC AB. AC ⇒ AD = AB + BC AB. AC 2 ⇒ AD. AC = = AB 2 AB + BC 2 AC ⇔ = AB AB + BC ⇔ AC 2 = AB 2 + AB.BC hay b 2 = c 2 + ac (®pcm) 6. Dùng ®−êng th¼ng ®i qua mét ®iÓm cho tr−íc hîp th nh víi mét ®−êng th¼ng kh¸c mét gãc b»ng gãc cho tr−íc. VÝ dô 1: Cho tø gi¸c ABCD néi tiÕp (O). CMR: AB.CD+AD.BC=AC.BD (®Þnh lý Pt«-lª-mª)
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Suy nghÜ: §èi víi nh÷ng b i to¸n chøng minh hÖ thøc d¹ng ab+cd=ef, th«ng th−êng ta chia f th nh tæng cña m+n, råi chøng minh ab=em,cd=en nhê c¸c tam gi¸c ®ång d¹ng. Trong b i to¸n n y, ta sÏ chia AC th nh 2 ®o¹n nhá v t¹o ra ®−îc c¸c tam gi¸c ®ång d¹ng. Muèn vËy ph¶i cã c¸c gãc b»ng nhau v ®−êng phô cÇn vÏ l ®o¹n DE sao cho ∠ADB = ∠EDC ( E ∈ AC ) . Gi¶i: LÊy ®iÓm E trªn AC sao cho ∠ADB = ∠EDC . Ta cã : △ BDA ~ △CDE (g.g) BD BA ⇒ = (2 cÆp c¹nh tØ lÖ) CD CE ⇒ BD.CE = CD.BA (1) Do ∠ADB = ∠EDC ⇒ ∠ADE = ∠BDC ⇒△ ADE ~ △ BDC (g.g) AD AE ⇒ = BD BC ⇒ AD.BC = BD. AE (2) Tõ (1)(2) ⇒ AB.CD + AD.BC = BD.EC + BD. AE = BD. AC (®pcm) VÝ dô 2: Cho tam gi¸c ABC, ph©n gi¸c AD. CMR: AD2
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Gi¶i: Do ∠ADC > ∠B nªn trªn AC lÊy ®−îc ®iÓm E sao cho ∠ADE = ∠B . ⇒△ BAD ~△ DAE ( g .g ) AB AD ⇒ = AD AE ⇒ AD 2 = AB. AE < AB. AC (®pcm) 7. Tõ mét ®iÓm cho tr−íc, dùng tiÕp tuyÕn víi ®−êng trßn cho tr−íc. VÝ dô 1: Cho tam gi¸c ABC néi tiÕp (O). C¸c ®−êng cao BH,CK. CMR: AO ⊥KH Suy nghÜ:
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com §Ó chøng minh AO ⊥KH , ta cã thÓ t¹o ra mét ®−êng th¼ng song song víi KH v vu«ng gãc víi AO, kh«ng khã kh¨n l¾m nhËn thÊy ®ã chÝnh l tiÕp tuyÕn Ax cña (O). Gi¶i: Dùng tiÕp tuyÕn Ax cña (O) ⇒ Ax ⊥ AO (1) Tø gi¸c BKHC néi tiÕp nªn ∠AKH = ∠HCB MÆt kh¸c xAB l gãc t¹o bëi tiÕp tuyÕn v d©y cung ⇒ ∠xAB = ∠HCB ⇒ ∠xAB = ∠AKH ∠ADB = ∠EDC ⇒ Ax / / KH (2) Tõ (1)(2) ta ®−îc ®pcm. BC VÝ dô 2: §iÓm A cè ®Þnh n»m ngo i (O, ). 2 AB ∩ (O) = {D}, AC ∩ (O) = {E} . T×m quü tÝch t©m ®−êng trßn ngo¹i tiÕp tam gi¸c ADE. Gi¶i: PhÇn thuËn: Nèi DM. Ta cã ∠DMA = ∠DEA = ∠ABC Suy ra tø gi¸c BDMO néi tiÕp. ⇒ AD. AB = AM . AO KÎ tiÕp tuyÕn AT. Ta cã AT2=AD.AB=AM.AO AT 2 ⇒ AM = kh«ng ®æi AO
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Do ®ã M cè ®Þnh. VËy O' thuéc trung trùc [AM]. Giíi h¹n: Khi ®−êng kÝnh BC chuyÓn ®éng trªn (O) th× O' chuyÓn ®éng trªn trung trùc [AM] PhÇn ®¶o: AT 2 Gi¶ sö M l ®iÓm tho¶ m n AM = . AO AB ∩ (O) = {D}, AC ∩ (O) = {E} .Dùng ®−êng trßn (O') ngo¹i tiÕp tam gi¸c ADM. Ta chøng minh E∈ (O ') . AT 2 ThËt vËy do AM = ⇒ AM . AO = AT 2 = AD. AB AO Suy ra tø gi¸c BDMO néi tiÕp. ⇒ ∠ABO = ∠DMA = ∠AED ⇒ tø gi¸c ADME néi tiÕp. ⇒ E thuéc (O') (®pcm) KÕt luËn: Quü tÝch t©m O' l trung trùc [AM] 8.B i ra cho hai ®−êng trßn tiÕp xóc nhau, ta cã thÓ dùng ®−îc tiÕp tuyÕn chung hoÆc ®−êng nèi t©m. VÝ dô 1: (I) tiÕp xóc trong víi (O) t¹i A. D©y AC,AE cña (O) c¾t (I) t¹i B,D. CMR: BD//CE
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Gi¶i: KÎ tiÕp tuyÕn chung Ax cña 2 ®−êng trßn. Dùa v o hÖ qu¶ gãc t¹o bëi tiÕp tuyÕn v d©y cung ta cã: ∠CAx = ∠BDA = ∠CEA Suy ra BD//CE (hai gãc ®ång vÞ b»ng nhau (®pcm) VÝ dô 2: (O) tiÕp xóc (O') t¹i I. KÎ tiÕp tuyÕn chung ngo i AB (A, B l 2 tiÕp ®iÓm). CMR: ∠AIB = 90o Gi¶i: KÎ tiÕp tuyÕn chung trong IM (M∈ AB). Dùa v o tÝnh chÊt 2 tiÕp tuyÕn c¾t nhau ta ®−îc AM=IM=BM, do ®ã ∠AIB = 90o (®pcm) 9. B i ra cho hai ®−êng trßn giao nhau, th× kÎ ®−îc d©y cung chung. VÝ dô: Cho tam gi¸c ABC néi tiÕp (O). I l ®iÓm bÊt k× thuéc cung BC kh«ng chøa A. VÏ (O1) v (O2) qua O lÇn l−ît tiÕp xóc víi AB, AC t¹i B, C. (O1 ) ∩ (O2 ) = {K } . CMR B, K, C th¼ng h ng.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Gi¶i: KÎ d©y cung IK chung cña hai ®−êng trßn. Theo tÝnh chÊt cña gãc t¹o bëi tia tiÕp tuyÕn v d©y cung ta cã ∠xBI = ∠BKI , ∠yCI = ∠CKI MÆt kh¸c tø gi¸c ABIC néi tiÕp nªn: ∠xBI = ∠ACI M ∠ACI + ∠yCI = 180o ⇒ ∠BKI + ∠CKI = 180o VËy B, K, C th¼ng h ng (®pcm) 10. NÕu mét tø gi¸c cã thÓ néi tiÕp ®−êng trßn, th× ta cã thÓ dùng ®−êng trßn ngo¹i tiÕp tø gi¸c ®ã. VÝ dô: Tam gi¸c ABC néi tiÕp (O). M l trung ®iÓm AC. KÎ MH ⊥ AB. Chøng minh MH lu«n ®i qua mét ®iÓm cè ®Þnh.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Suy nghÜ: §Ó t×m ra ®iÓm cè ®Þnh ta vÏ mét v i vÞ trÝ cña M v nhËn thÊy r»ng ®ã l ®iÓm K n»m trªn ®−êng vu«ng gãc kÎ tõ C víi BC v ∠OKC = 90o Gi¶i: OC Gäi Q l trung ®iÓm BC. Tø gi¸c OMCQ cã thÓ néi tiÕp nªn dùng (I, ) 2 ngo¹i tiÕp tø gi¸c OMCQ. QI giao (I) t¹i K. Ta chøng minh H, M, K th¼ng h ng. ThËt vËy MH / / AB ⇒ ∠A = ∠QMC = ∠QKC ⇒ AMH = ∠KQC = ∠KMC ⇒ ∠AMH + ∠AMK = ∠AMK + ∠KMC = 180o Suy ra H, M, K th¼ng h ng. MÆt kh¸c K ®èi xøng víi Q qua I, m Q, I cè ®Þnh nªn K cè ®Þnh. VËy MH lu«n ®i qua ®iÓm cè ®Þnh K. 11. B i cho mét ®iÓm n»m trªn ®−êng trßn, cã thÓ vÏ thªm ®−êng kÝnh ®i qua ®iÓm ®ã. VÝ dô 1: Tø gi¸c ABCD néi tiÕp (O;R) cã hai ®−êng chÐo vu«ng gãc víi nhau. CMR AB2+BC2+CD2+DA2 kh«ng ®æi.
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Suy nghÜ: C¸c tæng b×nh ph−¬ng gîi cho chóng ta nghÜ ®Õn ®Þnh lý Py-ta-go ¸p dông trong tam gi¸c vu«ng. Tuy nhiªn nÕu ®Ó yªn h×nh vÏ th× kh«ng thÓ ¸p dông ®−îc. V× vËy ta vÏ thªm ®−êng kÝnh ®Ó t¹o ra tam gi¸c vu«ng cã hai c¹nh gãc vu«ng l hai c¹nh ®èi cña tø gi¸c ABCD, c¹nh huyÒn cã ®é d i kh«ng ®æi (tÝnh theo R) Gi¶i: KÎ ®−êng kÝnh AE. Nèi CE,DE. Ta cã ∠ACE = 90o do ®ã CE//BD (cïng vu«ng gãc víi AC) Tø gi¸c BCED l h×nh thang néi tiÕp ®−êng trßn nªn BC=DE Suy ra BC2+AD2=DE2+AD2=AE2=4R2 T−¬ng tù AB2+CD2=4R2 VËy AB2+BC2+CD2+DA2=8R2 kh«ng ®æi (®pcm) VÝ dô 2: Chøng minh kho¶ng c¸ch d gi÷a ®−êng trßn ngo¹i tiÕp v néi tiÕp tam gi¸c ®−îc tÝnh theo c«ng thøc d2=R2-2Rr (hÖ thøc ¥-le)
- NguyÔn V¨n Linh-B¾c Ninh email:lovemathforever@yahoo.com Gi¶i: KÐo d i AI giao (O) t¹i D. KÎ ®−êng kÝnh DE cña (O). Nèi CD. KÐo d i OI c¾t (O) t¹i M,N. H¹ IH ⊥ AB Chøng minh ®−îc △ AHI ∼△ECD (g.g) ⇒ IH .ED = AI .DC MÆt kh¸c ∠DIC = ∠IAC + ∠ICD = ∠ICB + ∠BCD = ∠ICD suy ra tam gi¸c IDC c©n t¹i D ⇒ ID = DC ⇒ AI .DC = AI .ID = IM .IN = ( R − OI )( R + OI ) = R 2 − OI 2 IH .ED = 2 Rr = R 2 − OI 2 Do ®ã ⇒ OI 2 = R 2 − 2 Rr 12. VËn dông phÐp ®èi xøng t©m, ®èi xøng trôc, phÐp quay, tÞnh tiÕn... VÝ dô: Cho hai ®iÓm A v B cïng thuéc 1/2mp bê l ®−êng th¼ng d. T×m ®iÓm N trªn d sao cho AN+BN Min.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Hình học lớp 9: Chuyên đề đường tròn
12 p |
1034 |
504
-
Hệ Thức Hình Học - THCS
17 p |
415 |
160
-
Chuyên đề bất đẳng thức trong Đại số và Hình học lớp 9 ở trường THCS Quảng Minh
26 p |
235 |
100
-
Vẽ đường phụ trong CM đẳng thức - Hình 8
12 p |
181 |
98
-
Giáo án hình học lớp 8 - Tiết 5+6+7 ĐƯỜNG TRUNG BÌNH CỦA TAM GIÁC, CỦA HÌNH
17 p |
886 |
73
-
Giáo án Hình Học lớp 8: LUYỆN TẬP ĐƯỜNG TRUNG BÌNH CỦA TAM GIÁC, CỦA HÌNH THANG
7 p |
318 |
21
-
Hàng điểm điều hòa - vẻ đẹp quyến rũ trong hình
29 p |
90 |
17
-
Kiến thức cần nhớ về tam giác: Hình học lớp 7
11 p |
105 |
15
-
Tổng hợp kiến thức Toán THCS Đại số và Hình học
74 p |
28 |
11
-
Ebook Tuyển chọn một số dạng toán Hình học 9: Phần 1
58 p |
16 |
11
-
Giáo án Hình Học lớp 8: ĐƯỜNG TRUNG BÌNH CỦA HÌNH THANG
10 p |
168 |
10
-
Ebook Luyện kỹ năng vận dụng kiến thức tổng hợp, các đường trong tam giác - Hình học 7
20 p |
22 |
8
-
LUYỆN TẬP - Các hệ thức về cạnh và đường cao trong tam giác vuông
4 p |
322 |
6
-
Hình học lớp 9 - Tiết 2: MỘT SỐ VÀ ĐƯỜNG CAO TRONG TAM GIÁC VUÔNG HỆ THỨC VỀ CẠNH
9 p |
24 |
5
-
Ebook Bồi dưỡng năng lực tự học về tam giác
40 p |
18 |
4
-
Kế hoạch xây dựng mô hình trường THCS tổ chức hoạt động đổi mới phương pháp dạy học và sử dụng bản đồ tư duy trong dạy và học năm học 2014-2015
8 p |
4 |
1
-
Kế hoạch xây dựng mô hình trường THCS tổ chức hoạt động đổi mới phương pháp dạy học và sử dụng bản đồ tư duy trong dạy và học năm 2014-2015
8 p |
6 |
1

Set-Cookie: TLDEVNamespace=b96r4fel8rq7nvuf77pdalqps5; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly