markdown:
Cao Bá Quát (Chu Thần, 1809 – 1854) quê làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh. Ông chỉ đỗ đến cử nhân nhưng trên thực tế, Cao Bá Quát đã trở thành một nho sĩ kiệt hiệt của thời đại. Vua Tự Đức đã phải khen:
Văn như Siêu, Quát vô Tiền Hán.
(Với văn của Nguyễn Văn Siêu và Cao Bá Quát thì văn thời đời Tiền Hán coi bằng không).
Còn những người sùng bái ông thì gọi ông là Thánh Quát!
Danh bất hư truyền, Cao Bá Quát là người con trác việt mà non sông Việt Nam đã sản sinh ra: một con người toàn diện với trái tim vô cùng nhân hậu, tâm hồn đằm thắm, với hồn thơ và tài năng văn chương lỗi lạc, với nhãn quan vô cùng sâu sắc của một hiền triết am tường chân tướng của thời đại, với tầm vóc và cốt cách của một bậc đại hùng đại đức. Ông đã để lại trên thi đàn Việt Nam cổ kim một tên tuổi bất hủ, đồng thời để lại một trang sử chói lọi chống chính quyền phong kiến thối nát.
Mặc dù đại sự “thay đổi thời cục” không thành, Cao Bá Quát đã thực thi một sứ mạng lịch sử: dùng tất cả sức mạnh “hích” lịch sử tiến lên phía trước! Sự phủ nhận triệt để của ông với chính quyền phong kiến đương thời là một sự cảnh báo nghiêm khắc, là lời tiên tri cực kì chuẩn xác: chỉ vài ba năm sau khi ông từ trần, triều đình Tự Đức, vì cố tình cưỡng lại cú hích ấy, không tiếp nhận lời cảnh báo ấy, không chịu lột xác, đã dần đi đến chỗ bại vong, rốt cuộc phải đầu hàng nhục nhã trước thực dân Pháp, chịu để mất nước và trở thành bù nhìn cho kẻ xâm lược.
Những trăn trở, đớn đau của Cao Bá Quát với số phận của đất nước ta thời ấy sao mà giống với những trăn trở đớn đau của thi hào Puskin với số phận của nước Nga dưới chế độ Sa hoàng đến thế!
Có lẽ vì vậy mà cả hai thiên tài, đồng thời là hai nhân vật anh hùng ấy đều phải ngã xuống vì mũi tên hòn đạn của những thế lực phản động!
Tục ngữ Việt Nam có câu: “người đôi ba đấng”. Theo chúng tôi, để tìm hiểu “chân tướng” của một hiện tượng rất lớn lao, phức tạp – hiện tượng Cao Bá Quát – có lẽ phương pháp tốt hơn cả là “giải mã” cái bản chất “đấng” ấy của ông, tức là bản chất tính cách anh hùng của ông phát lộ theo một logic nội tại trải qua các giai đoạn: ra đời, được đào luyện, thử thách trong “lò đời”, và phát triển tới tột bậc. Căn cứ nguyên lí “những người có tài trí lỗi lạc, đức độ bao la, khi đem tài đức ấy thi thố ra việc làm, thì là sự nghiệp, khi thổ lộ ra lời nói, thì là văn chương” (Nguyễn Năng Tĩnh), chúng ta có thể thông qua những áng văn chương ông để lại để nghiên cứu toàn diện về ông.
Trên thi đàn Việt Nam kim cổ, ngoài thơ của Nguyễn Công Trứ và một vài thi nhân sau này như Tú Xương, Tản Đà… thơ Cao Bá Quát đã đặc tả cái tính cách anh hùng ấy hết sức đậm nét. Sở dĩ ông làm được điều đó bởi vì ông đích thị là người mang cái tính cách ấy (những thi nhân không có tính cách ấy thì lấy gì mà miêu tả nó?).
Một người sinh sau Cao Bá Quát là Phan Bội Châu đã viết:
Sinh vi nam tử yếu hi kì,
Khẳng hứa càn khôn tự chuyển di?
(Sinh ra làm trai cần phải hiếm, phải lạ,
Không lẽ để cho trời đất tự ý xoay vần?)
Ngay từ khi còn rất trẻ, Cao đã tỏ ra là một đấng nam tử “hiếm, lạ”. Cái “chí làm trai” của ông đã luôn luôn thôi thúc ông tìm đến hoà mình vào với đất trời cao rộng:
Trời đất có núi ấy,
Muôn thuở có chùa này.
Phong cảnh đã kì tuyệt,
Lại thêm ta đến đây.
Ta muốn lên đỉnh núi
Hát vang với nước mây…
(Qua núi Dục Thuý) – Ngô Lập Chi dịch
Nhiều bài thơ biểu đạt cái tráng khí ngất trời của một chàng thanh niên đang nung nấu một lí tưởng cao vời:
Ví không sóng gió phũ phàng
Thì sao biết được dặm trường chí xa?
(Từ Thanh Trì buông thuyền xuôi nam) – Trần Huy Liệu dịch
Sáng lên Hoành Sơn trông,
Chiều xuống Bàn Thạch tắm.
Nhặt hòn đá mỗi nơi,
Núi sông không đầy nắm.
(Tắm ở khe Bàn Thạch) – Hoá Dân dịch
Cùng với thiên nhiên kì vĩ, những tấm gương hiển hách của bao đấng anh hùng trong lịch sử dân tộc đã khích lệ và đào luyện nên khí phách anh hùng của nhà thơ, đúng theo qui luật “đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu”. Những câu thơ Cao viết về đề tài này thật hùng hồn khác thường:
… Phá giặc roi vàng gầm sấm sét,
Lên không ngựa sắt lạ xưa nay.
Công ghi cõi Việt so trời đất,
Oai dẹp quân Ân khiếp cỏ cây.
Miếu cũ thông reo khi gió động,
Tưởng quân thắng trận trở về đây.
(Vịnh Đổng Thiên Vuơng) – Vũ Mộng Hùng dịch
Tiết cứng, lòng trong, khí phách hùng,
Một tay muốn kéo lại vầng hồng.
Cô trung sấm sét không sờn chí,
Thất trảm yêu ma phải rợn lòng…
(Vịnh Chu An) – Vũ Mộng Hùng dịch
Con đường lập danh phổ biến nhất của kẻ sĩ đương thời là… thi đỗ ra làm quan! “Ở đời thì phải chiều đời”, Cao đã cố gắng nhập cuộc. Nhưng ác hại thay, chế độ thi cử đương thời không phải là cái thước có thể đo được những tài năng kiểu như Cao (hoặc Tú Xương sau này). Chính vì vậy mà “Thánh Quát” lúc trẻ đã nhiều lần… thi trượt:
Đời ta vì chữ danh,
Mười năm uổng miệt mài.
Một chút tên trên bảng
Phờ phạc cả con người…
(Viết hôm tiếp được thư nhà) – Hoàng Tạo dịch
Có thể nói, những thất bại về khoa cử giống như “những cú đấm đầu tiên” vào tính cách anh hùng của Cao và nó làm cho chàng thanh niên nhức nhối. Thế rồi, do đỗ đạt thấp, Cao chỉ được nhận một chức quan nhỏ: hành tẩu bộ Lễ (chạy việc vặt trong bộ Lễ). Một tiềm năng lớn lao bị cột vào một địa vị nhỏ nhoi vô bổ như vậy, khác nào một chú chim đại bàng bị nhốt chặt trong lồng? Phản ứng lại tình trạng đó là những lời thơ cám cảnh:
Cỏ vườn, tên chẳng rõ
Hoa đỏ cháy bên thềm.
Có sắc, được người chuộng,
Không hương, đời lãng quên.
Cành mọc, vẻ xuân đượm,
Quả ra, chẳng thể ăn!
Nét thanh cao riêng giữ,
Xui ta luống thở than!
(Cỏ trong vườn) – Kiều Văn dịch
Cũng như Nguyễn Công Trứ, cái tôi nhân bản của Cao Bá Quát được thể hiện vô cùng sắc nét trong thơ, làm nên “máu thịt” của một dòng văn chương đích thực về con người, đối lập với thứ văn chương ước lệ vô giá trị vẫn thường xuất hiện đầy dẫy trong mọi thời:
Đời ta vốn là hơi là bụi,
Theo từng cơn gió thổi tơi bời,
Đi về chẳng có định nơi,
Chỉ trong giữa khoảng đất trời mênh mang.
Từ trăm luyện sắt gang cứng rắn,
Khí hào hùng một đấng ngang tàng,
Lưới đời từ độ vấn vương,
Giày vò kể đã nhiều phương giũa mài.
Lòng ta vốn một hai phóng khoáng,
Nỗi lo buồn bỗng vướng như không,
Khác chi chiếc lá vẫy vùng…
(…ở ngục Thừa Thiên) – Vũ Mộng Hùng dịch
Quả thật con người mang tính cách anh hùng ấy đã bị dằn vặt ác liệt vì không tìm được đường tiến thân:
Bãi cát, bãi cát, ngao ngán lòng,
Đường phẳng mờ mịt, đường hiểm vô cùng!
Nghe ta hát “cùng đồ” một khúc!
Phía bắc núi bắc, núi muôn lớp!
Phía nam núi nam, sóng muôn đợt!
Sao mình anh còn trơ trên bãi cát!
(Đoản ca “Đi trên bãi cát”) – Huệ Chi dịch
“Anh hùng đa nạn”, chính lúc đang ở bước “đường cùng” ấy thì một tai hoạ lớn ập xuống: Cao bị tù tội chỉ vì lòng “liên tài” (ông đã chữa một chữ trong quyển thi của một thí sinh để cứu thí sinh này khỏi bị rớt uổng). Không còn là chuyện một thư sinh lãnh “những cú đấm” trong thời “thi trượt” nữa, mà là một nhân tài lỗi lạc, một nhân cách cao cả bị một triều đình phong kiến làm nhục, gìm sâu xuống vũng bùn nhơ:
…Thân tù nằm sấp, vẻ xanh xám,
Như con dê sợ nhìn trước sau…
Bị tra tấn mãi miệng cứng đờ…
Tiếng quan như sét rường nhà rung
Ánh roi như chớp vụt tứ tung,
Giơ lên, rồng quật bờ ao lở,
Ngừng lại, nước dội nồi canh bồng…
(Bài ca “cái roi song”) – Xuân Trang dịch
Nội dung đặc biệt nổi bật trong thơ Cao Bá Quát là những tâm tư, những nỗi uất hận sâu sắc về thân thế mù mịt, về cảnh sống tù hãm của một con người hào kiệt bất phùng thời. Những lời thơ rướm máu tuôn trào dưới ngòi bút của họ Cao tưởng có thể làm đau đớn đến muôn đời:
Con nước mới, giục đêm tàn,
Rét đầu mùa tiễn muộn màng cảnh thu.
Tháng ngày đôi mắt mịt mù,
Giữa đất trời, một anh tù làm thơ.
Trông gươm tựa gối bơ phờ,
Gọi đèn xem lại xác xơ áo cừu.
Xót mình tâm lực cạn đâu,
Mà thân giam hãm mối sầu khôn nguôi!
(Đêm một mình cảm nghĩ) – Hoàng Trung Thông dịch
Chết trong nghiên bút, ta nào phải,
Sống cậy văn chương, chuyện có rồi.
Công mẹ uổng sinh ngoài xứ sở,
Thân con thừa gửi giữa trần ai…
(sau khi bộ Lễ tra tấn… gượng đau viết) –
Khương Hữu Dụng dịch
Dòng thơ oán hận lệ hoà máu,
Chén rượu phân kì hồn dễ say.
(Gửi hận) – Hoa Bằng dịch
Thời gian trôi qua, mối hận lớn đối với thời cuộc càng tích tụ trong lòng, và biến người anh hùng thành một… cuồng sĩ. Chúng ta hãy đọc đôi câu đối của “cuồng sĩ” dán ở nhà dạy học khi ông làm giáo thụ Quốc Oai:
Nhà trống ba gian, một thầy, một cô, một chó cái;
Học trò dăm đứa, nửa người, nửa ngợm, nửa đười ươi.
Với trí tuệ sáng suốt phi thường, Cao Bá Quát nhận thức được rằng hoàn toàn không phải “những rủi ro vụn vặt” tạo nên bất hạnh của đời ông. Trái lại, bất hạnh lớn nhất của bản thân ông cũng như của toàn dân tộc ông chính là không được ở vào một thời đại tốt đẹp như thời Nghiêu – Thuấn (ông gọi thời đại của ông là thời “vô Nghiêu Thuấn”!). Để khẳng định nhận định ấy, ông đã thâm nhập vào cuộc sống của nhân dân ông, kể cả những tầng lớp cùng đinh của xã hội. Và ông đã phát hiện toàn bộ hiện thực xã hội thối nát và đen tối thời Tự Đức. Cũng như trong văn thơ của Nguyễn Du trước kia, trong thơ ông đầy dẫy những hình ảnh bi thương, đau xót của “thập loại chúng sinh”: những người nông dân “môi run, bụng lép, tơi quèn” tát nước trên đồng cao, một cô gái “chịu rét bước qua cầu” vì vừa phải cầm áo để đổi gạo cứu người nhà đang đói lả, những người dân đói đi lĩnh phát chẩn, những người ăn xin…
“Những điều trông thấy” ấy, trước kia thi hào Nguyễn Du đã mô tả trong thơ với lòng cảm thương, đau xót. Còn Cao Bá Quát thì khác, ông cũng ghi chép tất cả với lòng thương xót vô hạn, nhưng không chỉ thế, ông còn đặt ra một câu hỏi lớn: tấn bi kịch cuộc đời ấy do đâu mà có? Và những nhà nho, những bậc sĩ phu, những đấng quốc sĩ có trách nhiệm gì với tấn bi kịch đó hay không? Một câu hỏi như vậy chỉ có những ngươi anh hùng mang ý chí dời non lấp biển như Cao Bá Quát mới có thể đặt ra mà thôi! Ông cảnh cáo những kẻ mang “mục dân chi trách” (trách nhiệm chăn dân):
Chú bé chăn bọ ngựa
Buộc nó bằng sợi dây.
Sợi dây quấn chằng chịt,
Nó chết trên cành cây…
Người dắt dân ta hỡi!
Xét kĩ trên lông mày.
(Chú bé chăn bọ ngựa) –
Hoàng Trung Thông dịch
Với lí trí xét đoán tinh tường và tấm lòng ưu thời mẫn thế, ông nhìn rõ cảnh suy vong của đất nước:
Bậc nhất phồn hoa kinh khuyết cũ
Cao sâu Nùng, Nhị vẫn sơn hà.
Thành trì trơ mấy hồi kim cổ,
Phường phố thay bao lớp trẻ già.
Tết lạnh cửa hầu, đèn lạt khói,
Gió thơm quán rượu, liễu tươi hoa.
Hồ Tây khôn nỡ thuyền trăng dạo,
Sáo gợi hồn quê rợn bóng tà.
(Cảm xúc khi lên thành Thăng Long ngắm cảnh) –
Hoàng Tạo dịch
Có thể nói, vào những năm cuối đời, trong tâm hồn Cao Bá Quát luôn luôn sôi réo một ngọn lửa cháy ngầm dữ dội… Những câu hỏi thi nhau dằn vặt ông:
- Kim cổ miên man tình đất nuớc,
Sao mình làm mãi một thi ông?
- Dưới thì không ngủ có ta,
Trên thì sao sáng lững lờ muốn rơi.
- Phí công cầm bút đã mười năm,
Lo trước vui sau chí chửa cam.
- Trai ba mươi tuổi chẳng nên danh,
Mỏi gót chưa nguôi nỗi bất bình…
Ca đoạn bảy bài nhìn trở lại,
Cau mày thêm giận kiếp phù sinh.
- Thái bình một chước chưa thành,
Tầm thường nghĩ thẹn cho mình nhà nho.
- Muốn khơi cạn nước dòng Tô thuỷ,
Rửa sạch cho đời dạ nhớp nhơ…
Mặc dù thể chất ông đã suy yếu sau những chặng đời đầy dẫy chông gai, khổ ải, lo buồn, nhưng trong người anh hùng dường như có một sức mạnh nội tại phi thường, đúng như Kinh Dịch đã nói: “Thiên hành kiện. Quân tử dĩ tự cường bất tức” (Trời chuyển vận mãnh liệt. Người quân tử cũng tự làm mạnh mình không ngừng nghỉ). Rốt cuộc cái nhân cách anh hùng của Cao Bá Quát đã đi đến chỗ “cùng”. Ông quyết chối bỏ quá khứ vô nghĩa:
Ngán cho mình đóng cửa nhai văn, nhấm chữ bấy lâu rồi
Sâu đo nọ những đòi đo thế giới!
Từ vượt bể qua Ba Sơn đất mới,
Bừng mắt trông, ôi sáu cõi mênh mang!
Rõ trò chơi từ trước, chuyện văn chương,
Khách nam tử ai sống suông bằng sách vở?
(Đề sau khúc “Yên đài anh ngữ”…) – Hoàng Tạo dịch
Ông đã mô tả cái trạng thái ngột ngạt của một xã hội như đang chờ đợi những biến cố sẽ xảy ra:
Mây trôi trôi mãi chưa về,
Sớm hôm tất tả chẳng hề được yên.
Bỗng đâu trận gió nổi lên,
Đưa mây trôi dạt vào miền núi cao.
Trần gian đang ngóng mưa rào,
Sấm đâu còn ở nơi nào im hơi1
(Đám mây trôi) – Nguyễn Văn Tú dịch
Thế rồi “cùng tắc biến”, tính cách anh hùng hào kiệt của Cao Bá Quát đã loé sáng như một tia chớp giữa bầu trời đen tối của lịch sử. Ông rũ sạch cả món nợ văn chương vô bổ lẫn cái “công danh” đáng phỉ nhổ, oai phong lẫm liệt bước lên chiến luỹ để tuyên bố một cuộc chiến sống mái với triều đình nhà Nguyễn! Những khái niệm “khi quân”, “loạn thần”… thường vẫn làm các nhà nho khiếp hãi và “tránh như tránh tà” thì người anh hùng họ Cao thản nhiên chấp nhận tất! Không nghi ngờ gì nữa, dưới mắt ông, Tự Đức chỉ là một tên vua hề bất lực và vô vị, không thể bén gót ông ở bất cứ phương diện gì. Ông khẳng định phẩm chất cao cường của mình và hoàn toàn tin rằng phải một nhân vật như ông mới có thể cứu vớt được nhân dân khỏi vòng khốn đốn, mới đủ bản lĩnh và tư cách lãnh trách nhiệm “chăn dân”! Mặc dù do hạn chế tất yếu của thời đại, ông chưa tìm được một “chủ nghĩa” đúng đắn, khoa học để đưa đất nước thoát khỏi chế độ phong kiến đã đến hồi tan rã, nhưng tư duy của ông có một nhân tố hết sức đúng: nếu người đứng đầu triều đình không phải một ngu quân mà là một đấng minh quân thật sự thì triều đình ấy tất sẽ lãnh đạo quốc dân tốt hơn gấp bội. Ông chủ trương một cuộc “thay đổi lãnh đạo” theo tinh thần ấy.
Năm 1853, cuộc khởi nghĩa Mĩ Lương (thuộc Hà Nội) do ông lãnh đạo đã nổ ra. Tinh thần “thế thiên hành đạo” và triệt để phủ nhận triều đình Tự Đức – một điều hoàn toàn phù hợp với yêu cầu bức xúc của lịch sử dân tộc lúc đó - được thể hiện đầy đủ trong đôi câu đối của ông thêu trên cờ nghĩa:
Bình Dương, Bồ Bản vô Nghiêu – Thuấn,
Mục Dã, Minh Điều hữu Vũ – Thang.
(Bình Dương, Bồ Bản không Nghiêu – Thuấn
Mục Dã, Minh Điều có Vũ – Thang)
Sau nhiều trận đụng độ dữ dội với quan quân triều đình, cuối cùng Cao Bá Quát đã bị trúng đạn và ngã xuống trên chiến trường. Ba họ của ông bị triều đình Tự Đức tru di.
Từ một nhà văn hoá với danh hiệu “Thánh Quát”, bỗng chốc trở thành một lãnh tụ nghĩa quân và tử trận trong một cuộc chiến đấu: Cao Bá Quát trở thành một hình tượng anh hùng hiển hách, chói lọi như Spartacus (nước Ý), Pougachev (nước Nga) hoặc anh em nhà Tây Sơn trước kia. Một hình tượng anh hùng kì vĩ như vậy, lịch sử có khi phải thai nghén cả nhiều trăm năm mới sản sinh ra được. Con người kì vĩ đó lại đích thực là một bậc văn chương quán thế cho nên những tác phẩm ông viết ra ắt hẳn phải là những tác phẩm thượng thặng cả về nội dung lẫn nghệ thuật!
Sau khi ông chết, tri kỉ của ông là Phương Đình Nguyễn Văn Siêu đã vô cùng thương tiếc khóc ông:
Duy biên thư sử, bích biên cầm,
Nhất mộng du du thất hảo âm.
Sơn hải di tung hà xứ ẩn,
Hương quan li hận thử hồi thâm…
(Đàn cầm bên vách, sách bên màn,
Một giấc miên man bặt tiếng vàng.
Non biển chốn nao lưu dấu cũ,
Quê hương mấy bận xót li tan…)
Kiều Văn dịch
Vậy mà, nếu chỉ khảo sát tính cách anh hùng của Cao Bá Quát qua thơ ông như chúng tôi vừa trình bày thì chúng ta vẫn chưa thấy được toàn bích bức chân dung tuyệt diệu của con người ông. Thật vô cùng đáng kinh ngạc: Cao Bá Quát là đấng anh hùng cái thế, nhưng ông đồng thời là một “đệ nhất tao nhân mặc khách” trong đời, một tâm hồn đa cảm, lãng mạn, và một nhà thơ trữ tình lớn! Những áng thơ của ông viết về đề tài “tình cảm cá nhân và gia đình” thật quí vô giá trong nền thơ cổ điển Việt Nam.
Là bậc quốc sĩ trọn đời lo lắng về đất nước, ông đồng thời là người của quê hương, là con, là chồng, là cha trong một gia đình Việt Nam bình thường với những tình cảm vô cùng thắm thiết. Ông thú nhận ông không thuộc hạng “thánh nhân vong tình”:
Vong tình riêng những thẹn không hay,
Vui, xót, lòng ta rộn bấy chầy.
Mảnh kính còn phong niềm biệt cũ,
Ngọn đèn không tỏ mối sầu tây.
Hồn quê bên gối ba canh dõi,
Hoa tuyết trong khăn một tối dày…
(Từ biệt người nhà…) – Nguyễn Văn Bách dịch
Là “lữ khách xa nhà”, nhà thơ đã bao phen phải “thổn thức gan vàng” mỗi khi được nghe chuyện quê hương, làng xóm, gia đình:
Lặng lẽ nhìn nhau gạt lệ dồn,
Rì rầm chưa dứt chuyện trong thôn.
Cha già mạnh khoẻ thương con vắng,
Bé dại mừng vui biết bố còn…
(Thấy người ngoài Bắc vào, nhân hỏi chuyện quê) –
Hoá Dân dịch
Sau khi bị nếm đủ mùi cay đắng của cuộc đời, thoát cảnh gông cùm, ông lê gót trở về quê hương và “ngã vào lòng gia đình” như sau:
Mái tóc bơ phờ sự chẳng dè,
Trở về nay lại thấy làng quê.
Điếm Cây gạo đó sương vừa ngớt,
Hồ Ngựa trời đây nắng chửa hoe.
Hàng xóm xôn xao dồn chuyện hỏi,
Mẹ già mừng tủi thấy con về.
Đời gian nan mãi từ nay hối,
Bàn chuyện xa nhà dạ những e.
(Về đến nhà) – Nguyễn Văn Tú dịch
Những vần thơ ông dành cho vợ thật là âu yếm nhưng thường là tràn đầy nước mắt vì vợ chồng ông phải hứng chịu biết bao nghịch cảnh khe khắt nhất của cuộc đời:
…Người viễn tái, kẻ cô phòng,
Tương tư ai chẳng não lòng như ai!
(Mưa dầm suốt đêm cảm tác) – Hoàng Tạo dịch
Tựa gối, vợ đần tung tóc chải,
Lôi tay, con nhỏ ngã đầu nằm…
(Trong lúc ốm) – Nguyễn Quí Liêm dịch
Trước đèn thư mở, lệ muôn hàng,
Hồn gửi phòng the luống vấn vương!
… Áo mền ủ ấm bao tình tứ,
Bút mới dầm tan mọi thảm thương!
Rồi nữa nhà Lai, khi trở lại,
Bước vào mừng có bạn tao khang.
(Tiếp thư vợ gửi áo rét…) – Nguyễn Quí Liêm dịch
Chắc chắn Cao Bá Quát là một người hiểu thấu chân giá trị tình yêu nhân bản của tất cả giống người trên khắp trái đất. Chính vì vậy, có lẽ ông là nhà thơ Việt Nam đầu tiên, ngay từ giữa thế kỉ XIX đã “cảm” được thứ “tình yêu phương Tây” mà phần đông các nhà nho lúc ấy cảm thấy... nghịch mắt! Thật hiếm thấy trong thơ chữ Hán một bài thơ mang “tứ mới lạ” như thế này:
Thiếu phụ Tây dương áo trắng phau,
Tựa vai chồng dưới bóng trăng thâu,
Ngó thuyền Nam thấy đèn le lói,
Kéo áo rì rầm nói với nhau.
Hững hờ cốc sữa biếng cầm tay,
Gió bể đêm sương thổi lạnh thay!
Uốn éo đòi chồng nâng đỡ dậy,
Biết đâu nỗi khách biệt li này!
(Dương phụ hành) – Lê Tư Thục dịch
Cao Bá Quát cũng có những bài thơ viết về con cái mà ngày nay đọc lại, chúng ta vẫn thấy cảm động:
Đôi trẻ nhà ai đó
Thỏ thẻ bước khoan thai.
Quên tình nào mấy kẻ?
Ta nhớ con ta hoài,
Khi quấy mẹ, kêu đói,
Lúc học ông, vái người…
(Nỗi nhớ) – Hoá Dân dịch
Nhà xa bệnh lại dày vò,
Nhớ con hằng nén xót chua nghẹn ngào.
Đêm qua bỗng thấy chiêm bao,
Gặp con, giọt lệ tuôn dào như mưa.
Áo đơn lạnh lẽo xác xơ,
Ủ ê nét mặt, bơ phờ hình dung.
Tuy nghèo, dưa muối đủ dùng,
Đắng cay con hãy về cùng với cha!
(Chiêm bao thấy con gái đã mất) – Nguyễn Văn Bách dịch
Thơ Cao Bá Quát còn cho thấy ông là một đấng tao nhân mặc khách hay rượu, hay thơ và yêu thiên nhiên một cách vô cùng say đắm nhưng với phong cách rất “Cao Bá Quát”: phóng khoáng, lãng tử, mạnh mẽ, táo bạo!
Ta muốn lên đỉnh núi
Hát vang với nước mây.
(Qua núi Dục Thuý) – Ngô Lập Chi dịch
Sông tựa dải là cô gái đẹp,
Núi như chén ốc khách làng say.
(Dọc đường Ninh Bình) – Vũ Mộng Hùng dịch
Chao đảo lòng xuân khôn cầm nổi,
Tây Hồ đây thật một Tây Thi!
Mươn mướt nét mày, cơn sóng dịu,
Lả lơi dải lụa, cỏ đương thì.
(Tứ tuyệt chơi Hồ Tây) – Kiều Văn dịch
Thậm chí nhà tài tử còn nảy ra một ý “ngông” như sau:
Ước ao quả động to kia
Có ai chịu khó khênh về cho ta
Để bày những chỗ lại qua,
Hồ Tây, Phượng Chuỷ cùng là Châu Long.
(Chơi động Tiên Lữ) – Hoa Bằng dịch
Qua những phân tích trên, chúng ta thấy: Cao Bá Quát đích thực là một con người viên mãn và ưu việt trước khi là nhà thơ. Và chính sự viên mãn, ưu việt ấy đã quyết định tính ưu việt của thơ ông, đã khiến ông được đời suy tôn bằng một danh hiệu cao quí “Thánh Quát”!
Tóm lại, chúng ta chỉ có thể hiểu được thơ Cao Bá Quát trên cơ sở tìm hiểu bản chất con người ông và lịch sử cuộc đời ông. Cũng giống như các trường hợp của Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Nguyễn Công Trứ…, con người ông, đời ông là một với thơ ông và quyết định phẩm chất thơ ông cả về nội dung lẫn nghệ thuật. Điều đó phân biệt ông với những “thi nhân”… rởm, suốt đời chỉ làm thơ trên “đầu môi chót lưỡi” bằng cách học mót nghệ thuật thơ của thiên hạ, bởi vì họ bị thiếu những cái vốn không thể thiếu đối với một người làm thơ: một con nguời đích thực và một cuộc đời đích thực!
Cao Bá Quát hiểu hơn ai hết về “nguyên lí sáng tạo thơ” ấy, và ông đã rung chuông cảnh cáo các “thời bệnh”: kẻ kém cỏi thì làm thơ dễ dãi, kẻ có sức học dồi dào một chút thì mô phỏng quá nhiều mà phong cốt chưa cao, tô điểm có khéo nhưng tinh thần còn thấp… (Đề cuối tập thơ của Miên Thẩm). Ông cực lực phê phán những kẻ làm thơ chỉ cốt “ham khoe nhiều những điều… không quan hệ gì đến tính linh cả” (nói theo ngôn ngữ bây giờ, đó là thứ “thơ không hồn”).
Bất luận viết về đề tài nào, thơ Cao Bá Quát cũng chứa chất cái “hồn” và cái khí lực rất mạnh mẽ của tinh thần ông. Vì vậy, nghệ thuật thơ của ông có phong cách rất gần với thơ Nguyễn Gia Thiều, hay thơ Hàn Mạc Tử sau này: đó là thứ thơ huyết lệ. Ông luôn vứt bỏ không khoan nhượng tất cả những gì “không phải thơ” cho dù chúng được người đời ưa chuộng, sùng bái đến mấy. Và chính vì luôn sáng suốt nhìn ra được những yếu tố đích thực là thơ mà ông có được những sáng tạo kì diệu như bài thơ “tả chân” sau đây:
Sương nặng gầu đôi mới kéo lên,
Môi run, bụng lép, chiếc tơi quèn.
Ven đê cỏ vỡ ngoài trăm dặm,
Dăm thước vừa gieo mạ ruộng trên.
(Thợ tát nước trên đồng cao buổi sáng) – Khương Hữu Dụng dịch
Rõ ràng bài thơ này (cũng như bài Dương phụ hành) có thể được coi là những bài thơ tiên khu của dòng thơ hiện thực trữ tình sẽ phát triển mạnh mẽ vào nửa đầu thế kỉ XX, nhất là trong thời kì Thơ Mới. Cao Bá Quát đã đi trước thời đại mình đến gần một thế kỉ! Thiên tài thơ của ông thật đáng khâm phục biết bao!
Kiều Vân

Set-Cookie: lang=VIE; expires=Tue, 18-Jun-2013 12:04:53 GMT; path=/

X-Powered-By: UrlRewriter.NET 1.8.0


markdown:
##
[Trang chủ](http://thoitiet3ngay.com) » Từ khóa bài viết lời chúc: "bao"
[
Những thảm họa thiên nhiên lớn nhất năm 2012 ](http://thoitiet3ngay.com/tin-tuc-su-kien/tin-tuc-trong-nuoc/nhung-tham-hoa-thien-nhien-lon-nhat-nam-2012.html)
Những thảm họa thiên nhiên lớn nhất năm 2012 Bão nhiệt đới Bopha, nắng nóng ở Mỹ hay lở tuyết ở Afghanistan…là những thảm họa tự nhiên tồi tệ nhất trong năm 2012. Bão nhiệt đới Bopha “Siêu bão” giật cấp 15 này là cơn bão mạnh nhất từng tấn công vào phía nam Philippines. Sức gió tối đa được duy trì ở mức 257km một giờ. Khoảng 1.000...
[
Khẩn trương phòng chống cơn bão trên biển Đông ](http://thoitiet3ngay.com/tin-bao-xa/khan-truong-phong-chong-con-bao-tren-bien-dong.html)
Khẩn trương phòng chống cơn bão trên biển Đông Bão Wukong giật cấp 10 đang tiến sâu vào biển Đông gây thời tiết xấu. Cơ quan chức năng yêu cầu các địa phương lên phương án phòng chống bão. Tin từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn TƯ cho biết, đến 13h trưa nay (26/12), tâm bão Wukong (bão Ngộ Không) nằm trên khu vực miền Trung Philippin, sức gió mạnh nhất...
[
Philippines: Nhiều nạn nhân bão Bopha phải cướp phá tìm thức ăn ](http://thoitiet3ngay.com/tin-bao-xa/philippines-nhieu-nan-nhan-bao-bopha-phai-cuop-pha-tim-thuc-an.html)
Philippines: Nhiều nạn nhân bão Bopha phải cướp phá tìm thức ăn Những người sống sót sau cơn bão Bopha tại miền nam Philippines đang phải chịu cảnh mất nhà cửa và thiếu lương thực trầm trọng, đã kêu gọi sự giúp đỡ vào ngày 8.12. Chưa dừng lại ở đó, nhiều người tại một thị trấn bị bão tàn phá nặng nề nhất đã phải cướp phá các cửa hàng để...
[
Bão mạnh vẫn hoành hành trên biển, miền Bắc có nơi rét đậm ](http://thoitiet3ngay.com/thoi-tiet-ngay-hom-nay/bao-manh-van-hoanh-hanh-tren-bien-mien-bac-co-noi-ret-dam.html)
Bão mạnh vẫn hoành hành trên biển, miền Bắc có nơi rét đậm Chuyên gia Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn TƯ cho biết, trong 2- 3 ngày tới các địa phương miền Bắc tiếp tục chịu ảnh hưởng của khối không khí lạnh có cường độ ổn định; một số địa phương vùng núi rét đậm, có nơi còn 11 độ C. Dự báo khoảng đầu tuần sau sẽ có thêm một đợt...
[
Bão Bopha tăng cấp, đổi hướng trên biển Đông ](http://thoitiet3ngay.com/thoi-tiet-ngay-hom-nay/bao-bopha-tang-cap-doi-huong-tren-bien-dong.html)
Bão Bopha tăng cấp, đổi hướng trên biển Đông Chiều 7/12, bão Bopha mạnh thêm một cấp và đang đổi hướng di chuyển theo kiểu thắt nút. Chiều 7/12, tâm bão cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 450km về phía đông đông nam với sức gió cấp 12, so với buổi sáng, bão đã tăng một cấp. Đêm nay và ngày mai, bão có xu hướng di chuyển theo kiểu thắt nút với tốc độ chậm,...

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Server: Apache


markdown:
Homepage
Sitemap
Products
Featured Artworks
Best Selling Artworks
Newest Artworks
Culture
The museum of Flowers
The museum of Thousand years of wishes
The museum of peace
The museum of Orchid Forrest
The museum of Embroidery Art
Creative Space
Value Of Hand Embroidery Portrait Picture
Art Of Embroidery Both Sides Pictures
Embroidery Art Of Landscape
The new style of embroidery art
The embroidery art for fashion
XQ Loyal Art
XQ Imperial Cuisine
The imperial palace
A place of dreams
The house of inheritance
Dalat finds Dalat
The portrait museum
Friendship
Memorial events
Press
Video Press
Contact
XQ hand embroidery pictures contributed a new colour for Vietnam hand embroidery, It contributed to make a typical culture, a precious gift for Vietnamese people and meaningful souvenir for international visitors on their occasion to Viet Nam. Embroidery picture of Viet Nam are also taken oversea in order to introduce the beauty of Vietnamese traditional culture. Since that, embroidery becomes special art which contribute to enrich international cultural treasure.
XQ Dalat Su Quan
> Featured
Page 2 of 4
«
1
2
3
4
»
Portrait of Duc Luong Xuan’s friend
Portrait of Fidel castro
Portrait of president of Russia Medvedev
Portrait of Professor Vu Khieu
Portrait of singer Karina Abdullina
Portrait of Thai Trinh Quoc’s Friend
Remaining autumn.
Scent of Lotus 48
Scent of Lotus 49
Splendidly sunshiny is summery
Sunshine on window
Sweet Autumn (Set 1-2-3)
Taste of summer
Taste of summer 2 (Set 1-2-3)
The serenade of indigo and golden
The world of dreaming mist
Two dragons scramble for pearl
Way to fairytale garden
Welcome Spring
Artwork search
Artwork search
Featured Artworks
Best Selling Artworks
Newest Artworks
Artwork categories
12 Friendship Artworks
Both Sides Picture
Contemporary Art
Contryside Of Vietnam
Embroidery Sculpture
Holy Animal & Still Life
Landscape
Language Of Flowers
Cherries Blossom
Lotus
Poppies
Portrait Art of Vietnam & Culture
Religious Pictures
XQ's Client Portraits
XQ Dalat Su Quan
> Featured
Page 2 of 4
«
1
2
3
4
»
Newsletter
Connect to us
Product Categories
12 Friendship Artworks
Both Sides Picture
Contemporary Art
Contryside Of Vietnam
Embroidery Sculpture
Featured
Holy Animal & Still Life
Landscape
Language Of Flowers
Portrait Art of Vietnam & Culture
Religious Pictures
XQ’s Client Portraits
Latest News & Events
EMBROIDERY ANNIVERSARY 2012
American artist stitches his way through time
SPEECH OF LAOS FORMER PRIME MINISTER
The speaking of Denmark Queen
Mr Dai Binguo visited XQ Da Lat Historical Village
tranhtheuxq.com
is the only official website of
XQ Vietnam Company Limited
© 2012 XQ Vietnam Company Limited.
Designed By
Pixellaz Studios

Set-Cookie: _icl_current_language=en; expires=Mon, 20-May-2013 11:42:26 GMT; path=/; domain=tranhtheuxq.com

Server: LiteSpeed

Vary: User-Agent


markdown:
Tình Sử Jang Ok Jung
Gu Family Book - Cửu Gia Thư
The Voice - Season 4
Giải Mã Nhân Tâm II
Bí Mật Của Tình Yêu
Bước Nhảy Hoàn Vũ
Giọng Hát Việt
Two Fathers - Hai Người Cha
Liveshow Hoài Linh: Gã lưu manh & chàng khờ
Running Man
Cô Bé Siêu Quậy và Chú Gấu Xiếc
Công Chúa Phép Thuật - Phần 2
Ultimate Spiderman - Season 1
Những Câu Chuyện Về Rồng
Hanasaku Iroha
Samurai Jack - Season 3
Hunter X Hunter 2011
Tôi yêu Việt Nam - I Love Vietnam
Z.O.D.I.A.C Media Team
Zing News
Bóng Đá
Shinhwa
Mariah Carey , Miguel
2PM
Chu Hiểu Minh (Chu Bin)
Lâm Chấn Huy
V.Music
Đại Nhân
Hương Tràm
Hồng Ngọc
Hoàng Yến ((Chibi))
Selena Gomez
Sỹ Luân
Hương Giang Idol
Các đối tác:
Copyright © ZingĐơn vị chủ quản: VNG CorporationGiấy phép MXH số 109-GXN-TTDT.
Một sản phẩm của Zing

Set-Cookie: TV_COOKIE=5198b8bb4d190; path=/

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown: **1**lượt cảm ơn) [Bán 2 chiếc Iphone 4s và Iphone 5 mới...](/raovat/6286/7666698/ban-2-chiec-iphone-4s-va-iphone-5-moi-100-gia-soc.html) [Triển Lãm Quốc Tế Lần Thứ 10 Về Trang...](/raovat/7589/7030076/trien-lam-quoc-te-lan-thu-10-ve-trang-suc-va-dong-ho-tai-viet-nam.html) [VIỆC LÀM THÊM ĐĂNG TIN ONLINE TẠI NHÀ...](/raovat/2605/7246914/viec-lam-them-dang-tin-online-tai-nha-luong-gt-4-5tr-thang.html) [Máy ép nước mía TẤN-PHÁT model:V-5990S...](/raovat/8208/6668264/may-ep-nuoc-mia-tan-phat-model-v-5990s-2013.html) [Tin học Văn Phòng, giảm >15% (Hè...](/raovat/7548/5441129/tin-hoc-van-phong-giam-gt-15-he-2013.html) [Showroom cửa hàng bán máy ép mía...](/raovat/8208/6958933/showroom-cua-hang-ban-may-ep-mia-tan-phat-tai-soc-trang.html) [Nệm Lò Xo Vạn Thành - 193 Trường Chinh](/raovat/3407/6239767/nem-lo-xo-van-thanh-193-truong-chinh.html) [Bán xe suzuki grand vitara.suzuki grand...](/raovat/1535/7433010/ban-xe-suzuki-grand-vitara-suzuki-grand-vitara-2013-grand-vitara-nhap-khau-vitara-nhap-khau-grand-vitara-suzuki-gia-xe-grand-vitarasuzuki.html) [XE TẢI NHẸ THACO KIA 1T4 K3000S,1T25...](/raovat/6209/7212056/xe-tai-nhe-thaco-kia-1t4-k3000s-1t25-k2700-xe-tai-thaco-kia-k3000s-k2700-xe-tai-nhe-1-tan-4-thung-lung-ho-tro-tra-gop-70.html) [Túi chườm bắp tay, bắp chân, cổ,...](/raovat/8202/7376135/tui-chuom-bap-tay-bap-chan-co-lung-giup-ban-khoe-khoan-hon-moi-ngay.html)

Set-Cookie: u_nologin_id=2038628639; expires=Tue, 27-Aug-2013 12:07:53 GMT; path=/; httponly


markdown:
Sản phẩm
Rao vặt
Hỏi đáp
Gian hàng
Đánh giá
Thêm
Tin tức, thông báo từ Vatgia.com
Để kinh doanh Online thành công
Tin247.com
BaoKim.vn
CucRe.vn
Nhanh.vn
MyTour.vn
MyPhoto.vn
Thông báo
Hỏi đáp
Rao vặt
Hỗ trợ
Tuyển dụng
Nạp tiền
Đăng tin
Đăng sản phẩm
Đăng rao vặt
Đăng hỏi đáp
Đăng ký
Đăng ký thành viên
Đăng ký gian hàng
Đăng nhập
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Nhớ mật khẩu
Quên mật khẩu
Tìm kiếm Rao vặt
Sản phẩm
Rao vặt
Hỏi đáp
Đánh giá
Cửa hàng
Tìm trong danh mục
3G - 3G Datacard
Access Point (WIFI)
Bộ chia màn hình
Bộ chuyển đổi giao thức
Bộ chuyển đổi quang điện
Cáp quang
Dây nhảy quang
Hub - Switch
KVM Switch
LAN Card - Print Server
Măng xông quang
Modems
NetStation
PLC Adapter
Rack mount
Router
WIFI Card
0
Giỏ hàng
Xin chào, bạn vui lòng
Đăng nhập
hoặc
Đăng ký
Giải nhiệt mùa hè
Thêm
Khám phá thế giới của con
Mua hàng giá cực rẻ
Phim HD Online
Đặt khách sạn giá rẻ
Học tiếng anh chất lượng cao
Rao vặt Siêu VIP về modems
Danh mục Modems
Đăng tin rao vặt
3G - 3G Datacard
Access Point (WIFI)
Bộ chia màn hình
Bộ chuyển đổi giao thức
Bộ chuyển đổi quang điện
Cáp quang
Dây nhảy quang
Hub - Switch
KVM Switch
LAN Card - Print Server
Măng xông quang
Modems
NetStation
PLC Adapter
Rack mount
Router
WIFI Card
Modems Siêu VIP
Có tổng số
0
tin rao vặt trên toàn quốc.
Loại:
Tất cả
|
Cần bán
|
Cần mua
Tình trạng:
Tất cả
|
Mới
|
Cũ
Sắp xếp:
Mới cập nhật
|
Giá
|
Giá
Toàn quốc
Hà Nội
Hồ Chí Minh
An Giang
Bà Rịa - Vũng Tàu
Bắc Ninh
Bắc Giang
Bình Dương
Bình Định
Bình Phước
Bình Thuận
Bạc Liêu
Bến Tre
Bắc Cạn
Cần Thơ
Đà Nẵng
Khánh Hòa
Trà Vinh
Thừa Thiên Huế
Lào Cai
Quảng Ninh
Đồng Nai
Nam Định
Cà Mau
Cao Bằng
Gia Lai
Hà Giang
Hà Nam
Hà Nội 2
Hà Tĩnh
Hải Dương
Hải Phòng
Hoà Bình
Hưng Yên
Kiên Giang
Kon Tum
Lai Châu
Lâm Đồng
Lạng Sơn
Long An
Nghệ An
Ninh Bình
Ninh Thuận
Phú Thọ
Phú Yên
Quảng Bình
Quảng Nam
Quảng Ngãi
Quảng Trị
Sóc Trăng
Sơn La
Tây Ninh
Thái Bình
Thái Nguyên
Thanh Hoá
Tiền Giang
Tuyên Quang
Vĩnh Long
Vĩnh Phúc
Yên Bái
Đắc Lắc
Buôn Mê Thuột
Đồng Tháp
Đắc Nông
Hậu Giang
Đà Lạt
Điện Biên
Sản phẩm mới giảm giá
CISCO C2801-VSEC/K9
(52.000.000 VNĐ)
Draytek Vigor 3200
(9.620.000 VNĐ)
DRAYTEK Vigor2950
(7.150.000 VNĐ)
DrayTek Vigor2910G - dual WAN Security Router
(3.500.000 VNĐ)
Draytek Vigor V2700V
(1.980.000 VNĐ)
TP-LINK TD-8811
(240.000 VNĐ)
Vatgia.com
|
Sản phẩm
|
Rao vặt
|
Hỏi đáp, tư vấn tiêu dùng
|
Đánh giá (Review)
|
Lưu trữ rao vặt
|
ipad 2
|
Xe may
|
Dien thoai
|
Netbook
|
Máy tính laptop
|
Thiet bi ve sinh cao cap
|
Máy ảnh số
|
iPhone
|
Máy nghe nhạc MP3
|
Galaxy Tab
|
Tivi LCD
|
Mainboard
|
RAM
|
Màn hình LCD
|
Điều hòa
|
BlackBerry
|
Máy chấm công
|
Máy chiếu
|
Máy photocopy
|
Bat dong san
|
Can thue nha
|
Cho thue nha, nha cho thue
|
iPhone 5
|
Sách
|
San go cong nghiep
|
iPhone 4S
|
Ao cuoi
|
Sàn gỗ công nghiệp
|
Ô tô
|
O to
|
Oto
|
Xe hơi
|
Tủ rack
|
Máy cắt mút xốp
|
Bộ tiết kiệm điện cho máy may
|
Bình trà, bộ ấm chén
|
Thanh Rack
|
An toàn cho trẻ
|
Máy uốn ống CNC
|
Máy tập đạp xe
|
Máy sấy rung tầng sôi
|
Ống nước
|
Túi, cặp xách tổng hợp
|
Bộ bàn tủ thờ
Công ty Cổ phần Vật Giá Việt Nam. Số GCNDT: 011032001615, cấp ngày 21/06/2012, nơi cấp: UBND thành phố Hà Nội. Giấy phép thiết lập TTĐT số 303/GP-BC, cấp ngày 17/7/2007.
Trụ sở chính: Lê Đại Hành, Hai Bà Trưng, Hà Nội - Chi nhánh Hồ Chí Minh: Đường Lữ Gia, Phường 15, Quận 11, Hồ Chí Minh

Set-Cookie: u_nologin_id=2038626083; expires=Tue, 27-Aug-2013 12:06:56 GMT; path=/; httponly


markdown:
Dictionary
Translation
Community
Learn Vietnamese
Tools
Word list
Emoticon dictionary
Firefox search plugin
VDict bookmarklet
VDict on your site
About
About
FAQ
Privacy policy
Contact us
Options
Change Typing Mode
Delete history
View history
Login
Tiếng Việt
Lookup
Lookup
French - Vietnamese
English - Vietnamese
Vietnamese - English
Vietnamese - Vietnamese
Vietnamese - French
French - Vietnamese
Computing
English - English
Chinese - Vietnamese
Enter text to translate (200 characters maximum)
Translate now
Translate now
Search in:
Word
Vietnamese keyboard:
Off
Virtual keyboard:
Show
Looking for
Professional Vietnamese Translation Services
? Please visit our partner
VietnameseTranslation.net
Translation
powered by
search result for thanh thất in French - Vietnamese dictionary
First
< Previous
1
2
3
4
5
6
7
Next >
Last
serein
peinard
polyvalent
tranquille
tranquillité
sérénité
paix
liquidation
béat
compte
compte
liquider
idole
tin
barre
barre
ventricule
inspection
électro-acoustique
allumer
épuration
vocal
impayé
séreux
laryngologiste
liquidable
radiodiffusion
récepteur
tendresse
pare-chocs
étrésillon
laryngospasme
raffiner
quartz
clearance
ailante
peinardement
ton
tasseau
fines
interlignage
jeunesse
radio
victoire
expurger
junior
épurer
dit
renvoyer
élégance
lessiver
onomatopée
fin
fin
règlement
transmission
transmission
tirant
paisiblement
sonique
être
mach
alluré
liquidatif
chanter
inspecteur
fan
éradication
supersonique
expurgatoire
juvénile
vernis
vitesse
léger
race
pénétrer
frugalité
laryngé
liquidateur
siècle
First
< Previous
1
2
3
4
5
6
7
Next >
Last
Copyright © 2004-2012 VDict.com

Set-Cookie: language=en; expires=Mon, 19-May-2014 12:17:14 GMT

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Type: text/html


markdown:
4,3 trên 5 Tuyệt vời
[(53 đánh giá)](#reviews)
Xếp hạng của Khách hàng trên Hotels.com
Xếp hạng của Khách du lịch trên TripAdvisor
Quite literally the only place to stay without having to drive all over West Virginia. The time was great, but the only thing to watch for is slow... internet speed, that cuts out once in a while. The rooms were comfortable and the breakfast was good. Be ready to drive up a steep hill to get to the hotel itself and you may want to mention to the staff to specifically perform room service otherwise they might forget. Great place to crash for a few nights, all-in-all. bởi khách hàng của Hotels.com vào 13/05/2013

Content-Language: vi-VN

Set-Cookie: user=QSp2aV9WTnxIQ09NX1ZOIUUqMjU4NTYwfG51bGx8bnVsbHwyIUYq; Domain=.hotels.com; Expires=Mon, 19-May-2014 12:06:43 GMT; Path=/

Vary: Host


markdown:
# Arendsee
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Arendsee
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Sachsen-Anhalt](/wiki/Sachsen-Anhalt) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Verwaltungsgemeinschaft](/w/index.php?title=Verwaltungsgemeinschaft&action=edit&redlink=1) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2006)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.vg-arendsee-kalbe.de](http://www.vg-arendsee-kalbe.de/) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [52.8767°00′0″B 11.4867°00′0″Đ / 52,8767°B 11,4867°Đ](//toolserver.org/~geohack/geohack.php?pagename=Arendsee¶ms=52.8767_00_00_N_11.4867_00_00_E_type:city(2848)_region:DE-ST){{#coordinates:}}: vĩ độ không hợp lệ **Arendsee** là một đô thị thuộc huyện [Altmarkkreis Salzwedel](/w/index.php?title=Altmarkkreis_Salzwedel&action=edit&redlink=1), bang [Saxony-Anhalt](/wiki/Sachsen-Anhalt), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c).
## Liên kết ngoài [
[sửa](/w/index.php?title=Arendsee&action=edit§ion=1)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về:
|.

Content-Language: vi

X-Cache-Lookup: MISS from cp1008.eqiad.wmnet:80

X-Cache: MISS from cp1008.eqiad.wmnet

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Content-Type-Options: nosniff

Vary: Accept-Encoding,Cookie


markdown:
# Mannheim
|Huy hiệu||Vị trí Mannheim trong nước Đức|
|
|![]()
![ Vị trí Mannheim trong nước Đức](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Mannheim_in_Germany.png/140px-Mannheim_in_Germany.png)
![ Vị trí Mannheim trong nước Đức](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/Mannheim_in_Germany.png/140px-Mannheim_in_Germany.png)
[Baden-Württemberg](/wiki/Baden-W%C3%BCrttemberg) *(31 tháng 12 năm 2005)* [www.mannheim.de](http://www.mannheim.de/) **Mannheim**, với dân số vào khoảng 320.000 người, là thành phố lớn thứ hai của bang [Baden-Württemberg](/wiki/Baden-W%C3%BCrttemberg) sau [Stuttgart](/wiki/Stuttgart), nằm ở phía Tây nước Cộng hòa Liên bang [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Ngày nay Mannheim là trung tâm văn hóa và kinh tế của vùng đô thị châu Âu [Tam giác Rhein Neckar](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_Rhein_Neckar&action=edit&redlink=1).
Là thành phố lớn từ năm
[1900](/wiki/1900), Mannheim ngày nay vẫn là thành phố thương mại, một điểm giao thông quan trọng giữa [Frankfurt](/wiki/Frankfurt_am_Main) và [Stuttgart](/wiki/Stuttgart) với ga nối toa tàu hỏa lớn thứ nhì châu Âu và một trong những cảng đường thủy nội địa quan trọng nhất châu Âu.
|
|
## Mục lục
## Địa lý [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=1)]
Mannheim nằm trong vùng phía bắc của
[Đồng bằng thượng Rhein](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_th%C6%B0%E1%BB%A3ng_Rhein&action=edit&redlink=1) ( *Oberrheinische Tiefebene*), nơi sông [Neckar](/w/index.php?title=Neckar&action=edit&redlink=1) đổ vào sông [Rhein](/wiki/Rhine). Thành phố nằm trên hữu ngạn của sông Rhein, ở hai bên bờ sông Neckar.
Thành phố nằm trong
[vùng đô thị](/wiki/V%C3%B9ng_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B) châu Âu [Tam giác Rhein Neckar](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_Rhein_Neckar&action=edit&redlink=1), một khu vực tập trung 2,35 triệu dân cư bao gồm nhiều phần phía nam của bang [Hessen](/wiki/Hessen) và một phần của vùng [Vorderpfalz](/w/index.php?title=Vorderpfalz&action=edit&redlink=1) trong bang [Baden-Württemberg](/wiki/Baden-W%C3%BCrttemberg), có hai thành phố lớn là Mannheim và [Heidelberg](/wiki/Heidelberg). Các thành phố lớn cạnh đó là [Frankfurt am Main](/wiki/Frankfurt_am_Main), khoảng 70 km về hướng bắc và [Stuttgart](/wiki/Stuttgart), khoảng 95 km về phía đông nam
### Phân chia thành phố [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=2)]
Mannheim được chia là 6 quận nội thành và 11 quận ngoại thành: Innenstadt/Jungbusch, Lindenhof, Neckarstadt-Ost/Wohlgelegen, Neckarstadt-West, Neuostheim/Neuhermsheim, Schwetzingerstadt/Oststadt cũng như là Feudenheim, Friedrichsfeld, Käfertal, Neckarau, Rheinau, Sandhofen, Seckenheim, Schönau, Vogelstang, Waldhof và Wallstadt
### Nội thành: Các "ô vuông" [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=3)] *Đọc bài chính về* [Ô vuông Mannheim](/w/index.php?title=%C3%94_vu%C3%B4ng_Mannheim&action=edit&redlink=1)
Nội thành hình móng ngựa của Mannheim giữa Rhein và Neckar được xây dựng theo dạng hình lưới với các khu nhà vuông góc, vì thế mà người ta gọi chúng là "ô vuông Mannheim". Kế hoạch xây dựng mạng lưới đường sá này bắt nguồn từ
[tuyển hầu](/w/index.php?title=Tuy%E1%BB%83n_h%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) [Friedrich IV của Pflaz](/w/index.php?title=Friedrich_IV_c%E1%BB%A7a_Pflaz&action=edit&redlink=1) vào khoảng năm [1600](/wiki/1600) và vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Việc sắp đặt đường phố này tạo nên một địa vị thống trị trong kiến trúc tổng thể cho [Lâu đài Mannheim](/w/index.php?title=L%C3%A2u_%C4%91%C3%A0i_Mannheim&action=edit&redlink=1) - nơi ngự trị của các tuyển hầu – hình tượng của [thể chế quân chủ](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_ch%E1%BA%BF_qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1).
Nội thành được chia cắt bởi hai trục chính. Đường Kurpfalz (
*Kurpfalzstraße*), cũng còn được gọi là "Đường Rộng" chạy từ Lâu đài Mannheim cho đến Cổng Neckar. Đường này gặp con đường mua sắn chính "Planken" tại Quảng trường Duyệt binh ( *Paradeplatz*). Các con đường song song với hai trục đường chính này thường không có tên, thay vào đó các ô vuông nằm ở giữa được gọi theo một kết hợp từ mẫu tự và số.
### Khí hậu [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=4)]
Nhờ vào địa thế trong Đồng bằng thượng Rhein được che chở bởi hai vùng đồi núi
[Pfälzer Wald](/w/index.php?title=Pf%C3%A4lzer_Wald&action=edit&redlink=1) và [Odenwald](/w/index.php?title=Odenwald&action=edit&redlink=1) nên Mannheim có một khí hậu rất ôn hòa. Tháng nóng nhất là tháng 7 với nhiệt độ trung bình là 19,9 °C, tháng lạnh nhất là tháng Giêng với 1,8 °C. Nhiệt độ trên 30 °C trong [mùa hè](/wiki/M%C3%B9a_h%E1%BA%A1) không phải là việc hiếm có. Nhiệt độ cao nhất được đo tại Mannheim là 39,0 °C vào ngày [8 tháng 8](/wiki/8_th%C3%A1ng_8) năm [2003](/wiki/2003) (Trong cùng ngày, một trạm khí tượng tư nhân của [Deutsche Wetterdienst](/w/index.php?title=Deutsche_Wetterdienst&action=edit&redlink=1) đã đo được nhiệt độ 40,1 °C tại khu Mannheim-Seckenheim). Lượng mưa trung bình trong một năm là 668 mm. Tháng có mưa nhiều nhất cũng là tháng 7. Được sông Rhein và Neckar tạo điều kiện thuận lợi nên đặc biệt là trong mùa thu thường hay có [sương mù](/wiki/S%C6%B0%C6%A1ng_m%C3%B9). Hai con sông này cũng mang lại độ ẩm không khí cao, đặc biệt là trong mùa hè có thể dẫn đến khí hậu nồng ẩm.
## Lịch sử [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=5)]
### Thủa ban đầu [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=6)]
Làng
**Mannenheim** được nhắc đến trong văn kiện lần đầu tiên vào năm [766](/wiki/766) trong [Lorsch Codex](/w/index.php?title=Lorsch_Codex&action=edit&redlink=1). Cả một thời gian dài là một làng đánh cá nhỏ không quan trọng, Mannheim nằm trong lãnh thổ của bá tước vùng Pflaz thuộc dòng họ [Wittelsbach](/w/index.php?title=Wittelsbach&action=edit&redlink=1) từ năm [1284](/wiki/1284). Mannheim có tầm quan trọng nhất định trong khu vực từ khi trạm thuế Eichelheim được xây dựng năm [1349](/wiki/1349) trên vùng đất [Mannheim-Lindenhof](/w/index.php?title=Mannheim-Lindenhof&action=edit&redlink=1) ngày nay, buộc các tàu trên sông Rhein phải đóng thuế. Năm [1415](/wiki/1415), giáo hoàng [Antipope John XXIII](/w/index.php?title=Antipope_John_XXIII&action=edit&redlink=1) buộc phải thoái vị đã bị giam cầm tại đây theo lệnh của hoàng đế [Sigismund](/wiki/Sigismund_c%E1%BB%A7a_%C4%91%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3_Th%E1%BA%A7n_th%C3%A1nh). Trong năm [1566](/wiki/1566), Mannheim với 700 dân cư là một trong những làng lớn nhất thuộc khu vực hành chánh Heidelberg.
### Trở thành thành phố [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=7)]
Năm
[1607](/wiki/1607) Mannheim nhận được các đặc quyền của một thành phố sau khi [Tuyển hầu](/w/index.php?title=Tuy%E1%BB%83n_h%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) [Friedrich IV của Pflaz](/w/index.php?title=Friedrich_IV_c%E1%BB%A7a_Pflaz&action=edit&redlink=1) đặt viên đá đầu tiên xây dựng pháo đài [Friedrichburg](/w/index.php?title=Friedrichburg&action=edit&redlink=1). Kế hoạch xây dựng một hệ thống đường sá có hình dạng như một mạng lưới cho thành phố được liên kết với pháo đài này vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Bị tàn phá lần đầu vào năm [1622](/wiki/1622) trong cuộc [Chiến tranh 30 năm](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Ba_m%C6%B0%C6%A1i_n%C4%83m), Mannheim lại bị phá hủy bởi quân đội Pháp trong cuộc [Chiến tranh kế thừa Pflaz](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_k%E1%BA%BF_th%E1%BB%ABa_Pflaz&action=edit&redlink=1) vào năm 1689 nhưng lại được tái xây dựng sau đó.
### Vươn lên về chính trị và văn hóa [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=8)]
Năm
[1720](/wiki/1720) Tuyển hầu [Karl Philipp](/w/index.php?title=Karl_III_Philipp_(Pfalz)&action=edit&redlink=1) dời nơi ngự trị từ Heidelberg về Mannheim và bắt đầu xây dựng Lâu đài Mannheim. Mannheim trở thành nơi ngự trị cho các tuyển hầu vùng [Kurpflaz](/w/index.php?title=Kurpflaz&action=edit&redlink=1), bắt đầu một khoảng thời gian rực rỡ nhưng ngắn ngủi của thành phố lúc này đã có 25.000 dân cư. Các triều đại tuyển hầu vùng Kurpfalz khuyến khích nghệ thuật và âm nhạc, khoa học cũng như là thương mại. [Goethe](/wiki/Johann_Wolfgang_von_Goethe), [Schiller](/wiki/Friedrich_Schiller) và [Lessing](/w/index.php?title=Gotthold_Ephraim_Lessing&action=edit&redlink=1) đã từng ở tại Manneim cũng như [Mozart](/wiki/Wolfgang_Amadeus_Mozart).
Để có thể thừa kế
[Bayern](/wiki/Bayern), [Karl Theodor](/w/index.php?title=Karl_Theodor_(Pfalz)&action=edit&redlink=1) phải dời nơi ngự trị về [München](/wiki/M%C3%BCnchen) vào năm [1778](/wiki/1778). Cùng với việc này là một suy sụp về kinh tế và văn hóa của thành phố. Lại bị người Pháp xâm chiếm vào năm [1795](/wiki/1795) và sau đó là quân đội [Áo](/wiki/%C3%81o) tái chiếm lĩnh, Mannheim cuối cùng đã mất đi vị thế chính trị trong năm 1803: Vùng Kurpfalz bị xóa bỏ và Mannheim thuộc về [Baden](/w/index.php?title=Baden&action=edit&redlink=1), trở thành một thành phố vùng biên giới.
### Tăng trưởng kinh tế lần thứ nhì [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=9)]
Thời kỳ nở rộ mới của Mannheim mang nhiều ảnh hưởng của giới tư bản đang lớn mạnh. Năm
[1828](/wiki/1828) cảng Mannheim được khánh thành, sau đó là đường [tàu hỏa](/wiki/T%C3%A0u_h%E1%BB%8Fa) từ Mannheim đi [Heidelberg](/wiki/Heidelberg). Mannheim đã là trung tâm của phong trào cách mạng và chính trị của năm [1840](/wiki/1840) ( *). Năm Cách mạng tháng Ba* [1865](/wiki/1865) [Friedrich Engelhorn](/w/index.php?title=Friedrich_Engelhorn&action=edit&redlink=1)thành lập nhà máy [BASF](/wiki/BASF)(Badische Anilin- und Soda-Fabrik - *Nhà máy soda và aniline Baden*) nhưng sau đó lại dời về [Ludwigshafen](/wiki/Ludwigshafen_am_Rhein). Ngày nay nhà máy này đã trở thành tập đoàn hóa chất lớn nhất thế giới. [Carl Benz](/wiki/Carl_Benz)nộp đơn đăng ký bằng phát minh ô tô năm [1886](/wiki/1886)tại Mannheim. Sau [Đệ nhất thế chiến](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) [Heidrich Lanz AG](/w/index.php?title=Heidrich_Lanz_AG&action=edit&redlink=1)( *Công ty cổ phần Heidrich Lanz*) giới thiệu chiếc [máy cày](/w/index.php?title=M%C3%A1y_c%C3%A0y&action=edit&redlink=1)đầu tiên hiệu "Bulldog".
### Từ Đế chế thứ ba cho đến nay [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=10)]
Trong Đế chế thứ ba gần 2.000 người dân Mannheim có tín ngưỡng Do Thái đã bị đưa vào trại tập trung, thành phố gần như bị phá hủy hoàn toàn trong
[Đệ nhị thế chiến](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) bởi các cuộc không kích. Cuộc tái kiến thiết sau chiến tranh được bắt đầu một cách khó nhọc. [Lâu đài Mannheim](/w/index.php?title=L%C3%A2u_%C4%91%C3%A0i_Mannheim&action=edit&redlink=1) và [Tháp nước Mannheim](/w/index.php?title=Th%C3%A1p_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_Mannheim&action=edit&redlink=1) được tái xây dựng; [Nhà hát Quốc gia Mannheim](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_h%C3%A1t_Qu%E1%BB%91c_gia_Mannheim&action=edit&redlink=1) được xây dựng tại ở vị trí mới. Rất nhiều vùng dân cư mới được quy hoạch do tình trạng thiếu nhà ở. Năm [1967](/wiki/1967) trường [Đại học Tổng hợp Mannheim](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_T%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p_Mannheim) được thành lập.
Cuộc Triển lãm Vườn Liên bang (
*Bundesgartenschau*) năm [1975](/wiki/1975) tại [Công viên Luise](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_Luise&action=edit&redlink=1) ( *Luisenpark*) và Công viên Herzogenried ( *Herzogenriedpark*) là một điểm sáng trong lịch sử thành phố. Một loạt công trình xây dựng được thực hiện: Tháp viễn thông Mannheim và một chiếc cầu thứ hai qua sông Rhein được xây dựng, đường Planken trở thành khu vực dành riêng cho người đi bộ, [Rosengarten Mannheim](/w/index.php?title=Rosengarten_Mannheim&action=edit&redlink=1) được khánh thành.
Trong thập niên 1980 và 1990 một loạt các dự án lớn cũng được tiến hành: Đài thiên văn Mannheim, mở rộng Hội trường Nghệ thuật, Viện bảo tàng Reiß mới, Tòa thị chính, nhà thờ đạo Do Thái, nhà thờ đạo Hồi, Viện bảo tàng tiểu bang về Kỹ thuật và Lao động và Sân vận động Carl Benz được khánh thành.
Hướng đến việc kỷ niệm 400 năm ngày Mannheim trở thành thành phố vào năm
[2007](/wiki/2007), một số dự án xây dựng thành phố đã được tiến hành: [Sân vận động SAP](/w/index.php?title=S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_SAP&action=edit&redlink=1) ( *SAP-Arena*), sửa chữa khu vực dành riêng cho người đi bộ Breite Straße, cải tạo hoàn toàn mới Alter Messplatz và xây dựng mới đoạn đường tàu hỏa thành phố Schafweide.
### Phát triển dân số [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=11)]
Do dân số thành phố vượt qua ngưỡng 100.000 vào năm
[1896](/wiki/1896), Mannheim trở thành thành phố lớn từ đấy. Năm [1905](/wiki/1905) thành phố có trên 160.000 người dân, đến [1961](/wiki/1961) con số này đã tăng lên gấp đôi. Năm [1970](/wiki/1970) dân số đạt đến mức cao nhất trong lịch sử thành phố là 333.000 người.
Theo số liệu của Sở Thống kê bang Baden-Württemberg, trong quý 2 năm 2005 có tổng cộng 307.640 sống tại Mannheim. Trong đó có 151.206 người là đàn ông (49,15%) và 156.434 người là phụ nữ (50,58%). Tỷ lệ người nước ngoài là 22,5%. Tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 8 năm 2005 là 12,6%. Trong thời gian từ 1993 đến 2004 tỷ lệ người trên 65 tuổi trên tổng số dân cư đã tăng từ 15,8% lên 18,2%. Tỷ lệ những người từ 18 đến 65 tuổi đã giảm đi tròn 2,5% trong cùng thời gian.
## Tôn giáo [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=12)]
### Tin Lành [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=13)]
Tuyển hầu
[Ottheirich](/w/index.php?title=Ottheirich_(Pfalz)&action=edit&redlink=1) đưa [Cải cách Kháng Cách](/wiki/C%E1%BA%A3i_c%C3%A1ch_Kh%C3%A1ng_C%C3%A1ch) vào vùng Kurpfalz vào năm [1556](/wiki/1556), sau khi người trước ông là [Friedrich II](/w/index.php?title=Friedrich_II_(Pfalz)&action=edit&redlink=1) đã có nhiều nỗ lực đáng kể về phương diện này 10 năm trước đó. Dưới thời của người kế thừa Ottheirich là [Friedrich III](/w/index.php?title=Friedrich_III_(Pflaz)&action=edit&redlink=1), vùng Kurpfalz chuyển sang đạo [Tin Lành](/wiki/Tin_L%C3%A0nh) từ năm [1561](/wiki/1561). Do thời gian thành lập thành phố Mannheim nằm trong thời kỳ của Cải cách Kháng Cách tại Kurpfalz nên thành phố mang nhiều ảnh hưởng của Tin Lành-Cải cách Kháng Cách.
### Công giáo [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=14)]
Sau khi thành phố Mannheim được thành lập, giáo xứ
[Công giáo](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o) cũng tăng trưởng. Nhà thờ Công giáo lâu đời nhất là nhà thờ St.Sebastian ở tại Marktplatz, được hoàn thành trong năm [1723](/wiki/1723). Năm 1729 Tuyển hầu [Karl III](/w/index.php?title=Karl_III_Philipp_(Pfalz)&action=edit&redlink=1) hiến 100.000 đồng tiền [Gulden](/w/index.php?title=Gulden&action=edit&redlink=1) để xây dựng [Nhà thờ Dòng Tên](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_D%C3%B2ng_T%C3%AAn_(Mannheim)&action=edit&redlink=1) dùng làm nhà thờ của hoàng gia.
### Đạo Do Thái [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=15)]
Nhà thờ
[đạo Do Thái](/wiki/Do_Th%C3%A1i_gi%C3%A1o) đầu tiên ở Mannheim được xây dựng năm [1660](/wiki/1660). Nhằm để giúp thương mại và thủ công phát triển các tuyển hầu đã khuyến khích người Do Thái nhập cư với chính sách giảm thuế và cho đặc quyền về tự do nghề nghiệp, đặc biệt là sau khi thành phố bị tàn phá trong [thế kỷ 17](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_17). Trong năm [1719](/wiki/1719), 10,6% dân số là người Do Thái. Đến năm [1895](/wiki/1895) cộng đồng Do Thái đã tăng lên đến 4.768 người. Thế nhưng dân số còn lại của Mannheim lại còn tăng trưởng nhanh hơn nên sau [1900](/wiki/1900) tỷ lệ người Do Thái chỉ còn vào khoảng 3%. Trong năm [1933](/wiki/1933) có 6.402 người Do Thái sống tại Mannheim, tạo thành cộng đồng người Do Thái lớn nhất của Baden.
Vì nhiều đàn áp sau khi những người Đức Quốc Xã lên nắm quyền, rất nhiều người Do Thái đã sớm rơi vào cảnh hoạn nạn. Ngay từ năm
[1933](/wiki/1933), thị trưởng thuộc Đảng [NSDAP](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%C3%B4ng_nh%C3%A2n_%C4%90%E1%BB%A9c_Qu%E1%BB%91c_gia_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a) đã cấm không cho phép giao hợp đồng về cho các doanh nghiệp Do Thái, các giảng viên đại học người Do Thái tại trường Đại học Thương mại bị cho nghỉ phép, Nhà hát Quốc gia sa thải các diễn viên là người Do Thái và các bác sĩ là người Do Thái không được phép làm việc theo phương thức thanh toán phí khám và chữa bệnh với các hãng bảo hiểm sức khỏe. Rất nhiều gia đình đã di dân ra nước ngoài, đặc biệt là đến [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Sau khi ba nhà thờ đạo Do Thái tại Mannheim bị tàn phá trong năm [1939](/wiki/1939), gần 2.000 người Do Thái, tức gần như tất cả những người Do Thái còn ở lại, bị đày về [Gurs](/wiki/Gurs). Phần lớn những người này sau đó bị chuyển về trại tập trung ở [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) và bị giết chết. Sau [Đệ nhị thế chiến](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) chỉ có một ít những người di dân trở lại Mannheim. Mãi đến năm [1987](/wiki/1987) nhà thờ Do Thái mới được khánh thành. Trong năm [2005](/wiki/2005) có khoảng 600 người Do Thái cư ngụ tại Mannheim. *Đọc thêm:* [Cuộc sống người Do Thái tại Mannheim](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_s%E1%BB%91ng_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i_t%E1%BA%A1i_Mannheim&action=edit&redlink=1)
### Đạo Hồi [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=16)]
Cùng với đợt công nhân khách thứ hai từ giữa thập niên 1960, nhiều người
[Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3), và vì thế lần đầu tiên có nhiều người theo [đạo Hồi](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) đến Mannheim. Số này tăng lên đến 20.827 người trong năm 2004, chiếm 7% dân số Mannheim. Vì thế, [Nhà thờ đạo Hồi Yavuz Sultan Selim](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_%C4%91%E1%BA%A1o_H%E1%BB%93i_Yavuz_Sultan_Selim&action=edit&redlink=1) được xây dựng tại Mannheim, cho đến thời điểm đó là nhà thờ đạo Hồi lớn nhất Đức có sức chứa 2.500 người đến cầu nguyện.
## Chính trị [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=17)]
Hội đồng thành phố có 48 ghế và được bầu trực tiếp 5 năm một lần. Đứng đầu bộ máy hành chánh thành phố và đồng thời cũng là trưởng hội đồng thành phố là thị trưởng (
*Oberbürgermeister*). Thị trưởng được bầu trực tiếp 8 năm một lần. Bên cạnh thị trưởng là Phó thị trưởng thứ nhất ( *Erster Bürgermeister*), đại diện cho thị trưởng và 4 phó thị trưởng khác. Họ được hội đồng thành phố bầu với nhiệm kỳ 8 năm. Mỗi một phó thị trưởng lãnh đạo một sở trong bộ máy hành chánh (tài chính, xã hội, văn hóa,...).
### Huy hiệu [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=18)]
Trên nửa tấm khiên có nền vàng là một móc đôi (
*Wolfsangel*), một mẫu tự của [chữ Rune](/wiki/Ch%E1%BB%AF_rune), trên nửa còn lại có nền đen là biểu tượng sư tử của vùng Kurpfalz. Huy hiệu do hội đồng thành phố quyết định vào năm [1896](/wiki/1896) và được Đại công tước vùng Baden công nhận. Biểu tượng chiếc móc đôi đã được tìm thấy trên một hòn đá là cột mốc biên giới từ thế kỷ 17. Con sư tử là con thú huy hiệu của các tuyển hầu vùng Kurpfalz.
### Các thành phố kết nghĩa [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=19)]
|
|
## Kinh tế và hạ tầng cơ sở [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=20)]
### Kinh tế [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=21)]
Trong số 158.021 người lao động trong năm
[2004](/wiki/2004) có 34% làm việc trong các ngành sản xuất, 22,8% trong thương mại, ngành ăn uống và giao thông và 42,2% trong lãnh vực các dịch vụ khác. Tỷ lệ người thất nghiệp là 10,9% (tháng 8 năm [2006](/wiki/2006)). Mặc dù chịu nhiều ảnh hưởng của cuộc biến đổi cơ cấu kinh tế bắt đầu từ thập niên [1970](/wiki/1970) với việc giảm lao động trong công nghiệp và tăng trưởng trong khu vực dịch vụ, công nghiệp [hóa](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) và [kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i) vẫn còn hiện diện nhiều ở Mannheim.
Công nghiệp chế tạo máy và điện là ngành công nghiệp lớn nhất ở Mannheim. Thuộc vào trong số các doanh nghiệp lớn nhất là
[DaimlerChrysler](/wiki/Daimler_AG) (động cơ), [EvoBus](/w/index.php?title=EvoBus&action=edit&redlink=1) ( [xe buýt](/wiki/Xe_bu%C3%BDt)), [ABB](/w/index.php?title=Asea_Brown_Boveri&action=edit&redlink=1) (kỹ thuật tự động và kỹ thuật điện), [Alstom](/w/index.php?title=Alstom&action=edit&redlink=1) (nhà máy điện), [Bombardier Transportation](/w/index.php?title=Bombardier_Transportation&action=edit&redlink=1) (trang thiết bị điện cho xe điện), [John Deere](/w/index.php?title=John_Deere&action=edit&redlink=1) (máy nông nghiệp), [Deutz AG](/w/index.php?title=Deutz_AG&action=edit&redlink=1) (động cơ), [WIMA](/w/index.php?title=WIMA&action=edit&redlink=1) (linh kiện điện tử) và York (kỹ thuật lạnh).
Đại diện của công nghiệp hóa là
[Roche](/w/index.php?title=Hoffmann-La_Roche&action=edit&redlink=1) ( [dược phẩm](/wiki/D%C6%B0%E1%BB%A3c_ph%E1%BA%A9m)), [SCA Hygiene](/w/index.php?title=Svenska_Cellulosa_Aktiebolaget&action=edit&redlink=1) (sản phẩm [giấy](/wiki/Gi%E1%BA%A5y) và sợi [cellulose](/wiki/Cellulose)), [Fuchs Petrolub](/w/index.php?title=Fuchs_Petrolub&action=edit&redlink=1) (chất bôi trơn), [Unilever](/wiki/Unilever) (xà phòng Dove), Reckitt Benckiser (chất tẩy rửa gia dụng), Phoenix (buôn bán dược phẩm) và Deutsche Hutchison (sản phẩm cao su).
Tuy không còn là nơi dẫn đầu về
[tài chính](/wiki/T%C3%A0i_ch%C3%ADnh) như trong khoảng thời gian [1900](/wiki/1900) nhưng Mannheim vẫn còn có tầm quan trọng nhất định. Có trụ sở chính ở Mannheim là [Ngân hàng Baden-Württemberg](/w/index.php?title=Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Baden-W%C3%BCrttemberg&action=edit&redlink=1), Công ty Bảo hiểm Mannheim, Công ty bảo hiểm Inter.
Đại diện của ngành lương thực thực phẩm là
[Südzucker](/w/index.php?title=S%C3%BCdzucker&action=edit&redlink=1), [Birkel](/w/index.php?title=Birkel&action=edit&redlink=1), [Nhà máy bia Eichbaum](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_m%C3%A1y_bia_Eichbaum&action=edit&redlink=1). [Bilfinger Berger](/w/index.php?title=Bilfinger_Berger&action=edit&redlink=1) và [Bauhaus](/w/index.php?title=Bauhaus&action=edit&redlink=1) thuộc về ngành xây dựng và thuộc về ngành công nghệ thông tin là Comparex và CEMA. [Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus](/w/index.php?title=Bibliographisches_Institut_%26_F._A._Brockhaus&action=edit&redlink=1) là một nhà xuất bản quan trọng có trụ sở tại Mannheim.
### Truyền thông đại chúng [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=22)]
Bên cạnh nhật báo
[Mannheimer Morgen](/w/index.php?title=Mannheimer_Morgen&action=edit&redlink=1) là các tuần báo *SportWoche*, *Mannheimer Blick am Sonntag* và *Wochenblatt* cũng như tạp chí *Meier* được xuất bản hằng tháng.
Đài truyền hình địa phương là
[Rhein Neckar Fernsehen](/w/index.php?title=Rhein_Neckar_Fernsehen&action=edit&redlink=1) đặt trụ sở tại Mannheim. Ngoài ra Mannheim còn có studio của đài truyền hình [Südwestrundfunk](/w/index.php?title=S%C3%BCdwestrundfunk&action=edit&redlink=1). Từ năm [2004](/wiki/2004) trung tâm châu Âu của đài phát thanh [AFN](/w/index.php?title=AFN&action=edit&redlink=1) phát chương trình đi từ Mannheim-Sandhofen. Cũng ở tại Mannheim là các đài phát thanh tư nhân [big FM](/w/index.php?title=Big_FM&action=edit&redlink=1), [Radio Regenbogen](/w/index.php?title=Radio_Regenbogen&action=edit&redlink=1) và từ [2006](/wiki/2006) là [sunshine live](/w/index.php?title=Sunshine_live&action=edit&redlink=1).
### Cơ sở của quân đội Mỹ [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=23)]
Một loạt cơ sở quân sự quan trọng của quân đội Mỹ và khối
[NATO](/wiki/NATO) được đặt tại Mannheim, trong đó có cơ quan chỉ huy của 5th Signal Command. Ở Mannheim có doanh trại sau đây của quân đội Mỹ:
- Funari Barracks (Käfertal) (5th Signal Command headquarters)
- Sullivan Barracks (Käfertal) (7th Signal Brigade headquarters)
- Benjamin Franklin Village (Käfertal)
- Turley Barracks (Käfertal)
- Taylor Barracks (Vogelstang) (2nd Signal Brigade headquarters)
- Spinelli Barracks (Feudenheim)
- Coleman Barracks (Sandhofen) (AFN, U.S. Army Confinement Facility Europe)
- Friedrichsfeld Quartermaster Depot (Friedrichsfeld)
### Giao thông [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=24)]
#### Đường bộ [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=25)]
Bao bọc hai thành phố Mannheim và
[Ludwigshafen](/wiki/Ludwigshafen_am_Rhein) là một vòng đai đường cao tốc. Đường cao tốc A 6 ( [Saarbrücken](/wiki/Saarbr%C3%BCcken) - [Nürnberg](/wiki/N%C3%BCrnberg)) bao bọc thành phố về phía bắc và phía đông, đường cao tốc A 61 nối tiếp về phía tây và phía nam của Ludwigshafen, tạo thành vòng đai đường cao tốc. Về phía đông bắc của Mannheim là đường A 67 đi [Darmstadt](/wiki/Darmstadt) và [Frankfurt](/wiki/Frankfurt_am_Main), ở phía đông là A 656 đi [Heidelberg](/wiki/Heidelberg) và A 659 đến [Weinheim](/w/index.php?title=Weinheim&action=edit&redlink=1). Chạy song song kế tiếp theo đó về phía đông là đường cao tốc A 5 (Frankfurt - [Karlsruhe](/wiki/Karlsruhe)).
#### Đường sắt [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=26)]
Mannheim là điểm giao thông đường sắt lớn nhất trong miền tây nam nước Đức. Trong năm
[2005](/wiki/2005) mỗi ngày có 185 chuyến tàu hỏa đi xa dừng tại [Nhà ga chính Mannheim](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_ga_ch%C3%ADnh_Mannheim&action=edit&redlink=1). Nhà ga nối toa tàu Mannheim là nhà ga lớn thứ hai của Đức sau [Maschen](/w/index.php?title=Maschen&action=edit&redlink=1) ( [Hamburg](/wiki/Hamburg)). Trong năm 2005, mỗi ngày có 30 đoàn tàu quốc tế, 60 đoàn tàu trong nước và 440 đoàn tàu chở hàng trong vùng được kết nối tại đây.
Bắt đầu từ năm
[2003](/wiki/2003) có tuyến tàu [S-Bahn](/w/index.php?title=S-Bahn&action=edit&redlink=1) Rhein-Neckar chạy xuyên khắp khu vực Rhein-Neckar cho đến vùng [Pfalz](/w/index.php?title=Pfalz&action=edit&redlink=1), [Odenwald](/w/index.php?title=Odenwald&action=edit&redlink=1) và nam [Hessen](/wiki/Hessen).
Bắt đầu từ ngày
[2 tháng 6](/wiki/2_th%C3%A1ng_6) năm [1878](/wiki/1878) Mannheim đã có [tàu điện](/wiki/T%C3%A0u_%C4%91i%E1%BB%87n) phục vụ giao thông công cộng. Ngày nay Mannheim có 11 tuyến tàu điện và rất nhiều tuyến xe buýt do [công ty TNHH Giao thông Rhein Neckar](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_ty_TNHH_Giao_th%C3%B4ng_Rhein_Neckar&action=edit&redlink=1) ( *Rhein-Neckar-Verkehr GmbH - RNV*) vận hành. Tất cả các phương tiện giao thông công cộng đều có cùng chung một giá trong khu vực của Liên hiệp Giao thông Rhein Neckar ( *Verkehrsverbund Rhein-Neckar*). Mạng lưới tàu điện ngầm Mannheim-Ludwigshafen tuy đã được bắt đầu trong những năm của thập niên 1970 nhưng chỉ được thực hiện một phần nhỏ vì lý do tài chính. Trạm ngầm duy nhất ở Mannheim là trạm Dalbergstraße. Hiện nay các kế hoạch xây dựng tàu điện ngầm đã bị đình chỉ.
#### Đường thủy [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=27)]
Do có điều kiện thuận lợi là ngã ba sông của Rhein và Neckar, Cảng Mannheim với diện tích 1.131 ha là một trong những
[cảng nội địa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba&action=edit&redlink=1) quan trọng nhất châu Âu. Trong năm 2005 có 8,1 triệu tấn hàng hóa được chuyển tải tại đây. Gần 500 doanh nghiệp với 20.000 việc làm tập trung chung quanh khu vực cảng.
#### Đường không [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=28)]
Bên cạnh một sân bay quân sự tại
[Mannheim-Sandhofen](/w/index.php?title=Mannheim-Sandhofen&action=edit&redlink=1), thành có một sân bay dân sự [City-Airport Mannheim](/w/index.php?title=City-Airport_Mannheim&action=edit&redlink=1) (mã [IATA](/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_V%E1%BA%ADn_t%E1%BA%A3i_H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF): MHG) với các đường bay đến Berlin, Hamburg và Saarbrücken. [Cảng hàng không Frankfurt](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_h%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_Frankfurt&action=edit&redlink=1) chỉ cách Mannheim 30 phút tàu hỏa tốc hành [ICE](/w/index.php?title=ICE&action=edit&redlink=1).
## Giáo dục và đào tạo [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=29)]
### Đại học [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=30)]
Trên 24.000 sinh viên đăng ký học tập tại 10 trường đại học Mannheim:
[Đại học Tổng hợp Mannheim](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_T%E1%BB%95ng_h%E1%BB%A3p_Mannheim)( *Universität Mannheim*): được thành lập năm [1907](/wiki/1907), khi đó là trường Đại học Thương mại. Các khoa Kinh tế và Khoa học Xã hội thường xuyên dẫn đầu trong các bảng xếp hạng trường đại học. Tròn 12.500 sinh viên học tập tại đây. [Đại học Mannheim](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Mannheim)( *Hochschule Mannheim*). Là trường kỹ sư ( *Ingenieurschule*) khi được thành lập năm [1898](/wiki/1898), từ [1971](/wiki/1971)là Đại học Thực hành Kỹ thuật. Được sáp nhập chung với trường Đại học Thực hành Tạo hình ( [1995](/wiki/1995)) và Đại học Xã hội ( [2006](/wiki/2006)). Ngày nay trường có 4.100 sinh viên đang học tập. [Đại học Quốc gia Âm nhạc và Nghệ thuật biểu diễn Mannheim](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Qu%E1%BB%91c_gia_%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_v%C3%A0_Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_bi%E1%BB%83u_di%E1%BB%85n_Mannheim&action=edit&redlink=1)với khoảng 600 sinh viên
- Khoa Y học lâm sàng của trường Đại học Heidelberg (Universtät Heidelberg) với 800 sinh viên
[Học viện Nghề Mannheim](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_Ngh%E1%BB%81_Mannheim&action=edit&redlink=1)( *Berufsakademie Mannheim*) đào tạo theo mô hình vừa học vừa làm [Học viện nhạc Pop Baden-Württemberg](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dc_vi%E1%BB%87n_nh%E1%BA%A1c_Pop_Baden-W%C3%BCrttemberg&action=edit&redlink=1)( *Popakademie Baden-Württemberg*) thành lập năm [2003](/wiki/2003)là cơ sở duy nhất trên toàn nước Đức có các ngành học về kinh doanh âm nhạc ( *Musikbuniness*) và thiết kế nhạc pop ( *Popmusikdesign*)
- Đại học thực hành liên bang về quản lý hành chánh (
*Fachhochschule des Bundes für öffentliche Verwaltung*), thành lập năm [1978](/wiki/1978). Tròn 1.200 sinh viên đăng ký học tại đây.
- Học viện liên bang về Quản lý trong quân đội và Kỹ thuật Quân sự (
*Bundesakademie für Wehrverwaltung und Wehrtechnik*) thành lập năm [1961](/wiki/1961).
- Trường Quản lý hành chánh Quân đội I (
*Bundeswehrverwaltungsschule I*)
- Đại học của Sở Lao động Liên bang
- Đại học sư phạm tư nhân đào tạo theo các nguyên tắc sư phạm Waldorf.
### Nghiên cứu [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=31)]
- Viện nghiên cứu về Luật Y tế, Luật Y học quốc tế, châu Âu và Đức là một trong những trung tâm nghiên cứu nổi tiếng nhất của Đức trong lãnh vực Luật Y tế, Luật Y học.
- Viện ngôn ngữ Đức, thành lập năm 1964
- Hiệp hội Nghiên cứu về thiết bị điện và kinh tế điện
- Viện nghiên cứu về bầu cử (
*Forschungsgruppe Wahlen*)
- Trung tâm Nghiên cứu Xã hội châu Âu Mannheim
[Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế châu Âu](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_Nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u_Kinh_t%E1%BA%BF_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1)
## Văn hóa và thắng cảnh [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=32)]
### Nhà hát [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=33)] [Nhà hát Quốc gia Mannheim](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_h%C3%A1t_Qu%E1%BB%91c_gia_Mannheim&action=edit&redlink=1) đã có từ năm [1779](/wiki/1779) và vì thế là sân khấu cấp địa phương lâu đời nhất của Đức. Năm 1782 vở bi kịch [Die Räuber](/w/index.php?title=Die_R%C3%A4uber&action=edit&redlink=1) ( *Các kẻ cướp*) của [Friedrich Schiller](/wiki/Friedrich_Schiller) được trình diễn lần đầu tiên tại đây. Thêm vào đó là nhiều nhà hát nhỏ khác như Oststadt-Theater, Theater im G7, Nhà hát Oliv, Sân khấu Ngoài trời, Theater31, Nhà hát Impuls, Nhà hát Múa rối Mannheim và Sân khấu Klapsmühl’.
### Âm nhạc [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=34)] [Trường Mannheim](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_Mannheim&action=edit&redlink=1) ( *Mannheimer Schule*) được [Johann Stamitz](/w/index.php?title=Johann_Stamitz&action=edit&redlink=1) thành lập vào khoảng năm [1750](/wiki/1750) đầu tiên chỉ là một nhóm nhạc sĩ trong cung điện của tuyển hầu vùng Kurpfalz. Sau này đây là một trường soạn nhạc đã phát triển một phong cách mới, tạo cơ sở cho sự phát triển của [Trường phái Cổ điển Wien](/w/index.php?title=Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_ph%C3%A1i_C%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n_Wien&action=edit&redlink=1).
Trong những năm gần đây Mannheim đã gây được tiếng vang trong giới âm nhạc phổ biến.
[Viện nhạc Pop Baden-Württemberg](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_nh%E1%BA%A1c_Pop_Baden-W%C3%BCrttemberg&action=edit&redlink=1) là cơ sở đầu tiên của hình thức này tại Đức. Các nhạc sĩ và ban nhạc nổi tiếng của Mannheim bao gồm [Joy Fleming](/w/index.php?title=Joy_Fleming&action=edit&redlink=1), [Jule Neigel](/w/index.php?title=Jule_Neigel&action=edit&redlink=1), [Xavier Naidoo](/w/index.php?title=Xavier_Naidoo&action=edit&redlink=1) và [Söhne Mannheim](/w/index.php?title=S%C3%B6hne_Mannheim&action=edit&redlink=1), [Laith Al-Deen](/w/index.php?title=Laith_Al-Deen&action=edit&redlink=1) cũng như là [Wallis Bird](/w/index.php?title=Wallis_Bird&action=edit&redlink=1).
### Viện bảo tàng [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=35)] [Nhà Nghệ thuật Mannheim](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_Mannheim&action=edit&redlink=1) ( *Kunsthalle Mannheim*) được thành lập nhân dịp kỷ niệm 300 ngày thành lập thành phố vào năm [1907](/wiki/1907). Trọng tâm truyền thống của bộ sưu tập là [hội họa](/wiki/H%E1%BB%99i_h%E1%BB%8Da) Pháp và Đức của [thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19) và [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) cũng như là điêu khắc quốc tế của thế kỷ 20. [Viện bảo tàng Kỹ thuật và Lao động Tiểu bang](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_b%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_v%C3%A0_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_Ti%E1%BB%83u_bang&action=edit&redlink=1) ( *Landesmuseum für Technik und Arbeit*) – khánh thành năm [1990](/wiki/1990) – trưng bày tài liệu về quá trình công nghiệp hóa của miền tây nam nước Đức. [Các viện bảo tàng Reiss Engelhorn](/w/index.php?title=C%C3%A1c_vi%E1%BB%87n_b%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Reiss_Engelhorn&action=edit&redlink=1) có nguồn gốc từ Học viện Khoa học Tuyển hầu. Ngày nay đấy là một cơ sở bao gồm nhiều viện bảo tàng và viện khác nhau:
- Viện bảo tàng D5 về khảo cổ và văn hóa thế giới
- Viện bảo tàng Zeughaus về lịch sử hát kịch, lịch sử thành phố và lịch sử nghệ thuật
- Viện bảo tàng Schhillerhaus
- Viện Lịch sử văn hóa và nghệ thuật
### Công trình xây dựng [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=36)] ** ( Quảng trường Friedrich** *Friedrichsplatz*) nằm trong vùng phía đông của nội thành. Trung tâm của quảng trường là biểu tượng của Mannheim: Tháp nước Mannheim cao 60 m. Tháp được xây dựng năm [1889](/wiki/1889)theo kiểu [Tân Baroque](/w/index.php?title=T%C3%A2n_Baroque&action=edit&redlink=1)( *Neo-baroque*), phía trên là tượng của nữ thần [Amphitrite](/w/index.php?title=Amphitrite&action=edit&redlink=1). Quảng trường chung quanh tháp được [Bruno Schmidt](/w/index.php?title=Bruno_Schmidt&action=edit&redlink=1)kiến tạo theo phong cách [Tân Nghệ Thuật](/w/index.php?title=T%C3%A2n_Ngh%E1%BB%87_Thu%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1)cho đến [1903](/wiki/1903). [Nhà Nghệ thuật](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_(Mannheim)&action=edit&redlink=1)( *Kunsthalle*) được xây bằng [sa thạch](/wiki/C%C3%A1t_k%E1%BA%BFt)- do [Hermann Billig](/w/index.php?title=Hermann_Billig&action=edit&redlink=1)xây dựng năm [1907](/wiki/1907)và được mở rộng năm [1983](/wiki/1983)– hòa hợp với các công trình xây dựng khác đã đựơc xây dựng trước đó ở chung quanh Quảng trường Friedrich. [Vườn Hồng Mannheim](/w/index.php?title=V%C6%B0%E1%BB%9Dn_H%E1%BB%93ng_Mannheim&action=edit&redlink=1)( *Mannheimer Rosengarten*) là một hội trường tổ chức lễ hội được khánh thành năm [1903](/wiki/1903). Ngày nay đó là một trung tâm tổ chức hội nghị.
Từ Quảng trường Friedrich đi về phía tây, qua khu vực dành riêng cho người đi bộ
[Planken](/w/index.php?title=Planken_(Mannheim)&action=edit&redlink=1) là quảng trường trung tâm của Mannheim: **. Đầu tiên đây là nơi các tuyển hầu dùng để duyệt binh. Chính giữa quảng trường là tượng đài Grupello. Tượng đài này được Quảng trường Duyệt binh Mannheim** [Gabriel de Grupello](/w/index.php?title=Gabriel_de_Grupello&action=edit&redlink=1)xây dựng cho Tuyển hầu [Johann Wilhelm](/w/index.php?title=Johann_Wilhelm_(Pfalz)&action=edit&redlink=1)vào năm [1711](/wiki/1711)và được dựng tại Vườn hoa lâu đài [Düsseldorf](/wiki/D%C3%BCsseldorf). Karl Philipp cho mang tượng đài này về Mannheim năm [1743](/wiki/1743). Vào cuối [thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19)Quảng trường Duyệt binh được cải tạo mới với nhiều thảm cỏ được chia cắt bằng nhiều lối đi tỏa ra từ tượng đài là trung tâm của quảng trường. Ở mặt phía nam của quảng trường đầu tiên là một trung tâm mua sắm được xây năm [1746](/wiki/1746)và sau đấy từ [1909](/wiki/1909)là tòa thị chính. Sau khi bị phá hủy trong [Đệ nhị thế chiến](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)tòa nhà không được tái kiến thiết, thay vào đấy [Nhà thành phố Mannheim](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Mannheim&action=edit&redlink=1)( *Stadthaus Mannheim*) được xây dựng tại đây ( [1991](/wiki/1991)), trong đó là nhiều cửa hàng, thư viện thành phố và nơi làm việc của hội đồng thành phố. **Quảng trường Chợ** ( *Marktplatz*) nằm về phía bắc của Quảng trường Duyệt binh bên cạnh khu vực dành cho người đi bộ Đường Rộng ( *Breite Straße*). Ở giữa là một đài phun nước từ năm [1719](/wiki/1719). Đài phun nước do [Peter vanden Branden](/w/index.php?title=Peter_vanden_Branden&action=edit&redlink=1) kiến tạo và được dựng trong vườn của [Lâu đài Heidelberg](/w/index.php?title=L%C3%A2u_%C4%91%C3%A0i_Heidelberg&action=edit&redlink=1). Tuyển hầu [Karl Theodor](/w/index.php?title=Karl_Theodor_(Pfalz)&action=edit&redlink=1) tặng vòi phun này cho thành phố Mannheim vào năm [1767](/wiki/1767). Các biểu tượng trên đài kỷ niệm này lúc đầu tượng trưng cho đất, nước, không khí và lửa nhưng sau đó lại được tạo hình lại để trở thành biểu tượng cho Mannheim, thương mại, Rhein và Neckar. Về phía nam của Quảng trường Chợ là một công trình xây dựng đôi kiểu [Baroque](/wiki/Baroque), có lẽ là căn nhà cũ nhất Mannheim vẫn còn tồn tại: Tòa thị chính cũ và Nhà thờ St. Sebastian Dưới ( *Untere Pfarrei St. Sebastian (Mannheim)*), giữa hai căn nhà là một tháp chuông. Các tác phẩm điêu khắc khác nhau trên mặt tường bên ngoài miêu tả chức năng khác nhau của hai căn nhà: Ở Tòa thị chính Cũ là tượng nữ thần [Justitia](/w/index.php?title=Justitia&action=edit&redlink=1) và thần [Atlas](/wiki/Atlat), về phía nhà thờ là [Pietà](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_M%E1%BA%B9_S%E1%BA%A7u_Bi) và các tượng thiên thần. [Nhà thờ Dòng Tên](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_D%C3%B2ng_T%C3%AAn_(Mannheim)&action=edit&redlink=1) ( *Jesuitenkirche*) được xây dựng theo đồ án của [Alessandro Galli da Bibiena](/w/index.php?title=Alessandro_Galli_da_Bibiena&action=edit&redlink=1) để làm nhà thờ cho hoàng gia của các tuyển hầu cho đến năm [1760](/wiki/1760). Nhà nghiên cứu về lịch sử nghệ thuật [Georg Dehio](/w/index.php?title=Georg_Dehio&action=edit&redlink=1) gọi đó là nhà thờ kiểu Baroque quan trọng nhất của vùng tây nam nước Đức. Các bức bích họa bên trong nhà thờ là của nghệ nhân [München](/wiki/M%C3%BCnchen) [Egid Quirin Asam](/w/index.php?title=Egid_Quirin_Asam&action=edit&redlink=1). Bàn thờ chính và 6 bàn thờ phụ ở hai bên là do [Paul Egell](/w/index.php?title=Paul_Egell&action=edit&redlink=1) và [Peter Anton von Verschaffelt](/w/index.php?title=Peter_Anton_von_Verschaffelt&action=edit&redlink=1) tạo hình trong thời gian cuối của Baroque và đầu [Phong cách Cổ điển](/w/index.php?title=Phong_c%C3%A1ch_C%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1). [Nhà thờ Christus](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Christus_(Mannheim)&action=edit&redlink=1) ( *Christuskirche*) hoàn thành năm [1911](/wiki/1911) là công trình tôn giáo tiêu biểu của nhà thờ [Tin Lành](/wiki/Tin_L%C3%A0nh), được xây dựng theo phong cách Baroque Mới với nhiều yếu tố của [Tân Nghệ Thuật](/w/index.php?title=T%C3%A2n_Ngh%E1%BB%87_Thu%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1). Đàn ống trong nhà thờ này là đàn ống lớn nhất Đức với 8.600 ống. [Lâu đài Mannheim](/w/index.php?title=L%C3%A2u_%C4%91%C3%A0i_Mannheim&action=edit&redlink=1) đã là nơi ngự trị của tuyển hầu vùng Pfalz. Được xây dựng trong thời gian [1720](/wiki/1720)- [1760](/wiki/1760), lâu đài này là công trình Baroque lớn thứ nhì châu Âu sau [Lâu đài Versailles](/wiki/L%C3%A2u_%C4%91%C3%A0i_Versailles). Mặt trước nhìn về nội thành có chiều dài 440 m và là điểm cuối của 7 con đường song song. Ngoài những người khác, da Bibiena, Egell, [Franz Wilhelm Rabaliatti](/w/index.php?title=Franz_Wilhelm_Rabaliatti&action=edit&redlink=1), [Nicolas de Pigage](/w/index.php?title=Nicolas_de_Pigage&action=edit&redlink=1) và [Cosmas Damian Asam](/w/index.php?title=Cosmas_Damian_Asam&action=edit&redlink=1) đã tham gia tạo dáng cho công trình này. Bị phá hủy hoàn toàn trong Đệ nhị thế chiến, lâu đài được tái kiến thiết năm 1968 dưới dạng đơn giản hơn. [Cung điện Bretzenheim](/w/index.php?title=Cung_%C4%91i%E1%BB%87n_Bretzenheim&action=edit&redlink=1) được xây dựng theo đồ án của Verschaffelt, hoàn thành vào năm 1788, được Tuyển hầu Karl Theodor tặng cho người tình của ông. Trong năm [1899](/wiki/1899) tòa nhà trở thành trụ sở của ngân hàng [Eurohypo AG](/w/index.php?title=Eurohypo_AG&action=edit&redlink=1), từ năm [2004](/wiki/2004) là trụ sở của Tòa án Mannheim.
Tháp truyền hình Mannheim với chiều cao 212,8 m là công trình kiến trúc cao nhất thành phố. Tháp được xây dựng năm
[1975](/wiki/1975) theo đồ án của [Erwin Heinle](/w/index.php?title=Erwin_Heinle&action=edit&redlink=1) và [Jörg Schlaich](/w/index.php?title=J%C3%B6rg_Schlaich&action=edit&redlink=1). Ở độ cao 125 m là một nhà hàng xoay và nơi để ngắm phong cảnh.
Mannheim có 5 trong số 6 nhà cao nhất Baden-Württemberg. Tất cả đều được xây dựng ở phía ngoài vòng đai nội thành. Ba ngôi nhà chung cư và Collini-Center đều được xây năm 1975.
[Tháp Victoria](/w/index.php?title=Th%C3%A1p_Victoria_(Mannheim)&action=edit&redlink=1) được hoàn thành năm 2001 và là trung tâm văn phòng cao nhất thành phố. Tất cả 5 ngôi nhà này đều có chiều cao đồng đều nhau, vào khoảng 95–97 m.
### Công viên và diện tích xanh [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=37)] ** ( Công viên Luise** *Luisenpark*) với 41 ha là công viên lớn nhất của thành phố. Công viên được thành lập năm [1903](/wiki/1903)và được mở rộng vào năm 1975 nhân dịp Triển lãm Vườn Liên bang. Nằm cạnh sông Neckar gần nội thành, công viên có nhiều điểm thu hút như nhà trưng bày thực vật, nhà bướm, thuyền du ngoạn và sân khấu trên hồ ** ( Công viên Herzogenried** *Herzogenriedpark*) cũng đã là một phần của cuộc Triển lãm Vườn Liên bang. Công viên rộng 22 ha và nằm về phía bắc của khu phố Neckarstadt. Đáng thăm viếng là các chuồng nuôi thú, vườn hồng và tòa nhà đa dụng với mái có kết cấu như một căn lều. **Vườn hoa lâu đài** trải dài từ phía sau của Lâu đài Mannheim cho đến sông Rhein và với 38 ha là công viên lớn thứ nhì của Mannheim. Đại công tước phu nhân [Stéphanie de Beauharnais](/w/index.php?title=St%C3%A9phanie_de_Beauharnais&action=edit&redlink=1) đã cho kiến tạo vườn Anh ở đây. Rất đáng tiếc là công viên đã mất đi nhiều tính hấp dẫn vì đường tàu hỏa được xây [1863](/wiki/1863)- [1867](/wiki/1867), đường xa lộ liên bang được xây từ năm [1959](/wiki/1959) cũng như là đường tàu hỏa thành phố đi Ludwigshafen đều chạy ngang qua đấy. Diện tích xanh đã bị đẩy lùi chỉ còn lại vài đảo giao thông trống trải, mặc dù vậy người dân Mannheim vẫn còn kiên quyết duy trì tên "Vườn hoa lâu dài" . **Công viên Rừng** ( *Waldpark*) với [Đảo Reiß](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Rei%C3%9F&action=edit&redlink=1) là một trong những vùng ngập nước tự nhiên lớn nhất cạnh sông Rhein. Bán đảo đã là sở hữu của [Carl Reiß](/w/index.php?title=Carl_Rei%C3%9F&action=edit&redlink=1), người đã hiến vùng đất này cho thành phố dưới điều kiện phải bảo tồn trạng thái tự nhiên và tất cả người dân thành phố đều được phép đến du ngoạn. Rất nhiều loại chim quý hiếm có thể được quan sát trên Đảo Reiß.
### Thể thao [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=38)]
Môn thể thao thu hút nhiều khán giả nhất ở Mannheim là
[khúc côn cầu trên băng](/wiki/Kh%C3%BAc_c%C3%B4n_c%E1%BA%A7u_tr%C3%AAn_b%C4%83ng). Đội [Adler Mannheim](/w/index.php?title=Adler_Mannheim&action=edit&redlink=1) đoạt giải vô địch liên bang Đức trong những năm [1980](/wiki/1980), [1997](/wiki/1997)- [1999](/wiki/1999) và [2001](/wiki/2001). Từ năm 2005 đội thi đấu trên sân nhà tại [SAP-Arena](/w/index.php?title=SAP-Arena&action=edit&redlink=1).
Vẫn còn được biết đến mặc dù các thời hoàng kim đã là quá khứ xa là hai câu lạc bộ bóng đá
[VfR Mannheim](/w/index.php?title=VfR_Mannheim&action=edit&redlink=1) (vô địch Đức [1949](/wiki/1949)) và [SV Waldhof Mannheim](/w/index.php?title=SV_Waldhof_Mannheim&action=edit&redlink=1) (thi đấu [Giải vô địch bóng đá Đức](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_%C4%90%E1%BB%A9c) [1983](/wiki/1983)- [1990](/wiki/1990)). Hai câu lạc bộ hiện thi đấu trong hạng tiểu bang Oberliga Baden-Württemberg.
Từ
[1958](/wiki/1958) [Liên đoàn Bóng rỗ Đức](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_%C4%91o%C3%A0n_B%C3%B3ng_r%E1%BB%97_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) ( *Deutscher Basketball Bund*) tổ chức thi đấu thi Cúp Albert Schweitzer (Bóng rỗ Thiếu niên châu Âu) hai năm một lần vào mùa xuân tại Mannheim để tưởng niệm người bác sĩ đoạt [giải thưởng Nobel](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel) [Albert Schweitzer](/wiki/Albert_Schweitzer). Đây là một trong những giải bóng rỗ quan trọng nhất cho các đội thiếu niên.
Câu lạc bộ điền kinh
[MTG Mannheim](/w/index.php?title=MTG_Mannheim&action=edit&redlink=1) đã đào tạo nhiều vận động viên xuất sắc kể từ ngày thành lập. Đoạt nhiều thành tích quốc gia trong thời gian hiện nay là các nữ vận động viên chạy.
Nhờ vào sự hiện diện đông đảo của quân đội Mỹ ở Mannheim mà môn
[bóng chày](/wiki/B%C3%B3ng_ch%C3%A0y) đã đoạt được nhiều thành tích lớn trong quá khứ. Các đội Knights, VfR, Amigos và Tornados của Mannheim đã đoạt Giải vô địch Bóng chày Đức tổng cộng 19 lần từ [1954](/wiki/1954) đến [1997](/wiki/1997).
Thành công lớn trên trường đấu quốc tế ở các thập niên 1950 và 1960 và cho đến thập niên 1990 trên bình diện quốc gia là câu lạc bộ xe đạp RRC Endspurt Mannheim.
Năm
[2007](/wiki/2007) Mannheim sẽ là chặn cuối của giải đua xe đạp vòng quanh tiểu bang *Tour de Ländle 2007*, cũng còn được gọi là SWR-Radtour.
### Lễ hội và các sự kiện khác [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=39)]
- Tháng 2: Diễu hành hóa trang
- Tháng 3: Hội chợ âm nhạc Message Music Contest
- Tháng 4/ tháng 5: Lễ hội mùa Xuân
- Tháng 5: Lễ hội thành phố trong khu vực dành riêng cho người đi bộ Planken
- Tháng 7: Lễ hội Đức-Mỹ
- Tháng 7: Lễ hội Âm nhạc
[Arena of Pop](/w/index.php?title=Arena_of_Pop&action=edit&redlink=1)trong khuôn viên của lâu đài
- Tháng 8:
[Christopher Street Day](/w/index.php?title=Christopher_Street_Day&action=edit&redlink=1)
- Lễ hội Kurpfalz trong Công viên Herzogenried
- Tháng 9: Lễ hội thiếu nhi trong Công viên Luise nhân
[Ngày Quốc tế Thiếu nhi](/wiki/Ng%C3%A0y_Thi%E1%BA%BFu_nhi#Ng.C3.A0y_Qu.E1.BB.91c_t.E1.BA.BF_Thi.E1.BA.BFu_nhi)
- Tháng 9 / tháng 10: Lễ hội mùa Thu
- Tháng 10: Giải
[cờ vây](/wiki/C%E1%BB%9D_v%C3%A2y)Aji
- Tháng 11: Lễ hội phim Mannheim-Heidelberg
- Tháng 11 / tháng 12: Chợ Giáng sinh
## Nhân vật nổi tiếng [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=40)] [1821](/wiki/1821): [Friedrich Engelhorn](/w/index.php?title=Friedrich_Engelhorn&action=edit&redlink=1)(mất [1902](/wiki/1902)): doanh nhân và là người thành lập tập đoàn [BASF](/wiki/BASF) [1838](/wiki/1838): [Wilhelm Reiß](/w/index.php?title=Wilhelm_Rei%C3%9F&action=edit&redlink=1)(mất [1908](/wiki/1908)) nhà du lịch nghiên cứu và chuyên gia về [núi lửa](/wiki/N%C3%BAi_l%E1%BB%ADa) [1876](/wiki/1876): [Hermann Müller](/w/index.php?title=Hermann_M%C3%BCller&action=edit&redlink=1)(mất [1931](/wiki/1931)) chính trị gia ( [SPD](/wiki/SPD)), Thủ tướng Đế chế [1920](/wiki/1920)và [1928](/wiki/1928)- [1930](/wiki/1930) [1897](/wiki/1897): [Sepp Herberger](/wiki/Sepp_Herberger)(mất [1977](/wiki/1977)) huấn luyện viên đội tuyển bóng đá quốc gia Đức [1936](/wiki/1936)- [1964](/wiki/1964)(" [Điều kỳ diệu ở Bern](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_k%E1%BB%B3_di%E1%BB%87u_%E1%BB%9F_Bern&action=edit&redlink=1)")
- 1905:
[Albert Speer](/w/index.php?title=Albert_Speer&action=edit&redlink=1)(mất [1981](/wiki/1981)) nhà kiến tạo đảng và quốc gia và Bộ trưởng Bộ vũ trang trong thời kỳ [Đức Quốc Xã](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Qu%E1%BB%91c_X%C3%A3), bị [Tòa án Nürnberg](/wiki/T%C3%B2a_%C3%A1n_N%C3%BCrnberg)tuyên xử là tội phạm chiến tranh. [1913](/wiki/1913): [Hans Filbinger](/w/index.php?title=Hans_Filbinger&action=edit&redlink=1)thủ hiến bang Baden-Würrtemberg ( [CDU](/wiki/Li%C3%AAn_minh_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%C6%A1_%C4%91%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c)) [1966](/wiki/1966)- [1978](/wiki/1978) [1933](/wiki/1933): [Gerhard Mayer-Vorfelder](/w/index.php?title=Gerhard_Mayer-Vorfelder&action=edit&redlink=1), Chủ tịch [Liên đoàn Bóng đá Đức](/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_b%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_%C4%90%E1%BB%A9c), cựu bộ trưởng trong bang Baden-Württemberg [1937](/wiki/1937): [Rudi Altig](/w/index.php?title=Rudi_Altig&action=edit&redlink=1)vận động viên xe đạp, vô địch đường phố thế giới [1961](/wiki/1961), đoạt Áo Xanh trong [Tour de France](/wiki/Tour_de_France) [1962](/wiki/1962) [1969](/wiki/1969): [Steffi Graf](/wiki/Steffi_Graf)nữ vận động viên quần vợt
Tuy không sinh ra tại Mannheim nhưng đã có nhiều ảnh hưởng tại thành phố này là:
[1759](/wiki/1759): [Friedrich von Schiller](/wiki/Friedrich_Schiller)nhà thơ [1838](/wiki/1838): [Heinrich Lanz](/w/index.php?title=Heinrich_Lanz&action=edit&redlink=1)nhà phát minh và sản xuất máy nông nghiệp, [đầu máy xe lửa](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7u_m%C3%A1y_xe_l%E1%BB%ADa)và [máy kéo](/wiki/M%C3%A1y_k%C3%A9o) [1844](/wiki/1844): [Carl Benz](/wiki/Carl_Benz)nhà phát minh [ô tô](/wiki/%C3%94_t%C3%B4) *Xem toàn bộ* [Danh sách những người con của Mannheim](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_nh%E1%BB%AFng_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_con_c%E1%BB%A7a_Mannheim&action=edit&redlink=1)
## Inventions Made in Mannheim [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=41)]
## Tham khảo [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=42)]
- Manfred David:
*Mannheimer Stadtkunde*. Edition Quadrat, Mannheim 1982, [ISBN 3-87804-125-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/387804125X)
- Erich Keyser (Hrsg.):
*Badisches Städtebuch*Band IV 2. Teilband aus *Deutsches Städtebuch. Handbuch städtischer Geschichte - Im Auftrage der Arbeitsgemeinschaft der historischen Kommissionen und mit Unterstützung des Deutschen Städtetages, des Deutschen Städtebundes und des Deutschen Gemeindetages*. Kohlhammer, Stuttgart 1959
- Landesarchivdirektion Baden-Württemberg (Hrsg.):
*Das Land Baden-Württemberg - Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden*, Band V. Kohlhammer, Stuttgart 1976, [ISBN 3-17-002542-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3170025422)
- Stadtarchiv Mannheim und Mannheimer Architektur- und Bauarchiv e.V. Andreas Schenk (Hrsg.):
*Mannheim und seine Bauten 1907-2007*, 5 Bände. Edition Quadrat, Mannheim 2000-2007
- Andreas Schenk:
*Architekturführer Mannheim*. Dietrich Reimer, Berlin 1999, [ISBN 3-496-01201-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3496012013)
- Friedrich Walter:
*Mannheim in Vergangenheit und Gegenwart*, 2 Bände. Mannheim 1907
- Friedrich Walter:
*Schicksal einer deutschen Stadt*, 2 Bände. Fritz Knapp, Frankfurt 1949-50
- Hansjörg Probst:
*Kleine Mannheimer Stadtgeschichte*. Friedrich Pustet, Regensburg 2005, [ISBN 3-7917-1972-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3791719726) *Der Brockhaus Mannheim. Lexikon zum 400-jährigen Stadtjubiläum*. [Brockhaus](/w/index.php?title=Bibliographisches_Institut_%26_F._A._Brockhaus&action=edit&redlink=1), Mannheim 2006, [ISBN 3-7653-0181-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3765301817)
- Ulrich Nieß / Michael Caroli:
*Geschichte der Stadt Mannheim*Band 1 1607–1801; Band 2 1801–1914; Band 3 1914–2007 jeweils ca. 600 Seiten mit farbigen Abb. erscheint von Frühjahr 2007 bis Herbst 2007; [ISBN 978-3-89735-487-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9783897354876)
## Liên kết ngoài [
[sửa](/w/index.php?title=Mannheim&action=edit§ion=43)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và tài liệu về:
|
|
|
|Các thành phố quan trọng và địa điểm du lịch trong nước
|
Vùng
|
|Thành phố chính: |
|Mannheim | **Các địa điểm du lịch khác:** [Bad Dürkheim](/wiki/Bad_D%C3%BCrkheim)| [Bad Rappenau](/wiki/Bad_Rappenau)| [Buchen](/w/index.php?title=Buchen&action=edit&redlink=1)| [Eberbach](/w/index.php?title=Eberbach_(Baden)&action=edit&redlink=1)| [Edenkoben](/wiki/Edenkoben)| [Ladenburg](/wiki/Ladenburg)| [Lorsch](/w/index.php?title=Lorsch&action=edit&redlink=1)| [Mosbach](/w/index.php?title=Mosbach&action=edit&redlink=1)| [Neckargemünd](/w/index.php?title=Neckargem%C3%BCnd&action=edit&redlink=1)| [Sinsheim](/w/index.php?title=Sinsheim&action=edit&redlink=1)| [Weinheim](/w/index.php?title=Weinheim&action=edit&redlink=1)| [Walldürn](/w/index.php?title=Walld%C3%BCrn&action=edit&redlink=1) **Quang cảnh:** [Kurpfalz](/w/index.php?title=Kurpfalz&action=edit&redlink=1)| [sông Neckar](/w/index.php?title=Neckar&action=edit&redlink=1)| [Odenwald](/w/index.php?title=Odenwald&action=edit&redlink=1)| [Vùng Pfalz](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_Pfalz&action=edit&redlink=1)| [sông Rhein](/wiki/Rhein) **Các vùng gần đó:** [Frankfurt](/wiki/Frankfurt_am_Main)| [Karlsruhe](/wiki/Karlsruhe)| [Stuttgart](/wiki/Stuttgart)| [Trier](/wiki/Trier)| [Würzburg](/wiki/W%C3%BCrzburg), *hay:* [Alsace](/wiki/Alsace)( [F](/wiki/Ph%C3%A1p)) | [Lorraine](/w/index.php?title=Lorraine_(r%C3%A9gion)&action=edit&redlink=1)( [F](/wiki/Ph%C3%A1p)) | [Wissembourg](/wiki/Wissembourg)( [F](/wiki/Ph%C3%A1p))
|Thành phố và huyện của bang
|**Thành phố** [Baden-Baden](/wiki/Baden-Baden) • [Freiburg](/wiki/Freiburg_im_Breisgau) • [Heidelberg](/wiki/Heidelberg) • [Heilbronn](/wiki/Heilbronn) • [Karlsruhe](/wiki/Karlsruhe) • **Mannheim** • [Pforzheim](/wiki/Pforzheim) • [Stuttgart](/wiki/Stuttgart) • [Ulm](/wiki/Ulm) **Huyện** [Alb-Donau](/wiki/Alb-Donau_(huy%E1%BB%87n)) • [Biberach](/wiki/Biberach_(huy%E1%BB%87n)) • [Bodensee](/wiki/Bodensee_(huy%E1%BB%87n)) • [Böblingen](/wiki/B%C3%B6blingen_(huy%E1%BB%87n)) • [Breisgau-Hochschwarzwald](/wiki/Breisgau-Hochschwarzwald) • [Calw](/wiki/Calw_(huy%E1%BB%87n)) • [Konstanz (Constance)](/wiki/Constance_(huy%E1%BB%87n)) • [Emmendingen](/wiki/Emmendingen_(huy%E1%BB%87n))• [Enz](/wiki/Enz_(huy%E1%BB%87n))• [Esslingen](/wiki/Esslingen_(huy%E1%BB%87n))• [Freudenstadt](/wiki/Freudenstadt_(huy%E1%BB%87n))• [Göppingen](/wiki/G%C3%B6ppingen_(huy%E1%BB%87n))• [Heidenheim](/wiki/Heidenheim_(huy%E1%BB%87n))• [Heilbronn (huyện)](/wiki/Heilbronn_(huy%E1%BB%87n))• [Hohenlohe](/wiki/Hohenlohe_(huy%E1%BB%87n))• [Karlsruhe (huyện)](/wiki/Karlsruhe_(huy%E1%BB%87n))• [Lörrach](/wiki/L%C3%B6rrach_(huy%E1%BB%87n))• [Ludwigsburg](/wiki/Ludwigsburg_(huy%E1%BB%87n))• [Main-Tauber](/wiki/Main-Tauber_(huy%E1%BB%87n))• [Neckar-Odenwald](/w/index.php?title=Neckar-Odenwald-Kreis&action=edit&redlink=1)• [Ortenau](/w/index.php?title=Ortenaukreis&action=edit&redlink=1)• [Ostalbkreis](/w/index.php?title=Ostalbkreis&action=edit&redlink=1)• [Rastatt](/wiki/Rastatt_(huy%E1%BB%87n))• [Ravensburg](/wiki/Ravensburg_(huy%E1%BB%87n))• [Rems-Murr](/wiki/Rems-Murr-Kreis)• [Reutlingen](/wiki/Reutlingen_(huy%E1%BB%87n))• [Rhein-Neckar](/w/index.php?title=Rhein-Neckar-Kreis&action=edit&redlink=1)• [Rottweil](/wiki/Rottweil_(huy%E1%BB%87n))• [Schwarzwald-Baar](/wiki/Schwarzwald-Baar-Kreis)• [Schwäbisch Hall](/wiki/Schw%C3%A4bisch_Hall_(huy%E1%BB%87n))• [Sigmaringen](/wiki/Sigmaringen_(huy%E1%BB%87n))• [Tuttlingen](/wiki/Tuttlingen_(huy%E1%BB%87n))• [Tübingen](/wiki/T%C3%BCbingen_(huy%E1%BB%87n))• [Waldshut](/w/index.php?title=Waldshut&action=edit&redlink=1)• [Zollernalb](/wiki/Zollernalbkreis)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về:
|.

X-Cache-Lookup: MISS from cp1014.eqiad.wmnet:80

X-Cache: MISS from cp1014.eqiad.wmnet


markdown:
# Mikhail Timofeyevich Kalashnikov
[Mikhail Timofeevich Kalashnikov](/w/index.php?title=Mikhail_Timofeevich_Kalashnikov&redirect=no))
|Mikhail Timofeyevich Kalashnikov|
|
|![]()
[10 tháng 11](/wiki/10_th%C3%A1ng_11)năm [1919](/wiki/1919)
làng Kur'ya, tỉnh Al'tayskaya,
[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_X%C3%B4_vi%E1%BA%BFt_Li%C3%AAn_bang_Nga) [Trung tướng](/wiki/Trung_t%C6%B0%E1%BB%9Bng), [tiến sĩ khoa học kĩ thuật](/wiki/Ti%E1%BA%BFn_s%C4%A9_khoa_h%E1%BB%8Dc) **Mikhail Timofeyevich Kalashnikov** ( [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga): Михаи́л Тимофе́евич Кала́шников) (sinh ngày [10 tháng 11](/wiki/10_th%C3%A1ng_11), [1919](/wiki/1919)) là [tổng công trình sư](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%C3%B4ng_tr%C3%ACnh_s%C6%B0) thiết kế vũ khí nổi tiếng của [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4), ( [Nga](/wiki/Nga)), hai lần anh hùng lao động, giải thưởng Stalin ( [1949](/wiki/1949)) và là cha đẻ của loại súng [AK-47](/wiki/AK-47).
|
|
## Mục lục
## Tiểu sử [
[sửa](/w/index.php?title=Mikhail_Timofeyevich_Kalashnikov&action=edit§ion=1)]
Mikhail Timofeyevich Kalashnikov sinh ra ở làng Kurya,
[vùng Altai](/wiki/Altai_(v%C3%B9ng)), trong một gia đình nông dân đông người. Kalashnikov gia nhập [Hồng Quân](/wiki/H%E1%BB%93ng_Qu%C3%A2n) năm 1938 và đã thể hiện khả năng của mình khi sáng tạo ra máy đếm đạn cho xe tăng. Vào những năm đầu của cuộc [Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_V%E1%BB%87_qu%E1%BB%91c_V%C4%A9_%C4%91%E1%BA%A1i) ông đã là một viên chỉ huy xe tăng nhưng vào năm 1941 ông đã bị thương nặng. Trong kỳ nghỉ 6 tháng vì lý do sức khỏe, Kalashnikov đã tạo nên mẫu súng tự động đầu tiên của mình. Mẫu của ông đã được chế tạo và giới thiệu với chuyên gia nổi tiếng về lĩnh vực vũ khí, Giáo sư Blagonravov. Mặc dù nhận xét của vị giáo sư đối với thành phẩm của Kalashinkov là hoàn toàn kém nhưng giáo sư cũng nhấn mạnh sự độc đáo và nhiệt thành trong sáng tạo của sản phẩm. Giáo sư đã đề nghị cử Kalashinikov đi học tiếp.
Từ năm 1942 Kalashnikov làm việc tại Trung tâm nghiên cứu khoa học súng trường Trung Ương thuộc Tư lệnh pháo binh. Ở đây vào năm 1944 ông đã tạo ra mẫu súng cacbin nạp được nhiều đạn. Mẫu súng này tuy không nằm trong bộ súng nhưng phần nào đã giúp cho việc sáng tạo súng tự động. Từ năm 1945, Kalashnikov bắt đầu việc sáng tạo súng tự động đạn 7,62×39. Khẩu này chịu nhiều ảnh hưởng của súng
[Stg-44](/w/index.php?title=Stg-44&action=edit&redlink=1) của Đức. Theo một số nguồn thì trong nhóm chế tạo có cả những chuyên gia Đức bị bắt làm tù binh, trong đó có Hugo Shmeisher. Trong cuộc thi năm 1947, sau khi thể hiện hiểu quả cao trong thử nghiệm, súng trường của Kalashnikov đã được chấp nhận vào lực lượng vũ trang với tên gọi [AK-47](/wiki/AK-47).
Sau khi giải ngũ với quân hàm
[Trung tướng](/wiki/Trung_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) Quân đội [Liên bang Nga](/wiki/Nga), Kalashnikov chuyển tới sống tại Izhievsk và tiếp tục công việc của mình tại nhà máy "Izhmash".Ông được tặng thưởng nhiều huân, huy chương cao quý cấp nhà nước (2 lần danh hiệu Anh hùng Liên Xô...). Năm ông 75 tuổi, cố tổng thống Nga [Boris Eltsin](/wiki/Boris_Nikolayevich_Yeltsin) đã trao tặng ông Huân chương "Vì những cống hiến xuất sắc cho Tổ quốc".
Kalashnikov rất thích nghe nhạc cổ điển, làm thơ và viết sách. Ông đã xuất bản 3 tập hồi ký vào các năm 1992, 1997 và 1999. Từ năm 2004, ông bắt đầu trình làng sản phẩm mới, đó là rượu vodka Kalashnikov
[[1]](http://kalashnikovvodka.com/).
[AK-47](/wiki/AK-47) [ [sửa](/w/index.php?title=Mikhail_Timofeyevich_Kalashnikov&action=edit§ion=2)]
Kalashnikov bắt đầu thiết kế súng trường khi nằm điều trị ở bệnh viện sau khi bị thương trong trận đánh tại Bryansk. Sau đó, ông tham gia một cuộc thi chế tạo vũ khí dùng loại đạn cỡ 7.62 x 41 mm, không bị kẹt đạn, chịu được hoàn cảnh khắc nghiệt của cuộc chiến. Ông đã đoạt giải nhất và trở thành tổng công trình sư thiết kế vũ khí của Liên Xô.
Năm 1947, ông thiết kế AK-47 (Viết tắt của Автомат Калашникова образца 1947 года - Súng tiểu liên kiểu Kalashnikov model 1947), đây là thành công lớn nhất của ông. Vào năm 1949, AK-47 trở thành tiểu liên tấn công cơ bản của Hồng Quân Liên Xô; sau đó, nó trở thành phát minh nổi tiếng nhất của Kalashnikov.
## Trả lời phỏng vấn [
[sửa](/w/index.php?title=Mikhail_Timofeyevich_Kalashnikov&action=edit§ion=3)]
- Ông triết lý:
|“||
|Mỗi vũ khí đều có một diện mạo riêng, giống như là phụ nữ vậy. Nếu như các khẩu tự động của tôi không đẹp và bền, thì 50 nước trên thế giới đã không trang bị cho quân đội của họ. Một vài nước đã cho khẩu súng của tôi lên quốc huy, cờ. Bộ trưởng quốc phòng |”|
|
|
—Mikhail Timofeevich Kalashnikov
[Phóng viên](/wiki/Ph%C3%B3ng_vi%C3%AAn)hỏi ông:
|“||"Bây giờ cụ còn chế tạo vũ khí nữa không ạ?"||”|
|
|
—Phóng viên
- Vị tướng già trả lời:
|“||"Tôi luôn nói rằng sự hoàn hảo là vô giới hạn. Vũ khí của chúng ta cần phải cải tiến không ngừng. Tất cả những gì anh thấy ở đây là tốt nhất. Nếu như ai đó có làm cái gì tốt hơn, tôi sẽ là ngưòi đầu tiên bắt tay."||”|
|
|
—Mikhail Timofeevich Kalashnikov
- Kalashnikov trả lời kênh truyền hình Reuter:
|“||"Tôi luôn luôn mong muốn cải thiện, đặt ra những cái tên thật hay cho những vũ khí thật tốt mà tôi chế tạo."||”|
|
|
—Mikhail Timofeevich Kalashnikov
- Khi thăm Đức, nói về khẩu AK47 khẩu súng nổi tiếng nhất của ông:
|“||"Khi nhìn thấy
|
—Mikhail Timofeevich Kalashnikov
## Sản phẩm [
[sửa](/w/index.php?title=Mikhail_Timofeyevich_Kalashnikov&action=edit§ion=4)]
Trong những năm 1950-1970, trên cơ sở những khẩu AK, đã có những loại súng sau được dùng trong hệ thống vũ trang:
[AKM](/wiki/AKM)(АКМ) — súng trường tự động Кalashnikov cải tiến [RPK](/wiki/RPK)— trung liên Кalashnikov [PK](/wiki/PK)— súng liên Kalashnikov [AK74](/w/index.php?title=AK74&action=edit&redlink=1)(АК-74) — mẫu cải tiến của АКМ cho đạn 5,45×39
Và còn nhiều loại khác.
## Liên kết ngoài [
[sửa](/w/index.php?title=Mikhail_Timofeyevich_Kalashnikov&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về:
|.

X-Cache-Lookup: MISS from cp1006.eqiad.wmnet:80

X-Cache: MISS from cp1006.eqiad.wmnet