text:
Tiền tệ
Tiền tệ là tiền khi chỉ xét tới chức năng là phương tiện thanh toán, là đồng tiền được luật pháp quy định để phục vụ trao đổi hàng hóa và dịch vụ của một quốc gia hay nền kinh tế. Vì định nghĩa như vậy, tiền tệ còn được gọi là "tiền lưu thông". Tiền tệ có thể mang hình thức tiền giấy hoặc tiền kim loại (tiền xu) do Nhà nước (ngân hàng trung ương, Bộ Tài chính, v.v...) phát hành. Khi phân biệt tiền tệ của quốc gia này với tiền tệ của quốc gia khác, người ta dùng cụm từ "đơn vị tiền tệ". Đơn vị tiền tệ của nhiều quốc gia có thể có cùng một tên gọi (ví dụ: dollar, franc...) và để phân biệt các đơn vị tiền tệ đó người ta thường phải gọi kèm tên quốc gia sử dụng đồng tiền (ví dụ: dollar Úc). Với sự hình thành của các khu vực tiền tệ thống nhất, ngày nay có nhiều quốc gia dùng chung một đơn vị tiền tệ như đồng EUR. Đơn vị tiền tệ của Việt Nam được gọi là đồng, ký hiệu dùng trong nước là "đ", ký hiệu quốc tế là VND, đơn vị nhỏ hơn của đồng là hào (10 hào = 1 đồng) và xu (10 xu = 1 hào). Tiền tệ là phương tiện thanh toán pháp quy nghĩa là luật pháp quy định người ta bắt buộc phải chấp nhận nó khi được dùng để thanh toán cho một khoản nợ được xác lập bằng đơn vị tiền tệ ấy. Một tờ séc có thể bị từ chối khi được dùng để thanh toán nợ nhưng tiền giấy và tiền kim loại thì không. Tuy nhiên tiền kim loại có thể là phương tiện thanh toán pháp quy bị luật pháp của một quốc gia giới hạn không vượt quá một số lượng đơn vị tiền tệ nào đó tuỳ theo mệnh giá của những đồng tiền kim loại ấy. Theo luật pháp của Việt nam, tiền giấy và tiền kim loại là phương tiện thanh toán pháp quy không giới hạn.
Mục lục
- 1 Giá trị và giá cả của tiền tệ
- 2 Tính chất của tiền tệ
- 3 Lịch sử tiền tệ
- 4 Đặc lợi phát hành tiền tệ
- 5 ISO 4217
- 6 Các đơn vị tiền tệ quốc tế
- 7 Các đơn vị tiền tệ kế toán
- 8 Một số đơn vị tiền tệ đang được xem xét để chính thức hoá
- 9 Thị trường ngoại hối
- 10 Khủng hoảng tiền tệ
- 11 Xem thêm
- 12 Tham khảo
- 13 Liên kết ngoài
Giá trị và giá cả của tiền tệ[sửa | sửa mã nguồn]
- Tiền tệ có giá trị không phải vì nó có giá trị tự thân mà vì những gì tiền tệ có thể trao đổi được. Giá trị của tiền tệ là số lượng hàng hóa và dịch vụ mua được bằng một đơn vị của tiền tệ, ví dụ số lượng hàng hóa và dịch vụ mua được bằng một Dollar. Nói cách khác giá trị của tiền tệ là nghịch đảo của giá cả hàng hóa.
- Giá cả của tiền tệ chính là lãi suất, nói một cách khác, giá cả của tiền tệ là số tiền mà người ta phải trả cho cơ hội được vay nó trong một khoảng thời gian xác định.
- Giá trị của tiền tệ là 1 lượng vàng nguyên chất nhất định làm đơn vị tiền tệ.
Tính chất của tiền tệ[sửa | sửa mã nguồn]
Để có thể thực hiện được các chức năng của tiền, tiền tệ (hay tiền trong lưu thông) phải có các tính chất cơ bản sau đây:
- Tính được chấp nhận rộng rãi: đây là tính chất quan trong nhất của tiền tệ, người dân phải sẵn sàng chấp nhận tiền trong lưu thông, nếu khác đi nó sẽ không được coi là tiền nữa. Kể cả một tờ giấy bạc do ngân hàng trung ương phát hành cũng sẽ mất đi bản chất của nó khi mà trong thời kỳ siêu lạm phát, người ta không chấp nhận nó như là một phương tiện trao đổi.
- Tính dễ nhận biết: Muốn dễ được chấp nhận thì tiền tệ phải dễ nhận biết, người ta có thể nhận ra nó trong lưu thông một cách dễ dàng. Chính vì thế những tờ giấy bạc do ngân hàng trung ương phát hành được in ấn trông không giống bất cứ một tờ giấy chất lượng cao nào khác.
- Tính có thể chia nhỏ được: tiền tệ phải có các loại mênh giá khác nhau sao cho người bán được nhận đúng số tiền bán hàng còn người mua khi thanh toán bằng một loại tiền có mệnh giá lớn thì phải được nhận tiền trả lại. Tính chất này giúp cho tiền tệ khắc phục được sự bất tiện của phương thức hàng đổi hàng: nếu một người mang một con bò đi đổi gạo thì anh ta phải nhận về số gạo nhiều hơn mức anh ta cần trong khi lại không có được những thứ khác cũng cần thiết không kém.
- Tính lâu bền: tiền tệ phải lâu bền thì mới thực hiện được chức năng cất trữ giá trị cũng như mới có ích trong trao đổi. Một vật mau hỏng không thể dùng để làm tiền, chính vì vậy những tờ giấy bạc được in trên chất liệu có chất lượng cao còn tiền xu thì được làm bằng kim loại bền chắc.
- Tính dễ vận chuyển: để thuận tiện cho con người trong việc cất trữ, mang theo, tiền tệ phải dễ vận chuyển. Đó là lý do vì sao những tờ giấy bạc và những đồng xu có kích thước, trọng lượng rất vừa phải chứ tiền giấy không được in khổ rộng ví dụ như khổ A4.
- Tính khan hiếm: Để dễ được chấp nhận, tiền tệ phải có tính chất khan hiếm vì nếu có thể kiếm được nó một cách dễ dàng thì nó sẽ không còn ý nghĩa trong việc cất trữ giá trị và không được chấp nhận trong lưu thông nữa. Vì thế trong lịch sử những kim loại hiếm như vàng, bạc được dùng làm tiền tệ và ngày nay ngân hàng trung ương chỉ phát hành một lượng giới hạn tiền giấy và tiền xu.
- Tính đồng nhất: tiền tệ phải có giá trị như nhau nếu chúng giống hệt nhau không phân biệt người ta tạo ra nó lúc nào, một đồng xu 5.000 VND được làm ra cách đây 2 năm cũng có giá trị như một đồng xu như thế vừa mới được đưa vào lưu thông. Có như vậy tiền tệ mới thực hiện chức năng là đơn vị tính toán một cách dễ dàng và thuận tiện trong trao đổi.
Lịch sử tiền tệ[sửa | sửa mã nguồn]
- Xem chi tiết tại Tiền.
Đặc lợi phát hành tiền tệ[sửa | sửa mã nguồn]
- Xem bài chính về Đặc lợi phát hành tiền tệ
Lợi ích mà ngân hàng trung ương (hoặc cơ quan chính phủ có quyền phát hành tiền) có được nhờ phát hành tiền tệ được gọi là đặc lợi phát hành tiền tệ. Đây là phần giá trị chênh lệch giữa giá trị danh nghĩa (hay giá trị quy định) căn cứ vào con số của tờ bạc hoặc đồng xu và chi phí sản xuất, đưa vào lưu thông cũng như thu hồi các đồng tiền đó.
ISO 4217[sửa | sửa mã nguồn]
- Xem bài chính về ISO 4217
ISO 4217 là một tiêu chuẩn của Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) quy định về mã của tất cả các đơn vị tiền tệ bao gồm cả tiền tệ dùng trong giao dịch thanh toán và tiền tệ kế toán. ISO 4217 cũng mã hóa cho các đơn vị tiền tệ được định nghĩa là 1 troy ounce của các kim loại quý như vàng, bạc, platinum (vàng trắng),... Hệ thống mã này gồm hai loại mã, mã 3 ký tự bằng chữ (ví dụ: USD) và mã 3 ký tự bằng số (ví dụ: 704 cho đồng Việt Nam). Trừ một vài ngoại lệ, đối với tiền tệ của một quốc gia, mã 3 ký tự bằng chữ có hai ký tự đầu là mã quốc gia (cũng đã được chuẩn hóa theo một tiêu chuẩn khác của ISO) và ký tự thứ ba là chữ cái bắt đầu của tên gọi đơn vị tiền tệ, đồng Việt Nam được mã hóa theo đúng nguyên tắc này thành VND. Hệ thống mã này giúp cho các đơn vị tiền tệ được sử dụng trong thương mại, thanh toán một cách thống nhất và tránh được nhầm lẫn.
Các đơn vị tiền tệ quốc tế[sửa | sửa mã nguồn]
Một số đơn vị tiền tệ quốc gia của những nền kinh tế phát triển của thế giới hoặc của khu vực được sử dụng nhiều và do đó chiếm tỷ trọng lớn trong quan hệ thương mại và tài chính quốc tế như Dollar Mỹ, Euro, Yên Nhật, Bảng Anh.
Các đơn vị tiền tệ kế toán[sửa | sửa mã nguồn]
Một số đơn vị tiền tệ không thực tế xuất hiện trong lưu thông mà chỉ được dùng cho mục đích tính toán để thuận tiện trong quan hệ tài chính, thương mại quốc tế còn khi thanh toán phải được quy đổi ra các đơn vị tiền tệ lưu thông, trong đó phổ biến là:
- Quyền rút vốn đặc biệt - SDR: có mã ISO là XDR, đây là đơn vị tiền tệ được Quỹ tiền tệ quốc tế, một số tổ chức quốc tế sử dụng, nó cũng được dùng để tính toán cước phí bưu chính, viễn thông quốc tế. XDR gồm một giỏ các loại tiền phổ biến trong thương mại và tài chính quốc tế và hiện nay gồm EUR, USD, JPY, GBP với quyền số và giá trị được Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) tính toán 5 năm một lần. IMF cũng công bố tỷ giá của XDR so với USD hàng ngày để phục vụ cho thanh toán.
- Franc Poincaré: được sử dụng chủ yếu trong các quy định quốc tế liên quan đến trách nhiệm vật chất (ví dụ: Công ước Warszawa về trách nhiệm của các hãng hàng không quốc tế trong vận chuyển người, hành lý, hàng hóa bằng máy bay). Nó được định nghĩa là 65,5 mg vàng 900 phần nghìn. Tuy nhiên loại đơn vị tiền tệ kế toán này ngày nay hầu như đã được thay thế bởi XDR.
- ECU (viết tắt của cụm từ tiếng Anh "European Currency Unit"): là đơn vị tiền tệ kế toán được xây dựng trên cơ sở giỏ tiền tệ của các nước thuộc Cộng đồng châu Âu có mã ISO là XEU trước khi nó được thay thế bằng đồng Euro (mã ISO là EUR) với tỷ lệ 1:1. Tuy nhiên việc thay thế này đã nảy sinh một số rắc rối khi có tranh tụng pháp lý ở ngoài Cộng đồng châu Âu về việc đồng EUR có phải là đồng tiền thay thế XEU hay không.
- Ngoài các đơn vị tiền tệ kế toán khá phổ biến trong thương mại và tài chính quốc tế nêu trên, trong ngành hàng không dân dụng thế giới, một đơn vị tiền tệ kế toán là NUC (viết tắt của cụm từ tiếng Anh "Neutral Unit of Currency") được sử dụng để tính cước phí vận chuyển hàng không. Tỷ giá của nó so với USD luôn là 1.
Một số đơn vị tiền tệ đang được xem xét để chính thức hoá[sửa | sửa mã nguồn]
- Đơn vị tiền tệ châu Á (ACU): một loại tiền tệ kế toán khởi đầu do diễn đàn ASEAN+3 (gồm các nước thành viên ASEAN cộng với Trung quốc, Nhật bản và Hàn Quốc) đề xướng với bản chất là một giỏ tiền tệ tương tự như ECU của Cộng đồng châu Âu. Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đang tiếp tục nghiên cứu để biến dự án này thành hiện thực trong một tương lai gần.
- Eco: là đồng tiền chung của các nước thuộc Khu vực tiền tệ Tây Phi nằm trong Cộng đồng kinh tế các nước Tây Phi dự kiến áp dụng từ 2009.
- Shilling Đông Phi: là loại tiền tệ mà các nước thuộc Cộng đồng Đông Phi dự kiến áp dụng làm đồng tiền chung vào cuối năm 2009
- Khaleeji: là đồng tiền chung mà những quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác các nước Ả-rập vùng Vịnh dự kiến áp dụng vào năm 2010
- Các nước thuộc Cộng đồng Ca-ri-bê cũng đang có dự án xây dựng đồng tiền chung và theo kế hoạch sẽ ra đời trong khoảng từ năm 2010 đến 2015 nhưng chưa đưa ra tên gọi.
Thị trường ngoại hối[sửa | sửa mã nguồn]
- Xem bài chính: Thị trường ngoại hối
Thị trường ngoại hối là thị trường mà ở đó tiền tệ của các nước khác nhau được đem ra trao đổi với nhau, chính tại thị trường này tỷ giá hối đoái được xác định. Các thị trường bán buôn được tổ chức tại các trung tâm tài chính, tiền tệ quốc tế như: New York, Tokyo, London, Zurich, Hongkong, Singapore... Ở mức độ bán lẻ nó được rất nhiều ngân hàng thương mại, công ty chuyên doanh ngoại hối thực hiện. Tại thị trường này, cung và cầu cũng quyết định giá cả của ngoại hối hay chính là tỷ giá hối đoái.
Khủng hoảng tiền tệ[sửa | sửa mã nguồn]
- Xem bài chính về Khủng hoảng tiền tệ
Hiện chưa có một định nghĩa được chấp nhận rộng rãi nhưng nhìn chung khủng hoảng tiền tệ được dùng để chỉ hiện tượng giá trị đối ngoại của đơn vị tiền tệ quốc gia bị suy giảm (nói cách khác là mất giá so với ngoại tệ) một cách nghiệm trọng và nhanh chóng. Chính phủ trở nên vô cùng khó khăn khi kiểm soát tỷ giá hối đoái và khi ngân hàng trung ương cố gắng can thiệp tỷ giá để bảo vệ giá trị của tiền tệ thì dự trữ ngoại hối của quốc gia bị mất đi ở quy mô lớn. Đã có một số mô hình khủng hoảng tiền tệ được nghiên cứu, một trong số đó là những nhà đầu cơ tấn công vào tiền tệ của một quốc gia và khi họ có nhiều tiền hơn ngân hàng trung ương của quốc gia đó thì khủng hoảng tiền tệ sẽ xảy ra.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Begg D., Fischer S. và Dornbusch R. (2007), Kinh tế học, Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội.
- David Cox (1997), Nghiệp vụ ngân hàng hiện đại, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội.

markdown:
# Tiền tệ
|Bài viết này
|cần thêm .
|Ngoại hối|
|Tỷ giá hối đoái|
|Các thị trường|
|Các tài sản|
|Các thỏa thuận lịch sử|
|Xem thêm|**Tiền tệ** là [tiền](/wiki/Ti%E1%BB%81n) khi chỉ xét tới chức năng là phương tiện thanh toán, là đồng tiền được luật pháp quy định để phục vụ trao đổi [hàng hóa](/wiki/H%C3%A0ng_h%C3%B3a) và [dịch vụ](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5) của một [quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) hay [nền kinh tế](/w/index.php?title=N%E1%BB%81n_kinh_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1). Vì định nghĩa như vậy, tiền tệ còn được gọi là "tiền lưu thông". Tiền tệ có thể mang hình thức tiền giấy hoặc tiền kim loại (tiền xu) do Nhà nước ( [ngân hàng trung ương](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_trung_%C6%B0%C6%A1ng), [Bộ Tài chính](/wiki/B%E1%BB%99_T%C3%A0i_ch%C3%ADnh), v.v...) phát hành. Khi phân biệt tiền tệ của quốc gia này với tiền tệ của quốc gia khác, người ta dùng cụm từ "đơn vị tiền tệ". Đơn vị tiền tệ của nhiều quốc gia có thể có cùng một tên gọi (ví dụ: [dollar](/wiki/%C4%90%C3%B4_la), [franc](/wiki/Franc)...) và để phân biệt các đơn vị tiền tệ đó người ta thường phải gọi kèm tên quốc gia sử dụng đồng tiền (ví dụ: [dollar](/wiki/%C4%90%C3%B4_la) [Úc](/wiki/%C3%9Ac)). Với sự hình thành của các khu vực tiền tệ thống nhất, ngày nay có nhiều quốc gia dùng chung một đơn vị tiền tệ như đồng [EUR](/wiki/Euro). Đơn vị tiền tệ của [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) được gọi là [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_(ti%E1%BB%81n)), ký hiệu dùng trong nước là "đ", ký hiệu quốc tế là [VND](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_(ti%E1%BB%81n)), đơn vị nhỏ hơn của [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_(ti%E1%BB%81n)) là [hào](/w/index.php?title=H%C3%A0o&action=edit&redlink=1) (10 [hào](/w/index.php?title=H%C3%A0o&action=edit&redlink=1) = 1 [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_(ti%E1%BB%81n))) và [xu](/w/index.php?title=Xu&action=edit&redlink=1) (10 [xu](/w/index.php?title=Xu&action=edit&redlink=1) = 1 [hào](/w/index.php?title=H%C3%A0o&action=edit&redlink=1)). Tiền tệ là [phương tiện thanh toán pháp quy](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ti%E1%BB%87n_thanh_to%C3%A1n_ph%C3%A1p_quy&action=edit&redlink=1) nghĩa là luật pháp quy định người ta bắt buộc phải chấp nhận nó khi được dùng để thanh toán cho một khoản nợ được xác lập bằng đơn vị tiền tệ ấy. Một tờ séc có thể bị từ chối khi được dùng để thanh toán nợ nhưng tiền giấy và tiền kim loại thì không. Tuy nhiên tiền kim loại có thể là [phương tiện thanh toán pháp quy](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ti%E1%BB%87n_thanh_to%C3%A1n_ph%C3%A1p_quy&action=edit&redlink=1) bị luật pháp của một quốc gia giới hạn không vượt quá một số lượng đơn vị tiền tệ nào đó tuỳ theo mệnh giá của những đồng tiền kim loại ấy. Theo luật pháp của [Việt nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), tiền giấy và tiền kim loại là [phương tiện thanh toán pháp quy](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ti%E1%BB%87n_thanh_to%C3%A1n_ph%C3%A1p_quy&action=edit&redlink=1) không giới hạn.
## Mục lục
[1 Giá trị và giá cả của tiền tệ](#Gi.C3.A1_tr.E1.BB.8B_v.C3.A0_gi.C3.A1_c.E1.BA.A3_c.E1.BB.A7a_ti.E1.BB.81n_t.E1.BB.87) [2 Tính chất của tiền tệ](#T.C3.ADnh_ch.E1.BA.A5t_c.E1.BB.A7a_ti.E1.BB.81n_t.E1.BB.87) [3 Lịch sử tiền tệ](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD_ti.E1.BB.81n_t.E1.BB.87) [4 Đặc lợi phát hành tiền tệ](#.C4.90.E1.BA.B7c_l.E1.BB.A3i_ph.C3.A1t_h.C3.A0nh_ti.E1.BB.81n_t.E1.BB.87) [5 ISO 4217](#ISO_4217) [6 Các đơn vị tiền tệ quốc tế](#C.C3.A1c_.C4.91.C6.A1n_v.E1.BB.8B_ti.E1.BB.81n_t.E1.BB.87_qu.E1.BB.91c_t.E1.BA.BF) [7 Các đơn vị tiền tệ kế toán](#C.C3.A1c_.C4.91.C6.A1n_v.E1.BB.8B_ti.E1.BB.81n_t.E1.BB.87_k.E1.BA.BF_to.C3.A1n) [8 Một số đơn vị tiền tệ đang được xem xét để chính thức hoá](#M.E1.BB.99t_s.E1.BB.91_.C4.91.C6.A1n_v.E1.BB.8B_ti.E1.BB.81n_t.E1.BB.87_.C4.91ang_.C4.91.C6.B0.E1.BB.A3c_xem_x.C3.A9t_.C4.91.E1.BB.83_ch.C3.ADnh_th.E1.BB.A9c_ho.C3.A1) [9 Thị trường ngoại hối](#Th.E1.BB.8B_tr.C6.B0.E1.BB.9Dng_ngo.E1.BA.A1i_h.E1.BB.91i) [10 Khủng hoảng tiền tệ](#Kh.E1.BB.A7ng_ho.E1.BA.A3ng_ti.E1.BB.81n_t.E1.BB.87) [11 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [12 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [13 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Giá trị và giá cả của tiền tệ[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=1)]
- Tiền tệ có giá trị không phải vì nó có giá trị tự thân mà vì những gì tiền tệ có thể trao đổi được. Giá trị của tiền tệ là số lượng
[hàng hóa](/wiki/H%C3%A0ng_h%C3%B3a)và [dịch vụ](/wiki/D%E1%BB%8Bch_v%E1%BB%A5)mua được bằng một đơn vị của tiền tệ, ví dụ số lượng hàng hóa và dịch vụ mua được bằng một Dollar. Nói cách khác giá trị của tiền tệ là nghịch đảo của giá cả hàng hóa.
- Giá cả của tiền tệ chính là
[lãi suất](/wiki/L%C3%A3i_su%E1%BA%A5t), nói một cách khác, giá cả của tiền tệ là số tiền mà người ta phải trả cho cơ hội được vay nó trong một khoảng thời gian xác định.
- Giá trị của tiền tệ là 1 lượng vàng nguyên chất nhất định làm đơn vị tiền tệ.
## Tính chất của tiền tệ[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=2)]
Để có thể thực hiện được các chức năng của
[tiền](/wiki/Ti%E1%BB%81n), tiền tệ (hay tiền trong lưu thông) phải có các tính chất cơ bản sau đây:
- Tính được chấp nhận rộng rãi: đây là tính chất quan trong nhất của tiền tệ, người dân phải sẵn sàng chấp nhận tiền trong lưu thông, nếu khác đi nó sẽ không được coi là tiền nữa. Kể cả một tờ giấy bạc do
[ngân hàng trung ương](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_trung_%C6%B0%C6%A1ng)phát hành cũng sẽ mất đi bản chất của nó khi mà trong thời kỳ siêu lạm phát, người ta không chấp nhận nó như là một phương tiện trao đổi.
- Tính dễ nhận biết: Muốn dễ được chấp nhận thì tiền tệ phải dễ nhận biết, người ta có thể nhận ra nó trong lưu thông một cách dễ dàng. Chính vì thế những tờ giấy bạc do
[ngân hàng trung ương](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_trung_%C6%B0%C6%A1ng)phát hành được in ấn trông không giống bất cứ một tờ giấy chất lượng cao nào khác.
- Tính có thể chia nhỏ được: tiền tệ phải có các loại mênh giá khác nhau sao cho người bán được nhận đúng số tiền bán hàng còn người mua khi thanh toán bằng một loại tiền có mệnh giá lớn thì phải được nhận tiền trả lại. Tính chất này giúp cho tiền tệ khắc phục được sự bất tiện của phương thức hàng đổi hàng: nếu một người mang một con bò đi đổi gạo thì anh ta phải nhận về số gạo nhiều hơn mức anh ta cần trong khi lại không có được những thứ khác cũng cần thiết không kém.
- Tính lâu bền: tiền tệ phải lâu bền thì mới thực hiện được chức năng cất trữ giá trị cũng như mới có ích trong trao đổi. Một vật mau hỏng không thể dùng để làm tiền, chính vì vậy những tờ giấy bạc được in trên chất liệu có chất lượng cao còn tiền xu thì được làm bằng kim loại bền chắc.
- Tính dễ vận chuyển: để thuận tiện cho con người trong việc cất trữ, mang theo, tiền tệ phải dễ vận chuyển. Đó là lý do vì sao những tờ giấy bạc và những đồng xu có kích thước, trọng lượng rất vừa phải chứ tiền giấy không được in khổ rộng ví dụ như khổ
[A4](/w/index.php?title=A4&action=edit&redlink=1).
- Tính khan hiếm: Để dễ được chấp nhận, tiền tệ phải có tính chất khan hiếm vì nếu có thể kiếm được nó một cách dễ dàng thì nó sẽ không còn ý nghĩa trong việc cất trữ giá trị và không được chấp nhận trong lưu thông nữa. Vì thế trong lịch sử những kim loại hiếm như vàng, bạc được dùng làm tiền tệ và ngày nay
[ngân hàng trung ương](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_trung_%C6%B0%C6%A1ng)chỉ phát hành một lượng giới hạn tiền giấy và tiền xu.
- Tính đồng nhất: tiền tệ phải có giá trị như nhau nếu chúng giống hệt nhau không phân biệt người ta tạo ra nó lúc nào, một đồng xu 5.000
[VND](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_(ti%E1%BB%81n))được làm ra cách đây 2 năm cũng có giá trị như một đồng xu như thế vừa mới được đưa vào lưu thông. Có như vậy tiền tệ mới thực hiện chức năng là đơn vị tính toán một cách dễ dàng và thuận tiện trong trao đổi.
## Lịch sử tiền tệ[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=3)] *Xem chi tiết tại*. [Tiền](/wiki/Ti%E1%BB%81n)
## Đặc lợi phát hành tiền tệ[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=4)] *Xem bài chính về* [Đặc lợi phát hành tiền tệ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_l%E1%BB%A3i_ph%C3%A1t_h%C3%A0nh_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit&redlink=1)
Lợi ích mà
[ngân hàng trung ương](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_trung_%C6%B0%C6%A1ng) (hoặc cơ quan [chính phủ](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7) có quyền phát hành tiền) có được nhờ phát hành tiền tệ được gọi là đặc lợi phát hành tiền tệ. Đây là phần giá trị chênh lệch giữa giá trị danh nghĩa (hay giá trị quy định) căn cứ vào con số của [tờ bạc](/wiki/Ti%E1%BB%81n_gi%E1%BA%A5y) hoặc [đồng xu](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_kim_lo%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) và [chi phí](/wiki/Chi_ph%C3%AD) [sản xuất](/wiki/S%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t), đưa vào [lưu thông](/w/index.php?title=L%C6%B0u_th%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) cũng như thu hồi các đồng tiền đó.
## ISO 4217[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=5)] *Xem bài chính về* [ISO 4217](/wiki/ISO_4217) [ISO 4217](/wiki/ISO_4217) là một tiêu chuẩn của [Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_ti%C3%AAu_chu%E1%BA%A9n_h%C3%B3a_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) ( [ISO](/wiki/ISO)) quy định về mã của tất cả các đơn vị tiền tệ bao gồm cả tiền tệ dùng trong giao dịch thanh toán và tiền tệ kế toán. [ISO 4217](/wiki/ISO_4217) cũng mã hóa cho các đơn vị tiền tệ được định nghĩa là 1 [troy ounce](/w/index.php?title=Troy_ounce&action=edit&redlink=1) của các kim loại quý như [vàng](/wiki/V%C3%A0ng), [bạc](/wiki/B%E1%BA%A1c), [platinum](/wiki/Platin) ( [vàng trắng](/wiki/V%C3%A0ng_tr%E1%BA%AFng)),... Hệ thống mã này gồm hai loại mã, mã 3 ký tự bằng chữ (ví dụ: [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9)) và mã 3 ký tự bằng số (ví dụ: 704 cho [đồng Việt Nam](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_(ti%E1%BB%81n))). Trừ một vài ngoại lệ, đối với tiền tệ của một quốc gia, mã 3 ký tự bằng chữ có hai ký tự đầu là mã quốc gia (cũng đã được chuẩn hóa theo một tiêu chuẩn khác của ISO) và ký tự thứ ba là chữ cái bắt đầu của tên gọi đơn vị tiền tệ, đồng Việt Nam được mã hóa theo đúng nguyên tắc này thành [VND](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_(ti%E1%BB%81n)). Hệ thống mã này giúp cho các đơn vị tiền tệ được sử dụng trong thương mại, thanh toán một cách thống nhất và tránh được nhầm lẫn.
## Các đơn vị tiền tệ quốc tế[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=6)]
Một số đơn vị tiền tệ quốc gia của
[những nền kinh tế phát triển](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_v%C3%A0_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_Kinh_t%E1%BA%BF) của [thế giới](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) hoặc của khu vực được sử dụng nhiều và do đó chiếm tỷ trọng lớn trong quan hệ thương mại và tài chính quốc tế như [Dollar Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9), [Euro](/wiki/Euro), [Yên Nhật](/wiki/Y%C3%AAn_Nh%E1%BA%ADt), [Bảng Anh](/wiki/B%E1%BA%A3ng_Anh).
## Các đơn vị tiền tệ kế toán[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=7)]
Một số đơn vị tiền tệ không thực tế xuất hiện trong lưu thông mà chỉ được dùng cho mục đích tính toán để thuận tiện trong quan hệ tài chính, thương mại quốc tế còn khi thanh toán phải được quy đổi ra các đơn vị tiền tệ lưu thông, trong đó phổ biến là:
[Quyền rút vốn đặc biệt](/wiki/Quy%E1%BB%81n_r%C3%BAt_v%E1%BB%91n_%C4%91%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t)- [SDR](/wiki/SDR): có mã ISO là [XDR](/w/index.php?title=XDR&action=edit&redlink=1), đây là đơn vị tiền tệ được [Quỹ tiền tệ quốc tế](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF), một số tổ chức quốc tế sử dụng, nó cũng được dùng để tính toán cước phí bưu chính, viễn thông quốc tế. [XDR](/w/index.php?title=XDR&action=edit&redlink=1)gồm một giỏ các loại tiền phổ biến trong thương mại và tài chính quốc tế và hiện nay gồm [EUR](/wiki/Euro), [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9), [JPY](/wiki/Y%C3%AAn_Nh%E1%BA%ADt), [GBP](/wiki/B%E1%BA%A3ng_Anh)với quyền số và giá trị được [Quỹ tiền tệ quốc tế](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)( [IMF](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) tính toán 5 năm một lần. [IMF](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)cũng công bố tỷ giá của [XDR](/w/index.php?title=XDR&action=edit&redlink=1)so với [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9)hàng ngày để phục vụ cho thanh toán. [Franc Poincaré](/w/index.php?title=Franc_Poincar%C3%A9&action=edit&redlink=1): được sử dụng chủ yếu trong các quy định quốc tế liên quan đến trách nhiệm vật chất (ví dụ: [Công ước Warszawa](/wiki/C%C3%B4ng_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Warszawa)về trách nhiệm của các hãng hàng không quốc tế trong vận chuyển người, hành lý, hàng hóa bằng máy bay). Nó được định nghĩa là 65,5 mg vàng 900 phần nghìn. Tuy nhiên loại đơn vị tiền tệ kế toán này ngày nay hầu như đã được thay thế bởi [XDR](/w/index.php?title=XDR&action=edit&redlink=1). [ECU](/w/index.php?title=ECU&action=edit&redlink=1)(viết tắt của cụm từ tiếng [Anh](/wiki/Anh)"European Currency Unit"): là đơn vị tiền tệ kế toán được xây dựng trên cơ sở giỏ tiền tệ của các nước thuộc [Cộng đồng châu Âu](/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_ch%C3%A2u_%C3%82u)có mã ISO là [XEU](/w/index.php?title=XEU&action=edit&redlink=1)trước khi nó được thay thế bằng đồng [Euro](/wiki/Euro)(mã ISO là [EUR](/wiki/Euro)) với tỷ lệ 1:1. Tuy nhiên việc thay thế này đã nảy sinh một số rắc rối khi có tranh tụng pháp lý ở ngoài [Cộng đồng châu Âu](/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_ch%C3%A2u_%C3%82u)về việc đồng [EUR](/wiki/Euro)có phải là đồng tiền thay thế [XEU](/w/index.php?title=XEU&action=edit&redlink=1)hay không.
- Ngoài các đơn vị tiền tệ kế toán khá phổ biến trong thương mại và tài chính quốc tế nêu trên, trong ngành
[hàng không dân dụng](/w/index.php?title=H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_d%C3%A2n_d%E1%BB%A5ng&action=edit&redlink=1)thế giới, một đơn vị tiền tệ kế toán là [NUC](/w/index.php?title=NUC&action=edit&redlink=1)(viết tắt của cụm từ tiếng [Anh](/wiki/Anh)"Neutral Unit of Currency") được sử dụng để tính cước phí vận chuyển hàng không. Tỷ giá của nó so với [USD](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9)luôn là 1.
## Một số đơn vị tiền tệ đang được xem xét để chính thức hoá[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=8)] [Đơn vị tiền tệ châu Á](/w/index.php?title=%C4%90%C6%A1n_v%E1%BB%8B_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_ch%C3%A2u_%C3%81&action=edit&redlink=1)(ACU): một loại tiền tệ kế toán khởi đầu do diễn đàn [ASEAN+3](/wiki/ASEAN%2B3)(gồm các nước thành viên ASEAN cộng với [Trung quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Nhật bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)và [Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c)) đề xướng với bản chất là một giỏ tiền tệ tương tự như [ECU](/w/index.php?title=ECU&action=edit&redlink=1)của [Cộng đồng châu Âu](/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_ch%C3%A2u_%C3%82u). [Ngân hàng Phát triển châu Á](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_ch%C3%A2u_%C3%81)( [ADB](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_ch%C3%A2u_%C3%81)) đang tiếp tục nghiên cứu để biến dự án này thành hiện thực trong một tương lai gần. [Eco](/w/index.php?title=Eco&action=edit&redlink=1): là đồng tiền chung của các nước thuộc [Khu vực tiền tệ Tây Phi](/w/index.php?title=Khu_v%E1%BB%B1c_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_T%C3%A2y_Phi&action=edit&redlink=1)nằm trong [Cộng đồng kinh tế các nước Tây Phi](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_kinh_t%E1%BA%BF_c%C3%A1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_T%C3%A2y_Phi&action=edit&redlink=1)dự kiến áp dụng từ [2009](/wiki/2009). [Shilling Đông Phi](/w/index.php?title=Shilling_%C4%90%C3%B4ng_Phi&action=edit&redlink=1): là loại tiền tệ mà các nước thuộc [Cộng đồng Đông Phi](/wiki/C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_%C4%90%C3%B4ng_Phi)dự kiến áp dụng làm đồng tiền chung vào cuối năm [2009](/wiki/2009) [Khaleeji](/w/index.php?title=Khaleeji&action=edit&redlink=1): là đồng tiền chung mà những quốc gia thuộc [Hội đồng Hợp tác các nước Ả-rập vùng Vịnh](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_H%E1%BB%A3p_t%C3%A1c_c%C3%A1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_%E1%BA%A2-r%E1%BA%ADp_v%C3%B9ng_V%E1%BB%8Bnh&action=edit&redlink=1)dự kiến áp dụng vào năm [2010](/wiki/2010)
- Các nước thuộc
[Cộng đồng Ca-ri-bê](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Ca-ri-b%C3%AA&action=edit&redlink=1)cũng đang có dự án xây dựng đồng tiền chung và theo kế hoạch sẽ ra đời trong khoảng từ năm [2010](/wiki/2010)đến [2015](/wiki/2015)nhưng chưa đưa ra tên gọi.
## Thị trường ngoại hối[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=9)] *Xem bài chính:* [Thị trường ngoại hối](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_ngo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%91i)
Thị trường ngoại hối là thị trường mà ở đó tiền tệ của các nước khác nhau được đem ra trao đổi với nhau, chính tại thị trường này
[tỷ giá hối đoái](/wiki/T%E1%BB%B7_gi%C3%A1_h%E1%BB%91i_%C4%91o%C3%A1i) được xác định. Các thị trường bán buôn được tổ chức tại các trung tâm tài chính, tiền tệ quốc tế như: [New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York), [Tokyo](/wiki/T%C5%8Dky%C5%8D), [London](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n), [Zurich](/wiki/Z%C3%BCrich), [Hongkong](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng), [Singapore](/wiki/Singapore)... Ở mức độ bán lẻ nó được rất nhiều ngân hàng thương mại, công ty chuyên doanh ngoại hối thực hiện. Tại thị trường này, cung và cầu cũng quyết định giá cả của ngoại hối hay chính là [tỷ giá hối đoái](/wiki/T%E1%BB%B7_gi%C3%A1_h%E1%BB%91i_%C4%91o%C3%A1i).
## Khủng hoảng tiền tệ[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=10)] *Xem bài chính về* [Khủng hoảng tiền tệ](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit&redlink=1)
Hiện chưa có một định nghĩa được chấp nhận rộng rãi nhưng nhìn chung
[khủng hoảng tiền tệ](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit&redlink=1) được dùng để chỉ hiện tượng giá trị đối ngoại của đơn vị tiền tệ quốc gia bị suy giảm (nói cách khác là mất giá so với ngoại tệ) một cách nghiệm trọng và nhanh chóng. Chính phủ trở nên vô cùng khó khăn khi kiểm soát [tỷ giá hối đoái](/wiki/T%E1%BB%B7_gi%C3%A1_h%E1%BB%91i_%C4%91o%C3%A1i) và khi [ngân hàng trung ương](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_trung_%C6%B0%C6%A1ng) cố gắng [can thiệp tỷ giá](/w/index.php?title=Can_thi%E1%BB%87p_t%E1%BB%B7_gi%C3%A1&action=edit&redlink=1) để bảo vệ giá trị của tiền tệ thì [dự trữ ngoại hối](/wiki/D%E1%BB%B1_tr%E1%BB%AF_ngo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%91i_nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) của quốc gia bị mất đi ở quy mô lớn. Đã có một số mô hình [khủng hoảng tiền tệ](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit&redlink=1) được nghiên cứu, một trong số đó là những nhà đầu cơ tấn công vào tiền tệ của một quốc gia và khi họ có nhiều tiền hơn [ngân hàng trung ương](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_trung_%C6%B0%C6%A1ng) của quốc gia đó thì [khủng hoảng tiền tệ](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit&redlink=1) sẽ xảy ra.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=11)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=12)]
- Begg D., Fischer S. và Dornbusch R. (2007),
*Kinh tế học*, Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội.
- David Cox (1997),
*Nghiệp vụ ngân hàng hiện đại*, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87&action=edit§ion=13)] [Các đơn vị tiền tệ theo tiêu chuẩn ISO 4217](http://www.iso.org/iso/support/faqs/faqs_widely_used_standards/widely_used_standards_other/currency_codes/currency_codes_list-1.htm)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|


text:
Viện Tiểu sử Hoa Kỳ
Viện Tiểu sử Hoa Kỳ (tên gốc tiếng Anh: American Biographical Institute, viết tắt là ABI) là một tổ chức tư nhân, được thành lập từ năm 1967 và chuyên xuất bản sách tham khảo về tiểu sử của những người trả tiền để được liệt kê vào danh mục.
Các tên tuổi được chọn vào các danh mục của ABI được đề cử qua mạng tại trang web của viện và được viện gửi thư mời đăng ký, hoặc viện trực tiếp gửi thông báo cho người được mời. Các thư mời này có kèm theo yêu cầu nộp tiền lệ phí để được nhận danh hiệu/giải thưởng. Ví dụ, lệ phí cho danh hiệu "Những trí tuệ vĩ đại của thế kỷ 21" là 1095 đô la Mỹ [1].
Tuy rằng một số trong số những người được ABI vinh danh đúng là các chuyên gia trong ngành,[2] chính các danh hiệu của ABI đã bị các chính trị gia,[3][4] các nhà báo,[5] và những người khác [6][7][8] tố cáo là trò lừa đảo.
Mục lục
Xuất bản phẩm[sửa | sửa mã nguồn]
Các danh mục hiện đang được soạn và xuất bản gồm
- Những nhà trí thức hàng đầu của thế giới (Leading Intellectuals of the World)
- Những trí tuệ vĩ đại của thế kỷ 21 (Great Minds of the 21st Century).
- (Bộ sách này nói về cả một thế kỷ mới bắt đầu được vài năm nhưng đã bao gồm rất nhiều người, được xuất bản thành xê-ri 2 năm một cuốn).
- Tra cứu các nhà chuyên gia đương đại (Contemporary Who’s Who of Professionals)
- Những người phụ nữ vĩ đại của thế kỷ 21 (Great Women of the 21st Century)
- Sách tri thức thế giới (World Book of Knowledge)
Các danh mục đã được xuất bản bởi ABI:
- 2000 người Mỹ nổi tiếng (Two Thousand Notable American Men)
- 2000 phụ nữ nổi tiếng của Mỹ (Two Thousand Notable American Women)
- Danh mục các nhà lãnh đạo lỗi lạc quốc tế (International Directory of Distinguished Leadership)
- 5000 nhân vật của thế giới (Five Thousand Personalities of the World)
- 500 nhà lãnh đạo có ảnh hưởng lớn (Five Hundred Leaders of Influence)
- Tra cứu nữ doanh nhân và nữ chuyên gia (International Who’s Who of Professional and Business Women)
Danh hiệu thường niên[sửa | sửa mã nguồn]
ABI nổi tiếng với việc buôn bán danh hiệu tự đặt và chứng chỉ, thông qua một lệ phí cao.
Hàng năm, ABI trao nhiều danh hiệu cho nhiều người trên khắp thế giới. Một số trong những danh hiệu của Viện này (vẫn còn được tiếp tục mở rộng):
- Ambassador of Grand Eminence, American Medal of Honor (danh hiệu dễ gây nhầm lẫn với Medal of Honor - thật sự và cao nhất của Quân đội Hoa Kỳ), American Order of Excellence Medal, Continental Governor for the United States of America, Congressional Medal of Excellence (Huân chương xuất sắc của Quốc hội), Contemporary Elite (Ưu tú đương đại), Deputy Governor of the American Biographical Institute Research Association, Einsteinian Chair of Science, Gold Record of Achievement, Genius Laureate of the United States, Great Minds of the 21st Century Award (Bộ óc vĩ đại của Thế kỷ 21), Great Women of the 21st Century Award, International Medal of Vision, International Peace Prize (United Cultural Convention Award) (Giải thưỡng Hòa binh Quốc tế), Key Award, Legion of Honour (United Cultural Convention Award), Man of Achievement, Man of the Year (Người của năm, là danh hiệu cũ của tạp chí TIME, trước khi đổi thành Person of the Year-Nhân vật của năm), Member of the World Institute of Achievement, One of the Genius Elite, Order of International Ambassadors, Outstanding Man of the Century (Nhân vật nổi bật của thế kỷ), Outstanding Man of the 21st Century, Outstanding Professional Award, Platinum Record for Exceptional Performance, Presidential Seal of Honor, Register of the World's Most Respected Experts, The Statesman's Award, Woman of the Year, World Lifetime Achievement Award, World Laureate of the American Biographical Institute, World Laureate of the United States of America (Người đoạt giải thế giới của Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ), World Lifetime Achievement Award (Giải thưởng thành tựu suốt đời), World Medal of Freedom, 20th Century Achievement Award, 500 Leaders of Science Award (Huân chương 500 Khoa học gia đứng đầu), 500 Leaders of Influence Award, 1000 World Leaders of World Influence Award, 2000 Millennium Medal of Honour, 2000 Universal Award for Accomplishment, 5000 Personalities of the World Award,...
Thí dụ, danh hiệu Man of the Year 2004 (Nhân vật của năm 2004) đã được trao cho rất nhiều người, tạm liệt kê: Dan Theobald, Prof.Dr.Srisakdi Charmonman , Xiaoping Xiong, PhD, Mehdi Farshad, Mr. Gela Bezhuashvili, Dave E. David, M.D., Cyril Turner, Howard P. Hopwood, v.v... Ông Tony Robinson, một dân biểu Úc, cũng được đề cử chính danh hiệu này. Viện ABI đề nghị ông gửi 193 đôla Mỹ để được nhận chứng chỉ và thêm 100 đôla nữa để được phiên bản sang trọng của chứng chỉ đó. Ông đã tỏ ra nghi ngờ và đề nghị Bộ trưởng Tiêu dùng Úc, John Lenders, điều tra về ABI. [9] Ông Bộ trưởng John Lenders đã nói rằng Bộ Tiêu dùng Úc biết rõ những "trò" thuộc kiểu này, ông khuyên các công dân không nên để mình bị lợi dụng.[10]
Trong năm 2007, khi nhắc đến Trung tâm Tiểu sử Quốc tế và Viện Tiểu sử Hoa Kỳ, Jan Margosian, điều phối viên về thông tin cho người tiêu dùng của Bộ Tư pháp Oregon đã cảnh báo người tiêu dùng nên thận trọng và gọi những trung tâm này là lòe loẹt và nhơ nhớp ("tacky"), và nói thêm là "quý vị cần xem kỹ phương cách tiếp thị của họ và tìm hiểu vòng quay của chúng. Có cái gì đó cần phải chú ý" [11].
Tờ báo Tribune của Ấn Độ trong bài phân tích "Giải thưởng gã khờ của năm" cho rằng, ABI mang tính chất thương mại hơn là nghiên cứu học vấn (scholarly), và theo báo The Skeptic (Kẻ Hoài nghi) của Úc, số 2 mùa đông năm 2007: "Hai tổ chức này (Viện Tiểu sử Hoa Kỳ (ABI) và Trung tâm Tiểu sử Quốc tế Anh (IBC)) không đưa ra một danh sách giải thưởng cố định và cũng không xuất bản tiêu chí giải thưởng. Không thể không nghi ngờ chúng tồn tại để nuôi dưỡng sự cả tin và danh hão (vanity)" [12].
Tuy nhiên, có nhiều người trên thế giới [13] trân trọng các danh hiệu mà ABI tặng, trong đó có cả các nhà khoa học [14]. Tổng thống Gambia, Yahya Jammeh, liệt kê các danh hiệu của ABI tại tiểu sử chính thức của ông[15], trong đó có một đề cử Man of the Year 1997 và một giải Gold Record of Achievement (Bảng vàng thành tựu) năm 1998.
ABI và Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 2001 - năm thứ 1 của thế kỷ 21, giáo sư Nguyễn Cảnh Toàn đã được đưa vào danh sách Great Minds of 21 st Century (Bộ óc vĩ đại của Thế kỷ 21) [16].
Năm 2005 - năm thứ 5 của thế kỷ 21, phó giáo sư, tiến sĩ Dương Quốc Việt cũng đã nhận được thư mời ghi danh vào danh sách đó[17]. Theo ông Dương Quốc Việt, lời đề nghị có kèm theo việc mời mua huy chương tôn vinh với giá 1000 đôla Mỹ. Ông còn tỏ ra nghi ngờ về tính chất "làm kinh tế" của việc trao danh hiệu này.[18].
Một số người Việt nhận danh hiệu của Viện này: Nguyễn Cảnh Toàn[19], Bùi Trang Chước[20], Đỗ Gia Cảnh [21], Bà Ngô Bá Thành, Đái Duy Ban, Phạm Song [22], Trần Văn Trường...
Những danh hiệu này đã được tuyên truyền một cách thái quá trên báo chí Việt Nam và đã gây phản ứng tiêu cực của không ít người làm khoa học và văn hóa, văn nghệ [1].
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă "Loạn" danh hiệu, giải thưởng quốc tế
- ^ Ohio State University College of Medicine, Department of Neuroscience. “Hojjat Adeli, Ph.D.”. Faculty CV.
- ^ Richard Baker (27 August 2004). “Scam of the year a snip at $195”. The Age.
John Lenders, Bộ trưởng Bộ tiêu dùng Úc đã được yêu cầu điều tra một vụ lừa đảo do một nhóm có tên Viện Tiểu sử Hoa Kỳ sau khi nhóm này báo với một nghị sĩ Đảng lao động Úc rằng ông ta sẽ được nhận một tấm bằng chứng nhận danh hiệu "người đàn ông của năm 2004" nếu ông trả 195 đô la Mỹ … Ông nói " Rất khó lấy lại tiền từ những vụ lừa được thực hiện từ nước ngoài kiểu như thế này, đây là một tổ chức lừa đảo nổi tiếng đối với Sở tiêu dùng của bang Victoria]].Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Parliament of New South Wales (1 March 2005, 6 April 2005). “Peace Prize Scam.”. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Rajesh Kochhar (16 January 1999). “The Sucker of the Year Award.”. The Tribune. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Bhavin Jankharia (10 August 1999). “The Awards Scam.”. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ Don Burleson (8 October 2006). “Are you a "Man of the Year"?”. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(trợ giúp)
- ^ “Dubious awards: Sashes and such”. Newsletter of the Biological Survey of Canada (Terrestrial Arthropods) Volume 26 No. 1, Spring 2007.
- ^ Richard Baker, phóng viên chính trị của chính phủ Úc, Scam of the year a snip at $195, The Age, ngày 27 tháng 8 năm 2004.
- ^ "It is very difficult to retrieve money from scams like this that are run overseas. This is a scam that is well known to Consumer Affairs Victoria."
- ^ “Paying for prestige:the cost of recognition”. Vanguard (Portland, Oregon). Ngày 15 tháng 2 năm 2007.
- ^ Kỳ 2: Danh hiệu còn nhiều nghi vấn, báo Tiền Phong, 16/12/2008
- ^ Xem một kết quả tìm kiếm trên Google
- ^ Tiểu sử của một nhà hoa học
- ^ Tiểu sử chính thức của tổng thống Gambia
- ^ Giáo sư Nguyễn Cảnh Toàn được tặng danh hiệu cao quý
- ^ Một người Việt được lưu danh trong "Những bộ óc vĩ đại của TK 21", Dân Trí, 20/07/2005
- ^ Gặp một "Bộ óc vĩ đại của thế kỉ 21" - Đừng tưởng đỏ là chín
- ^ Thư thông báo việc thành lập Giải thưởng Nguyễn Cảnh Toàn cho các công trình về Toán học và Giáo dục, Nxb Giáo dục
- ^ Xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh: "Lọt sổ" tác giả Quốc huy VN, Hoàng Lan Anh, Báo Người Lao Động, Thứ Sáu, 26/08/2011
- ^ "Nhân vật của năm 2008" được đề cử "Trí tuệ lớn của thế kỷ 21", Đài Tiếng Nói Việt Nam, 05/05/2008
- ^ Vĩnh biệt Giáo sư, Viện sĩ Phạm Song, Đài tiếng nói Việt Nam
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Trung tâm tiểu sử quốc tế - IBC (Anh).
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Trang web chính của ABI
- Trương Thanh Thủy, Kỳ 1: Được vinh danh hay mua danh? và Kỳ 2: Danh hiệu còn nhiều nghi vấn, báo Tiền Phong, 16/12/2008
- Lê Văn Giạng, Nghệ thuật kinh doanh học vị, Vietbao đăng lại từ Vietnamnet, 15/11/2008
- Thực hư những danh hiệu phong tặng từ ngoại quốc, Hà Nội Mới, 21/09/2006
- Cái bẫy hư danh

markdown:
# Viện Tiểu sử Hoa Kỳ
**Viện Tiểu sử Hoa Kỳ** (tên gốc [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *American Biographical Institute*, viết tắt là **ABI**) là một tổ chức [tư nhân](/w/index.php?title=T%C6%B0_nh%C3%A2n%C2%9C&action=edit&redlink=1), được thành lập từ năm [1967](/wiki/1967) và chuyên xuất bản sách tham khảo về tiểu sử của những người trả tiền để được liệt kê vào danh mục.
Các tên tuổi được chọn vào các danh mục của ABI được đề cử qua mạng tại trang web của viện và được viện gửi thư mời đăng ký, hoặc viện trực tiếp gửi thông báo cho người được mời. Các thư mời này có kèm theo yêu cầu nộp tiền lệ phí để được nhận danh hiệu/giải thưởng. Ví dụ, lệ phí cho danh hiệu "Những trí tuệ vĩ đại của thế kỷ 21" là 1095
[đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) . [1]
Tuy rằng một số trong số những người được ABI vinh danh đúng là các chuyên gia trong ngành,
chính các danh hiệu của ABI đã bị các chính trị gia, [2] [[3]](#cite_note-BakerTheAge-3) các nhà báo, [[4]](#cite_note-PeacePrizeScamNSW-4) và những người khác [[5]](#cite_note-KochharTribune-5) [[6]](#cite_note-JankhariaBlog-6) [[7]](#cite_note-BurlesonBlog-7) tố cáo là trò lừa đảo. [[8]](#cite_note-DubiousAwards-8)
## Mục lục
## Xuất bản phẩm[
[sửa](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit§ion=1)]
Các danh mục hiện đang được soạn và xuất bản gồm
- Những nhà trí thức hàng đầu của thế giới (
*Leading Intellectuals of the World*)
- Những trí tuệ vĩ đại của thế kỷ 21 (
*Great Minds of the 21st Century*).
- (Bộ sách này nói về cả một thế kỷ mới bắt đầu được vài năm nhưng đã bao gồm rất nhiều người, được xuất bản thành xê-ri 2 năm một cuốn).
- Tra cứu các nhà chuyên gia đương đại (
*Contemporary Who’s Who of Professionals*)
- Những người phụ nữ vĩ đại của thế kỷ 21 (
*Great Women of the 21st Century*)
- Sách tri thức thế giới (
*World Book of Knowledge*)
Các danh mục đã được xuất bản bởi ABI:
- 2000 người Mỹ nổi tiếng (
*Two Thousand Notable American Men*)
- 2000 phụ nữ nổi tiếng của Mỹ (
*Two Thousand Notable American Women*)
- Danh mục các nhà lãnh đạo lỗi lạc quốc tế (
*International Directory of Distinguished Leadership*)
- 5000 nhân vật của thế giới (
*Five Thousand Personalities of the World*)
- 500 nhà lãnh đạo có ảnh hưởng lớn (
*Five Hundred Leaders of Influence*)
- Tra cứu nữ doanh nhân và nữ chuyên gia (
*International Who’s Who of Professional and Business Women*)
## Danh hiệu thường niên[
[sửa](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit§ion=2)]
ABI nổi tiếng với việc buôn bán danh hiệu tự đặt và chứng chỉ, thông qua một lệ phí cao.
Hàng năm, ABI trao nhiều danh hiệu cho nhiều người trên khắp thế giới. Một số trong những danh hiệu của Viện này (vẫn còn được tiếp tục mở rộng):
*Ambassador of Grand Eminence, American Medal of Honor (*danh hiệu dễ gây nhầm lẫn với *thật sự và cao nhất của* [Medal of Honor](/w/index.php?title=Medal_of_Honor&action=edit&redlink=1)- [Quân đội Hoa Kỳ](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3) *), American Order of Excellence Medal, Continental Governor for the United States of America, Congressional Medal of Excellence (Huân chương xuất sắc của Quốc hội), Contemporary Elite (Ưu tú đương đại), Deputy Governor of the American Biographical Institute Research Association, Einsteinian Chair of Science, Gold Record of Achievement, Genius Laureate of the United States, Great Minds of the 21st Century Award (Bộ óc vĩ đại của Thế kỷ 21), Great Women of the 21st Century Award, International Medal of Vision, International Peace Prize (United Cultural Convention Award) (Giải thưỡng Hòa binh Quốc tế), Key Award, Legion of Honour (United Cultural Convention Award), Man of Achievement, Man of the Year (Người của năm*, là danh hiệu cũ của [tạp chí TIME](/wiki/Time_(t%E1%BA%A1p_ch%C3%AD)), trước khi đổi thành *Person of the Year-Nhân vật của năm), Member of the World Institute of Achievement, One of the Genius Elite, Order of International Ambassadors, Outstanding Man of the Century (Nhân vật nổi bật của thế kỷ), Outstanding Man of the 21st Century, Outstanding Professional Award, Platinum Record for Exceptional Performance, Presidential Seal of Honor, Register of the World's Most Respected Experts, The Statesman's Award, Woman of the Year, World Lifetime Achievement Award, World Laureate of the American Biographical Institute, World Laureate of the United States of America (Người đoạt giải thế giới của Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ), World Lifetime Achievement Award (Giải thưởng thành tựu suốt đời), World Medal of Freedom, 20th Century Achievement Award, 500 Leaders of Science Award (Huân chương 500 Khoa học gia đứng đầu), 500 Leaders of Influence Award, 1000 World Leaders of World Influence Award, 2000 Millennium Medal of Honour, 2000 Universal Award for Accomplishment, 5000 Personalities of the World Award,...*
Thí dụ, danh hiệu
*Man of the Year 2004* ( *Nhân vật của năm 2004*) đã được trao cho rất nhiều người, tạm liệt kê: [Dan Theobald](http://www.esdlt.com/americanbiographicalinstitute), [Prof.Dr.Srisakdi Charmonman](http://www.srisakdi.com/curriculumvitae/American_Bio_Institute.htm) , [Xiaoping Xiong, PhD](http://www.stjude.org/about-st-jude/0,2569,460_2093_9909,00.html), [Mehdi Farshad](http://www.empa.ch/plugin/template/empa/*/15120/---/l=1), [Mr. Gela Bezhuashvili](http://www.mfa.gov.ge/?sec_id=14&lang_id=ENG), [Dave E. David, M.D.](http://resources.martindale.com/mhes/listing.jsp;jsessionid=00188CF48644CC4CB0ACBE4A428D2FB0?R=973766700010012), [Cyril Turner](http://www.worldfm.org/indepsnews.htm), [Howard P. Hopwood](http://4.22.200.231/index.cfm?fuseaction=viewVIPMember&memberno=67913&startLetter=H), v.v... Ông Tony Robinson, một dân biểu [Úc](/wiki/%C3%9Ac), cũng được đề cử chính danh hiệu này. Viện ABI đề nghị ông gửi 193 [đôla Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) để được nhận chứng chỉ và thêm 100 [đôla](/wiki/%C4%90%C3%B4_la) nữa để được phiên bản sang trọng của chứng chỉ đó. Ông đã tỏ ra nghi ngờ và đề nghị Bộ trưởng Tiêu dùng Úc, John Lenders, điều tra về ABI. Ông Bộ trưởng John Lenders đã nói rằng Bộ Tiêu dùng Úc biết rõ những "trò" thuộc kiểu này, ông khuyên các công dân không nên để mình bị lợi dụng. [9] [[10]](#cite_note-10)
Trong năm 2007, khi nhắc đến
[Trung tâm Tiểu sử Quốc tế](/wiki/Trung_t%C3%A2m_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) và Viện Tiểu sử Hoa Kỳ, Jan Margosian, điều phối viên về thông tin cho [người tiêu dùng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_ti%C3%AAu_d%C3%B9ng) của Bộ Tư pháp [Oregon](/wiki/Oregon) đã cảnh báo người tiêu dùng nên thận trọng và gọi những trung tâm này là lòe loẹt và nhơ nhớp ("tacky"), và nói thêm là "quý vị cần xem kỹ phương cách tiếp thị của họ và tìm hiểu vòng quay của chúng. Có cái gì đó cần phải chú ý" . [11]
Tờ báo
*Tribune* của [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) trong bài phân tích " *Giải thưởng gã khờ của năm*" cho rằng, ABI mang tính chất thương mại hơn là nghiên cứu học vấn (scholarly), và theo báo *The Skeptic* ( *Kẻ Hoài nghi*) của [Úc](/wiki/%C3%9Ac), số 2 mùa đông năm 2007: "Hai tổ chức này (Viện Tiểu sử Hoa Kỳ (ABI) và [Trung tâm Tiểu sử Quốc tế Anh](/wiki/Trung_t%C3%A2m_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) (IBC)) không đưa ra một danh sách giải thưởng cố định và cũng không xuất bản tiêu chí giải thưởng. Không thể không nghi ngờ chúng tồn tại để nuôi dưỡng sự cả tin và danh hão (vanity)" . [12]
Tuy nhiên, có nhiều người trên thế giới
trân trọng các danh hiệu mà ABI tặng, trong đó có cả các nhà khoa học [13] . Tổng thống [[14]](#cite_note-14) [Gambia](/wiki/Gambia), [Yahya Jammeh](/wiki/Yahya_Jammeh), liệt kê các danh hiệu của ABI tại tiểu sử chính thức của ông , trong đó có một đề cử [[15]](#cite_note-15) *Man of the Year 1997*và một giải *Gold Record of Achievement*( *Bảng vàng thành tựu*) năm 1998.
## ABI và Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit§ion=3)]
Năm
[2001](/wiki/2001) - năm thứ 1 của [thế kỷ 21](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_21), giáo sư [Nguyễn Cảnh Toàn](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_C%E1%BA%A3nh_To%C3%A0n) đã được đưa vào danh sách *Great Minds of 21 st Century* (Bộ óc vĩ đại của Thế kỷ 21) . [16]
Năm
[2005](/wiki/2005) - năm thứ 5 của [thế kỷ 21](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_21), phó giáo sư, tiến sĩ Dương Quốc Việt cũng đã nhận được thư mời ghi danh vào danh sách đó . Theo ông Dương Quốc Việt, lời đề nghị có kèm theo việc mời mua huy chương tôn vinh với giá 1000 [17] [đôla Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9). Ông còn tỏ ra nghi ngờ về tính chất "làm kinh tế" của việc trao danh hiệu này. . [[18]](#cite_note-18)
Một số người Việt nhận danh hiệu của Viện này:
[Nguyễn Cảnh Toàn](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_C%E1%BA%A3nh_To%C3%A0n) , [19] [Bùi Trang Chước](/wiki/B%C3%B9i_Trang_Ch%C6%B0%E1%BB%9Bc) , [[20]](#cite_note-20) [Đỗ Gia Cảnh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%97_Gia_C%E1%BA%A3nh&action=edit&redlink=1) , [[21]](#cite_note-21) [Bà Ngô Bá Thành](/wiki/B%C3%A0_Ng%C3%B4_B%C3%A1_Th%C3%A0nh), [Đái Duy Ban](/wiki/%C4%90%C3%A1i_Duy_Ban), [Phạm Song](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Song) , [[22]](#cite_note-22) [Trần Văn Trường](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng&action=edit&redlink=1)...
Những danh hiệu này đã được tuyên truyền một cách thái quá trên báo chí Việt Nam và đã gây phản ứng tiêu cực của không ít người làm khoa học và văn hóa, văn nghệ
. [1]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit§ion=4)]
- ^
**a** **ă** ["Loạn" danh hiệu, giải thưởng quốc tế](http://www.tienphongonline.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=60432&ChannelID=7) [^](#cite_ref-OsuMedNeuro_2-0) [Ohio State University](/w/index.php?title=Ohio_State_University&action=edit&redlink=1)College of Medicine, Department of [Neuroscience](/w/index.php?title=Neuroscience&action=edit&redlink=1). [“Hojjat Adeli, Ph.D.”](http://medicine.osu.edu/neuroscience/345.cfm). *Faculty*. [CV](/w/index.php?title=Curriculum_Vitae&action=edit&redlink=1) **Richard Baker (** [^](#cite_ref-BakerTheAge_3-0) [27 August](/w/index.php?title=27_August&action=edit&redlink=1) [2004](/wiki/2004)). [“Scam of the year a snip at $195”](http://www.theage.com.au/articles/2004/08/26/1093456749832.html?from=storyrhs). *.* [The Age](/w/index.php?title=The_Age&action=edit&redlink=1)
Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
[John Lenders](/w/index.php?title=John_Lenders&action=edit&redlink=1), Bộ trưởng Bộ tiêu dùng Úc đã được yêu cầu điều tra một vụ lừa đảo do một nhóm có tên Viện Tiểu sử Hoa Kỳ sau khi nhóm này báo với một nghị sĩ Đảng lao động Úc rằng ông ta sẽ được nhận một tấm bằng chứng nhận danh hiệu "người đàn ông của năm 2004" nếu ông trả 195 đô la Mỹ … Ông nói " Rất khó lấy lại tiền từ những vụ lừa được thực hiện từ nước ngoài kiểu như thế này, đây là một tổ chức lừa đảo nổi tiếng đối với Sở tiêu dùng của bang Victoria]].
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-PeacePrizeScamNSW_4-0) [Parliament of New South Wales](/w/index.php?title=Parliament_of_New_South_Wales&action=edit&redlink=1)( [1 March](/w/index.php?title=1_March&action=edit&redlink=1) [2005](/wiki/2005), [6 April](/w/index.php?title=6_April&action=edit&redlink=1) [2005](/wiki/2005)). [“Peace Prize Scam.”](http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/la/qala.nsf/ad22cc96ba50555dca257051007aa5c8/ca25708400173f67ca25704600244af4!OpenDocument). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Rajesh Kochhar (** [^](#cite_ref-KochharTribune_5-0) [16 January](/w/index.php?title=16_January&action=edit&redlink=1) [1999](/wiki/1999)). [“The Sucker of the Year Award.”](http://www.tribuneindia.com/1999/99jan16/saturday/head4.htm). *. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:* [The Tribune](/w/index.php?title=The_Tribune&action=edit&redlink=1)
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Bhavin Jankharia (** [^](#cite_ref-JankhariaBlog_6-0) [10 August](/w/index.php?title=10_August&action=edit&redlink=1) [1999](/wiki/1999)). [“The Awards Scam.”](http://www.manfrommatunga.com/awards.htm). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Don Burleson (** [^](#cite_ref-BurlesonBlog_7-0) [8 October](/w/index.php?title=8_October&action=edit&redlink=1) [2006](/wiki/2006)). [“Are you a "Man of the Year"?”](http://dba-oracle.blogspot.com/2006/10/are-you-man-of-year.html). Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) [^](#cite_ref-DubiousAwards_8-0) [“Dubious awards: Sashes and such”](http://www.biology.ualberta.ca/bsc/news26_1/awards.htm). *Newsletter of the Biological Survey of Canada (*. [Terrestrial](/w/index.php?title=Terrestrial_animal&action=edit&redlink=1) [Arthropods](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp)) Volume 26 No. 1, Spring 2007 **Richard Baker, phóng viên chính trị của chính phủ Úc,** [^](#cite_ref-9) [Scam of the year a snip at $195](http://www.theage.com.au/articles/2004/08/26/1093456749832.html?from=storylhs), The Age, ngày 27 tháng 8 năm 2004. **"** [^](#cite_ref-10) *It is very difficult to retrieve money from scams like this that are run overseas. This is a scam that is well known to Consumer Affairs Victoria.*" [^](#cite_ref-11) [“Paying for prestige:the cost of recognition”](http://www.dailyvanguard.com/2.4060/paying-for-prestige-the-cost-of-recognition-1.311655). *Vanguard*(Portland, Oregon). Ngày 15 tháng 2 năm 2007. [^](#cite_ref-12) [Kỳ 2: Danh hiệu còn nhiều nghi vấn](http://www.tienphong.vn/cong-nghe/khoa-hoc/146789/Danh-hieu-con-nhieu-nghi-van.html), báo Tiền Phong, 16/12/2008 [^](#cite_ref-13) [Xem một kết quả tìm kiếm trên Google](http://www.google.de/search?q=%22American+Biographical+Institute%22+%22Man+of+the+year%22&hl=de&lr=&start=0&sa=N) [^](#cite_ref-14) [Tiểu sử của một nhà hoa học](http://www.me.ttu.edu/Home/Research/Center%20for%20Mechanochemistry%20and%20Synthesis%20of%20New%20Materials/Honors%20and%20Awards.php) [^](#cite_ref-15) [Tiểu sử chính thức của tổng thống Gambia](http://www.statehouse.gm/cv/biography.html) [^](#cite_ref-16) [Giáo sư Nguyễn Cảnh Toàn được tặng danh hiệu cao quý](http://www.dhsphn.edu.vn/e-content/viewer.asp?a=678&z=0) [^](#cite_ref-17) [Một người Việt được lưu danh trong "Những bộ óc vĩ đại của TK 21"](http://dantri.com.vn/c135/s135-66870/mot-nguoi-viet-duoc-luu-danh-trong-nhung-bo-oc-vi-dai-cua-tk-21.htm), Dân Trí, 20/07/2005 [^](#cite_ref-18) [Gặp một "Bộ óc vĩ đại của thế kỉ 21" - Đừng tưởng đỏ là chín](http://www.chungta.com/Desktop.aspx/ChungTa-SuyNgam/NgamNghi-VietNam/Dung_tuong_do_la_chin/) [^](#cite_ref-19) [Thư thông báo việc thành lập Giải thưởng Nguyễn Cảnh Toàn cho các công trình về Toán học và Giáo dục, Nxb Giáo dục](http://www.nxbgd.vn/toanhoctuoitre/tintuc/pop_printer.asp?id=114) [^](#cite_ref-20) [Xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh: "Lọt sổ" tác giả Quốc huy VN, Hoàng Lan Anh, Báo Người Lao Động, Thứ Sáu, 26/08/2011](http://nld.com.vn/20110826114328718p1140c1192/xet-tang-giai-thuong-ho-chi-minh-lot-so-tac-gia-quoc-huy-vn.htm) [^](#cite_ref-21) ["Nhân vật của năm 2008" được đề cử "Trí tuệ lớn của thế kỷ 21"](https://archive.is/20120728164117/vov.vn/Home/quotNhan-vat-cua-nam-2008quot-duoc-de-cu-Tri-tue-lon-cua-the-ky-21/20085/85243.vov), Đài Tiếng Nói Việt Nam, 05/05/2008 [^](#cite_ref-22) [Vĩnh biệt Giáo sư, Viện sĩ Phạm Song](https://archive.is/20130421194426/vov.vn/Home/Vinh-biet-Giao-su-Vien-si-Pham-Song/201111/191374.vov), Đài tiếng nói Việt Nam
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit§ion=5)] [Trung tâm tiểu sử quốc tế](/wiki/Trung_t%C3%A2m_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)- IBC ( [Anh](/wiki/Anh)).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_Ti%E1%BB%83u_s%E1%BB%AD_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit§ion=6)] [Trang web chính của ABI](http://www.abiworldwide.com/)
- Trương Thanh Thủy,
[Kỳ 1: Được vinh danh hay mua danh?](http://www.tienphong.vn/cong-nghe/khoa-hoc/146701/Ky-1-Duoc-vinh-danh-hay-mua-danh.html)và [Kỳ 2: Danh hiệu còn nhiều nghi vấn](http://www.tienphong.vn/cong-nghe/khoa-hoc/146789/Danh-hieu-con-nhieu-nghi-van.html), báo Tiền Phong, 16/12/2008
- Lê Văn Giạng,
[Nghệ thuật kinh doanh học vị](http://vietbao.vn/Giao-duc/Nghe-thuat-kinh-doanh-hoc-vi/20764156/202/), Vietbao đăng lại từ Vietnamnet, 15/11/2008 [Thực hư những danh hiệu phong tặng từ ngoại quốc](http://hanoimoi.com.vn/newsdetail/Van-hoa/101544/th7921c-h432-nh7919ng-danh-hi7879u-phong-t7863ng-t7915-ngo7841i-qu7889c.htm), Hà Nội Mới, 21/09/2006 [Cái bẫy hư danh](http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/Thoi-su-suy-nghi/391412/Cai-bay-hu-danh.html)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1068 miss(0), cp1068 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
manlike
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Tính từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ˈmæn.ˌlɑɪk/
Tính từ
[
sửa
]
manlike
/ˈmæn.ˌlɑɪk/
Như đàn ông; có
những
tính chất
của đàn ông.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=manlike&oldid=1666158
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Tính từ
Tính từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Français
Հայերեն
한국어
Kurdî
தமிழ்
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 16:24 ngày 3 tháng 12 năm 2015.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Cookie statement
Phiên bản di động

X-Cache: cp1054 miss(0), cp1055 frontend miss(0)


text:
middle-sized
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Tiếng Anh
[
sửa
]
Tính từ
[
sửa
]
middle-sized
Tầm thước
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=middle-sized&oldid=1611210
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Tính từ
Tính từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
മലയാളം
Polski
Srpskohrvatski / српскохрватски
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 02:01 ngày 31 tháng 8 năm 2015.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Cookie statement
Phiên bản di động

X-Cache: cp1068 miss(0), cp1055 frontend miss(0)