text:
Chủ đề nóng: Giáo án Điện tử - Sách giáo khoa - Học tiếng Anh - Bài giảng trực tuyến - Công lý: Việc đúng nên làm - Món ăn bài thuốc - Chăm sóc bà bầu - Môi trường - Tiết kiệm điện - Nhi khoa
Cải tiến và phổ cập phương pháp cứu lò ngải
Bài từ Tủ sách Khoa học VLOS
CẢI TIẾN VÀ PHỔ CẬP PHƯƠNG PHÁP CỨU LÒ NGẢI ĐỂ CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG
TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Cứu là phương pháp phòng trị bệnh đơn giản và hiệu quả đã được chứng nghiệm qua hàng ngàn năm lịch sử.
Các phương pháp cứu truyền thống ngày nay ít được phổ cập do có nhiều nhược điểm không còn thích hợp với con người hiện đại, như cứu bằng mồi ngải (trực tiếp hoặc gián tiếp) dễ gây bỏng phồng lỡ sẹo, hoặc cứu bằng điếu ngải thường tốn công cầm hơ từng huyệt một, lại do thường xê dịch (vì mỏi tay) làm sức nóng không đều không tập trung nên hiệu quả kém.
Để khắc phục các nhược điểm trên đây, Lương y Phan Công Tuấn đã cải tiến phương pháp cứu điếu ngải thành phương pháp cứu lò ngải, với dụng cụ đặc chế lò cứu dùng phố hợp với điếu ngải truyền thống, cùng một số phụ liệu như vải điều lót trên huyệt để điều chỉnh độ nóng, rượu gừng, rượu gấc, rượu tỏi ... để xoa lên vùng huyệt nhằm tăng cường tác dụng tán hàn, hoạt huyết, tiêu độc ... như trong các cách cứu cách gừng, cách gấc, cách tỏi.
Nhìn chung, so với các phương pháp châm và cứu truyền thống, cứu lò ngải có nhiều ưu điểm tiện ích hơn hẳn như sau :
- Cứu lò ngải có thể điều tiết độ nóng (bằng cách tăng hay giảm số lần vải lót) phù hợp theo cảm thụ riêng của từng người bệnh, nên tránh được tai biến bỏng lỡ thường gặp khi đốt cứu.
- Cứu lò ngải có lò cứu giữ cố định điếu ngải trên huyệt cần cứu nên nhiệt lượng tập trung, sức nóng ổn định giúp hiệu quả tăng cường, mặt khác nhờ không phải dùng tay cầm giữ, nên cùng một lúc có thể cứu nhiều huyệt, giúp thầy thuốc tiết kiệm đựoc thời gian làm việc, cũng như người bệnh đỡ tốn thời gian chờ đợi.
- Cứu lò ngải chủ yếu mang lại cảm giác ấm nóng khoan khoái dễ chịu (tính ôn bổ), thích hợp cho nhiều loại hình bệnh tật, nhất là các bệnh chứng suy nhược mạn tính; không gây đau rát, không có nguy cơ lây nhiễm bệnh qua đường máu, không đòi hỏi chế độ thanh tiệt trùng nghiêm ngặt, nên có thể thực hiện điều trị lâu dài mà người bệnh không phải e dè sợ hãi.
- Cứu lò ngải dùng thủ thuật thao tác đơn giản, ấn định vùng huyệt rộng rãi dễ xác định, nên người bệnh hay người nhà sau một vài lần được thầy thuốc hướng dẫn “cầm tay chỉ việc” là có thể tự thực hiện đốt cứu trị bệnh tại nhà.
- Cứu lò ngải không những tiết kiệm tiền bạc (vì chi phí giá thành điều trị rất thấp) thích hợp cho quãng đại quần chúng lao động nghèo, mà còn phù hợp với ngân quỹ thời gian rất eo hẹp của con người hiện đại.
Tóm lại, lò cứu ngải là phương pháp cứu cải tiến mang đậm bản sắc khoa học, dân tộc, đại chúng, nếu được các cẫp lãnh đạo hội ngành y tế quan tâm tạo điều kiện phổ cập rộng rãi trong công tác CSSKCĐ chắc chắn sẽ góp phần đắc lực phục vụ cho công tác xã hội hóa y dược học cổ truyền và sự nghiệp hiện đại hóa, công nghiệp hóa đất nước.
ĐẶT VẤN ĐỀ
Châm cứu là phương pháp chữa bệnh độc đáo chiếm vị trí rất quan trọng trong hệ thống Đông y học cổ truyền. Đó là những y thuật quen thuộc, đơn giản nhưng hiệu quả, được quảng đại quần chúng ưa thích và tín nhiệm từ ngàn đời nay. Việt Nam chúng ta rất đỗi tự hào là một trong các nước có lịch sử châm cứu lâu đời nhất trên thế giới, trải qua bao biến thiên thăng trầm vẫn tồn tại và phát triển trong lòng văn hóa dân tộc cho đến ngày nay. Đặc biệt trong hơn nửa thế kỷ vừa qua, châm cứu Việt Nam với con chim đầu đàn là GS. Nguyễn Tài Thu đã không ngừng đi lên đạt được nhiều thành tựu to lớn trên cả hai bình diện phổ cập và chuyên sâu, phục vụ đắc lực sự nghiệp chăm sóc sức khỏe cộng đồng (CSSKCĐ).
Phương pháp cứu là một trong hai bộ phận của khoa châm cứu, thuộc phạm vi phép chữa ngoài (ngoại trị, khác với nội trị là dùng thuốc uống trong), tức thông qua tác động kích thích lên huyệt vị từ mặt ngoài cơ thể nhằm điều chỉnh khí huyết kinh mạch và công năng tạng phủ bên trong để đạt mục đích phòng trị bệnh tật. Nếu châm là dùng các loại kim nhỏ châm vào huyệt vị rồi làm thủ thuật kích thích đau - tức - tê - nặng, thì cứu lại dùng mồi ngải hoặc điếu ngải đốt hơ trên huyệt vị, lấy sức nóng và khí thuốc tác động, vừa có tác dụng điều khí trị thần như phép châm, lại có công năng ôn kinh tán hàn, thông hành huyết mạch, thăng đề tạng khí, phò nguyên cố thoát chiếm ưu thế hơn hẳn so với phép châm. Chính vì vậy mà trong tác phẩm kinh điển Nội Kinh Linh Khu (thiên Quan Năng) đã viết rằng các chứng châm không tác dụng thì dùng cứu rất tốt (châm sở bất vi, cứu chi sở nghi). Do đó từ ngày xưa, châm và cứu là được kết hợp sử dụng trong một khoa thống nhất thể hiện qua danh xưng châm cứu còn đến ngày nay.
Tuy nhiên, theo chúng tôi, hiện nay đang có sự phát triển mất cân đối trầm trọng giữa hai bộ môn châm và cứu. Có thể nói không ngoa, là toàn bộ thành tựu phát triển của châm cứu Việt Nam trong mấy chục năm qua gần như gói trọn trong lĩnh vực châm, nhất là các phương pháp châm mới như mãng châm, điện châm, thủy châm, nhu châm, châm tê, châm loa tai ... Còn về phương pháp cứu thì hầu như giẫm chân tại chỗ, nếu không muốn nói là ngày càng mai một. Có trên 90% bệnh nhân đi điều trị châm cứu nhưng thực tế chỉ được châm chứ không hề được cứu.
Theo chúng tôi, sở dĩ phương pháp cứu không thịnh hành là do các nguyên nhân chính sau :Đối với thầy thuốc, dùng phép cứu tốn thời gian gấp đôi ba lần so với châm, vì phải cứu từng huyệt một, phải trực bên bệnh nhân suốt thời gian cứu, trong khi đó nếu dùng châm thì thời gian lưu kim có thể đi khám bệnh, bốc thuốc hoặc châm cho người khác. Đối với bệnh nhân, dùng cứu - nhất là cứu bằng mồi ngải, cứu trực tiếp thường gây nóng rát, phồng lỡ thành sẹo nên ít muốn tiếp nhận phương pháp này. Hơn nữa, đối với các bệnh thích ứng cho phép cứu thường thiên về hư hàn, suy nhược lâu ngày, bệnh mạn tính, đòi hỏi thời gian trị liệu lâu dài, nếu công việc bận rộng không có điều kiện đến cơ sở chẩn trị thường xuyên thì khó đạt kết quả như mong muốn.
Để giải quyết những khó khăn thực tiễn trên đây, sau nhiều năm mày mò thực nghiệm cải tiến các phương pháp đốt cứu, cuối cùng chúng tôi đã tìm ra phương pháp cứu lò ngải khả dĩ khắc phục được những nguyên nhân bất lợi nêu trên đồng thời có thể hướng dẫn cho bệnh nhân tự thao tác thực hành điều trị tại nhà theo chỉ định của thầy thuốc.
Phương pháp phòng chữa bệnh đơn giản và hiệu quả này, nếu được tổ chức phổ cập rộng rãi trong nhân dân, nhất là ở những vùng sâu vùng xa sẽ trở thành một công cụ đắc lực phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
GIỚI THIỆU PHƯƠNG PHÁP CỨU LÒ NGẢI
DỤNG CỤ CỨU LÒ NGẢI
1. Điếu ngải :
Dùng lá ngải cứu khô lâu năm vò nhuyễn, bỏ xơ cộng và bột lá, lấy phần tơi xốp mềm mại (ngải nhung) đem quấn giấy quyến thành điếu ngải. Có thể trộn bột thuốc theo công thức bài Thái Ất Thần Châm hoặc một số dược liệu thay thế khác vào ngải nhung để tăng cường hiệu quả. Điếu ngải được làm thủ công (theo hướng dẫn trong sách Châm cứu học hoặc Trung y học khái luận) mọi người đều có thể tự làm được. Chúng tôi làm theo kỹ thuật riêng, cho thành phẩm điếu ngải chặt chẽ, cháy tốt, bó tàn, hương thơm tự nhiên, kích thước dài 18cm, cỡ trung bình đường kính 1cm, mỗi điếu cháy từ 40 - 60 phút, có thể cứu trong 2 lần. Điếu ngải làm sẵn cho vào hộp kín để bảo quản sử dụng lâu dài. Chúng tôi đóng thành gói 12 điếu dùng cứu đủ 1 liệu trình 12 ngày.
2. Lò cứu :
Là vật dụng hình nón úp, miệng lò (đáy trống ở dưới) hình tròn đường kính 3cm, xung quanh khoét vài ba lỗ thông gió, và 1 ống tròn hơn1cm (vừa đút lọt điếu ngải, đồng thời làm cán nắm). Lỗ tròn cách miệng lò 1 - 1,5cm (để giữ cố định khoảng cách giữa điếu ngải với mặt da), phía trên kín, có khoét một số lỗ nhỏ để thông hơi. Có thể làm bằng nhiều chất liệu không cháy để chế lò ngải, nhưng theo chúng tôi tốt nhất là bằng đất nung tính ôn hòa (thổ khí), giá thành rẻ nhất. Chúng tôi đã thiết kế mẫu và cho sản xuất thử nghiệm lò cứu ngải đất nung đặt tên là lò cứu Việt Nam, xin xem hình mẫu đính kèm.
3. Một số vật liệu hỗ trợ khác gồm :
- Vải điều (sợi cotton) : Cắt thành vuông nhỏ 20 x 40cm, để gấp đôi, gấp tư, gấp tám, đặt trên huyệt điều chỉnh độ nóng.
- Rượu gừng, tỏi, gấc : Dùng mỗi thứ 100g, giã nhỏ, ngâm riêng trong 150ml rượu 500, tùy nhu cầu cần tán hàn, tiêu độc hay hoạt huyết mà dùng từng loại thoa trên huyệt trước và sau khi cứu để tăng cường hiệu quả (như trong cách cứu gián tiếp).
- Dầu mù u (chế phẩm có bán trên hiệu thuốc tây) : Dùng bôi lên huyệt sau khi cứu nếu nghe nóng rát nhiều để phòng trị phỏng.
Ngoài ra, trong bộ dụng cụ còn có 1 gạt tàn và một số bông băng, cồn sát trùng, dây vải, băng keo, gối đòn để kê buộc lò cứu ở những vị trí đặt để không thuận tiện.
KỸ THUẬT CỨU LÒ NGẢI
1. Thao tác cứu lò ngải :
Đốt cháy một đầu điếu ngải, đun vào trong lò ngải rồi đặt trên điểm đau hay huyệt cần cứu. Khi người bệnh bắt đầu nghe nóng quá thì lót thêm một lớp vải điều, cứ thế lót tăng dần lên 2, 4, 6, 8 ... lớp đồng thời đẩy dần điếu ngải vào sao cho đầu đỏ điếu ngải luôn ở điểm giữa lò ngải ngay trên huyệt cứu (cách da khoảng 1 - 1,5cm). Khi tàn bó dài thì lấy lò ngải ra gạt bớt tàn rồi đặt vào lại. Thời gian cứu mỗi huyệt từ 10 - 15 phút. Sau khi cứu, vùng da huyệt cứu đỏ ửng lên là tốt. Nếu nghe nóng rát thì bôi ngay dầu mù u vào để phòng trị bỏng.
2. Chọn huyệt cứu :
Phép cứu không dùng nhiều huyệt như châm, mỗi lần chỉ cứu 1 - 2 huyệt, tối đa 3 - 4 huyệt đơn, nên việc chọn huyệt hết sức quan trọng. Chỉ có thầy thuốc Đông y nắm rõ tính năng tác dụng các loại huyệt cũng như cách phối hợp chúng, sau khi thăm khám chẩn đoán cụ thể, theo biện chứng luận trị lý - pháp - phương - huyệt mới có thể quyết định chọn huyệt cứu cho bệnh nhân. Ở đây không nhắc lại cách dùng các loại huyệt : a thị, du, mộ, nguyên, lạc, khích, ngũ du, bát hội, giao hội ... Chỉ xin đặc biệt lưu ý một kinh nghiệm riêng của chúng tôi rất trọng dụng các huyệt trên Nhâm - Đốc mạch, nhất là các huyệt có vị trí trùng các luân xa trong yoga khí công, không chỉ chữa bệnh cục bộ mà có tác dụng toàn thân rất tốt.
Cũng cần lưu ý thêm : Phải tuân thủ thứ tự cứu các huyệt theo quy ước của người xưa : Huyệt trên trước - huyệt dưới sau, huyệt kinh dương trước - huyệt kinh âm sau, huyệt chủ trị trước - huyệt phối hợp sau.
3. Tư thế cứu :
Tùy huyệt cứu mà có tư thế thích hợp sao cho suốt thời gian cứu người bệnh vẫn thoải mái, không mỏi, không cựa mình dễ làm rơi đổ lò cứu. Thường chọn tư thế để huyệt cứu hướng lên trên, cho bệnh nhân nằm úp hoặc nằm ngửa là tốt nhất. Cũng trong các tư thế này, vẫn có thể cứu được nhiều huyệt nằm nghiêng hay đứng như Bách hội, Túc tam lý, Kiên ngung ... bằng cách dùng thêm đòn kê, gối đệm, băng keo hay dây vải buộc hoặc chèn giữ cố định lò cứu. Một số huyệt như Trường cường, Hội âm, Dũng tuyền chọn tư thế ngồi và cho lò cứu ngửa lên. Một số huyệt vùng kín nam nữ có thể để nguyên áo quần mà đặt lò cứu lên vẫn tốt, chỉ cần lót thêm một vài lần vải để khỏi ám khói gây bẩn áo quần. Nói chung, trừ một số ít huyệt trên mặt, đầu ngón tay chân không đặt được lò cứu (khi ấy phải cầm điếu ngải mà hơ), còn hầu hết đều dùng lò cứu để lên được.
4. Liều lượng cứu :
Dùng lò cứu vẫn chủ động dùng lượng kích thích bổ tả khác nhau tùy theo bệnh. Cứu bổ thì chỉnh đầu ngải cháy nhích xa mặt da hơn, dùng nhiều lớp vải lót cho nóng ấm dịu, giữ cố định lò cứu, thời gian cứu lâu hơn (20 - 30 phút). Cứu tả thì chúc đầu ngải cháy gần mặt da hơn, dùng ít lớp vải lót, dùng thêm quạt để điếu ngải cháy mạnh, động viên người bệnh gắng chịu nóng, khi nóng quá có thể nhấc lò cứu ra rồi đặt lại nhiều lần như vậy (như cứu mổ cò), có thể chủ động cứu phồng, thời gian cứu ngắn hơn (10 - 15 phút)
Thời gian cứu với bệnh mạn tính, suy nhược mỗi ngày 1 lần, nên chọn lúc nghỉ ngơi sau khi ăn là tốt nhất. Một liệu trình cứu khoảng 12 ngày, một đợt điều trị có thể vài ba liệu trình. Với bệnh cấp tính có thể cứu ngày 2 lần, khi hết bệnh thì thôi (thường chỉ 5 - 7 lần cứu).
Đối với trẻ em, chỉ nên sử dụng cứu ấm cho trẻ trên 7 tuổi, thời gian cứu từ 5 -7 phút. Các trường hợp khác phải theo chỉ dẫn riêng của thầy thuốc.
Đối với nam giới, người mập, người lao động tay chân cứu lâu hơn, kích thích nóng mạnh hơn so với nữ giới, người ốm, người lao động trí óc.
5. Đề phòng và xử lý tai biến do cứu :
- Cần giải thích trước cho bệnh nhân về các mức độ nóng ấm cần thiết trong đốt cứu để hợp tác theo dõi thông báo điều chỉnh kịp thời, không nên cố gắng chịu nóng dễ gây bỏng (trừ khi chủ động cứu bỏng). Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp điểm cứu bỏng phồng ngoài ý muốn do tổ chức da mỏng mảnh khác thường, do người bệnh giảm hay mất cảm giác, hoặc do thầy thuốc hay người thao tác chưa có kinh nghiệm đốt cứu. Sau khi cứu nghe nóng rát khác thường phải bôi ngay dầu mù u, sau tiếp tục bôi ngày 3 - 4 lần. Nếu có nốt phồng nhỏ để mấy ngày sau tự khô và lành. Nếu nốt phồng lớn dùng kim vô trùng chích cho ra nước dịch, vẫn bôi dầu mù u và dùng băng gạt băng lại, giữ vệ sinh và thay băng hằng ngày đến khi khỏi hẳn. Cần giải thích cứu bỏng là hiện tượng bình thường và rất phổ biến ngày xưa, thường đem lại hiệu quả cao hơn cho bệnh nhân yên tâm.
- Nên lưu ý không cứu ở vùng mặt, mắt, tim, vùng có mạch máu lớn, vùng bụng phụ nữ có thai ... Đối với các huyệt sách cổ ghi cấm cứu cần thận trọng, có thể sử dụng cứu ấm nhưng tuyệt đối không được để bỏng.
- Đối với bệnh chứng thực nhiệt, người phát sốt cao, đau bụng nội khoa có nôn ra máu hoặc không rõ nguyên nhân thì không dùng. Thận trọng với bệnh tiểu đường, cao huyết áp.
- Có tài liệu ghi cứu vẫn có thể gây choáng ngất như hiện tượng vựng châm, nhưng thực tế lâm sàng sử dụng phương pháp lò cứu chúng tôi chưa hề gặp. Tuy nhiên vẫn nên đề phòng bằng cách chọn phòng cứu cần thoáng khí, mở cửa cho gió hoặc quạt nhẹ để tản khói, và lưu ý không để bệnh nhân hen suyễn dị ứng ngửi trực tiếp khói điếu ngải cháy.
PHẠM VI ỨNG DỤNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ
1. Ứng dụng theo kinh điển :
Cứu là phương pháp trị liệu rất thích nghi với bệnh chứng thuộc phạm vi âm hàn hư nhược. Nội kinh Tố Vấn cho rằng người phương Bắc sống ở địa thế cao, gió băng lạnh lẽo, ở lều, ăn thịt, uống sữa, nội tạng bị hàn dễ sinh bệnh đầy trướng, điều trị nên dùng phép cứu. Vì vậy, phép cứu có nguồn gốc từ phương Bắc truyền tới. Nội Kinh Linh Khu thì nhiều lần nhắc lại các chứng hãm hạ (tức dương khí hạ hãm, công năng nội tạng suy nhược) thì dùng phép cứu. Trương Trọng Cảnh, tác giả Thương hàn tạp bệnh luận cũng cho rằng đại pháp trị bệnh mùa Đông nên ôn và cứu.
Thực ra, với các công năng : Trợ nguyên dương, thông kinh lạc, ôn trung, trừ hàn, bổ hư, tả thực, phát uất, tán tà, phép cứu có thể ứng dụng trong phạm vi rộng rãi hơn nhiều như sách Y học nhập môn đã tổng kết : “Bệnh hư dùng cứu để hỏa khí trợ nguyên dương ; bệnh thực dùng cứu khiến thực tà theo hỏa mà phát tán ; bệnh hàn dùng cứu để cho khí ấm trở lại ; bệnh nhiệt dùng cứu để dẫn khí uất nhiệt phát ra ngoài, đó đều là ý nghĩa của phép cứu chữa bệnh.
Trong lịch sử Đông y, đã từng có nhiều tác giả chủ trương không châm, chỉ dùng riêng phép cứu để chữa bệnh như Vương Đảo trong Ngoại đài bí yếu (Đời Đường, Trung Quốc), Lê Trác Như trong Cứu pháp tinh vi (1805, Việt Nam), hay gần đây chúng tôi có sưu tầm được tài liệu cổ là tập Châm cứu thần phương, chưa rõ tác giả và niên đại, qua bản phiên âm từ chữ Nôm của L.Y Đoàn Khắc Hoàng ở Quảng Ngãi cũng chỉ dùng đơn độc phép cứu điều trị gần trăm chứng bệnh. (Chúng tôi có trích giới thiệu trên Thông tin Đông y Đà Nẵng số 2 và số 3)
2. Chu trình áp dụng cứu lò ngải :
Chúng tôi áp dụng phương pháp cứu lò ngải trên bệnh nhân đến khám chữa bệnh theo chu trình gồm 3 bước như sau :
- Bước 1 : Thầy thuốc khám bệnh, chỉ định phương pháp điều trị bằng cứu có thể kết hợp với thuốc và châm để điều trị tấn công, thời gian từ 1 - 2 ngày, hay 1 - 2 liệu trình tùy theo bệnh cấp, mạn, nặng, nhẹ ...
- Bước 2 : Khi bệnh thế tạm ổn, thầy thuốc chỉ định huyệt vị (đánh dấu) cung cấp dụng cụ, hướng dẫn kỹ thuật cho bệnh nhân hay người nhà tự thao tác để tiếp tục điều trị duy trì tại nhà thêm 1 - 2 liệu trình.
- Bước 3 : Bệnh nhân tái khám theo hẹn để được chỉ định tiếp tục hay đình chỉ điều trị, nếu tiếp tục có thể điều chỉnh phương huyệt thích hợp theo từng giai đoạn hay triệu chứng bệnh biến.
Nói chung, bệnh nhân không được tự ý điều trị lâu dài, mà phải theo sự hướng dẫn tư vấn cụ thể của thầy thuốc chuyên môn.
3. Nhận xét kết quả điều trị :
Qua gần 10 năm áp dụng, bước đầu nhận xét chúng tôi thấy cứu lò ngải là phương pháp trị liệu tốt, thích ứng với nhiều loại hình bệnh tật như sau :
a) Cứu điều trị bệnh cấp tính - cấp cứu :
Từ các bệnh cấp tính thông thường như cảm mạo, đau đầu, đau lưng, vẹo cổ, cơn hen suyễn, nấc cụt, nôn mửa, đầy bụng, tả lỵ, đinh nhọt ... đến các chứng cấp cứu như choáng ngất, trúng gió, trúng hàn, trúng phòng, chết đuối, bí đái, thai phụ gần sinh thai nhi không quay đầu, sản phụ nhau không ra hay thai chết lưu, trẻ em lên cơn động kinh ... Tất cả các bệnh chứng này dùng phép cứu điều trị tích cực, kịp thời cho kết quả tốt đẹp, nhanh chóng, nhiều khi thần hiệu (tức thời) chỉ sau một vài lần cứu.
b) Cứu điều trị bệnh mạn tính - suy nhược :
Các chứng phong hàn thấp tý, viêm đa khớp hoặc một khớp, thần kinh tọa, thoái hóa đốt sống - khớp xương, đau dạ dày, đại trường co thắt, lỵ mạn tính, sốt rét, hen suyễn, lao tổn, di chứng liệt mặt, liệt nửa người, phù thũng, liệt dương, lãnh cảm, viêm sinh dục, sa sinh dục, hiếm muộn, vô sinh, di tinh, đái són, đái dầm, thoát giang, u bướu, mụn cơm (mụn cóc), chai chân, thấp chẩn (chàm), nhọt độc các loại ... Các chứng bệnh này thường đau lâu ngày, phát đi phát lại, thuộc hàn - nhiệt, hư -thực thác tạp, cần điều trị lâu dài, kiên trì mới cho kết quả tốt. Vì vậy, dùng lò ngải điều trị tại nhà là phương pháp tốt nhất, cho hiệu quả chắc chắn, an toàn và tiết kiệm nhất.
c) Cứu dưỡng sinh phòng bệnh, nâng cao sức khoẻ :
Đối với người khỏe mạnh, người cao tuổi, hoặc người bẩm thụ yếu đuối (tiên thiên bất túc), hay người mới ốm khỏi, dùng lò ngải cứu để nâng cao sức khỏe, đề phòng bệnh sinh hoặc tái phát. Người xưa từng đúc kết nhiều phương huyệt như cứu Túc tam lý, Thần khuyết để kéo dài tuổi thọ, hay cứu 7 huyệt dự phòng trúng phong (Bách hội, Phong trì, Kiên tỉnh, Khúc trì, Phong thị, Túc tam lý, Huyền chung) rất hiệu quả ... Theo chúng tôi tùy theo tình trạng sức khỏe, tinh - khí - thần, âm dương tạng phủ thịnh suy mà chọn phương huyệt thích hợp để cứu dự phòng. Nên trong lĩnh vực này vẫn cần có sự chỉ dẫn tham vấn của thầy thuốc mới đem lại hiệu quả chắc chắn.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Cứu là phương pháp phòng trị bệnh đơn giản hiệu quả đã được chứng nghiệm qua hàng ngàn năm lịch sử. Cứu lò ngải là phương pháp cứu cải tiến vừa thừa kế tinh hoa, vừa khắc phục nhược điểm của các phương pháp đốt cứu cổ điển và cận đại. Tính tiện lợi của nó không những thích ứng với điều kiện kinh tế mà còn phù hợp với đặc trưng văn hóa Việt Nam, vừa đảm bảo giữ gìn được tính chất cổ truyền dân dã, vừa thích hợp với lối sống tiện nghi và quỹ thời gian eo hẹp của con người hiện đại.
So với “người anh em sinh đôi” là phương pháp châm, phương pháp cứu lò ngải cũng có nhiều ưu điểm nổi trội. Nếu châm đòi hỏi thao tác chuẩn mực điêu luyện, ấn định huyệt vị chính xác thủ thuật bổ tả phức tạp, chỉ có thầy thuốc chuyên môn mới có thể thực hiện, thì cứu lò ngải dùng thao tác thủ thuật đơn giản, ấn định vùng huyệt rộng dễ xác định hơn, người bệnh hay người nhà bệnh nhân sau một lần được “cầm tay chỉ việc” là có thể thao tác tự điều trị tại nhà. Trong khi châm thường gây đau, gây cảm giác sợ hãi e dè, đòi hỏi chế độ vô trùng, tiệt trùng nghiêm ngặt (nhất là trong tình hình đại dịch AIDS hoành hành hiện nay), thì phương pháp cứu lò ngải chủ yếu mang lại cảm giác ấm nóng khoan khoái dễ chịu, không đòi hỏi thanh - tiệt trùng nghiêm ngặt, không có nguy cơ lây nhiễm bệnh qua đường máu.
Bên cạnh các ưu điểm nêu trên, cứu lò ngải cũng có một vài nhược điểm như khói thuốc và mùi tàn thuốc có thể gây khó chịu cho một số người, thực ra nếu đầu tư công kỹ nghệ có thể chế được điếu ngải cháy không khói, nhưng khi ấy giá thành tăng nhiều lần so với điếu ngải thông thường, thực hiện điều đó có lẽ chưa thích hợp với giai đoạn hiện nay ở nước ta.
Với các nội dung và đặc điểm đã trình bày, theo chúng tôi, cứu lò ngải thật sự là một phương pháp khoa học, dân tộc, đại chúng, phổ cập phương pháp cứu cải tiến này là một nhiệm vụ thiết yếu cần đưa vào chương trình công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân, nhất là ở những vùng sâu vùng xa, nơi đời sống kinh tế văn hóa còn nhiều khó khăn. Chúng tôi xin kiến nghị tổ chức một mô hình áp dụng cứu lò ngải trong CSSKCĐ như sau :
Nếu được sự quan tâm triển khai thực hiện của Bộ Y tế và các tổ chức Hội - ngành Đông y - châm cứu, nhất là sự nhiệt tình hưởng ứng hướng dẫn người bệnh của đội ngũ cán bộ y - bác sĩ, lương y hội viên Hội Đông y Việt Nam, Hội Châm cứu Việt Nam và Hội Dược liệu Việt Nam, chúng tôi tin tưởng rằng nhất định chúng ta sẽ tổ chức thành công mô hình này.
Viết chuyên luận này, thật ra chúng tôi chỉ dám mạo muội đề xuất một ý tưởng từ kinh nghiệm thực tiễn cá nhân, do kiến thức và kinh nghiệm có hạn, thời gian thực hiện gấp rút, chuyên luận này hẳn còn không ít thiếu sót bấp cập trong việc trình bày, kiến giải và kiến nghị, tác giả mong nhận được góp ý bổ sung của cấp lãnh đạo hội ngành, các nhà hoạch định chính sách y tế, các nhà nghiên cứu chuyên môn, các học giả, các lương y lão thành cùng quý bạn đồng nghiệp để tu chính hoàn thiện trong những lần công bố sau, và quan trọng hơn là để sớm thực hiện cải tiến, khôi phục và phổ cập phương pháp cứu trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng thời gian đến.
Tác giả
Đà Nẵng, ngày Tiểu tuyết 22/11/2001
- L.Y PHAN CÔNG TUẤN
- Địa chỉ liên hệ: Hòa Thọ Đông - Cẩm Lệ - Đà Nẵng-
- ĐT: 0511.3672127; E.mail: locuuvietnam@yahoo.com
Bản quyền
Tác giả giữ bản quyền, không được phép sửa chửa bài này.
Đề tài đã được báo cáo tại tại các Hội thảo Khoa học của Hội Đông y và Hội Châm cứu TP.Đà Nẵng.
Bài đã đăng trên Tạp chí Cây Thuốc Quý số 4-5-6-7 và Tạp chí Đông y số 336.

markdown:
![ Bulbgraph.png](http://tusach-img.thuvienkhoahoc.com/images/thumb/6/60/Bulbgraph.png/32px-Bulbgraph.png)
**Chủ đề nóng:** [Giáo án Điện tử](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Gi%C3%A1o_%C3%A1n_%C4%90i%E1%BB%87n_t%E1%BB%AD) - [Sách giáo khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:S%C3%A1ch_gi%C3%A1o_khoa) - [Học tiếng Anh](/wiki/H%E1%BB%8Dc_ti%E1%BA%BFng_Anh_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn_v%E1%BB%9Bi_Mr_Duncan) - [Bài giảng trực tuyến](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_gi%E1%BA%A3ng_tr%E1%BB%B1c_tuy%E1%BA%BFn) - [Công lý: Việc đúng nên làm](/wiki/C%C3%B4ng_l%C3%BD:_Vi%E1%BB%87c_%C4%91%C3%BAng_n%C3%AAn_l%C3%A0m) - [Món ăn bài thuốc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%C3%B3n_%C4%83n_b%C3%A0i_thu%E1%BB%91c) - [Chăm sóc bà bầu](/wiki/Ch%C4%83m_s%C3%B3c_b%C3%A0_b%E1%BA%A7u) - [Môi trường](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:200_c%C3%A2u_h%E1%BB%8Fi_%C4%91%C3%A1p_v%E1%BB%81_m%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng) - [Tiết kiệm điện](/wiki/C%C3%A1c_ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p_ti%E1%BA%BFt_ki%E1%BB%87m_%C4%91i%E1%BB%87n_hi%E1%BB%87u_qu%E1%BA%A3) - [Nhi khoa](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nhi_khoa)
# Cải tiến và phổ cập phương pháp cứu lò ngải
### Bài từ Tủ sách Khoa học VLOS
CẢI TIẾN VÀ PHỔ CẬP PHƯƠNG PHÁP CỨU LÒ NGẢI ĐỂ CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG
|
|
## Mục lục
### TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Cứu là phương pháp phòng trị bệnh đơn giản và hiệu quả đã được chứng nghiệm qua hàng ngàn năm lịch sử.
Các phương pháp cứu truyền thống ngày nay ít được phổ cập do có nhiều nhược điểm không còn thích hợp với con người hiện đại, như cứu bằng mồi ngải (trực tiếp hoặc gián tiếp) dễ gây bỏng phồng lỡ sẹo, hoặc cứu bằng điếu ngải thường tốn công cầm hơ từng huyệt một, lại do thường xê dịch (vì mỏi tay) làm sức nóng không đều không tập trung nên hiệu quả kém.
Để khắc phục các nhược điểm trên đây, Lương y Phan Công Tuấn đã cải tiến phương pháp cứu điếu ngải thành phương pháp cứu lò ngải, với dụng cụ đặc chế lò cứu dùng phố hợp với điếu ngải truyền thống, cùng một số phụ liệu như vải điều lót trên huyệt để điều chỉnh độ nóng, rượu gừng, rượu gấc, rượu tỏi ... để xoa lên vùng huyệt nhằm tăng cường tác dụng tán hàn, hoạt huyết, tiêu độc ... như trong các cách cứu cách gừng, cách gấc, cách tỏi.
Nhìn chung, so với các phương pháp châm và cứu truyền thống, cứu lò ngải có nhiều ưu điểm tiện ích hơn hẳn như sau :
- Cứu lò ngải có thể điều tiết độ nóng (bằng cách tăng hay giảm số lần vải lót) phù hợp theo cảm thụ riêng của từng người bệnh, nên tránh được tai biến bỏng lỡ thường gặp khi đốt cứu.
- Cứu lò ngải có lò cứu giữ cố định điếu ngải trên huyệt cần cứu nên nhiệt lượng tập trung, sức nóng ổn định giúp hiệu quả tăng cường, mặt khác nhờ không phải dùng tay cầm giữ, nên cùng một lúc có thể cứu nhiều huyệt, giúp thầy thuốc tiết kiệm đựoc thời gian làm việc, cũng như người bệnh đỡ tốn thời gian chờ đợi.
- Cứu lò ngải chủ yếu mang lại cảm giác ấm nóng khoan khoái dễ chịu (tính ôn bổ), thích hợp cho nhiều loại hình bệnh tật, nhất là các bệnh chứng suy nhược mạn tính; không gây đau rát, không có nguy cơ lây nhiễm bệnh qua đường máu, không đòi hỏi chế độ thanh tiệt trùng nghiêm ngặt, nên có thể thực hiện điều trị lâu dài mà người bệnh không phải e dè sợ hãi.
- Cứu lò ngải dùng thủ thuật thao tác đơn giản, ấn định vùng huyệt rộng rãi dễ xác định, nên người bệnh hay người nhà sau một vài lần được thầy thuốc hướng dẫn “cầm tay chỉ việc” là có thể tự thực hiện đốt cứu trị bệnh tại nhà.
- Cứu lò ngải không những tiết kiệm tiền bạc (vì chi phí giá thành điều trị rất thấp) thích hợp cho quãng đại quần chúng lao động nghèo, mà còn phù hợp với ngân quỹ thời gian rất eo hẹp của con người hiện đại.
Tóm lại, lò cứu ngải là phương pháp cứu cải tiến mang đậm bản sắc khoa học, dân tộc, đại chúng, nếu được các cẫp lãnh đạo hội ngành y tế quan tâm tạo điều kiện phổ cập rộng rãi trong công tác CSSKCĐ chắc chắn sẽ góp phần đắc lực phục vụ cho công tác xã hội hóa y dược học cổ truyền và sự nghiệp hiện đại hóa, công nghiệp hóa đất nước.
### ĐẶT VẤN ĐỀ
Châm cứu là phương pháp chữa bệnh độc đáo chiếm vị trí rất quan trọng trong hệ thống Đông y học cổ truyền. Đó là những y thuật quen thuộc, đơn giản nhưng hiệu quả, được quảng đại quần chúng ưa thích và tín nhiệm từ ngàn đời nay. Việt Nam chúng ta rất đỗi tự hào là một trong các nước có lịch sử châm cứu lâu đời nhất trên thế giới, trải qua bao biến thiên thăng trầm vẫn tồn tại và phát triển trong lòng văn hóa dân tộc cho đến ngày nay. Đặc biệt trong hơn nửa thế kỷ vừa qua, châm cứu Việt Nam với con chim đầu đàn là GS. Nguyễn Tài Thu đã không ngừng đi lên đạt được nhiều thành tựu to lớn trên cả hai bình diện phổ cập và chuyên sâu, phục vụ đắc lực sự nghiệp chăm sóc sức khỏe cộng đồng (CSSKCĐ).
Phương pháp cứu là một trong hai bộ phận của khoa châm cứu, thuộc phạm vi phép chữa ngoài (ngoại trị, khác với nội trị là dùng thuốc uống trong), tức thông qua tác động kích thích lên huyệt vị từ mặt ngoài cơ thể nhằm điều chỉnh khí huyết kinh mạch và công năng tạng phủ bên trong để đạt mục đích phòng trị bệnh tật. Nếu châm là dùng các loại kim nhỏ châm vào huyệt vị rồi làm thủ thuật kích thích đau - tức - tê - nặng, thì cứu lại dùng mồi ngải hoặc điếu ngải đốt hơ trên huyệt vị, lấy sức nóng và khí thuốc tác động, vừa có tác dụng điều khí trị thần như phép châm, lại có công năng ôn kinh tán hàn, thông hành huyết mạch, thăng đề tạng khí, phò nguyên cố thoát chiếm ưu thế hơn hẳn so với phép châm. Chính vì vậy mà trong tác phẩm kinh điển Nội Kinh Linh Khu (thiên Quan Năng) đã viết rằng các chứng châm không tác dụng thì dùng cứu rất tốt (châm sở bất vi, cứu chi sở nghi). Do đó từ ngày xưa, châm và cứu là được kết hợp sử dụng trong một khoa thống nhất thể hiện qua danh xưng châm cứu còn đến ngày nay.
Tuy nhiên, theo chúng tôi, hiện nay đang có sự phát triển mất cân đối trầm trọng giữa hai bộ môn châm và cứu. Có thể nói không ngoa, là toàn bộ thành tựu phát triển của châm cứu Việt Nam trong mấy chục năm qua gần như gói trọn trong lĩnh vực châm, nhất là các phương pháp châm mới như mãng châm, điện châm, thủy châm, nhu châm, châm tê, châm loa tai ... Còn về phương pháp cứu thì hầu như giẫm chân tại chỗ, nếu không muốn nói là ngày càng mai một. Có trên 90% bệnh nhân đi điều trị châm cứu nhưng thực tế chỉ được châm chứ không hề được cứu.
Theo chúng tôi, sở dĩ phương pháp cứu không thịnh hành là do các nguyên nhân chính sau :Đối với thầy thuốc, dùng phép cứu tốn thời gian gấp đôi ba lần so với châm, vì phải cứu từng huyệt một, phải trực bên bệnh nhân suốt thời gian cứu, trong khi đó nếu dùng châm thì thời gian lưu kim có thể đi khám bệnh, bốc thuốc hoặc châm cho người khác. Đối với bệnh nhân, dùng cứu - nhất là cứu bằng mồi ngải, cứu trực tiếp thường gây nóng rát, phồng lỡ thành sẹo nên ít muốn tiếp nhận phương pháp này. Hơn nữa, đối với các bệnh thích ứng cho phép cứu thường thiên về hư hàn, suy nhược lâu ngày, bệnh mạn tính, đòi hỏi thời gian trị liệu lâu dài, nếu công việc bận rộng không có điều kiện đến cơ sở chẩn trị thường xuyên thì khó đạt kết quả như mong muốn.
Để giải quyết những khó khăn thực tiễn trên đây, sau nhiều năm mày mò thực nghiệm cải tiến các phương pháp đốt cứu, cuối cùng chúng tôi đã tìm ra phương pháp cứu lò ngải khả dĩ khắc phục được những nguyên nhân bất lợi nêu trên đồng thời có thể hướng dẫn cho bệnh nhân tự thao tác thực hành điều trị tại nhà theo chỉ định của thầy thuốc.
Phương pháp phòng chữa bệnh đơn giản và hiệu quả này, nếu được tổ chức phổ cập rộng rãi trong nhân dân, nhất là ở những vùng sâu vùng xa sẽ trở thành một công cụ đắc lực phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
### GIỚI THIỆU PHƯƠNG PHÁP CỨU LÒ NGẢI
#### DỤNG CỤ CỨU LÒ NGẢI
**1. Điếu ngải :**
Dùng lá ngải cứu khô lâu năm vò nhuyễn, bỏ xơ cộng và bột lá, lấy phần tơi xốp mềm mại (ngải nhung) đem quấn giấy quyến thành điếu ngải. Có thể trộn bột thuốc theo công thức bài Thái Ất Thần Châm hoặc một số dược liệu thay thế khác vào ngải nhung để tăng cường hiệu quả. Điếu ngải được làm thủ công (theo hướng dẫn trong sách Châm cứu học hoặc Trung y học khái luận) mọi người đều có thể tự làm được. Chúng tôi làm theo kỹ thuật riêng, cho thành phẩm điếu ngải chặt chẽ, cháy tốt, bó tàn, hương thơm tự nhiên, kích thước dài 18cm, cỡ trung bình đường kính 1cm, mỗi điếu cháy từ 40 - 60 phút, có thể cứu trong 2 lần. Điếu ngải làm sẵn cho vào hộp kín để bảo quản sử dụng lâu dài. Chúng tôi đóng thành gói 12 điếu dùng cứu đủ 1 liệu trình 12 ngày.
**2. Lò cứu :**
Là vật dụng hình nón úp, miệng lò (đáy trống ở dưới) hình tròn đường kính 3cm, xung quanh khoét vài ba lỗ thông gió, và 1 ống tròn hơn1cm (vừa đút lọt điếu ngải, đồng thời làm cán nắm). Lỗ tròn cách miệng lò 1 - 1,5cm (để giữ cố định khoảng cách giữa điếu ngải với mặt da), phía trên kín, có khoét một số lỗ nhỏ để thông hơi. Có thể làm bằng nhiều chất liệu không cháy để chế lò ngải, nhưng theo chúng tôi tốt nhất là bằng đất nung tính ôn hòa (thổ khí), giá thành rẻ nhất. Chúng tôi đã thiết kế mẫu và cho sản xuất thử nghiệm lò cứu ngải đất nung đặt tên là lò cứu Việt Nam, xin xem hình mẫu đính kèm.
**3. Một số vật liệu hỗ trợ khác gồm :**
- Vải điều (sợi cotton) : Cắt thành vuông nhỏ 20 x 40cm, để gấp đôi, gấp tư, gấp tám, đặt trên huyệt điều chỉnh độ nóng.
- Rượu gừng, tỏi, gấc : Dùng mỗi thứ 100g, giã nhỏ, ngâm riêng trong 150ml rượu 500, tùy nhu cầu cần tán hàn, tiêu độc hay hoạt huyết mà dùng từng loại thoa trên huyệt trước và sau khi cứu để tăng cường hiệu quả (như trong cách cứu gián tiếp).
- Dầu mù u (chế phẩm có bán trên hiệu thuốc tây) : Dùng bôi lên huyệt sau khi cứu nếu nghe nóng rát nhiều để phòng trị phỏng.
Ngoài ra, trong bộ dụng cụ còn có 1 gạt tàn và một số bông băng, cồn sát trùng, dây vải, băng keo, gối đòn để kê buộc lò cứu ở những vị trí đặt để không thuận tiện.
#### KỸ THUẬT CỨU LÒ NGẢI
**1. Thao tác cứu lò ngải :**
Đốt cháy một đầu điếu ngải, đun vào trong lò ngải rồi đặt trên điểm đau hay huyệt cần cứu. Khi người bệnh bắt đầu nghe nóng quá thì lót thêm một lớp vải điều, cứ thế lót tăng dần lên 2, 4, 6, 8 ... lớp đồng thời đẩy dần điếu ngải vào sao cho đầu đỏ điếu ngải luôn ở điểm giữa lò ngải ngay trên huyệt cứu (cách da khoảng 1 - 1,5cm). Khi tàn bó dài thì lấy lò ngải ra gạt bớt tàn rồi đặt vào lại. Thời gian cứu mỗi huyệt từ 10 - 15 phút. Sau khi cứu, vùng da huyệt cứu đỏ ửng lên là tốt. Nếu nghe nóng rát thì bôi ngay dầu mù u vào để phòng trị bỏng.
**2. Chọn huyệt cứu :**
Phép cứu không dùng nhiều huyệt như châm, mỗi lần chỉ cứu 1 - 2 huyệt, tối đa 3 - 4 huyệt đơn, nên việc chọn huyệt hết sức quan trọng. Chỉ có thầy thuốc Đông y nắm rõ tính năng tác dụng các loại huyệt cũng như cách phối hợp chúng, sau khi thăm khám chẩn đoán cụ thể, theo biện chứng luận trị lý - pháp - phương - huyệt mới có thể quyết định chọn huyệt cứu cho bệnh nhân. Ở đây không nhắc lại cách dùng các loại huyệt : a thị, du, mộ, nguyên, lạc, khích, ngũ du, bát hội, giao hội ... Chỉ xin đặc biệt lưu ý một kinh nghiệm riêng của chúng tôi rất trọng dụng các huyệt trên Nhâm - Đốc mạch, nhất là các huyệt có vị trí trùng các luân xa trong yoga khí công, không chỉ chữa bệnh cục bộ mà có tác dụng toàn thân rất tốt.
Cũng cần lưu ý thêm : Phải tuân thủ thứ tự cứu các huyệt theo quy ước của người xưa : Huyệt trên trước - huyệt dưới sau, huyệt kinh dương trước - huyệt kinh âm sau, huyệt chủ trị trước - huyệt phối hợp sau.
**3. Tư thế cứu :**
Tùy huyệt cứu mà có tư thế thích hợp sao cho suốt thời gian cứu người bệnh vẫn thoải mái, không mỏi, không cựa mình dễ làm rơi đổ lò cứu. Thường chọn tư thế để huyệt cứu hướng lên trên, cho bệnh nhân nằm úp hoặc nằm ngửa là tốt nhất. Cũng trong các tư thế này, vẫn có thể cứu được nhiều huyệt nằm nghiêng hay đứng như Bách hội, Túc tam lý, Kiên ngung ... bằng cách dùng thêm đòn kê, gối đệm, băng keo hay dây vải buộc hoặc chèn giữ cố định lò cứu. Một số huyệt như Trường cường, Hội âm, Dũng tuyền chọn tư thế ngồi và cho lò cứu ngửa lên. Một số huyệt vùng kín nam nữ có thể để nguyên áo quần mà đặt lò cứu lên vẫn tốt, chỉ cần lót thêm một vài lần vải để khỏi ám khói gây bẩn áo quần. Nói chung, trừ một số ít huyệt trên mặt, đầu ngón tay chân không đặt được lò cứu (khi ấy phải cầm điếu ngải mà hơ), còn hầu hết đều dùng lò cứu để lên được.
**4. Liều lượng cứu :**
Dùng lò cứu vẫn chủ động dùng lượng kích thích bổ tả khác nhau tùy theo bệnh. Cứu bổ thì chỉnh đầu ngải cháy nhích xa mặt da hơn, dùng nhiều lớp vải lót cho nóng ấm dịu, giữ cố định lò cứu, thời gian cứu lâu hơn (20 - 30 phút). Cứu tả thì chúc đầu ngải cháy gần mặt da hơn, dùng ít lớp vải lót, dùng thêm quạt để điếu ngải cháy mạnh, động viên người bệnh gắng chịu nóng, khi nóng quá có thể nhấc lò cứu ra rồi đặt lại nhiều lần như vậy (như cứu mổ cò), có thể chủ động cứu phồng, thời gian cứu ngắn hơn (10 - 15 phút)
Thời gian cứu với bệnh mạn tính, suy nhược mỗi ngày 1 lần, nên chọn lúc nghỉ ngơi sau khi ăn là tốt nhất. Một liệu trình cứu khoảng 12 ngày, một đợt điều trị có thể vài ba liệu trình. Với bệnh cấp tính có thể cứu ngày 2 lần, khi hết bệnh thì thôi (thường chỉ 5 - 7 lần cứu).
Đối với trẻ em, chỉ nên sử dụng cứu ấm cho trẻ trên 7 tuổi, thời gian cứu từ 5 -7 phút. Các trường hợp khác phải theo chỉ dẫn riêng của thầy thuốc.
Đối với nam giới, người mập, người lao động tay chân cứu lâu hơn, kích thích nóng mạnh hơn so với nữ giới, người ốm, người lao động trí óc.
**5. Đề phòng và xử lý tai biến do cứu :**
- Cần giải thích trước cho bệnh nhân về các mức độ nóng ấm cần thiết trong đốt cứu để hợp tác theo dõi thông báo điều chỉnh kịp thời, không nên cố gắng chịu nóng dễ gây bỏng (trừ khi chủ động cứu bỏng). Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp điểm cứu bỏng phồng ngoài ý muốn do tổ chức da mỏng mảnh khác thường, do người bệnh giảm hay mất cảm giác, hoặc do thầy thuốc hay người thao tác chưa có kinh nghiệm đốt cứu. Sau khi cứu nghe nóng rát khác thường phải bôi ngay dầu mù u, sau tiếp tục bôi ngày 3 - 4 lần. Nếu có nốt phồng nhỏ để mấy ngày sau tự khô và lành. Nếu nốt phồng lớn dùng kim vô trùng chích cho ra nước dịch, vẫn bôi dầu mù u và dùng băng gạt băng lại, giữ vệ sinh và thay băng hằng ngày đến khi khỏi hẳn. Cần giải thích cứu bỏng là hiện tượng bình thường và rất phổ biến ngày xưa, thường đem lại hiệu quả cao hơn cho bệnh nhân yên tâm.
- Nên lưu ý không cứu ở vùng mặt, mắt, tim, vùng có mạch máu lớn, vùng bụng phụ nữ có thai ... Đối với các huyệt sách cổ ghi cấm cứu cần thận trọng, có thể sử dụng cứu ấm nhưng tuyệt đối không được để bỏng.
- Đối với bệnh chứng thực nhiệt, người phát sốt cao, đau bụng nội khoa có nôn ra máu hoặc không rõ nguyên nhân thì không dùng. Thận trọng với bệnh tiểu đường, cao huyết áp.
- Có tài liệu ghi cứu vẫn có thể gây choáng ngất như hiện tượng vựng châm, nhưng thực tế lâm sàng sử dụng phương pháp lò cứu chúng tôi chưa hề gặp. Tuy nhiên vẫn nên đề phòng bằng cách chọn phòng cứu cần thoáng khí, mở cửa cho gió hoặc quạt nhẹ để tản khói, và lưu ý không để bệnh nhân hen suyễn dị ứng ngửi trực tiếp khói điếu ngải cháy.
#### PHẠM VI ỨNG DỤNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ
**1. Ứng dụng theo kinh điển :**
Cứu là phương pháp trị liệu rất thích nghi với bệnh chứng thuộc phạm vi âm hàn hư nhược. Nội kinh Tố Vấn cho rằng người phương Bắc sống ở địa thế cao, gió băng lạnh lẽo, ở lều, ăn thịt, uống sữa, nội tạng bị hàn dễ sinh bệnh đầy trướng, điều trị nên dùng phép cứu. Vì vậy, phép cứu có nguồn gốc từ phương Bắc truyền tới. Nội Kinh Linh Khu thì nhiều lần nhắc lại các chứng hãm hạ (tức dương khí hạ hãm, công năng nội tạng suy nhược) thì dùng phép cứu. Trương Trọng Cảnh, tác giả Thương hàn tạp bệnh luận cũng cho rằng đại pháp trị bệnh mùa Đông nên ôn và cứu.
Thực ra, với các công năng : Trợ nguyên dương, thông kinh lạc, ôn trung, trừ hàn, bổ hư, tả thực, phát uất, tán tà, phép cứu có thể ứng dụng trong phạm vi rộng rãi hơn nhiều như sách Y học nhập môn đã tổng kết : “Bệnh hư dùng cứu để hỏa khí trợ nguyên dương ; bệnh thực dùng cứu khiến thực tà theo hỏa mà phát tán ; bệnh hàn dùng cứu để cho khí ấm trở lại ; bệnh nhiệt dùng cứu để dẫn khí uất nhiệt phát ra ngoài, đó đều là ý nghĩa của phép cứu chữa bệnh.
Trong lịch sử Đông y, đã từng có nhiều tác giả chủ trương không châm, chỉ dùng riêng phép cứu để chữa bệnh như Vương Đảo trong Ngoại đài bí yếu (Đời Đường, Trung Quốc), Lê Trác Như trong Cứu pháp tinh vi (1805, Việt Nam), hay gần đây chúng tôi có sưu tầm được tài liệu cổ là tập Châm cứu thần phương, chưa rõ tác giả và niên đại, qua bản phiên âm từ chữ Nôm của L.Y Đoàn Khắc Hoàng ở Quảng Ngãi cũng chỉ dùng đơn độc phép cứu điều trị gần trăm chứng bệnh. (Chúng tôi có trích giới thiệu trên Thông tin Đông y Đà Nẵng số 2 và số 3)
**2. Chu trình áp dụng cứu lò ngải :**
Chúng tôi áp dụng phương pháp cứu lò ngải trên bệnh nhân đến khám chữa bệnh theo chu trình gồm 3 bước như sau :
- Bước 1 : Thầy thuốc khám bệnh, chỉ định phương pháp điều trị bằng cứu có thể kết hợp với thuốc và châm để điều trị tấn công, thời gian từ 1 - 2 ngày, hay 1 - 2 liệu trình tùy theo bệnh cấp, mạn, nặng, nhẹ ...
- Bước 2 : Khi bệnh thế tạm ổn, thầy thuốc chỉ định huyệt vị (đánh dấu) cung cấp dụng cụ, hướng dẫn kỹ thuật cho bệnh nhân hay người nhà tự thao tác để tiếp tục điều trị duy trì tại nhà thêm 1 - 2 liệu trình.
- Bước 3 : Bệnh nhân tái khám theo hẹn để được chỉ định tiếp tục hay đình chỉ điều trị, nếu tiếp tục có thể điều chỉnh phương huyệt thích hợp theo từng giai đoạn hay triệu chứng bệnh biến.
Nói chung, bệnh nhân không được tự ý điều trị lâu dài, mà phải theo sự hướng dẫn tư vấn cụ thể của thầy thuốc chuyên môn.
**3. Nhận xét kết quả điều trị :**
Qua gần 10 năm áp dụng, bước đầu nhận xét chúng tôi thấy cứu lò ngải là phương pháp trị liệu tốt, thích ứng với nhiều loại hình bệnh tật như sau :
*a) Cứu điều trị bệnh cấp tính - cấp cứu :*
Từ các bệnh cấp tính thông thường như cảm mạo, đau đầu, đau lưng, vẹo cổ, cơn hen suyễn, nấc cụt, nôn mửa, đầy bụng, tả lỵ, đinh nhọt ... đến các chứng cấp cứu như choáng ngất, trúng gió, trúng hàn, trúng phòng, chết đuối, bí đái, thai phụ gần sinh thai nhi không quay đầu, sản phụ nhau không ra hay thai chết lưu, trẻ em lên cơn động kinh ... Tất cả các bệnh chứng này dùng phép cứu điều trị tích cực, kịp thời cho kết quả tốt đẹp, nhanh chóng, nhiều khi thần hiệu (tức thời) chỉ sau một vài lần cứu.
*b) Cứu điều trị bệnh mạn tính - suy nhược :*
Các chứng phong hàn thấp tý, viêm đa khớp hoặc một khớp, thần kinh tọa, thoái hóa đốt sống - khớp xương, đau dạ dày, đại trường co thắt, lỵ mạn tính, sốt rét, hen suyễn, lao tổn, di chứng liệt mặt, liệt nửa người, phù thũng, liệt dương, lãnh cảm, viêm sinh dục, sa sinh dục, hiếm muộn, vô sinh, di tinh, đái són, đái dầm, thoát giang, u bướu, mụn cơm (mụn cóc), chai chân, thấp chẩn (chàm), nhọt độc các loại ... Các chứng bệnh này thường đau lâu ngày, phát đi phát lại, thuộc hàn - nhiệt, hư -thực thác tạp, cần điều trị lâu dài, kiên trì mới cho kết quả tốt. Vì vậy, dùng lò ngải điều trị tại nhà là phương pháp tốt nhất, cho hiệu quả chắc chắn, an toàn và tiết kiệm nhất.
*c) Cứu dưỡng sinh phòng bệnh, nâng cao sức khoẻ :*
Đối với người khỏe mạnh, người cao tuổi, hoặc người bẩm thụ yếu đuối (tiên thiên bất túc), hay người mới ốm khỏi, dùng lò ngải cứu để nâng cao sức khỏe, đề phòng bệnh sinh hoặc tái phát. Người xưa từng đúc kết nhiều phương huyệt như cứu Túc tam lý, Thần khuyết để kéo dài tuổi thọ, hay cứu 7 huyệt dự phòng trúng phong (Bách hội, Phong trì, Kiên tỉnh, Khúc trì, Phong thị, Túc tam lý, Huyền chung) rất hiệu quả ... Theo chúng tôi tùy theo tình trạng sức khỏe, tinh - khí - thần, âm dương tạng phủ thịnh suy mà chọn phương huyệt thích hợp để cứu dự phòng. Nên trong lĩnh vực này vẫn cần có sự chỉ dẫn tham vấn của thầy thuốc mới đem lại hiệu quả chắc chắn.
### KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Cứu là phương pháp phòng trị bệnh đơn giản hiệu quả đã được chứng nghiệm qua hàng ngàn năm lịch sử. Cứu lò ngải là phương pháp cứu cải tiến vừa thừa kế tinh hoa, vừa khắc phục nhược điểm của các phương pháp đốt cứu cổ điển và cận đại. Tính tiện lợi của nó không những thích ứng với điều kiện kinh tế mà còn phù hợp với đặc trưng văn hóa Việt Nam, vừa đảm bảo giữ gìn được tính chất cổ truyền dân dã, vừa thích hợp với lối sống tiện nghi và quỹ thời gian eo hẹp của con người hiện đại.
So với “người anh em sinh đôi” là phương pháp châm, phương pháp cứu lò ngải cũng có nhiều ưu điểm nổi trội. Nếu châm đòi hỏi thao tác chuẩn mực điêu luyện, ấn định huyệt vị chính xác thủ thuật bổ tả phức tạp, chỉ có thầy thuốc chuyên môn mới có thể thực hiện, thì cứu lò ngải dùng thao tác thủ thuật đơn giản, ấn định vùng huyệt rộng dễ xác định hơn, người bệnh hay người nhà bệnh nhân sau một lần được “cầm tay chỉ việc” là có thể thao tác tự điều trị tại nhà. Trong khi châm thường gây đau, gây cảm giác sợ hãi e dè, đòi hỏi chế độ vô trùng, tiệt trùng nghiêm ngặt (nhất là trong tình hình đại dịch AIDS hoành hành hiện nay), thì phương pháp cứu lò ngải chủ yếu mang lại cảm giác ấm nóng khoan khoái dễ chịu, không đòi hỏi thanh - tiệt trùng nghiêm ngặt, không có nguy cơ lây nhiễm bệnh qua đường máu.
Bên cạnh các ưu điểm nêu trên, cứu lò ngải cũng có một vài nhược điểm như khói thuốc và mùi tàn thuốc có thể gây khó chịu cho một số người, thực ra nếu đầu tư công kỹ nghệ có thể chế được điếu ngải cháy không khói, nhưng khi ấy giá thành tăng nhiều lần so với điếu ngải thông thường, thực hiện điều đó có lẽ chưa thích hợp với giai đoạn hiện nay ở nước ta.
Với các nội dung và đặc điểm đã trình bày, theo chúng tôi, cứu lò ngải thật sự là một phương pháp khoa học, dân tộc, đại chúng, phổ cập phương pháp cứu cải tiến này là một nhiệm vụ thiết yếu cần đưa vào chương trình công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân, nhất là ở những vùng sâu vùng xa, nơi đời sống kinh tế văn hóa còn nhiều khó khăn. Chúng tôi xin kiến nghị tổ chức một mô hình áp dụng cứu lò ngải trong CSSKCĐ như sau :
Nếu được sự quan tâm triển khai thực hiện của Bộ Y tế và các tổ chức Hội - ngành Đông y - châm cứu, nhất là sự nhiệt tình hưởng ứng hướng dẫn người bệnh của đội ngũ cán bộ y - bác sĩ, lương y hội viên Hội Đông y Việt Nam, Hội Châm cứu Việt Nam và Hội Dược liệu Việt Nam, chúng tôi tin tưởng rằng nhất định chúng ta sẽ tổ chức thành công mô hình này.
Viết chuyên luận này, thật ra chúng tôi chỉ dám mạo muội đề xuất một ý tưởng từ kinh nghiệm thực tiễn cá nhân, do kiến thức và kinh nghiệm có hạn, thời gian thực hiện gấp rút, chuyên luận này hẳn còn không ít thiếu sót bấp cập trong việc trình bày, kiến giải và kiến nghị, tác giả mong nhận được góp ý bổ sung của cấp lãnh đạo hội ngành, các nhà hoạch định chính sách y tế, các nhà nghiên cứu chuyên môn, các học giả, các lương y lão thành cùng quý bạn đồng nghiệp để tu chính hoàn thiện trong những lần công bố sau, và quan trọng hơn là để sớm thực hiện cải tiến, khôi phục và phổ cập phương pháp cứu trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng thời gian đến.
### Tác giả
Đà Nẵng, ngày Tiểu tuyết 22/11/2001
- L.Y PHAN CÔNG TUẤN
- Địa chỉ liên hệ: Hòa Thọ Đông - Cẩm Lệ - Đà Nẵng-
- ĐT: 0511.3672127; E.mail: locuuvietnam@yahoo.com
### Bản quyền
Tác giả giữ bản quyền, không được phép sửa chửa bài này.
Đề tài đã được báo cáo tại tại các Hội thảo Khoa học của Hội Đông y và Hội Châm cứu TP.Đà Nẵng.
Bài đã đăng trên Tạp chí Cây Thuốc Quý số 4-5-6-7 và Tạp chí Đông y số 336.
Ý KIẾN CỦA BẠN

Server: Apache/2.4.6 (CentOS) PHP/5.6.3

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Cache-Control: private, must-revalidate, max-age=0


text:
Tìm một khách sạn Xanh / Bền vững phù hợp với nhu cầu của mình chưa bao giờ dễ dàng hơn. Tại Hotels.com, bạn có thể tìm, xem thông tin, hình ảnh khách sạn, nhận xét của khách hàng thực tế, so sánh giá và đặt phòng trực tuyến một cách an toàn. Những khách sạn Xanh / Bền vững tốt nhất tại Richmond đang chờ đón bạn.
Khách sạn Xanh / Bền vững tại Richmond
Bản đồ khách sạn xanh/bền vững tại Richmond
Phương tiện giao thông
Khách sạn Xanh / Bền vững tại Richmond
Địa danh và thông tin tìm kiếm phổ biến tại Richmond
River Rock Casino Resort
Tuyệt vời 4,4 / 5 ( 436 nhận xét )
221 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Executive Airport Plaza
Tốt 3,6 / 5 ( 746 nhận xét )
229 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Travelodge Vancouver Airport
Tốt 3,6 / 5 ( 924 nhận xét )
148 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
La Quinta Inn Vancouver Airport
Tuyệt vời 4,1 / 5 ( 748 nhận xét )
75 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
The Fairmont Vancouver Airport
Tuyệt vời 4,6 / 5 ( 474 nhận xét )
237 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Sheraton Vancouver Airport Hotel
Tuyệt vời 4,0 / 5 ( 97 nhận xét )
52 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Holiday Inn Express Hotel & Suites Riverport Richmond
Tuyệt vời 4,4 / 5 ( 449 nhận xét )
65 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Days Inn Vancouver Airport
Tuyệt vời 4,1 / 5 ( 822 nhận xét )
108 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Pacific Gateway Hotel
Tuyệt vời 4,3 / 5 ( 612 nhận xét )
318 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Radisson Hotel Vancouver Airport
Tuyệt vời 4,1 / 5 ( 851 nhận xét )
228 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua

markdown:
Tìm một khách sạn Xanh / Bền vững phù hợp với nhu cầu của mình chưa bao giờ dễ dàng hơn. Tại Hotels.com, bạn có thể tìm, xem thông tin, hình ảnh khách sạn, nhận xét của khách hàng thực tế, so sánh giá và đặt phòng trực tuyến một cách an toàn. Những khách sạn Xanh / Bền vững tốt nhất tại Richmond đang chờ đón bạn.
Khách sạn Xanh / Bền vững tại Richmond
![ Richmond, Canada](http://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/9.0/images/brands/hcom/core/dio/widget/1.gif)
![ Richmond, Canada](http://a1.cdn-hotels.com/da/assets/s/9.0/images/brands/hcom/core/dio/widget/1.gif)
Bản đồ khách sạn xanh/bền vững tại Richmond
## Phương tiện giao thông
## Khách sạn Xanh / Bền vững tại Richmond
## Địa danh và thông tin tìm kiếm phổ biến tại Richmond
River Rock Casino Resort
Tuyệt vời 4,4 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho239423/river-rock-casino-resort-richmond-canada/#reviews) **436**nhận xét )
221 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Executive Airport Plaza
Tốt 3,6 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho181613/executive-airport-plaza-richmond-canada/#reviews) **746**nhận xét )
229 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Travelodge Vancouver Airport
Tốt 3,6 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho143214/travelodge-vancouver-airport-richmond-canada/#reviews) **924**nhận xét )
148 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
La Quinta Inn Vancouver Airport
Tuyệt vời 4,1 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho225016/la-quinta-inn-vancouver-airport-richmond-canada/#reviews) **748**nhận xét )
75 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
The Fairmont Vancouver Airport
Tuyệt vời 4,6 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho169528/the-fairmont-vancouver-airport-richmond-canada/#reviews) **474**nhận xét )
237 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Sheraton Vancouver Airport Hotel
Tuyệt vời 4,0 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho203519/sheraton-vancouver-airport-hotel-richmond-canada/#reviews) **97**nhận xét )
52 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Holiday Inn Express Hotel & Suites Riverport Richmond
Tuyệt vời 4,4 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho264685/holiday-inn-express-hotel-suites-riverport-richmond-richmond-canada/#reviews) **449**nhận xét )
65 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Days Inn Vancouver Airport
Tuyệt vời 4,1 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho223303/days-inn-vancouver-airport-richmond-canada/#reviews) **822**nhận xét )
108 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Pacific Gateway Hotel
Tuyệt vời 4,3 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho144944/pacific-gateway-hotel-richmond-canada/#reviews) **612**nhận xét )
318 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Radisson Hotel Vancouver Airport
Tuyệt vời 4,1 / 5
[(](http://vi.hotels.com/ho164314/radisson-hotel-vancouver-airport-richmond-canada/#reviews) **851**nhận xét )
228 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

Content-Language: vi-VN

X-UA-Compatible: IE=Edge

Content-Encoding: gzip

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

Pragma: no-cache

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Sun, 28-Feb-2016 06:53:43 GMT; Path=/


text:
Hotels.com mang đến cho bạn những ưu đãi và khuyến mãi giá phòng khách sạn tuyệt vời tại Vicenza, Ý. Đặt phòng khách sạn trực tuyến ngay hôm nay cùng chúng tôi để hưởng giá tốt nhất.
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Vicenza để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Vicenza, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Vicenza để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Vicenza, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Sun, 28-Feb-2016 07:08:25 GMT; Path=/


text:
Hotels.com mang đến cho bạn những ưu đãi và khuyến mãi giá phòng khách sạn tuyệt vời tại Merida, Mexico. Đặt phòng khách sạn trực tuyến ngay hôm nay cùng chúng tôi để hưởng giá tốt nhất.
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Merida để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Merida, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Merida để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Merida, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZO; Domain=.hotels.com; Expires=Sun, 28-Feb-2016 07:05:05 GMT; Path=/


text:
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=3600, public

Via: 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: MISS


text:
Definition:
the core of physical health, get off your computer and try it!!!!
Example:
Bob: she's got a wicked bod
George: yeah she's very into health and fitness
Prices shown in USD.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

markdown:
# Books and calendars...
|
|![]()
[mo' urban dictionary](http://www.amazon.com/gp/product/0740768751/ref=as_li_ss_tl?ie=UTF8&tag=urbandictio08-20)Order on Amazon ![ 51gzvyz5rcl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51gZvYZ5RCL._SL500_AA300_.jpg)
![ 51gzvyz5rcl. sl500 aa300 ](http://ecx.images-amazon.com/images/I/51gZvYZ5RCL._SL500_AA300_.jpg)
|
|![]()
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

WARC-Truncated: length

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate


text:
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.×

markdown:
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
[](/add.php) [](/random.php) [](/users.php)
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.


text:
GNU Privacy Guard
Chương trình GNU Privacy Guard (GnuPG hay là GPG) là một phần mềm tự do được viết nhằm mục đích thay thế bộ phần mềm mật mã hóa PGP và được phổ biến với giấy phép GNU General Public Licence. Chương trình GPG nằm trong dự án GNU của Tổ chức Phần mềm Tự do (Free Software Foundation). Chương trình GPG hoàn toàn tuân theo các tiêu chuẩn OpenPGP của IETF và được sự ủng hộ của chính phủ Đức. Các phiên bản hiện hành của bộ phần mềm PGP (và chương trình Filecrypt của hãng Veridis) có thể hoạt động chung với GPG và các hệ thống tuân theo tiêu chuẩn OpenPGP khác. Mặc dù một số phiên bản cũ của bộ phần mềm PGP cũng có thể hoạt động chung với PGP, một phần các khả năng đặc trưng của các phiên bản mới không được hỗ trợ. Vì lý do này, người sử dụng cần lưu ý các điểm xung khắc đó để có thể tránh chúng.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Vào lúc đầu, GnuPG được phát triển Werner Koch. Phiên bản 1.0.0 được phát hành vào ngày 7 tháng 9 năm 1999. Bộ Liên Bang Kinh Tề và Kỹ Thuật của nước Đức cung cấp chi phí cho việc thi hành tài liệu của chương trình và mang chương trình qua hệ điều hành Microsoft Windows vào năm 2000.
Chương trình GnuPG tuân theo tiêu chuẩn OpenPGP, do đó lịch sử của OpenPGP không kém phần quan trọng trong quá trình phát triển của GnuPG.
Phiên bản 1.4.5 trong nhánh ổn định của chương trình GnuPG được phát hành vào ngày 1 tháng 8 năm 2006 [1]. Phiên bản 1.9.20 trong nhánh đang phát triển của chương trình GnuPG với hỗ trợ S/MIME được phát hành vào ngày 20 tháng 12 năm 2005.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Trang chính của GPG
- Sử dụng GPG (tiếng Việt)
Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ GnuPG 1.4.5 released, Werner Koch, ngày 25 tháng 6 năm 2006

markdown:
# GNU Privacy Guard
|GNU Privacy Guard|
|
|![]()
[Phát triển bởi](/wiki/Nh%C3%A0_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m) [GNU Project](/w/index.php?title=GNU_Project&action=edit&redlink=1) [Bản mới nhất](/wiki/V%C3%B2ng_%C4%91%E1%BB%9Di_ph%C3%A1t_h%C3%A0nh_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m)
2.0.26 (12 tháng 8, 2004; 10 năm trước)
2.0.25 (30 tháng 6, 2014; 7 tháng trước)
1.4.15 (4 tháng 10, 2013; 16 tháng trước)
[Bản xem thử](/wiki/V%C3%B2ng_%C4%91%E1%BB%9Di_ph%C3%A1t_h%C3%A0nh_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m) [December 20](/w/index.php?title=December_20&action=edit&redlink=1), [2005](/wiki/2005) [Hệ điều hành](/wiki/H%E1%BB%87_%C4%91i%E1%BB%81u_h%C3%A0nh) [Thể loại](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m&action=edit&redlink=1) [Giấy phép](/wiki/Gi%E1%BA%A5y_ph%C3%A9p_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m) [GPL](/wiki/Gi%E1%BA%A5y_ph%C3%A9p_C%C3%B4ng_c%E1%BB%99ng_GNU) [Website](/wiki/Website) [www.gnupg.org](http://www.gnupg.org/)
Chương trình
**GNU Privacy Guard** (GnuPG hay là GPG) là một phần mềm tự do được viết nhằm mục đích thay thế bộ phần mềm mật mã hóa [PGP](/wiki/Pretty_Good_Privacy) và được phổ biến với giấy phép [GNU General Public Licence](/w/index.php?title=GNU_General_Public_Licence&action=edit&redlink=1). Chương trình GPG nằm trong dự án GNU của Tổ chức Phần mềm Tự do ( *Free Software Foundation*). Chương trình GPG hoàn toàn tuân theo các tiêu chuẩn [OpenPGP](/w/index.php?title=OpenPGP&action=edit&redlink=1) của [IETF](/w/index.php?title=IETF&action=edit&redlink=1) và được sự ủng hộ của chính phủ [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Các phiên bản hiện hành của bộ phần mềm PGP (và chương trình Filecrypt của hãng Veridis) có thể hoạt động chung với GPG và các hệ thống tuân theo tiêu chuẩn OpenPGP khác. Mặc dù một số phiên bản cũ của bộ phần mềm PGP cũng có thể hoạt động chung với PGP, một phần các khả năng đặc trưng của các phiên bản mới không được hỗ trợ. Vì lý do này, người sử dụng cần lưu ý các điểm xung khắc đó để có thể tránh chúng.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=GNU_Privacy_Guard&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=GNU_Privacy_Guard&action=edit§ion=1)]
Vào lúc đầu, GnuPG được phát triển
[Werner Koch](/w/index.php?title=Werner_Koch&action=edit&redlink=1). Phiên bản 1.0.0 được phát hành vào ngày 7 tháng 9 năm 1999. Bộ Liên Bang Kinh Tề và Kỹ Thuật của nước Đức cung cấp chi phí cho việc thi hành tài liệu của chương trình và mang chương trình qua hệ điều hành [Microsoft Windows](/wiki/Microsoft_Windows) vào năm 2000.
Chương trình GnuPG tuân theo tiêu chuẩn
[OpenPGP](/w/index.php?title=OpenPGP&action=edit&redlink=1), do đó lịch sử của OpenPGP không kém phần quan trọng trong quá trình phát triển của GnuPG.
Phiên bản 1.4.5 trong nhánh ổn định của chương trình GnuPG được phát hành vào ngày 1 tháng 8 năm 2006
. Phiên bản 1.9.20 trong nhánh đang phát triển của chương trình GnuPG với hỗ trợ S/MIME được phát hành vào ngày 20 tháng 12 năm 2005. [1]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=GNU_Privacy_Guard&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=GNU_Privacy_Guard&action=edit§ion=2)] [Trang chính của GPG](http://www.gnupg.org) [Sử dụng GPG](http://labang.sourceforge.net/articles/gpg-tutorial-vi.html)(tiếng Việt)
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=GNU_Privacy_Guard&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=GNU_Privacy_Guard&action=edit§ion=3)] [^](#cite_ref-1) [GnuPG 1.4.5 released](http://lists.gnupg.org/pipermail/gnupg-announce/2006q3/000229.html), Werner Koch, ngày 25 tháng 6 năm [2006](/wiki/2006)

Content-language: vi

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1068 hit (1), cp1052 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Hirschberg, Rhineland-Palatinate
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 50°22′43,57″B 7°55′29,47″Đ / 50,36667°B 7,91667°Đ
Hirschberg là một đô thị ở huyện Rhein-Lahn, bang Rheinland-Pfalz, in phía tây nước Đức.
Tọa độ: 50°22′43,57″B 7°55′29,47″Đ / 50,36667°B 7,91667°Đ
Hirschberg là một đô thị ở huyện Rhein-Lahn, bang Rheinland-Pfalz, in phía tây nước Đức.

markdown:
# Hirschberg, Rhineland-Palatinate
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [50°22′43,57″B 7°55′29,47″Đ / 50,36667°B 7,91667°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Hirschberg%2C_Rhineland-Palatinate¶ms=50_22_43.57_N_7_55_29.47_E_type:city(351)_region:DE-RP)
|
|Hirschberg
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Rheinland-Pfalz](/wiki/Rheinland-Pfalz) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Verbandsgemeinde](/w/index.php?title=Verbandsgemeinde&action=edit&redlink=1) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2006)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) **Hirschberg** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) ở [huyện Rhein-Lahn](/w/index.php?title=Rhein-Lahn&action=edit&redlink=1), [bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Rheinland-Pfalz](/wiki/Rheinland-Pfalz), in phía tây nước [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Hirschberg,_Rhineland-Palatinate&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hirschberg,_Rhineland-Palatinate&action=edit§ion=1)]
|
|![]()

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
Leoš Janáček
Leoš Janáček (3 tháng 7 năm 1854 – 12 tháng 8 năm 1928) là nhà soạn nhạc người Séc. Ông là một trong những nhà soạn nhạc opera vĩ đại. Leoš Janáček sinh ngày 3 tháng 7 năm 1854 tại Hukvaldy, Moravia thuộc Đế quốc Áo. Cậu bé tỏ ra có tài trong một gia đình có điều kiện hạn chế. Nền giáo dục nghiêm khắc của gia đình Janáček vốn đã định hướng cho cậu đến với opera. Cả ông và cha của cậu đều là những nhạc sĩ kiêm giáo viên trường làng, mang trong mình một phần truyền thống "kantor" (ca sĩ chính của nhà thờ) mà Charles Burney (sinh 1726 – mất 1814, nhà sử học âm nhạc người Anh) ca ngợi và đã giữ cho văn hóa Séc sống qua thời kỳ thoái trào nhất của vận mệnh dân tộc. Leoš Janáček là người có tài năng phát triển muộn, với vở opera đặc sắc đầu tiên (Jenůfa) được viết khi ông đã 50 tuổi và những vở opera lớn nhất được viết sau tuổi 65. Danh tiếng của ông đến cũng trễ như vậy. Janacek đã gần 62 tuổi khi Praha công diễn vở Jenůfa lần đầu, nó trở thành một vở được công diễn thường xuyên ở Czechoslovakia và các nước nói tiếng Đức trong suốt những thập niên 1920 và 1930.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Černušák, Gracián (ed.); Štědroň, Bohumír; Nováček, Zdenko (ed.) (1963). Československý hudební slovník I. (A-L). Prague: Státní hudební vydavatelství. (Tiếng Séc)
- Chisholm, Erik (1971). The Operas of Leoš Janáček. ISBN 0-08-012854-8.
- Drlíková, Eva (2004). Leoš Janáček, Život a dílo v datech a obrazech / Chronology of his life and work. Brno: Opus Musicum. ISBN 80-903211-1-9. (Tiếng Séc) (tiếng Anh)
- Fenomén Janáček včera a dnes. Sborník z mezinárodní hudebněvědné konference. Brno: Brno Conservatory. 2006. ISBN 978-80-87005-00-2. (Tiếng Séc)
- Firkušný, Leoš (2005). Janáčkův život. Prague. (Tiếng Séc)
- Hollander, Hans (1963). Janáček. London. tr. 119.
- Janáček, Leoš; ed. Leoš Faltus; Eva Drlíková; Svatava Přibáňová; Jiří Zahrádka (2007). Teoretické dílo, Series I/Volume 2–1. Brno: Editio Janáček. ISBN 978-80-904052-0-2. (Tiếng Séc) (notes based on English summary)
- Janáček, Leoš; ed. Eva Drlíková; Theodora Straková (2003). Literární dílo, Series I/Volume 1–1. Brno: Editio Janáček. ISBN 978-80-238-7250-7.(Tiếng Séc) (notes based on English summary)
- Janáček, Leoš; Zahrádka, Jiří (preface); Peters-Gráfová, Sarah (transl.) (2006). Po zarostlém chodníčku (On an Overgrown Path). Urtext. Prague: Editio Bärenreiter. BA 9502. ISMN M-2601-0365-8
- Kundera, Milan (1996). Testaments Betrayed. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-17337-3.
- Kundera, Milan (2004). Můj Janáček. Brno: Atlantis. ISBN 80-7108-256-2. (Tiếng Séc)
- Ort, Jiří (2005). Pozdní divoch. Láska a život Leoše Janáčka v operách a dopisech. Prague: Mladá fronta. ISBN 80-204-1256-5. (Tiếng Séc)
- (ed.) Přibáňová, Svatava (2007). Thema con variazioni. Leoš Janáček, korespondence s manželkou Zdeňkou a dcerou Olgou. Prague: Editio Bärenreiter. ISBN 978-80-86385-36-5. (Tiếng Séc)
- Procházková, Jarmila (2006). Janáčkovy záznamy hudebního a tanečního fokloru I. Prague, Brno: Etnologický ústav AV ČR, Doplněk. ISBN 80-85010-83-6. (Tiếng Séc) (notes based on English summary)
- Samson, Jim (1977). Music in Transition: A Study of Tonal Expansion and Atonality, 1900–1920. New York: W.W. Norton & Company. tr. 67. ISBN 0-393-02193-9.
- Sehnal, Jiří; Vysloužil, Jiří (2001). Dějiny hudby na Moravě. Vlastivěda moravská. Brno: Muzejní a vlastivědná společnost. ISBN 80-7275-021-6. (Tiếng Séc)
- Štědroň, Bohumír (1946). Janáček ve vzpomínkách a dopisech. Prague: Topičova edice. (Tiếng Séc)
- Tyrrell, John (2006/7). Janáček: Years of a Life. A two-volume biography of the composer. London: Faber and Faber. ISBN 978-0-571-17538-3. (Volume 1- The Lonely Blackbird), ISBN 978-0-571-23667-1 (Volume 2 - Tsar of the Forests).
- Tyrrell, John (1991–92). Česká opera. Brno: Opus Musicum. ISBN 80-900314-1-2. (Tiếng Séc)
- Tyrrell, John; Mackerras, Charles (2003). “My Life With Janáček's Music (Sir Charles Mackerras in conversation with the Janáček specialist John Tyrrell)”. The Cunning Little Vixen, Sinfonietta, Schluck und Jau, Jealousy... (CD). Leoš Janáček (Czech Philharmonic Orchestra, Charles Mackerras). Prague: Supraphon. tr. 13. SU 3739-2.
- Vysloužil, Jiří (2001). Hudební slovník pro každého II. Vizovice: Lípa. ISBN 80-86093-23-9.(Tiếng Séc)
- Zemanová, Mirka (2002). Janáček: A Composer's Life. Boston: Northeastern University Press. ISBN 978-1-55-553549-0.
- Zemanová, Mirka (1989). Janácek's Uncollected Essays on Music. Marion Boyars. ISBN 0-71452-857-9.
- Simeone, Nigel; Tyrrell, John; Němcová, Alena (1997). Janáček's works. A catalogue of the music and writings of Leoš Janáček. Oxford: Clarendon. ISBN 978-0-19-816446-3.
- Tyrrell, John (2005). Intimate Letters: Leoš Janáček to Kamila Stösslová. London: Faber and Faber. ISBN 978-0-571-22510-1.
- Tyrrell, John (ed.) (1998). My life with Janáček – The Memoirs of Zdenka Janáčková. London.
- Tyrrell, John (1992). Janáček's operas – A documentary account. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-09148-X.
- Beckerman, Michael (ed.) (2003). Janáček and His World. New York: Princeton University Press. ISBN 0-691-11676-8.
- Beckerman, Michael. Janacek as Theorist. Stuyvesant, New York: Pendragon Press. tr. 1994. ISBN 0-945193-03-3.
- Vogel, Jaroslav (1997). Leoš Janáček: a biography. Prague: Academia. ISBN 80-200-0622-2.
- Štědroň, Miloš (1998). Leoš Janáček a hudba 20. století. Brno: Nadace Universitas Masarykiana. ISBN 80-210-1917-4.
- Vainiomäki, Tiina (2012). The Musical Realism of Leoš Janáček: From Speech Melodies to a Theory of Composition. Acta Semiotica Fennica, 41. Suomen Semiotiikan Seura. ISBN 978-952-5431-36-0. ISSN 1235-497XDissertation. University of Helsinki.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Free scores by Leoš Janáček tại International Music Score Library Project
- A detailed site on Leoš Janáček created by Gavin Plumley
- Leoš Janáček on Find-A-Grave
- Leos Janáček trên Internet Movie Database
- Leoš Janáček at Pytheas Center for Contemporary Music
- Editio Janáček
- Two Faces of Janáček. A Review of My Life with Janáček: the Memoirs of Zdenka Janáčková. Translated and Edited by John Tyrrell
Bản mẫu:Leoš Janáček Bản mẫu:Modernism (music)

markdown:
# Leoš Janáček
**Leoš Janáček** ( [3 tháng 7](/wiki/3_th%C3%A1ng_7) năm [1854](/wiki/1854) – [12 tháng 8](/wiki/12_th%C3%A1ng_8) năm [1928](/wiki/1928)) là nhà soạn nhạc [người Séc](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_S%C3%A9c). Ông là một trong những nhà soạn nhạc opera vĩ đại. Leoš Janáček sinh ngày 3 tháng 7 năm 1854 tại [Hukvaldy](/wiki/Hukvaldy), [Moravia](/wiki/Moravia) thuộc [Đế quốc Áo](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_%C3%81o). Cậu bé tỏ ra có tài trong một gia đình có điều kiện hạn chế. Nền giáo dục nghiêm khắc của gia đình Janáček vốn đã định hướng cho cậu đến với [opera](/wiki/Opera). Cả ông và cha của cậu đều là những nhạc sĩ kiêm giáo viên trường làng, mang trong mình một phần truyền thống "kantor" (ca sĩ chính của nhà thờ) mà [Charles Burney](/w/index.php?title=Charles_Burney&action=edit&redlink=1) (sinh 1726 – mất 1814, nhà sử học âm nhạc [người Anh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Anh)) ca ngợi và đã giữ cho [văn hóa Séc](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%C3%B3a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) sống qua thời kỳ thoái trào nhất của vận mệnh dân tộc. Leoš Janáček là người có tài năng phát triển muộn, với vở opera đặc sắc đầu tiên (Jenůfa) được viết khi ông đã 50 tuổi và những vở opera lớn nhất được viết sau tuổi 65. Danh tiếng của ông đến cũng trễ như vậy. Janacek đã gần 62 tuổi khi [Praha](/wiki/Praha) công diễn vở Jenůfa lần đầu, nó trở thành một vở được công diễn thường xuyên ở Czechoslovakia và các nước nói [tiếng Đức](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90%E1%BB%A9c) trong suốt những thập niên 1920 và 1930.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Leo%C5%A1_Jan%C3%A1%C4%8Dek&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Leo%C5%A1_Jan%C3%A1%C4%8Dek&action=edit§ion=1)]
- Černušák, Gracián (ed.); Štědroň, Bohumír; Nováček, Zdenko (ed.) (1963).
*Československý hudební slovník I. (A-L)*. Prague: Státní hudební vydavatelství. **(Tiếng Séc)**
- Chisholm, Erik (1971).
*The Operas of Leoš Janáček*. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-08-012854-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-08-012854-8).
- Drlíková, Eva (2004).
*Leoš Janáček, Život a dílo v datech a obrazech / Chronology of his life and work*. Brno: Opus Musicum. [ISBN](/wiki/ISBN) [80-903211-1-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/80-903211-1-9). **(Tiếng Séc)** **(tiếng Anh)** *Fenomén Janáček včera a dnes. Sborník z mezinárodní hudebněvědné konference*. Brno: Brno Conservatory. 2006. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-80-87005-00-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-80-87005-00-2). **(Tiếng Séc)**
- Firkušný, Leoš (2005).
*Janáčkův život*. Prague. **(Tiếng Séc)**
- Hollander, Hans (1963).
*Janáček*. London. tr. 119.
- Janáček, Leoš; ed. Leoš Faltus; Eva Drlíková; Svatava Přibáňová; Jiří Zahrádka (2007).
*Teoretické dílo, Series I/Volume 2–1*. Brno: Editio Janáček. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-80-904052-0-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-80-904052-0-2). **(Tiếng Séc)**(notes based on English summary)
- Janáček, Leoš; ed. Eva Drlíková; Theodora Straková (2003).
*Literární dílo, Series I/Volume 1–1*. Brno: Editio Janáček. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-80-238-7250-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-80-238-7250-7). **(Tiếng Séc)**(notes based on English summary)
- Janáček, Leoš; Zahrádka, Jiří (preface); Peters-Gráfová, Sarah (transl.) (2006).
*Po zarostlém chodníčku (On an Overgrown Path). Urtext*. Prague: Editio [Bärenreiter](/w/index.php?title=B%C3%A4renreiter&action=edit&redlink=1). BA 9502. ISMN M-2601-0365-8
- Kundera, Milan (1996).
*Testaments Betrayed*. London: Faber and Faber. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-571-17337-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-571-17337-3). [Kundera, Milan](/wiki/Milan_Kundera)(2004). *Můj Janáček*. Brno: Atlantis. [ISBN](/wiki/ISBN) [80-7108-256-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/80-7108-256-2). **(Tiếng Séc)**
- Ort, Jiří (2005).
*Pozdní divoch. Láska a život Leoše Janáčka v operách a dopisech*. Prague: Mladá fronta. [ISBN](/wiki/ISBN) [80-204-1256-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/80-204-1256-5). **(Tiếng Séc)**
- (ed.) Přibáňová, Svatava (2007).
*Thema con variazioni. Leoš Janáček, korespondence s manželkou Zdeňkou a dcerou Olgou*. Prague: Editio Bärenreiter. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-80-86385-36-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-80-86385-36-5). **(Tiếng Séc)**
- Procházková, Jarmila (2006).
*Janáčkovy záznamy hudebního a tanečního fokloru I*. Prague, Brno: Etnologický ústav AV ČR, Doplněk. [ISBN](/wiki/ISBN) [80-85010-83-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/80-85010-83-6). **(Tiếng Séc)**(notes based on English summary)
- Samson, Jim (1977).
*Music in Transition: A Study of Tonal Expansion and Atonality, 1900–1920*. New York: W.W. Norton & Company. tr. 67. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-393-02193-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-393-02193-9).
- Sehnal, Jiří; Vysloužil, Jiří (2001).
*Dějiny hudby na Moravě. Vlastivěda moravská*. Brno: Muzejní a vlastivědná společnost. [ISBN](/wiki/ISBN) [80-7275-021-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/80-7275-021-6). **(Tiếng Séc)**
- Štědroň, Bohumír (1946).
*Janáček ve vzpomínkách a dopisech*. Prague: Topičova edice. **(Tiếng Séc)** [Tyrrell, John](/w/index.php?title=John_Tyrrell_(musicologist)&action=edit&redlink=1)(2006/7). *Janáček: Years of a Life. A two-volume biography of the composer*. London: Faber and Faber. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-571-17538-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-571-17538-3). (Volume 1- The Lonely Blackbird), [ISBN 978-0-571-23667-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780571236671)(Volume 2 - Tsar of the Forests).
- Tyrrell, John (1991–92).
*Česká opera*. Brno: Opus Musicum. [ISBN](/wiki/ISBN) [80-900314-1-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/80-900314-1-2). **(Tiếng Séc)**
- Tyrrell, John; Mackerras, Charles (2003). “My Life With Janáček's Music (Sir Charles Mackerras in conversation with the Janáček specialist John Tyrrell)”.
*The Cunning Little Vixen, Sinfonietta, Schluck und Jau, Jealousy...*(CD). Leoš Janáček (Czech Philharmonic Orchestra, Charles Mackerras). Prague: Supraphon. tr. 13. SU 3739-2.
- Vysloužil, Jiří (2001).
*Hudební slovník pro každého II*. Vizovice: Lípa. [ISBN](/wiki/ISBN) [80-86093-23-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/80-86093-23-9). **(Tiếng Séc)**
- Zemanová, Mirka (2002).
[. Boston: Northeastern University Press.](http://books.google.com/books?id=RPrZutBmaiUC&printsec=frontcover) *Janáček: A Composer's Life* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-55-553549-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-55-553549-0).
- Zemanová, Mirka (1989).
*Janácek's Uncollected Essays on Music*. Marion Boyars. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-71452-857-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-71452-857-9).
- Simeone, Nigel;
[Tyrrell, John](/w/index.php?title=John_Tyrrell_(musicologist)&action=edit&redlink=1); Němcová, Alena (1997). [. Oxford: Clarendon.](http://books.google.com/?id=XsgpuebI1vYC&dq=leos+janacek&printsec=frontcover) *Janáček's works. A catalogue of the music and writings of Leoš Janáček* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-19-816446-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-19-816446-3).
- Tyrrell, John (2005).
*Intimate Letters: Leoš Janáček to Kamila Stösslová*. London: Faber and Faber. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-571-22510-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-571-22510-1).
- Tyrrell, John (ed.) (1998).
*My life with Janáček – The Memoirs of Zdenka Janáčková*. London.
- Tyrrell, John (1992).
*Janáček's operas – A documentary account*. Princeton: Princeton University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-691-09148-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-691-09148-X).
- Beckerman, Michael (ed.) (2003).
*Janáček and His World*. New York: Princeton University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-691-11676-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-691-11676-8).
- Beckerman, Michael.
*Janacek as Theorist*. [Stuyvesant, New York](/w/index.php?title=Stuyvesant,_New_York&action=edit&redlink=1): Pendragon Press. tr. 1994. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-945193-03-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-945193-03-3).
- Vogel, Jaroslav (1997).
*Leoš Janáček: a biography*. Prague: Academia. [ISBN](/wiki/ISBN) [80-200-0622-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/80-200-0622-2).
- Štědroň, Miloš (1998).
*Leoš Janáček a hudba 20. století*. Brno: Nadace Universitas Masarykiana. [ISBN 80-210-1917-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8021019174).
- Vainiomäki, Tiina (2012).
[. Acta Semiotica Fennica, 41. Suomen Semiotiikan Seura.](https://helda.helsinki.fi/handle/10138/36087) *The Musical Realism of Leoš Janáček: From Speech Melodies to a Theory of Composition* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-952-5431-36-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-952-5431-36-0). [ISSN](/wiki/ISSN) [1235-497X](//www.worldcat.org/issn/1235-497X)Dissertation. University of Helsinki.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Leo%C5%A1_Jan%C3%A1%C4%8Dek&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Leo%C5%A1_Jan%C3%A1%C4%8Dek&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
[Wikiquote](/wiki/Wikiquote)có sưu tập danh ngôn về:
|
|![]()
[Leoš Janáček](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Leo%C5%A1_Jan%C3%A1%C4%8Dek?uselang=vi) [Free scores by Leoš Janáček](http://imslp.org/wiki/Category:Jan%C3%A1%C4%8Dek,_Leo%C5%A1)tại [International Music Score Library Project](/w/index.php?title=International_Music_Score_Library_Project&action=edit&redlink=1) [A detailed site on Leoš Janáček created by Gavin Plumley](http://www.leosjanacek.com) [Leoš Janáček on Find-A-Grave](http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=9595213) [Leos Janáček](http://www.imdb.com/name/nm0418443/)trên [Internet Movie Database](/wiki/Internet_Movie_Database) [Leoš Janáček at Pytheas Center for Contemporary Music](http://www.pytheasmusic.org/janacek.html) [Editio Janáček](http://www.editiojanacek.com/en/) [Two Faces of Janáček. A Review of My Life with Janáček: the Memoirs of Zdenka Janáčková. Translated and Edited by John Tyrrell](http://www.praguepost.com/archivescontent/30787-two-faces-of-janacek.html) [Bản mẫu:Leoš Janáček](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Leo%C5%A1_Jan%C3%A1%C4%8Dek&action=edit&redlink=1) [Bản mẫu:Modernism (music)](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Modernism_(music)&action=edit&redlink=1)
|
|

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Macroglossum rectans
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Macroglossum rectans là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Macroglossum.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “CATE Creating a Taxonomic eScience - Sphingidae”. Cate-sphingidae.org. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2011.
- Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

markdown:
# Macroglossum rectans
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Macroglossum rectans
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Sphingidae](/wiki/Sphingidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Macroglossum](/wiki/Macroglossum) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **M. rectans** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Macroglossum rectans*
Rothschild & Jordan, 1903
[[1]](#cite_note-1) * là một loài Macroglossum rectans* [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Sphingidae](/wiki/Sphingidae), chi *.* [Macroglossum](/wiki/Macroglossum)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Macroglossum_rectans&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Macroglossum_rectans&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“CATE Creating a Taxonomic eScience - Sphingidae”](http://web.archive.org/web/20121007063821/http://www.cate-sphingidae.org/taxonomy/Macroglossum/rectans.html). Cate-sphingidae.org. [Bản gốc](http://www.cate-sphingidae.org/taxonomy/Macroglossum/rectans.html)lưu trữ ngày 7 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2011. **Pinhey**, E (1962): *Hawk Moths of Central và Southern Africa*. Longmans Southern Africa, Cape Town.

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
Mario Maurer
Mario Maurer (tiếng Thái: มาริโอ้ เมาเร่อ, Phát âm tiếng Đức: [ˈmaːʁio ˈmaʊ̯ʁɐ]), sinh ngày 4 tháng 12 năm 1988, là nam diễn viên và người mẫu Thái Lan. Anh bắt đầu được biết đến qua vai chính trong phim Rak Hang Siam năm 2007, và tiếp tục nổi tiếng hơn nữa qua bộ phim năm 2010 First Love. Maurer cũng là nam diễn viên chính trong bộ phim Thái Lan có doanh thu lớn nhất từ trước tới nay là Pee Mak. Anh còn là thành viên trong nhóm có tên gọi 4+1 Channel 3 Superstar với Nadech Kugimiya, Prin Suparat, Pakorn Chatborirak, và Phupoom Phongpanu.
Mục lục
Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]
Mario Maurer được sinh ra tại Bệnh viện Cơ đốc giáo Bangkok ở Bangkok, Thái Lan. Mario mang hai dòng máu Đức và Hoa.[1] Cha anh chọn một cái tên Ý cho anh vì ông có niềm đam mê với các dòng xe môtô của Ý.[2]
Khi Mario lớn lên, cha mẹ anh đã là chủ sở hữu vài trạm xăng. Sau đó thành lập công ty tại tỉnh Nakhon Nayok chuyên sản xuất và xuất khẩu sản phẩm lăn khử mùi tới các quốc gia như Đức và Pháp.[3] Maurer còn có một anh trai hơn mình 5 tuổi, sinh ra tại Đức.
Mario theo học Trường Công giáo St. Dominic Savio ở Bangkok và hiện là sinh viên của Đại học Ramkhamhaeng, chuyên ngành Nghệ thuật Truyền thông.
Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 16 tuổi, Maurer trở thành một người mẫu trong các quảng cáo, hình ảnh, và video âm nhạc.
Năm 2007, anh đóng phim điện ảnh lần đầu tiên trong vai Tong trong phim Rak Hang Siam của đạo diễn Chukiat Sakweerakul.[4] Quảng cáo phim không nhấn mạnh khía cạnh đồng tính của bộ phim, nhưng được các nhà phê bình đón nhận nồng nhiệt.[5] Maurer đã được đề cử giải Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất cho vai này tại Giải Điện ảnh Châu Á nhưng không đạt.[6] Anh đoạt giải Nam diễn viên xuất sắc nhất tại Giải Điện ảnh Thái Starpics và cũng được đề cử tại Giải Hội đồng Nhà phê bình Bangkok và Giải Star Entertainment.[7]
Đạo diễn Bhandit Rittakol cũng đã mời anh đóng trong phim Boonchu 9, nhưng anh bị bận với những hoạt động khác.[8]
Anh tham gia trong phim của Chatchai Naksuriya, Friendship năm 2008. Anh vào vai một học sinh lớp 12 vào năm 1983 đối diện với Apinya Sakuljaroensuk.[9] Sau đó, anh sẽ đóng trong phim Roommate của đạo diễn Piti Jaturapat, được chuyển thể từ phim Mỹ năm 1994 tên là Threesome của Andrew Fleming.
Các hoạt động khác[sửa | sửa mã nguồn]
Anh trai Marco là thành viên nhóm hip-hop "PsyCho & Lil’Mario" với Mario. Họ đã phát hành album đầu tay PsyCho & Lil’Mario: Dem Crazy Boyz vào ngày 31 tháng 10 năm 2007.[10] Mario làm người hát làm nền ở phía sau.
Maurer cũng là đại diện của nhiều thương hiệu như Exit Rollon, Pizza Company, Sugas, Foremost, và là người giới thiệu chiếc xe Honda Jazz.[11]
Đời tư[sửa | sửa mã nguồn]
Anh của Maurer là rapper, hiện đang hợp tác với nhà sản xuất N.Y.U. Club.[12]
Maurer bắt đầu nghe nhạc rap từ khi 12 tuổi và ngưỡng mộ các rapper Joey Boy, DaJim, 2Pac T.I. và LL Cool J. Trong thời gian rảnh rỗi, anh thích skateboarding, shopping tại Quảng trường Xiêm và nuôi cá kiểng. Anh cho biết một con cá của anh đã đoạt giải đẹp cấp quốc gia.[13]
Các phim tham gia[sửa | sửa mã nguồn]
Phim điện ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Phim truyền hình[sửa | sửa mã nguồn]
Đề cử và Giải thưởng[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Biography Mario Maurer (tiếng Thái Lan)
- ^ "Definitions of Mario Maurer ", She and I Magazine, June 2008-issue, No. 579, Pages 80-83.
- ^ "The Rising Stars Mario & Lee Dong Wook," นิตยสารแพรว ฉบับ, issued on October 25th, 2008, Pages 190-199.
- ^ Love of Siam, Movieseer.com; truy cập 2007-12-29
- ^ Queer cinema shines at Thai Film Awards
- ^ a ă Nominations & winners asianfilmawards.org
- ^ 2007 Thai film awards summary, Thaicinema.org, <http://www.thaicinema.org/news51_062rangwan.asp>. Truy cập 17 tháng 2 năm 2008.
- ^ All thuộc họ dailyxpress.net
- ^ Mario and Saiparn in Friendship sanook.com (tiếng Thái Lan)
- ^ "Mario Maurer". Hamburger Magazine. tháng 11 năm 2007.
- ^ Honda Jazz positioningmag.com
- ^ Marco Maurer nyuclub.com (tiếng Thái Lan)
- ^ "Mario With 178th Question". Crush Magazine. tháng 2 năm 2008. p.80-81
- ^ STARPICS THAI FILMS AWARDS # 5 (๒๕๕๐) thaicinema.org (tiếng Thái Lan)
- ^ ผลรางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง ครั้งที่ 16 ประจำปี 2550 popcornmag.com (tiếng Thái Lan)
- ^ Result of Star Entertainment Awards manager.co.th (tiếng Thái Lan)
- ^ 2008 DEKADA CINEMANILA AWARDEES Dekada Cinemanila
- ^ Seventeen Teen Choice Awards. iheartlakorns. ngày 28 tháng 10 năm 2008.
- ^ OK! Awards 2008. iheartlakorns. ngày 30 tháng 10 năm 2008.
- ^ Awards 2008 winners. iheartlakorns. ngày 27 tháng 1 năm 2009.
- ^ Ken and Aff won "Best On Screen Couple" at the IN magazine Award. iheartlakorns. ngày 10 tháng 2 năm 2009.
- ^ Pictures from the "IN Young Generation Awards 2009″. iheartlakorns. ngày 10 tháng 2 năm 2010.
- ^ “2012 Asian Film Awards List of Nominees – Eugene Domingo gets Best Actress nomination”. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.
- ^ “Moments with Mario Maurer”. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012.
- ^ Style Awards 2012. remakestyle. ngày 10 tháng 5 năm 2012.
- ^ (tiếng Anh)Sweet, sexy and Seventeen. The Nation. ngày 17 tháng 11 năm 2012.
- ^ (tiếng Anh)Mario Maurer is Seventeen Magazine’s "Hot Guys Awards 2013″ (Photo)!. WHY NOT COCONUT! E-NEWS AT ITS BEST!. ngày 17 tháng 10 năm 2013.
- ^ Nominees for ASAP Pop Viewers' Choice released. ABS-CBNnews. ngày 20 tháng 10 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

markdown:
# Mario Maurer
|Mario Maurer|
|
|![]()
[4 tháng 12](/wiki/4_th%C3%A1ng_12), [1988](/wiki/1988) [Thailand](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) [Diễn viên](/wiki/Di%E1%BB%85n_vi%C3%AAn), [người mẫu](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BA%ABu), [ca sĩ](/wiki/Ca_s%C4%A9) [Công giáo](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o) [http://www.ohohmario.com/](http://www.ohohmario.com/) **Mario Maurer** ( [tiếng Thái](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Th%C3%A1i): มาริโอ้ เมาเร่อ, Phát âm tiếng Đức: [[ˈmaːʁio ˈmaʊ̯ʁɐ]](//en.wikipedia.org/wiki/WP:IPA_for_German)), sinh ngày [4 tháng 12](/wiki/4_th%C3%A1ng_12) năm [1988](/wiki/1988), là nam diễn viên và người mẫu [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan). Anh bắt đầu được biết đến qua vai chính trong phim * năm 2007, và tiếp tục nổi tiếng hơn nữa qua bộ phim năm 2010 Rak Hang Siam* *. Maurer cũng là nam diễn viên chính trong bộ phim Thái Lan có doanh thu lớn nhất từ trước tới nay là* [First Love](/w/index.php?title=First_Love_(phim_Th%C3%A1i_2010)&action=edit&redlink=1) *. Anh còn là thành viên trong nhóm có tên gọi 4+1 Channel 3 Superstar với* [Pee Mak](/wiki/Pee_Mak) [Nadech Kugimiya](/wiki/Nadech_Kugimiya), [Prin Suparat](/w/index.php?title=Prin_Suparat&action=edit&redlink=1), [Pakorn Chatborirak](/w/index.php?title=Pakorn_Chatborirak&action=edit&redlink=1), và Phupoom Phongpanu.
## Mục lục
## Tiểu sử[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Maurer&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Maurer&action=edit§ion=1)]
Mario Maurer được sinh ra tại Bệnh viện Cơ đốc giáo Bangkok ở
[Bangkok](/wiki/Bangkok), Thái Lan. Mario mang hai dòng máu [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) và [Hoa](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Hoa). Cha anh chọn một cái tên Ý cho anh vì ông có niềm đam mê với các dòng xe môtô của Ý. [1] [[2]](#cite_note-2)
Khi Mario lớn lên, cha mẹ anh đã là chủ sở hữu vài trạm xăng. Sau đó thành lập công ty tại tỉnh
[Nakhon Nayok](/wiki/Nakhon_Nayok_(t%E1%BB%89nh)) chuyên sản xuất và xuất khẩu sản phẩm lăn khử mùi tới các quốc gia như Đức và Pháp. Maurer còn có một anh trai hơn mình 5 tuổi, sinh ra tại Đức. [3]
Mario theo học Trường Công giáo St. Dominic Savio ở Bangkok và hiện là sinh viên của
[Đại học Ramkhamhaeng](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Ramkhamhaeng&action=edit&redlink=1), chuyên ngành Nghệ thuật Truyền thông.
## Sự nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Maurer&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Maurer&action=edit§ion=2)]
Năm 16 tuổi, Maurer trở thành một người mẫu trong các quảng cáo, hình ảnh, và video âm nhạc.
Năm 2007, anh đóng phim điện ảnh lần đầu tiên trong vai Tong trong phim
* của đạo diễn Rak Hang Siam* [Chukiat Sakweerakul](/w/index.php?title=Chukiat_Sakweerakul&action=edit&redlink=1). Quảng cáo phim không nhấn mạnh khía cạnh đồng tính của bộ phim, nhưng được các nhà phê bình đón nhận nồng nhiệt. [[4]](#cite_note-4) Maurer đã được đề cử giải Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất cho vai này tại [[5]](#cite_note-5) [Giải Điện ảnh Châu Á](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_%C4%90i%E1%BB%87n_%E1%BA%A3nh_Ch%C3%A2u_%C3%81&action=edit&redlink=1)nhưng không đạt. Anh đoạt giải Nam diễn viên xuất sắc nhất tại Giải Điện ảnh Thái Starpics và cũng được đề cử tại Giải Hội đồng Nhà phê bình Bangkok và Giải Star Entertainment. [[6]](#cite_note-asianfilmawards-6) [[7]](#cite_note-7)
Đạo diễn Bhandit Rittakol cũng đã mời anh đóng trong phim
*Boonchu 9*, nhưng anh bị bận với những hoạt động khác. [[8]](#cite_note-8)
Anh tham gia trong phim của Chatchai Naksuriya,
*Friendship* năm 2008. Anh vào vai một học sinh lớp 12 vào năm 1983 đối diện với Apinya Sakuljaroensuk. Sau đó, anh sẽ đóng trong phim [9] *Roommate*của đạo diễn Piti Jaturapat, được chuyển thể từ phim Mỹ năm 1994 tên là *Threesome*của Andrew Fleming.
## Các hoạt động khác[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Maurer&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Maurer&action=edit§ion=3)]
Anh trai Marco là thành viên nhóm
[hip-hop](/wiki/Hip_hop) "PsyCho & Lil’Mario" với Mario. Họ đã phát hành album đầu tay *PsyCho & Lil’Mario: Dem Crazy Boyz* vào ngày [31 tháng 10](/wiki/31_th%C3%A1ng_10) năm [2007](/wiki/2007). Mario làm người hát làm nền ở phía sau. [10]
Maurer cũng là đại diện của nhiều thương hiệu như Exit Rollon, Pizza Company, Sugas, Foremost, và là người giới thiệu chiếc xe Honda Jazz.
[[11]](#cite_note-11)
## Đời tư[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Maurer&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Maurer&action=edit§ion=4)]
Anh của Maurer là rapper, hiện đang hợp tác với nhà sản xuất N.Y.U. Club.
[[12]](#cite_note-12)
Maurer bắt đầu nghe nhạc rap từ khi 12 tuổi và ngưỡng mộ các rapper
[Joey Boy](/w/index.php?title=Joey_Boy&action=edit&redlink=1), DaJim, [2Pac](/w/index.php?title=2Pac&action=edit&redlink=1) [T.I.](/wiki/T.I.) và [LL Cool J](/w/index.php?title=LL_Cool_J&action=edit&redlink=1). Trong thời gian rảnh rỗi, anh thích [skateboarding](/w/index.php?title=Skateboarding&action=edit&redlink=1), shopping tại [Quảng trường Xiêm](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Siam) và nuôi cá kiểng. Anh cho biết một con cá của anh đã đoạt giải đẹp cấp quốc gia. [[13]](#cite_note-13)
## Các phim tham gia[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Maurer&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Maurer&action=edit§ion=5)]
### Phim điện ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Maurer&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Maurer&action=edit§ion=6)]
|
|Năm |
|Phim |
|Vai |
|Ghi chú
|
|2007 |
||Tong|
|
|2008 |
||Singha|
|
||Mee / Beaver|
|
|2009 |
||Rung|
|
|Rathree Revenge
|
|2010 |
|Saranae Siblor |Ake|
|
||P'Shone||(
|A Little Thing Called Love) Hit châu Á
|
||Ongkharak|
|
|The Dog |Art|
|
|Saranae Hen Phi |Doh|
|
|2011 |
|The Outrage |Monk|
|
|Bangkok Assassins |Na|
|
|2012 |
|Friends Never Die |Gun|
|
|Rak Sud Teen |Aek|
|
|Love On That Day |Martin||Phim tiếng Hoa đầu tiên|
|
||Jan Dara|
|
||Marcus Hanson||Phim tiếng Filipino đầu tiên|
|
|2013 |
||Mak||Phim Thái Lan có doanh thu cao nhất từ trước tới nay|
|
|Jan Dara: The Finale |Jan Dara|
### Phim truyền hình[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Maurer&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Maurer&action=edit§ion=7)]
|
|Năm |
|Phim |
|Vai |
|Kênh truyền hình |
|Ghi chú
|
|2010 |Tai Fah Tawan Diow
|(Autumn Destiny) |Minho||Channel 9||Vai chính|
|
|2011 |Plerng Torranong
|(Arrogant Flames) |Plerngrit "Plerng"||Channel 3|
|
|2012 |Rak Kerd Nai Talad Sode
|(Love Occurs In the Market) |Tong|
|
|2013 |Madam Dun||Neks|
|
|2014 |Roy Ruk Hak Liam Tawan
|(The Rising Sun) |Onizuka Takeshi|
## Đề cử và Giải thưởng[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Maurer&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Maurer&action=edit§ion=8)]
|Năm||Giải thưởng||Hạng mục||Phim||Kết quả|
|
|2008 |
|[The Love of Siam](/wiki/The_Love_of_Siam) [[14]](#cite_note-14) [[15]](#cite_note-15) [[16]](#cite_note-16) [Cinemanila International Film Festival](/w/index.php?title=Cinemanila_International_Film_Festival&action=edit&redlink=1) [[17]](#cite_note-17) [[18]](#cite_note-18) [[19]](#cite_note-19) **2009** [[20]](#cite_note-20) [Friendship](/w/index.php?title=Friendship_(film)&action=edit&redlink=1) [[21]](#cite_note-21) **2010** [Rahtree Reborn](/w/index.php?title=Rahtree_Reborn&action=edit&redlink=1) [[22]](#cite_note-22) [First Love](/w/index.php?title=First_Love_(A_Little_Thing_Called_Love)&action=edit&redlink=1) **2011**
(với
[Pimchanok Luevisadpaibul](/w/index.php?title=Pimchanok_Luevisadpaibul&action=edit&redlink=1)) **2012** *Plerng Torranong* [Asian Film Awards](/w/index.php?title=Asian_Film_Awards&action=edit&redlink=1) [[23]](#cite_note-23) [[24]](#cite_note-24) *The Outrage* [Jan Dara: The Beginning](/wiki/Jan_Dara_the_Beginning) [Candy Style Awards](/w/index.php?title=Candy_(magazine)&action=edit&redlink=1) [[25]](#cite_note-25) [[26]](#cite_note-26) **2013** *Rak Kerd Nai Talad Sode*& [Jan Dara: The Beginning](/wiki/Jan_Dara_the_Beginning) *Rak Kerd Nai Talad Sode* [Pee Mak](/wiki/Pee_Mak) [[27]](#cite_note-27)
(với
[Davika Hoorne](/w/index.php?title=Davika_Hoorne&action=edit&redlink=1)) [[28]](#cite_note-28)
(với
[Erich Gonzales](/w/index.php?title=Erich_Gonzales&action=edit&redlink=1)) [Suddenly It's Magic](/w/index.php?title=Suddenly_It%27s_Magic&action=edit&redlink=1)
(với
[Erich Gonzales](/w/index.php?title=Erich_Gonzales&action=edit&redlink=1)) [Pee Mak](/wiki/Pee_Mak) **2014** *&* [Pee Mak](/wiki/Pee_Mak) *Jan Dara: The Finale* *Madam Dun* [Pee Mak](/wiki/Pee_Mak)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Maurer&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Maurer&action=edit§ion=9)] [^](#cite_ref-1) [Biography](http://campus.sanook.com/u_life/interview_03132.php)Mario Maurer **(tiếng Thái Lan)** **"Definitions of Mario Maurer ",** [^](#cite_ref-2) *She and I Magazine*, June 2008-issue, No. 579, Pages 80-83. **"The Rising Stars Mario & Lee Dong Wook,"** [^](#cite_ref-3) *นิตยสารแพรว ฉบับ*, issued on October 25th, 2008, Pages 190-199. [^](#cite_ref-4) [Love of Siam](http://www.movieseer.com/MovieProfileBil.asp?moID=6533&Channel=2), Movieseer.com; truy cập 2007-12-29 [^](#cite_ref-5) [Queer cinema shines at Thai Film Awards](http://www.asiaarts.ucla.edu/080404/article.asp?parentid=87741)
- ^
**a** **ă** [Nominations & winners](http://www.asianfilmawards.org/eng/nominations.html)asianfilmawards.org [^](#cite_ref-7) [2007 Thai film awards summary](http://www.thaicinema.org/news51_062rangwan.asp), Thaicinema.org, < [http://www.thaicinema.org/news51_062rangwan.asp](http://www.thaicinema.org/news51_062rangwan.asp)>. Truy cập 17 tháng 2 năm 2008. [^](#cite_ref-8) [All thuộc họ](http://www.dailyxpress.net/search/page.news.php?clid=6&id=1816)dailyxpress.net [^](#cite_ref-9) [Mario and Saiparn in](http://movie.sanook.com/news/news_13805.php)sanook.com *Friendship* **(tiếng Thái Lan)** **"Mario Maurer".** [^](#cite_ref-10) *Hamburger Magazine*. tháng 11 năm 2007. [^](#cite_ref-11) [Honda Jazz](http://www.positioningmag.com/magazine/details.aspx?id=68748)positioningmag.com [^](#cite_ref-12) [Marco Maurer](http://www.nyuclub.com/artists/psycho.asp)nyuclub.com **(tiếng Thái Lan)** **"Mario With 178th Question".** [^](#cite_ref-13) *Crush Magazine*. tháng 2 năm 2008. p.80-81 [^](#cite_ref-14) [STARPICS THAI FILMS AWARDS # 5 (๒๕๕๐)](http://thaicinema.org/news51_08.asp)thaicinema.org **(tiếng Thái Lan)** [^](#cite_ref-15) [ผลรางวัลชมรมวิจารณ์บันเทิง ครั้งที่ 16 ประจำปี 2550](http://www.popcornmag.com/bbs/index.php?showtopic=4301&st=25)popcornmag.com **(tiếng Thái Lan)** [^](#cite_ref-16) [Result of Star Entertainment Awards](http://www.manager.co.th/Entertainment/ViewNews.aspx?NewsID=9510000046120)manager.co.th **(tiếng Thái Lan)** [^](#cite_ref-17) [2008 DEKADA CINEMANILA AWARDEES](http://www.cinemanila.org.ph/)Dekada Cinemanila [^](#cite_ref-18) [Seventeen Teen Choice Awards](http://iheartlakorns.com/2008/10/seventeen-teen-choice-awards/). iheartlakorns. ngày 28 tháng 10 năm 2008. [^](#cite_ref-19) [OK! Awards 2008](http://iheartlakorns.com/2008/10/ok-awards-2008/). iheartlakorns. ngày 30 tháng 10 năm 2008. [^](#cite_ref-20) [Awards 2008 winners](http://iheartlakorns.com/2009/01/top-awards-2008-winners/Top). iheartlakorns. ngày 27 tháng 1 năm 2009. [^](#cite_ref-21) [Ken and Aff won "Best On Screen Couple" at the IN magazine Award](http://iheartlakorns.com/2009/02/ken-and-aff-win-best-on-screen-couple-in-magazine-award/). iheartlakorns. ngày 10 tháng 2 năm 2009. [^](#cite_ref-22) [Pictures from the "IN Young Generation Awards 2009″](http://iheartlakorns.com/2010/02/pictures-from-the-in-young-generation-awards-2009/). iheartlakorns. ngày 10 tháng 2 năm 2010. [^](#cite_ref-23) [“2012 Asian Film Awards List of Nominees – Eugene Domingo gets Best Actress nomination”](http://iamjammed.com/blogging/2012-asian-film-awards-list-of-nominees-eugene-domingo-gets-best-actress-nomination). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012. [^](#cite_ref-24) [“Moments with Mario Maurer”](http://mb.com.ph/node/354965/moment). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2012. [^](#cite_ref-25) [Style Awards 2012](http://www.remakestyle.com/2012/05/candy-style-award-2012/Candy). remakestyle. ngày 10 tháng 5 năm 2012. [^](#cite_ref-26) **(tiếng Anh)** [Sweet, sexy and Seventeen](http://worldfilmbkk.com/life/Sweet-sexy-and-Seventeen-30194487.html). The Nation. ngày 17 tháng 11 năm 2012. [^](#cite_ref-27) **(tiếng Anh)** [Mario Maurer is Seventeen Magazine’s "Hot Guys Awards 2013″ (Photo)!](http://whynotcoconut.com/2013/10/17/mario-maurer-is-seventeen-magazines-hot-guys-awards-2013-photo/). WHY NOT COCONUT! E-NEWS AT ITS BEST!. ngày 17 tháng 10 năm 2013. [^](#cite_ref-28) [Nominees for ASAP Pop Viewers' Choice released](http://www.abs-cbnnews.com/entertainment/10/20/13/nominees-asap-pop-viewers-choice-released). ABS-CBNnews. ngày 20 tháng 10 năm 2013.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Mario_Maurer&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mario_Maurer&action=edit§ion=10)]
|
|![]()
[Mario Maurer](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mario_Maurer?uselang=vi)

X-Cache: cp1055 hit (1), cp1052 frontend miss (0)