markdown:
©
www.talawas.org
|
về trang chính
tìm
(dùng Unicode hoặc không dấu)
tác giả:
A
B
C
D
Đ
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Ý
Z
Điểm nóng
Chính trị thế giới
26.4.2003
Lê Tuấn Huy
Về lý thuyết "Sự xung đột của các nền văn minh" của Huntington
Chỉ trong vài năm đầu của thế kỷ 21 đã có nhiều dấu hiệu loan báo đây là thời đại của những nền văn minh "ngoài phương Tây". Những biến cố bi tráng trong tháng vừa qua dường như làm vững thêm lập luận của các chuyên gia từng cảnh giác về "xung đột của các nền văn minh". Cuộc chiến vừa qua tại một vùng thuộc nền văn minh Á Rập, dù mọi hệ quả hiện vẫn chưa thể thẩm định xác đáng được, đánh dấu một bước ngoặt trầm trọng trong mối quan hệ giữa văn minh phương Tây và những nền văn minh "ngoài phương Tây". Thế nhưng, chỉ ai đánh giá phương Tây như cứ địa của mọi dạng thức văn hoá, của mọi tiến triển văn minh hoặc thậm chí của tính nhân đạo thì mới phải lo sợ trước thời đại mới.
Thử giả định rằng nếu phương Tây chịu bỏ đi sự cao ngạo từ mấy trăm năm trở lại đây đối với các nền văn minh ngoài phương Tây và, bằng đường lối hoà nhã, thực tâm thừa nhận rằng không thể phân biệt "cao-thấp" hoặc "mạnh-yếu" giữa mọi nền văn hoá thì có lẽ mới có được tình trạng "chung sống hoà bình" thực sự có lợi cho tất cả, việc chưa từng có kể từ khi phát sinh chủ nghĩa thuộc địa của các nước châu Âu. Cũng nên để ý đến điều đã được lịch sử minh chứng là các nền văn minh nòng cốt ngoài phương Tây cho đến nay tỏ ra là vẫn có thể tôn trọng phương Tây và có thể sống chung với phương Tây, trừ trường hợp bị "tiếp xúc" với phương Tây như kẻ xâm chiếm hoặc kẻ đi bức hiếp.
Nhiều nguyên tắc xử lý quốc tế cố hữu hiện đang phải thay đổi ở mức độ không ngờ. Sinh hoạt kinh tế quốc tế đang nhường chỗ cho những sách lược hoàn toàn do tính toán chính trị. Tiến trình toàn cầu hoá đang có cơ khựng lại do những biến đổi chiến lược chi phối toàn cầu v.v.. Trong những năm gần đây có những lý thuyết mới dựa trên một số biến đổi này đã được đưa ra (Emmanuel Todd, Immanuel Wallerstein, …). Bài viết sau đây của tác giả Lê Tuấn Huy giới thiệu một cách phân tích và lý giải đến nay vẫn được xem là một cái mốc quan trọng cho mọi dự đoán tương lai bối cảnh thế giới.
talawas
Sự kiện có một không hai vào ngày 11/09/2001, mà có người xem như việc đem chiến tranh từ bên ngoài tiến hành trên đất Mỹ, đã bắt đầu được giới học thuật trên thế giới nhìn nhận, đánh giá về mặt triết học, chính trị học. Tuy vậy, bài viết này không đề cập đến những quan điểm đó, chỉ xin trình bày một ít thông tin và nhận định về một lý thuyết đã xuất hiện gần mười năm nay, mà theo cách nhìn của người viết, có thể ẩn chứa
một phần
gốc rễ triết học của vấn nạn có tính toàn cầu hiện nay - khủng bố. Đó là lý thuyết về sự xung đột của các nền văn minh.
Samuel P. Huntington là một nhà chính trị học, giáo sư tại Đại học Harvard, Hoa Kỳ. Năm 1993, ông cho đăng tải "Sự xung đột của các nền văn minh" (The Clash of Civilizations) trên tờ Foreign Affairs. Sau đó, năm 1996, công trình này được nhà xuất bản Simon and Schuster (New York) ấn hành, với tựa đề "Sự xung đột của các nền văn minh và sự sắp xếp lại trật tự thế giới" (The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order). Việc chính thức công bố tác phẩm này như một lý thuyết mới đã nhận được nhiều phản hồi, từ nhiều góc độ, có khi lại rất trái ngược nhau.
Theo Huntington, có
sáu nền văn minh chính
, và thế giới bị phân cắt sâu sắc chính do sự phân lập văn minh này. Sáu nền văn minh đó là: 1. nền văn minh Phương Tây (Châu Âu và Bắc Mỹ), đứng trên cơ sở Thiên chúa giáo và Tin lành giáo, 2. nền văn minh Trung Hoa (Trung Hoa và phần lớn Đông Á), trên cơ sở của Khổng giáo, 3. nền văn minh Nhật bản, trên sơ sở đạo Shinto Nhật Bản, Phật giáo và Khổng giáo, 4. nền văn minh Hồi giáo (A rập, Thổ Nhĩ Kỳ, Malaysia), 5. nền văn minh Hindu (Ấn Độ), và 6. nền văn minh Slavo (Nga, Đông Âu) trên cơ sở Chính thống giáo. Ngoài ra, còn có hai trung tâm được xem là có khả năng trở thành những nền văn minh chính (candidate civilizations), là Mỹ Latin và Hạ Sahara.
Huntington xem những nước sau đây là các "
quốc gia nòng cốt
" (core state) của các nền văn minh: Pháp, Đức, Hoa Kỳ, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản. Nền văn minh Hồi giáo không có đại diện trong hàng ngũ những quốc gia này. Ông đồng thời cũng sử dụng khái niệm "
torn country
", để chỉ vùng lãnh thổ hay quốc gia bị phân cắt về mặt văn minh, là những nơi có hơn một nền văn minh cùng tồn tại, chẳng hạn như Mexico (văn minh Latin và Phương Tây), Liên bang Nam Tư trước đây (văn minh Chính thống giáo, Hồi giáo, Phương Tây), Kashmir (văn minh Hồi giáo và Hindu), Nga (văn minh Chính thống giáo và Phương Tây), Thổ Nhĩ Kỳ (văn minh Phương Tây và Hồi giáo).
Đại thể,
văn hóa
, theo Huntington, là "lối sống chung của con người cộng đồng", và
văn minh
là "những tập hợp văn hóa (culture groups) của con người cộng đồng, và là trình độ rộng lớn nhất của bản sắc văn hóa…, được xác định bởi… ngôn ngữ, lịch sử, tôn giáo, phong tục, các thiết chế, và bởi những chủ thể tự khẳng định (subjects self-identification) của cộng đồng"
[1]
.
Huntington cho rằng chiến tranh giữa nước này với nước kia không phải là xung đột giữa các quốc gia mà chính là xung đột giữa các nền văn minh. Cũng theo ông, tiến trình xung đột này trên phạm vi thế giới là như sau. Đầu tiên, hàng mấy trăm năm trước,
xung đột diễn ra trong nội bộ nền văn minh Phương Tây
. Đến thế kỷ 20, là sự
xung đột ý thức hệ
, với một thế giới lưỡng cực và một phận được gọi là thế giới thứ ba, trung lập (Trung Quốc chẳng hạn). Và bước vào thế kỷ 21, theo ngôn từ của Huntington, dù có sự thất bại của chủ nghĩa cộng sản, nay trong thời kỳ hậu chiến tranh lạnh, không có nghĩa là sự thắng thế hoàn toàn của văn minh Phương Tây. Con người, từ sự đồng nhất mình với quốc gia và hệ tư tưởng, và trung thành với những giá trị này, xem đó là những chuẩn mực cho sự suy nghĩ và phụng sự của cá nhân, thì giờ đây sẽ được thay thế bằng
sự đồng nhất và trung thành đối với nền văn minh
của họ, cái mang ý nghĩa là "những thực thể văn hóa rộng lớn". Trật tự thế giới từ đây sẽ có những thay đổi cơ bản. Lần đầu tiên trong lịch sử, một thế giới mới được phân bố và cân bằng không trên cơ sở của một nền văn minh đóng vai trò thống trị hay trên cơ sở ý thức hệ, mà trên một
cục diện đa văn minh, đa cực
. Kết cấu đó đang được thể hiện ra với thành phần là các quốc gia nòng cốt và các nền văn minh khác. Và điều sẽ đến trong bối cảnh mới này là sự
xung đột giữa các nền văn minh
. Nguyên do của xung đột là xuất phát từ những khác biệt về giá trị, văn hóa, đạo đức, dân tộc tính, tôn giáo, nhân quyền… giữa các nền văn minh, cùng với lòng trung thành đối với những giá trị này. Xung đột không chỉ có giữa các nền văn minh chính, mà còn diễn ra bên trong một nền văn minh (Huntington nêu trường hợp Trung quốc - Việt Nam trong vấn đề Biển Nam Trung Hoa). Huntington cũng xem Trung Quốc và Hồi giáo là
hai thế lực đem lại thách thức lớn nhất
cho nền văn minh Phương Tây trong thế kỷ 21.
Giáo sư này sau đó cũng nêu một số chính sách mang tính
nguyên tắc cơ bản
để thế giới
tránh xảy ra chiến tranh toàn cầu
từ những xung đột văn minh, xin được nói đến ở phần dưới.
Sự phân chia văn minh của Huntington, trong cục diện thế giới ngày nay, và theo cách tiếp cận văn minh, là có thể chấp nhận được. Ta thấy, chẳng hạn, không có sự liên kết được sắp đặt từ trước, các nước Đông Á lại cùng nhau đồng thanh tôn vinh "giá trị Châu Á", bất kể sự khác biệt về chế độ chính trị. Hay như trường hợp các nước A Rập hiện nay, dù chưa thể xóa đi những dị biệt trong đối sách với Phương Tây và Israel, họ cũng đang lộ dần sự đoàn kết, như một khuynh hướng có thể đi tới, nhằm nâng cao thế lực của mình trong những vấn đề có liên quan.
Nhưng cũng ngay từ sự phân chia này, ta đã thấy những khập khểnh và những điều còn chưa hợp lý. Chẳng hạn, ở tình tiết cho rằng trước thế kỷ 20 là sự xung đột trong nền văn minh Phương Tây, vậy lý giải sao, chẳng hạn, trước cuộc chiến của Napoleon trên đất Nga - nơi thuộc một nền văn minh khác, vào thế kỷ 19? Rồi cũng trong thế kỷ này và trước đó nữa, là những cuộc chiến khiến hàng loạt nước Phương Đông rơi vào thân phận thuộc địa hay nửa thuộc địa? Và còn cuộc chiến tranh Nga - Nhật?
Nhưng so với khiếm khuyết sau đây, về mặt mức độ, thì những ví dụ trên vẫn còn chưa sánh bằng. Đó là việc Huntington đã
không xét đến sự khác biệt giữa các nền văn minh cổ đại, nền văn minh tiền hiện đại, và nền văn minh hiện đại
, tức nền văn minh công nghiệp. Đây là một thiếu sót từ nguồn gốc phương pháp luận, Huntington
xét văn minh chỉ ở một chiều
. Rõ ràng, ta thấy ông phân biệt các nền văn minh chỉ trên cơ sở dân tộc-tôn giáo, mà hạ thấp, thậm chí lờ đi một yếu tố mang tính cơ sở khác, là trình độ phát triển kinh tế, khoa học, tri thức, những bộ phận không thể nào thiếu được của một nền văn minh với tư cách một trình độ chiếm lĩnh thế giới. Điều này có liên quan mật thiết đến quan niệm về văn hóa và văn minh của ông, như đã nêu ở trên. Ở những định nghĩa đó (xin tạm gọi như vậy), cho dù có những hợp lý nhất định, nhưng đã đẩy sự đan xen giữa văn hóa và văn minh gần như đi đến chỗ đồng nhất. Nói cách khác, Huntington quan niệm văn minh thiên về văn hóa truyền thống, thiên về yếu tố địa-văn hóa, mà không quan niệm văn minh một cách toàn diện hơn.
Nhưng thiếu sót lớn nhất của Huntington lại là ở chỗ
chỉ thấy quan hệ giữa các nền văn minh là sự xung đột
, mà không thấy được
sự giao hoán, sự kết hợp, sự chuyển hóa giữa các nền văn minh
. Seizaburo Sato, tác giả người Nhật, khi phê phán điểm này, đã dùng khái niệm "cross-ferlitiration" để diễn đạt sự kết hợp đan chéo nhau, sự "hôn phối chéo" giữa các nền văn minh nguyên thủy, và cho ra những nền văn minh, những đặc điểm văn minh mới. Thực tế lịch sử đã ghi nhận những cuộc chiến mà ngoài những nguyên nhân sâu xa về kinh tế, đã có ít nhiều mang tính xung đột văn minh, như những cuộc Thập tự chinh vào thế kỷ 11-13; sự đàn áp Phật giáo của người Hồi giáo phương bắc trong cuộc xâm lược và thống trị của họ đối với Ấn Độ hồi cuối thế kỷ 12 đến đầu thế kỷ 16; hay ngay cả như sự cai trị thuộc địa trước đây, vốn là con đẻ của sự "tự kêu" và tính bóc lột dân tộc của chủ nghĩa tư bản tiền hiện đại, dưới một khía cạnh nào đó, đã là một sản phẩm trực tiếp của văn minh Phương Tây. Nhưng đồng thời sự giao hoán, kết hợp, chuyển hóa giữa các nền văn minh cũng không phải không để lại những dấu ấn đậm nét trong lịch sử thế giới. Sato nêu điển hình trường hợp nền văn minh Nhật Bản, coi đó như sản phẩm kết hợp giữa sự đồng hoá văn minh Trung Quốc và sự phát triển của văn hóa bản địa. Cũng như vậy, văn minh Tân Khổng giáo Trung Quốc đã không thể có được nếu không có sự tiếp xúc với văn hóa Hindu và văn hóa Hy Lạp cổ đại, đã du nhập vào đây trong khoảng thời gian thế kỷ 7-13. Những ví dụ này cũng tương ứng với Việt Nam chúng ta, nơi mà đã một mặt đồng hóa những giá trị văn minh Trung Hoa, một mặt bảo tồn và phát triển văn hóa Việt bản địa, và mặt khác, sau này lại có sự tiếp xúc có hiệu quả với văn minh Phương Tây
[2]
.
Phê phán "Sự xung đột của các nền văn minh…" - khi nó không có cái nhìn toàn diện về văn minh, không đề cập đến bản chất kinh tế của các xung đột, không thấy được sự giao hoán, chuyển hóa, kết hợp của các nền văn minh và giữa các nền văn minh, điều đã tạo nên sự phát sinh, phát triển mới của mỗi nền văn minh, khi nó không thấy sự bổ sung giữa các nền văn minh - là thích đáng. Nhưng, cũng cần nhìn toàn cục hơn nội dung của tác phẩm này.
Phải nhận thấy rằng Huntington đã có những phân tích khá sâu sắc về sự hình thành, tồn tại của các nền văn minh, cho dù là đứng trên góc độ tôn giáo. Chẳng hạn ông cho rằng những nền văn minh cổ điển nào vẫn tồn tại được cho đến ngày nay chính là do nền tảng tôn giáo của nó được bảo vệ vững chắc bằng những quyền lực thế tục. Những đế quốc cổ điển như Mông Cổ, Rumani, đã không tồn tại được lâu vì thiếu yếu tố này. Hay như Phật giáo đã từng ảnh hưởng mạnh ở Ấn Độ và Trung Quốc, nhưng nay sự ảnh hưởng như vậy chỉ còn ở những quốc gia ngoại vi của hai nước này, vì Phật giáo không có được sự ủng hộ của các lực lượng thế tục. Trong khi đó đạo Hindu và Nho giáo, nhờ điều này, lại trở thành những quyền lực thống trị quốc gia. Trường hợp Mỹ Latin và Hạ Sahara thì do tôn giáo của họ quá cô lập, đến nỗi văn minh của họ được kết tinh trước khi nhận được đầy đủ tính phổ quát tôn giáo, và sự đình trệ từ đây, trong việc phát triển văn minh-xã hội, đã khiến chúng không thể trở thành những nền văn minh chính.
Tuy nhiên, nội dung, mục đích của tác phẩm này không dừng lại ở sự phân chia, phân tích các nền văn minh, ở kết luận "xung đột", mà chúng chỉ là những tiền đề không thể thiếu để Huntington dẫn giải đến
một trật tự thế giới thời hậu chiến tranh lạnh cùng với những nguy cơ của nó, đề ra những nguyên tắc quốc tế cơ bản để ngăn ngừa chiến tranh và chiến tranh toàn cầu.
Đã có một số nhận định cho rằng quan niệm các nền văn minh xung đột nhau là phương cách biện hộ cho sự áp đặt văn minh Phương Tây, cho những hành vi chiến tranh của chủ nghĩa đế quốc trong thời kỳ mới. Thực tế, trong tác phẩm, Huntington chủ trương đa cực, đa văn minh cùng tồn tại, phát triển, dù rằng điều đó cũng chứa đựng nguy cơ từ chủ nghĩa dân tộc, từ những khác biệt giá trị. Ông cũng không chủ trương mở rộng sự bá quyền Phương Tây, mà chủ trương chung sống hòa bình, không can thiệp, rằng Hoa Kỳ và Phương Tây cần phải chấp nhận một trật tự thế giới mới trên cơ sở cục diện các nền văn minh và sự cân bằng giữa chúng.
Huntington nêu những nguyên tắc nhằm kiềm chế xung đột, những cái có thể dẫn đến chiến tranh, như sau: "Để tránh chiến tranh xảy ra giữa các nền văn minh lớn, đòi hỏi các quốc gia nồng cốt kiềm chế việc can thiệp vào những cuộc xung đột bên trong các nền văn minh", "Trong tình trạng hỗn độn của tôn giáo ở những nơi có sự chồng lấn, tiếp giáp [văn minh], các quốc gia nồng cốt cần khuyến khích hòa giải, để ngăn chặn hoặc hạn chế nguy cơ chiến tranh giữa các quốc gia hoặc các nhóm [sắc tộc, tôn giáo] xuất phát từ nguồn gốc văn minh của họ". Thêm vào, Huntington đề cập đến chính sách mà cộng đồng thế giới cần chống lại những hành động, những thái độ được xem là xa rời những giá trị con người trong thời đại văn minh, mà theo ngôn từ của vốn đã quen thuộc ở Phương Tây, là "thiếu văn minh", "dã man" (barbarism): "Con người trong mọi nền văn minh cần tìm kiếm và nỗ lực mở rộng những giá trị, những định chế, và những thực tế [cuộc sống văn minh] mà họ có được một cách phổ biến, đến với mọi người trong các nền văn minh khác", "Trong một cuộc xung đột lớn hơn, xung đột toàn cầu
thật sự
, giữa văn minh và dã man, những nền văn minh chính của thế giới, với sự hoàn thiện, phong phú về tôn giáo, nghệ thuật, văn hóa, khoa học, triết học, kỹ thuật, đạo đức, và với tình thương yêu, họ sẽ hoặc đoàn kết cùng nhau, hoặc đi đến chia rẽ. Trong những vùng nổi cộm, những xung đột văn minh là sự đe dọa lớn nhất đối với hòa bình thế giới, và một trật tự quốc tế trên cơ sở các nền văn minh là một sự bảo vệ chắc chắn nhất chống lại chiến tranh thế giới."
[3]
Thực tế những năm gần đây, không thể không thừa nhận những dự báo và quan điểm của Huntington là có phần đúng, dù nếu xét toàn diện thì còn phải bàn đến nhiều vấn đề cụ thể trên bàn cờ chính trị thế giới. Chẳng hạn, ta thấy sự phân ly sắc tộc-tôn giáo ở Nam Tư đã khiến liên bang này phân rã, sự lớn mạnh của các thế lực Hồi giáo cực đoan, sự tăng cường thế và lực của Trung Quốc, sự can thiệp thô bạo của Phương Tây vào Kosovo, và thế giới sau một thời gian trải nghiệm đơn cực, đang dần lộ thế đa cực cùng với những nguy cơ tiềm tàng mới của nó.
Trở lại ngày 11/09/2001, bản thân lý thuyết về xung đột của các nền văn minh không thể tự nó giải thích trọn vẹn bản chất sự kiện. Điều đó còn cần đến một sự phân tích tổng hợp các mặt chính trị, kinh tế, ngoại giao, tôn giáo…, một cách cụ thể đối với những vấn đề quan hệ quốc tế có liên quan trong những năm gần đây và cả trước đó, cũng như chính sách của chính phủ Bush hiện nay. Tuy nhiên, "Sự xung đột của các nền văn minh" ít ra cũng cho chúng ta biết đến một cách tiếp cận khá độc đáo, ít ra nó cũng góp phần vào tính đa dạng, đa diện trong việc nhìn nhận các vấn đề của thế giới ngày nay, mà ta không thể không tính đến.
Tóm lại, trên cách tiếp cận văn minh, Huntington đã xây dựng một lý thuyết mới. Nó chứa đựng những phân tích sâu sắc, mới mẽ, đồng thời cũng có cả những thiếu sót không nhỏ về mặt nội dung, quan điểm, phương pháp luận. Nhưng phải thừa nhận rằng, trên hết, đây là một công trình chính trị học, một tác phẩm triết học chính trị bàn về bối cảnh thế giới thời kỳ hậu chiến tranh lạnh cùng với những nguyên tắc quốc tế cơ bản tương ứng với nó. Sự đúng đắn của nó đến đâu là điều còn cần đến sự kiểm chứng của thực tiễn và thời gian, nhưng gạn lọc từ lý thuyết này, các nhà triết học, chính trị học vẫn có thể tiếp nhận những giá trị nhất định trong cách nhìn nhận và lý giải những vấn đề có liên quan.
9. 2001
© 2003 talawas
[1]
S. Huntington, "The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order", Chapter 01, Website http://washingtonpost.com.
[2]
Chữ quốc ngữ với mẫu tự Latin là một minh chứng cho điều này, khi mà toàn bộ Đông Nam Á và phần lớn Châu Á, ngoài các quốc gia sử dụng Anh hay Pháp ngữ làm ngôn ngữ chính thức ra, thì chỉ có Việt Nam là đất nước có được một ngôn ngữ thuộc hệ thống mẫu tự Latin, hệ thống mẫu tự được cho là tiên tiến nhất.
[3]
S. Huntington, "The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order", Chapter 12, Website
http://www.lander.edu/atannenbaum/Tannenbaum courses folder/POLS 103 World Politics/103_huntington_clash_of_civilizations_full_text.htm


markdown:
Luận Văn - Báo Cáo
Báo cáo khoa học
Xem bản đầy đủ
Tài liệu Đề tài "Vai trò của khoa học và kỹ thuật trong sự phát triển lực lượng sản xuất" pptx
TRƯỜNG..........................
KHOA……………………
TIỂU LUẬN
Đề tài
Vai trò của khoa học và kỹ thuật
trong sự phát triển lực lượng sản
xuất
Lời mở đầu
Tính cấp thiết của đề tài:
Bước vào thiên niên kỷ thứ ba, khoa học và kỹ thuật đã trở thành yếu tố
cốt tử của sự phát triển, là lực lượng sản xuất trực tiếp của nền kinh tế toàn cầu.
Điều này được phản ánh rõ trong việc hoạch định các chính sách và chiến lược
phát triển khoa học, kỹ thuật và kinh tế của nhiều nước trên thế giới. Tuy nhiên
tuỳ thuộc vào trình độ sự phát triển cụ thể của từng nước mà xây dựng chiến
lược, chính sách phát triển khoa học kỹ thuật mang tính đa dạng và đặc thù đối
với từng giai đoạn phát triển cụ thể phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện cơ sở vật
chất của mỗi quốc gia. Và điều nỗi bật rút ra ở các chiến lược, chính sách đó ở
tất cả các nước trên thế giới từ những nước có nền kinh tế hiện đại đứng hàng
đầu thế giới như Mỹ, Nhật, Pháp,...cho đến những nước có nền kinh tế chậm
phát triển và lạc hậu như Việt Nam , Lào , Campuchia, một số nước Trung Đông
...đó chính là quan điểm:"Sự phát triển khoa học và kỹ thuật là một phương
hướng quan trọng mới , có tính quyết định trong việc phát triển kinh tế quốc
gia…"Bởi vậy việc nghiên cứu kinh nghiệm xây dựng các chính sách và chiến
lược phát triển khoa học và kỹ thuật của các nước trên thế giới và trong khu vực
để áp dụng và phát huy một cách sáng tạo vào hoàn cảnh của đất nước mình có ý
nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các nước trên con đường công nghiệp hoá- hiên
đại hoá nói chung và đối với Việt Nam nói riêng hiện nay.
Trong thời đại ngày nay, khi nền văn minh nông nghiệp dần dần nhường
chỗ cho nền văn minh công nghiệp thì tương ứng với nó thuật ngữ ''công nghiệp
hoá - hiện đại hoá" cũng ít được sử dụng mà thay thế vào đó là các thuật ngữ
khoa học mang tính chất hiện đại ,phù hợp với xu thế của một thời đại mới "thời
đại tri thức" như "tăng trưởng", "phát triển"," cất cánh theo lối hoá rồng"…Mặc
dù vậy,chúng ta không thể phủ nhận công nghiệp hoá- hiện đại hoá luôn luôn là
vấn đề hàng đầu trong các lí luận về sự phát triển kinh tế của các quốc gia trên
thế giới .Thật vậy ,lịch sử phát triển của nhân loại trong vài trăm năm trước đó
đã cho thấy con đường mà các nước chậm tiến cần phải đi theo,không thể là cái
gì khác ngoài việc biến đổi nền kinh tế theo cơ cấu hợp lý ,phát triển năng động
1
dựa trên cơ sở khoa học kỹ thuật hiện đại .Để đạt được mục đích đó,điều tất yếu
là phải đưa đất nước đi lên con đường công nghiệp hoá- hiên đại hoá bởi đó là
phương thức duy nhất để phát triển kinh tế thế giới, và bất kì một quốc gia nào
bỏ qua quá trình này đều sẽ trở nên quá chậm , quá lạc hậu so với bước đi của
thế giới.Có thể coi đó là quy luật Việt Nam không thể đứng ngoài.
Chúng ta đều biết ,công nghiệp hoá được coi là sản phẩm trực tiếp của
cuộc cách mạng công nghiệp cuối thế kỷ
XVII,
còn hiện đại hoá là sản phẩm tất
yếu của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật giữa thế kỷ
XX
. Ngày nay, trong bối
cảnh của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật hiện đại, công nghiệp hoá gắn liền
với hiện đại hoá được xem là nấc thang đánh dấu trình độ phát triển mới của nền
văn minh nhân loại. Chúng ta không thể phủ nhận những thành tựu về khoa học
cũng như nhiều lĩnh vực khác trong đời sống kinh tế xã hội .Chẳng hạn, việc sử
dụng năng lượng nguyên tử, năng lượng mặt trời đã làm giảm sự phụ thuộc của
con người vào nguồn năng lượng khoáng sản, việc chế tạo ra các tên lửa với
công suất cực lớn dùng nhiên liệu hoá học, hỗn hợp ở dạng lỏng hoặc rắn. Với
hệ thống động lực mới này, con người đã tạo ra được tốc độ vũ trụ cấp một
(7,9km/s),phóngvệ tinh nhân tạo đầu tiên của trái đất (năm 1957), tốc độ vũ trụ
cấp hai (11,2 km/s) phóng các tàu vũ trụ thám hiểm các hành tinh thuộc hệ mặt
trời như mặt trăng, Sao hoả, Sao kim…(năm 1959) và đặc biệt là đưa con người
đặt chân lên mặt trăng (năm 1981) mở ra kỷ nguyên chiến lược chinh phục vũ
trụ. Sự ra đời của các vật liệu tổng hợp không những giúp con người giảm sự
phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên không tái sinh được mà cung cấp cho con
người nguồn vật liệu mới có tính năng ưu việt hơn và tái sinh được…Do đó vấn
đề đặt ra cho mỗi quốc gia trên con đường thực hiện công nghiệp hoá- hiên đại
hoá là ở chỗ cần nắm bắt xu thế phát triển tất yếu, khách quan của thời đại, khai
thác tối đa những thời cơ, thuận lợi và hạn chế đến mức thấp nhất mọi nguy cơ,
bất lợi để thực hiện thành công nghiệp sự nghiệp đó.
Đối vớiViệt Nam hiện nay, công nghiệp hoá- hiên đại hoá không chỉ là
quá trình mang tính tất yếu mà đó còn là một đòi hỏi bức thiết. Đứng trước thực
trạng đất nước từ một nền kimh tế tiểu nông đang phấn đấu vươn lên đạt đến
mục tiêu:" Dân giàu ,nước mạnh,xã hội công bằng dân chủ văn minh" lại vốn là
một nước nghèo bị chiến tranh tàn phá nhiều năm, tình trạnh khủng khoảng kinh
tế xã hội vẫn chưa chấm dứt, lạm phát còn ở mức cao, sản xuất chưa ổn định,
bội chi ngân sách lớn, lao động thất nghiệp hoặc không đủ việc làm ngày càng
tăng (riêng ở thành thị chiếm tới 7%), tổng sản phẩm quốc dân (GNP) tính theo
đầu người thấp nhất thế giới: 220$ (tháng9/1993) thấp hơn cả Lào, Băngladesh,
chỉ bằng 1/9 Thái Lan, bằng 1/4 của Malaixia, bằng 1/45 của Đài Loan…Gắn
liền với nền kinh tế đó lại là lối làm ăn tản
mạn, tuỳ tiện của sản xuất nhỏ;
những thói quen cũ của thời kì bao cấp trong sản xuất, kinh doanh vẫn còn tồn
tại cho tới ngày nay, ảnh hưởng không nhỏ tới sự tăng trưởng của nền kinh tế
đất nước trong quá trình toà cầu hoá. Vì vậy công nghiệp hoá- hiên đại hoá còn
là quy luật tất yếu của quá trình phát triển kinh tế-xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu,
lợi ích của các tầng lớp nhân dân và cả dân tộc.
Nhận thức rõ vai trò đó, Đảng và nhà nước, ta đã có nhiều nghị quyết
quan trọng về khoa học - kỹ thuật và khẳng định: "Cùng với giáo dục, đào tạo
khoa học và kỹ thuật là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế -xã
hội, là điều kiện cần thiết để giữ vững độc lập dân tộc và xây dựng thành công
chủ nghĩa xã hội. Công nghiệp hoá- hiên đại hoá đất nước bằng cách dựa vào
khoa học, kỹ thuật" Như vậy, vai trò động lực, là lực lượng sản xuất hàng đầu
của khoa học và kỹ thuật đã được Đảng ta nhất quán khẳng định và là điều tất
yếu không thể thay đổi được. Song vấn đề đặt ra là làm sao để khoa học và kỹ
thuật đảm nhận được vai trò đó? Hay nói cách khác, trong điều kiện đất nước ta
hiện nay để phát triển khoa học và kỹ thuật phù hợp với vài trò "Là lực lượng
sản xuất hàng đầu trong quá trình công nghiệp hoá- hiên đại hoá " thì chúng ta
phải làm gì? Đó là một vấn đề rất bức bách hiện nay trước thực trang khoa học -
kỹ thuật của đất nước còn phát triển chậm và chưa đi vào cuộc sống mặc dù tiềm
năng là không nhỏ.
Nghiên cứu về vấn đề khoa học và kỹ thuật trong sự nghiệp công nghiệp
hoá- hiện đại hoá không chỉ là công trình khoa học của các cơ quan, tổ chức, cá
nhân, mà còn là của toàn thể xã hội. Và cho tới nay, chúng ta cũng đã thu được
nhiều kết quả không nhỏ trong việc nghiên cứu, góp phần giúp cho đất nước
hoàn thành mục tiêu là một nước công nghiệp vào những năm 2020. Là một sinh
viên, em cũng muốn góp một phần nhỏ công sức của mình vào sự nghiệp nghiên
cứu khoa học của đất nước. Nghiên cứu về đề tài "Vai trò của khoa học và kỹ
thuật trong sự phát triển lực lượng sản xuất" là một vấn đề lớn cần có thời
gian và sự hiểu biết cũng như sự đầu tư nhiều. Mặc dù rất cố gắng nhưng em
không thể tránh khỏi những thiếu sót trong việc thu thập thông tin . Song với sự
giúp đỡ tận tình của thầy em đã hoàn thành bài viết này.
Em xin chân thành cảm ơn thầy !
CHƯƠNG I
NGUỒN GỐC VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
1. Lực lượng sản xuất trong lý luận hình thái kinh tế - xã hội của
Mác:
Xuất phát từ quan niệm cho rằng lịch sữ xã hội loài người là quá trình
con người thường xuyên sản xuất và tái sản xuất, Mác đã xây dựng nên học
thuyết về hình thái kinh tế -xã hội . Hoạt động sản xuất bao gồm: sản xuất vật
chất, sản xuất tinh thần và sản xuất ra chính bản thân con người là đặc trưng
vốn có của xã hội loài người mà trong đó sản xuất vật chất đóng vai trò cực kì
quan trọng. Nó là động lực, là nền tảng của các hoạt động sản xuất còn lại của
xã hội. Trong quá trình sản xuất vật chất, con người sử dụng các công cụ lao
động thích hợp và tác động cải tạo giới tự nhiên nhằm tạo ra của cải vật chất
để thoả mãn nhu cầu của mình. Trong sản xuất, con người không chỉ quan hệ
với giới tự nhiên mà giữa những con người cần phải có mối liên hệ và quan
hệ nhất định với nhau, tức là việc sản xuất chỉ diễn ra trong khuôn khổ của
những mỗi liên hệ và quan hệ xã hội. Có như vậy con người mới có thể biến
đổi được giới tự nhiên, biến đổi đời sống xã hội đồng thời biến đổi chính bản
thân con người.Trong biện chứng tự nhiên, Ănghen đã viết "Lao động là điều
kiện cơ bản đầu tiên của toàn bộ đời sống loài người và như thế đến một mức
mà trên một ý nghĩa nào đó ta phải nói :lao động đã sáng tạo ra bản thân con
người ". Như vậy theo quan niệm của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác, trong
lịch sử sản xuất vật chất của nhân loại đã hình thành nên mối quan hệ phổ
biến đó là: lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất hợp thành phương thức sản
xuất. Trong đó lực lượng sản xuất "biểu hiện cho mối quan hệ giữa con người
với tự nhiên, thể hiện năng lực thực tiễn của con người trong qúa trình sản
xuất ra của cải vật chất". Lực lượng sản xuất bao gồm người lao động với kĩ
năng lao động của họ và tư liệu sản xuất mà trước hết là công cụ lao động .
Sức lao động của con người và tư liệu sản xuất, kết hợp với nhau tạo thành
lực lượng sản xuất. Và quan hệ sản xuất là "quan hệ giữa người với người
trong qúa trình sản xuất". Mỗi phương thức sản xuất đặc trưng cho một hình
thái kinh tế -xã hội nhất định, nó là sự thống nhất giữa lực lượng sản xuất ở
một trình độ nhất định và quan hệ sản xuất tương ứng, đóng vai trò quyết
định đối với tất cả các mặt của đời sống xã hội: kinh tế, chính trị, văn hoá và
xã hội. Và lịch sử xã hội loài người chẳng qua là lịch sử phát triển kế tiếp
nhau của các phương thức sản xuất. Phương thức sản xuất cũ, lạc hậu được
thay thế bằng phương thức sản xuất mới tiến bộ hơn. Trong mỗi phương thức
sản xuất thì lực lượng sản xuất là yếu tố động đóng vai trò quyết định. Lực
lượng sản xuất là thước đo năng lực thực tiễn của con người trong quá trình
cải tạo tự nhiên nhằm đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển xã hội loài người,
làm thay đổi mối quan hệ giữa người với người và từ đó dẫn tới sự thay đổi
các mối quan hệ xã hội. Trong tác phẩm "Sự khốn cùng của triết học", Mác
viết: " Những quan hệ xã hội đều gắn liền mật thiết với những lực lượng sản
xuất mới, loài người thay đổi phương thức sản xuất, cách kiếm sống của
mình, loài người thayđổi tất cả những mối quan hệ xã hội của mình". Khi lực
lượng sản xuất trước hết là tư liệu sản xuất thay đổi và phát triển thì quan hệ
sản xuất tất yếu cũng thay đổi và phát triển theo, khi đó bắt đầu thời đại của
một cuộc cách mạng xã hội. Như vậy, lực lượng sản xuất không chỉ là yếu tố
khách quan, năng động nhất của phương thức sản xuất mà còn là yếu tố cấu
thành nền tảng vật chất của toàn thể nhân loại.
Trong sự phát triển của lực lượng sản xuất, khoa học đóng vai trò ngày
càng to lớn. Sự phát triển của khoa học gắn liền với sản xuất và là động lực
mạnh mẽ thúc đẩy sản xuất phát triển. Ngày nay, khoa học phát triển và đạt
được nhiều thành tựu to lớn. Khi mà con người đã trải qua ba cuộc đại cách
mạng công nghiệp lần thứ nhất, lần thứ hai và lần thứ ba thì khoa học trở thành
nguyên nhân trực tiếp của nhiều biến đổi to lớn trong sản xuất, trong đời sống và
trở thành "lực lượng sản xuất hàng đầu", là yếu tố không thể thiếu được để làm
cho lực lượng sản xuất có động lực để tạo nên những bước phát triển nhảy vọt
tạo thành cuộc cách mạng khoa học và kỹ thuật hiện đại. Có thể nói rằng :"khoa
học và kỹ thuật hiện đại là đặc trưng cho lực lượng sản xuất hiện đại. CacMác
đã từng dự báo: " Theo đà phát triển của đại công nghiệp, việc tạo ra của cải
thực tế trở nên ít phụ thuộc vào trình độ chung của khoa học và vào số lượng lao
động đã chi phí hơn vào sức mạnh của những tác nhân được khởi động trong
thời gian lao động, và bản thân những tác nhân, đến lượt chúng ( hiệu quả to lớn
của chúng ) tuyệt đối không tương ứng với thời gian lao động trực tiếp cần thiết
để sản xuất ra chúng mà đúng ra chúng phụ thuộc vào trình độ chung của khoa
học và vào sự tiến bộ của kỹ thuật, hay là phụ thuộc vào việc ứng dụng khoa học
ấy vào sản xuất …" và trong thời đại ngày nay đã khẳng định: phát triển xã hội
hội không thể dựa trên nền tảng vững chắc của khoa học- kỹ thuật hiện đại.
Theo quan niệm của Mác, mỗi hình thái kinh tế-xã hội được hình thành từ
nhiều yếu tố, nhiều mối quan hệ như: mối quan hệ giữa lực lượng sản xuất và
quan hệ sản xuất, giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng…Các yếu tố, các
mối quan hệ này luôn có sự tác động qua lại lẫn nhau tạo thành động lực nội tại
của sự phát triển xã hội, thúc đẩy tiến bộ xã hội. Xuất phát từ quan niệm đó,
CacMác đã cho rằng ngay trong cùng một hình thái kinh tế-xã hội thì không
phải bất cứ lúc nào nó cũng được thể hiện dưới một hình thức giống nhau. Chính
vì lẽ đó, Mác đòi hỏi phải vận dụng phương pháp phân tích lịch sử cụ thể khi sử
dụng phạm trù hình thái kinh tế-xã hội vào vệc xem xét, phân tích một xã hội cụ
thể, phải làm rõ được vai trò, vị trí và sự tác động của những quan hệ xã hội đó
trong đời sống xã hội. Chỉ có như vậy chúng ta mới có thể rút ra những kết luận
có tính quy luật của một xã hội cụ thể khi áp dụng phạm trù hình thái kinh tế-xã
hội vào việc nghiên cứu xã hội đó. Và xét cho đến cùng, thì sự sản xuất và tái
sản xuất ra đời sống hiện thực xã hội mới là yếu tố quyết định tiến trình phát lịch
sử của nhân loại hàng nghìn năm qua. Ph.Anghen nói: '' Theo quan niệm duy vật
về lịch sử, nhân tố quyết định trong quá trình lịch sử xét đến cùng là sản xuất và
tái sản xuất đời sống hiện thực. Cả tôi lẫn Mác chưa bao giờ khẳng định gì hơn
thế…". Lịch sử phát triển của xã hội loài người trải qua nhiều giai đoạn khác
nhau, ứng với mỗi giai đoạn của sự phát triển đó là một hình thái kinh tế xã hội
nhất định, và sự tiến bộ xã hội chính là sự vận động theo hướng hoàn thiện dần
của các hình thái kinh tế xã hội, là sự thay đổi hình thái kinh thái kinh tế lạc hậu
lỗi thời bằng hình thái kinh tế xã hội tiến bộ, hiện đại hơn mà gốc rễ sâu xa của
nó là sự phát triển không ngừng của lực lượng sản xuất. Nó là nền tảng, là cơ sở
vật chất-kĩ thuật, là yếu tố quyết định sự hình thành, phát triển và thay thế lẫn
nhau của các hình thái kinh tế-xã hội. Mác viết: ''Tôi coi sự phát triển của những
hình thái kinh tế-xã hội là một qúa trình lịch sử tự nhiên" nhưng sự phát triển xã
hội chẳng những có thể diễn ra bằng con đường phát triển tuần tự từ hình thái
kinh tế-xã hội này lên hình thái kinh tế - xã hội khác, mà còn có thể diễn ra bằng
con đường bỏ qua một giai đoạn phát triển nào đó, một hình thái kinh tế-xã hội
nào đó trong những điều kiện khách quan và hoàn cảnh lịch sử cụ thể.
Dựa trên những tư tưởng cụ thể của học thuyết Mác về hình thái kinh tế-
xã hội với vai trò then chốt của lực lượng sản xuất là cơ sở lý luận cho phép
chúng ta khẳng định sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo định hướng
XHCN
là nhiệm vụ trung tâm xuyên suốt trong thời kỳ quá độ lên
CNXH
bỏ qua
giai đoạn phát triển
CNTB
, là quy luật khách quan trong quá trình phát triển của
dân tộc ta.
2. Khoa học và kỹ thuật trong nền kinh tế toàn cầu.
Trong nửa thế kỷ qua, việc duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế và tạo ra công
ăn việc làm luôn luôn đứng ở vị trí cao trong trong danh mục những ưu tiên
hàng đầu của nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển. Kết
quả của nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học đã cho thấy rằng ít
nhất một nửa mức tăng trưởng kinh tế toàn cầu là nhờ những tiến bộ khoa học-
kỹ thuật đem lại thông qua việc chúng góp phần làm tăng thêm hiệu quả đầu tư
của các nguồn vốn và năng suất lao động xã hội cũng như tạo ra sản phẩm và
dịch vụ mới thoả mãn nhu cầu ngày càng cao của xã hội. Chính vì vậy khoa học
và kỹ thuật đóng vai trò rất lớn trong các chiến lược tăng trưởng kinh tế của các
nước phát triển va đang phát triển. Sự thành công của các nước trong việc đạt tới
những mục tiêu về khoa học kỹ thuật để tạo ra tăng trưởng kinh tế đã tác động
trực tiếp tới sức cạnh tranh và dẫn tới kết quả là làm tăng tốc độ tăng trưởng
kinh tế. Nếu như trong thiên niên kỷ thứ nhất, than đá, sức gió, sức nước, sức
mạnh cơ bắp của người và gia súc là nguồn năng lượng chủ yếu thì tới gần thiên
niên kỷ thứ hai, đó là dầu khí, máy hơi nước, điện, năng lượng nguyên tử phân
hạch. Hiện nay nhân loại đang tiến vào thiên niên kỷ thứ ba dựa trên nền tảng
của các nghành công nghiệp cao như kỹ thuật thông tin, kỹ thuật năng lượng hạt
nhân, tổng hợp nhiệt hạch, kỹ thuật nanô… Có thể nói rằng từ vị trí đi sau, tổng
hợp các kinh nghiệm ở hai thiên niên kỷ đầu, khoa học và kỹ thuật đã trở thành
động lực phát triển hàng đầu của nhiều quốc gia trên thế giới, là lực lượng dẫn
đường và là lực lượng sản xuất trực tiếp của nền kinh tế toàn cầu hoá. Có thể nói
đây là cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật mới nhất trong khoa học tự nhiên, là
cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật hiện đại. Để làm rõ vai trò của khoa học kỹ
thuật trong nền kinh tế toàn cầu, ta cần tìm hiểu thế nào là khoa học, kỹ thuật, là
cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật hiện đại.
Khoa học là một khái niệm thể hiện ở nhiều nội dung khác nhau: khoa học
là một hình thái ý thức xã hội, là một công cụ nhận thức; khoa học là một lĩnh
vực hoạt động xã hội; khoa học là một hệ thống tri thức của nhân loại được thể
hiện bằng những khái niệm, phán đoán, học thuyết…Tuy nhiên định nghĩa cho
rằng khoa học là một hệ thống chỉnh thể các tri thức của tiến trình lịch sử xã hội
được coi là định nghĩa đầy đủ nhất dưới góc độ lịch sử phát triển của khoa học.
Ngoài ra, khoa học còn được hiểu là quá trình hoạt động của con người để có
được hệ thống tri thức về thế giới với chức năng làm cho con người nắm được
những quy luật của hiện thực khách quan ,ngày càng làm chủ được những điều
kiện sinh hoạt tự nhiên và xã hội
Kỹ thuật trước hết là tập hợp tri thức gắn liền và tương ứng với một tập
hợp kỹ thuật (Như máy móc, thiết bị, phương tiện…) bao gồm các tri thức về
phương pháp, kỹ năng, bí quyết, kinh nghiệm…được sử dụng theo một quy trình
hợp lý để vận hành, tập hợp kỹ thuật đó, tác động vào đối tượng lao động tạo ra
sản phẩm phục vụ cho nhu cầu của con người. Kỹ thuật từ chỗ chỉ dùng trong
các hoạt động lao động sản xuất ra của cải vật chất theo sự phát triển mạnh mẽ
của nền kinh tế toàn cầu thì giờ đây khái niệm đó được sử dụng với nghĩa rộng
hơn và trong nhiều lĩnh vực hoạt động của con người .
Nếu như trong nhiều thế kỷ trước đây khoa học chỉ phát triển một cách
độc lập riêng rẽ thì tới đầu thế kỷ 20 mối quan hệ mật thiết giữa khoa học- kỹ
thuật đã tạo nên cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật hiện đại của xã hội loài
người, đánh dấu "quá trình khoa học kỹ thuật biến thành lực lượng sản xuất trực
tiếp là điều kiện cần để đưa lực lượng sản xuất lên một bước phát triển mới".
Cho tới nay chưa có một công trình nào đưa ra định nghĩa cụ thể về cuộc cách
mạng khoa học kỹ thuật hiện đại, song về đại thể ta có thể hiểu đó là sự thay đổi
căn bản trong bản thân các lĩnh vực khoa học kỹ thuật cũng như mối quan hệ và
chức năng xã hội của chúng, khiến cho cơ cấu và động thái phát triển của các
lực lượng sản xuất cũng bị thay đổi hoàn toàn. Ở nét khái quát nhất có thể định
nghĩa cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật hiện đại là sự biến đổi tận gốc lực
lượng sản xuất của xã hội hiện đại, được thực hiện với vai trò dẫn đường của
khoa học kỹ thuật trong toàn bộ chu trình: "khoa học - kỹ thuật - sản xuất- con
người - môi trường ". Có thể nói rằng sự phát triển của khoa học kỹ thuật đã đưa
văn minh nhân loại quá độ sang một giai đoạn phát triển mới về chất. Đó là kết
quả của quá trình tích luỹ lâu dài các kiến thức khoa học của việc đổi mới kỹ
thuật sản xuất, và việc tăng quy mô sử dụng kỹ thuật mới. Trong đó sự phát
triển có tính tiến hoá và các dịch chuyển có tính chất có tính cách mạng đã cùng
tạo điều kiện cho nhau phát triển. Trong lĩnh vực sản xuất cũng như trong các
ngành tri thức khoa học đều có thể quan sát thấy những sự luân phiên đặc sắc
của cuộc nhảy vọt và sự phát triển tuần tự trong nhiều lĩnh vực như :
Trong ngành năng lượng, sử dụng năng lượng nước, cơ bắp, gió, than,
điện, dầu lửa rồi năng lượng nguyên tử và hiện nay chính là năng lượng nhiệt
hạch.
Trong lĩnh vực sản xuất, từ hợp tác lao động giản đơn qua giai đoạn công
trường thủ công rồi tiến lên phương thức sản xuất đại cơ khí với các quy trình
sản xuất và kỹ thuật được cơ giới hoá tổng hợp, xuất hiện các hệ thống máy
móc, tạo ra các máy tự động, tự động hoá đồng bộ, hệ thống sản xuất linh hoạt.
Trong sản xuất vật liệu, chuyển từ nguyên liệu nông nghiệp, các loại vật
liệu xây dựng truyền thống ( như gỗ, gạch, đá…), sử dụng kim loại đen ( như sắt
gang…) là chủ yếu sang sử dụng kim loại màu, chất dẻo, bê tông, các vật liệu
kết cấu (omposite), vật liệu thông minh vật liệu siêu dẫn…
Trong kỹ thuật sản xuất, chế tạo từ sản xuất thủ công, tiến lên bán tự động
rồi tới kỹ thuật tự động hoá( tự động hoá thiết kế - chế tạo…), kỹ thuật thông tin
( tin học, viễn thông vũ trụ…) kỹ thuật nano, kỹ thuật sinh học, kỹ thuật hạt
nhân, kỹ thuật không gian, kỹ thuật vật liệu mới…
Sự khởi đầu của cách mạng khoa học kỹ thuật hiện đại đã đưa con người
tiến vào một kỉ nguyên mới, kỉ nguyên của tri thức. Đây là bước quá độ trong sự
phát triển khoa học và kỹ thuật hoàn toàn chỉ dựa trên cơ sở khoa học trong mọi
lĩnh vực của đời sống xã hội và các ngành sản xuất vật chất, biến bản thân khoa
học thành nền công nghiệp tri thức trong thời đại tri thức, nền kinh tế công
nghiệp sẽ trở thành nền kinh tế thông tin (hay còn gọi là nền kinh tế tri thức, nền
kinh tế tin học, nền kinh tế mạng…)
Như vậy cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật hiện đại dựa trên cơ sở cốt lõi
là cuộc cách mạng vi điện tử diễn ra từ đầu thập niên 60 và các thành tựu khoa
học kĩ thuật lớn nhất của thế kỉ XX thì đó là "bước quá độ dưới sự chỉ đạo với
vai trò dẫn đường của khoa học sang quá trình tổ chức lại về căn bản kỹ thuật
sản xuất, điều tiết các quy trình kỹ thuật với quy mô ngày càng tăng, tổ chức lại
tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội dựa trên cơ sở những ngành kỹ thuật cao mà
các cuộc cách mạng trước đó chưa đủ điều kiện tạo ra một cách hoàn chỉnh như
:Kỹ thuật thông tin, kỹ thuật sinh học, kỹ thuật vật liệu mới, kỹ thuật năng lượng
mới kỹ thuật tự động hoá trên cơ sở kỉ thuật vì điện tử ". Thâm nhập vào tất cả
các lĩnh vực của đời sống xã hội, cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật hiện đại đã
tạo điều kiện tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên và các nguồn lực xã hội. Cho phép
chi phối tương đối các phương tiện sản xuất để cùng tạo ra cùng một khối lượng
hàng hoá tiêu dùng. Kết quả là kéo theo sự thay đỗi cơ cấu của nền sản xuất xã
hội ,làm thay đổi tận gốc lực lượng sản xuất mà khoa học kỹ thuật là yếu tố hàng
đầu. Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật hiện đại đã tác động sâu sắc mọi lĩnh
vực của đời sống xã hội loài người,đưa con người tiến vào thời đại mới- thời đại
của nền kinh tế tri thức.
CHƯƠNG II
CÔNG NGHIỆP HOÁ -HIỆN ĐẠI HOÁ Ở VIỆT NAM
I: Sự hình thành và phát triển công nghiệp hoá -hiện đại hoá ở Việt Nam.
1.1 Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá là gì ?
Lịch sử loài người trải qua 5 -6 ngàn năm (Trước thế kỷ
XVIII
) thời kỳ
công trường thủ công, gần 300 năm thời kỳ đại công nghiệp cơ khí nhưng chỉ
mất gần 120 năm để hoàn thành thời kỳ công nghiệp hoá đầu tiên, sau đó ở
các nước Mỹ, Tây Âu chỉ tiến hành công nghiệp hoá trong vòng 80 năm, Nhật
Bản 60 năm…và ngày nay Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác trên thế
giới đang tích cực rút ngắn khoảng cách, tiến dần tới nền văn minh nhân loại
cũng chính bằng Công nghiệp hoá-hiện đại hoá. Các nước đã đi qua giai đoạn
phát triển TBCN đi vào thời kỳ quá độ lên CNXH tiến hành thực hiện quá
trình tái công nghiệp nhằm điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện cơ sở vật chất
kỹ thuật và kỹ thuật hiện đại theo yêu cầu của chế độ xã hội hội mới. Các
nước có nền kinh tế phát triển chậm nhất là các nước nông nghiệp lạc hậu thì
tiến lên CNXH để xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật nhất thiết phải công
nghiệp hoá để tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật làm tiền đề cho sự phát triển kinh
tế-Xã hội.Vậy ta nên hiểu về phạm trù công nghiệp hoánhư thế nào ?
Quan niệm đơn giản nhất về công nghiệp hoá cho rằng: "công nghiệp
hoá đưa đặc tính công nghiệp cho một hoạt động, trang bị (cho một vùng, một
nước), các nhà máy, các loại công nghiệp…".Quan niệm mang tính triết tự
này được hình thành dựa trên cơ sở khái quát quá trình hình thành lịch sử
công nghiệp hoá ở các nước Tây Âu, Bắc Mỹ.
Nghiên cứu định nghĩa về phạm trù công nghiệp hoá của các nhà kinh
tế Liên Xô (cũ), Cuốn "Giáo khoa về kinh tế chính trị "của Liên Xô được dịch
sang tiếng Việt đã định nghĩa: "công nghiệp hoá XHCN là phát triển đại
công nghiệp, trước hết là công nghiệp nặng, sự phát triển cần thiết cho việc
cải tạo toàn bộ nền kinh tế quốc dân dựa trên cơ sở vật chất kỹ thuật tiên
tiến. Cuốn từ điển tiếng Việt đã giải thích: "Công nghiệp hoá là quá trình xây
dựng nền sản xuất cơ khí lớn trong tất cả các ngành của nền kinh tế quốc dân
và đặc biệt công nghiệp nặng dần tới sự tăng nhanh trình độ trang bị kỹ thuật
cho lao động và nâng cao năng suất lao động. Quan điểm công nghiệp hoá là
quá trình xâydựng và phát triển đại công nghiệp trước hết là công nghiệp
nặng của các nhà kinh tế học Liên Xô (cũ) được chúng ta tiếp nhận, áp dụng
vào Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá của đất nước ngay từ những năm 1960
với nội dung chủ đạo là "Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp
lý, đồng thời gia sức phát triển nông nghiệp và công nghiệp nhẹ...nhằm xây
dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho CNXH". Nhưng trên thực tế, chúng ta đã
phải trả giá cho sự nghiệp công nghiệp hoá XHCN theo kiểu đó khi áp đặt
mô hình công nghiệp hoá XHCN ở Liên xô vào nước ta mà không xuất phát
từ thực trạng đất nước là một nước nông nghiệp lạc hậu. Tuy nhiên, dù không
đạt được mục tiêu đề ra trong những năm đầu tiến hành công nghiệp hoá
nhưng cũng nhờ đó mà chúng ta đã xây dựng được một cơ sở vật chất kỹ
thuật nhất định, tạo ra tiềm lực mới về nhiều mặt đặc biệt là kinh tế, quốc
phòng, văn hoá, chính trị…góp phần cho cuộc kháng chiến trường kỳ của dân
tộc, bảo đảm được phần nào đời sống vật chất của nhân dân.
Đến năm 1963, tổ chức phát triển công nghiệp của liên hiệp quốc đã
đưa ra định nghĩa về Công nghiệp hoá là: "Công nghiệp hoá một quá trình
phát triển kinh tế". Trong quá trình này, một bộ phận ngày càng tăng các
nguồn của cải quốc dân được động viên để phát triển cơ cấu kinh tế nhiều
ngành ở trong nước với kỹ thuật hiện đại. Đặc điểm của cơ cấu kinh tế này là
"có một bộ phận luôn thay đổi để sản xuất ra tư liệu sản xuất, hàng tiêu dùng
và có khả năng đảm bảo cho toàn bộ nền kinh tế và xã hội ".Theo quan điểm
này, quá trình công nghiệp hoá được hiểu là quá trình rộng lớn và sâu sắc với
nhiều mục tiêu chứ không phải chỉ nhằm thực hiện một mục tiêu duy nhất là
kinh tế kỹ thuật như trước kia. Dựa trên cơ sở kỹ thuật đó, chúng ta nhận thức
rõ được sai lầm của mình trên con đường công nghiệp hoá XHCN theo kiểu
cũ, cứng nhắc và kém hiệu quả. Cả lý luận và thực tiễn đều chỉ ra rằng: Quá
trình phát triển đầy khó khăn, thử thách từ tình trạng kinh tế lạc hậu sang
trạng thái kinh tế phát triển hiện đại không thể không tiến hành công nghiệp
hoá và cùng với công nghiệp hoá là hiện đại hoá. Công nghiệp hoá phải gắn
liền với hiện đại hoá và là hai quá trình nối tiếp và đan xen lẫn nhau. Trước
đó, ở các nước Mỹ và Tây Âu, họ đã tiến hành công nghiệp hoá khá lâu rồi
mới đi vào hiện đại hoá và cho tới nay, quá trình này vẫn còn đang tiếp tục.
Ta có thể hiểu: Hiện đại hoá là quá trình chống lại sự tụt hậu củạ sự bùng
nổ của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật đang diễn ra trên thế giới. Như vậy,
xét về mặt lịch sử quá trình công nghiệp hoá diễn ra trước quá trình hiện đại
hoá. Kinh nghiệm của cuộc đổi mới đất nước theo định hướng XHCN ở nước
ta cho thấy rằng: "công nghiệp hoá nhất thiết phải gắn liền với hiện đại hoá
".Tại hội nghị Trung ương khoá VII (Tháng7/1994) và khoá VIII(Tháng
6/1995) Đảng ta đã khẳng định: "Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá là quá trình
chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và
quản lý kinh tế, xã hội từ sử dụng lao động thủ công là chính sang sử dụng
một cách phổ biến sức lao động cùng với kỹ thuật và phương pháp tiên tiến,
hiện đại dựa trên sự phát triển của cồng nghiệp và tiến bộ khoa học - kỹ
thuật, tạo ra năng suất lao động xã hội cao "(Văn kiện hội nghị lần thứ 7 Ban
chấp hành Trung Ương khoá VIII ).
Với quan niệm này, về cơ bản đã phản ánh được phạm vi rộng của quá
trình Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá, chỉ ra được cái cốt lõi của nó là cải
biến lao động thủ công, lạc hậu thành lao động sử dụng lao động tiên tiến,
hiện đại để đạt được năng suất lao động cao, gắn công nghiệp hoá với hiện
đại hoá, xác định rõ vai trò của công nghiệp, của khoa học - kỹ thuật trong sự
nghiệp công nghiệp hoá. Như vậy về cơ bản công nghiệp hoá theo định hướng
XHCN: "là một cuộc cách mạng sâu sắc trong tất cả các lĩnh vực của đời sống
xã hội."
1.2 Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá là quá trình tất yếu khách quan
Ngay từ những năm 60, khi bắt đầu tiến hành công cuộc đổi mới đất nước,
Đảng và nhà nước ta đã nhận rõ tính quy luật và vai trò Công nghiệp hoá - Hiện
đại hoá trong tiến hành vận động, phát triển của các nước trên thế giới nói
chung,Việt Nam nói riêng và xác định: "Công nghiệp hoá là nhiệm vụ trung tâm
thời kì quá độ lên CNXH". Với đường lối công nghiệp hoá XHCN chủ trương
phát triển công nghiệp nặng mà trọng tâm là ngành cơ khí chế tạo đã dẫn đến
những sai lầm cơ bản về mặt lý luận lẫn thực tiễn. Trong suốt hơn một phần tư
thế kỉ, chúng ta đã đặt công nghiệp hoá XHCN ở vị trí đối lập hoàn toàn với
"công nghiệp hoá TBCN", coi việc phát triển công nghiệp là giải pháp đúng đắn
để xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho CNXH mà "quên" mất vai trò của nông
nghiệp và công nghiệp nhẹ trong nền kinh tế quốc dân. Chúng ta chỉ đơn giản
coi công nghiệp hoá là "Một quá trình xây dựng nền sản xuất được cơ khí hóa
trong tất cả các ngành kinh tế quốc dân ". Quan niệm này bắt nguồn từ nhận
thức giáo điều, máy móc của Đảng và nhà nước ta về mô hình công nghiệp hoá
XHCN của Liên Xô mà không xuất phát từ thực trạng kinh tế xã hội của đất
nước cũng như bối cảnh quốc tế lúc bấy giờ. Trong những năm đầu tiến hành
công nghiệp hoá đất nước, tuy nền công nghiệp của nước ta đã được đầu tư khá
lớn nhưng với quan niệm như vậy về công nghiệp hoá đã dẫn đến hiệu quả của
quá trình công nghiệp hoá rất thấp ,thậm chí còn kéo theo cả nông nghiệp và
công nghiệp nhẹ cũng rơi vào tình trạng đình trệ nghiêm trọng. Nhiều nhà máy,
xí nghiệp quốc dân làm ăn thua lỗ kéo dài, tỷ trọng cuả ngành công nghiệp trong
tổng sản phẩm quốc dân không đáng kể, nợ nước ngoài chồng chất, đời sống của
nhân dân gặp rất nhiều khó khăn. Nghiêm trọng hơn, nền kinh tế lâm vào tình
trạng thiếu hụt lớn, mất cân đối một cách căn bản, không có tích luỹ và rơi vào
tình trạng khủng hoảng kinh tế -xã hội kéo dài. Sự phát triển kinh tế chỉ chú
trọng vào chiều rộng đã không tạo ra được những yếu tố cần thiết để phát triển
theo chiều sâu, tính năng động và sáng tạo của cá nhân cũng như tập thể bị kìm
hãm và không có cơ hội được thể hiện và điều tất yếu là chúng ta phải trả một
giá quá đắt cho đường lối công nghiệp hoá XHCN theo kiểu đó .
Nhận thức được hậu quả đó, Đảng và nhà nước ta đã kịp thời đưa ra
chiến lược công nghiệp hoá mới phù hợp với hoàn cảnh đất nước. Thế nhưng
khi loại bỏ đường lối "công nghiệp hoáXHCN" theo lối cũ, người ta bỏ luôn
cả công nghiệp hoá chỉ nhắc đến "phát triển ", "tăng trưởng", "cất cánh
"…chứ không đề cập tới công nghiệp hoá nữa. Nhưng thử hỏi những khái
niệm đó đặt trong điều kiện cụ thể của nước ta hiện nay sẽ là gì nếu không
phải chính là công nghiệp hoá. Việc chúng ta từ bỏ một quan điểm sai lầm về
công nghiệp hoá và cách thức tiến hành công nghiệp hoá theo lối chủ quan
duy ý chí, kém hiệu quả hoàn toàn không có ý nghĩa là phủ nhận tính tất yếu
khách quan của công nghiệp hoá. Mọi lý thuyết về phát triển trên thế giới
hiện thời đều không bỏ qua một trong những nội dung chủ yếu không thể
thiếu của nó là công nghiệp hoá. Đảng và nhà nước ta xác định: "Xây dựng
đất nước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại,
Tài liệu liên quan
Vai trò của khoa học kỹ thuật trong sự phát triển lực lưỡng sản xuất
Vai trò của khoa học công nghệ đối với sự phát triển công nghiệp việt nam
Vai trò của khoa học công nghệ đối với sự phát triển công nghiệp Việt Nam
Vai trò của khoa học và kỹ thuật trong sự phát triển lực lượng sản xuất
Vai trò của khoa học và kỹ thuật trong sự phát triển LLSX
Vai trò của khoa học và kỹ thuật trong sự phát triển lực lượng sản xuất
Phân tích vai trò của khoa học và công nghệ trong sự nghiệp bảo vệ vùng trời Tổ quốc hiện nay
Va trò của khoa học công nghệ đối với sự phát triển công nghiệp việt nam
Vai trò của khoa học công nghệ đối với sự phát triển công nghiệp việt nam
Vai trò của khoa học công nghệ đối với sự phát triển của công nghiệp Việt Nam
Generate time = 0.13487005233765 s. Memory usage = 1.99 MB

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

Vary: Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
bbc.com.vn
Site owner, registration date, expiration date, other data
Delete site
Change data
Your comment

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html


markdown:
...loại rủi ro pháp lý, nắm cơ hội làm giàu...
BỘ NÔNG NGHIỆP
VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
--------
CỘNG HÒA XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
----------------
Số:
2340/QĐ-BNN-TCCB
Hà Nội, ngày 10
tháng 10 năm 2013
QUYẾT ĐỊNH
BAN
HÀNH QUY CHẾ ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC NGÀNH NÔNG NGHIỆP
VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
BỘ TRƯỞNG BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
Căn cứ Nghị định số 01/2008/NĐ-CP ngày
03/01/2008 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức
của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Nghị định số 75/2009/NĐ-CP ngày
10/9/2009 của Chính phủ Sửa đổi Điều 3 Nghị định số 01/2008/NĐ-CP;
Căn cứ Nghị định số 18/2010/NĐ-CP ngày 05/3/2010
của Chính phủ về đào tạo, bồi dưỡng công chức; Thông tư số 03/2011/TT-BNV ngày
25/01/2011 của Bộ Nội vụ về hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số
18/2010/NĐ-CP;
Căn cứ Nghị định số 29/2012/NĐ-CP ngày 12/4/2012
của Chính phủ về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức; Thông tư số
15/2012/TT-BNV ngày 25/12/2012 của Bộ Nội vụ hướng dẫn về tuyển dụng, ký kết hợp
đồng làm việc và đền bù chi phí đào tạo, bồi dưỡng đối với viên chức;
Căn cứ Nghị quyết số 638-NQ/BCS ngày 18/3/2013 của
Ban Cán sự Đảng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về một số giải pháp nâng
cao năng lực đội ngũ, công chức, viên chức của Bộ;
Trên cơ sở Quyết định số 1251/QĐ-BNN-TCCB ngày
03/6/2013 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt Đề án
“Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức ngành Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn giai đoạn 2013-2015 và định hướng đến năm 2020”;
Xét đề nghị của Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ,
QUYẾT ĐỊNH:
Điều 1. Ban hành kèm theo
Quyết định này “Quy chế đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức ngành
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn”.
Điều 2. Quyết định này có
hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.
Điều 3. Chánh Văn phòng Bộ,
Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị liên quan chịu
trách nhiệm thi hành Quyết định này./.
Nơi nhận:
- Như Điều 3;
- Lãnh đạo Bộ;
- Đảng ủy Bộ; Đảng ủy khối cơ sở Bộ tại TP HCM;
- Công đoàn NN&PTNT Việt Nam;
- Công đoàn Cơ quan Bộ;
- Đoàn TNCSHCM Bộ;
- Các Sở NN và PTNT;
- Lưu: VT, TCCB.
BỘ TRƯỞNG
Cao Đức Phát
QUY CHẾ
ĐÀO
TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC NGÀNH NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN
NÔNG THÔN
(Ban hành kèm theo Quyết định số 2340/QĐ-BNN-TCCB ngày 10 tháng 10 năm
2013 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)
Chương 1.
QUY ĐỊNH CHUNG
Điều 1. Phạm vi điều chỉnh và
đối tượng áp dụng
1. Phạm vi điều chỉnh
a) Quy chế này quy định về chế độ, nội dung, chương
trình, tổ chức và quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng (sau đây được viết tắt là
ĐTBD) cán bộ, công chức, viên chức (sau đây gọi chung là công chức, viên chức:
viết tắt là CCVC).
b) Các quy định về công tác ĐTBD trong Quy chế này
không áp dụng đối với:
- Các chương trình bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ
của dự án, đề án sử dụng nguồn kinh phí riêng;
- Đào tạo trung cấp, cao đẳng, đại học.
2. Đối tượng áp dụng
- CCVC thuộc và trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn (sau đây được viết tắt là Bộ);
- CCVC thuộc ngành nông nghiệp và phát triển nông
thôn tham gia các chương trình bồi dưỡng, chuyên môn, nghiệp vụ đặc thù của
ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn;
- Các cơ quan, đơn vị, địa phương, các cơ sở ĐTBD
được giao nhiệm vụ tổ chức thực hiện hoặc tham gia công tác ĐTBD của Bộ.
Điều 2. Mục tiêu, yêu cầu đào
tạo, bồi dưỡng
1. Mục tiêu
a) Trang bị, cập nhật kiến thức mới; bổ sung, bồi
dưỡng nâng cao trình độ về chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng, phương pháp làm việc
cho CCVC nhằm đáp ứng yêu cầu về thực thi nhiệm vụ, lãnh đạo, quản lý và các
tiêu chuẩn chuyên ngành, tạo sự chuyển biến về chất, xây dựng hành vi và thái độ
làm việc tích cực, góp phần xây dựng đội ngũ CCVC vững về chính trị, giỏi về
nghiệp vụ, có kiến thức, kỹ năng lãnh đạo và kiến thức chuyên môn cần thiết phục
vụ công tác.
b) Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác ĐTBD; gắn
việc ĐTBD với yêu cầu về cơ cấu ngạch công chức, với công tác quy hoạch và bổ
nhiệm cán hộ, với chức trách của CCVC.
2. Yêu cầu
a) CCVC theo tiêu chuẩn chức danh chuyên môn, nghiệp
vụ và chức danh lãnh đạo, quản lý định kỳ phải được ĐTBD theo quy định; cán bộ
trong diện quy hoạch các chức danh lãnh đạo, quản lý và các chức danh chuyên
môn, nghiệp vụ phải được ĐTBD theo chương trình quy định cho từng chức danh trước
khi bổ nhiệm hoặc ngay sau khi bổ nhiệm;
b) Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị và các cơ sở ĐTBD
có trách nhiệm xây dựng kế hoạch ĐTBD dài hạn, ngắn hạn và hàng năm theo chương
trình, kế hoạch của Bộ. Xây dựng nội dung các khóa ĐTBD bắt buộc tối thiểu hàng
năm (01 tuần/năm), đảm bảo tất cả CCVC định kỳ phải được ĐTBD theo chế độ quy định;
c) Việc cử CCVC đi ĐTBD và tổ chức mở lớp ĐTBD phải
thực hiện đúng quy trình, quy định, đảm bảo công khai, minh bạch, hiệu quả,
đúng đối tượng, tiêu chuẩn theo quy định của Nhà nước, của Bộ;
d) CCVC được cử đi ĐTBD phải chấp hành nghiêm các
quy định của Đảng, Nhà nước, của Bộ và của cơ sở ĐTBD về quản lý CCVC trong thời
gian ĐTBD;
đ) Lãnh đạo tổng cục, cục, vụ và tương đương của Bộ
có trách nhiệm tham gia giảng dạy cho các lớp (khóa) đào tạo, bồi dưỡng CCVC tối
thiểu 01 lần/năm;
e) Hệ thống tài liệu ĐTBD phải được xây dựng, biên
soạn đảm bảo tính khoa học với những kiến thức và kỹ năng chuyên ngành đa dạng,
linh hoạt đáp ứng yêu cầu chọn lựa của học viên ở những vị trí việc làm khác
nhau.
Điều 3. Nguyên tắc đào tạo, bồi
dưỡng
1. ĐTBD phải căn cứ vào vị trí việc làm, tiêu chuẩn
của ngạch CCVC, tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý và nhu cầu xây dựng, phát
triển nguồn nhân lực của Bộ, các cơ quan, đơn vị phục vụ cho việc thực hiện nhiệm
vụ được giao.
2. Đảm bảo nguyên tắc tập trung, thống nhất, kết hợp
với cơ chế phân cấp quản lý để phát huy tính tự chủ của các cơ quan, đơn vị sử
dụng CCVC trong hoạt động ĐTBD.
3. Đề cao vai trò, trách nhiệm và quyền của CCVC
trong việc ĐTBD.
4. Đảm bảo tính công khai, minh bạch, hiệu quả.
Điều 4. Chế độ đào tạo, bồi dưỡng
1. Hướng dẫn tập sự đối với CCVC trong thời gian tập
sự.
2. Bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch CCVC.
3. ĐTBD theo tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý
Việc ĐTBD theo tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý
được thực hiện bắt buộc đối với cán bộ đang giữ chức vụ lãnh đạo và cán bộ
trong diện quy hoạch lãnh đạo trước khi bổ nhiệm hoặc ngay sau khi bổ nhiệm, gồm:
a) Cán bộ đang giữ các chức vụ Thứ trưởng, lãnh đạo
Tổng cục; diện quy hoạch Thứ trưởng và lãnh đạo Tổng cục phải được ĐTBD theo
tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo tương ứng với chương trình ĐTBD Thứ trưởng và tương
đương quy định tại điểm c, khoản 2 Điều 7 Quy chế này;
b) Cán bộ đang giữ các chức vụ Phó Vụ trưởng, Vụ
trưởng và tương đương; diện quy hoạch lãnh đạo cấp vụ và tương đương phải được
ĐTBD theo tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo tương ứng với chương trình ĐTBD lãnh đạo
cấp vụ và tương đương quy định tại điểm b, khoản 2 Điều 7 Quy chế này;
c) Cán bộ đang giữ các chức vụ Phó Trưởng phòng,
Trưởng phòng và tương đương; diện quy hoạch lãnh đạo phòng và tương đương phải
được ĐTBD theo tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo tương ứng với chương trình ĐTBD lãnh
đạo cấp phòng và tương đương quy định tại điểm a, khoản 2 Điều 7 Quy chế này.
4. Bồi dưỡng cập nhật, bắt buộc tối thiểu kiến thức,
kỹ năng chuyên ngành hàng năm.
5. ĐTBD lý luận chính trị theo quy định của cơ quan
có thẩm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam.
6. ĐTBD khác.
Điều 5. Thực hiện chế độ bồi dưỡng
bắt buộc tối thiểu hàng năm
1. Thời gian thực hiện chế độ bồi dưỡng bắt buộc tối
thiểu hàng năm là 01 tuần/năm; mỗi tuần được tính 05 ngày học, mỗi ngày học 08
tiết.
2. Những chương trình, khóa học sau đây được tính
vào việc thực hiện chế độ bồi dưỡng bắt buộc tối thiểu hàng năm:
a) Chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chuyên
ngành;
b) Chương trình bồi dưỡng cập nhật theo vị trí việc
làm;
c) Các khóa tập huấn, hội thảo cập nhật kiến thức,
kỹ năng nghiệp vụ;
d) Các khóa bồi dưỡng ở nước ngoài.
3. Thời gian tham gia các khóa bồi dưỡng quy định tại
khoản 2 Điều này được cộng dồn để tính thời gian thực hiện chế độ bồi dưỡng bắt
buộc tối thiểu một tuần trong một năm.
Ví dụ: Năm 2013, công chức A tham gia 01 khóa bồi
dưỡng cập nhật kiến thức, kỹ năng theo vị trí việc làm trong 03 ngày; tham gia
01 khóa tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ 01 ngày; tham gia 01 hội thảo với thời
gian 01 ngày. Tổng cộng, công chức A đã tham gia 03 khóa bồi dưỡng, tập huấn, hội
thảo với thời gian là 05 ngày. Như vậy, công chức A đã hoàn thành chế độ bồi dưỡng
bắt buộc tối thiểu năm 2013.
4. Trong năm, những CCVC tham gia các khóa bồi dưỡng
theo tiêu chuẩn ngạch và được cấp chứng chỉ thì được xác nhận là đã thực hiện
chế độ bồi dưỡng bắt buộc tối thiểu.
Trường hợp khóa bồi dưỡng tổ chức kéo dài sang năm
sau thì được tính vào việc thực hiện chế độ bồi dưỡng bắt buộc tối thiểu của
năm mà khóa bồi dưỡng bắt đầu.
Ví dụ: Công chức B tham gia khóa bồi dưỡng chương
trình ngạch chuyên viên và tương đương được tổ chức từ ngày 02/12/2012 đến ngày
02/3/2013; công chức B được xác nhận là đã thực hiện chế độ bồi dưỡng bắt buộc
tối thiểu năm 2012.
Chương 2.
NỘI DUNG, CHƯƠNG TRÌNH,
TÀI LIỆU ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG
Điều 6. Nội dung đào tạo, bồi
dưỡng
1. Nội dung đào tạo, bồi dưỡng ở trong nước
a) Lý luận chính trị;
b) Kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước và quản lý
chuyên ngành;
c) Kiến thức, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ;
d) Kiến thức pháp luật;
đ) Tin học, ngoại ngữ, tiếng dân tộc (riêng ĐTBD tiếng
Anh cho cán bộ lãnh đạo, quản lý của Bộ thực hiện theo quy định riêng của Bộ);
e) Các kiến thức, kỹ năng khác.
2. Nội dung bồi dưỡng ở ngoài nước
a) Kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng quản lý hành
chính nhà nước và quản lý chuyên ngành;
b) Kiến thức, kinh nghiệm hội nhập quốc tế.
Điều 7. Các loại chương trình,
tài liệu đào tạo, bồi dưỡng và thời gian thực hiện
1. Loại chương trình, tài liệu bồi dưỡng theo tiêu
chuẩn ngạch thực hiện trong thời gian tối đa là 08 tuần, bao gồm:
a) Chương trình, tài liệu bồi dưỡng ngạch cán sự và
tương đương;
b) Chương trình, tài liệu bồi dưỡng ngạch chuyên
viên và tương đương;
c) Chương trình, tài liệu bồi dưỡng ngạch chuyên
viên chính và tương đương;
d) Chương trình, tài liệu bồi dưỡng ngạch chuyên
viên cao cấp và tương đương.
2. Loại chương trình tài liệu ĐTBD theo tiêu chuẩn
chức vụ lãnh đạo, quản lý thực hiện trong thời gian tối đa 04 tuần, bao gồm:
a) Chương trình, tài liệu ĐTBD lãnh đạo cấp phòng
và tương đương;
b) Chương trình, tài liệu ĐTBD lãnh đạo cấp vụ và
tương đương;
c) Chương trình, tài liệu ĐTBD Thứ trưởng, lãnh đạo
cấp tổng cục và tương đương.
3. Loại chương trình, tài liệu bồi dưỡng kiến thức,
kỹ năng chuyên ngành thực hiện trong thời gian tối đa là 02 tuần, bao gồm:
a) Các chương trình, tài liệu bồi dưỡng theo tiêu
chuẩn chuyên ngành;
b) Các chương trình, tài liệu bồi dưỡng cập nhật
theo vị trí việc làm.
Các chương trình, tài liệu bồi dưỡng kiến thức, kỹ
năng chuyên ngành tại điểm a, b khoản 3 Điều này được biên soạn theo các lĩnh vực
thủy lợi, thủy sản, lâm nghiệp; trồng trọt và bảo vệ thực vật; chăn nuôi và thú
y; tin học và thống kê; quản lý xây dựng công trình; kinh tế, hoạch định chính
sách, quy hoạch, kế hoạch; phát triển nông thôn; hội nhập kinh tế quốc tế; phát
triển tổ chức, quản lý nhân sự và đào tạo nguồn nhân lực; thị trường và xúc tiến
thương mại; quản lý doanh nghiệp vừa và nhỏ; kiểm tra, thanh tra, pháp chế; quản
trị và văn phòng; các lĩnh vực khác...
4. Loại chương trình, tài liệu bồi dưỡng theo chương
trình đặc thù (quản lý chất lượng nông lâm thủy sản và muối; tin học và thống
kê; quản lý hợp tác xã...) của Bộ.
Điều 8. Quản lý khung chương
trình, chương trình bồi dưỡng
1. Bộ phê duyệt khung chương trình và quản lý các
chương trình bồi dưỡng sau:
a) Chương trình, tài liệu bồi dưỡng công chức tập sự
của các Vụ, Văn phòng Bộ; Thanh tra Bộ, Văn phòng Đảng ủy Bộ, Văn phòng Đảng ủy
khối cơ sở Bộ tại thành phố Hồ Chí Minh (sau đây gọi là các đơn vị thuộc Cơ
quan Bộ);
b) Chương trình, tài liệu bồi dưỡng CCVC tập sự của
các Tổng cục, các Cục;
c) Chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ
năng chuyên ngành chung cho CCVC ngành NN và PTNT;
d) Chương trình bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên
ngành chuyên sâu thuộc các lĩnh vực, công tác nghiệp vụ cho CCVC các đơn vị thuộc
Cơ quan Bộ, các Cục, các Tổng cục;
đ) Chương trình, tài liệu bồi dưỡng theo chương
trình đặc thù của Bộ.
2. Phân cấp Tổng cục Lâm nghiệp, Tổng cục Thủy lợi,
Tổng cục Thủy sản (sau đây gọi là các Tổng cục) quản lý các chương trình bồi dưỡng
khác cho các đối tượng có nhu cầu.
3. Nội dung quản lý chương trình bồi dưỡng
a) Tổ chức biên soạn;
b) Tổ chức thẩm định, đánh giá;
c) Phê duyệt, ban hành và hướng dẫn thực hiện.
Điều 9. Tổ chức biên soạn
chương trình, tài liệu
1. Trường Cán bộ quản lý Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn I và II
a) Tổ chức xây dựng, biên soạn, trình Bộ: chương
trình khung, chương trình, tài liệu bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch chuyên
ngành nông nghiệp; tài liệu bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch cán sự, chuyên
viên, chuyên viên chính; tài liệu bồi dưỡng lãnh đạo cấp phòng;
b) Chủ trì xây dựng, biên soạn chương trình khung,
chương trình, tài liệu bồi dưỡng quy định tại khoản 1 Điều 8 Quy chế này, trình
Bộ (trừ chương trình bồi dưỡng CCVC tập sự của các Tổng cục);
c) Chủ trì xây dựng, biên soạn và ban hành các
chương trình, tài liệu bồi dưỡng khác cho các đối tượng có nhu cầu.
2. Các Tổng cục
a) Tổ chức biên soạn, trình Bộ:
- Chương trình khung, chương trình, tài liệu bồi dưỡng
nghiệp vụ các ngạch công chức chuyên ngành thuộc lĩnh vực quản lý của Tổng cục.
- Chương trình bồi dưỡng CCVC tập sự của Tổng cục;
- Chương trình bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên
ngành chuyên sâu cho CCVC của Tổng cục.
b) Chủ trì xây dựng, biên soạn và ban hành các
chương trình, tài liệu bồi dưỡng khác cho các đối tượng có nhu cầu.
Điều 10. Thẩm định chương
trình, tài liệu
1. Vụ Tổ chức cán bộ chủ trì tổ chức thẩm định:
a) Chương trình, tài liệu bồi dưỡng do Trường Cán bộ
quản lý Nông nghiệp và Phát triển nông thôn I và II biên soạn quy định tại điểm
a, b khoản 1 Điều 9 Quy chế này;
b) Chương trình khung, chương trình, tài liệu bồi
dưỡng ngạch công chức chuyên ngành do các Tổng cục biên soạn quy định tại điểm
a, khoản 2 Điều 9 Quy chế này.
2. Các Tổng cục tổ chức thẩm định chương trình, tài
liệu bồi dưỡng do các đơn vị thuộc Tổng cục biên soạn quy định tại điểm b, khoản
2 Điều 8 Quy chế này.
3. Thành phần, nhiệm vụ, chế độ làm việc của Hội đồng
thẩm định; quy trình tổ chức thẩm định chương trình, tài liệu bồi dưỡng thực hiện
theo Nghị định 18/2010/NĐ-CP ngày 05/3/2010 của Chính phủ về đào tạo, bồi dưỡng
công chức và Thông tư số 03/2011/TT-BNV ngày 25/01/2011 của Bộ Nội vụ hướng dẫn
thực hiện một số điều của Nghị định số 18/2010/NĐ-CP.
Điều 11. Phê duyệt, ban hành
chương trình, tài liệu
1. Bộ phê duyệt, ban hành
b) Chương trình, tài liệu bồi dưỡng ngạch công chức
chuyên ngành do các Tổng cục biên soạn quy định tại điểm a, khoản 2 Điều 9 Quy
chế này.
2. Các Tổng cục phê duyệt, ban hành chương trình,
tài liệu bồi dưỡng do các đơn vị thuộc Tổng cục biên soạn quy định tại điểm b,
khoản 2 Điều 8 Quy chế này.
Chương 3.
TỔ CHỨC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG
VÀ GIẢNG VIÊN
MỤC 1. TỔ CHỨC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG
CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC Ở TRONG NƯỚC; CẤP CHỨNG CHỈ ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG
Điều 12. Xây dựng kế hoạch đào
tạo, bồi dưỡng
1. Vụ Tổ chức cán bộ chủ trì hướng dẫn, chỉ đạo, phối
hợp với các Trường Cán bộ quản lý Nông nghiệp và Phát triển nông thôn I và II,
các Tổng cục và các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch ĐTBD hàng năm
và giai đoạn theo quy định của Bộ.
2. Các cơ quan, đơn vị được Bộ giao kinh phí ĐTBD
hàng năm, xây dựng kế hoạch ĐTBD trình Bộ (qua Vụ Tổ chức cán bộ) thẩm định và
phê duyệt. Các đơn vị còn lại xây dựng và phê duyệt kế hoạch của đơn vị mình
báo cáo Bộ để tổng hợp, theo dõi chung.
Điều 13. Tổ chức đào tạo, bồi
dưỡng
1. Các cơ quan, đơn vị chủ động tổ chức ĐTBD theo kế
hoạch đã được Bộ phê duyệt. Trong quá trình thực hiện nếu phát sinh thêm khóa học
ngoài kế hoạch phải được Bộ phê duyệt bổ sung hoặc điều chỉnh. Trong quá trình
thực hiện, Vụ Tổ chức cán bộ phối hợp với các cơ quan, đơn vị và cơ sở ĐTBD thực
hiện các thủ tục cần thiết trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện.
2. Trường Cán bộ quản lý Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn I và II tổ chức thực hiện:
a) Chương trình bồi dưỡng ngạch cán sự và tương
đương;
b) Chương trình bồi dưỡng ngạch chuyên viên và
tương đương;
c) Chương trình bồi dưỡng ngạch chuyên viên chính
và tương đương;
d) Chương trình bồi dưỡng lãnh đạo cấp phòng và
tương đương;
đ) Các chương trình bồi dưỡng quy định tại khoản 1
Điều 8 Quy chế này;
e) Các chương trình bồi dưỡng lãnh đạo cấp vụ và
tương đương theo phân cấp;
g) Quản lý các lớp lý luận chính trị theo nhiệm vụ
Bộ giao.
3. Các Tổng cục tổ chức thực hiện bồi dưỡng các
chương trình:
a) Chương trình bồi dưỡng CCVC tập sự của các Tổng
cục;
b) Chương trình bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên
ngành chuyên sâu cho CCVC thuộc các Tổng cục;
c) Các chương trình, tài liệu bồi dưỡng khác cho
các đối tượng có nhu cầu.
4. Các Cục tổ chức thực hiện tập huấn ngắn hạn các
chương trình bồi dưỡng theo nhiệm vụ Bộ giao hàng năm.
5. Các Trường Cán bộ quản lý Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn I và II, các Tổng cục, các đơn vị sự nghiệp khác trực thuộc Bộ
được ký hợp đồng với nhau hoặc với các cơ sở ĐTBD khác, các tổ chức tư vấn -
đào tạo có năng lực và uy tín (trong và ngoài nước) để tổ chức thực hiện các nội
dung, chương trình ĐTBD theo nhu cầu của Bộ và của từng Tổng cục.
6. Đối với những nội dung ĐTBD không tự tổ chức
theo lớp riêng, Bộ và các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ cử CCVC đi ĐTBD ở các
cơ sở ĐTBD khác và chi trả, hỗ trợ kinh phí theo chế độ chung.
Điều 14. Đánh giá kết quả đào
tạo, bồi dưỡng
1. Đánh giá chất lượng ĐTBD nhằm cung cấp thông tin
về mức độ nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ, công vụ của công chức sau khi
ĐTBD.
2. Đánh giá chất lượng ĐTBD phải bảo đảm tính công khai,
minh bạch, khách quan, trung thực.
3. Nội dung đánh giá:
a) Mức độ phù hợp giữa nội dung chương trình với
yêu cầu tiêu chuẩn ngạch, chức vụ lãnh đạo, quản lý và yêu cầu vị trí việc làm;
b) Năng lực của giảng viên và sự phù hợp của phương
pháp ĐTBD với nội dung chương trình và người học;
c) Năng lực tổ chức ĐTBD của cơ sở ĐTBD;
d) Mức độ tiếp thu kiến thức, kỹ năng của công chức
và thực tế áp dụng vào việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ.
4. Việc đánh giá chất lượng ĐTBD do cơ sở ĐTBD phối
hợp với cơ quan quản lý, đơn vị sử dụng CCVC thực hiện hoặc thuê cơ quan đánh
giá độc lập.
Điều 15. Chứng chỉ, chứng nhận
đào tạo, bồi dưỡng
1. Các Trường Cán bộ quản lý Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn I và II, các Tổng cục cấp chứng chỉ các chương trình ĐTBD được
giao tổ chức thực hiện quy định tại khoản 2, 3 Điều 13 Quy chế này và phải lập
sổ quản lý việc cấp chứng chỉ.
2. Chứng chỉ ĐTBD được cấp 1 (một) lần sau khi khóa
học kết thúc. Trường hợp chứng chỉ bị mất, hư hỏng, người được cấp chứng chỉ có
đơn đề nghị thì được cơ sở ĐTBD (đã cấp chứng chỉ) cấp Giấy chứng nhận.
3. Các chương trình ĐTBD có thời gian từ 05 (năm)
ngày trở lên thì được cấp chứng chỉ. Các chương trình còn lại được cấp Giấy chứng
nhận hoàn thành chương trình, khóa học. Chứng chỉ ĐTBD được cấp cho các học
viên có đủ các điều kiện sau:
a) Tham gia học tập đầy đủ các nội dung của chương
trình, khóa ĐTBD theo quy định;
b) Có đủ các bài kiểm tra, viết thu hoạch, đề án
theo quy định và phải đạt từ 5 (năm) điểm trở lên theo thang điểm 10 (mười);
c) Chấp hành tốt nội quy học tập.
4. Giá trị sử dụng chứng chỉ, chứng nhận
a) Chứng chỉ chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn
ngạch công chức; chứng chỉ chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức vụ lãnh
đạo, quản lý và chứng chỉ, chứng nhận chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn
chuyên ngành có giá trị sử dụng trên phạm vi toàn quốc;
b) Bằng tốt nghiệp Đại học ngành hành chính học, Thạc
sĩ quản lý hành chính công, Tiến sĩ quản lý hành chính công có giá trị thay thế
chứng chỉ chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch chuyên viên; Bằng tốt
nghiệp Thạc sĩ quản lý hành chính công, Tiến sĩ quản lý hành chính công có giá
trị thay thế chứng chỉ chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch chuyên viên
chính;
c) Chứng chỉ, chứng nhận ĐTBD công chức trong nước;
chứng chỉ, chứng nhận bồi dưỡng ở nước ngoài là một trong những căn cứ đánh giá
mức độ hoàn thành nhiệm vụ của công chức trong thời gian đi học và có trong hồ
sơ đánh giá CCVC hàng năm;
d) Chứng chỉ chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn
ngạch công chức là một trong những điều kiện để công chức được cử dự thi nâng
ngạch, bổ nhiệm ngạch và được học chương trình theo tiêu chuẩn ngạch cao hơn liền
kề;
đ) Chứng chỉ chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn
ngạch cao hơn được thay thế chứng chỉ chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch
thấp hơn.
e) Chứng chỉ chương trình ĐTBD theo tiêu chuẩn chức
vụ lãnh đạo, quản lý là một trong những điều kiện để công chức được bổ nhiệm chức
vụ lãnh đạo, quản lý;
g) Chứng chỉ bồi dưỡng CCVC tập sự là một trong những
điều kiện để CCVC được bổ nhiệm vào ngạch CCVC chính thức;
h) Chứng chỉ bồi dưỡng hoặc chứng nhận hoàn thành
chương trình, khóa học là một trong những điều kiện để công chức đáp ứng các
tiêu chuẩn quy định theo vị trí việc làm.
MỤC 2. TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG CÔNG CHỨC,
VIÊN CHỨC Ở NƯỚC NGOÀI
Điều 16. Điều kiện công chức,
viên chức được cử đi bồi dưỡng ở nước ngoài
1. Đối với các khóa bồi dưỡng có thời gian dưới 02
(hai) tháng, CCVC phải còn đủ tuổi để công tác ít nhất 01 (một) năm tính từ khi
khóa bồi dưỡng bắt đầu.
2. Đối với các khóa bồi dưỡng từ 02 (hai) tháng trở
lên, CCVC phải còn đủ tuổi để công tác ít nhất 05 (năm) năm tính từ khi khóa bồi
dưỡng bắt đầu.
3. CCVC không trong thời gian xem xét, thi hành kỷ
luật từ hình thức khiển trách trở lên; hoặc không thuộc một trong những trường
hợp quy định tại Điều 21 Nghị định 136/2007/NĐ-CP ngày 17/8/2007 của Chính phủ
về xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.
4. CCVC được cử đi bồi dưỡng phải hoàn thành tốt
nhiệm vụ được giao trong năm trước đó.
5. Có ít nhất 2 (hai) năm kinh nghiệm và có chuyên
môn, nghiệp vụ phù hợp với nội dung của khóa bồi dưỡng.
6. Đã được bổ nhiệm vào ngạch CCVC.
7. Có sức khỏe tốt.
Điều 17. Nguyên tắc tổ chức bồi
dưỡng ở nước ngoài bằng nguồn ngân sách nhà nước
1. Tuyển chọn, cử CCVC đáp ứng đủ điều kiện theo
quy định.
2. Quốc gia được chọn để cử CCVC đến học tập phải
đáp ứng những yêu cầu sau:
a) Đạt được những thành tựu tiên tiến trong lĩnh vực
quản lý hành chính, kinh tế, kỹ thuật.
b) Có kinh nghiệm quản lý về lĩnh vực cần học tập,
nghiên cứu và có thể áp dụng cho Việt Nam.
c) Cơ sở ĐTBD của nước cử đến có các điều kiện học
tập, nghiên cứu, phương pháp giảng dạy đáp ứng được mục đích, nội dung, chương
trình của khóa bồi dưỡng.
3. Bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả.
Điều 18. Xây dựng kế hoạch và
quản lý công tác bồi dưỡng ở nước ngoài bằng nguồn ngân sách nhà nước
1. Cơ quan, đơn vị được Bộ giao nhiệm vụ tổ chức
đoàn CCVC đi bồi dưỡng tại nước ngoài bằng nguồn ngân sách nhà nước:
a) Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng CCVC tại nước ngoài,
trình Bộ (qua Vụ Tổ chức cán bộ) phê duyệt;
b) Xây dựng nội dung, chương trình chi tiết của
khóa bồi dưỡng khi kế hoạch được phê duyệt; ký hợp đồng với các cơ sở ĐTBD ở nước
ngoài, chuẩn bị kinh phí, hoàn tất thủ tục liên quan, phổ biến các nội dung cần
thiết cho đoàn sau khi có quyết định thành lập đoàn.
2. Bộ trưởng Quyết định thành lập đoàn và cử trưởng
đoàn đi bồi dưỡng ở nước ngoài theo phân cấp quản lý.
3. Trách nhiệm của trưởng đoàn:
a) Phụ trách và chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động
của đoàn trong thời gian học tập ở nước ngoài;
b) Báo cáo kết quả học tập của đoàn sau khi khóa bồi
dưỡng kết thúc.
4. Trách nhiệm của CCVC được cử đi bồi dưỡng ở nước
ngoài
a) Chấp hành quy định về quản lý CCVC đi học tập,
nghiên cứu ở nước ngoài;
b) Chấp hành quy định của nước sở tại và báo cáo kết
quả học tập theo quy định.
Điều 19. Chế độ báo cáo
1. Vụ Tổ chức cán bộ chủ trì phối hợp với các cơ
quan, đơn vị liên quan tổng hợp báo cáo kết quả bồi dưỡng CCVC hàng năm trình
lãnh đạo Bộ.
2. Chậm nhất sau 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày đoàn
về nước, báo cáo của trưởng đoàn phải được gửi về các cơ quan sau:
a) Cơ quan giao kế hoạch tổ chức bồi dưỡng CCVC ở
nước ngoài;
b) Cơ quan ra quyết định thành lập đoàn.
3. Chậm nhất sau 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày đoàn
về nước, báo cáo của học viên phải được gửi về các cơ quan sau:
a) Cơ quan ra quyết định thành lập đoàn;
b) Thủ trưởng cơ quan, đơn vị trực tiếp sử dụng
CCVC.
Điều 20. Xử lý vi phạm
Những trường hợp sau đây, tùy theo tính chất, mức độ
vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật theo quy định của Luật cán bộ, công chức, Luật viên
chức:
1. Trưởng đoàn thiếu tinh thần trách nhiệm để xảy
ra những hiện tượng tiêu cực; hoạt động của đoàn trong thời gian ở nước ngoài
không đúng với mục đích và không hoàn thành chương trình của khóa bồi dưỡng.
2. CCVC được cử đi bồi dưỡng không chấp hành quy định
của đoàn, bỏ học tập không có lý do; vi phạm nội quy của cơ sở ĐTBD hoặc pháp
luật của nước sở tại; về nước không đúng thời hạn (trừ trường hợp được cơ quan
có thẩm quyền cho phép).
3. Không chấp hành chế độ báo cáo theo quy định tại
Điều 19 Quy chế này.
Điều 21. Báo cáo của trưởng
đoàn và học viên
1. Yêu cầu đối với báo cáo của trưởng đoàn:
a) Thành phần đoàn;
b) Khái quát tình hình nước đến học tập;
c) Thời gian, nội dung, chương trình khóa bồi dưỡng;
d) Công tác tổ chức của khóa bồi dưỡng, tình hình
chấp hành pháp luật của nước đến học tập, các quy định về quản lý đoàn, nội quy
của cơ sở ĐTBD;
đ) Kết quả thực hiện và nhận xét, đánh giá về nội
dung, chương trình, phương pháp, thời gian khóa bồi dưỡng;
e) Những nội dung tiếp thu và kinh nghiệm rút ra từ
khóa bồi dưỡng;
g) Đề xuất những ý kiến và giải pháp nhằm nâng cao
chất lượng các khóa bồi dưỡng ở nước ngoài.
2. Yêu cầu đối với báo cáo của học viên:
a) Họ tên, năm sinh;
b) Chức danh, ngạch CCVC, cơ quan công tác, số điện
thoại liên lạc;
c) Kết quả thực hiện và nhận xét, đánh giá về nội
dung, chương trình, phương pháp, thời gian và công tác tổ chức khóa bồi dưỡng;
d) Những kiến thức, kinh nghiệm đã tiếp thu và đề
xuất vận dụng vào công tác chuyên môn, quản lý điều hành của cơ quan, đơn vị
đang công tác;
đ) Đề xuất và kiến nghị về công tác bồi dưỡng CCVC ở
nước ngoài.
MỤC 3. GIẢNG VIÊN
Điều 22. Giảng viên đào tạo, bồi
dưỡng
1. Giảng viên tham gia giảng dạy các khóa ĐTBD gồm:
a) Giảng viên của các cơ sở ĐTBD;
b) Giảng viên kiêm nhiệm;
c) Người được mời thỉnh giảng ở trong nước và nước
ngoài.
2. Các giảng viên tham gia giảng dạy các khóa ĐTBD
phải đảm bảo tiêu chuẩn, yêu cầu và được hưởng các quyền và nghĩa vụ theo quy định
của pháp luật hiện hành.
Khi biên soạn các chương trình ĐTBD, các Trường Cán
bộ quản lý Nông nghiệp và Phát triển nông thôn I và II, các Tổng cục cần đề xuất
tiêu chuẩn giảng viên cụ thể.
Điều 23. Tiêu chuẩn và điều kiện
tham gia giảng dạy
1. Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt; được đào tạo
cơ bản, có trình độ chuyên môn từ đại học trở lên; có kinh nghiệm thực tiễn
công tác hoặc nghiên cứu, giảng dạy thuộc lĩnh vực tham gia từ 03 năm trở lên;
có phương pháp sư phạm đáp ứng yêu cầu giảng dạy.
2. Được các cơ sở ĐTBD hoặc thủ trưởng đơn vị quản
lý CCVC ra quyết định công nhận (hoặc giao nhiệm vụ) giảng viên.
Hàng năm, các Trường Cán bộ quản lý Nông nghiệp và
Phát triển nông thôn I và II tổng hợp, báo cáo Bộ quản lý danh sách giảng viên
đủ tiêu chuẩn, điều kiện và đã được công nhận hoặc giao nhiệm vụ tham gia giảng
dạy cho các lớp bồi dưỡng lãnh đạo cấp phòng và tương đương, lãnh đạo cấp vụ và
tương đương.
Điều 24. Trách nhiệm tham gia
giảng dạy
1. Tham gia giảng dạy các lớp ĐTBD phù hợp với lĩnh
vực, công việc chuyên môn đảm nhiệm. Trường hợp vì lý do đặc biệt, không thể
tham gia giảng dạy, phải thông báo cho cơ sở mời giảng viên trước thời hạn lên
lớp ít nhất 05 ngày, có xác nhận của thủ trưởng đơn vị trực tiếp quản lý.
2. Giảng dạy đủ thời gian, nội dung, đảm bảo chất
lượng theo chương trình đào tạo, bồi dưỡng CCVC đã được cấp có thẩm quyền phê
duyệt và theo kế hoạch giảng dạy của các cơ sở ĐTBD.
3. Nghiên cứu xây dựng chương trình, biên soạn tài
liệu, giáo trình đào tạo, bồi dưỡng CCVC khi được thủ trưởng đơn vị phân công
hoặc cơ sở ĐTBD yêu cầu.
Điều 25. Quyền của cán bộ,
công chức, viên chức tham gia giảng dạy
1. Được cơ sở ĐTBD mời tham gia giảng dạy tạo điều
kiện về phương tiện và trang thiết bị giảng dạy; được đơn vị trực tiếp quản lý
bố trí thời gian phù hợp trong giờ hành chính và các điều kiện khác để nghiên cứu
xây dựng nội dung chương trình, biên soạn tài liệu, giáo trình, giảng dạy, tham
dự hội họp, sinh hoạt chuyên môn, đi công tác thực tế bổ sung kiến thức chuyên
môn nghiệp vụ phục vụ cho công tác giảng dạy.
2. Được tham dự các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức
mới, bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm trong và ngoài nước; được tham gia các hội nghị
tổng kết, hội thảo khoa học thuộc lĩnh vực giảng dạy do Bộ và các cơ quan, đơn
vị thuộc Bộ tổ chức.
3. Được hưởng thù lao nghiên cứu xây dựng nội dung
chương trình, biên soạn tài liệu, giáo trình ĐTBD, thù lao giảng dạy và các chế
độ, quyền lợi khác theo quy định của Nhà nước, của Bộ và quy định của các sơ sở
ĐTBD.
4. Kết quả nghiên cứu xây dựng nội dung, chương
trình, biên soạn tài liệu, giáo trình và giảng dạy các lớp ĐTBD là một trong những
căn cứ để đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, xét thi đua, khen thưởng
hàng năm đối với CCVC được giao nhiệm vụ là giảng viên và đơn vị trực tiếp quản
lý CCVC.
Chương 4.
ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC
TRONG NƯỚC VÀ NƯỚC NGOÀI
Điều 26. Đối tượng được cử đi
đào tạo
Đối tượng được cử đi đào tạo sau đại học là CCVC đã
được tuyển dụng vào các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ.
Điều 27. Điều kiện để công chức
được cử đi đào tạo
1. Có tên trong danh sách quy hoạch, kế hoạch đào tạo
sau đại học được cấp có thẩm quyền phê duyệt hàng năm, đáp ứng nhu cầu xây dựng,
quy hoạch, kế hoạch phát triển nguồn nhân lực của Bộ và của cơ quan, đơn vị sử
dụng công chức.
2. Có thời gian công tác từ đủ 5 năm trở lên.
Công chức có thể được cử đi đào tạo sau đại học sau
3 (ba) năm công tác nếu đáp ứng được các yêu cầu sau:
a) Đáp ứng các quy định tại khoản 3, 4, 5 Điều này;
b) Được tuyển dụng theo quy định tại khoản 1 Điều
19 Nghị định số 24/2010/NĐ-CP ngày 15/3/2010 của Chính phủ quy định về tuyển dụng,
sử dụng và quản lý công chức; hoặc 2 (hai) năm liền đạt danh hiệu từ Chiến sỹ
thi đua cơ sở trở lên.
3. Chuyên ngành đào tạo phù hợp với vị trí việc
làm.
4. Không quá 40 tuổi tính đến thời điểm được cử đi
đào tạo (chỉ áp dụng đối với các công chức được cử đi đào tạo sau đại học lần đầu).
5. Có cam kết tiếp tục thực hiện nhiệm vụ, công vụ
sau khi hoàn thành chương trình đào tạo trong thời gian ít nhất gấp 03 lần thời
gian đào tạo.
6. Có ít nhất 03 năm liên tục hoàn thành tốt nhiệm
vụ.
7. Quy định tại các khoản 2, 4, 6 Điều này không áp
dụng đối với các trường hợp sau:
a) Công chức được cử đi học theo các chương trình hợp
tác với nước ngoài được ký kết hoặc gia nhập nhân danh Nhà nước và nhân danh
Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo Luật Ký kết, gia nhập và
thực hiện điều ước quốc tế.
b) Công chức tự đi học, tự chi trả các khoản kinh
phí học tập và học ngoài giờ hành chính.
Điều 28. Điều kiện để viên chức
được cử đi đào tạo
1. Có tên trong danh sách quy hoạch, kế hoạch đào tạo
sau đại học được cấp có thẩm quyền phê duyệt hàng năm, đáp ứng nhu cầu xây dựng,
quy hoạch, kế hoạch phát triển nguồn nhân lực của Bộ và của cơ quan, đơn vị sử
dụng viên chức.
2. Chuyên ngành đào tạo phù hợp với vị trí việc làm
và chức danh nghề nghiệp của viên chức;
3. Có cam kết thực hiện nhiệm vụ tại đơn vị sự nghiệp
công lập sau khi hoàn thành chương trình đào tạo trong thời gian ít nhất gấp 02
lần thời gian đào tạo.
4. Viên chức được cử đi đào tạo theo các chương
trình hợp tác với nước ngoài được ký kết hoặc gia nhập nhân danh Nhà nước Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, ngoài các điều kiện quy định tại khoản 1, 2, 3
Điều này, còn phải thực hiện quy định của Luật ký kết, gia nhập và thực hiện điều
ước quốc tế và đáp ứng các yêu cầu khác của chương trình hợp tác.
Điều 29. Chế độ báo cáo
1. Trong quá trình đào tạo, người đi học phải gửi
báo cáo tiến độ học tập bằng văn bản cho cơ quan quyết định cử đi học và cơ
quan, đơn vị trực tiếp sử dụng CCVC:
a) Đối với người đi đào tạo thạc sĩ: báo cáo tiến độ
học tập 02 lần/năm (15/6 và 30/11).
b) Đối với người đi đào tạo tiến sĩ: báo cáo tiến độ
học tập 01 lần/năm (30/11).
2. Trước thời hạn kết thúc khóa đào tạo sau đại học
03 tháng, nếu người đi học dự kiến không thể hoàn thành khóa học đúng thời gian
phải có đơn gửi cơ quan ra quyết định cử đi học và cơ quan, đơn vị trực tiếp sử
dụng CCVC, trong đơn cần nêu rõ lý do và thời gian đề nghị gia hạn, nguồn kinh
phí đào tạo trong thời gian gia hạn kèm theo ý kiến bằng văn bản của giáo viên
hướng dẫn có xác nhận của cơ sở đào tạo.
3. Trong thời hạn 15 ngày tính từ khi bảo vệ luận
án (đối với người được đào tạo ở trong nước) và 30 ngày tính từ khi về nước (đối
với người được đào tạo ở nước ngoài) phải báo cáo kết quả học tập với cơ quan
quyết định cử đi học và cơ quan, đơn vị trực tiếp sử dụng CCVC.
4. Sau khi trở về đơn vị công tác 01 năm tính từ
khi trở về đơn vị công tác sau khi hoàn thành khóa đào tạo, CCVC gửi báo cáo về
Bộ (qua Vụ Tổ chức cán bộ). Yêu cầu báo cáo: họ tên, năm sinh; địa chỉ liên lạc;
chức vụ, vị trí việc làm trước khi đi đào tạo; trình độ, chuyên ngành và cơ sở
đào tạo; chức vụ, vị trí việc làm được bố trí sau khi đào tạo.
Điều 30. Hồ sơ CCVC được cử đi
đào tạo sau đại học
1. Hồ sơ đề nghị cho phép đi học gồm có:
a) Văn bản của cơ quan, đơn vị quản lý, sử dụng
CCVC đề nghị cấp có thẩm quyền cử đi học;
b) Đơn xin đi học;
c) Giấy báo trúng tuyển hoặc giấy báo nhập học (Đối
với khóa đào tạo ở nước ngoài yêu cầu kèm theo bản dịch);
d) Sơ yếu lý lịch theo mẫu 2C-BNN/2008;
đ) Quyết định tuyển dụng (bản sao);
e) Bản cam kết của người được cử đi đào tạo sau đại
học.
2. Hồ sơ đề nghị gia hạn đào tạo gồm có:
a) Văn bản của cơ quan, đơn vị quản lý, sử dụng
CCVC đề nghị cấp có thẩm quyền gia hạn đào tạo;
b) Đơn xin gia hạn (kèm theo các giấy xác nhận có
liên quan);
c) Nhận xét của giáo viên hướng dẫn về tiến độ học
tập, thời gian cần gia hạn có xác nhận của cơ sở đào tạo;
d) Quyết định cử đi học (bản sao).
3. Hồ sơ sau khi hoàn thành khóa đào tạo gồm có:
a) Văn bản của cơ quan, đơn vị trực tiếp quản lý, sử
dụng CCVC đề nghị cấp có thẩm quyền ra quyết định chuyển trả về cơ quan, đơn vị
cũ công tác;
b) Bằng tốt nghiệp bản sao có công chứng (nếu chưa
được cấp bằng thì nộp bảng điểm, giấy xác nhận tốt nghiệp và bổ sung bản sao bằng
tốt nghiệp ngay khi được cấp);
c) Xác nhận của Đại sứ quán Việt Nam ở nước theo học
(chỉ yêu cầu đối với người được đào tạo ở nước ngoài);
e) Luận án tốt nghiệp (chỉ yêu cầu đối với người được
đào tạo tiến sĩ).
Chương 5.
QUYỀN LỢI, TRÁCH NHIỆM CỦA
CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC VÀ KINH PHÍ ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG
Điều 31. Quyền lợi của CCVC được
cử đi đào tạo, bồi dưỡng
1. Được cơ quan quản lý, sử dụng bố trí thời gian
và hỗ trợ kinh phí theo quy định.
2. Được tính thời gian ĐTBD vào thời gian công tác
liên tục; được xem xét để quy hoạch chức vụ lãnh đạo, quản lý trong thời gian
đi học.
3. Được hưởng lương, phụ cấp trong thời gian ĐTBD
theo chế độ quy định.
4. Được biểu dương, khen thưởng về kết quả xuất sắc
trong ĐTBD.
Điều 32. Trách nhiệm của công
chức, viên chức cử đi đào tạo, bồi dưỡng
1. Thực hiện chế độ ĐTBD theo quy định tại Điều 5
Quy chế này.
2. Thực hiện nghiêm chỉnh quy chế ĐTBD và chịu sự
quản lý của cơ sở ĐTBD trong thời gian tham gia khóa học.
CCVC được cử đi ĐTBD nhưng phải gia hạn thời gian học
mà không có lý do chính đáng thì coi như không hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn.
3. Kết thúc khóa đào tạo dài hạn trong nước hoặc
sau 15 ngày kể từ ngày về nước sau khi hoàn thành khóa ĐTBD ở nước ngoài, CCVC
phải báo cáo bằng văn bản kết quả học tập, bồi dưỡng, kèm theo bản sao văn bằng,
chứng chỉ (nếu có) cho thủ trưởng đơn vị trực tiếp quản lý và bộ phận tổ chức
cán bộ theo phân cấp quản lý để theo dõi, lưu hồ sơ.
4. CCVC được cử đi ĐTBD nhưng không được cấp bằng
(hoặc chứng chỉ, chứng nhận theo quy định) sau khi kết thúc khóa học thì được
xác định là không hoàn thành khóa học và không hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn.
5. CCVC có trách nhiệm nộp chứng chỉ, chứng nhận
cho đơn vị quản lý mình để bổ sung hồ sơ đánh giá hàng năm, tham gia đóng góp ý
kiến về chương trình ĐTBD, phương pháp giảng dạy của giảng viên, báo cáo viên
và các vấn đề khác liên quan đến khóa ĐTBD.
Điều 33. Nguồn kinh phí đào tạo,
bồi dưỡng
Nguồn kinh phí đào tạo, bồi dưỡng CCVC bao gồm: ngân
sách nhà nước; kinh phí của cơ quan quản lý, đơn vị sử dụng cử CCVC; kinh phí của
cá nhân CCVC và tài trợ của tổ chức, cá nhân khác.
Điều 34. Xử lý kỷ luật và đền
bù chi phí đào tạo
1. Việc xử lý kỷ luật công chức vi phạm và đền bù
kinh phí đào tạo được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 18/2010/NĐ-CP
ngày 05/3/2010 của Chính phủ về đào tạo, bồi dưỡng công chức, Nghị định số
34/2011/NĐ-CP ngày 17/5/2011 của Chính phủ quy định về xử lý kỷ luật đối với
công chức; Thông tư số 03/2011/TT-BNV ngày 25/01/2011 của Bộ Nội vụ hướng dẫn
thực hiện một số điều của Nghị định số 18/2010/NĐ-CP và các quy định khác của
pháp luật có liên quan.
2. Việc xử lý kỷ luật viên chức vi phạm và đền bù
kinh phí đào tạo được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 27/2012/NĐ-CP
ngày 06/4/2012 của Chính phủ quy định về xử lý kỷ luật viên chức và trách nhiệm
bồi thường, hoàn trả của viên chức, Nghị định số 29/2012/NĐ-CP ngày 12/4/2012 của
Chính phủ về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức; Thông tư số
15/2012/TT-BNV ngày 25/12/2012 của Bộ Nội vụ hướng dẫn về tuyển dụng, ký kết hợp
đồng làm việc và đền bù chi phí đào tạo, bồi dưỡng đối với viên chức và các quy
định khác của pháp luật có liên quan.
Chương 6.
QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO,
BỒI DƯỠNG VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC CƠ QUAN, ĐƠN VỊ LIÊN QUAN
Điều 35. Nguyên tắc quản lý
Bộ thống nhất quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng
CCVC ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn.
Điều 36. Trách nhiệm của Vụ Tổ
chức cán bộ
1. Xây dựng, trình Bộ trưởng
a) Phê duyệt chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, giải
pháp ĐTBD nâng cao trình độ đối với CCVC trong Ngành;
b) Phê duyệt kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng CCVC hàng
năm, giai đoạn theo quy định của Bộ và kinh phí đảm bảo thực hiện;
c) Quyết định chế độ chính sách đối với CCVC và các
vấn đề khác liên quan đến công tác tổ chức học tập, ĐTBD.
2. Thẩm định, trình Bộ phê duyệt kế hoạch ĐTBD của
các đơn vị được phân bổ kinh phí từ nguồn kinh phí ĐTBD của Bộ; tổ chức, hướng
dẫn thực hiện quy hoạch, kế hoạch ĐTBD sau khi được ban hành.
3. Chỉ đạo việc biên soạn, tổ chức thẩm định, trình
Bộ trưởng ban hành các chương trình khung, chương trình và tài liệu ĐTBD thống
nhất trong toàn Ngành theo quy định hiện hành.
4. Tổng hợp, trình Bộ chọn, cử CCVC đi ĐTBD trong
và ngoài nước theo phân cấp quản lý cán bộ của Bộ.
5. Chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan tổng hợp
báo cáo Bộ và các cơ quan liên quan công tác đào tạo, bồi dưỡng CCVC của Bộ.
6. Chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức
tổng kết, hội nghị công tác đào tạo, bồi dưỡng CCVC Bộ Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn.
7. Kiểm tra, giám sát các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng
CCVC của các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ, bao gồm cả các hoạt động ĐTBD của các dự
án hợp tác với nước ngoài.
8. Phối hợp với các cơ quan, đơn vị mở lớp để giải
quyết hoặc đề xuất giải quyết các vấn đề phát sinh theo thẩm quyền.
9. Tổng hợp báo cáo kết quả ĐTBD và việc thực hiện
Quy chế này.
Điều 37. Trách nhiệm của Trường
Cán bộ quản lý nông nghiệp và phát triển nông thôn I, II
1. Đánh giá nhu cầu ĐTBD hàng năm; xây dựng kế hoạch
ĐTBD trình Bộ phê duyệt; tổ chức thực hiện và tổng hợp báo cáo Bộ (qua Vụ Tổ chức
cán bộ) kết quả thực hiện các nội dung được giao.
2. Tổ chức xây dựng, biên soạn các chương trình
khung, các chương trình, tài liệu ĐTBD trình Bộ thẩm định, ban hành theo quy định.
3. Xây dựng và ban hành các quy chế, quy định cụ thể
về tổ chức ĐTBD, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên.
4. Tổ chức các khóa ĐTBD theo kế hoạch đã được phê
duyệt.
5. Đánh giá kết quả học tập của học viên, thông báo
cho cơ quan, đơn vị có CCVC cử đi học.
Đánh giá hoặc thuê cơ quan đánh giá độc lập kết quả
ĐTBD quy định tại Điều 14 Quy chế này.
6. Báo cáo Bộ (qua Vụ Tổ chức cán bộ) sơ kết, tổng
kết công tác ĐTBD theo định kỳ (6 tháng và 01 năm) và theo giai đoạn khi Bộ yêu
cầu.
7. Quản lý kinh phí đào tạo, bồi dưỡng CCVC được Bộ
giao hàng năm, sử dụng kinh phí và báo cáo quyết toán theo đúng chế độ hiện
hành.
Điều 38. Trách nhiệm của các Tổng
cục và các cơ quan, đơn vị được Bộ giao nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng
1. Xây dựng, phê duyệt quy hoạch, kế hoạch ĐTBD của
Tổng cục và báo cáo Bộ (qua Vụ Tổ chức cán bộ). Đối với các Tổng cục, các cơ
quan, đơn vị được phân bổ kinh phí từ nguồn kinh phí ĐTBD của Bộ, kế hoạch ĐTBD
hàng năm phải trình Bộ thẩm định và phê duyệt.
2. Xây dựng và ban hành các chương trình, tài liệu
ĐTBD trong phạm vi được phân cấp quản lý.
3. Tham gia biên soạn, thẩm định chương trình, tài
liệu ĐTBD theo yêu cầu của Bộ.
4. Chọn, cử CCVC đi ĐTBD trong và ngoài nước theo
yêu cầu của Bộ và theo phân cấp quản lý cán bộ, CCVC hiện hành.
5. Tổ chức các khóa ĐTBD theo kế hoạch được phê duyệt
và nhiệm vụ Bộ giao. Quản lý việc cấp chứng chỉ đối với các chương trình được
phân cấp tổ chức thực hiện ĐTBD.
6. Kiểm tra giám sát hoạt động ĐTBD của cơ sở ĐTBD
do cơ quan, đơn vị quản lý.
7. Báo cáo Bộ (qua Vụ Tổ chức cán bộ) sơ kết, tổng
kết công tác ĐTBD theo định kỳ (6 tháng và 01 năm) và theo giai đoạn khi Bộ yêu
cầu.
8. Quản lý kinh phí ĐTBD được giao, sử dụng kinh
phí và báo cáo quyết toán theo đúng chế độ hiện hành.
9. Cử đủ cán bộ lãnh đạo tham gia làm giảng viên
kiêm chức các khóa ĐTBD của Bộ theo chế độ bắt buộc 01 lần/năm.
Điều 39. Trách nhiệm của Vụ
Tài chính
1. Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ
xây dựng cơ chế tài chính, các nội dung, định mức chi liên quan đến công tác quản
lý và sử dụng kinh phí đào tạo, bồi dưỡng CCVC trình Bộ xem xét, ban hành.
2. Hướng dẫn, kiểm tra các đơn vị thuộc Bộ lập dự
toán, quản lý và quyết toán kinh phí ĐTBD theo quy định hiện hành.
3. Tổng hợp dự toán, quyết toán kinh phí đào tạo, bồi
dưỡng CCVC theo quy định.
4. Thẩm định, phối hợp với Vụ Tổ chức cán bộ thống
nhất báo cáo Lãnh đạo Bộ phê duyệt phương án phân bổ dự toán và giao dự toán
kinh phí ĐTBD trong năm kế hoạch và các lớp bồi dưỡng bổ sung hàng năm theo yêu
cầu thực tế của các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ.
5. Tổng hợp, báo cáo Bộ về tình hình quản lý và sử
dụng kinh phí ĐTBD của các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ, báo cáo các cơ quan có
liên quan khi có yêu cầu.
6. Chủ trì kiểm tra việc quản lý, sử dụng kinh phí
ĐTBD thường xuyên hàng năm ở các cơ quan, đơn vị được Bộ giao nhiệm vụ ĐTBD.
Điều 40. Trách nhiệm của Vụ Hợp
tác quốc tế
1. Chủ trì phối hợp với Vụ Tổ chức cán bộ và các
đơn vị liên quan xây dựng các chương trình, dự án hợp tác quốc tế và hỗ trợ kỹ
thuật trong lĩnh vực ĐTBD; khai thác các chương trình, dự án hợp tác ĐTBD và hỗ
trợ kỹ thuật của các tổ chức quốc tế trong và ngoài nước.
2. Hỗ trợ các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ trong việc
phối hợp, đề nghị các cơ quan chức năng về cấp, gia hạn hộ chiếu hoặc thông báo
cho cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài, cơ quan có thẩm quyền
của phía nước ngoài buộc về nước và thực hiện các nghĩa vụ tài chính đối với
CCVC đã hoàn thành khóa học nhưng vẫn ở nước ngoài, không về đơn vị công tác.
Điều 41. Trách nhiệm của Vụ Kế
hoạch
Chủ trì, phối hợp với Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Tài
chính huy động các nguồn tài trợ trong và ngoài nước cho công tác đào tạo, bồi
dưỡng CCVC theo quy định của pháp luật.
Điều 42. Trách nhiệm của các
cơ quan, đơn vị thuộc Bộ
1. Hàng năm, xác định nhu cầu và phê duyệt kế hoạch
đào tạo, bồi dưỡng CCVC của cơ quan, đơn vị báo cáo Bộ (qua Vụ Tổ chức cán bộ)
để tổng hợp vào kế hoạch chung của Bộ.
2. Chọn, cử CCVC đúng đối tượng tham gia các khóa
ĐTBD trong và ngoài nước theo phân cấp quản lý cán bộ của Bộ.
3. Theo dõi, tạo điều kiện cho CCVC đảm bảo thực hiện
thời gian ĐTBD bắt buộc tối thiểu hàng năm quy định tại khoản 1, Điều 5 Quy chế
này.
4. Đánh giá kết quả đào tạo, bồi dưỡng CCVC thông
qua năng lực thực thi công vụ của CCVC sau khi tham gia học tập.
5. Chọn, cử CCVC đủ điều kiện làm giảng viên kiêm
chức tại các cơ sở ĐTBD của Bộ.
6. Định kỳ hàng năm (trước 15/12) tổng hợp báo cáo
Bộ (qua Vụ Tổ chức cán bộ) tình hình thực hiện kế hoạch và chế độ ĐTBD bắt buộc
tối thiểu hàng năm của CCVC và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của giảng
viên kiêm chức.
7. Quản lý, sử dụng và báo cáo quyết toán kinh phí
ĐTBD được Bộ giao theo đúng chế độ hiện hành.
Điều 43. Trách nhiệm của Sở
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
1. Nghiên cứu xây dựng quy hoạch, kế hoạch và giải
pháp ĐTBD theo chương trình và kế hoạch của Bộ nhằm nâng cao trình độ CCVC của
Sở; xác định và đăng ký với Bộ nhu cầu ĐTBD hàng năm của đơn vị.
2. Cử đủ số lượng, đúng thành phần cán bộ tham gia
các khóa ĐTBD theo thông báo triệu tập của đơn vị được giao nhiệm vụ mở lớp
ĐTBD.
3. Báo cáo Bộ (qua Vụ Tổ chức cán bộ) kết quả thực
hiện kế hoạch ĐTBD hàng năm của đơn vị.
4. Phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan của Bộ
trong việc tổ chức, thực hiện ĐTBD.
5. Hướng dẫn các đơn vị trực thuộc thống nhất quản
lý công tác ĐTBD thường xuyên trên cơ sở quy định tại Quy chế này.
Chương 7.
TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Điều 44. Trách nhiệm thi hành
1. Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, Hiệu trưởng các Trường
Cán bộ quản lý Nông nghiệp và Phát triển nông thôn I, II, các cơ sở ĐTBD thuộc
Bộ và Giám đốc các Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn và thi hành
Quy chế này.
2. Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc nảy
sinh, các cơ quan, đơn vị, địa phương báo cáo, đề xuất về Bộ (qua Vụ Tổ chức
cán bộ) để tổng hợp, trình Bộ bổ sung, sửa đổi phù hợp./.
Tags:
2340/QD-BNN-TCCB, QUYET DINH 2340, BO NONG NGHIEP VA PHAT TRIEN NONG THON, LAO DONG - TIEN LUONG, BO MAY HANH CHINH

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: Culture=vi; domain=thuvienphapluat.vn; expires=Sat, 27-Feb-2016 04:04:37 GMT; path=/

X-Frame-Options: SAMEORIGIN