text:
7. Thiền là gì?
Trong cuộc sống có rất nhiều yếu tố bên ngoài mà chúng ta không thể kiểm soát được, ngược lại, chúng thường chi phối ta, khiến ta phải chịu khổ đau (xem mục Tứ diệu đế - Khổ đế). Tuy nhiên, điều mà chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát được là các trạng thái tâm mình. Bằng cách thực hành các phương pháp thiền, chúng ta có thể thay đổi và chuyển hóa tâm theo hướng tích cực. Tâm được điều phục, rèn luyện và trưởng dưỡng sẽ trở nên an định, tỉnh giác, tập trung, sáng suốt giúp chúng ta có thể nhìn thấy bản chất thực tế của mọi sự vật hiện tượng, đó chính là con đường đưa ta tới chân lý rốt ráo, giải thoát khỏi mọi mê lầm khổ đau.
Vậy, nói một cách đơn giản nhất, thiền là phương pháp hữu hiệu để rèn luyện tâm.
7.1 Những hiểu biết sai lầm về Thiền
Trong khi thiền, chúng ta cố gắng phát triển trí tuệ, học cách để quan sát tâm của bản thân, giảm tâm tiêu cực và phát triển các tâm tích cực. Để phát triển trí tuệ và hiểu biết, chúng ta cần có tâm tĩnh lặng, rõ ràng và tập trung. Chúng ta cần quan sát suy nghĩ của bản thân và các trạng thái tâm thay vì việc đắm chìm trong cảm xúc hoặc trở nên thiên kiến. Chúng ta cần thành thực với chính mình, đối diện và nhìn nhận mọi cảm giác, mọi xúc tình phát khởi trong tâm thay vì việc tự dối lừa bản thân và né tránh những vấn đề không dễ chịu. Hơn thế nữa, để rèn luyện tâm, tập cho tâm thói quen tích cực, chúng ta cần kiên nhẫn, biết chấp nhận, tự tin và nhiệt thành để làm cho tâm an bình. Tất cả các yếu tố này cần cân bằng: trong chừng mực nào đó, chúng ta cần vừa thư thái vừa tập trung, chúng ta cần tránh cả việc rơi vào hai thái cực là uể oải hoặc kích động.
Nhiều người tu tập hiểu biết sai lầm về thiền, khi tu tập thiền nhấn mạnh quá nhiều vào sự tập trung tư tưởng: nếu bạn đang cố gắng đạt được sự tập trung đó, bạn sẽ không kiểm soát được sân giận nếu có người làm phiền bạn. Vẻ đẹp của thiền thực sự ngay cả khi bạn bị người khác làm phiền, bạn vẫn có thể thu xếp không gian và thời gian cho việc thiền.
Một hiểu biết sai lầm khác về thiền là cho rằng chúng ta cần ngừng suy nghĩ. Có lẽ quan điểm này xuất phát từ việc nhấn mạnh trong nhiều trường phái thiền về việc “ngừng suy nghĩ” – Điều đó tương tự như việc cố gắng trải nghiệm một buổi hoàng hôn đẹp trong khi lại đang tự đặt ra nhiều câu hỏi cho bản thân: “Có phải màu của các đám mây làm cho buổi hoàng hôn đẹp, hay hoàng hôn đẹp là do sự tĩnh lặng; tại sao mặt trời lại trở nên màu đỏ …”
Quan điểm về Thiền trong Phật giáo là không phải ngừng suy nghĩ, mà cần thư giãn an trụ trong thực tại, giữ chính niệm để mọi thứ diễn ra theo lẽ tự nhiên vốn có của vạn pháp. Nếu làm được như vậy thì tâm của bạn sẽ trở lên tĩnh lặng trong bất cứ môi trường nào, tựa như một hồ nước trong một cánh rừng thưa. Mọi loài muông thú quý hiếm và tuyệt vời sẽ đến uống nước trong hồ, và bạn sẽ nhìn rõ bản tính của mọi vật. Song bạn sẽ tĩnh lặng. Đây là sự an lạc của Đức Phật.
7.2 Thiền trong Phật giáo
Thiền không phải một phát minh của Đức Phật. Như đã phân tích ở phần đầu, thiền đã được giới thiệu từ nền văn minh Ấn Độ cổ xưa và là một phương pháp được áp dụng rộng rãi bởi nhiều đạo sư của nhiều trường phái khác nhau trên hành trình tâm linh. Cho tới ngày nay, cũng có rất nhiều trường phái thiền và những thực hành khác nhau sử dụng thiền nhằm những mục đích khác nhau. Đó có thể là thiền yoga, mục tiêu tác động một cách tích cực tới thân tâm, giúp cân bằng sức khỏe, năng lượng trong cuộc sống; hay thiền định để giữ tâm sáng suốt, nâng cao năng lực tư duy; thiền tỉnh giác chính niệm để có được sự an lạc và hạnh phúc trong hiện tại, v.v…
Tuy nhiên, theo đạo Phật, thiền là một phương pháp thực hành trưởng dưỡng tâm nhằm mục đích rốt ráo là giác ngộ chân lý, giải thoát sinh tử luân hồi. Những kết quả tích cực khác từ việc thực hành thiền định không hề bị phủ nhận, nhưng đó chỉ là những năng lực nhậm vận có được từ việc trưởng dưỡng tâm, nhưng theo đức Phật, đều không phải là đích đến cuối cùng.
Thiền của Phật giáo là phương pháp thực hành của Đức Phật, đúc kết từ những trải nghiệm của chính Đức Thế tôn trên hành trình tìm cầu chân lý, và thành tựu giác ngộ sau bốn mươi chín ngày thiền định dưới cội Bồ đề.
Theo lịch sử cuộc đời Đức Phật, trên hành trình tu tập gian nan sau khi xuất gia, một hôm thái tử đã tự nghĩ rằng: “Suốt 6 năm qua ta đã thực hành thiền định và khổ hạnh ép xác, tìm kiếm chân lý bên ngoài. Nhưng đều thất bại và không đạt được mục đích. Có lẽ là mục đích ấy, hiện thực ấy, Niết-bàn, nó không nằm ở bên ngoài mà là ở bên trong chính tâm ta”. Suy nghĩ như vậy nên Thái tử đã từ giã những vị thầy yoga, từ giã những người bạn tu khổ hạnh, ra đi một mình, ngồi dưới một gốc cây và bắt đầu thực hành thiền định theo một phương thức mới, “không tìm kiếm chân lý từ bên ngoài mà là từ bên trong”. Với quyết tâm dũng mãnh qua lời nguyện: “Nếu ta không thành công với phương pháp tu tập này, ta quyết sẽ không đứng dậy khỏi chỗ này”. Thái tử đã thực tập phương pháp hướng nội này suốt 49 ngày, cho đến một ngày khi sao mai vừa mọc Ngài hoát nhiên chứng ngộ và trở thành một bậc Toàn giác hay một vị Phật. Bằng cách hướng về nội tâm, Ngài đã khám phá ra được Phật tính – bản chất tâm giác ngộ nơi chính mình. Sự kiện này đánh dấu khởi nguyên của Thiền trong Phật giáo.
7.3 Các phương pháp và trường phái thiền trong Phật giáo
Trong suốt hành trình thuyết pháp độ sinh trải dài 49 năm, Đức Phật đã chỉ dạy tám vạn bốn ngàn pháp môn cho vô số chúng sinh với các trình độ, căn cơ, xuất thân, hoàn cảnh… khác nhau. Hơn nữa, sau khi Đức Phật nhập Niết Bàn, trải qua các lần kết tập Kinh điển, cùng với sự hình thành và phát triển mở rộng của Phật pháp qua nhiều quốc gia lãnh thổ và thời đại, mà hình thành hai khuynh hướng Phật giáo, đó là khuynh hướng Nguyên Thủy và khuynh hướng Phát Triển. Phật giáo Nguyên thủy có khuynh hướng bảo nguyên những lời dạy của chính Đức Phật Thích Ca. Phật giáo Phát Triển lại có khuynh hướng vận dụng rộng rãi giáo lý của đức Phật theo nguyên tắc khế lý khế cơ, nghĩa là trên hợp với Phật lý, dưới ứng với căn cơ của của các tầng lớp quần chúng khác nhau trong xã hội.
Hai khuynh hướng Nguyên Thủy và Phát Triển tuy có một vài quan điểm dị biệt về lập luận và biện pháp, nhưng những nguyên lý cốt lõi nhất mà đức Phật tuyên thuyết thì vẫn là nền tảng chung của cả hai.
Sự phân chia Phật giáo thành hai khuynh hướng như trên không phải là một khuyết điểm, thực ra đó chính là một ưu điểm của Đạo Phật. Nhờ có khuynh hướng Nguyên Thủy mà lời dạy của đức Phật đã được bảo tồn nguyên vẹn cho đến ngày nay. Và nhờ có khuynh hướng Phát Triển mà Đạo Phật có thể vận dụng để đáp ứng nhiều căn cơ trình độ, nhiều xứ sở và nhiều thời đại khác nhau.
Tương tự như vậy, Thiền trong Phật giáo vì thế mà cũng bao gồm nhiều phương pháp, trường phái thiền khác nhau. Tuy có những khác biệt về cách thức, con đường tu tập nhưng tất cả đều cùng chung một mục đích đó là giải thoát cho tâm khỏi mọi sự vướng mắc, ô nhiễm, vô minh, giúp tâm tìm về với bản thể thanh tịnh, giác ngộ nguyên thủy của nó. Điều này cũng chính là con đường thoát khổ luân hồi.
Một cách khái quát, có thể phân chia các phương pháp, trường phái thiền trong Phật giáo như sau:
-
Thiền Nguyên thủy
Căn bản gồm hai phương pháp Thiền định và Thiền tuệ. Thiền định còn được gọi là Thiền samādhi hay thiền chỉ (samatha bhāvanā). Thiền tuệ còn được gọi là Thiền Vipassana hay các tên gọi khác như thiền minh sát, thiền quán.
-
Thiền Trung Quốc và Thiền Nhật Bản.
Thiền tông Trung Quốc có khởi nguyên từ Ấn Độ, do Tổ Bồ đề đạt ma người Ấn Độ truyền sang Trung Quốc vào thế kỷ thứ 6, 7. Tại đây, cùng với sự hấp thụ các yếu tố bản địa và Đạo Lão, Thiền tông trở thành một tông phái lớn, với mục đích trực nhận chân tâm (tức bản thể), tập trung đến kinh nghiệm chứng ngộ mà không phải là những lý luận về giáo pháp. Thiền Tông Trung Quốc nổi tiếng với tôn chỉ: Giáo ngoại biệt truyền, Bất lập văn tự, Trực chỉ chân tâm, Kiến tính thành Phật.
Từ Trung Quốc, Thiền Tông phát triển hưng thịnh tới đời Tổ thứ sáu là Lục tổ Huệ Năng, sau đó hình thành các nhánh khác như Quy ngưỡng, Tào động, Pháp Nhãn, Vân Môn, Lâm Tế và được truyền sang Nhật Bản với sự phát triển rực rỡ của tông Lâm Tế, Tào Động tại Nhật Bản. Đến thời hiện đại, Thiền Nhật Bản trở nên nổi tiếng với thiền sư D.T.Suzuki với bộ Thiền luận, là thiền sư đầu tiên của châu Á giới thiệu một cách có hệ thống Thiền tông đến với phương Tây. Từ đó, thiền được biết đến rộng rãi ở phương Tây dưới cái tên “Zen” (“thiền” theo tiếng Nhật).
Ngoài ra, vì là một phương pháp thực hành căn bản, thiết yếu cho người tu học Phật, thiền xuất hiện trong mọi pháp môn. Chẳng hạn, trong pháp môn Tịnh Độ, thiền chính là phương pháp niệm Phật A Di Đà cho đến “nhất tâm bất loạn”. Hoặc, trong Kim Cương thừa, giới thiệu về thiền “Đại Thủ Ấn” hay “Đại Toàn Thiện”, sự chứng ngộ Trí tuệ Bản lai, trí tuệ bất khả phân với các hiện tượng và tính không.
Trong khuôn khổ giới thiệu về Phật Pháp căn bản, chúng tôi sẽ tập trung trình bày sơ lược về Thiền nguyên thủy dưới đây.
7.4 Thiền định và thiền tuệ
Trong tiếng Pali, từ 'bhavana' có nghĩa là “sự phát triển” hay “sự tu dưỡng”. Trong Kinh Điển, nó chỉ những phương pháp phát triển và tu dưỡng Tâm, được gọi là “thiền”. Như trên đã nói, có 2 loại thiền, đó là Thiền định và Thiền tuệ.
Việc thực hành thiền định nhắm vào sự phát triển một trạng thái tâm an định, hợp nhất kể như một phương tiện để trải nghiệm an lạc nội tại và làm phát sinh trí tuệ. Còn thiền tuệ nhắm vào việc phát triển trí tuệ trực giác để thấu triệt bản chất của mọi hiện tượng sinh diệt (danh sắc và ngũ uẩn), rốt ráo chứng ngộ chân lý Tứ diệu đế.
Trong hai hệ thống, thiền minh sát được đạo Phật xem như chìa khóa chính đi vào giải thoát, liều thuốc giải trực tiếp nọc độc vô minh nằm dưới mọi khổ đau và trói buộc. Trong khi thiền định được công nhận là sản phẩm chung của cả những hành giả theo Phật giáo lẫn không phải Phật giáo thì thiền tuệ được xem là khám phá của đức Phật và là một đặc điểm vô song của đạo Phật. Tuy nhiên, vì sự phát triển tuệ giác đòi hỏi phải có một mức độ định nào đó và thiền định được dùng để củng cố cho định này nên sự tu tập định khẳng định một vị trí không thể thiếu trong tiến trình thiền của đạo Phật. Hai loại thiền này được tu tập cùng nhau sẽ tạo cho tâm một lợi khí thích hợp cho sự giác ngộ. Với tâm hợp nhất nhờ sự tu tập định và được làm cho bén nhạy, chói sáng bằng sự tu tập tuệ, hành giả có thể tiến hành để đạt đến sự đoạn khổ mà không bị chướng ngại.
a. Thiền Định (Samadhi)
Thiền định( Samadhi hay samatha bhāvanā) là phương pháp gom tâm trụ vào một đề mục cố định để giữ cho tâm được vắng lặng. Thiền này có mục đích chế ngự 5 chướng ngại của định gọi là triền cái và làm cho tâm an trú, thuộc ba chi phần định trong Bát Chính Đạo tương ứng với ba mức độ định khác nhau: chính tinh tấn – an trú được gọi là chuẩn bị định; chính niệm – an trú được gọi là cận hành định và chính định – an trú được gọi là an chỉ định.
Khi tâm đang tập trung sâu sắc hay “định” vào một đối tượng hành thiền, thì tất cả những chướng ngại của 5 triền cái như:(1) tham dục, (2) sân hận, (3) lười biếng và ngái ngủ, (4) bất an và lo lắng; và (5) nghi ngờ sẽ không có mặt trong tâm, vì tâm đang tập trung vào đối tượng rồi. Khi tâm không còn bị dính những chướng ngại này, người hành thiền cảm thấy được sự tĩnh lặng, yên bình và hạnh phúc.
Phương pháp và đối tượng của Thiền định:
Khi tu tập thiền định, hành giả có thể trụ tâm vào một trong những đề mục cố định như màu trắng, xanh, vàng, đỏ, ánh sáng, hư không, đất, nước, gió, lửa.
Thiền định có 40 đề mục chia thành nhiều nhóm và hành giả có thể chọn bất cứ đối tượng nào trong các nhóm đó để thực hành.
Không giống với Thiền tuệ có đối tượng là thật và có những đặc tính, dấu hiệu của vô thường, khổ và vô ngã, Thiền Định có đối tượng cố định, không thay đổi để “nhử” tâm, “cuốn hút” tâm tập trung vào và bằng cách đó đạt được sự tập trung cao độ hay Định.
Kết quả của việc thiền định
Đem lại những mức độ hạnh phúc, hỷ lạc khi đã đạt được mức độ định như Đại định, Cận Định hay Định An Chỉ và những tầng thiền định: sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, không vô biên xứ thiền, thức vô biên xứ , vô sở hữu xứ, phi tưởng phi phi tưởng xứ, sau đó hành giả bắt đầu luyện để đạt thần thông, thiên nhãn thông, thiên nhĩ thông, tha tâm thông và túc mạng thông.
Nhưng những dạng định này chưa giúp cho người hành thiền hiểu rõ một cách đúng đắn về những hiện tượng thân tâm đích thực “đúng bản chất vốn có của chúng”.
Phật Giáo Nguyên Thủy không xem thiền định là cứu cánh hay mục đích cuối cùng vì định chỉ có thể chế ngự các triền cái, giúp ổn định tâm như đá đè cỏ chứ không đoạn tận phiền não khổ đau, không chấm dứt luân hồi sinh tử. Dù vậy định là yếu tố hỗ trợ cho tiến trình Giới, Định, Tuệ đưa đến Đạo, Quả, Niết-bàn, vì vậy, định có mặt trong nhiều pháp môn phẩm trợ đạo: Tứ niệm xứ, tứ chánh cần, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất giác chi, bát chánh đạo.
Tóm lại, thiền định, ở một mức độ nào đó, là rất cần thiết, không thể bỏ qua, nhưng chưa phải là yếu tố rốt ráo, nên chưa đủ để thành tựu cứu cánh giác ngộ giải thoát.
b. Thiền tuệ (Vipassana)
Trong tiếng Pali, từ “Vipassana” được ghép bởi hai từ “Vi” có nghĩa là “bằng nhiều cách khác nhau” và “passana” có nghĩa là “thấy”. Vì vậy, nguyên chữ “Vipassana” có nghĩa là “thấy bằng nhiều cách khác nhau”. Khi được dùng trong ý nghĩa về “Thiền” thì “Vipassana” có nghĩa là: “thấy mọi đối tượng hay hiện tượng là vô thường , khổ và vô ngã ”.
Phương pháp và đối tượng của Thiền tuệ
Thiền tuệ quán sát bất kỳ quá trình tâm vật lý khởi sinh lên ngay trong khoảnh khắc này. Như vậy việc định tâm không phải được cố định trên một đối tượng riêng lẻ nào, mà trên những khoảnh khắc định tâm (còn gọi là sát-na định) khởi sinh khi tâm không còn dính với năm chướng ngại. Trong lúc này, tâm có thể “lưu ý” bất cứ đối tượng nào nổi lên hay khởi sinh một cách mạnh mẽ, và nó sẽ hé lộ bản chất đích thực của đối tượng đó.
Ở Thiền tuệ, người hành thiền nhấn mạnh vào “sự hiểu biết đúng đắn” về những quá trình thân-tâm và “bản chất đích thực” của chúng. Vì vậy, sự định tâm có thể đạt được bằng việc chính niệm liên tục, không gián đoạn vào những quá trình vật lý thân tâm trong cơ thể.
Đề mục của thiền tuệ là thân, thọ, tâm, pháp. Tất cả các đề mục này đều giúp cho hành giả thấy được sự sinh diệt khi thực hành. Nói một cách khác, hành giả quan sát các đề mục của thiền tuệ để thấy được sinh diệt của danh sắc và ngũ uẩn qua đó kinh nghiệm được vô thường, khổ và vô ngã để cuối cùng chứng đắc các tầng tuệ Minh sát, đạt được Giải Thoát, Niết Bàn.
Kết quả của việc thực hành Thiền tuệ
Thực hành thiền tuệ giúp đạt được sự chấm dứt đau khổ, thông qua quá trình nhìn thấu suốt, hiểu rõ một cách đúng đắn quá trình thân tâm và bản chất đích thực của nó.
Cần nói thêm rằng thiền định thì Phật giáo cũng có mà các tôn giáo khác cũng có. Thiền tuệ chỉ có trong Phật giáo hay nói một cách khác Thiền tuệ là thiền của Phật giáo.
7.5 Bốn Nền Tảng Chính Niệm hay Tứ Niệm Xứ
Kinh Niệm Xứ, Satipattthana Sutta, là một bài kinh vô cùng quan trọng vì kinh này đề cập đến những đề mục hành thiền nhằm phát triển cả hai năng lực thiền: thiền định và thiền tuệ. Tứ niệm xứ bao gồm bốn đề mục quán niệm là Thân, Thọ, Tâm và Pháp.
Đức Phật đã giảng giải về Bốn nền tảng chính niệm và việc chính niệm trong Kinh Tứ niệm xứ như sau:
“Ở đây, này các Tỳ kheo, một Tỳ kheo an trú trong quán sát thân là thân, nhiệt tâm, chú tâm hoàn toàn và chánh niệm, gác bỏ tham dục và phiền não ở thế giới bên ngoài.
“Người đó an trú trong quán sát cảm thọ là cảm thọ, nhiệt tâm, chú tâm hoàn toàn và chánh niệm, gác bỏ tham dục và phiền não ở thế giới bên ngoài.
“Người đó đó an trú trong quán sát tâm là tâm, nhiệt tâm, chú tâm hoàn toàn và chánh niệm, gác bỏ tham dục và phiền não ở thế giới bên ngoài.
“Người đó đó an trú trong quán sát những đối tượng của tâm là tâm (hay Pháp), nhiệt tâm, chú tâm hoàn toàn và chánh niệm, gác bỏ tham dục và phiền não ở thế giới bên ngoài”.
Sự quán niệm luôn phải được đi kèm bởi ba yếu tố: nỗ lực mạnh mẽ, sự hiểu biết rõ ràng và sự chính niệm.
Sự quán niệm phải không còn dính mắc vào những tham dục và phiền não trên thế gian, là những chướng ngại chính cần phải được vượt qua để việc thực hành được thành công, kết quả.
Nội dung quán niệm
Tổng cộng tất cả có 21 phần để quán niệm mà Đức Phật đã giảng dạy trong Kinh này:
-
Quán Thân:
Hành giả quán niệm thân thể nơi thân thể. Có nghĩa là ngay nơi thân thể, hành giả quán niệm về thân thể, chứ không phải nương theo nơi một cảm giác hay ý tưởng mà quán niệm về thân thể. Quán niệm về thân thể là quán sát và ghi nhận tất cả những gì liên quan và đang xảy ra nơi thân thể. Quán niệm về thân thể gồm có: hơi thở vô-ra, bốn oai nghi (đi, đứng, nằm, ngồi), các động tác thông thường, các bộ phận ở trong thân thể, tứ đại và 9 giai đoạn tan rã của thân thể. Trong pháp niệm thân, đặc biệt chú trọng đến niệm hơi thở vào ra.
2. Quán thọ: quán niệm những cảm thụ của hành giả
Cảm thụ bao gồm: cảm giác vui, cảm giác buồn, cảm giác không vui không buồn.
Cảm giác sinh trụ dị diệt, thấy rõ vô thường
Tập nhận diện những cảm giác này, không xua đuổi hay bám chấp mà nhận rõ đây là một cảm giác duyên sinh. Đức Phật dạy ta dùng hơi thở quán chiếu sự có mặt của khổ vui rồi từ từ điều phục. Hơi thở nhẹ nhàng an tịnh dần dần. Thân tâm nhẹ nhàng an tịnh dần dần. Cứ như thế chúng ta an tịnh cả 3 thọ. Chính kiến thấy rõ nguồn gốc, bản chất và hậu quả của những cảm thọ khổ vui nên giải thoát được sự thống chế của nó
3. Quán tâm:
Niệm tâm hay những hoạt động của Tâm. Trong khi hành thiền, nếu có những ý nghĩ hay tư tưởng phát sinh thì hành giả phải liền ý thức và ghi nhận chúng. Những tư tưởng ở đây có thể là tốt, là xấu, thiện hay bất thiện. Hành giả quán sát, theo dõi, nhìn cả hai mà không luyến ái hay bất mãn. Phương pháp quán sát tâm mình một cách khách quan giúp cho hành giả thấu đạt bản chất và hoạt động thật sự của tâm
4. Quán pháp
Niệm Pháp chính là quán niệm về đối tượng của tâm. Trong phần này hành giả quán niệm về: năm hiện tượng ngăn che hay ngũ cái (Nivaranà): tham dục, sân hận, hôn trầm, trạo cử, nghi hối - Năm nhóm tụ hợp hay ngũ uẩn (Khanda): sắc, thọ, tưởng, hành, thức - Sáu giác quan và sáu loại đối tượng hay lục căn và lục trần (Ayatana): mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý và hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm, tư tưởng - Bảy yếu tố của sự ngộ đạo, Thất giác chi (Bojhangà): niệm, trạch pháp, tinh tấn, hỷ, khinh an, định, hành xả - Bốn sự thật cao quý, Tứ diệu đế (Catvari Ariya Sacca): khổ đau, nguyên nhân đưa đến khổ đau, sự chấm dứt khổ đau, và con đường dẫn đến sự chấm dứt khổ đau.
Mục đích chính của Bốn pháp quán niệm này là giúp hành giả thấy rõ chân lý thân bất tịnh, thọ là khổ, tâm vô thường và pháp vô ngã.
Những lưu ý khi hành thiền
(I) Giữ Giới
Giữ giới là điều kiện tiên quyết trước khi thực hành thiền. Giới giữ cho hành giả tâm thanh tịnh không bị dính mắc vào những ô nhiễm từ hành động hay lời nói bất thiện và tâm không bị xao lãng vào những hành vi không cần thiết như làm đẹp, xa xỉ, ăn chơi…. Như thế, hành giả sẽ có thêm nhiều thời gian để tập trung vào hành thiền.
Việc giữ giới này cơ bản gồm Tám Giới: không sát sinh, trộm cắp, nói dối, không dùng chất gây nghiện, không ăn sau giờ ngọ, không quan hệ nam nữ, vợ chồng, không ghế đẹp, giường êm, giữ người khỏi những nhục dục bình thường.
(II) Ngồi Thiền hay Tọa Thiền
Đức Phật gợi ý rằng, những chỗ trong rừng hay dưới gốc cây, hay một nơi yên tĩnh nào đó là thích hợp cho việc hành thiền. Người hành thiền nên ngồi một cách thoải mái, chân bắt chéo nhau trong thế ngồi mà chúng ta đều biết tên là thế ngồi Hoa sen hay Kiết già, giữ đầu thẳng, lưng thẳng, toàn thân buông lỏng nghĩa là thả lỏng đầu, hai vai, thân, hai chân, không nên gồng cứng, tay phải đặt trên tay trái tại chỗ hai chân giao lại. Mắt khép hờ một cách thoải mái.
Tâm lúc nào cũng để tự nhiên, quân bình, thư giãn, không ức chế tâm, không để tâm chú ý quá sâu vào đề mục, chỉ cần theo dõi hơi thở ra vào một cách tự nhiên mà thôi.
Hành giả theo dõi hơi thở ra vào chạm ở đầu chóp lổ mũi hoặc qua sự phồng xẹp của bụng. Cứ để hơi thở ra vào một cách tự nhiên, không nên cố tạo cho hơi thở dài ra hay ngắn lại, giữ chính niệm tỉnh giác liên tục.
Khi có những đối tượng khác nổi trội hơn, chẳng hạn như ý nghĩ hay sự lăng xăng thì chúng ta chỉ cần chú ý vào những ý nghĩ hay sự lăng xăng đó cho đến chúng khi dừng lại.
Ngay sau khi những quá trình tâm đó ngừng lại, tự nhiên sự chú ý đó sẽ quay lại đối tượng sơ khởi ban đầu, đó là sự chuyển động phồng xẹp của bụng.
Hãy hướng tâm an tịnh của bạn vào hình sắc, âm thanh, mùi vị, sự đụng chạm và suy nghĩ, bạn phải cố gắng thấy tiến trình thực tại, là thật sự danh và sắc phát sanh ở sáu cửa (lục căn), đúng theo thực tướng của nó. Khi thấy, sự thấy là thực tại, là thật sự có. Tất cả mọi đối tượng của thân và tâm đều là đề mục để bạn hướng đến. Bất kỳ cái gì phát sinh đều phải quan sát, ghi nhận; phải ghi nhận dù bạn thích hay không thích chúng. Hãy ghi nhận một cách khách quan, đừng để đối tượng yêu ghét ảnh hưởng đến tâm mình. Yêu, ghét chỉ là những phản ứng đối với thế giới bên ngoài. Bạn phải có cái nhìn sâu rộng hơn. Dần dần bạn sẽ thấy mọi cảm giác yêu ghét thực ra chỉ là sự vô thường, khổ và vô ngã. Hãy xếp mọi tốt xấu, hay dở vào ba loại vô thường, khổ và vô ngã. Dầu chúng thế nào đi nữa cũng để chúng yên, chỉ quan sát mà đừng can thiệp vào chúng. Đó là cách hành thiền minh sát. Làm như thế tất cả sẽ được bình an tĩnh lặng.
Chẳng bao lâu, tuệ giác, vô thường, khổ, vô ngã sẽ xuất hiện. Đó là bước đầu của trí tuệ thật sự, cốt tủy của thiền, dẫn đến giải thoát. Hãy theo dõi kinh nghiệm của mình, nhìn nó và tiếp tục cố gắng để thấy chân lý. Hãy học cách khước từ, không vướng mắc để đạt đến bình an tĩnh lặng.(III)Thiền hành
Trước khi bước đi, người hành thiền phải chú ý tư thế đứng của mình, đặt áp lực lên bàn chân một cách vững vàng, thẳng thắn. Việc đi hành thiền là chú ý vào những bước chân của mình, ghi nhận có tác ý muốn đi, dở bước, theo dõi chuyển động của hai chân. Trong suốt quá trình đi hành thiền, vì sự chú tâm sẽ tập trung vào bàn chân, nên người hành thiền cũng ý thức được những cảm thọ như nhẹ, nặng, chuyển động, nóng, lạnh, v.v… chú tâm vào những chuyển động và cảm thọ mới.
Những Ích Lợi Của Thiền Tứ Niệm Xứ
Trong Kinh Pháp Cú (Dhammapada 113), Đức Phật cũng đã nói rằng dù chỉ một ngày hành thiền để hiểu được mọi sự đến đi, sinh diệt như thế nào, còn hơn sống một trăm năm mà không có sự hiểu biết như thế, đó là sự hiểu thấu suốt bên trong quá trình thân - tâm sinh diệt, được gọi là Trí Tuệ Hiểu Biết Sinh Diệt.Theo Đức Phật dạy, việc thực hành pháp Tứ niệm xứ giúp thanh lọc những ô nhiễm và bất tịnh, thoát khỏi sự chi phối của những đau khổ cả về thể xác và tinh thần, chứng ngộ Thánh quả, chứng đạt giải thoát Niết bàn.
- 545
Viết bình luận

markdown:
# 7. Thiền là gì?
Trong cuộc sống có rất nhiều yếu tố bên ngoài mà chúng ta không thể kiểm soát được, ngược lại, chúng thường chi phối ta, khiến ta phải chịu khổ đau (xem mục Tứ diệu đế - Khổ đế). Tuy nhiên, điều mà chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát được là các trạng thái tâm mình. Bằng cách thực hành các phương pháp thiền, chúng ta có thể thay đổi và chuyển hóa tâm theo hướng tích cực. Tâm được điều phục, rèn luyện và trưởng dưỡng sẽ trở nên an định, tỉnh giác, tập trung, sáng suốt giúp chúng ta có thể nhìn thấy bản chất thực tế của mọi sự vật hiện tượng, đó chính là con đường đưa ta tới chân lý rốt ráo, giải thoát khỏi mọi mê lầm khổ đau.
Vậy, nói một cách đơn giản nhất, thiền là phương pháp hữu hiệu để rèn luyện tâm.
7.1 Những hiểu biết sai lầm về Thiền
Trong khi thiền, chúng ta cố gắng phát triển trí tuệ, học cách để quan sát tâm của bản thân, giảm tâm tiêu cực và phát triển các tâm tích cực. Để phát triển trí tuệ và hiểu biết, chúng ta cần có tâm tĩnh lặng, rõ ràng và tập trung. Chúng ta cần quan sát suy nghĩ của bản thân và các trạng thái tâm thay vì việc đắm chìm trong cảm xúc hoặc trở nên thiên kiến. Chúng ta cần thành thực với chính mình, đối diện và nhìn nhận mọi cảm giác, mọi xúc tình phát khởi trong tâm thay vì việc tự dối lừa bản thân và né tránh những vấn đề không dễ chịu. Hơn thế nữa, để rèn luyện tâm, tập cho tâm thói quen tích cực, chúng ta cần kiên nhẫn, biết chấp nhận, tự tin và nhiệt thành để làm cho tâm an bình. Tất cả các yếu tố này cần cân bằng: trong chừng mực nào đó, chúng ta cần vừa thư thái vừa tập trung, chúng ta cần tránh cả việc rơi vào hai thái cực là uể oải hoặc kích động.
Nhiều người tu tập hiểu biết sai lầm về thiền, khi tu tập thiền nhấn mạnh quá nhiều vào sự tập trung tư tưởng: nếu bạn đang cố gắng đạt được sự tập trung đó, bạn sẽ không kiểm soát được sân giận nếu có người làm phiền bạn. Vẻ đẹp của thiền thực sự ngay cả khi bạn bị người khác làm phiền, bạn vẫn có thể thu xếp không gian và thời gian cho việc thiền.
Một hiểu biết sai lầm khác về thiền là cho rằng chúng ta cần ngừng suy nghĩ. Có lẽ quan điểm này xuất phát từ việc nhấn mạnh trong nhiều trường phái thiền về việc “ngừng suy nghĩ” – Điều đó tương tự như việc cố gắng trải nghiệm một buổi hoàng hôn đẹp trong khi lại đang tự đặt ra nhiều câu hỏi cho bản thân: “Có phải màu của các đám mây làm cho buổi hoàng hôn đẹp, hay hoàng hôn đẹp là do sự tĩnh lặng; tại sao mặt trời lại trở nên màu đỏ …”
Quan điểm về Thiền trong Phật giáo là không phải ngừng suy nghĩ, mà cần thư giãn an trụ trong thực tại, giữ chính niệm để mọi thứ diễn ra theo lẽ tự nhiên vốn có của vạn pháp. Nếu làm được như vậy thì tâm của bạn sẽ trở lên tĩnh lặng trong bất cứ môi trường nào, tựa như một hồ nước trong một cánh rừng thưa. Mọi loài muông thú quý hiếm và tuyệt vời sẽ đến uống nước trong hồ, và bạn sẽ nhìn rõ bản tính của mọi vật. Song bạn sẽ tĩnh lặng. Đây là sự an lạc của Đức Phật.
7.2 Thiền trong Phật giáo
Thiền không phải một phát minh của Đức Phật. Như đã phân tích ở phần đầu, thiền đã được giới thiệu từ nền văn minh Ấn Độ cổ xưa và là một phương pháp được áp dụng rộng rãi bởi nhiều đạo sư của nhiều trường phái khác nhau trên hành trình tâm linh. Cho tới ngày nay, cũng có rất nhiều trường phái thiền và những thực hành khác nhau sử dụng thiền nhằm những mục đích khác nhau. Đó có thể là thiền yoga, mục tiêu tác động một cách tích cực tới thân tâm, giúp cân bằng sức khỏe, năng lượng trong cuộc sống; hay thiền định để giữ tâm sáng suốt, nâng cao năng lực tư duy; thiền tỉnh giác chính niệm để có được sự an lạc và hạnh phúc trong hiện tại, v.v…
Tuy nhiên, theo đạo Phật, thiền là một phương pháp thực hành trưởng dưỡng tâm nhằm mục đích rốt ráo là giác ngộ chân lý, giải thoát sinh tử luân hồi. Những kết quả tích cực khác từ việc thực hành thiền định không hề bị phủ nhận, nhưng đó chỉ là những năng lực nhậm vận có được từ việc trưởng dưỡng tâm, nhưng theo đức Phật, đều không phải là đích đến cuối cùng.
Thiền của Phật giáo là phương pháp thực hành của Đức Phật, đúc kết từ những trải nghiệm của chính Đức Thế tôn trên hành trình tìm cầu chân lý, và thành tựu giác ngộ sau bốn mươi chín ngày thiền định dưới cội Bồ đề.
Theo lịch sử cuộc đời Đức Phật, trên hành trình tu tập gian nan sau khi xuất gia, một hôm thái tử đã tự nghĩ rằng: “Suốt 6 năm qua ta đã thực hành thiền định và khổ hạnh ép xác, tìm kiếm chân lý bên ngoài. Nhưng đều thất bại và không đạt được mục đích. Có lẽ là mục đích ấy, hiện thực ấy, Niết-bàn, nó không nằm ở bên ngoài mà là ở bên trong chính tâm ta”. Suy nghĩ như vậy nên Thái tử đã từ giã những vị thầy yoga, từ giã những người bạn tu khổ hạnh, ra đi một mình, ngồi dưới một gốc cây và bắt đầu thực hành thiền định theo một phương thức mới, “không tìm kiếm chân lý từ bên ngoài mà là từ bên trong”. Với quyết tâm dũng mãnh qua lời nguyện: “Nếu ta không thành công với phương pháp tu tập này, ta quyết sẽ không đứng dậy khỏi chỗ này”. Thái tử đã thực tập phương pháp hướng nội này suốt 49 ngày, cho đến một ngày khi sao mai vừa mọc Ngài hoát nhiên chứng ngộ và trở thành một bậc Toàn giác hay một vị Phật. Bằng cách hướng về nội tâm, Ngài đã khám phá ra được Phật tính – bản chất tâm giác ngộ nơi chính mình. Sự kiện này đánh dấu khởi nguyên của Thiền trong Phật giáo.
7.3 Các phương pháp và trường phái thiền trong Phật giáo
Trong suốt hành trình thuyết pháp độ sinh trải dài 49 năm, Đức Phật đã chỉ dạy tám vạn bốn ngàn pháp môn cho vô số chúng sinh với các trình độ, căn cơ, xuất thân, hoàn cảnh… khác nhau. Hơn nữa, sau khi Đức Phật nhập Niết Bàn, trải qua các lần kết tập Kinh điển, cùng với sự hình thành và phát triển mở rộng của Phật pháp qua nhiều quốc gia lãnh thổ và thời đại, mà hình thành hai khuynh hướng Phật giáo, đó là khuynh hướng Nguyên Thủy và khuynh hướng Phát Triển. Phật giáo Nguyên thủy có khuynh hướng bảo nguyên những lời dạy của chính Đức Phật Thích Ca. Phật giáo Phát Triển lại có khuynh hướng vận dụng rộng rãi giáo lý của đức Phật theo nguyên tắc khế lý khế cơ, nghĩa là trên hợp với Phật lý, dưới ứng với căn cơ của của các tầng lớp quần chúng khác nhau trong xã hội.
Hai khuynh hướng Nguyên Thủy và Phát Triển tuy có một vài quan điểm dị biệt về lập luận và biện pháp, nhưng những nguyên lý cốt lõi nhất mà đức Phật tuyên thuyết thì vẫn là nền tảng chung của cả hai.
Sự phân chia Phật giáo thành hai khuynh hướng như trên không phải là một khuyết điểm, thực ra đó chính là một ưu điểm của Đạo Phật. Nhờ có khuynh hướng Nguyên Thủy mà lời dạy của đức Phật đã được bảo tồn nguyên vẹn cho đến ngày nay. Và nhờ có khuynh hướng Phát Triển mà Đạo Phật có thể vận dụng để đáp ứng nhiều căn cơ trình độ, nhiều xứ sở và nhiều thời đại khác nhau.
Tương tự như vậy, Thiền trong Phật giáo vì thế mà cũng bao gồm nhiều phương pháp, trường phái thiền khác nhau. Tuy có những khác biệt về cách thức, con đường tu tập nhưng tất cả đều cùng chung một mục đích đó là giải thoát cho tâm khỏi mọi sự vướng mắc, ô nhiễm, vô minh, giúp tâm tìm về với bản thể thanh tịnh, giác ngộ nguyên thủy của nó. Điều này cũng chính là con đường thoát khổ luân hồi.
Một cách khái quát, có thể phân chia các phương pháp, trường phái thiền trong Phật giáo như sau:
-
Thiền Nguyên thủy
Căn bản gồm hai phương pháp Thiền định và Thiền tuệ. Thiền định còn được gọi là Thiền samādhi hay thiền chỉ (samatha bhāvanā). Thiền tuệ còn được gọi là Thiền Vipassana hay các tên gọi khác như thiền minh sát, thiền quán.
-
Thiền Trung Quốc và Thiền Nhật Bản.
Thiền tông Trung Quốc có khởi nguyên từ Ấn Độ, do Tổ Bồ đề đạt ma người Ấn Độ truyền sang Trung Quốc vào thế kỷ thứ 6, 7. Tại đây, cùng với sự hấp thụ các yếu tố bản địa và Đạo Lão, Thiền tông trở thành một tông phái lớn, với mục đích trực nhận chân tâm (tức bản thể), tập trung đến kinh nghiệm chứng ngộ mà không phải là những lý luận về giáo pháp. Thiền Tông Trung Quốc nổi tiếng với tôn chỉ: Giáo ngoại biệt truyền, Bất lập văn tự, Trực chỉ chân tâm, Kiến tính thành Phật.
Từ Trung Quốc, Thiền Tông phát triển hưng thịnh tới đời Tổ thứ sáu là Lục tổ Huệ Năng, sau đó hình thành các nhánh khác như Quy ngưỡng, Tào động, Pháp Nhãn, Vân Môn, Lâm Tế và được truyền sang Nhật Bản với sự phát triển rực rỡ của tông Lâm Tế, Tào Động tại Nhật Bản. Đến thời hiện đại, Thiền Nhật Bản trở nên nổi tiếng với thiền sư D.T.Suzuki với bộ Thiền luận, là thiền sư đầu tiên của châu Á giới thiệu một cách có hệ thống Thiền tông đến với phương Tây. Từ đó, thiền được biết đến rộng rãi ở phương Tây dưới cái tên “Zen” (“thiền” theo tiếng Nhật).
Ngoài ra, vì là một phương pháp thực hành căn bản, thiết yếu cho người tu học Phật, thiền xuất hiện trong mọi pháp môn. Chẳng hạn, trong pháp môn Tịnh Độ, thiền chính là phương pháp niệm Phật A Di Đà cho đến “nhất tâm bất loạn”. Hoặc, trong Kim Cương thừa, giới thiệu về thiền “Đại Thủ Ấn” hay “Đại Toàn Thiện”, sự chứng ngộ Trí tuệ Bản lai, trí tuệ bất khả phân với các hiện tượng và tính không.
Trong khuôn khổ giới thiệu về Phật Pháp căn bản, chúng tôi sẽ tập trung trình bày sơ lược về Thiền nguyên thủy dưới đây.
7.4 Thiền định và thiền tuệ
Trong tiếng Pali, từ 'bhavana' có nghĩa là “sự phát triển” hay “sự tu dưỡng”. Trong Kinh Điển, nó chỉ những phương pháp phát triển và tu dưỡng Tâm, được gọi là “thiền”. Như trên đã nói, có 2 loại thiền, đó là Thiền định và Thiền tuệ.
Việc thực hành thiền định nhắm vào sự phát triển một trạng thái tâm an định, hợp nhất kể như một phương tiện để trải nghiệm an lạc nội tại và làm phát sinh trí tuệ. Còn thiền tuệ nhắm vào việc phát triển trí tuệ trực giác để thấu triệt bản chất của mọi hiện tượng sinh diệt (danh sắc và ngũ uẩn), rốt ráo chứng ngộ chân lý Tứ diệu đế.
Trong hai hệ thống, thiền minh sát được đạo Phật xem như chìa khóa chính đi vào giải thoát, liều thuốc giải trực tiếp nọc độc vô minh nằm dưới mọi khổ đau và trói buộc. Trong khi thiền định được công nhận là sản phẩm chung của cả những hành giả theo Phật giáo lẫn không phải Phật giáo thì thiền tuệ được xem là khám phá của đức Phật và là một đặc điểm vô song của đạo Phật. Tuy nhiên, vì sự phát triển tuệ giác đòi hỏi phải có một mức độ định nào đó và thiền định được dùng để củng cố cho định này nên sự tu tập định khẳng định một vị trí không thể thiếu trong tiến trình thiền của đạo Phật. Hai loại thiền này được tu tập cùng nhau sẽ tạo cho tâm một lợi khí thích hợp cho sự giác ngộ. Với tâm hợp nhất nhờ sự tu tập định và được làm cho bén nhạy, chói sáng bằng sự tu tập tuệ, hành giả có thể tiến hành để đạt đến sự đoạn khổ mà không bị chướng ngại.
a. Thiền Định (Samadhi)
Thiền định( Samadhi hay samatha bhāvanā) là phương pháp gom tâm trụ vào một đề mục cố định để giữ cho tâm được vắng lặng. Thiền này có mục đích chế ngự 5 chướng ngại của định gọi là triền cái và làm cho tâm an trú, thuộc ba chi phần định trong Bát Chính Đạo tương ứng với ba mức độ định khác nhau: chính tinh tấn – an trú được gọi là chuẩn bị định; chính niệm – an trú được gọi là cận hành định và chính định – an trú được gọi là an chỉ định.
Khi tâm đang tập trung sâu sắc hay “định” vào một đối tượng hành thiền, thì tất cả những chướng ngại của 5 triền cái như:(1) tham dục, (2) sân hận, (3) lười biếng và ngái ngủ, (4) bất an và lo lắng; và (5) nghi ngờ sẽ không có mặt trong tâm, vì tâm đang tập trung vào đối tượng rồi. Khi tâm không còn bị dính những chướng ngại này, người hành thiền cảm thấy được sự tĩnh lặng, yên bình và hạnh phúc.
Phương pháp và đối tượng của Thiền định:
Khi tu tập thiền định, hành giả có thể trụ tâm vào một trong những đề mục cố định như màu trắng, xanh, vàng, đỏ, ánh sáng, hư không, đất, nước, gió, lửa.
Thiền định có 40 đề mục chia thành nhiều nhóm và hành giả có thể chọn bất cứ đối tượng nào trong các nhóm đó để thực hành.
Không giống với Thiền tuệ có đối tượng là thật và có những đặc tính, dấu hiệu của vô thường, khổ và vô ngã, Thiền Định có đối tượng cố định, không thay đổi để “nhử” tâm, “cuốn hút” tâm tập trung vào và bằng cách đó đạt được sự tập trung cao độ hay Định.
Kết quả của việc thiền định
Đem lại những mức độ hạnh phúc, hỷ lạc khi đã đạt được mức độ định như Đại định, Cận Định hay Định An Chỉ và những tầng thiền định: sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, không vô biên xứ thiền, thức vô biên xứ , vô sở hữu xứ, phi tưởng phi phi tưởng xứ, sau đó hành giả bắt đầu luyện để đạt thần thông, thiên nhãn thông, thiên nhĩ thông, tha tâm thông và túc mạng thông.
Nhưng những dạng định này chưa giúp cho người hành thiền hiểu rõ một cách đúng đắn về những hiện tượng thân tâm đích thực “đúng bản chất vốn có của chúng”.
Phật Giáo Nguyên Thủy không xem thiền định là cứu cánh hay mục đích cuối cùng vì định chỉ có thể chế ngự các triền cái, giúp ổn định tâm như đá đè cỏ chứ không đoạn tận phiền não khổ đau, không chấm dứt luân hồi sinh tử. Dù vậy định là yếu tố hỗ trợ cho tiến trình Giới, Định, Tuệ đưa đến Đạo, Quả, Niết-bàn, vì vậy, định có mặt trong nhiều pháp môn phẩm trợ đạo: Tứ niệm xứ, tứ chánh cần, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất giác chi, bát chánh đạo.
Tóm lại, thiền định, ở một mức độ nào đó, là rất cần thiết, không thể bỏ qua, nhưng chưa phải là yếu tố rốt ráo, nên chưa đủ để thành tựu cứu cánh giác ngộ giải thoát.
b. Thiền tuệ (Vipassana)
Trong tiếng Pali, từ “Vipassana” được ghép bởi hai từ “Vi” có nghĩa là “bằng nhiều cách khác nhau” và “passana” có nghĩa là “thấy”. Vì vậy, nguyên chữ “Vipassana” có nghĩa là “thấy bằng nhiều cách khác nhau”. Khi được dùng trong ý nghĩa về “Thiền” thì “Vipassana” có nghĩa là: “thấy mọi đối tượng hay hiện tượng là vô thường , khổ và vô ngã ”.
Phương pháp và đối tượng của Thiền tuệ
Thiền tuệ quán sát bất kỳ quá trình tâm vật lý khởi sinh lên ngay trong khoảnh khắc này. Như vậy việc định tâm không phải được cố định trên một đối tượng riêng lẻ nào, mà trên những khoảnh khắc định tâm (còn gọi là sát-na định) khởi sinh khi tâm không còn dính với năm chướng ngại. Trong lúc này, tâm có thể “lưu ý” bất cứ đối tượng nào nổi lên hay khởi sinh một cách mạnh mẽ, và nó sẽ hé lộ bản chất đích thực của đối tượng đó.
Ở Thiền tuệ, người hành thiền nhấn mạnh vào “sự hiểu biết đúng đắn” về những quá trình thân-tâm và “bản chất đích thực” của chúng. Vì vậy, sự định tâm có thể đạt được bằng việc chính niệm liên tục, không gián đoạn vào những quá trình vật lý thân tâm trong cơ thể.
Đề mục của thiền tuệ là thân, thọ, tâm, pháp. Tất cả các đề mục này đều giúp cho hành giả thấy được sự sinh diệt khi thực hành. Nói một cách khác, hành giả quan sát các đề mục của thiền tuệ để thấy được sinh diệt của danh sắc và ngũ uẩn qua đó kinh nghiệm được vô thường, khổ và vô ngã để cuối cùng chứng đắc các tầng tuệ Minh sát, đạt được Giải Thoát, Niết Bàn.
Kết quả của việc thực hành Thiền tuệ
Thực hành thiền tuệ giúp đạt được sự chấm dứt đau khổ, thông qua quá trình nhìn thấu suốt, hiểu rõ một cách đúng đắn quá trình thân tâm và bản chất đích thực của nó.
Cần nói thêm rằng thiền định thì Phật giáo cũng có mà các tôn giáo khác cũng có. Thiền tuệ chỉ có trong Phật giáo hay nói một cách khác Thiền tuệ là thiền của Phật giáo.
7.5 Bốn Nền Tảng Chính Niệm hay Tứ Niệm Xứ
Kinh Niệm Xứ, Satipattthana Sutta, là một bài kinh vô cùng quan trọng vì kinh này đề cập đến những đề mục hành thiền nhằm phát triển cả hai năng lực thiền: thiền định và thiền tuệ. Tứ niệm xứ bao gồm bốn đề mục quán niệm là Thân, Thọ, Tâm và Pháp.
Đức Phật đã giảng giải về Bốn nền tảng chính niệm và việc chính niệm trong Kinh Tứ niệm xứ như sau:
“Ở đây, này các Tỳ kheo, một Tỳ kheo an trú trong quán sát thân là thân, nhiệt tâm, chú tâm hoàn toàn và chánh niệm, gác bỏ tham dục và phiền não ở thế giới bên ngoài.
“Người đó an trú trong quán sát cảm thọ là cảm thọ, nhiệt tâm, chú tâm hoàn toàn và chánh niệm, gác bỏ tham dục và phiền não ở thế giới bên ngoài.
“Người đó đó an trú trong quán sát tâm là tâm, nhiệt tâm, chú tâm hoàn toàn và chánh niệm, gác bỏ tham dục và phiền não ở thế giới bên ngoài.
“Người đó đó an trú trong quán sát những đối tượng của tâm là tâm (hay Pháp), nhiệt tâm, chú tâm hoàn toàn và chánh niệm, gác bỏ tham dục và phiền não ở thế giới bên ngoài”.
Sự quán niệm luôn phải được đi kèm bởi ba yếu tố: nỗ lực mạnh mẽ, sự hiểu biết rõ ràng và sự chính niệm.
Sự quán niệm phải không còn dính mắc vào những tham dục và phiền não trên thế gian, là những chướng ngại chính cần phải được vượt qua để việc thực hành được thành công, kết quả.
Nội dung quán niệm
Tổng cộng tất cả có 21 phần để quán niệm mà Đức Phật đã giảng dạy trong Kinh này:
-
Quán Thân:
Hành giả quán niệm thân thể nơi thân thể. Có nghĩa là ngay nơi thân thể, hành giả quán niệm về thân thể, chứ không phải nương theo nơi một cảm giác hay ý tưởng mà quán niệm về thân thể. Quán niệm về thân thể là quán sát và ghi nhận tất cả những gì liên quan và đang xảy ra nơi thân thể. Quán niệm về thân thể gồm có: hơi thở vô-ra, bốn oai nghi (đi, đứng, nằm, ngồi), các động tác thông thường, các bộ phận ở trong thân thể, tứ đại và 9 giai đoạn tan rã của thân thể. Trong pháp niệm thân, đặc biệt chú trọng đến niệm hơi thở vào ra.
2. Quán thọ: quán niệm những cảm thụ của hành giả
Cảm thụ bao gồm: cảm giác vui, cảm giác buồn, cảm giác không vui không buồn.
Cảm giác sinh trụ dị diệt, thấy rõ vô thường
Tập nhận diện những cảm giác này, không xua đuổi hay bám chấp mà nhận rõ đây là một cảm giác duyên sinh. Đức Phật dạy ta dùng hơi thở quán chiếu sự có mặt của khổ vui rồi từ từ điều phục. Hơi thở nhẹ nhàng an tịnh dần dần. Thân tâm nhẹ nhàng an tịnh dần dần. Cứ như thế chúng ta an tịnh cả 3 thọ. Chính kiến thấy rõ nguồn gốc, bản chất và hậu quả của những cảm thọ khổ vui nên giải thoát được sự thống chế của nó
3. Quán tâm:
Niệm tâm hay những hoạt động của Tâm. Trong khi hành thiền, nếu có những ý nghĩ hay tư tưởng phát sinh thì hành giả phải liền ý thức và ghi nhận chúng. Những tư tưởng ở đây có thể là tốt, là xấu, thiện hay bất thiện. Hành giả quán sát, theo dõi, nhìn cả hai mà không luyến ái hay bất mãn. Phương pháp quán sát tâm mình một cách khách quan giúp cho hành giả thấu đạt bản chất và hoạt động thật sự của tâm
4. Quán pháp
Niệm Pháp chính là quán niệm về đối tượng của tâm. Trong phần này hành giả quán niệm về: năm hiện tượng ngăn che hay ngũ cái (Nivaranà): tham dục, sân hận, hôn trầm, trạo cử, nghi hối - Năm nhóm tụ hợp hay ngũ uẩn (Khanda): sắc, thọ, tưởng, hành, thức - Sáu giác quan và sáu loại đối tượng hay lục căn và lục trần (Ayatana): mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý và hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm, tư tưởng - Bảy yếu tố của sự ngộ đạo, Thất giác chi (Bojhangà): niệm, trạch pháp, tinh tấn, hỷ, khinh an, định, hành xả - Bốn sự thật cao quý, Tứ diệu đế (Catvari Ariya Sacca): khổ đau, nguyên nhân đưa đến khổ đau, sự chấm dứt khổ đau, và con đường dẫn đến sự chấm dứt khổ đau.
Mục đích chính của Bốn pháp quán niệm này là giúp hành giả thấy rõ chân lý thân bất tịnh, thọ là khổ, tâm vô thường và pháp vô ngã.
Những lưu ý khi hành thiền
(I) Giữ Giới
Giữ giới là điều kiện tiên quyết trước khi thực hành thiền. Giới giữ cho hành giả tâm thanh tịnh không bị dính mắc vào những ô nhiễm từ hành động hay lời nói bất thiện và tâm không bị xao lãng vào những hành vi không cần thiết như làm đẹp, xa xỉ, ăn chơi…. Như thế, hành giả sẽ có thêm nhiều thời gian để tập trung vào hành thiền.
Việc giữ giới này cơ bản gồm Tám Giới: không sát sinh, trộm cắp, nói dối, không dùng chất gây nghiện, không ăn sau giờ ngọ, không quan hệ nam nữ, vợ chồng, không ghế đẹp, giường êm, giữ người khỏi những nhục dục bình thường.
(II) Ngồi Thiền hay Tọa Thiền
Đức Phật gợi ý rằng, những chỗ trong rừng hay dưới gốc cây, hay một nơi yên tĩnh nào đó là thích hợp cho việc hành thiền. Người hành thiền nên ngồi một cách thoải mái, chân bắt chéo nhau trong thế ngồi mà chúng ta đều biết tên là thế ngồi Hoa sen hay Kiết già, giữ đầu thẳng, lưng thẳng, toàn thân buông lỏng nghĩa là thả lỏng đầu, hai vai, thân, hai chân, không nên gồng cứng, tay phải đặt trên tay trái tại chỗ hai chân giao lại. Mắt khép hờ một cách thoải mái.
Tâm lúc nào cũng để tự nhiên, quân bình, thư giãn, không ức chế tâm, không để tâm chú ý quá sâu vào đề mục, chỉ cần theo dõi hơi thở ra vào một cách tự nhiên mà thôi.
Hành giả theo dõi hơi thở ra vào chạm ở đầu chóp lổ mũi hoặc qua sự phồng xẹp của bụng. Cứ để hơi thở ra vào một cách tự nhiên, không nên cố tạo cho hơi thở dài ra hay ngắn lại, giữ chính niệm tỉnh giác liên tục.
Khi có những đối tượng khác nổi trội hơn, chẳng hạn như ý nghĩ hay sự lăng xăng thì chúng ta chỉ cần chú ý vào những ý nghĩ hay sự lăng xăng đó cho đến chúng khi dừng lại.
Ngay sau khi những quá trình tâm đó ngừng lại, tự nhiên sự chú ý đó sẽ quay lại đối tượng sơ khởi ban đầu, đó là sự chuyển động phồng xẹp của bụng.
Hãy hướng tâm an tịnh của bạn vào hình sắc, âm thanh, mùi vị, sự đụng chạm và suy nghĩ, bạn phải cố gắng thấy tiến trình thực tại, là thật sự danh và sắc phát sanh ở sáu cửa (lục căn), đúng theo thực tướng của nó. Khi thấy, sự thấy là thực tại, là thật sự có. Tất cả mọi đối tượng của thân và tâm đều là đề mục để bạn hướng đến. Bất kỳ cái gì phát sinh đều phải quan sát, ghi nhận; phải ghi nhận dù bạn thích hay không thích chúng. Hãy ghi nhận một cách khách quan, đừng để đối tượng yêu ghét ảnh hưởng đến tâm mình. Yêu, ghét chỉ là những phản ứng đối với thế giới bên ngoài. Bạn phải có cái nhìn sâu rộng hơn. Dần dần bạn sẽ thấy mọi cảm giác yêu ghét thực ra chỉ là sự vô thường, khổ và vô ngã. Hãy xếp mọi tốt xấu, hay dở vào ba loại vô thường, khổ và vô ngã. Dầu chúng thế nào đi nữa cũng để chúng yên, chỉ quan sát mà đừng can thiệp vào chúng. Đó là cách hành thiền minh sát. Làm như thế tất cả sẽ được bình an tĩnh lặng.
Chẳng bao lâu, tuệ giác, vô thường, khổ, vô ngã sẽ xuất hiện. Đó là bước đầu của trí tuệ thật sự, cốt tủy của thiền, dẫn đến giải thoát. Hãy theo dõi kinh nghiệm của mình, nhìn nó và tiếp tục cố gắng để thấy chân lý. Hãy học cách khước từ, không vướng mắc để đạt đến bình an tĩnh lặng.(III)Thiền hành
Trước khi bước đi, người hành thiền phải chú ý tư thế đứng của mình, đặt áp lực lên bàn chân một cách vững vàng, thẳng thắn. Việc đi hành thiền là chú ý vào những bước chân của mình, ghi nhận có tác ý muốn đi, dở bước, theo dõi chuyển động của hai chân. Trong suốt quá trình đi hành thiền, vì sự chú tâm sẽ tập trung vào bàn chân, nên người hành thiền cũng ý thức được những cảm thọ như nhẹ, nặng, chuyển động, nóng, lạnh, v.v… chú tâm vào những chuyển động và cảm thọ mới.
Những Ích Lợi Của Thiền Tứ Niệm Xứ
Trong Kinh Pháp Cú (Dhammapada 113), Đức Phật cũng đã nói rằng dù chỉ một ngày hành thiền để hiểu được mọi sự đến đi, sinh diệt như thế nào, còn hơn sống một trăm năm mà không có sự hiểu biết như thế, đó là sự hiểu thấu suốt bên trong quá trình thân - tâm sinh diệt, được gọi là Trí Tuệ Hiểu Biết Sinh Diệt.Theo Đức Phật dạy, việc thực hành pháp Tứ niệm xứ giúp thanh lọc những ô nhiễm và bất tịnh, thoát khỏi sự chi phối của những đau khổ cả về thể xác và tinh thần, chứng ngộ Thánh quả, chứng đạt giải thoát Niết bàn.
- 545
## Viết bình luận

X-Generator: Dai Bao Thap Mandala Tay Thien

Cache-Control: public, max-age=10800

X-Drupal-Cache: MISS

Vary: Cookie,User-Agent,Accept-Encoding

Content-Language: vi


text:
Rất khó để có được một giấc ngủ ngon trọn vẹn trong những đêm hè nóng bức. Một vài bí quyết dưới đây sẽ giúp bạn cải thiện chất lượng giấc ngủ trong mùa hè.
Nhiệt độ và độ ẩm đều tăng cao trong mùa hè không phải là những yếu tố lý tưởng để mang lại cho bạn những giấc ngủ ngon. Trong khi đó, giải pháp sử dụng máy điều hòa luôn đi kèm với nhiều rắc rối về sức khỏe, đặc biệt là đối với những người có khả năng đề kháng kém như người già và trẻ con.
1. Sử dụng ga trải giường bằng chất liệu cotton
Những tấm ga trải giường có chất liệu tương đối dày và sẫm màu sẽ khiến bạn có cảm giác không thoải mái trong không gian nghỉ ngơi của mình. Những loại vải như nylon, lụa hay sợi polyester sẽ khiến nhiệt độ trong cơ thể tăng cao hơn do chúng có khả năng hút ẩm kém.
Vì vậy, bạn nên chọn những kiểu ga trải giường có màu sáng và được may từ vải cotton trong mùa hè để có thể ngủ ngon hơn. Đối với chăn ga gối đệm cũng vậy, lựa chọn sản phẩm tốt, chất lượng sẽ cho giấc ngủ tốt hơn
2. Tắt hết những thiết bị có khả năng phát ra nguồn nhiệt
Máy tính xách tay, máy tính để bàn và thậm chí là tivi đều có khả năng phát ra nhiệt lượng khiến cho nhiệt độ trong nhà của bạn tăng cao hơn. Tốt nhất là bạn nên tắt hết mọi thiết bị chiếu sáng và những thứ có thể phát ra nhiệt năng trước giờ đi ngủ để không khí trong nhà dịu mát một cách tự nhiên.
3. Mặc quần áo thoáng mát
Những bộ đồ mặc nhà ôm sát vào cơ thể hay được làm từ chất liệu nylon luôn khiến chúng ta có cảm giác bức bối hơn khi thời tiết quá nóng do chúng không thoáng khí. Để có được những giấc ngủ ngon, hãy chắc chắn rằng bạn luôn chọn những bộ trang phục rộng rãi để mặc vào ban đêm và cũng đừng quên chú ý đến chất liệu của chúng. Vải cotton được đánh giá là tối ưu nhất cho những bộ quần áo ngủ vì khả năng thấm hút mồ hôi tốt, nên sẽ không làm nhiệt độ cơ thể tăng cao hơn so với môi trường bên ngoài.
4. Ngủ trên chiếu làm bằng cói hoặc tre
Những chiếc chiếu làm từ cói hay tre sẽ không giữ lại nhiệt như các loại đệm cao su mà chúng ta vẫn thường nằm. Do vậy, nếu sử dụng chiếu để nằm ngủ trong mùa hè, chắc chắn bạn sẽ thấy mát mẻ và thoải mái hơn so với khi nằm đệm.
5. Để những túi nước đá hoặc chai nước đông lạnh gần nơi ngủ
Đây là mẹo giúp làm mát không khí trong phòng ngủ khi nhiệt độ ngoài trời đang tăng cao. Hơi lạnh từ những túi đá hay chai nước đông lạnh sẽ làm dịu bớt không khí nóng bức tương tự như việc bạn sử dụng chai nước nóng để làm ấm không gian phòng ngủ trong mùa đông. Chỉ cần đặt những túi đá hoặc chai nước đông lạnh dưới giường ngủ là bạn đã có ngủ ngon mà không còn phải lo lắng nhiều về cảm giác nóng bức nữa.
6. Ngâm chân trong nước đá lạnh
Hãy thử áp dụng mẹo này trong những ngày trời quá nóng. Khi bạn ngâm chân trong chậu nước đá lạnh, nhiệt độ cơ thể sẽ giảm bớt được phần nào. Vì vậy, nếu muốn ngủ ngon hơn trong mùa hè, bạn nên dùng nước đá lạnh thay cho loại nước ngâm thông thường để ngâm chân trước giờ đi ngủ.
7. Tắm nước lạnh
Đây cũng là một trong những bí quyết giúp bạn có thể ngủ ngon hơn trong mùa hè. Trước khi đi ngủ, bạn nên tắm bằng nước mát nhằm làm giảm bớt nhiệt độ cơ thể, giúp mang lại cảm giác dễ chịu hơn khi ngủ.
8. Đặt chậu nước đá phía trước quạt máy
Bạn có thể đặt một chiếc chậu nhỏ có đựng nước đá phía trước mặt chiếc quạt máy đang dùng trong phòng ngủ. Không khí luân chuyển từ quạt máy kết hợp với hơi lạnh do nước đá tỏa ra từ chậu nước sẽ giúp nhiệt độ trong phòng ngủ dịu mát lại. Thời gian nước đá tan chảy là đủ để bạn có thể ngủ say mà không còn cảm giác nóng bức khó chịu nữa.
9. Tạo điều kiện để không khí trong phòng ngủ lưu thông tốt hơn
Nếu có thể, bạn nên mở cửa sổ khi đang ngủ trong những đêm hè nóng nực vì điều này giúp không khí trong phòng ngủ được lưu thông tốt và trở nên thoáng mát hơn so với khi bạn đóng kín các cửa. Biện pháp này có tác dụng làm mát tương đương khi bạn bật quạt trần.
Hy vọng với những chia sẻ trên đây bạn sẽ có giấc ngủ trọn vẹn nhất trong những ngày nóng bức !

markdown:
Rất khó để có được một giấc ngủ ngon trọn vẹn trong những đêm hè nóng bức. Một vài bí quyết dưới đây sẽ giúp bạn cải thiện chất lượng giấc ngủ trong mùa hè.
Nhiệt độ và độ ẩm đều tăng cao trong mùa hè không phải là những yếu tố lý tưởng để mang lại cho bạn những giấc ngủ ngon. Trong khi đó, giải pháp sử dụng máy điều hòa luôn đi kèm với nhiều rắc rối về sức khỏe, đặc biệt là đối với những người có khả năng đề kháng kém như người già và trẻ con.
**1. Sử dụng ga trải giường bằng chất liệu cotton**
Những tấm ga trải giường có chất liệu tương đối dày và sẫm màu sẽ khiến bạn có cảm giác không thoải mái trong không gian nghỉ ngơi của mình. Những loại vải như nylon, lụa hay sợi polyester sẽ khiến nhiệt độ trong cơ thể tăng cao hơn do chúng có khả năng hút ẩm kém.
Vì vậy, bạn nên chọn những kiểu ga trải giường có màu sáng và được may từ vải cotton trong mùa hè để có thể ngủ ngon hơn. Đối với
[chăn ga gối](http://dem.vn/chan-ga-goi) đệm cũng vậy, lựa chọn sản phẩm tốt, chất lượng sẽ cho giấc ngủ tốt hơn **2. Tắt hết những thiết bị có khả năng phát ra nguồn nhiệt**
Máy tính xách tay, máy tính để bàn và thậm chí là tivi đều có khả năng phát ra nhiệt lượng khiến cho nhiệt độ trong nhà của bạn tăng cao hơn. Tốt nhất là bạn nên tắt hết mọi thiết bị chiếu sáng và những thứ có thể phát ra nhiệt năng trước giờ đi ngủ để không khí trong nhà dịu mát một cách tự nhiên.
**3. Mặc quần áo thoáng mát**
Những bộ đồ mặc nhà ôm sát vào cơ thể hay được làm từ chất liệu nylon luôn khiến chúng ta có cảm giác bức bối hơn khi thời tiết quá nóng do chúng không thoáng khí. Để có được những giấc ngủ ngon, hãy chắc chắn rằng bạn luôn chọn những bộ trang phục rộng rãi để mặc vào ban đêm và cũng đừng quên chú ý đến chất liệu của chúng. Vải cotton được đánh giá là tối ưu nhất cho những bộ quần áo ngủ vì khả năng thấm hút mồ hôi tốt, nên sẽ không làm nhiệt độ cơ thể tăng cao hơn so với môi trường bên ngoài.
**4. Ngủ trên chiếu làm bằng cói hoặc tre**
Những chiếc chiếu làm từ cói hay tre sẽ không giữ lại nhiệt như các loại
[đệm cao su](http://dem.vn/dem-cao-su) mà chúng ta vẫn thường nằm. Do vậy, nếu sử dụng chiếu để nằm ngủ trong mùa hè, chắc chắn bạn sẽ thấy mát mẻ và thoải mái hơn so với khi nằm [đệm](http://dem.vn/). **5. Để những túi nước đá hoặc chai nước đông lạnh gần nơi ngủ**
Đây là mẹo giúp làm mát không khí trong phòng ngủ khi nhiệt độ ngoài trời đang tăng cao. Hơi lạnh từ những túi đá hay chai nước đông lạnh sẽ làm dịu bớt không khí nóng bức tương tự như việc bạn sử dụng chai nước nóng để làm ấm không gian phòng ngủ trong mùa đông. Chỉ cần đặt những túi đá hoặc chai nước đông lạnh dưới giường ngủ là bạn đã có ngủ ngon mà không còn phải lo lắng nhiều về cảm giác nóng bức nữa.
**6. Ngâm chân trong nước đá lạnh**
Hãy thử áp dụng mẹo này trong những ngày trời quá nóng. Khi bạn ngâm chân trong chậu nước đá lạnh, nhiệt độ cơ thể sẽ giảm bớt được phần nào. Vì vậy, nếu muốn ngủ ngon hơn trong mùa hè, bạn nên dùng nước đá lạnh thay cho loại nước ngâm thông thường để ngâm chân trước giờ đi ngủ.
**7. Tắm nước lạnh**
Đây cũng là một trong những bí quyết giúp bạn có thể ngủ ngon hơn trong mùa hè. Trước khi đi ngủ, bạn nên tắm bằng nước mát nhằm làm giảm bớt nhiệt độ cơ thể, giúp mang lại cảm giác dễ chịu hơn khi ngủ.
**8. Đặt chậu nước đá phía trước quạt máy**
Bạn có thể đặt một chiếc chậu nhỏ có đựng nước đá phía trước mặt chiếc quạt máy đang dùng trong phòng ngủ. Không khí luân chuyển từ quạt máy kết hợp với hơi lạnh do nước đá tỏa ra từ chậu nước sẽ giúp nhiệt độ trong phòng ngủ dịu mát lại. Thời gian nước đá tan chảy là đủ để bạn có thể ngủ say mà không còn cảm giác nóng bức khó chịu nữa.
**9. Tạo điều kiện để không khí trong phòng ngủ lưu thông tốt hơn**
Nếu có thể, bạn nên mở cửa sổ khi đang ngủ trong những đêm hè nóng nực vì điều này giúp không khí trong phòng ngủ được lưu thông tốt và trở nên thoáng mát hơn so với khi bạn đóng kín các cửa. Biện pháp này có tác dụng làm mát tương đương khi bạn bật quạt trần.
Hy vọng với những chia sẻ trên đây bạn sẽ có giấc ngủ trọn vẹn nhất trong những ngày nóng bức !

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: LiteSpeed

Connection: close

Pragma: no-cache

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html


text:
Skip to content
Skip to main navigation
Skip to 1st column
Skip to 2nd column
Dб»‹ch vб»Ґ du lб»‹ch
Trang chб»§
Giб»›i thiб»‡u
Du lб»‹ch nЖ°б»›c ngoГ i
Du lб»‹ch ThГЎi Lan
Du lб»‹ch Singapore
Du lб»‹ch Malaysia
Du lб»‹ch Trung Quб»‘c
Du lб»‹ch Hб»“ng KГґng
Du lб»‹ch HГ n Quб»‘c
Du lб»‹ch Nhбєt BбєЈn
Du lб»‹ch Campuchia
Du lб»‹ch BrunГўy
Du lб»‹ch LГ o
Du lб»‹ch ChГўu Г‚u
Du lб»‹ch ChГўu Phi
Du lб»‹ch Viб»‡t Nam
Du lб»‹ch HГ Nб»™i
Du lб»‹ch HбєЎ Long
Du lб»‹ch Huбєї
Du lб»‹ch Hб»™i An
Du lб»‹ch Nha Trang
Du lб»‹ch Phan Thiбєїt
Du lб»‹ch PhГє Quб»‘c
Du lб»‹ch Sapa
Du lб»‹ch ДђГ LбєЎt
Du lб»‹ch Miб»Ѓn TГўy
Du lб»‹ch Tp. HCM
Tin tб»©c du lб»‹ch
Du lб»‹ch
KhГЎm phГЎ du lб»‹ch
VДѓn hГіa - Lб»… hб»™i
Khu du lб»‹ch - Nghб»‰ dЖ°б»Ўng
Viб»‡t Nam qua бєЈnh
KhГЎch sбєЎn
бєЁm thб»±c
Nghб»‡ thuбєt бє©m thб»±c
MГіn ngon 3 miб»Ѓn
NhГ hГ ng - QuГЎn Дѓn
Dб»‹ch vб»Ґ du lб»‹ch
VГ© mГЎy bay
ThuГЄ xe du lб»‹ch
Dб»‹ch vб»Ґ Visa - Hб»™ chiбєїu
LiГЄn hб»‡
PREVIOUS
Tiбєїp theo
Tin Д‘б»“n tбєn thбєї khiбєїn nhiб»Ѓu ngЖ°б»ќi muб»‘n tб»± tб»
iPhone 5S vГ бєЈnh chб»Ґp
KhГґng xбєЈy ra ngГ y tбєn thбєї 2012
Lб»… hб»™i Nghinh Г”ng Cбє§n Giб»ќ 2010 cГі nhiб»Ѓu hoбєЎt Д‘б»™ng vДѓn hoГЎ Д‘бє·c sбєЇc
вЂњLб»… hб»™i Rб»“ngвЂќ chГ o mб»«ng ДђбєЎi lб»…
Tuбє§n VДѓn hГіa, Thб»ѓ thao vГ Du lб»‹ch danh thбєЇng quб»‘c gia Ruб»™ng bбєc thang MГ№ Cang ChбєЈi 2010 tбєЎi YГЄn BГЎi
Du lб»‹ch TPHCM вЂњBбєЇc tiбєїnвЂќ dб»‹p ДђбєЎi lб»… 1.000 nДѓm ThДѓng Long
Дђбє§u tЖ° 3.000 tб»· Д‘б»“ng mб»џ rб»™ng khu du lб»‹ch ДђбєЎi Nam
55 triб»‡u USD phГЎt triб»ѓn khu nghб»‰ dЖ°б»Ўng biб»ѓn SЖЎn TrГ
XГўy thГЄm mб»™t khu khГЎch sбєЎn 5 sao б»џ KhГЎnh HГІa
50 tour du lб»‹ch hбєҐp dбє«n hЖ°б»›ng vб»Ѓ ДђбєЎi lб»… ngГ n nДѓm
Giб»›i thiб»‡u du lб»‹ch Viб»‡t Nam tбєЎi Paris
Lб»… hб»™i Viб»‡t Nam 2010 trГЄn Д‘бєҐt nЖ°б»›c Hoa Anh Д‘Г o
Lб»… mб»џ cб»•ng LГ ng VДѓn hГіa - Du lб»‹ch cГЎc dГўn tб»™c Viб»‡t Nam
Lб»… hб»™i VДѓn hГіa bia Дђб»©c Oktoberfest 2010
Du lб»‹ch lГ Д‘б»™ng cЖЎ tДѓng trЖ°б»џng cб»§a cГЎc nЖ°б»›c APEC
Du khГЎch nГЎo nб»©c hЖ°б»›ng vб»Ѓ ДђбєЎi lб»… kб»· niб»‡m ngГ n nДѓm ThДѓng Long-HГ Nб»™i
KhГЎnh thГ nh bб»©c tranh thГЄu вЂњHб»“n thiГЄng ДђбєЎi Viб»‡tвЂќ chГ o mб»«ng 1000 nДѓm ThДѓng Long вЂ“ HГ Nб»™i
XГЎc lбєp 9 kб»· lб»Ґc gб»‘m sб»© Viб»‡t Nam
Rб»‘i nЖ°б»›c Viб»‡t Nam giГ nh hai Huy chЖ°ЖЎng VГ ng
Du lб»‹ch MICE: HЖ°б»›ng phГЎt triб»ѓn cб»§a Du lб»‹ch QuбєЈng Ninh
Hб»™i thi lб»… tГўn khГЎch sбєЎn toГ n quб»‘c 2010 quy tб»Ґ 130 thГ sinh tham dб»±
MГ№a lб»… hб»™i hГ ng giбєЈm giГЎ б»џ Malaysia
HГІa mГ¬nh vб»›i thiГЄn nhiГЄn б»џ vб»‹nh Ninh VГўn (Nha Trang)
Kб»і thГє thГЎc nЖ°б»›c Ao Vua (HГ Nб»™i)
ChГ№a Thбє§y: Mб»™t kiбєїn trГєc Д‘б»™c Д‘ГЎo cб»§a xб»© ДђoГ i, HГ Nб»™i (HГ TГўy cЕ©)
HГ Nб»™i mб»• xбє» nguyГЄn nhГўn khГЎch du lб»‹ch sб»Ґt giбєЈm
Vб»‹t cб»Џ nЖ°б»›ng VГўn ДђГ¬nh
LiГЄn hoan du lб»‹ch quб»‘c tбєї tбєЎi HГ Nб»™i
100 thuyб»Ѓn buб»“m quб»‘c tбєї sбєЅ Д‘бєїn BГ¬nh Thuбєn
cбє©m nang du lб»‹ch
ChГ№a Hang, Giбєїng Phбєt.
Thб»© ba, 30 ThГЎng 3 2010
Trong cГЎc cuб»‘n cбє©m nang du lб»‹ch, du khГЎch sбєЅ khГґng tГ¬m thбєҐy tГЄn cб»§a chГ№a Hang (Nha Trang). NhЖ°ng, cГі thб» mб»™t lбє§n tбєn mбєЇt ngбєЇm nhГ¬n tб»«ng tбєЈng Д‘ГЎ khГіm hoa [...]
Дђб»Ќc thГЄm...
ChГ№a Hang
Thб»© hai, 29 ThГЎng 3 2010
В Trong cГЎc cuб»‘n cбє©m nang du lб»‹ch, du khГЎch sбєЅ khГґng tГ¬m thбєҐy tГЄn cб»§a chГ№a Hang (Nha Trang). NhЖ°ng, cГі thб» mб»™t lбє§n tбєn mбєЇt ngбєЇm nhГ¬n tб»«ng tбєЈng Д‘ГЎ khГіm hoa, vГ tбєn tai nghe kб»ѓ vб»Ѓ nhб»Їng cГўu chuyб»‡n kб»і бєЈo cб»§a ngГґi chГ№a mб»›i thбєҐy Д‘Гўy quбєЈ lГ chб»‘n thiб»Ѓn mГґn huyб»Ѓn diб»‡u cб»§a xб»© trбє§m hЖ°ЖЎng[...]
Дђб»Ќc thГЄm...
Tour du lб»‹ch hбєҐp dбє«n
CГґng ty du lб»‹ch Bazan Vietnam
:
cho thuГЄ xe du lб»‹ch
,
vГ© mГЎy bay giГЎ rбє»
,
dб»‹ch vб»Ґ visa
,
Д‘бє·t phГІng khГЎch sбєЎn
Nб»™i dung mб»›i cбєp nhбєt
Tin Д‘б»“n tбєn thбєї khiбєїn nhiб»Ѓu ngЖ°б»ќi muб»‘n tб»± tб»
iPhone 5S vГ бєЈnh chб»Ґp
KhГґng xбєЈy ra ngГ y tбєn thбєї 2012
KhГЎch sбєЎn MЖ°б»ќng Thanh вЂ“ LбєЎng SЖЎn
Lб»… hб»™i Nghinh Г”ng Cбє§n Giб»ќ 2010 cГі nhiб»Ѓu hoбєЎt Д‘б»™ng vДѓn hoГЎ Д‘бє·c sбєЇc
вЂњLб»… hб»™i Rб»“ngвЂќ chГ o mб»«ng ДђбєЎi lб»…
Tuбє§n VДѓn hГіa, Thб»ѓ thao vГ Du lб»‹ch danh thбєЇng quб»‘c gia Ruб»™ng bбєc thang MГ№ Cang ChбєЈi 2010 tбєЎi YГЄn BГЎi
Du lб»‹ch TPHCM вЂњBбєЇc tiбєїnвЂќ dб»‹p ДђбєЎi lб»… 1.000 nДѓm ThДѓng Long
Дђбє§u tЖ° 3.000 tб»· Д‘б»“ng mб»џ rб»™ng khu du lб»‹ch ДђбєЎi Nam
55 triб»‡u USD phГЎt triб»ѓn khu nghб»‰ dЖ°б»Ўng biб»ѓn SЖЎn TrГ
XГўy thГЄm mб»™t khu khГЎch sбєЎn 5 sao б»џ KhГЎnh HГІa
50 tour du lб»‹ch hбєҐp dбє«n hЖ°б»›ng vб»Ѓ ДђбєЎi lб»… ngГ n nДѓm
Giб»›i thiб»‡u du lб»‹ch Viб»‡t Nam tбєЎi Paris
Lб»… hб»™i Viб»‡t Nam 2010 trГЄn Д‘бєҐt nЖ°б»›c Hoa Anh Д‘Г o
Lб»… mб»џ cб»•ng LГ ng VДѓn hГіa - Du lб»‹ch cГЎc dГўn tб»™c Viб»‡t Nam
bГЈi chГЎy
bГЈi tбєЇm
cho thuГЄ xe
cГґng ty du lб»‹ch
cбєҐp hб»™ chiбєїu
cбє©m nang du lб»‹ch
diб»…n viГЄn
du khГЎch
du lб»‹ch biб»ѓn
du lб»‹ch chГўu ГЎ
du lб»‹ch cГЎt bГ
du lб»‹ch cбє§n thЖЎ
du lб»‹ch giГЎ rбє»
du lб»‹ch huбєї
du lб»‹ch hГ nб»™i
du lб»‹ch hГ n quб»‘c
du lб»‹ch hГ nh hЖ°ЖЎng
du lб»‹ch hГЁ
du lб»‹ch hбєЎ long
du lб»‹ch hбєЈi phГІng
du lб»‹ch hб»“ng kГґng
du lб»‹ch hб»™i an
du lб»‹ch kiГЄn giang
du lб»‹ch long hбєЈi
du lб»‹ch malaysia
du lб»‹ch mice
du lб»‹ch mб»№
du lб»‹ch nga
du lб»‹ch nha trang
du lб»‹ch ninh bГ¬nh
du lб»‹ch nЖ°б»›c ngoГ i
du lб»‹ch phan thiбєїt
du lб»‹ch quбєЈng nam
du lб»‹ch singapore
du lб»‹ch sбє§m sЖЎn
du lб»‹ch thГ nh phб»‘ hб»“ chГ minh
du lб»‹ch thГЎi lan
du lб»‹ch tiбєїt kiб»‡m
du lб»‹ch trong nЖ°б»›c
du lб»‹ch trung quб»‘c
du lб»‹ch tuбє§n trДѓng mбєt
du lб»‹ch viб»‡t nam
du lб»‹ch xe gбєЇn mГЎy
du lб»‹ch Д‘Г lбєЎt
dб»‹ch vб»Ґ visa
dб»‹ch vб»Ґ vбєn chuyб»ѓn
giбєЈi trГ
hoa hбєu
huбєї
hбєЎ long
hб»™ chiбєїu
khu du lб»‹ch
khГЎch sбєЎn
khГЎch sбєЎn giГЎ rбє»
khГЎch sбєЎn huбєї
khГЎch sбєЎn hГ nб»™i
khГЎch sбєЎn hбєЎ long
khГЎch sбєЎn hб»™i an
khГЎch sбєЎn nha trang
khГЎch sбєЎn quб»‘c tбєї
khГЎch sбєЎn sГ i gГІn
khГЎch sбєЎn Д‘Г nбєµng
lб»… hб»™i du lб»‹ch
mГіn Дѓn
mЕ©i nГ©
nghб»‡ thuбєt бє©m thб»±c
ngЖ°б»ќi Д‘бє№p
nha trang
nhГ hГ ng
nhГ nghб»‰
phan rang
phan thiбєїt
phГє quб»‘c
quГЎn bar
quГЎn cafe
quГЎn Дѓn
thiбєїu nб»Ї
thuГЄ xe du lб»‹ch
thб»‹ thб»±c nhбєp cбєЈnh
tin du lб»‹ch
tour du lб»‹ch
tour giГЎ rбє»
tour nб»™i Д‘б»‹a
tour quб»‘c tбєї
tour tiбєїt kiб»‡m
tбєЇm biб»ѓn
visa
visa hб»“ng kГґng
visa nhбєp cбєЈnh viб»‡t nam
visa trung quб»‘c
vГ© mГЎy bay
vГ© mГЎy bay quб»‘c tбєї
vЕ©ng tГ u
xe du lб»‹ch
Д‘iб»ѓm mua sбєЇm
Д‘Г lбєЎt
Д‘б»‹a danh du lб»‹ch
Д‘б»‹a Д‘iб»ѓm giбєЈi trГ
Д‘б»“ sЖЎn
бє©m thб»±c
Copyright В© 2014
Dб»‹ch vб»Ґ du lб»‹ch
-
Du lб»‹ch
,
Khu du lб»‹ch
,
Du lб»‹ch Viб»‡t Nam vГ NЖ°б»›c ngoГ i
PhГЎt triб»ѓn bб»џi
Thiбєїt kбєї website Д‘бє№p
Dб»‹ch Vб»Ґ Du Lб»‹ch.com Д‘ang Д‘Ж°б»Јc xГўy dб»±ng. Nб»™i dung trГЄn web Д‘Ж°б»Јc post demo. ChГєng tГґi chЖ°a cung cбєҐp thГґng tin hoбє·c dб»‹ch vб»Ґ trГЄn website nГ y.

Server: nginx

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: ja_sanidineii_light_tpl=ja_sanidineii_light; expires=Wed, 10-Oct-2018 16:19:21 GMT; Max-Age=30672000; path=/

Vary: User-Agent

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Content-Encoded-By: Joomla! 1.5


text: Dịch vụ đăng tin lên mạng Mr. Trí 0937 300 081 Bán hàng Online đang trở nên phương pháp tiếp thị sản phẩm càng ngày càng phổ biến và hiệu quả. Cá nhân bạn đang có những sản phẩm mong muốn bán ra thị trường. Nhưng bạn có quá nhiều việc phải làm! bạn không có nhiều thời gian dành cho việc đăng tin lên những trang Cộng đồng. Vì vậy hiệu quả bán hàng không đạt doanh thu đề ra . Tại sao bạn không nghĩ đến một giải pháp khác mà sản phẩm của bạn vẫn được thông tin một cách rộng rãi trên mạng. Hãy gọi đến dịch vụ đăng tin quảng cáo của chúng tôi, dịch vụ đăng tin rao vặt hiệu quả của chúng tôi sẽ làm phần việc đó để đưa sản phẩm của bạn xuất hiện TOP Google. GÓI 1 - Chi phí : 800.000 VND / 01 tháng - Biên soạn nội dung tin đăng. - 300 tin mỗi ngày. - Báo cáo thống kê hàng ngày. GÓI 2 - Chi phí : 1.300.000 VND / 01 tháng - Biên soạn nội dung tin đăng - 500 cho tin mỗi ngày. - Báo cáo thống kê hàng ngày. GÓI 3 - Chi phí : 1.900.000 VND / 01 tháng - Biên soạn nội dung tin đăng - 800 cho tin mỗi ngày. - Báo cáo thống kê hàng ngày. GÓI 4 - Chi phí : 3.000.000 VND / 01 tháng - Biên soạn nội dung tin đăng. - 1300 tin mỗi ngày. - Báo cáo thống kê hàng ngày. GÓI 5 - Chi phí : 4.500.000 VND / 01 tháng - Biên soạn nội dung tin đăng. - 2,000 tin mỗi ngày. - Báo cáo thống kê hàng ngày. GÓI 6 - Chi phí : 6.500.000 VND / 01 tháng - Biên soạn nội dung tin đăng - 3,000 tin mỗi ngày. - Báo cáo thống kê hàng ngày. Quý khách hàng có nhu cầu vui lòng liên hệ: Mr.Trí: 0937 300 081 + Hợp đồng 03 tháng giảm 5% + Hợp đồng 06 tháng giảm 10% + Hợp đồng 12 tháng giảm 15% + Với mọi gói chúng tôi đều thực hiện đầy đủ mọi chức năng cho quý khách hàng: Báo cáo đầy đủ nội dung tin cho khách hàng, thay đổi nội dung và chọn website theo yêu cầu của khách hàng. + Phù hợp với Cá Nhân, Doanh Nghiệp lớn nhỏ bán sản phẩm hoặc quảng bá thương hiệu lâu dài trên Internet.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Toshiba giới thiệu 5 mẫu đầu ghi kĩ thuật số
16:3528/07/2010
(Điện tử tiêu dùng) - Nhà sản xuất Nhật Bản Toshiba vừa giới thiệu 5 mẫu đầu ghi kĩ thuật số DVR với ổ cứng HDD hỗ trợ 3D và có khả năng ghi Blu-ray.
Toshiba giới thiệu 5 mẫu đầu ghi kĩ thuật số mới
Trong số 5 mẫu sắp tung ra thị trường có tới 3 mẫu được bày bán với một bộ tuỳ chọn nâng cấp 3D. Người mua sẽ có thềm nhiều lựa chọn để tìm ra một sản phẩm thích hợp với nhu cầu sử dụng và túi tiền của mình.
Hai mẫu chính sẽ được bày bán là đầu ghi kĩ thuật số DVR cao cấp RD – X10 và mẫu thấp cấp hơn D-BZ500. RD-X10 được coi là đàn em của phiền bản RD – X9 ra mắt vào năm ngoái.
Mẫu cao cấp RD – X 10 sẽ có ổ HDD dung lượng 2TB, USB HDD Recording và ghi được 12 kềnh truyền hình kĩ thuật số. Giá bán của RD – X10 vào khoảng 48 triệu đồng ( tương đương 220 ngàn Yền Nhật). Tuy nhiền, mức giá bán dự kiến này lại bị nhiều người cho rằng không phù hợp với phần đông người tiều dùng.
Một mẫu sản phẩm khác có mức giá dễ chịu hơn là đầu ghi kĩ thuật số 8 kềnh D-BZ500. Giá thành mềm hơn nền dung lượng ổ cứng HDD của D-BZ500 chỉ dừng lại ở mức 320GB.
Giá bán của mẫu sản phẩm này là khoảng 17 triệu Đồng ( tương đương 80 ngàn Yền Nhật).
GiangNH
www.dientutieudung.vn
www.dientutieudung.vn
các tin khác
- HP tuyên bố đấu tranh chống lại mực in giả một cách thành công tại Việt Nam(12/05)
- 27.7 triệu TV kết nối Internet tiêu thụ trong năm 2010(06/08)
- LG Art Cinema DP1: Giải trí đa phương tiệ(28/07)
- Toshiba giới thiệu 5 mẫu đầu ghi kĩ thuật số (28/07)
- LG BX580: Đầu Blu-ray 3D đầu tiên tại Việt Nam(24/07)
- Sony ra mắt hệ thống âm thanh cho TV 3D (19/07)
- Sony nâng cấp dòng A/V Receiver 3D ES(09/07)
- Loewe Individual Sound: HomeCinema siêu mỏng(05/07)
- RX-V767, A/V receiver 3D đầu tiên của Yamaha (01/07)
- Onkyo ra mắt AV Receivers 3D tầm trung(02/06)

markdown:
# Toshiba giới thiệu 5 mẫu đầu ghi kĩ thuật số
16:3528/07/2010
### (Điện tử tiêu dùng) - Nhà sản xuất Nhật Bản Toshiba vừa giới thiệu 5 mẫu đầu ghi kĩ thuật số DVR với ổ cứng HDD hỗ trợ 3D và có khả năng ghi Blu-ray.
Toshiba giới thiệu 5 mẫu đầu ghi kĩ thuật số mới
Trong số 5 mẫu sắp tung ra thị trường có tới 3 mẫu được bày bán với một bộ tuỳ chọn nâng cấp 3D. Người mua sẽ có thềm nhiều lựa chọn để tìm ra một sản phẩm thích hợp với nhu cầu sử dụng và túi tiền của mình.
Hai mẫu chính sẽ được bày bán là đầu ghi kĩ thuật số DVR cao cấp RD – X10 và mẫu thấp cấp hơn D-BZ500. RD-X10 được coi là đàn em của phiền bản RD – X9 ra mắt vào năm ngoái.
Mẫu cao cấp RD – X 10 sẽ có ổ HDD dung lượng 2TB, USB HDD Recording và ghi được 12 kềnh truyền hình kĩ thuật số. Giá bán của RD – X10 vào khoảng 48 triệu đồng ( tương đương 220 ngàn Yền Nhật). Tuy nhiền, mức giá bán dự kiến này lại bị nhiều người cho rằng không phù hợp với phần đông người tiều dùng.
Một mẫu sản phẩm khác có mức giá dễ chịu hơn là đầu ghi kĩ thuật số 8 kềnh D-BZ500. Giá thành mềm hơn nền dung lượng ổ cứng HDD của D-BZ500 chỉ dừng lại ở mức 320GB.
Giá bán của mẫu sản phẩm này là khoảng 17 triệu Đồng ( tương đương 80 ngàn Yền Nhật).
**GiangNH**
[www.dientutieudung.vn](http://www.dientutieudung.vn)
các tin khác
[HP tuyên bố đấu tranh chống lại mực in giả một cách thành công tại Việt Nam](/hometheater/i20018-hp-tuyen-bo-dau-tranh-chong-lai-muc-in-gia-mot-cach-thanh-cong-tai-viet-nam/)(12/05) [27.7 triệu TV kết nối Internet tiêu thụ trong năm 2010](/hometheater/i4019-277-trieu-tv-ket-noi-internet-tieu-thu-trong-nam-2010/)(06/08) [LG Art Cinema DP1: Giải trí đa phương tiệ](/hometheater/i3940-lg-art-cinema-dp1-giai-tri-da-phuong-tie/)(28/07) [Toshiba giới thiệu 5 mẫu đầu ghi kĩ thuật số](/hometheater/i3937-toshiba-gioi-thieu-5-mau-dau-ghi-ki-thuat-so/)(28/07) [LG BX580: Đầu Blu-ray 3D đầu tiên tại Việt Nam](/hometheater/i3894-lg-bx580-dau-blu-ray-3d-dau-tien-tai-viet-nam/)(24/07) [Sony ra mắt hệ thống âm thanh cho TV 3D](/hometheater/i3818-sony-ra-mat-he-thong-am-thanh-cho-tv-3d/)(19/07) [Sony nâng cấp dòng A/V Receiver 3D ES](/hometheater/i3729-sony-nang-cap-dong-av-receiver-3d-es/)(09/07) [Loewe Individual Sound: HomeCinema siêu mỏng](/hometheater/i3695-loewe-individual-sound-homecinema-sieu-mong/)(05/07) [RX-V767, A/V receiver 3D đầu tiên của Yamaha](/hometheater/i3676-rx-v767-av-receiver-3d-dau-tien-cua-yamaha/)(01/07) [Onkyo ra mắt AV Receivers 3D tầm trung](/hometheater/i3438-onkyo-ra-mat-av-receivers-3d-tam-trung/)(02/06)

Server: Apache/2.4.6 (CentOS) PHP/5.4.16


text:
Từ Hà Nội, qua cầu Chương Dương, theo quốc lộ 1A cũ đến cây số 10 là cầu Đuống. Qua cầu là thị trấn Yên Viên, rẽ trái vào quốc lộ 3, đi 5km đến ngã rẽ vào Cổ Loa. Khoảng cách quốc lộ 3 đến Cổ Loa là 2km.
Thành Cổ Loa được xây bằng đất do thời ấy ở Âu Lạc chưa có gạch nung. Thành có 3 vòng. Chu vi ngoài 8 km, vòng giữa 6,5 km, vòng trong 1,6 km... Diện tích trung tâm lên tới 2 km². Thành được xây theo phương pháp đào đất đến đâu, khoét hào đến đó, thành đắp đến đâu, lũy xây đến đó. Mặt ngoài lũy, dốc thẳng đứng, mặt trong xoải để đánh vào thì khó, trong đánh ra thì dễ. Lũy cao trung bình từ 4-5 m, có chỗ 8–12 m. Chân lũy rộng 20–30 m, mặt lũy rộng 6–12 m. Khối lượng đất đào đắp ước tính 2,2 triệu mét khối. Khu vực Cổ Loa được coi là một nền đất yếu nên việc xây dựng thành Cổ Loa có thể khó khăn và thành bị đổ nhiều lần là dễ hiểu. Khi xẻ dọc thành để nghiên cứu, các nhà khảo cổ học phát hiện kỹ thuật gia cố thành của Thục Phán: chân thành được chẹn một lớp tảng đá. Hòn nhỏ có đường kính 15 cm, hòn lớn 60 cm. Xung quanh Cổ Loa, một mạng lưới thủy văn dày đặc đã được tạo ra, thành một vùng khép kín, thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ thủy binh hùng mạnh. Thuở ấy, sông Thiếp – Ngũ Huyền Khê - Hoàng Giang thông với sông Cầu ở Thổ Hà, Quả Cảm (Hà Bắc) thông với sông Hồng ở Vĩnh Thanh (Đông Anh). Ngay sau khi xây thành, Thục An Dương Vương đã chiêu tập những thợ mộc giỏi, sử dụng gỗ ở địa phương đóng thuyền chiến. Nhân dân cũng được điều tới khai phá rừng đa (Gia Lâm), rừng Mơ (Mai Lâm), rừng dâu da (Du Lâm)... thành ruộng. Những hiệp thợ chuyên rèn vũ khí cũng xuất hiện, chế tạo côn, kiếm, giáo, mác và nỏ liên châu, mỗi phát bắn nhiều mũi tên. Có nhiều bằng chứng khảo cổ về sự tồn tại của hàng chục vạn mũi tên đồng, có thể dùng nỏ liên châu ở đây.
Thành Cổ Loa được các nhà khảo cổ học đánh giá là "tòa thành cổ nhất, quy mô lớn vào bậc nhất, cấu trúc cũng thuộc loại độc đáo nhất trong lịch sử xây dựng thành lũy của người Việt cổ"
Khi xây thành, người Việt cổ đã biết lợi dụng tối đa và khéo léo các địa hình tự nhiên. Họ tận dụng chiều cao của các đồi, gò, đắp thêm đất cho cao hơn để xây nên hai bức tường thành phía ngoài, vì thế hai bức tường thành này có đường nét uốn lượn theo địa hình chứ không băng theo đường thẳng như bức tường thành trung tâm. Người xưa lại xây thành bên cạnh con sông Hoàng để dùng sông này vừa làm hào bảo vệ thành vừa là nguồn cung cấp nước cho toàn bộ hệ thống hào vừa là đường thủy quan trọng. Chiếc Đầm Cả rộng lớn nằm ở phía Đông cũng được tận dụng biến thành bến cảng làm nơi tụ họp cho đến cả hàng trăm thuyền bè.
Chất liệu chủ yếu dùng để xây thành là đất, sau đó là đá và gốm vỡ. Đá được dùng để kè cho chân thành được vững chắc. Các đoạn thành ven sông, ven đầm được kè nhiều đá hơn các đoạn khác. Đá kè là loại đá tảng lớn và đá cuội được chở tới từ các miền khác. Xen giữa đám đất đá là những lớp gốm được rải dày mỏng khác nhau, nhiều nhất là ở chân thành và rìa thành để chống sụt lở. Các cuộc khai quật khảo cổ học đã tìm thấy một số lượng gốm khổng lồ gồm ngói ống, ngói bản, đầu ngói, đinh ngói. Ngói có nhiều loại với độ nung khác nhau. Có cái được nung ở nhiệt độ thấp, có cái được nung rất cao gần như sành. Ngói được trang trí nhiều loại hoa văn ở một mặt hay hai mặt.
Thành Cổ Loa theo tương truyền gồm 9 vòng xoáy trôn ốc, nhưng căn cứ trên dấu tích hiện còn, các nhà khoa học nhận thấy thành có 3 vòng, trong đó vòng thành nội rất có thể được làm về sau, dưới thời Ngô Quyền. Chu vi ngoài 8 km, vòng giữa 6,5 km, vòng trong 1,6 km, diện tích trung tâm lên tới 2 km². Thành được xây theo phương pháp đào đất đến đâu, khoét hào đến đó, thành đắp đến đâu, lũy xây đến đó. Mặt ngoài lũy, dốc thẳng đứng, mặt trong xoải để đánh vào thì khó, trong đánh ra thì dễ. Lũy cao trung bình từ 4 m-5 m, có chỗ cao đến 8 m-12 m. Chân lũy rộng 20 m-30 m, mặt lũy rộng 6 m-12 m. Khối lượng đất đào đắp ước tính 2,2 triệu mét khối.
Thành nội hình chữ nhật, cao trung bình 5 m so với mặt đất, mặt thành rộng từ 6 m-12 m, chân rộng từ 20 m-30 m, chu vi 1.650 m và có một cửa nhìn vào tòa kiến trúc Ngự triều di quy.
Thành trung là một vòng thành không có khuôn hình cân xứng, dài 6.500 m, nơi cao nhất là 10 m, mặt thành rộng trung bình 10 m, có năm cửa ở các hướng đông, nam, bắc, tây bắc và tây nam, trong đó cửa đông ăn thông với sông Hồng.
Thành ngoại cũng không có hình dáng rõ ràng, dài hơn 8.000m, cao trung bình 3 m-4 m (có chỗ tới hơn 8 m).
Mỗi vòng thành đều có hào nước bao quanh bên ngoài, hào rộng trung bình từ 10m đến 30m, có chỗ còn rộng hơn. Các vòng hào đều thông với nhau và thông với sông Hoàng. Sự kết hợp của sông, hào và tường thành không có hình dạng nhất định, khiến thành như một mê cung, là một khu quân sự vừa thuận lợi cho tấn công vừa tốt cho phòng thủ.
Sông Hoàng được dùng làm hào thiên nhiên cho thành Ngoại ở về phía Tây Nam và Nam. Phần hào còn lại được đào sát chân tường thành từ gò Cột Cờ đến Đầm Cả. Con hào này nối với hào của thành Trung ở Đầm Cả và Xóm Mít, chảy qua cửa Cống Song nối với năm con lạch có hình dáng như bàn tay xòe, và với một nhánh của con lạch này, nước chảy thông vào vòng hào của thành Nội.
Thuyền bè đi lại dễ dàng trên ba vòng hào để đến trú đậu ở Đầm Cả hoặc ra sông Hoàng và từ đó có thể tỏa đi khắp nơi. Theo truyền thuyết, An Dương Vương thường dùng thuyền đi khắp các hào rồi ra sông Hoàng.
Sự Tích Thành Cổ Loa
Khi đã chiếm được đất Văn Lang, An Dương Vương đổi tên nước là Âu Lạc, đóng đô ở Phong Khê.
Khu đất chọn để đắp thành là một quả đồi đất rắn như đá. Ðám đông người hì hục đào đất, khuân đất hết ngày nọ sang ngày kia, tòa thành cao dần. An Dương Vương cùng đoàn tùy tùng đến xem rất lấy làm hài lòng, cho là một tòa thành có thể đứng vững muôn đời, sấm sét không lay chuyển, mưa bão không làm sạt được, và quân giặc cũng không thể phá nổi.
Nhưng một đêm cả bức tường thành quanh co đều đổ sập xuống như đất bằng. Vua An Dương Vương đến xem rất lấy làm tức giận. Ngài hỏi dò dân chúng gần đó, họ kể lại: Ban đêm họ nghe thấy những bước chân rầm rập ở các khắp ngã kéo đến với những tiếng xì xào có thể là ma quỉ. Người đâu mà lại đông đến thế ! Họ sợ quá nên không dám nhìn ra. Rồi họ lại nghe những tiếng đổ ầm ầm như sấm dậy.
An Dương Vương sai các tướng lãnh đốc thúc đắp lại thành cho kỳ được. Ðám người hăng hái đắp lại không ngừng. Tường thành mỗi ngày một cao dần và lại cao như tường thành cũ. Nhưng rồi một đêm cả dãy tường thành lại sập xuống như đất bằng. An Dương Vương sai người đi hỏi dân chúng ở gần đó thì họ lại nói như trước. Ban đêm họ cũng nghe thấy những bước chân rầm rập như thiên binh vạn mã trẩy qua rồi lại những tiềng huỳnh huỵch tiếp đến những tiếng ầm ầm như sấm động.
An Dương Vương lại xem chỗ địa thành để cầu trời phù hộ mình đắp cho xong tòa thành. Vua đi vòng quanh chân tường vừa đi vừa suy nghĩ. Ðột nhiên vua thấy một ông già râu tóc bạc từ phía xa đi lại. Ðến gần An Dương Vương ông tự xưng mình là thổ thần của vùng đất này, nói với vua rằng:
- Nhà vua đừng lo, sáng mai nhà vua ra đợi ở bờ sông sẽ có sứ giả Thanh Giang đến giúp nhà vua đắp thành.
Nói xong ông già biến mất.
Hôm sau mới tờ mờ sáng, An Dương Vương đã ra tận bờ sông để đợi Giang sứ. Vừa bắt đầu tan sương thì có một con rùa vàng rất lớn nổi lên mặt sông từ phía Ðông bơi vào bờ đến gần nhà vua, rùa tự xưng mình là thần Kim Quy sứ giả của vua Thủy Tề. An Dương Vương sai đặt Giang sứ lên một chiếc mâm vàng và khiêng vào cung.
Vua hỏi kế đắp thành, thần Kim Quy bảo rằng:
- ở núi Thất Diệu có một con gà trắng sống lâu năm thành tinh có phép biến hoá khôn lường. Nó thường hãm hại khách qua đường và khách ngủ ở quán trọ trong vùng này. Các vua thời trước cùng bọn nhạc công chết đi đều chôn ở núi Thất Diệu, những u hồn ấy từ lâu không tan lẩn khuất trong khe đá ở hang sâu. Những u hồn ấy có thù với nhà vua nên đêm thanh vắng họp thành từng đàn từng lũ đến xúi dục con tinh gà trắng phá thành đang xây của nhà vua. Con tinh gà trắng đã dẫn những u hồn ấy đến chân thành dùng phép ma phá đổ tường thành rồi gần sáng lại bay về núi. Con tinh gà trắng có tiền duyên với con gái lão chủ quán gần chân núi nên hay hiện hình làm khách bộ hành ghé vào nhà lão khi thì nhập vào con gái lão khi thì nhập vào con gà trắng của lão. Muốn đắp cho được thành, trước hết phải trừ cho tiệt giống yêu ma và giết đứa con gái cùng con gà trắng của lão chủ quán kia đi.
Nghe lời thần mách bảo, Vua sai mấy viên tướng đem quân vào rừng mai phục rồi vua cải trang cùng thần Kim Quy giả làm khách bộ hành đến quán xin ngủ trọ. Chủ quán từ chối lấy cớ là trong núi có nhiều yêu quái hay làm hại khách đi đường. Nhưng An Dương Vương và thần Kim Quy nhất định xin ở. Chủ quán phải chiều theo ý hai người.
Ðêm đêm An Dương Vương nghe thấy những bước chân rầm rập ở ngoài. Những bước chân từ khắp các ngả đi lại rộn ràng rồi thốt nhiên có bàn tay rất mạnh đập vào cái phên nhà lão chủ quán tiếp đến tiếng gọi người con gái lão. Thần Kim Quy lên tiếng nạt nộ, tiếng ngoài im ngay. Những tiếng chân bước cũng xa dần.
Gần sáng lại có những tiếng chân rầm rập ở ngoài, thần Kim Quy bảo An Dương Vương mở cửa phên ra gọi quân mai phuc đuổi theo đám yêu tinh đang rút lui về Thất Diệu, quân lính vừa đuổi vừa giương nỏ bắn theo. Cứ một loạt tên bay đi là lại nổi lên những tiếng ma kêu quỷ khóc rùng rợn. Tiếng rên rỉ khóc than mỗi lúc một thưa dần. Ðến khi mặt trời mọc thì yêu khí tan. Quân lính của An Dương Vương đào được rất nhiều hài cốt và nhạc khí cổ trong các hang núi, họ chất thành từng đống cao đốt đi rồi tro than đổ xuống suối cho tan hẳn oan hồn.
An Dương Vương và thần Kim Quy trở về quán trọ bảo chủ quán hiến cho mình con gà trắng để tạ trời đất. Gà vừa bị cắt tiết thì con gái chủ quán cũng lăn ra chết. Giữa lúc ấy có một con chim tứ trong nhà bay vụt ra, thần Kim Quy biết đó là con yêu tinh đã tìm đường chạy trốn, liền tung phép giết chết.
Yêu ma đã trừ xong, thần Kim Quy lại hiện nguyên hình là con rùa vàng rất lớn. Thần rút một cái móng của mình trao cho An Dương Vương, dặn rằng:
- Nhà vua giữ lấy móng chân này để làm lẫy nỏ. Khi có giặc thì đem ra bắn, một phát có thể giết được hàng ngìn quân giặc.
Nói xong, thần biến mất, nhờ có thần Kim Quy trừ hết yêu ma. An Dương Vương ra lệnh cho quân lính và nhân dân xây lại thành. Chẳng bao lâu tòa thành đắp xong, rộng tới ngàn trượng, vừa dầy vừa cao xoáy vòng như hình con ốc, nên gọi là Loa thành.

markdown:
Từ Hà Nội, qua cầu Chương Dương, theo quốc lộ 1A cũ đến cây số 10 là cầu Đuống. Qua cầu là thị trấn Yên Viên, rẽ trái vào quốc lộ 3, đi 5km đến ngã rẽ vào Cổ Loa. Khoảng cách quốc lộ 3 đến Cổ Loa là 2km.
Thành Cổ Loa được xây bằng đất do thời ấy ở Âu Lạc chưa có gạch nung. Thành có 3 vòng. Chu vi ngoài 8 km, vòng giữa 6,5 km, vòng trong 1,6 km... Diện tích trung tâm lên tới 2 km². Thành được xây theo phương pháp đào đất đến đâu, khoét hào đến đó, thành đắp đến đâu, lũy xây đến đó. Mặt ngoài lũy, dốc thẳng đứng, mặt trong xoải để đánh vào thì khó, trong đánh ra thì dễ. Lũy cao trung bình từ 4-5 m, có chỗ 8–12 m. Chân lũy rộng 20–30 m, mặt lũy rộng 6–12 m. Khối lượng đất đào đắp ước tính 2,2 triệu mét khối. Khu vực Cổ Loa được coi là một nền đất yếu nên việc xây dựng thành Cổ Loa có thể khó khăn và thành bị đổ nhiều lần là dễ hiểu. Khi xẻ dọc thành để nghiên cứu, các nhà khảo cổ học phát hiện kỹ thuật gia cố thành của Thục Phán: chân thành được chẹn một lớp tảng đá. Hòn nhỏ có đường kính 15 cm, hòn lớn 60 cm. Xung quanh Cổ Loa, một mạng lưới thủy văn dày đặc đã được tạo ra, thành một vùng khép kín, thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ thủy binh hùng mạnh. Thuở ấy, sông Thiếp – Ngũ Huyền Khê - Hoàng Giang thông với sông Cầu ở Thổ Hà, Quả Cảm (Hà Bắc) thông với sông Hồng ở Vĩnh Thanh (Đông Anh). Ngay sau khi xây thành, Thục An Dương Vương đã chiêu tập những thợ mộc giỏi, sử dụng gỗ ở địa phương đóng thuyền chiến. Nhân dân cũng được điều tới khai phá rừng đa (Gia Lâm), rừng Mơ (Mai Lâm), rừng dâu da (Du Lâm)... thành ruộng. Những hiệp thợ chuyên rèn vũ khí cũng xuất hiện, chế tạo côn, kiếm, giáo, mác và nỏ liên châu, mỗi phát bắn nhiều mũi tên. Có nhiều bằng chứng khảo cổ về sự tồn tại của hàng chục vạn mũi tên đồng, có thể dùng nỏ liên châu ở đây.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/7/7a/Thanh_co_loa1.jpg/250px-Thanh_co_loa1.jpg)
Thành Cổ Loa được các nhà khảo cổ học đánh giá là "tòa thành cổ nhất, quy mô lớn vào bậc nhất, cấu trúc cũng thuộc loại độc đáo nhất trong lịch sử xây dựng thành lũy của người Việt cổ"
Khi xây thành, người Việt cổ đã biết lợi dụng tối đa và khéo léo các địa hình tự nhiên. Họ tận dụng chiều cao của các đồi, gò, đắp thêm đất cho cao hơn để xây nên hai bức tường thành phía ngoài, vì thế hai bức tường thành này có đường nét uốn lượn theo địa hình chứ không băng theo đường thẳng như bức tường thành trung tâm. Người xưa lại xây thành bên cạnh con sông Hoàng để dùng sông này vừa làm hào bảo vệ thành vừa là nguồn cung cấp nước cho toàn bộ hệ thống hào vừa là đường thủy quan trọng. Chiếc Đầm Cả rộng lớn nằm ở phía Đông cũng được tận dụng biến thành bến cảng làm nơi tụ họp cho đến cả hàng trăm thuyền bè.
Chất liệu chủ yếu dùng để xây thành là đất, sau đó là đá và gốm vỡ. Đá được dùng để kè cho chân thành được vững chắc. Các đoạn thành ven sông, ven đầm được kè nhiều đá hơn các đoạn khác. Đá kè là loại đá tảng lớn và đá cuội được chở tới từ các miền khác. Xen giữa đám đất đá là những lớp gốm được rải dày mỏng khác nhau, nhiều nhất là ở chân thành và rìa thành để chống sụt lở. Các cuộc khai quật khảo cổ học đã tìm thấy một số lượng gốm khổng lồ gồm ngói ống, ngói bản, đầu ngói, đinh ngói. Ngói có nhiều loại với độ nung khác nhau. Có cái được nung ở nhiệt độ thấp, có cái được nung rất cao gần như sành. Ngói được trang trí nhiều loại hoa văn ở một mặt hay hai mặt.
Thành Cổ Loa theo tương truyền gồm 9 vòng xoáy trôn ốc, nhưng căn cứ trên dấu tích hiện còn, các nhà khoa học nhận thấy thành có 3 vòng, trong đó vòng thành nội rất có thể được làm về sau, dưới thời Ngô Quyền. Chu vi ngoài 8 km, vòng giữa 6,5 km, vòng trong 1,6 km, diện tích trung tâm lên tới 2 km². Thành được xây theo phương pháp đào đất đến đâu, khoét hào đến đó, thành đắp đến đâu, lũy xây đến đó. Mặt ngoài lũy, dốc thẳng đứng, mặt trong xoải để đánh vào thì khó, trong đánh ra thì dễ. Lũy cao trung bình từ 4 m-5 m, có chỗ cao đến 8 m-12 m. Chân lũy rộng 20 m-30 m, mặt lũy rộng 6 m-12 m. Khối lượng đất đào đắp ước tính 2,2 triệu mét khối.
Thành nội hình chữ nhật, cao trung bình 5 m so với mặt đất, mặt thành rộng từ 6 m-12 m, chân rộng từ 20 m-30 m, chu vi 1.650 m và có một cửa nhìn vào tòa kiến trúc Ngự triều di quy.
Thành trung là một vòng thành không có khuôn hình cân xứng, dài 6.500 m, nơi cao nhất là 10 m, mặt thành rộng trung bình 10 m, có năm cửa ở các hướng đông, nam, bắc, tây bắc và tây nam, trong đó cửa đông ăn thông với sông Hồng.
Thành ngoại cũng không có hình dáng rõ ràng, dài hơn 8.000m, cao trung bình 3 m-4 m (có chỗ tới hơn 8 m).
Mỗi vòng thành đều có hào nước bao quanh bên ngoài, hào rộng trung bình từ 10m đến 30m, có chỗ còn rộng hơn. Các vòng hào đều thông với nhau và thông với sông Hoàng. Sự kết hợp của sông, hào và tường thành không có hình dạng nhất định, khiến thành như một mê cung, là một khu quân sự vừa thuận lợi cho tấn công vừa tốt cho phòng thủ.
Sông Hoàng được dùng làm hào thiên nhiên cho thành Ngoại ở về phía Tây Nam và Nam. Phần hào còn lại được đào sát chân tường thành từ gò Cột Cờ đến Đầm Cả. Con hào này nối với hào của thành Trung ở Đầm Cả và Xóm Mít, chảy qua cửa Cống Song nối với năm con lạch có hình dáng như bàn tay xòe, và với một nhánh của con lạch này, nước chảy thông vào vòng hào của thành Nội.
Thuyền bè đi lại dễ dàng trên ba vòng hào để đến trú đậu ở Đầm Cả hoặc ra sông Hoàng và từ đó có thể tỏa đi khắp nơi. Theo truyền thuyết, An Dương Vương thường dùng thuyền đi khắp các hào rồi ra sông Hoàng.
**Sự Tích Thành Cổ Loa**
Khi đã chiếm được đất Văn Lang, An Dương Vương đổi tên nước là Âu Lạc, đóng đô ở Phong Khê.
Khu đất chọn để đắp thành là một quả đồi đất rắn như đá. Ðám đông người hì hục đào đất, khuân đất hết ngày nọ sang ngày kia, tòa thành cao dần. An Dương Vương cùng đoàn tùy tùng đến xem rất lấy làm hài lòng, cho là một tòa thành có thể đứng vững muôn đời, sấm sét không lay chuyển, mưa bão không làm sạt được, và quân giặc cũng không thể phá nổi.
Nhưng một đêm cả bức tường thành quanh co đều đổ sập xuống như đất bằng. Vua An Dương Vương đến xem rất lấy làm tức giận. Ngài hỏi dò dân chúng gần đó, họ kể lại: Ban đêm họ nghe thấy những bước chân rầm rập ở các khắp ngã kéo đến với những tiếng xì xào có thể là ma quỉ. Người đâu mà lại đông đến thế ! Họ sợ quá nên không dám nhìn ra. Rồi họ lại nghe những tiếng đổ ầm ầm như sấm dậy.
An Dương Vương sai các tướng lãnh đốc thúc đắp lại thành cho kỳ được. Ðám người hăng hái đắp lại không ngừng. Tường thành mỗi ngày một cao dần và lại cao như tường thành cũ. Nhưng rồi một đêm cả dãy tường thành lại sập xuống như đất bằng. An Dương Vương sai người đi hỏi dân chúng ở gần đó thì họ lại nói như trước. Ban đêm họ cũng nghe thấy những bước chân rầm rập như thiên binh vạn mã trẩy qua rồi lại những tiềng huỳnh huỵch tiếp đến những tiếng ầm ầm như sấm động.
An Dương Vương lại xem chỗ địa thành để cầu trời phù hộ mình đắp cho xong tòa thành. Vua đi vòng quanh chân tường vừa đi vừa suy nghĩ. Ðột nhiên vua thấy một ông già râu tóc bạc từ phía xa đi lại. Ðến gần An Dương Vương ông tự xưng mình là thổ thần của vùng đất này, nói với vua rằng:
- Nhà vua đừng lo, sáng mai nhà vua ra đợi ở bờ sông sẽ có sứ giả Thanh Giang đến giúp nhà vua đắp thành.
Nói xong ông già biến mất.
Hôm sau mới tờ mờ sáng, An Dương Vương đã ra tận bờ sông để đợi Giang sứ. Vừa bắt đầu tan sương thì có một con rùa vàng rất lớn nổi lên mặt sông từ phía Ðông bơi vào bờ đến gần nhà vua, rùa tự xưng mình là thần Kim Quy sứ giả của vua Thủy Tề. An Dương Vương sai đặt Giang sứ lên một chiếc mâm vàng và khiêng vào cung.
Vua hỏi kế đắp thành, thần Kim Quy bảo rằng:
- ở núi Thất Diệu có một con gà trắng sống lâu năm thành tinh có phép biến hoá khôn lường. Nó thường hãm hại khách qua đường và khách ngủ ở quán trọ trong vùng này. Các vua thời trước cùng bọn nhạc công chết đi đều chôn ở núi Thất Diệu, những u hồn ấy từ lâu không tan lẩn khuất trong khe đá ở hang sâu. Những u hồn ấy có thù với nhà vua nên đêm thanh vắng họp thành từng đàn từng lũ đến xúi dục con tinh gà trắng phá thành đang xây của nhà vua. Con tinh gà trắng đã dẫn những u hồn ấy đến chân thành dùng phép ma phá đổ tường thành rồi gần sáng lại bay về núi. Con tinh gà trắng có tiền duyên với con gái lão chủ quán gần chân núi nên hay hiện hình làm khách bộ hành ghé vào nhà lão khi thì nhập vào con gái lão khi thì nhập vào con gà trắng của lão. Muốn đắp cho được thành, trước hết phải trừ cho tiệt giống yêu ma và giết đứa con gái cùng con gà trắng của lão chủ quán kia đi.
Nghe lời thần mách bảo, Vua sai mấy viên tướng đem quân vào rừng mai phục rồi vua cải trang cùng thần Kim Quy giả làm khách bộ hành đến quán xin ngủ trọ. Chủ quán từ chối lấy cớ là trong núi có nhiều yêu quái hay làm hại khách đi đường. Nhưng An Dương Vương và thần Kim Quy nhất định xin ở. Chủ quán phải chiều theo ý hai người.
Ðêm đêm An Dương Vương nghe thấy những bước chân rầm rập ở ngoài. Những bước chân từ khắp các ngả đi lại rộn ràng rồi thốt nhiên có bàn tay rất mạnh đập vào cái phên nhà lão chủ quán tiếp đến tiếng gọi người con gái lão. Thần Kim Quy lên tiếng nạt nộ, tiếng ngoài im ngay. Những tiếng chân bước cũng xa dần.
Gần sáng lại có những tiếng chân rầm rập ở ngoài, thần Kim Quy bảo An Dương Vương mở cửa phên ra gọi quân mai phuc đuổi theo đám yêu tinh đang rút lui về Thất Diệu, quân lính vừa đuổi vừa giương nỏ bắn theo. Cứ một loạt tên bay đi là lại nổi lên những tiếng ma kêu quỷ khóc rùng rợn. Tiếng rên rỉ khóc than mỗi lúc một thưa dần. Ðến khi mặt trời mọc thì yêu khí tan. Quân lính của An Dương Vương đào được rất nhiều hài cốt và nhạc khí cổ trong các hang núi, họ chất thành từng đống cao đốt đi rồi tro than đổ xuống suối cho tan hẳn oan hồn.
An Dương Vương và thần Kim Quy trở về quán trọ bảo chủ quán hiến cho mình con gà trắng để tạ trời đất. Gà vừa bị cắt tiết thì con gái chủ quán cũng lăn ra chết. Giữa lúc ấy có một con chim tứ trong nhà bay vụt ra, thần Kim Quy biết đó là con yêu tinh đã tìm đường chạy trốn, liền tung phép giết chết.
Yêu ma đã trừ xong, thần Kim Quy lại hiện nguyên hình là con rùa vàng rất lớn. Thần rút một cái móng của mình trao cho An Dương Vương, dặn rằng:
- Nhà vua giữ lấy móng chân này để làm lẫy nỏ. Khi có giặc thì đem ra bắn, một phát có thể giết được hàng ngìn quân giặc.
Nói xong, thần biến mất, nhờ có thần Kim Quy trừ hết yêu ma. An Dương Vương ra lệnh cho quân lính và nhân dân xây lại thành. Chẳng bao lâu tòa thành đắp xong, rộng tới ngàn trượng, vừa dầy vừa cao xoáy vòng như hình con ốc, nên gọi là Loa thành.

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Tin tức khác
[Dantri.com] Nhâm nhi cà phê trên đỉnh núi
[Vnexpress.net] Những vật dụng không thể thiếu cho dân phượt
Ngày đăng: 14/07/2017
Túi đựng đồ dùng cá nhân, tiền mặt, giấy tờ tùy thân, bản đồ..., là những thứ cần thiết, giúp chuyến khám phá của phượt thủ thêm trọn vẹn.
Phượt là loại hình du lịch được đông đảo giới trẻ ưa chuộng. Để có một chuyến phượt trọn vẹn, bạn cần mang theo những vật dụng dưới đây.
Bản đồ và la bàn
Một chiếc la bàn giúp phượt thủ xác định đúng phương hướng, từ đó hành trình đi lại sẽ dễ dàng và thuận tiện hơn. Hiện nay, với công nghệ định vị toàn cầu GPS, chiếc la bàn có vẻ như bị rơi vào lãng quên. Tuy nhiên, trong những tình cảnh éo le, khi phượt thủ không thể sạc pin thiết bị, một chiếc la bàn là vật dụng hỗ trợ cần thiết nhất.
Lều ngủ và túi ngủ
Ngày càng có nhiều bạn trẻ muốn tận hưởng không gian thiên nhiên và ngủ lều là lựa chọn thú vị. Phượt thủ cần xác định lều ngủ cho bao nhiêu người. Lều quá rộng khó tìm một địa điểm có bề mặt phẳng lớn, khó lắp đặt. Lều chữ A và lều dáng ô là hai loại lều được dân phượt sử dụng phổ biến hiện nay.
Cùng với lều, các tấm đệm hoặc tấm trải cũng là vật dụng cần thiết cho những ai thích phượt. Ngoài ra, bạn nên mang theo chiếc chăn len hoặc bông tổng hợp nhẹ và có tác dụng giữ nhiệt tốt.
Túi đựng đồ dùng cá nhân
Chủ động chuẩn bị những vật dụng cá nhân chưa bao giờ là thừa. Đặc biệt những thứ như kem dưỡng da, chống nắng, sữa tắm, dầu gội, áo mưa, thuốc cảm, gel rửa tay, kem và bàn chải đánh răng, khăn mặt… tuy chiếm rất ít diện tích, nhưng giúp bạn tự tin, thoải mái, tiện lợi hơn trong suốt hành trình.
Dụng cụ tạo ra lửa
Trong những tình huống sống còn, lửa giúp bạn rất nhiều việc. Còn nếu bạn thích đi du lịch ở những nơi hẻo lánh hoặc cắm trại trong rừng rậm, dụng cụ tạo lửa sẽ là thứ thiết yếu phải mang theo. Bạn hãy gói vào trong một hộp chống nước ít nhất hai chiếc bật lửa, diêm, đá lửa, thấu kính… để tạo ra lửa khi cần thiết.
Bộ đồ sơ cứu
Vật dụng này giúp bạn chăm sóc sức khỏe của bản thân và tự sơ cứu trong trường hợp bị tai nạn. Những thứ bạn không thể thiếu bao gồm thuốc chữa các bệnh thông thường, thuốc giảm đau, bông băng, thuốc đỏ, oxy già, cồn, gạc.
Dụng cụ đa năng
Đây là một bộ dụng cụ gồm nhiều đồ vật tiện ích khác nhau, được tích hợp trong cùng một thứ. Bạn có thể tham khảo bộ dao búa đa năng "7 trong 1", chuyên dùng cho dân phượt.
Bộ dụng cụ sửa xe
Đây là đồ vật cần thiết trong hành trình phượt để giúp bạn sửa chữa những "bệnh" thường gặp khi hỏng xe ở giữa nơi hẻo lánh.
Tiền mặt và giấy tờ tùy thân
Tiền chắc chắn là thứ không thể thiếu dù đi bất kỳ đâu. Bạn nên mang theo một số tiền tương đối trong người khi đi phượt để có thể dễ dàng chi tiêu, vì không phải nơi nào cũng có cây ATM để rút tiền. Bên cạnh đó, các giấy tờ tùy thân như CMND, bằng lái, giấy tờ xe cũng là những thứ cần thiết cho hành trình phượt.
Thức ăn và nước uống
Nước và thức ăn dự trữ trong chuyến đi trở thành những “vị cứu tinh” cho dân phượt, khi gặp phải những tình huống khó khăn không lường trước, nhất là trong các chuyến đi dài ngày.
Đặc biệt, một chiếc bình giữ nhiệt nhỏ sẽ có rất nhiều công dụng trong hành trình của bạn. Nó giúp bạn luôn có nước nóng pha trà hoặc café để nhâm nhi và chống lại cái lạnh trên những đỉnh núi cao. Bên cạnh đó, chiếc bình còn giúp bạn lưu giữ những món sinh tố hoặc nước ép trái cây mát lạnh, giúp hồi phục sức khỏe tức thì trên những cung đường nắng nóng.
Tiến Dũng

markdown:
### Tin tức khác
[[Dantri.com] Nhâm nhi cà phê trên đỉnh núi](/bao-chi/dantri-com-nham-nhi-ca-phe-tren-dinh-nui)
# [Vnexpress.net] Những vật dụng không thể thiếu cho dân phượt
Ngày đăng: 14/07/2017
**Túi đựng đồ dùng cá nhân, tiền mặt, giấy tờ tùy thân, bản đồ..., là những thứ cần thiết, giúp chuyến khám phá của phượt thủ thêm trọn vẹn.**
Phượt là loại hình du lịch được đông đảo giới trẻ ưa chuộng. Để có một chuyến phượt trọn vẹn, bạn cần mang theo những vật dụng dưới đây.
**Bản đồ và la bàn**
Một chiếc la bàn giúp phượt thủ xác định đúng phương hướng, từ đó hành trình đi lại sẽ dễ dàng và thuận tiện hơn. Hiện nay, với công nghệ định vị toàn cầu GPS, chiếc la bàn có vẻ như bị rơi vào lãng quên. Tuy nhiên, trong những tình cảnh éo le, khi phượt thủ không thể sạc pin thiết bị, một chiếc la bàn là vật dụng hỗ trợ cần thiết nhất.
**Lều ngủ và túi ngủ**
Ngày càng có nhiều bạn trẻ muốn tận hưởng không gian thiên nhiên và ngủ lều là lựa chọn thú vị. Phượt thủ cần xác định lều ngủ cho bao nhiêu người. Lều quá rộng khó tìm một địa điểm có bề mặt phẳng lớn, khó lắp đặt. Lều chữ A và lều dáng ô là hai loại lều được dân phượt sử dụng phổ biến hiện nay.
Cùng với lều, các tấm đệm hoặc tấm trải cũng là vật dụng cần thiết cho những ai thích phượt. Ngoài ra, bạn nên mang theo chiếc chăn len hoặc bông tổng hợp nhẹ và có tác dụng giữ nhiệt tốt.
**Túi đựng đồ dùng cá nhân**
Chủ động chuẩn bị những vật dụng cá nhân chưa bao giờ là thừa. Đặc biệt những thứ như kem dưỡng da, chống nắng, sữa tắm, dầu gội, áo mưa, thuốc cảm, gel rửa tay, kem và bàn chải đánh răng, khăn mặt… tuy chiếm rất ít diện tích, nhưng giúp bạn tự tin, thoải mái, tiện lợi hơn trong suốt hành trình.
**Dụng cụ tạo ra lửa**
Trong những tình huống sống còn, lửa giúp bạn rất nhiều việc. Còn nếu bạn thích đi du lịch ở những nơi hẻo lánh hoặc cắm trại trong rừng rậm, dụng cụ tạo lửa sẽ là thứ thiết yếu phải mang theo. Bạn hãy gói vào trong một hộp chống nước ít nhất hai chiếc bật lửa, diêm, đá lửa, thấu kính… để tạo ra lửa khi cần thiết.
**Bộ đồ sơ cứu**
Vật dụng này giúp bạn chăm sóc sức khỏe của bản thân và tự sơ cứu trong trường hợp bị tai nạn. Những thứ bạn không thể thiếu bao gồm thuốc chữa các bệnh thông thường, thuốc giảm đau, bông băng, thuốc đỏ, oxy già, cồn, gạc.
**Dụng cụ đa năng**
Đây là một bộ dụng cụ gồm nhiều đồ vật tiện ích khác nhau, được tích hợp trong cùng một thứ. Bạn có thể tham khảo bộ dao búa đa năng "7 trong 1", chuyên dùng cho dân phượt.
**Bộ dụng cụ sửa xe**
Đây là đồ vật cần thiết trong hành trình phượt để giúp bạn sửa chữa những "bệnh" thường gặp khi hỏng xe ở giữa nơi hẻo lánh.
**Tiền mặt và giấy tờ tùy thân**
Tiền chắc chắn là thứ không thể thiếu dù đi bất kỳ đâu. Bạn nên mang theo một số tiền tương đối trong người khi đi phượt để có thể dễ dàng chi tiêu, vì không phải nơi nào cũng có cây ATM để rút tiền. Bên cạnh đó, các giấy tờ tùy thân như CMND, bằng lái, giấy tờ xe cũng là những thứ cần thiết cho hành trình phượt.
**Thức ăn và nước uống**
Nước và thức ăn dự trữ trong chuyến đi trở thành những “vị cứu tinh” cho dân phượt, khi gặp phải những tình huống khó khăn không lường trước, nhất là trong các chuyến đi dài ngày.
Đặc biệt, một chiếc bình giữ nhiệt nhỏ sẽ có rất nhiều công dụng trong hành trình của bạn. Nó giúp bạn luôn có nước nóng pha trà hoặc café để nhâm nhi và chống lại cái lạnh trên những đỉnh núi cao. Bên cạnh đó, chiếc bình còn giúp bạn lưu giữ những món sinh tố hoặc nước ép trái cây mát lạnh, giúp hồi phục sức khỏe tức thì trên những cung đường nắng nóng.
**Tiến Dũng**

Cache-Control: private

X-Powered-By-Plesk: PleskWin


text:
© Copyright 2004-2017 EVA.VN, all rights reserved. Sử dụng phần mềm EVA OCM 5.1. Cơ quan chủ quản: Công ty Cổ phần Quảng cáo Trực tuyến 24H. Trụ sở: Tầng 12, Tòa nhà Geleximco, 36 Hoàng Cầu, Phường Ô Chợ Dừa, Quận Đống Đa, TP Hà Nội. Tel: (84-24) 73 00 24 24 hoặc (84-24) 3512 1806 - Fax: (84-24) 3512 1804. Chi nhánh: Tầng 5 – Toà nhà Hải Âu - 39B Trường Sơn, Phường 4, Q.Tân Bình, TP.Hồ Chí Minh. Tel: (84-28) 73 00 24 24 hoặc (84-28) 3848 9845 - Fax: (84-28) 3848 6519.
Giấy phép số: 351/GP-TTĐT ngày cấp 5/2/2015. SỞ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG TP HÀ NỘI. Chịu trách nhiệm trang tin: Nguyễn Thị Hồng Yến
HOTLINE: 0903 288 624

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

Set-Cookie: SERVERID=m-w2; path=/

Content-Type: text/html; charset=Utf-8


text:
Cậu bé "da rắn" Indonesia kiên cường trước bệnh tật
Quốc tế
(GDVN) - Ari Wibowo mắc phải chứng viêm da hiếm gặp khiến da cậu bé bong tróc, đông cứng lại rồi lột ra như da rắn theo chu kỳ 41 ngày một lần.
Mặc dù thường xuyên phải bôi kem dưỡng ẩm để ngăn da khô và nứt nẻ, nhưng tình trạng này vẫn không được cải thiện.
Ari Wibowo được chẩn đoán mắc bệnh Erythroderma, một chứng viêm da không chỉ khiến các bác sĩ ở Indonesia và trên toàn thế giới phải bó tay.
Căn bệnh đã theo đuổi Ari Wibowo từ lúc mới sinh và kéo dài suốt 16 năm qua. Mỗi ngày, Ari phải dành vài giờ ngâm mình trong nước và ba tiếng bôi kem dưỡng ẩm một lần để làm mềm da và nhỏ mắt thường xuyên vì mí mắt lộn ra ngoài.
Nếu không làm điều này, da sẽ trở nên khô cứng khiến Ari rất khó đi lại và thậm chí là không thể nói chuyện được vì các mạch máu ở quanh miệng cũng bị khô theo.
Chứng bệnh hiếm gặp khiến Ari trở thành người kỳ lạ trong mắt dân làng và bị hầu hết mọi người xa lánh.
Tuy nhiên, khi nhiếp ảnh gia Nurcholis Anhari Lubis, 35 tuổi, tìm đến Ari bày tỏ ý định thực hiện một bộ ảnh về câu chuyện kỳ lạ của Ari, cậu bé nhút nhát tỏ ra không hề cảm thấy xấu hổ về tình trạng của mình và còn rất hạnh phúc khi chia sẻ nó.
Nhiếp ảnh gia Lubis cho biết, anh muốn thực hiện bộ ảnh về Ari để truyền tải thông điệp cách con người sống trong thế giới riêng của mình và sự đấu tranh với những thách thức trong cuộc sống./.

markdown:
# Cậu bé "da rắn" Indonesia kiên cường trước bệnh tật
Quốc tế
(GDVN) - Ari Wibowo mắc phải chứng viêm da hiếm gặp khiến da cậu bé bong tróc, đông cứng lại rồi lột ra như da rắn theo chu kỳ 41 ngày một lần.
[Thiên thạch nhỏ tấn công Nicaragua?](/Quoc-te/Thien-thach-nho-tan-cong-Nicaragua-post149593.gd) [Xác cá heo hai đầu dạt vào bãi biển Thổ Nhĩ Kỳ](/Quoc-te/Xac-ca-heo-hai-dau-dat-vao-bai-bien-Tho-Nhi-Ky-post148495.gd) [Video: UFO xuất hiện khi lính Mỹ tấn công căn cứ Taliban ở Afghanistan](/Quoc-te/Video-UFO-xuat-hien-khi-linh-My-tan-cong-can-cu-Taliban-o-Afghanistan-post144246.gd)
|
|![]()
|Ari với tình trạng viêm da hiếm gặp.|
Mặc dù thường xuyên phải bôi kem dưỡng ẩm để ngăn da khô và nứt nẻ, nhưng tình trạng này vẫn không được cải thiện.
Ari Wibowo được chẩn đoán mắc bệnh Erythroderma, một chứng viêm da không chỉ khiến các bác sĩ ở Indonesia và trên toàn thế giới phải bó tay.
Căn bệnh đã theo đuổi Ari Wibowo từ lúc mới sinh và kéo dài suốt 16 năm qua. Mỗi ngày, Ari phải dành vài giờ ngâm mình trong nước và ba tiếng bôi kem dưỡng ẩm một lần để làm mềm da và nhỏ mắt thường xuyên vì mí mắt lộn ra ngoài.
Nếu không làm điều này, da sẽ trở nên khô cứng khiến Ari rất khó đi lại và thậm chí là không thể nói chuyện được vì các mạch máu ở quanh miệng cũng bị khô theo.
|
|![]()
|
|![]()
|Căn bệnh khiến Ari cần phải làm mát và ẩm da nhiều lần mỗi ngày.|
Chứng bệnh hiếm gặp khiến Ari trở thành người kỳ lạ trong mắt dân làng và bị hầu hết mọi người xa lánh.
Tuy nhiên, khi nhiếp ảnh gia Nurcholis Anhari Lubis, 35 tuổi, tìm đến Ari bày tỏ ý định thực hiện một bộ ảnh về câu chuyện kỳ lạ của Ari, cậu bé nhút nhát tỏ ra không hề cảm thấy xấu hổ về tình trạng của mình và còn rất hạnh phúc khi chia sẻ nó.
Nhiếp ảnh gia Lubis cho biết, anh muốn thực hiện bộ ảnh về Ari để truyền tải thông điệp cách con người sống trong thế giới riêng của mình và sự đấu tranh với những thách thức trong cuộc sống./.
![](http://img.giaoduc.net.vn/Uploaded/nguyenhuong/2014_09_25/caubedaran3.jpg)

Cache-Control: no-cache