text:
Đại Cồ Việt
Đại Cồ Việt (chữ Hán: 大瞿越[1]) được cho là quốc hiệu của nước Đại Việt dưới thời nhà Đinh, nhà Tiền Lê và đầu thời nhà Lý, với kinh đô tại Hoa Lư. Tuy nhiên với những phát hiện khảo cổ học gần đây cho thấy quốc hiệu thời kỳ này là Đại Việt và tên gọi này hiện đang được tranh cãi. Nhà nước Hoa Lư tồn tại 86 năm kể từ khi Đinh Bộ Lĩnh thống nhất vùng Đồng bằng Bắc Bộ, lên ngôi hoàng đế năm 968 cho đến đời vua Lý Thái Tông năm 1054, dời kinh đô từ Hoa Lư về Thăng Long. Thời kỳ Đại Cồ Việt đánh dấu lần đầu tiên sau thời kỳ Bắc thuộc, người Việt có được một quốc gia độc lập, một nhà nước phong kiến tập quyền riêng và quân đội riêng.[2]
Mục lục
Ý nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]
Quốc hiệu Đại Cồ Việt do vua Đinh Tiên Hoàng đặt năm 968. Đại Cồ Việt là quốc hiệu được dùng trong 8 đời vua của 3 triều Đinh, Tiền Lê, Lý, với quãng thời gian dài 86 năm (từ 968 - 1054). Đến năm Giáp Ngọ, niên hiệu Sùng Hưng Đại Bảo thứ 6 (1054), vua Lý Thánh Tông mới đặt lại quốc hiệu là Đại Việt. Điều này có nghĩa là khi dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long, nước vẫn mang quốc hiệu là Đại Cồ Việt.
Ý nghĩa quốc hiệu Đại Cồ Việt:
"Đại" (大) theo nghĩa chữ Hán là lớn, "Cồ" là âm Việt cổ của từ Cự hay Cừ (巨) cũng là lớn. Về sau, Cồ (𡚝) viết theo chữ Nôm gồm 2 chữ Hán là Đại ở trên và Cù (瞿) ở dưới. Đinh Tiên Hoàng muốn ghép hai chữ để khẳng định nước Việt là nước lớn.[3][4][5].
Ý nghĩa này còn được thể hiện ở hai câu đối (vẫn còn trong đền vua Đinh Tiên Hoàng ở Hoa Lư):[6]
- Cồ Việt quốc đương Tống Khai Bảo
- Hoa Lư đô thị Hán Trường An.
Nghĩa là:
Lê Văn Siêu trong Việt Nam văn minh sử cương giải thích:
- "Đại Cồ Việt có nghĩa là nước Việt rộng lớn trông suốt cả bốn cõi hay tám cõi theo lối hiểu ngày xưa, ấy là cái cao vọng của người không những muốn thống trị mà còn muốn bành trướng thế lực ra tám cõi nữa"[7]
Bằng chứng khảo cổ học[sửa | sửa mã nguồn]
Tuy nhiên, kết quả khảo cổ học ở 2 kinh đô Hoa Lư và Thăng Long cho thấy các viên gạch có niên đại từ thời Đinh đến đầu thời Lý được sử dụng lại khắc chữ "Đại Việt Quốc Quân Thành Chuyên" (Gạch xây thành nước Đại Việt). Sự xuất hiện những viên gạch này ở thời điểm trước khi Lý Thánh Tông đổi quốc hiệu thành Đại Việt như ghi chép trong chính sử khiến có những luồng ý kiến cho rằng quốc hiệu từ thời Đinh đã là Đại Việt.[8]
Về gạch xây thành nhà Đinh, Giáo sư Đỗ Văn Ninh đã nhận định qua bài viết "Tìm hiểu vài loại gạch cổ khai quật ở Ba Đình" như sau:
- "Trong Hội thảo khoa học về đề tài "Từ Hoa Lư tới Thăng Long", tôi đã có dịp trình bày một ý kiến: "Chỉ có nước Đại Việt, không có nước Đại Cồ Việt, ý kiến đó dựa vào sự tồn tại khách quan của những viên gạch xây kinh đô có in quốc hiệu "Đại Việt". Không một người thợ làm gạch nào ở Hoa Lư cả gan dám đổi quốc hiệu thành "Đại Việt" nếu thời Đinh - Lê có quốc hiệu là "Đại Cồ Việt"
Lịch sử thời kỳ Đại Cồ Việt[sửa | sửa mã nguồn]
Quân sự[sửa | sửa mã nguồn]
Đây là thời kỳ khởi đầu để mở ra một kỷ nguyên độc lập lâu dài xuyên suốt các triều đại Đinh, Lê, Lý và Trần, Hậu Lê sau này. Trong 86 năm quốc hiệu thì 42 năm kinh đô Đại Cồ Việt là Hoa Lư, còn lại kinh đô là Thăng Long tồn tại cả khi Lý Thánh Tông đổi quốc hiệu sang Đại Việt.
Thời gian này các vương triều Trung Hoa mang quân sang xâm lược, nhưng bị chống trả quyết liệt. Tiêu biểu hơn cả là chiến thắng vang dội của Lê Hoàn đánh thắng quân nhà Tống xâm lược (981), giết chết tướng Hầu Nhân Bảo.
Năm sau (982), Lê Đại Hành mang quân đánh Chiêm Thành vì Chiêm Thành đã bắt giữ sứ giả của Đại Cồ Việt. Quân nhà Tiền Lê đại phá được quân Chiêm Thành, giết chết vua Chiêm là Bà Mỹ Thuế, đánh thẳng vào kinh đô Chiêm Thành, rồi mới rút về.
Sang thời nhà Lý, Lý Thái Tông cũng khởi binh đánh Chiêm Thành năm 1044 vì vua Chiêm lấn cướp ven biển và không chịu thông sứ. Nhà Lý bắt được hơn 5.000 người và 30 con voi. Tướng Chiêm thành là Quách Gia Di chém quốc vương là Sạ Đẩu đem đầu sang xin hàng. Lý Thái Tông mang tù binh người Chiêm về nước ban cho ruộng đất lập thành phường ấp để làm ăn.
Lịch sử Việt Nam, từ khi độc lập vào thế kỷ 10 mang dấu ấn của sự phát triển nhà nước Nho giáo theo mô hình kiểu Trung Hoa.
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Nông nghiệp đóng vai trò chủ yếu trong sinh hoạt kinh tế. Nông dân được làng xã chia ruộng để cày cấy, nộp thuế và đi lính cho nhà vua. Các vua rất chú ý khuyến khích nông nghiệp. Lê Hoàn là vua Việt Nam đầu tiên cử hành lễ cày tịch điền vào mùa xuân hàng năm. Từ đó, các vua thời sau đều giữ lệ ấy.
Song song với nông nghiệp, vấn đề thủy lợi cũng được các vua chú ý kênh ngòi được đào vét nhiều nơi vừa để tưới ruộng vừa để tiện lợi giao thông bằng thuyền bè. Hệ thống giao thông đường bộ được mở mang. Những đường giao thông chính đều có đặt các trạm xá.
Các nghề thủ công như nghề gốm, nghề dệt, khai mỏ, luyện sắt, đúc đồng... đều được phát triển. Nhờ ngành thủ công nghệ phát triển cao nên Lê Đại Hành xây được một cung điện làm nơi coi chầu, cột nhà được thếp vàng, ngói bằng bạc. Các hoạt động sản xuất, thương mại hầu như chưa phát triển mặc dù vào thời nhà Lý đã có buôn bán với các vương quốc trong vùng tại cảng Vân Đồn (Quảng Ninh).
Văn hoá[sửa | sửa mã nguồn]
Sau thời đại của văn hóa Ðông Sơn, văn minh sông Hồng, lịch sử văn hóa văn minh Việt Nam bước vào thời đại lớn thứ hai của nó là thời đại Ðại Cồ Việt - Ðại Việt - Việt Nam, với ba thời kỳ văn hóa dài ngắn khác nhau: văn hóa Hoa Lư, văn hóa Thăng Long và văn hóa Phú Xuân.
Thế kỷ 10, khi đất nước Ðại Cồ Việt bước vào kỷ nguyên độc lập tự chủ lâu dài, cũng là lúc nảy sinh những mầm mống của một nền văn học dân tộc dưới hình thức chữ Hán và chịu ảnh hưởng của tư tưởng Phật giáo. Các danh nhân như Khuông Việt, Pháp Thuận và Vạn Hạnh là những người được triều đình trọng dụng và có tầm ảnh hưởng lớn đến văn hóa dân tộc. Đinh Tiên Hoàng là người đầu tiên lập chức tăng thống đưa phật giáo trở thành quốc đạo. Từ năm Canh Ngọ 970, Đinh Tiên Hoàng truyền cho đúc tiền đồng, là tiền tệ xưa nhất ở Việt Nam, gọi là tiền đồng Thái Bình, đặt nền móng cho nền tài chính - tiền tệ của Nhà nước phong kiến Việt Nam. Từ năm 976, thuyền buôn của các nước ngoài đến dâng sản vật của nước họ, kết mối giao thương với Đại Cồ Việt.
Trong "Lịch triều hiến chương loại chí" (Phan Huy Chú) nhận xét:
- "Xét nước ta từ thời Hùng Vương mới bắt đầu thông hiếu với Trung Quốc nhưng danh hiệu còn nhỏ không được dự vào hàng chư hầu triều hội... đến khi Đinh Tiên Hoàng bình định các sứ quân, khôi phục mở mang bờ cõi, bấy giờ điển lễ, sách phong của Trung Quốc mới cho đứng riêng là một nước"
Trong lịch sử Việt Nam, Lê Hoàn không chỉ là một vị hoàng đế có những đóng góp lớn trong chống Tống phương Bắc, quân Chiêm phương Nam, giữ gìn và củng cố nền độc lập dân tộc mà còn có nhiều công lao trong sự nghiệp ngoại giao, xây dựng và kiến tạo đất nước Đại Cồ Việt. Lê Hoàn cũng là người tạo tiền đề, điều kiện để thời gian sau đó Lý Công Uẩn có đủ khả năng dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long năm 1010, mở ra một kỷ nguyên phát triển lâu dài của văn hóa Thăng Long - Hà Nội. Lê Đại Hành khi làm vua cho xây dựng nhiều công trình, đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp và thủ công nghiệp để chấn hưng đất nước. Ông là vị vua mở đầu cho lễ tịch điền nhằm khuyến khích sản xuất nông nghiệp dưới chế độ phong kiến Việt Nam. Mở đầu cho một lễ nghi trọng đại mà các vương triều sau tiếp tục noi theo để khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp. Lê Đại Hành cũng là vị vua đầu tiên tổ chức đào sông. Công trình đào sông Nhà Lê do Lê Hoàn khởi dựng là con đường giao thông thuỷ nội địa đầu tiên của Việt Nam. Sự nghiệp mở đầu vĩ đại đó đã trở thành phương châm hành động của các thời Lý, Trần, Lê, Nguyễn sau này.
Lê Hoàn là người mở đầu và xác lập những nguyên tắc cơ bản của nền ngoại giao Đại Việt. Nhà Tống là triều đại phong kiến hùng mạnh nhất châu Á đương thời mang nặng tư tưởng bành trướng đã phải từng bước thừa nhận sức mạnh, thế lực của quốc gia độc lập Đại Cồ Việt, đã phong cho Lê Hoàn các tước vị cao như Giao Chỉ quận vương, Nam Bình vương, sứ thần Tống còn làm thơ tôn Lê Hoàn tài ba không khác gì vua Tống. Phan Huy Chú đánh giá: "Nhà Tiền Lê tiếp đãi sứ nhà Tống, tình ý và văn thư rất là chu đáo. Khúc hát hay cũng đủ khoe có nhân tài mà quốc thể được thêm tôn trọng làm cho người Bắc phải khuất phục". Đại Việt sử ký toàn thư ghi nhà vua còn bố trí sư Pháp Thuận giả làm người chở đò ra đón sứ giả Lý Giác. Câu chuyện hai người đã mượn bài thư Vịnh ngỗng của Lạc Tân Vương đời Đường để nối vần đối đáp với nhau nhân có hai con ngỗng bơi trên mặt sông, đã khiến Lý Giác rất thích thú và bị chinh phục đã trở thành giai thoại thú vị trong bang giao và văn học. Sau đó, về sứ quán Lý Giác đã làm một bài thư gửi tặng ngỏ ý "tôn Lê Hoàn không khác gì vua Tống" như lời Khuông Việt đại sư nói.
PGS. Bùi Duy Tân[9] phát hiện bài thơ Nam quốc sơn hà, một kiệt lác văn chương, cũng đồng thời là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc Việt Nam xuất hiện đầu tiên trong cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất của Lê Hoàn và cũng được Lý Thường Kiệt vận dụng ở lần kháng chiến chống Tống thứ hai. PGS.TS Trần Bá Chí cũng khẳng định: Nam quốc sơn hà là bản tuyên ngôn độc lập, chỉ có thể ra đời sau hàng ngàn năm bắc thuộc, nhưng không phải vào thời Ngô Quyền còn loạn lạc, chưa tức vị, trước khi chống Nam Hán, mà là ở thời Vua Lê Đại Hành chống Tống khi thể chế, ngôi vị đã vững vàng, an định[10]. Kiệt tác thứ hai, ở triều đại hoàng đế Lê Hoàn là một bài ngũ ngôn tuyệt cú của nhà sư Pháp Thuận. Đây là bài thơ có tên tác giả xuất hiện sớm nhất, nên được đặt vào vị trí khai sáng cho văn học cổ dân tộc. Cũng như Nam quốc sơn hà, Quốc tộ là bài thơ giàu sắc thái chính luận, một bài thơ viết về những vấn đề chính trị xã hội hiện hành của đất nước. Để trả lời nhà vua "hỏi về vận nước ngắn dài", nhà thơ đã lấy ngôn từ giản dị mà thâm thúy, bày tỏ chính kiến của mình: "Vận mệnh nước nhà dài lâu, bền vững khi nhà vua dựng mở được nền thái bình bằng phương sách ". Nếu Nam quốc sơn hà có giá trị như một bản tuyên ngôn độc lập, thì các nhà nghiên cứu khẳng định Quốc tộ có giá trị như một bản tuyên ngôn hòa bình. Hai bài thơ là hai kiệt tác văn chương bổ sung cho nhau, hoàn thiện Tuyên ngôn độc lập, Tuyên ngôn hoà bình đầu tiên của dân tộc, chính là cột mốc khai sáng văn học Việt Nam.
Là kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến tập quyền Việt Nam, Hoa Lư còn là đất tổ sản sinh nhiều giá trị văn hóa thuần Việt. Kinh đô này là đất tổ của nghệ thuật sân khấu chèo mà người sáng lập là bà Phạm Thị Trân, một vũ ca tài ba trong hoàng cung nhà Đinh. Đây là loại hình sân khâu tiêu biểu nhất của Việt Nam. Các truyền thuyết lịch sử hát Tuồng cũng ghi rằng loại hình ngày hình thành vào thời Tiền Lê năm 1005, khi một kép hát người Tàu tên là Liêm Thu Tâm đến Hoa Lư và trình bày lối hát xướng thịnh hành bên nhà Tống và được vua Lê Long Đĩnh thâu dụng, bổ là phường trưởng để dạy cung nữ ca hát trong cung.[11]
Sang thời Lý, nước Đại Cồ Việt tiếp tục phát triển hưng thịnh dưới thời vua Lý Thái Tổ và Lý Thái Tông. Năm 1054, vua Lý Thánh Tông lên ngôi, đổi tên nước thành Đại Việt.
Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Thời Nhà Đinh, sử chép chia nước thành 10 đạo. Nhưng danh sách và diên cách mười đạo đó như thế nào, biên niên sử và hầu hết các thư tịch cổ không thấy nhắc đến. Đào Duy Anh nhận xét: Sử chép rằng Đinh Tiên Hoàng chia nước làm mười đạo hiện nay không rõ danh hiệu và vị trí các đạo là thế nào [12]. Sách Đại Nam nhất thống chí và một số sách địa chí đời Nguyễn như Dư địa chí trong Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú, Phương Đình địa dư chí của Nguyễn Văn Siêu..., rải rác có nhắc đến đơn vị đạo đời Đinh, Tiền Lê. Cụ thể:
- Tỉnh Hà Nội: Đại Nam nhất thống chí chép thời Đinh gọi là đạo.
- Tỉnh Lạng Sơn: Đại Nam nhất thống chí chép thời Đinh chia làm đạo. Phương Đình địa dư chí cũng chép như vậy.
- Tỉnh Bắc Ninh: Lịch triều hiến chương loại chí chép nhà Đinh đặt làm đạo Bắc Giang, Lê Đại Hành mới đem đổi làm phủ, châu, đầu đời Lý đổi châu Cổ Pháp làm phủ Thiên Đức, cùng với Vũ Linh, Lạng Châu đều gọi là lộ cả. Đại Nam nhất thống chí chép tỉnh Bắc Ninh thời Tiền Lê là Bắc Giang. Phương Đình địa dư chí chép tỉnh Bắc Ninh thời Đinh gọi là đạo Bắc Giang.
- Tỉnh Nam Định: Đại Nam nhất thống chí chép đời Thái Bình nhà Đinh đặt làm đạo.
- Tỉnh Quảng Yên: Lịch triều hiến chương loại chí chép ba đời Đinh, Tiền Lê, Lý gọi là đạo Hải Đông.
Thời Tiền Lê, năm 1002, Lê Hoàn đổi mười đạo làm lộ, châu, phủ. Khâm định Việt sư thông giám cương mục chua: thay đổi và sắp xếp các lộ, châu, phủ thế nào không rõ. Đào Duy Anh cũng nhận xét: "Lê Hoàn cướp ngôi, nhà Lê đổi mười đạo làm lộ, phủ. châu. Hiện nay không rõ danh hiệu và vị trí các lộ phủ. châu ấy là thế nào".[12] Các sách địa chí đời Nguyễn có nhắc đến một số lộ đời Tiền Lê. Cụ thể:
- Tỉnh Hà Nội: Đại Nam nhất thống chí chép đầu đời ứng Thiên nhà Tiền Lê gọi là lộ.
- Tỉnh Nam Định: Đại Nam nhất thống chí chép đầu đời ứng Thiên nhà Tiền Lê đặt làm lộ.
- Tỉnh Lạng Sơn: Đại Nam nhất thống chí chép nhà Tiền Lê, nhà Lý gọi là lộ. Phương Đình địa dư chí cũng chép tỉnh Lạng Sơn đời nhà Tiền Lê, nhà Lý gọi là lộ.
- Tỉnh Sơn Tây: Đại Nam nhất thống chí chép các đời Đinh, Tiền Lê, Lý gọi là lộ.
Về đơn vị phủ, Đại Việt sử ký toàn thư chép năm 1005 Lê Long Đĩnh đổi Đằng Châu làm phủ Thái Bình, Phương Đình địa dư chí cũng chép lại như thế.
Có vẻ các sách địa chí thế kỷ XIX căn cứ vào việc nhà Đinh tổ chức đất nước thành mười đạo, nhà Tiền Lê đổi mười đạo làm phủ, lộ, châu mà sau này đoán định vậy. Trong hầu hết biên niên sử và thư tịch trước đó gần như không thấy nhắc đến các đơn vị này. Trong khi đó, đơn vị châu lại vẫn được dùng phổ biến.
Dưới đây là danh sách các châu thời Đinh, Tiền Lê được đề cập trên cơ sở ghi chép của biên niên sử và một số thư tịch cổ khác:
- Ái Châu: Đại Việt sử ký toàn thư chép các sự kiện dưới hai triều Đinh. Tiền Lê gắn với Ái Châu: Lê Đại Hành người Ái Châu; Lê Hoàn đánh nhau với Đinh Điền, Nguyễn Bặc ở Tây Đô. vì Lê Hoàn là người Ái Châu nên sau khi lên ngôi đóng đô ở Hoa Lư mới gọi Ái Châu là Tây Đô; năm 989 Dương Tiến Lộc làm phản ở Hoan Châu và Ái Châu; năm 1009 Lê Long Đĩnh cho đào kênh, đắp đường và dựng cột bia ở Ái Châu. Khâm định Việt sử thông giám cương mục chua: Ái Châu là đất Thanh Hoa. Đại Nam nhất thống chí chép: tỉnh Thanh Hoá, đời Vũ Đế nhà Lương lấy Cửu Chân làm Ái Châu tên Ái Châu có từ đây), đời Đường gọi là Ái Châu, các đời Đinh, Tiền Lê cũng gọi như vậy.
- Ám Châu: Toàn thư chép năm 1003 Lê Hoàn đi Hoan Châu, vét kênh Đa Cái (vùng Hưng Nguyên, Nghệ An) thẳng đến trường Tư Củng thuộc Ám Châu. Không rõ cụ thể, nhưng theo ghi chép trên thì chắc Ám Châu cũng thuộc vùng Nghệ An.
- Cổ Pháp châu: Toàn thư chép năm 995 Lê Hoàn phong cho hoàng tử thứ mười một là Đề (tức Minh Đề) làm Hành Quân vương, đóng ở Bắc Ngạn châu Cổ Lãm, lại chép Lý Công Uẩn người hương Diên Uẩn, châu Cổ Pháp. Cương mục chua: châu Cổ Pháp, từ đời Đinh về trước là châu Cổ Lãm, nhà Tiền Lê đổi làm châu Cổ Pháp, nhà Lý đổi làm phủ Thiên Đức, nay là huyện Đông Ngàn, tỉnh Bắc Ninh. Như vậy, tên châu Cổ Pháp mới có sau năm 995.
- Đại Hoàng châu: Toàn thư chép Đinh Bộ Lĩnh người động Hoa Lư, châu Đại Hoàng. Cương mục chua: Đại Hoàng là tên châu, nay là huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.
Chưa thấy tài liệu nào ghi cụ thể 10 đạo thời Đinh, căn cứ vào những ghi chép về thời Đinh, và thời Tiền Lê có thể suy đoán các tên các đạo của đất nước khi này như: Đạo Bắc Giang, Đạo Quốc Oai, Đạo Hải Đông, Đạo Hoan (Châu), Đạo Ái (Châu), Đạo Lâm Tây, Đạo Đại Hoàng, Đạo Đằng (Châu), Đạo Thái Nguyên, Đạo Phong (Châu).
Đại Việt sử ký toàn thư ghi lại thời điểm điều chỉnh về hành chính của Lê Đại Hành vào tháng 3 năm 1002: ông đổi mười đạo, phủ, châu thời Đinh làm lộ, phủ, châu. Có thể suy đoán các tên các lộ của đất nước khi này như: lộ Bắc Giang, lộ Quốc Oai, lộ Hải Đông, lộ Hoan (Châu), lộ Ái (Châu), lộ Lâm Tây, lộ Đại Hoàng, lộ Đằng (Châu), lộ Thái Nguyên, lộ Phong (Châu).
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Đại Việt Sử ký toàn thư- Kỷ nhà Đinh, trang 4.
- ^ Phan Huy Lê: Về tính chất của nhà nước trong Tìm về cội nguồn. Sd. tr.2
- ^ Trần Xuân Sinh, Thuyết Trần, Nhà xuất bản Hải Phòng, tr 12
- ^ Theo Đại Nam Quấc Âm tự vị của Huỳnh Tịnh Paulus Của, xuất bản tại Saigòn năm 1896, quyển I trang 177 thì Cồ là lớn, ví dụ vịt cồ, gà cồ.
- ^ Trần Gia Phụng cho biết như sau: Căn cứ trên cách viết quốc hiệu Đại Cồ Việt theo lối chữ Nho của Trần Trọng Kim trong Việt Nam Sử Lược và dựa vào sách Từ Hải, do Thương vụ Ấn thư quán xuất bản tại Thượng Hải năm 1935, trang 954, chữ "Cồ" gồm ở trên hai chữ ÀmụcÀtượng trưng cho cặp mắt (mắt sáng), ở dưới là chữ " chuy" là tên chung của những loài chim đuôi ngắn. Ghép chung hai chữ mục và chuy thành chữ cù đọc trệch là cồ có nghĩa là loại chim ưng, mắt sáng đuôi cụt. Loại chim nầy cũng có thể là những chim cắt, chim đại bàng thỉnh thoảng ngày nay còn bắt gặp trong các vùng rừng núi Việt Nam
- ^ Có ý kiến cho rằng 2 câu đối này do Nguyễn Bặc thời Đinh là tác giả
- ^ Việt Nam văn minh sử cương. Nhà xuất bản Thanh Niên, tái bản 2004, trang 55
- ^ Tìm hiểu vài loại gạch cổ khai quật ở Ba Đình
- ^ Đại học Khoa học xã hội và nhân văn
- ^ Xem: Tạp chí Hán Nôm số 4 - 2003. Bài "Về mấy bài Tuyên ngôn độc lập"
- ^ "Hát Bội". Thế giới Tự do Tập Tập X Số 8. Sài Gòn: Sở Thông tin Hoa Kỳ, 1961. tr 25
- ^ a ă Đào Duy Anh: Đất nước Việt Nam qua các đời. Sđd tr. 113

markdown:
# Đại Cồ Việt
|
|![ Map of Vietnam showing the conquest of the south (nam tiến, 1069-1757).](//upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/5/56/Vietnam_Expand1.gif/55px-Vietnam_Expand1.gif)
![ Map of Vietnam showing the conquest of the south (nam tiến, 1069-1757).](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/5/56/Vietnam_Expand1.gif/55px-Vietnam_Expand1.gif)
|2879–2524 BC||
|
|2524–258 BC||
|
|257–207 BC||
|
|207–111 BC||
|
|111 BC–39 AD||
|
|40–43||
|
|43–299||
|
|299–544||
|
|544–602||
|
|602–679||
|
|679–757||
|
|757–766||
|
|766–866||
|
|866–967||
|
|968–1054||
|Đại Cồ Việt
|1054–1400||
|
|1400–1407||
|
|1407–1427||
|
|1428–1804||
|
|1804–1839||
|
|1839–1887||
|
|1887–1945||
|
|Từ 1945||
|
|Bản mẫu chính|
|{{
|**Đại Cồ Việt** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Trung_Qu%E1%BB%91c): 大瞿越 ) được cho là [1] [quốc hiệu](/wiki/Qu%E1%BB%91c_hi%E1%BB%87u_Vi%E1%BB%87t_Nam)của nước Đại Việt dưới thời [nhà Đinh](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90inh), [nhà Tiền Lê](/wiki/Nh%C3%A0_Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA)và đầu thời [nhà Lý](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%BD), với kinh đô tại [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0). Tuy nhiên với những phát hiện khảo cổ học gần đây cho thấy quốc hiệu thời kỳ này là Đại Việt và tên gọi này hiện đang được tranh cãi. Nhà nước Hoa Lư tồn tại 86 năm kể từ khi [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh)thống nhất vùng Đồng bằng Bắc Bộ, lên ngôi hoàng đế năm [968](/wiki/968)cho đến đời vua [Lý Thái Tông](/wiki/L%C3%BD_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng)năm 1054, dời kinh đô từ [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0)về [Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long). Thời kỳ Đại Cồ Việt đánh dấu lần đầu tiên sau thời kỳ Bắc thuộc, người Việt có được một quốc gia độc lập, một nhà nước [phong kiến tập quyền](/wiki/Phong_ki%E1%BA%BFn_t%E1%BA%ADp_quy%E1%BB%81n)riêng và quân đội riêng. [[2]](#cite_note-2)
## Mục lục
## Ý nghĩa[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&action=edit§ion=1)]
Quốc hiệu Đại Cồ Việt do vua
[Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) đặt năm 968. Đại Cồ Việt là quốc hiệu được dùng trong 8 đời vua của 3 triều Đinh, Tiền Lê, Lý, với quãng thời gian dài 86 năm (từ 968 - 1054). Đến năm Giáp Ngọ, niên hiệu Sùng Hưng Đại Bảo thứ 6 (1054), vua Lý Thánh Tông mới đặt lại quốc hiệu là [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t). Điều này có nghĩa là khi dời đô từ [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0) ra [Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long), nước vẫn mang quốc hiệu là Đại Cồ Việt.
Ý nghĩa quốc hiệu
**Đại Cồ Việt**:
"Đại" (大) theo nghĩa chữ Hán là lớn, "Cồ" là âm Việt cổ của từ
*Cự* hay *Cừ* (巨) cũng là lớn. Về sau, * ( Cồ* [𡚝](https://vi.wiktionary.org/wiki/%F0%A1%9A%9D)) viết theo [chữ Nôm](/wiki/Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m)gồm 2 chữ Hán là *Đại*ở trên và *Cù*(瞿) ở dưới. Đinh Tiên Hoàng muốn ghép hai chữ để khẳng định nước Việt là nước lớn. [[3]](#cite_note-3) [[4]](#cite_note-4) . [[5]](#cite_note-5)
Ý nghĩa này còn được thể hiện ở hai câu đối (vẫn còn trong đền vua
[Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) ở [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0)): [[6]](#cite_note-6) *Cồ Việt quốc đương Tống Khai Bảo* *Hoa Lư đô thị Hán Trường An*.
Nghĩa là:
Lê Văn Siêu trong
*Việt Nam văn minh sử cương* giải thích:
- "Đại Cồ Việt có nghĩa là nước Việt rộng lớn trông suốt cả bốn cõi hay tám cõi theo lối hiểu ngày xưa, ấy là cái cao vọng của người không những muốn thống trị mà còn muốn bành trướng thế lực ra tám cõi nữa"
[[7]](#cite_note-7)
## Bằng chứng khảo cổ học[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&action=edit§ion=2)]
Tuy nhiên, kết quả khảo cổ học ở 2
[kinh đô Hoa Lư](/wiki/Kinh_%C4%91%C3%B4_Hoa_L%C6%B0) và [Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long) cho thấy các viên gạch có niên đại từ thời Đinh đến đầu thời Lý được sử dụng lại khắc chữ "Đại Việt Quốc Quân Thành Chuyên" (Gạch xây thành nước Đại Việt). Sự xuất hiện những viên gạch này ở thời điểm trước khi Lý Thánh Tông đổi quốc hiệu thành Đại Việt như ghi chép trong chính sử khiến có những luồng ý kiến cho rằng quốc hiệu từ thời Đinh đã là Đại Việt. [[8]](#cite_note-8)
Về gạch xây thành nhà Đinh, Giáo sư Đỗ Văn Ninh đã nhận định qua bài viết
*"Tìm hiểu vài loại gạch cổ khai quật ở Ba Đình"* như sau: *"Trong Hội thảo khoa học về đề tài "Từ* [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0)tới Thăng Long", tôi đã có dịp trình bày một ý kiến: "Chỉ có nước Đại Việt, không có nước Đại Cồ Việt, ý kiến đó dựa vào sự tồn tại khách quan của những viên gạch xây kinh đô có in quốc hiệu "Đại Việt". Không một người thợ làm gạch nào ở [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0)cả gan dám đổi quốc hiệu thành "Đại Việt" nếu thời Đinh - Lê có quốc hiệu là "Đại Cồ Việt"
## Lịch sử thời kỳ Đại Cồ Việt[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&action=edit§ion=3)]
### Quân sự[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&action=edit§ion=4)]
Đây là thời kỳ khởi đầu để mở ra một kỷ nguyên độc lập lâu dài xuyên suốt các triều đại Đinh, Lê, Lý và Trần, Hậu Lê sau này. Trong 86 năm quốc hiệu thì 42 năm kinh đô Đại Cồ Việt là Hoa Lư, còn lại kinh đô là Thăng Long tồn tại cả khi Lý Thánh Tông đổi quốc hiệu sang
[Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t).
Thời gian này các vương triều Trung Hoa mang quân sang xâm lược, nhưng bị chống trả quyết liệt. Tiêu biểu hơn cả là chiến thắng vang dội của
[Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n) đánh thắng quân [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) xâm lược (981), giết chết tướng Hầu Nhân Bảo.
Năm sau (982), Lê Đại Hành mang quân đánh Chiêm Thành vì Chiêm Thành đã bắt giữ sứ giả của Đại Cồ Việt. Quân nhà Tiền Lê đại phá được quân Chiêm Thành, giết chết vua Chiêm là Bà Mỹ Thuế, đánh thẳng vào kinh đô Chiêm Thành, rồi mới rút về.
Sang thời nhà Lý,
[Lý Thái Tông](/wiki/L%C3%BD_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) cũng khởi binh đánh Chiêm Thành năm 1044 vì vua Chiêm lấn cướp ven biển và không chịu thông sứ. Nhà Lý bắt được hơn 5.000 người và 30 con voi. Tướng Chiêm thành là Quách Gia Di chém quốc vương là Sạ Đẩu đem đầu sang xin hàng. Lý Thái Tông mang tù binh người Chiêm về nước ban cho ruộng đất lập thành phường ấp để làm ăn.
Lịch sử Việt Nam, từ khi độc lập vào
[thế kỷ 10](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_10) mang dấu ấn của sự phát triển nhà nước [Nho giáo](/wiki/Nho_gi%C3%A1o) theo mô hình kiểu Trung Hoa.
### Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&action=edit§ion=5)]
Nông nghiệp đóng vai trò chủ yếu trong sinh hoạt kinh tế. Nông dân được
[làng](/w/index.php?title=L%C3%A0ng&action=edit&redlink=1) xã chia ruộng để cày cấy, nộp thuế và đi lính cho nhà vua. Các vua rất chú ý khuyến khích nông nghiệp. Lê Hoàn là vua Việt Nam đầu tiên cử hành lễ cày tịch điền vào mùa xuân hàng năm. Từ đó, các vua thời sau đều giữ lệ ấy.
Song song với nông nghiệp, vấn đề thủy lợi cũng được các vua chú ý kênh ngòi được đào vét nhiều nơi vừa để tưới ruộng vừa để tiện lợi giao thông bằng thuyền bè. Hệ thống giao thông đường bộ được mở mang. Những đường giao thông chính đều có đặt các trạm xá.
Các nghề thủ công như nghề
[gốm](/wiki/G%E1%BB%91m), nghề [dệt](/w/index.php?title=D%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1), khai mỏ, luyện [sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt), đúc [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng)... đều được phát triển. Nhờ ngành thủ công nghệ phát triển cao nên [Lê Đại Hành](/wiki/L%C3%AA_%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A0nh) xây được một cung điện làm nơi coi chầu, cột nhà được thếp vàng, ngói bằng bạc. Các hoạt động sản xuất, thương mại hầu như chưa phát triển mặc dù vào thời nhà Lý đã có buôn bán với các vương quốc trong vùng tại cảng [Vân Đồn](/wiki/V%C3%A2n_%C4%90%E1%BB%93n) ( [Quảng Ninh](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ninh)).
### Văn hoá[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&action=edit§ion=6)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/M%C3%B4_h%C3%ACnh_th%C3%A1p_th%E1%BB%9D_Ph%E1%BA%ADt_th%E1%BB%9Di_%C4%90inh-Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA.jpg/150px-M%C3%B4_h%C3%ACnh_th%C3%A1p_th%E1%BB%9D_Ph%E1%BA%ADt_th%E1%BB%9Di_%C4%90inh-Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/M%C3%B4_h%C3%ACnh_th%C3%A1p_th%E1%BB%9D_Ph%E1%BA%ADt_th%E1%BB%9Di_%C4%90inh-Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA.jpg/150px-M%C3%B4_h%C3%ACnh_th%C3%A1p_th%E1%BB%9D_Ph%E1%BA%ADt_th%E1%BB%9Di_%C4%90inh-Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA.jpg)
[Bảo tàng Lịch sử Việt Nam](/wiki/B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Vi%E1%BB%87t_Nam)(Hà Nội).
Sau thời đại của văn hóa Ðông Sơn, văn minh sông Hồng, lịch sử văn hóa văn minh Việt Nam bước vào thời đại lớn thứ hai của nó là thời đại Ðại Cồ Việt - Ðại Việt - Việt Nam, với ba thời kỳ văn hóa dài ngắn khác nhau: văn hóa
[Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0), văn hóa [Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long) và văn hóa Phú Xuân.
Thế kỷ 10, khi đất nước Ðại Cồ Việt bước vào kỷ nguyên độc lập tự chủ lâu dài, cũng là lúc nảy sinh những mầm mống của một nền văn học dân tộc dưới hình thức chữ Hán và chịu ảnh hưởng của tư tưởng Phật giáo. Các danh nhân như
[Khuông Việt](/wiki/Khu%C3%B4ng_Vi%E1%BB%87t), [Pháp Thuận](/wiki/Ph%C3%A1p_Thu%E1%BA%ADn) và [Vạn Hạnh](/wiki/V%E1%BA%A1n_H%E1%BA%A1nh) là những người được triều đình trọng dụng và có tầm ảnh hưởng lớn đến văn hóa dân tộc. [Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) là người đầu tiên lập chức [tăng thống](/wiki/T%C4%83ng_th%E1%BB%91ng) đưa phật giáo trở thành quốc đạo. Từ năm [Canh Ngọ](/wiki/Canh_Ng%E1%BB%8D) [970](/wiki/970), [Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) truyền cho đúc [tiền đồng](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_%C4%91%E1%BB%93ng&action=edit&redlink=1), là tiền tệ xưa nhất ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), gọi là tiền đồng Thái Bình, đặt nền móng cho nền tài chính - tiền tệ của Nhà nước phong kiến Việt Nam. Từ năm 976, thuyền buôn của các nước ngoài đến dâng sản vật của nước họ, kết mối giao thương với Đại Cồ Việt.
Trong "Lịch triều hiến chương loại chí" (
[Phan Huy Chú](/wiki/Phan_Huy_Ch%C3%BA)) nhận xét:
- "
*Xét nước ta từ thời Hùng Vương mới bắt đầu thông hiếu với* [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)nhưng danh hiệu còn nhỏ không được dự vào hàng chư hầu triều hội... đến khi Đinh Tiên Hoàng bình định các sứ quân, khôi phục mở mang bờ cõi, bấy giờ điển lễ, sách phong của [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)mới cho đứng riêng là một nước"
Trong
[lịch sử Việt Nam](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Vi%E1%BB%87t_Nam), [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n) không chỉ là một vị [hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) có những đóng góp lớn trong chống Tống phương Bắc, quân Chiêm phương Nam, giữ gìn và củng cố nền độc lập dân tộc mà còn có nhiều công lao trong sự nghiệp ngoại giao, xây dựng và kiến tạo đất nước Đại Cồ Việt. [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n) cũng là người tạo tiền đề, điều kiện để thời gian sau đó [Lý Công Uẩn](/wiki/L%C3%BD_C%C3%B4ng_U%E1%BA%A9n) có đủ khả năng dời đô từ [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0) về Thăng Long năm 1010, mở ra một kỷ nguyên phát triển lâu dài của văn hóa Thăng Long - [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i). [Lê Đại Hành](/wiki/L%C3%AA_%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A0nh) khi làm vua cho xây dựng nhiều công trình, đẩy mạnh sản xuất [nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) và [thủ công nghiệp](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_c%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1) để chấn hưng đất nước. Ông là vị vua mở đầu cho lễ tịch điền nhằm khuyến khích sản xuất nông nghiệp dưới chế độ phong kiến [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Mở đầu cho một lễ nghi trọng đại mà các vương triều sau tiếp tục noi theo để khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp. Lê Đại Hành cũng là vị vua đầu tiên tổ chức đào sông. Công trình đào [sông Nhà Lê](/wiki/S%C3%B4ng_Nh%C3%A0_L%C3%AA) do [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n) khởi dựng là con đường giao thông thuỷ nội địa đầu tiên của [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Sự nghiệp mở đầu vĩ đại đó đã trở thành phương châm hành động của các thời Lý, Trần, Lê, Nguyễn sau này. [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n) là người mở đầu và xác lập những nguyên tắc cơ bản của nền ngoại giao Đại Việt. [Nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) là triều đại phong kiến hùng mạnh nhất [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81) đương thời mang nặng tư tưởng bành trướng đã phải từng bước thừa nhận sức mạnh, thế lực của quốc gia độc lập Đại Cồ Việt, đã phong cho [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n) các tước vị cao như Giao Chỉ quận vương, Nam Bình vương, sứ thần Tống còn làm thơ tôn [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n) tài ba không khác gì vua Tống. [Phan Huy Chú](/wiki/Phan_Huy_Ch%C3%BA) đánh giá: " *". Đại Việt sử ký toàn thư ghi nhà vua còn bố trí sư Nhà Tiền Lê tiếp đãi sứ nhà Tống, tình ý và văn thư rất là chu đáo. Khúc hát hay cũng đủ khoe có nhân tài mà quốc thể được thêm tôn trọng làm cho người Bắc phải khuất phục* [Pháp Thuận](/wiki/Ph%C3%A1p_Thu%E1%BA%ADn)giả làm người chở đò ra đón sứ giả Lý Giác. Câu chuyện hai người đã mượn bài thư Vịnh ngỗng của Lạc Tân Vương đời Đường để nối vần đối đáp với nhau nhân có hai con ngỗng bơi trên mặt sông, đã khiến Lý Giác rất thích thú và bị chinh phục đã trở thành giai thoại thú vị trong bang giao và văn học. Sau đó, về sứ quán Lý Giác đã làm một bài thư gửi tặng ngỏ ý "tôn [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n)không khác gì vua Tống" như lời [Khuông Việt](/wiki/Khu%C3%B4ng_Vi%E1%BB%87t)đại sư nói.
PGS. Bùi Duy Tân
phát hiện bài thơ [9] [Nam quốc sơn hà](/wiki/Nam_qu%E1%BB%91c_s%C6%A1n_h%C3%A0), một kiệt lác văn chương, cũng đồng thời là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc Việt Nam xuất hiện đầu tiên trong cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất của [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n)và cũng được [Lý Thường Kiệt](/wiki/L%C3%BD_Th%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ki%E1%BB%87t)vận dụng ở lần kháng chiến chống Tống thứ hai. PGS.TS Trần Bá Chí cũng khẳng định: [Nam quốc sơn hà](/wiki/Nam_qu%E1%BB%91c_s%C6%A1n_h%C3%A0)là bản tuyên ngôn độc lập, chỉ có thể ra đời sau hàng ngàn năm bắc thuộc, nhưng không phải vào thời [Ngô Quyền](/wiki/Ng%C3%B4_Quy%E1%BB%81n)còn loạn lạc, chưa tức vị, trước khi chống Nam Hán, mà là ở thời Vua Lê Đại Hành chống Tống khi thể chế, ngôi vị đã vững vàng, an định . Kiệt tác thứ hai, ở triều đại hoàng đế [[10]](#cite_note-10) [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n)là một bài ngũ ngôn tuyệt cú của nhà sư [Pháp Thuận](/wiki/Ph%C3%A1p_Thu%E1%BA%ADn). Đây là bài thơ có tên tác giả xuất hiện sớm nhất, nên được đặt vào vị trí khai sáng cho văn học cổ dân tộc. Cũng như Nam quốc sơn hà, Quốc tộ là bài thơ giàu sắc thái chính luận, một bài thơ viết về những vấn đề chính trị xã hội hiện hành của đất nước. Để trả lời nhà [vua](/wiki/Vua)"hỏi về vận nước ngắn dài", nhà thơ đã lấy ngôn từ giản dị mà thâm thúy, bày tỏ chính kiến của mình: " *Vận mệnh nước nhà dài lâu, bền vững khi nhà*". Nếu Nam quốc sơn hà có giá trị như một bản tuyên ngôn độc lập, thì các nhà nghiên cứu khẳng định Quốc tộ có giá trị như một bản tuyên ngôn hòa bình. Hai bài thơ là hai kiệt tác văn chương bổ sung cho nhau, hoàn thiện Tuyên ngôn độc lập, Tuyên ngôn hoà bình đầu tiên của dân tộc, chính là cột mốc khai sáng văn học [vua](/wiki/Vua)dựng mở được nền thái bình bằng phương sách [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam).
Là kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến tập quyền Việt Nam,
[Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0) còn là đất tổ sản sinh nhiều giá trị văn hóa thuần Việt. Kinh đô này là đất tổ của nghệ thuật sân khấu [chèo](/wiki/Ch%C3%A8o) mà người sáng lập là bà [Phạm Thị Trân](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Th%E1%BB%8B_Tr%C3%A2n), một vũ ca tài ba trong hoàng cung [nhà Đinh](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90inh). Đây là loại hình sân khâu tiêu biểu nhất của Việt Nam. Các truyền thuyết lịch sử hát [Tuồng](/wiki/Tu%E1%BB%93ng) cũng ghi rằng loại hình ngày hình thành vào thời [Tiền Lê](/wiki/Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA) năm 1005, khi một kép hát người Tàu tên là Liêm Thu Tâm đến [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0) và trình bày lối hát xướng thịnh hành bên [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) và được vua [Lê Long Đĩnh](/wiki/L%C3%AA_Long_%C4%90%C4%A9nh) thâu dụng, bổ là phường trưởng để dạy cung nữ ca hát trong cung. [[11]](#cite_note-a-11)
Sang thời Lý, nước Đại Cồ Việt tiếp tục phát triển hưng thịnh dưới thời vua
[Lý Thái Tổ](/wiki/L%C3%BD_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) và [Lý Thái Tông](/wiki/L%C3%BD_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng). Năm 1054, vua [Lý Thánh Tông](/wiki/L%C3%BD_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng) lên ngôi, đổi tên nước thành [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t).
### Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&action=edit§ion=7)]
Thời
[Nhà Đinh](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90inh), sử chép chia nước thành 10 đạo. Nhưng danh sách và diên cách mười đạo đó như thế nào, biên niên sử và hầu hết các thư tịch cổ không thấy nhắc đến. [Đào Duy Anh](/wiki/%C4%90%C3%A0o_Duy_Anh) nhận xét: Sử chép rằng [Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) chia nước làm mười đạo hiện nay không rõ danh hiệu và vị trí các đạo là thế nào . Sách Đại Nam nhất thống chí và một số sách địa chí đời Nguyễn như Dư địa chí trong Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú, Phương Đình địa dư chí của Nguyễn Văn Siêu..., rải rác có nhắc đến đơn vị đạo đời Đinh, [12] [Tiền Lê](/wiki/Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA). Cụ thể:
- Tỉnh
[Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i): Đại Nam nhất thống chí chép [thời Đinh](/wiki/Th%E1%BB%9Di_%C4%90inh)gọi là đạo.
- Tỉnh
[Lạng Sơn](/wiki/L%E1%BA%A1ng_S%C6%A1n): Đại Nam nhất thống chí chép thời Đinh chia làm đạo. Phương Đình địa dư chí cũng chép như vậy.
- Tỉnh
[Bắc Ninh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ninh): Lịch triều hiến chương loại chí chép [nhà Đinh](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90inh)đặt làm đạo Bắc Giang, [Lê Đại Hành](/wiki/L%C3%AA_%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A0nh)mới đem đổi làm phủ, châu, đầu đời Lý đổi châu Cổ Pháp làm phủ Thiên Đức, cùng với Vũ Linh, Lạng Châu đều gọi là lộ cả. Đại Nam nhất thống chí chép tỉnh Bắc Ninh [thời Tiền Lê](/wiki/Th%E1%BB%9Di_Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA)là Bắc Giang. Phương Đình địa dư chí chép tỉnh Bắc Ninh [thời Đinh](/wiki/Th%E1%BB%9Di_%C4%90inh)gọi là đạo [Bắc Giang](/wiki/B%E1%BA%AFc_Giang).
- Tỉnh
[Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh): Đại Nam nhất thống chí chép đời Thái Bình [nhà Đinh](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90inh)đặt làm đạo.
- Tỉnh
[Quảng Yên](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Y%C3%AAn): Lịch triều hiến chương loại chí chép ba đời Đinh, Tiền Lê, Lý gọi là đạo Hải Đông.
Thời Tiền Lê, năm 1002,
[Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n) đổi mười đạo làm lộ, châu, phủ. Khâm định Việt sư thông giám cương mục chua: thay đổi và sắp xếp các lộ, châu, phủ thế nào không rõ. Đào Duy Anh cũng nhận xét: " [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n) cướp ngôi, nhà Lê đổi mười đạo làm lộ, phủ. châu. Hiện nay không rõ danh hiệu và vị trí các lộ phủ. châu ấy là thế nào". Các sách địa chí đời Nguyễn có nhắc đến một số lộ đời [12] [Tiền Lê](/wiki/Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA). Cụ thể:
- Tỉnh Hà Nội: Đại Nam nhất thống chí chép đầu đời ứng Thiên
[nhà Tiền Lê](/wiki/Nh%C3%A0_Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA)gọi là lộ.
- Tỉnh Nam Định: Đại Nam nhất thống chí chép đầu đời ứng Thiên nhà Tiền Lê đặt làm lộ.
- Tỉnh Lạng Sơn: Đại Nam nhất thống chí chép
[nhà Tiền Lê](/wiki/Nh%C3%A0_Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA), nhà Lý gọi là lộ. Phương Đình địa dư chí cũng chép tỉnh Lạng Sơn đời [nhà Tiền Lê](/wiki/Nh%C3%A0_Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA), nhà Lý gọi là lộ.
- Tỉnh
[Sơn Tây](/wiki/S%C6%A1n_T%C3%A2y): Đại Nam nhất thống chí chép các đời Đinh, Tiền Lê, Lý gọi là lộ.
Về đơn vị phủ, Đại Việt sử ký toàn thư chép năm 1005
[Lê Long Đĩnh](/wiki/L%C3%AA_Long_%C4%90%C4%A9nh) đổi Đằng Châu làm phủ Thái Bình, Phương Đình địa dư chí cũng chép lại như thế.
Có vẻ các sách địa chí thế kỷ XIX căn cứ vào việc
[nhà Đinh](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90inh) tổ chức đất nước thành mười đạo, [nhà Tiền Lê](/wiki/Nh%C3%A0_Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA) đổi mười đạo làm phủ, lộ, châu mà sau này đoán định vậy. Trong hầu hết biên niên sử và thư tịch trước đó gần như không thấy nhắc đến các đơn vị này. Trong khi đó, đơn vị châu lại vẫn được dùng phổ biến.
Dưới đây là danh sách các châu
[thời Đinh](/wiki/Th%E1%BB%9Di_%C4%90inh), [Tiền Lê](/wiki/Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA) được đề cập trên cơ sở ghi chép của biên niên sử và một số thư tịch cổ khác: [Ái Châu](/wiki/%C3%81i_Ch%C3%A2u): Đại Việt sử ký toàn thư chép các sự kiện dưới hai [triều Đinh](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_%C4%90inh&action=edit&redlink=1). Tiền Lê gắn với Ái Châu: [Lê Đại Hành](/wiki/L%C3%AA_%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A0nh)người Ái Châu; [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n)đánh nhau với [Đinh Điền](/wiki/%C4%90inh_%C4%90i%E1%BB%81n), [Nguyễn Bặc](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_B%E1%BA%B7c)ở Tây Đô. vì [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n)là người Ái Châu nên sau khi lên ngôi đóng đô ở [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0)mới gọi Ái Châu là Tây Đô; năm 989 Dương Tiến Lộc làm phản ở Hoan Châu và Ái Châu; năm 1009 [Lê Long Đĩnh](/wiki/L%C3%AA_Long_%C4%90%C4%A9nh)cho đào kênh, đắp đường và dựng cột bia ở Ái Châu. Khâm định Việt sử thông giám cương mục chua: Ái Châu là đất Thanh Hoa. Đại Nam nhất thống chí chép: tỉnh Thanh Hoá, đời Vũ Đế nhà Lương lấy Cửu Chân làm Ái Châu tên Ái Châu có từ đây), đời Đường gọi là Ái Châu, các đời Đinh, Tiền Lê cũng gọi như vậy. [Ám Châu](/w/index.php?title=%C3%81m_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1): Toàn thư chép năm 1003 [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n)đi Hoan Châu, vét kênh Đa Cái (vùng Hưng Nguyên, Nghệ An) thẳng đến trường Tư Củng thuộc Ám Châu. Không rõ cụ thể, nhưng theo ghi chép trên thì chắc Ám Châu cũng thuộc vùng Nghệ An. [Cổ Pháp châu](/w/index.php?title=C%E1%BB%95_Ph%C3%A1p_ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1): Toàn thư chép năm 995 [Lê Hoàn](/wiki/L%C3%AA_Ho%C3%A0n)phong cho hoàng tử thứ mười một là Đề (tức Minh Đề) làm Hành Quân vương, đóng ở Bắc Ngạn châu Cổ Lãm, lại chép [Lý Công Uẩn](/wiki/L%C3%BD_C%C3%B4ng_U%E1%BA%A9n)người hương Diên Uẩn, châu Cổ Pháp. Cương mục chua: châu Cổ Pháp, từ đời Đinh về trước là châu Cổ Lãm, [nhà Tiền Lê](/wiki/Nh%C3%A0_Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA)đổi làm châu Cổ Pháp, nhà Lý đổi làm phủ Thiên Đức, nay là huyện Đông Ngàn, tỉnh Bắc Ninh. Như vậy, tên châu Cổ Pháp mới có sau năm 995. [Đại Hoàng châu](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_Ho%C3%A0ng_ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1): Toàn thư chép [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh)người [động Hoa Lư](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_Hoa_L%C6%B0), châu Đại Hoàng. Cương mục chua: Đại Hoàng là tên châu, nay là huyện [Gia Viễn](/wiki/Gia_Vi%E1%BB%85n), tỉnh [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh).
Chưa thấy tài liệu nào ghi cụ thể 10 đạo
[thời Đinh](/wiki/Th%E1%BB%9Di_%C4%90inh), căn cứ vào những ghi chép về [thời Đinh](/wiki/Th%E1%BB%9Di_%C4%90inh), và [thời Tiền Lê](/wiki/Th%E1%BB%9Di_Ti%E1%BB%81n_L%C3%AA) có thể suy đoán các tên các đạo của đất nước khi này như: Đạo [Bắc Giang](/wiki/B%E1%BA%AFc_Giang), Đạo [Quốc Oai](/wiki/Qu%E1%BB%91c_Oai), Đạo Hải Đông, Đạo Hoan ( *Châu*), Đạo Ái ( *Châu*), Đạo Lâm Tây, Đạo Đại Hoàng, Đạo Đằng ( *Châu*), Đạo [Thái Nguyên](/wiki/Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn), Đạo Phong ( *Châu*).
Đại Việt sử ký toàn thư ghi lại thời điểm điều chỉnh về hành chính của
[Lê Đại Hành](/wiki/L%C3%AA_%C4%90%E1%BA%A1i_H%C3%A0nh) vào tháng 3 năm 1002: ông đổi mười đạo, phủ, châu thời Đinh làm lộ, phủ, châu. Có thể suy đoán các tên các lộ của đất nước khi này như: lộ [Bắc Giang](/wiki/B%E1%BA%AFc_Giang), lộ Quốc Oai, lộ Hải Đông, lộ Hoan ( *Châu*), lộ Ái ( *Châu*), lộ Lâm Tây, lộ Đại Hoàng, lộ Đằng ( *Châu*), lộ [Thái Nguyên](/wiki/Th%C3%A1i_Nguy%C3%AAn), lộ Phong ( *Châu*).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&action=edit§ion=8)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&action=edit§ion=9)] [^](#cite_ref-1) [Đại Việt Sử ký toàn thư](http://www.nomna.org/DVSKTT/dvsktt.php?IDcat=24)- Kỷ nhà Đinh, trang 4. **Phan Huy Lê: Về tính chất của nhà nước trong Tìm về cội nguồn. Sd. tr.2** [^](#cite_ref-2) **Trần Xuân Sinh,** [^](#cite_ref-3) *Thuyết Trần*, Nhà xuất bản Hải Phòng, tr 12 **Theo Đại Nam Quấc Âm tự vị của Huỳnh Tịnh Paulus Của, xuất bản tại Saigòn năm 1896, quyển I trang 177 thì Cồ là lớn, ví dụ vịt cồ, gà cồ.** [^](#cite_ref-4) **Trần Gia Phụng cho biết như sau: Căn cứ trên cách viết quốc hiệu Đại Cồ Việt theo lối chữ Nho của Trần Trọng Kim trong Việt Nam Sử Lược và dựa vào sách Từ Hải, do Thương vụ Ấn thư quán xuất bản tại Thượng Hải năm 1935, trang 954, chữ "Cồ" gồm ở trên hai chữ ÀmụcÀtượng trưng cho cặp mắt (mắt sáng), ở dưới là chữ " chuy" là tên chung của những loài chim đuôi ngắn. Ghép chung hai chữ mục và chuy thành chữ cù đọc trệch là cồ có nghĩa là loại chim ưng, mắt sáng đuôi cụt. Loại chim nầy cũng có thể là những chim cắt, chim đại bàng thỉnh thoảng ngày nay còn bắt gặp trong các vùng rừng núi Việt Nam** [^](#cite_ref-5) [^](#cite_ref-6) [Có ý kiến cho rằng 2 câu đối này do Nguyễn Bặc thời Đinh là tác giả](http://www.vusta.vn/news_detail.asp?id=5204) **Việt Nam văn minh sử cương. Nhà xuất bản Thanh Niên, tái bản 2004, trang 55** [^](#cite_ref-7) [^](#cite_ref-8) [Tìm hiểu vài loại gạch cổ khai quật ở Ba Đình](http://210.245.83.10/VietNam/Home/Dat-nuoc-Con-nguoi/Hoang-thanh-Thang-Long/2005/04/1E0A8257/) **Đại học Khoa học xã hội và nhân văn** [^](#cite_ref-9) **Xem: Tạp chí Hán Nôm số 4 - 2003. Bài "Về mấy bài Tuyên ngôn độc lập"** [^](#cite_ref-10) **"Hát Bội".** [^](#cite_ref-a_11-0) *Thế giới Tự do*Tập Tập X Số 8. Sài Gòn: Sở Thông tin Hoa Kỳ, 1961. tr 25
- ^
**a** [Đào Duy Anh: Đất nước Việt Nam qua các đời. Sđd tr. 113](#cite_ref-ReferenceA_12-1) **ă**
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t&action=edit§ion=10)] [VỀ QUỐC HIỆU ĐỜI NHÀ ĐINH - Nguyễn Tài Cẩn](http://ngonnguhoc.org/index.php?option=com_content&view=article&id=334:v-quc-hiu-i-nha-inh&catid=29&Itemid=39) [QUỐC HIỆU TRONG LỊCH SỬ NƯỚC TA: "ĐẠI CỒ VIỆT" HAY "CỒ VIỆT"?](http://www.vanhoahoc.com/site/index.php?option=com_content&task=view&id=1098&Itemid=71)
|
|![ Map of Vietnam showing the conquest of the south (nam tiến, 1069-1757).](//upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/5/56/Vietnam_Expand1.gif/55px-Vietnam_Expand1.gif)
![ Map of Vietnam showing the conquest of the south (nam tiến, 1069-1757).](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/5/56/Vietnam_Expand1.gif/55px-Vietnam_Expand1.gif)
|2879–2524 BC||
|
|2524–258 BC||
|
|257–207 BC||
|
|207–111 BC||
|
|111 BC–39 AD||
|
|40–43||
|
|43–299||
|
|299–544||
|
|544–602||
|
|602–679||
|
|679–757||
|
|757–766||
|
|766–866||
|
|866–967||
|
|968–1054||
|Đại Cồ Việt
|1054–1400||
|
|1400–1407||
|
|1407–1427||
|
|1428–1804||
|
|1804–1839||
|
|1839–1887||
|
|1887–1945||
|
|Từ 1945||
|
|Bản mẫu chính|
|{{
|

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization


text:
Fertőszéplak
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Fertőszéplak là một thị trấn thuộc hạt Győr-Moson-Sopron, Hungary. Thị trấn này có diện tích 21,78 km², dân số năm 2010 là 1282 người,[1] mật độ 59 người/km².
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Helysegnevkonyv adattar 2010”. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2012.

markdown:
# Fertőszéplak
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Fertőszéplak|
|—
|![ Fertőszéplak1.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Fert%C5%91sz%C3%A9plak1.jpg/250px-Fert%C5%91sz%C3%A9plak1.jpg)
![ Fertőszéplak1.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Fert%C5%91sz%C3%A9plak1.jpg/250px-Fert%C5%91sz%C3%A9plak1.jpg)
|
|![]()
**Huy hiệu** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Flag_of_Hungary.svg/23px-Flag_of_Hungary.svg.png)
[Hungary](/wiki/Hungary) [Hạt](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) [Győr-Moson-Sopron](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Gy%C5%91r-Moson-Sopron&action=edit&redlink=1) [Tiểu vùng](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) [Sopron-Fertődi](/w/index.php?title=Sopron-Fert%C5%91di_(ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng)&action=edit&redlink=1) 2(8.41 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(150/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) **Fertőszéplak** là một [thị trấn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_c%E1%BB%A7a_Hungary&action=edit&redlink=1) thuộc hạt [Győr-Moson-Sopron](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Gy%C5%91r-Moson-Sopron&action=edit&redlink=1), [Hungary](/wiki/Hungary). Thị trấn này có diện tích 21,78 km², dân số năm 2010 là 1282 người, mật độ 59 người/km². [1]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Fert%C5%91sz%C3%A9plak&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Fert%C5%91sz%C3%A9plak&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Helysegnevkonyv adattar 2010”](http://www.ksh.hu/docs/hun/hnk/Helysegnevkonyv_adattar_2010.xls). Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2012.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1054 hit/1, cp1054 miss

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Levallois-Perret
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Levallois-Perret là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 60.900 người (thời điểm 2004).
Những người con của thành phố[sửa | sửa mã nguồn]
- Louis Trousselier, vận động viên đua xe đạp (1881-1939)
- Georges Migot, họa sĩ và nhà thơ (1891-1976)
- Jean-Patrick Capdevielle, ca sĩ (sinh 1945)
- Pascal Lamy, Ủy viên Liên minh châu Âu (sinh 1947)
- Olivier Besancenot, chính trị gia cánh tả (sinh 1974)

markdown:
# Levallois-Perret
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Île-de-France](/wiki/%C3%8Ele-de-France) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Hauts-de-Seine](/wiki/Hauts-de-Seine) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Nanterre (quận)](/wiki/Nanterre_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [Patrick Balkany](/w/index.php?title=Patrick_Balkany&action=edit&redlink=1)( [UMP](/w/index.php?title=UMP&action=edit&redlink=1))
((
[2001](/wiki/2001)- [2008](/wiki/2008))) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 28 m/92 ft)
[INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [92044](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=92044-COM)/ [92300](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) **Levallois-Perret** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) trong [vùng đô thị](/wiki/V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B) [Paris](/wiki/Paris), thuộc tỉnh [Hauts-de-Seine](/wiki/Hauts-de-Seine), vùng hành chính [Île-de-France](/wiki/%C3%8Ele-de-France) của nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), có dân số là 60.900 người (thời điểm [2004](/wiki/2004)).
## Những người con của thành phố[
[sửa](/w/index.php?title=Levallois-Perret&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Levallois-Perret&action=edit§ion=1)] [Louis Trousselier](/w/index.php?title=Louis_Trousselier&action=edit&redlink=1), vận động viên đua xe đạp (1881-1939) [Georges Migot](/w/index.php?title=Georges_Migot&action=edit&redlink=1), họa sĩ và nhà thơ (1891-1976) [Jean-Patrick Capdevielle](/w/index.php?title=Jean-Patrick_Capdevielle&action=edit&redlink=1), ca sĩ (sinh 1945) [Pascal Lamy](/w/index.php?title=Pascal_Lamy&action=edit&redlink=1), Ủy viên Liên minh châu Âu (sinh 1947) [Olivier Besancenot](/w/index.php?title=Olivier_Besancenot&action=edit&redlink=1), chính trị gia cánh tả (sinh 1974)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Levallois-Perret&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Levallois-Perret&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1068 hit/2, cp1054 miss


text:
Mazzo di Valtellina
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Mazzo di Valtellina là một đô thị ở tỉnh Sondrio trong vùng Lombardia của Italia, có vị trí khoảng 120 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 30 km về phía đông bắc của Sondrio. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.075 người và diện tích là 15,4 km².[1]
Mazzo di Valtellina giáp các đô thị: Grosotto, Monno, Tovo di Sant'Agata, Vervio.

markdown:
# Mazzo di Valtellina
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
Thị trưởng Độ cao |m
|Diện tích |15,4 km²
|Dân số | - Tổng số (Tháng 12 năm 2004)
||1075
|| - Mật độ
||70/km²
|Múi giờ Tọa độ |0342
|Mã bưu điện |23030
|**Mazzo di Valtellina** là một đô thị ở [tỉnh Sondrio](/wiki/Sondrio_(t%E1%BB%89nh)) trong vùng [Lombardia](/wiki/Lombardia) của [Italia](/wiki/%C3%9D), có vị trí khoảng 120 km về phía đông bắc của [Milano](/wiki/Milano) và khoảng 30 km về phía đông bắc của [Sondrio](/w/index.php?title=Sondrio&action=edit&redlink=1). Tại thời điểm ngày [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2004](/wiki/2004), đô thị này có dân số 1.075 người và diện tích là 15,4 km². [[1]](#cite_note-istat-1)
Mazzo di Valtellina giáp các đô thị:
[Grosotto](/wiki/Grosotto), [Monno](/wiki/Monno), [Tovo di Sant'Agata](/wiki/Tovo_di_Sant%27Agata), [Vervio](/wiki/Vervio).
## Quá trình biến động dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Mazzo_di_Valtellina&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mazzo_di_Valtellina&action=edit§ion=1)] ![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/timeline/d52647351708550ee393c93a3c2e7338.png)

WARC-Truncated: length

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1065 miss, cp1054 miss


text:
Tumblr
Tumblr, cách điệu trong biểu tượng thành tumblr., là một dịch vụ tiểu blog và mạng xã hội do Tumblr, Inc. sở hữu và vận hành. Trang web cho phép người dùng đăng tải các nội dung đa phương tiện lên một trang blog, đồng thời theo dõi blog của những người dùng khác.[5][6] Hầu hết các tính năng của trang web được thực hiện thông qua giao diện "dashboard".
Đến ngày 26 tháng 3 năm 2013, Tumblr có hơn 100 triệu trang blog.[7] Trụ sở công ty được đặt tại Midtown Manhattan, thành phố New York.[2]
Vào ngày 20 tháng 5 năm 2013, Yahoo! tuyên bố đã thỏa thuận mua Tumblr với giá 1,1 tỷ USD.[8]
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Việc phát triển Tumblr bắt đầu vào khoảng năm 2006 trong hai tuần giữa các hợp đồng ở công ty tư vấn phần mềm của David Karp, Davidville Frederator Studios).[9][10] Lúc đó Karp vừa tròn 20 tuổi, anh đã nghỉ học từ lúc 15 tuổi và chưa bao giờ tốt nghiệp trung học.[11] Karp đã có hứng thú với lĩnh vực tumbleblog được một thời gian và đang chờ đợi một trong những dịch vụ blog nổi tiếng cho ra mắt tumbleblog của họ. Do có không ai thực hiện điều nay sau một năm, Karp và Marco Arment bắt đầu phát triển một dịch vụ blog của riêng mình.[12][13] Tumblr được khởi động vào tháng 2 năm 2007[14][15] và trong vòng hai tuần đã có 75,000 người dùng.[16] Arment rời khỏi công ty vào tháng 9 năm 2010 để tập trung cho Instapaper.[3]
Sau khi mua lại Tumblerette, một ứng dụng trên App Store của Apple, vào năm 2009, Tumblr cho ra mắt ứng dụng chính thức của mình trên iPhone.[17][18] Trang web có mặt trên BlackBerry vào ngày 17 tháng 4 năm 2010 thông qua một ứng dụng Mobelux trên BlackBerry App World. Tháng 6 năm 2012, Tumblr phát hành một phiên bản mới trên iOS tên là Tumblr 3.0 hỗ trợ Spotify, cho phép hình ảnh có độ phân giải cao cũng như truy cập ngoại tuyến.[19]
Đầu tháng 6 năm 2012, Tumblr hợp tác với Adidas để thực hiện chiến dịch quảng cáo lớn đầu tiên. Adidas khởi động một trang blog về bóng đá trên trang web để quáng bá cho các sản phẩm của mình.[20]
Ngày 3 tháng 12 năm 2012, Tumblr bị tấn công bởi một con virus do nhóm troll Gay Nigger Association of America gây ra.[21]
Ngày 29 tháng 3 năm 2013, Tumblr gặp một sự cố khiến người dùng không thể truy cập trang web.[22]
Lượng người dùng[sửa | sửa mã nguồn]
Đến tháng 7 năm 2010, Tumblr có thêm 25,000 tài khoản mới được đăng ký mỗi ngày.[23] Đến tháng 9 năm 2011, trang web đạt 13 triệu lượt xem một tháng.[24] Đến tháng 3 năm 2013, 71.7 triệu bài được đăng tải lên Tumblr mỗi ngày.[1] Và đến ngày 3 tháng 3 năm 2013, trang web có hơn 96.1 triệu tài khoản và hơn 44.3 tỉ bài đăng.[2]
Theo phân tích của AddThis, cổ phiếu của Tumblr đã tăng 1299.5%.[25]
Trang web này phổ biến nhất với lứa tuổi vị thành niên cũng như học sinh đại học với một nửa lượt xem thuộc về những người dưới 25 tuổi.[26] Đến năm 2009, Tumblr đạt 85% tỉ lệ người dùng tiếp tục sử dụng dịch vụ,[27] so với 40% của Twitter.[28]
Tính năng[sửa | sửa mã nguồn]
- Dashboard - Dashboard là công cụ chính của người dùng Tumblr, đóng vai trò cập nhật các bài đăng của những trang blog mà họ theo dõi. Cũng thông qua dashboard, người dùng có thể bình luận, reblog và yêu thích những bài đăng này. Dashboard còn cho phép đăng tải hình ảnh, video, câu trích dẫn hay đường dẫn một cách dễ dàng. Người dùng còn có thể liên kết tài khoản của mình với Twitter và Facebook, khi đó, các bài đăng của họ sẽ được chia sẻ lên hai mạng xã hội này dưới dạng tweet và cập nhật trạng thái.[29]
- Page - Người dùng có thể bổ sung vào blog của mình các "trang" để sắp xếp các bài đăng hoặc cung cấp những thông tin như tiểu sử hay thông tin liên lạc. Các trang này có giao diện giống như blog chính nhưng cũng có thể được tùy chỉnh để có những giao diện khác nhau.[29]
- Tag - Người dùng có thể hệ thống các bài đăng của mình hoặc tìm kiếm những bài đăng có một nội dung nhất định của người khác bằng cách sử dụng các "thẻ" trong mỗi bài đăng.
- HTML - Tumblr cho phép người dùng sử dụng mã HTML để điều khiển gần như hoàn toàn giao diện trang blog của mình. Họ cũng có thể thay đổi tên miền của trang blog một cách tùy ý, đồng thời sử dụng Google Analytics để theo dõi hoạt động của trang blog.
- Queue - Người dùng có thể thiết lập một lịch trình để lần lượt đăng tải nhiều bài đăng trong một khoảng thời gian nhất định.[30]
Chỉ trích[sửa | sửa mã nguồn]
Tumblr bị chỉ trích vì người dùng trang web có khả năng vi phạm bản quyền.[31] Sự thu hút về mặt hình ảnh của Tumblr đã khiến trang web trở thành nơi lý tưởng cho các blog ảnh. Nhiều trang blog lại thường bao gồm những tác phẩm đã đăng ký bản quyền mà không trả phí.[32] Người dùng Tumblr có thể đăng tải những nội dung không phải của mình nhờ tính năng "re-blog".[31][33]
Tumblr cũng bị chỉ trích vì một lượng lớn nội dung trên trang web mang tính chất người lớn.[33] Những người đăng tải chúng còn sử dụng Tumblr để quảng cáo cho các trang web khiêu dâm.[32] Trong một nghiên cứu bởi Web.App Storm, phần lớn những từ khóa được tìm kiếm trên trang web có liên quan tới nội dung khiêu dâm, ba trong số đó nằm trong top 10.[33]
Tumblr còn bị chỉ trích vì mức phí quảng cáo quá cao,[32] cũng như những vấn đề về bài đăng rác..[34]
Tài chính[sửa | sửa mã nguồn]
Nguồn ngân sách ban đầu của Tumblr là từ thu nhập của David Karp với công việc tư vấn phần mềm tại trang web UrbanBaby. Tumblr đã được tài trợ bởi Union Square Ventures, Spark Capital, Martín Varsavsky, John Borthwick (Betaworks), Fred Seibert và Sequoia Capital, vân vân).[35][36] Tumblr có chung hai nhà đầu tư chính với Twitter. Chủ tịch và giám đốc điều hành John Maloney là người sáng lập UrbanBaby cùng vợ mình là Susan Maloney.
Công ty có giá trị 800 triệu đô la Mỹ vào tháng 8 năm 2011.[37] Tháng 9 năm 2011, công ty được Greylock Partners và Insight Venture Partners tài trợ 85 triệu đô la Mỹ.[24]
Trong một bài phỏng vấn với Nicole Lapin của "Bloomberg West" vào ngày 7 tháng 9 năm 2012, David Karp cho biết trang web được nhờ quảng cáo, và với lượng người dùng ngày càng tăng, các nhà quảng cáo sẽ đầu tư nghiêm túc vào trang web. Chiến dịch quảng cáo đầu tiên của họ khởi động vào tháng 5 năm 2012 sau 16 lần thử nghiệm.[38]
Tumblr đạt doanh thu 13 triệu đô la Mỹ trong năm 2012 và hy vọng sẽ đạt 100 triệu đô la Mỹ trong năm 2013. Cho đến nay Tumblr đã được tài trợ 125 triệu đô la Mỹ. Năm ngoái Tumblr đã sử dụng 25 triệu đô la Mỹ cho việc vận hành trang web.[39]
Trong nửa đầu năm 2013, Tumblr, Inc. sẽ cho phép các công ty khác trả phí để quảng bá những bài đăng của họ tới một lượng người dùng lớn hơn. Lee Brown, giám đốc bán hàng, cho biết mức phí trung bình cho việc quảng cáo trên Tumblr chỉ nằm trong sáu con số, và tính năng nay sẽ làm tăng lợi nhuận trong năm 2013.[40] Tumblr cũng cho phép người dùng trả phí để sử dụng những giao diện đặc biệt cho trang blog của họ.[41]
Sự công nhận[sửa | sửa mã nguồn]
Tháng 8 năm 2009, David Karp được BusinessWeek phong danh hiệu Doanh nhân Công nghệ Trẻ tuổi xuất sắc nhất năm 2009.[42] Tháng 8 năm 2010, Tumblr lọt vào danh sách "New York City Hot 125" của Lead411.[43]
Những người nổi tiếng sử dụng Tumblr bao gồm Lady Gaga,[44] Zooey Deschanel[44] và John Mayer,[44] cũng như nhiều nghệ sĩ khác như Tyler "Telle" Smith của nhóm The Word Alive, Pete Wentz của nhóm Fall Out Boy và các thành viên của nhóm Motionless in White. Ngày 21 tháng 10 năm 2011, Tumblr trở thành dịch vụ blog đầu tiên được Tổng thống Obama sử dụng.[45]
Năm 2011, trang blog We are the 99% trở nên nổi tiếng và trở thành câu khẩu hiệu chung[46] của phong trào Chiếm lấy Phố Wall.[47]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â “Press Information”. Tumblr. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2013.
- ^ a ă â Tumblr “About Us”. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2013.
- ^ a ă Frommer, Dan (ngày 21 tháng 9 năm 2010). “Tumblr CTO Steps Down To Focus On Instapaper, Independent Career”. Business Insider. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2013.
- ^ “Tumblr.com Site Info”. Alexa Internet. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2013.
- ^ Boutin, Paul (ngày 13 tháng 3 năm 2009). “Tumblr Makes Blogging Blissfully Easy”. The New York Times. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2009.
- ^ “These 19 Social Networks Are Bigger Than Google+”. Business Insider.
- ^ Panzarino, Matthew (ngày 26 tháng 3 năm 2013). “Tumblr crosses 100 million blogs, with 44.6 billion posts inside”. The Next Web.
- ^ Yu, Roger (ngày 20 tháng 5 năm 2013). “Yahoo pledges 'not to screw up' Tumblr deal”. USA Today. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2013.
- ^ Karp, David; Alexandria, Julie (ngày 27 tháng 5 năm 2008). David Karp and Tumblr (Video). Wallstrip. Sự kiện xảy ra vào lúc 1:30. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2013.
Sometime in 2006, we had a couple of weeks between contracts and said 'Let's see what we can do, let's see if we can built this thing', and we threw together the first working version of Tumblr.
- ^ "Tumblr: David Karp's $800 Million Art Project" Forbes, ngày 2 tháng 1 năm 2013
- ^ Walker, Rob (ngày 12 tháng 7 năm 2012). “Can Tumblr's David Karp Embrace Ads Without Selling Out?”. The New York Times Magazine. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2013.
- ^ Davis, Sammy (ngày 27 tháng 8 năm 2008). “So What Do You Do, David Karp, Founder of Tumblr?”. Mediabistro.com. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2013.
- ^ Shafrir, Doree (ngày 15 tháng 1 năm 2008). “Would You Take a Tumblr With This Man?”. The New York Observer. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2013.
- ^ Karp, David (ngày 12 tháng 12 năm 2011). David Karp: When It All Came Together (Video). Fast Company. Sự kiện xảy ra vào lúc 1:03. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2013.
Over the next few months, we kind of pieced together what became the first version of Tumblr which launched in February 2007.
- ^ Karp, David (ngày 19 tháng 2 năm 2007). “Tumblr — something we've always wanted”. Davidville. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2013.
- ^ Ingram, Matthew (ngày 25 tháng 8 năm 2010). “Google VC, Tumblr CEO Among the Top Innovators Under 35”. GigaOM. Giga Omni Media. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2013.
- ^ Van Grove, Jennifer (ngày 25 tháng 2 năm 2009). “Tumblr Rebrands Tumblerette and Releases Free iPhone App”. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2011.
- ^ “Tumblerette is now the official Tumblr iPhone App! (and it’s free!)”. Ngày 25 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2011.
- ^ Perez, Sarah (ngày 21 tháng 6 năm 2012). “Better, Stronger, Faster: Tumblr 3.0 For iPhone Has Arrived”. TechCrunch. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2012.
- ^ Delo, Cotton (ngày 8 tháng 6 năm 2012). “Tumblr Unveils First Major Brand Campaign for Adidas”. Advertising Age. Crain Communications. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2012.
- ^ “Massive worm hits Tumblr, spams big blogs like USA today”. c|net. Ngày 3 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2013.
- ^ “Blog site Tumblr admits site-wide system crash”. News.com.au. Ngày 30 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2013.
- ^ Siegler, MG (ngày 19 tháng 7 năm 2010). “Tumblr Is On Fire. Now Over 6 Million Users, 1.5 Billion Pageviews A Month”. TechCrunch. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2012.
- ^ a ă Ludwig, Sean (ngày 26 tháng 9 năm 2011). “Tumblr grabs another $85M in fresh funding”. VentureBeat. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2012.
- ^ Dumenco, Simon (ngày 13 tháng 12 năm 2011). “AddThis: Facebook Makes Up 52% of Sharing on the Web”. Advertising Age. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 12 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2011.
- ^ Lipsman, Andrew (ngày 30 tháng 8 năm 2011). “Tumblr Defies its Name as User Growth Accelerates”. comScore. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2012.
- ^ Dannen, Chris. “What the Hell is Tumblr? And other Worthwhile Questions”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2009.
- ^ Goldsmith, Belinda (ngày 29 tháng 4 năm 2009). “Many Twitters are quick quitters: study”. Thompson Reuters. Reuters. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2009.
- ^ a ă “Tumblr.com Pages”. Tumblr.com.
- ^ “Tumblr Help: Posts”. Tumblr.com.
- ^ a ă Edwards, Jim. “Why Tumblr Needs Adult Supervision Right Now”. Business Insider.
- ^ a ă â Edwards, Jim (ngày 12 tháng 9 năm 2011). “Why Tumblr Must Kill What Made it Big: Porn and Copyright Violations”. CBSNews.com. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2013.
- ^ a ă â “Tumblr: A New Way of Blogging”. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2013. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “Criticism” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
- ^ Ashley, Clonninger. “Does Tumblr Have a Porn Problem?”. Wall St. Cheat Sheet. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2013.
- ^ “Best Young Tech Entrepreneurs 2009”. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2009.
- ^ Anthony Ha, VentureBeat. "Blog startup Tumblr goes bi-coastal with Sequoia Investment." ngày 12 tháng 11 năm 2010.
- ^ Ludwig, Sean (ngày 26 tháng 8 năm 2011). “Tumblr on verge of raising up to $100M with massive $800M valuation”. VentureBeat. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2012.
- ^ Lapin, Nicole (12 tháng 5 năm 2009). “"Tumblr Has `Ways to Go' Before IPO, CEO Says" 9-5-12”. Bloomberg West. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2012.
- ^ Edwards, Jim. “Here's Tumblr's Total Revenue For 2012 — And How It Will Make A Profit In 2013”. Busiess Insider. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2013.
- ^ Frier, Sarah. “Tumblr to Introduce Mobile Advertising to Help Achieve Profit”. Bloomberg. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2013.
- ^ “Tumblr Themes”.
- ^ “Best Young Tech Entrepreneurs 2009: Tumblr”. Bloomberg Businessweek. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2011.
- ^ “New York City Hot 125”. Lead411.com. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2011.
- ^ a ă â Hickman, Angela (ngày 9 tháng 8 năm 2011). “The Top 10 celebrities on Tumblr”. National Post. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2012.
- ^ Bilton, Nick (ngày 24 tháng 10 năm 2011). “Obama Campaign Experiments With Tumblr for '12”. New York Times.
- ^ “Behind the Occupy Wall Street slogan ‘We Are the 99%’”. The Washington Independent. Ngày 29 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2011.
- ^ Kain, E.D. (ngày 12 tháng 10 năm 2011). “Outside of Wonkland, 'We are the 99%' Is a Pretty Good Slogan”. Forbes. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2011.

markdown:
# Tumblr
|Tumblr, Inc.|
|
|![]()
[Tư nhân](/wiki/C%C3%B4ng_ty_t%C6%B0_nh%C3%A2n) [[1]](#cite_note-press-1) [Thành phố New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York), [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [[2]](#cite_note-about-2) [David Karp](/w/index.php?title=David_Karp&action=edit&redlink=1), [Marco Arment](/w/index.php?title=Marco_Arment&action=edit&redlink=1) [[3]](#cite_note-arment-3) [Tiểu blog](/wiki/Ti%E1%BB%83u_blog), [mạng xã hội](/wiki/M%E1%BA%A1ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i) [[1]](#cite_note-press-1) [www](http://www.tumblr.com/) .tumblr .com [Alexa](/wiki/Alexa) ![ giảm theo hướng tích cực](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Decrease_Positive.svg/11px-Decrease_Positive.svg.png)
[[4]](#cite_note-alexa-4) **Tumblr**, cách điệu trong biểu tượng thành **tumblr.**, là một dịch vụ [tiểu blog](/wiki/Ti%E1%BB%83u_blog) và [mạng xã hội](/wiki/M%E1%BA%A1ng_x%C3%A3_h%E1%BB%99i) do Tumblr, Inc. sở hữu và vận hành. Trang web cho phép người dùng đăng tải các nội dung đa phương tiện lên một trang [blog](/wiki/Blog), đồng thời theo dõi blog của những người dùng khác. [[5]](#cite_note-Boutin-5) Hầu hết các tính năng của trang web được thực hiện thông qua giao diện "dashboard". [6]
Đến ngày 26 tháng 3 năm 2013, Tumblr có hơn 100 triệu trang blog.
Trụ sở công ty được đặt tại [7] [Midtown Manhattan](/w/index.php?title=Midtown_Manhattan&action=edit&redlink=1), [thành phố New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York). [[2]](#cite_note-about-2)
Vào ngày 20 tháng 5 năm 2013,
[Yahoo!](/wiki/Yahoo!) tuyên bố đã thỏa thuận mua Tumblr với giá 1,1 tỷ USD. [[8]](#cite_note-8)
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Tumblr&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tumblr&action=edit§ion=1)]
Việc phát triển Tumblr bắt đầu vào khoảng năm 2006 trong hai tuần giữa các hợp đồng ở công ty tư vấn phần mềm của
[David Karp](/w/index.php?title=David_Karp&action=edit&redlink=1), Davidville [Frederator Studios](/w/index.php?title=Frederator_Studios&action=edit&redlink=1)). [[9]](#cite_note-9) Lúc đó Karp vừa tròn 20 tuổi, anh đã nghỉ học từ lúc 15 tuổi và chưa bao giờ tốt nghiệp trung học. [10] Karp đã có hứng thú với lĩnh vực tumbleblog được một thời gian và đang chờ đợi một trong những dịch vụ blog nổi tiếng cho ra mắt tumbleblog của họ. Do có không ai thực hiện điều nay sau một năm, Karp và [[11]](#cite_note-walker2012-11) [Marco Arment](/w/index.php?title=Marco_Arment&action=edit&redlink=1)bắt đầu phát triển một dịch vụ blog của riêng mình. [[12]](#cite_note-mediabistro-12) Tumblr được khởi động vào tháng 2 năm 2007 [[13]](#cite_note-shafrir-13) [[14]](#cite_note-fastcompany-14) và trong vòng hai tuần đã có 75,000 người dùng. [[15]](#cite_note-15) Arment rời khỏi công ty vào tháng 9 năm 2010 để tập trung cho [[16]](#cite_note-gigaom-16) [Instapaper](/w/index.php?title=Instapaper&action=edit&redlink=1). [[3]](#cite_note-arment-3)
Sau khi mua lại Tumblerette, một ứng dụng trên
[App Store](/wiki/App_Store_(iOS)) của [Apple](/wiki/Apple_Inc.), vào năm 2009, Tumblr cho ra mắt ứng dụng chính thức của mình trên [iPhone](/wiki/IPhone). [[17]](#cite_note-Mashable-17) Trang web có mặt trên [18] [BlackBerry](/wiki/BlackBerry)vào ngày 17 tháng 4 năm 2010 thông qua một ứng dụng Mobelux trên [BlackBerry App World](/w/index.php?title=BlackBerry_App_World&action=edit&redlink=1). Tháng 6 năm 2012, Tumblr phát hành một phiên bản mới trên iOS tên là Tumblr 3.0 hỗ trợ [Spotify](/wiki/Spotify), cho phép hình ảnh có độ phân giải cao cũng như truy cập ngoại tuyến. [[19]](#cite_note-19)
Đầu tháng 6 năm 2012, Tumblr hợp tác với
[Adidas](/wiki/Adidas) để thực hiện chiến dịch quảng cáo lớn đầu tiên. Adidas khởi động một trang blog về bóng đá trên trang web để quáng bá cho các sản phẩm của mình. [[20]](#cite_note-20)
Ngày 3 tháng 12 năm 2012, Tumblr bị tấn công bởi một con virus do nhóm
[troll](/wiki/Troll_(Internet)) [Gay Nigger Association of America](/w/index.php?title=Gay_Nigger_Association_of_America&action=edit&redlink=1) gây ra. [[21]](#cite_note-21)
Ngày 29 tháng 3 năm 2013, Tumblr gặp một sự cố khiến người dùng không thể truy cập trang web.
[[22]](#cite_note-22)
## Lượng người dùng[
[sửa](/w/index.php?title=Tumblr&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tumblr&action=edit§ion=2)]
Đến tháng 7 năm 2010, Tumblr có thêm 25,000 tài khoản mới được đăng ký mỗi ngày.
Đến tháng 9 năm 2011, trang web đạt 13 triệu lượt xem một tháng. [23] Đến tháng 3 năm 2013, 71.7 triệu bài được đăng tải lên Tumblr mỗi ngày. [[24]](#cite_note-fresh_funding-24) Và đến ngày 3 tháng 3 năm 2013, trang web có hơn 96.1 triệu tài khoản và hơn 44.3 tỉ bài đăng. [[1]](#cite_note-press-1) [[2]](#cite_note-about-2)
Theo phân tích của
[AddThis](/w/index.php?title=AddThis&action=edit&redlink=1), cổ phiếu của Tumblr đã tăng 1299.5%. [[25]](#cite_note-25)
Trang web này phổ biến nhất với lứa tuổi vị thành niên cũng như học sinh đại học với một nửa lượt xem thuộc về những người dưới 25 tuổi.
Đến năm 2009, Tumblr đạt 85% tỉ lệ người dùng tiếp tục sử dụng dịch vụ, [26] so với 40% của [[27]](#cite_note-Dannen-27) [[28]](#cite_note-28)
## Tính năng[
[sửa](/w/index.php?title=Tumblr&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tumblr&action=edit§ion=3)] **Dashboard**- Dashboard là công cụ chính của người dùng Tumblr, đóng vai trò cập nhật các bài đăng của những trang blog mà họ theo dõi. Cũng thông qua dashboard, người dùng có thể bình luận, reblog và yêu thích những bài đăng này. Dashboard còn cho phép đăng tải hình ảnh, video, câu trích dẫn hay đường dẫn một cách dễ dàng. Người dùng còn có thể liên kết tài khoản của mình với Twitter và [[29]](#cite_note-Tumblr_Help:_Pages-29) **Page**- Người dùng có thể bổ sung vào blog của mình các "trang" để sắp xếp các bài đăng hoặc cung cấp những thông tin như tiểu sử hay thông tin liên lạc. Các trang này có giao diện giống như blog chính nhưng cũng có thể được tùy chỉnh để có những giao diện khác nhau. [[29]](#cite_note-Tumblr_Help:_Pages-29) **Tag**- Người dùng có thể hệ thống các bài đăng của mình hoặc tìm kiếm những bài đăng có một nội dung nhất định của người khác bằng cách sử dụng các "thẻ" trong mỗi bài đăng. **HTML**- Tumblr cho phép người dùng sử dụng mã HTML để điều khiển gần như hoàn toàn giao diện trang blog của mình. Họ cũng có thể thay đổi tên miền của trang blog một cách tùy ý, đồng thời sử dụng [Google Analytics](/wiki/Google_Analytics)để theo dõi hoạt động của trang blog. **Queue**- Người dùng có thể thiết lập một lịch trình để lần lượt đăng tải nhiều bài đăng trong một khoảng thời gian nhất định. [[30]](#cite_note-Tumblr_Help:_Posts-30)
## Chỉ trích[
[sửa](/w/index.php?title=Tumblr&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tumblr&action=edit§ion=4)]
Tumblr bị chỉ trích vì người dùng trang web có khả năng vi phạm bản quyền.
Sự thu hút về mặt hình ảnh của Tumblr đã khiến trang web trở thành nơi lý tưởng cho các blog ảnh. Nhiều trang blog lại thường bao gồm những tác phẩm đã đăng ký bản quyền mà không trả phí. [31] Người dùng Tumblr có thể đăng tải những nội dung không phải của mình nhờ tính năng "re-blog". [[32]](#cite_note-Why_Tumblr_must_kill-32) [[31]](#cite_note-Supervision-31) [[33]](#cite_note-Criticism-33)
Tumblr cũng bị chỉ trích vì một lượng lớn nội dung trên trang web mang tính chất người lớn.
Những người đăng tải chúng còn sử dụng Tumblr để quảng cáo cho các trang web khiêu dâm. [33] Trong một nghiên cứu bởi Web.App Storm, phần lớn những từ khóa được tìm kiếm trên trang web có liên quan tới nội dung khiêu dâm, ba trong số đó nằm trong top 10. [[32]](#cite_note-Why_Tumblr_must_kill-32) [[33]](#cite_note-Criticism-33)
Tumblr còn bị chỉ trích vì mức phí quảng cáo quá cao,
cũng như những vấn đề về bài đăng rác.. [32] [[34]](#cite_note-Does_Tumblr_Have_a_Porn_Problem.3F-34)
## Tài chính[
[sửa](/w/index.php?title=Tumblr&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tumblr&action=edit§ion=5)]
Nguồn ngân sách ban đầu của Tumblr là từ thu nhập của David Karp với công việc tư vấn phần mềm tại trang web
[UrbanBaby](/w/index.php?title=UrbanBaby&action=edit&redlink=1). Tumblr đã được tài trợ bởi Union Square Ventures, Spark Capital, [Martín Varsavsky](/w/index.php?title=Mart%C3%ADn_Varsavsky&action=edit&redlink=1), [John Borthwick](/w/index.php?title=John_Borthwick&action=edit&redlink=1) ( [Betaworks](/w/index.php?title=Betaworks&action=edit&redlink=1)), [Fred Seibert](/w/index.php?title=Fred_Seibert&action=edit&redlink=1) và [Sequoia Capital](/w/index.php?title=Sequoia_Capital&action=edit&redlink=1), vân vân). [[35]](#cite_note-bweek-35) Tumblr có chung hai nhà đầu tư chính với Twitter. Chủ tịch và giám đốc điều hành John Maloney là người sáng lập UrbanBaby cùng vợ mình là Susan Maloney. [36]
Công ty có giá trị 800 triệu đô la Mỹ vào tháng 8 năm 2011.
Tháng 9 năm 2011, công ty được [37] [Greylock Partners](/w/index.php?title=Greylock_Partners&action=edit&redlink=1)và [Insight Venture Partners](/w/index.php?title=Insight_Venture_Partners&action=edit&redlink=1)tài trợ 85 triệu đô la Mỹ. [[24]](#cite_note-fresh_funding-24)
Trong một bài phỏng vấn với Nicole Lapin của "Bloomberg West" vào ngày 7 tháng 9 năm 2012, David Karp cho biết trang web được nhờ quảng cáo, và với lượng người dùng ngày càng tăng, các nhà quảng cáo sẽ đầu tư nghiêm túc vào trang web. Chiến dịch quảng cáo đầu tiên của họ khởi động vào tháng 5 năm 2012 sau 16 lần thử nghiệm.
[[38]](#cite_note-38)
Tumblr đạt doanh thu 13 triệu đô la Mỹ trong năm 2012 và hy vọng sẽ đạt 100 triệu đô la Mỹ trong năm 2013. Cho đến nay Tumblr đã được tài trợ 125 triệu đô la Mỹ. Năm ngoái Tumblr đã sử dụng 25 triệu đô la Mỹ cho việc vận hành trang web.
[[39]](#cite_note-Business_Insider-39)
Trong nửa đầu năm 2013, Tumblr, Inc. sẽ cho phép các công ty khác trả phí để quảng bá những bài đăng của họ tới một lượng người dùng lớn hơn. Lee Brown, giám đốc bán hàng, cho biết mức phí trung bình cho việc quảng cáo trên Tumblr chỉ nằm trong sáu con số, và tính năng nay sẽ làm tăng lợi nhuận trong năm 2013.
Tumblr cũng cho phép người dùng trả phí để sử dụng những giao diện đặc biệt cho trang blog của họ. [40] [[41]](#cite_note-Themes-41)
## Sự công nhận[
[sửa](/w/index.php?title=Tumblr&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tumblr&action=edit§ion=6)]
Tháng 8 năm 2009,
[David Karp](/w/index.php?title=David_Karp&action=edit&redlink=1) được * phong danh hiệu Doanh nhân Công nghệ Trẻ tuổi xuất sắc nhất năm 2009. BusinessWeek* Tháng 8 năm 2010, Tumblr lọt vào danh sách " [[42]](#cite_note-42) [New York City](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York)Hot 125" của Lead411. [[43]](#cite_note-43)
Những người nổi tiếng sử dụng Tumblr bao gồm
[Lady Gaga](/wiki/Lady_Gaga), [[44]](#cite_note-np-44) [Zooey Deschanel](/wiki/Zooey_Deschanel) và [44] [John Mayer](/wiki/John_Mayer), cũng như nhiều nghệ sĩ khác như [[44]](#cite_note-np-44) [Tyler "Telle" Smith](/w/index.php?title=Tyler_%22Telle%22_Smith&action=edit&redlink=1)của nhóm [The Word Alive](/w/index.php?title=The_Word_Alive&action=edit&redlink=1), [Pete Wentz](/wiki/Pete_Wentz)của nhóm [Fall Out Boy](/wiki/Fall_Out_Boy)và các thành viên của nhóm [Motionless in White](/w/index.php?title=Motionless_in_White&action=edit&redlink=1). Ngày 21 tháng 10 năm 2011, Tumblr trở thành dịch vụ blog đầu tiên được [Tổng thống Obama](/wiki/Barack_Obama)sử dụng. [[45]](#cite_note-45)
Năm 2011, trang blog
[We are the 99%](/w/index.php?title=We_are_the_99%25&action=edit&redlink=1) trở nên nổi tiếng và trở thành câu [khẩu hiệu](/wiki/Kh%E1%BA%A9u_hi%E1%BB%87u) chung của phong trào [46] [Chiếm lấy Phố Wall](/wiki/Chi%E1%BA%BFm_l%E1%BA%A5y_Ph%E1%BB%91_Wall). [[47]](#cite_note-47)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tumblr&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tumblr&action=edit§ion=7)]
- ^
**a** **ă** **â** [“Press Information”](http://www.tumblr.com/press). Tumblr. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2013.
- ^
**a** **ă** **â** [Tumblr “About Us”](http://www.tumblr.com/about). Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2013.
- ^
**a** [Frommer, Dan (ngày 21 tháng 9 năm 2010).](#cite_ref-arment_3-1) **ă** [“Tumblr CTO Steps Down To Focus On Instapaper, Independent Career”](http://www.businessinsider.com/tumblr-cto-steps-down-to-focus-on-instapaper-independent-career-2010-9). *. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2013.* [Business Insider](/wiki/Business_Insider) [^](#cite_ref-alexa_4-0) [“Tumblr.com Site Info”](http://www.alexa.com/siteinfo/tumblr.com). [Alexa Internet](/wiki/Alexa_Internet). Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2013. **Boutin, Paul (ngày 13 tháng 3 năm 2009).** [^](#cite_ref-Boutin_5-0) [“Tumblr Makes Blogging Blissfully Easy”](http://gadgetwise.blogs.nytimes.com/2009/03/13/tumblr-makes-blogging-blissfully-easy/). *The New York Times*. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2009. [^](#cite_ref-6) [“These 19 Social Networks Are Bigger Than Google+”](http://www.businessinsider.com/these-19-social-networks-are-still-bigger-than-google-2011-7#13-deviantart-an-online-community-for-artists-to-share-and-display-their-work-384-million-7). Business Insider. **Panzarino, Matthew (ngày 26 tháng 3 năm 2013).** [^](#cite_ref-7) [“Tumblr crosses 100 million blogs, with 44.6 billion posts inside”](http://thenextweb.com/insider/2013/03/26/tumblr-crosses-100-million-blogs-with-44-6-billion-posts-inside/). The Next Web. **Yu, Roger (ngày 20 tháng 5 năm 2013).** [^](#cite_ref-8) [“Yahoo pledges 'not to screw up' Tumblr deal”](http://www.usatoday.com/story/money/2013/05/20/yahoo-tumblr-deal-announcement/2326531/). USA Today. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2013. **Karp, David; Alexandria, Julie (ngày 27 tháng 5 năm 2008).** [^](#cite_ref-9) [(Video).](http://www.youtube.com/watch?v=DK4pLXWkgMw) *David Karp and Tumblr* *. Sự kiện xảy ra vào lúc 1:30. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2013.* [Wallstrip](/w/index.php?title=Wallstrip&action=edit&redlink=1)
Sometime in 2006, we had a couple of weeks between contracts and said 'Let's see what we can do, let's see if we can built this thing', and we threw together the first working version of Tumblr.
[^](#cite_ref-10) ["Tumblr: David Karp's $800 Million Art Project" Forbes, ngày 2 tháng 1 năm 2013](http://www.forbes.com/sites/jeffbercovici/2013/01/02/tumblr-david-karps-800-million-art-project/2/) [^](#cite_ref-walker2012_11-0) [Walker, Rob](/w/index.php?title=Rob_Walker_(journalist)&action=edit&redlink=1)(ngày 12 tháng 7 năm 2012). [“Can Tumblr's David Karp Embrace Ads Without Selling Out?”](http://www.nytimes.com/2012/07/15/magazine/can-tumblrs-david-karp-embrace-ads-without-selling-out.html?_r=3&pagewanted=all). *. Bản gốc* [The New York Times Magazine](/w/index.php?title=The_New_York_Times_Magazine&action=edit&redlink=1) [lưu trữ](http://www.webcitation.org/6DMwMdvpo)ngày 2 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2013. **Davis, Sammy (ngày 27 tháng 8 năm 2008).** [^](#cite_ref-mediabistro_12-0) [“So What Do You Do, David Karp, Founder of Tumblr?”](http://www.mediabistro.com/So-What-Do-You-Do-David-Karp-Founder-of-Tumblr-a10281.html). *. Bản gốc* [Mediabistro.com](/w/index.php?title=Mediabistro.com&action=edit&redlink=1) [lưu trữ](http://www.webcitation.org/6DMzyuajL)ngày 2 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2013. [^](#cite_ref-shafrir_13-0) [Shafrir, Doree](/w/index.php?title=Doree_Shafrir&action=edit&redlink=1)(ngày 15 tháng 1 năm 2008). [“Would You Take a Tumblr With This Man?”](http://observer.com/2008/01/would-you-take-a-tumblr-with-this-man/?show=all). *. Bản gốc* [The New York Observer](/w/index.php?title=The_New_York_Observer&action=edit&redlink=1) [lưu trữ](http://www.webcitation.org/6DMvkqB6f)ngày 2 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2013. **Karp, David (ngày 12 tháng 12 năm 2011).** [^](#cite_ref-fastcompany_14-0) [(Video).](http://www.youtube.com/watch?v=gHU1pSHAisE) *David Karp: When It All Came Together* [Fast Company](/w/index.php?title=Fast_Company_(magazine)&action=edit&redlink=1). Sự kiện xảy ra vào lúc 1:03. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2013.
Over the next few months, we kind of pieced together what became the first version of Tumblr which launched in February 2007.
**Karp, David (ngày 19 tháng 2 năm 2007).** [^](#cite_ref-15) [“Tumblr — something we've always wanted”](https://davidville.wordpress.com/2007/02/19/tumblr/). *Davidville*. Bản gốc [lưu trữ](http://www.webcitation.org/6Ef7zJLr8)ngày 24 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2013. **Ingram, Matthew (ngày 25 tháng 8 năm 2010).** [^](#cite_ref-gigaom_16-0) [“Google VC, Tumblr CEO Among the Top Innovators Under 35”](http://gigaom.com/2010/08/25/google-vc-tumblr-ceo-among-the-top-innovators-under-35/). *. Giga Omni Media. Bản gốc* [GigaOM](/w/index.php?title=GigaOM&action=edit&redlink=1) [lưu trữ](http://www.webcitation.org/6DMw75G78)ngày 2 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2013. **Van Grove, Jennifer (ngày 25 tháng 2 năm 2009).** [^](#cite_ref-Mashable_17-0) [“Tumblr Rebrands Tumblerette and Releases Free iPhone App”](http://mashable.com/2009/02/25/tumblr-iphone-app/). Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2011. [^](#cite_ref-Tumblr_Staff_Blog_18-0) [“Tumblerette is now the official Tumblr iPhone App! (and it’s free!)”](http://staff.tumblr.com/post/81463386/iphone-app). Ngày 25 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2011. **Perez, Sarah (ngày 21 tháng 6 năm 2012).** [^](#cite_ref-19) [“Better, Stronger, Faster: Tumblr 3.0 For iPhone Has Arrived”](http://techcrunch.com/2012/06/21/better-stronger-faster-tumblr-3-0-for-iphone-has-arrived/). *. Bản gốc* [TechCrunch](/w/index.php?title=TechCrunch&action=edit&redlink=1) [lưu trữ](http://www.webcitation.org/69FDk3Y5V)ngày 18 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2012. **Delo, Cotton (ngày 8 tháng 6 năm 2012).** [^](#cite_ref-20) [“Tumblr Unveils First Major Brand Campaign for Adidas”](http://adage.com/article/digital/tumblr-unveils-major-brand-campaign-adidas/235262/). *.* [Advertising Age](/w/index.php?title=Advertising_Age&action=edit&redlink=1) [Crain Communications](/w/index.php?title=Crain_Communications&action=edit&redlink=1). Bản gốc [lưu trữ](http://www.webcitation.org/69FDY7cgw)ngày 18 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2012. [^](#cite_ref-21) [“Massive worm hits Tumblr, spams big blogs like USA today”](http://news.cnet.com/8301-1009_3-57556784-83/massive-worm-hits-tumblr-spams-big-blogs-like-usa-today/). [c|net](/w/index.php?title=CNET&action=edit&redlink=1). Ngày 3 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2013. [^](#cite_ref-22) [“Blog site Tumblr admits site-wide system crash”](http://www.news.com.au/technology/blog-site-tumblr-admits-site-wide-system-crash/story-e6frfro0-1226609388410). News.com.au. Ngày 30 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2013. **Siegler, MG (ngày 19 tháng 7 năm 2010).** [^](#cite_ref-23) [“Tumblr Is On Fire. Now Over 6 Million Users, 1.5 Billion Pageviews A Month”](http://techcrunch.com/2010/07/19/tumblr-stats/). *. Bản gốc* [TechCrunch](/w/index.php?title=TechCrunch&action=edit&redlink=1) [lưu trữ](http://www.webcitation.org/64Ue5EoAR)ngày 6 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2012.
- ^
**a** [Ludwig, Sean (ngày 26 tháng 9 năm 2011).](#cite_ref-fresh_funding_24-1) **ă** [“Tumblr grabs another $85M in fresh funding”](http://venturebeat.com/2011/09/26/tumblr-raises-85m-greylock/). *. Bản gốc* [VentureBeat](/w/index.php?title=VentureBeat&action=edit&redlink=1) [lưu trữ](http://www.webcitation.org/64UYPQcyE)ngày 6 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2012. **Dumenco, Simon (ngày 13 tháng 12 năm 2011).** [^](#cite_ref-25) [“AddThis: Facebook Makes Up 52% of Sharing on the Web”](http://adage.com/article/the-media-guy/facebook-makes-52-sharing-web/231528/). *. Bản gốc* [Advertising Age](/w/index.php?title=Advertising_Age&action=edit&redlink=1) [lưu trữ](http://www.webcitation.org/63wPSIDbe)ngày 15 tháng 12 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2011. **Lipsman, Andrew (ngày 30 tháng 8 năm 2011).** [^](#cite_ref-26) [“Tumblr Defies its Name as User Growth Accelerates”](http://blog.comscore.com/2011/08/tumblr_user_growth_accelerates.html). [comScore](/w/index.php?title=ComScore&action=edit&redlink=1). Bản gốc [lưu trữ](http://www.webcitation.org/64UXrbl8H)ngày 6 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2012. **Dannen, Chris.** [^](#cite_ref-Dannen_27-0) [“What the Hell is Tumblr? And other Worthwhile Questions”](http://www.fastcompany.com/blog/chris-dannen/techwatch/what-hell-tumblr-and-other-worthwhile-questions). Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2009. **Goldsmith, Belinda (ngày 29 tháng 4 năm 2009).** [^](#cite_ref-28) [“Many Twitters are quick quitters: study”](http://www.reuters.com/article/deborahCohen/idUSTRE53S1A720090429). Thompson Reuters. Reuters. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2009.
- ^
**a** **ă** [“Tumblr.com Pages”](http://www.tumblr.com/docs/en/pages). Tumblr.com. [^](#cite_ref-Tumblr_Help:_Posts_30-0) [“Tumblr Help: Posts”](http://www.tumblr.com/docs/en/advanced_post_options). Tumblr.com.
- ^
**a** [Edwards, Jim.](#cite_ref-Supervision_31-1) **ă** [“Why Tumblr Needs Adult Supervision Right Now”](http://articles.businessinsider.com/2011-11-30/news/30457806_1_bloggers-advertisers-tumblr). Business Insider.
- ^
**a** **ă** [Edwards, Jim (ngày 12 tháng 9 năm 2011).](#cite_ref-Why_Tumblr_must_kill_32-2) **â** [“Why Tumblr Must Kill What Made it Big: Porn and Copyright Violations”](http://www.cbsnews.com/8301-505123_162-42750038/why-tumblr-must-kill-what-made-it-big-porn-and-copyright-violations/). *CBSNews.com*. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2013.
- ^
**a** **ă** **â** [“Tumblr: A New Way of Blogging”](https://sites.google.com/site/xwarneritessay/5). Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2013. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ: tên “Criticism” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
**Ashley, Clonninger.** [^](#cite_ref-Does_Tumblr_Have_a_Porn_Problem.3F_34-0) [“Does Tumblr Have a Porn Problem?”](http://wallstcheatsheet.com/stocks/does-tumblr-have-a-porn-problem.html/). Wall St. Cheat Sheet. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2013. [^](#cite_ref-bweek_35-0) [“Best Young Tech Entrepreneurs 2009”](http://images.businessweek.com/ss/09/04/0421_best_young_entrepreneurs/11.htm). Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2009. **Anthony Ha, VentureBeat. "** [^](#cite_ref-VentureBeat_36-0) [Blog startup Tumblr goes bi-coastal with Sequoia Investment](http://venturebeat.com/2010/11/12/sequoia-tumblr-investment/)." ngày 12 tháng 11 năm 2010. **Ludwig, Sean (ngày 26 tháng 8 năm 2011).** [^](#cite_ref-37) [“Tumblr on verge of raising up to $100M with massive $800M valuation”](http://venturebeat.com/2011/08/26/tumblr-on-verge-of-raising-up-to-100m-with-massive-800m-valuation/). *. Bản gốc* [VentureBeat](/w/index.php?title=VentureBeat&action=edit&redlink=1) [lưu trữ](http://www.webcitation.org/64UZ2syCA)ngày 6 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2012. **Lapin, Nicole (12 tháng 5 năm 2009).** [^](#cite_ref-38) [“"Tumblr Has `Ways to Go' Before IPO, CEO Says" 9-5-12”](http://www.bloomberg.com/video/tumblr-has-ways-to-go-before-ipo-ceo-says-Y6Yu8w~qQP~MiuZcxhDdnQ.html). *Bloomberg West*. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2012. **Edwards, Jim.** [^](#cite_ref-Business_Insider_39-0) [“Here's Tumblr's Total Revenue For 2012 — And How It Will Make A Profit In 2013”](http://www.businessinsider.com/heres-tumblrs-total-revenue-for-2012-and-how-it-will-make-a-profit-in-2013-2013-1). Busiess Insider. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2013. **Frier, Sarah.** [^](#cite_ref-Advertising_40-0) [“Tumblr to Introduce Mobile Advertising to Help Achieve Profit”](http://www.bloomberg.com/news/2013-03-05/tumblr-to-introduce-mobile-advertising-to-help-achieve-profit.html). Bloomberg. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2013. [^](#cite_ref-Themes_41-0) [“Tumblr Themes”](http://www.tumblr.com/themes/). [^](#cite_ref-42) [“Best Young Tech Entrepreneurs 2009: Tumblr”](http://images.businessweek.com/ss/09/04/0421_best_young_entrepreneurs/11.htm). Bloomberg Businessweek. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2011. [^](#cite_ref-43) [“New York City Hot 125”](http://www.lead411.com/topnewyorkcompanies.html). Lead411.com. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2011.
- ^
**a** **ă** [Hickman, Angela (ngày 9 tháng 8 năm 2011).](#cite_ref-np_44-2) **â** [“The Top 10 celebrities on Tumblr”](http://arts.nationalpost.com/2011/08/09/the-top-10-celebrities-on-tumblr/). *. Bản gốc* [National Post](/w/index.php?title=National_Post&action=edit&redlink=1) [lưu trữ](http://www.webcitation.org/64UZhzqlt)ngày 6 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2012. **Bilton, Nick (ngày 24 tháng 10 năm 2011).** [^](#cite_ref-45) [“Obama Campaign Experiments With Tumblr for '12”](http://bits.blogs.nytimes.com/2011/10/24/obama-campaign-experiments-with-tumblr-for-12/). *New York Times*. [^](#cite_ref-46) [“Behind the Occupy Wall Street slogan ‘We Are the 99%’”](http://washingtonindependent.com/112752/behind-the-occupy-wall-street-slogan-we-are-the-99). The Washington Independent. Ngày 29 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2011. **Kain, E.D. (ngày 12 tháng 10 năm 2011).** [^](#cite_ref-47) [“Outside of Wonkland, 'We are the 99%' Is a Pretty Good Slogan”](http://www.forbes.com/sites/erikkain/2011/10/12/outside-of-wonkland-we-are-the-99-is-a-pretty-good-slogan/). *Forbes*. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2011.

X-Cache: cp1053 hit/4, cp1054 miss


text:
Xã South Fayette, Quận Allegheny, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xã South Fayette (tiếng Anh: South Fayette Township) là một xã thuộc quận Allegheny, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 14.416 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã South Fayette, Quận Allegheny, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Xã South Fayette
|
South Fayette Township
|—
|![ Hình nền trời của Xã South Fayette](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/South_Fayette_High_School.jpg/250px-South_Fayette_High_School.jpg)
![ Hình nền trời của Xã South Fayette](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/South_Fayette_High_School.jpg/250px-South_Fayette_High_School.jpg)
![ Vị trí trong Quận Allegheny, Pennsylvania](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Map_of_South_Fayette_Township%2C_Allegheny_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png/250px-Map_of_South_Fayette_Township%2C_Allegheny_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png)
![ Vị trí trong Quận Allegheny, Pennsylvania](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Map_of_South_Fayette_Township%2C_Allegheny_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png/250px-Map_of_South_Fayette_Township%2C_Allegheny_County%2C_Pennsylvania_Highlighted.png)
Vị trí trong
[Quận Allegheny](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Allegheny,_Pennsylvania), [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) ![ Vị trí quận Allegheny trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Allegheny_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Allegheny_County.svg.png)
![ Vị trí quận Allegheny trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Allegheny_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Allegheny_County.svg.png)
Vị trí quận Allegheny trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỳ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) [Quận Allegheny](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Allegheny,_Pennsylvania) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã South Fayette** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *South Fayette Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Allegheny](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Allegheny,_Pennsylvania), tiểu bang [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 14.416 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_South_Fayette,_Qu%E1%BA%ADn_Allegheny,_Pennsylvania&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_South_Fayette,_Qu%E1%BA%ADn_Allegheny,_Pennsylvania&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1053 hit/1, cp1054 miss


text:
cowherd
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Danh từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/.ˌhɜːd/
Danh từ
[
sửa
]
cowherd
/.ˌhɜːd/
Người
chăn
bò
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=cowherd&oldid=1760858
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Esperanto
Eesti
Euskara
Magyar
Հայերեն
日本語
ಕನ್ನಡ
മലയാളം
Polski
Română
தமிழ்
తెలుగు
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 15:24 ngày 15 tháng 11 năm 2016.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1068 hit/1, cp1055 miss


text:
génois
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Pháp[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Tính từ[sửa]
génois /ʒe.nwa/
- (Thuộc thành) Gie-nơ.
Danh từ[sửa]
génois gc /ʒe.nwa/
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
génois /ʒe.nwa/
génois gc /ʒe.nwa/

markdown:
# génois
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|Giống đực |
|génois |
|génois
|
|Giống cái |
|génois |
|génois **génois** [/ʒe.nwa/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- (
*Thuộc thành*) [Gie-nơ](/w/index.php?title=Gie-n%C6%A1&action=edit&redlink=1).
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|génois |
|génois **génois** gc [/ʒe.nwa/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1065 miss, cp1055 miss


text:
Khi đặt phòng theo đoàn với iVIVU.com, bạn sẽ có được khách sạn phù hợp nhất với giá tốt nhất mà không phải tốn thời gian tìm kiếm.
CSKH: 1900 1870
Khác: (08) 3930 8290
Từ 7h30 - 21h hằng ngày
DKKD: 0312788481, Ngày cấp: 21/05/2014, Sở kế hoạch đầu tư thành phố Hồ Chí Minh
HCM: Lầu 7, Tòa nhà Anh Đăng, 215 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, Tp. Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
HN: Lầu 9, 70-72 Bà Triệu, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
(Xem bản đồ)

Server: Microsoft IIS 6.0 - Setup and config by duocnt.tech@gmail.com

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

Cache-Control: private, no-cache="Set-Cookie"

Access-Control-Allow-Methods: GET, PUT, POST, DELETE, OPTIONS

X-Cache: MISS from DuocNguyen

X-Cache-Lookup: MISS from DuocNguyen:82