markdown:
[](/a/4078703.html)
Tháng 7 năm 1958, Cơ quan Hàng không và Không gian Quốc gia Hoa Kỳ - National Aeronautics and Space Administration, thường gọi tắt là NASA, được thành lập, chủ yếu để bảo đảm thắng lợi của nước Mỹ trong cuộc chạy đua vào không gian với Liên bang Xô viết cũ. Cuộc chạy đua này đã khởi đầu một năm trước đó, khi Liên bang Xô viết phóng thành công vệ tinh Sputnik và trở thành nước đầu tiên đưa một vật thể vào quỹ đạo Trái Đất. Trong câu chuyện 'Khoa học Không gian' hôm nay, Nguyễn Lê xin điểm lại những nỗ lực thăm dò vũ trụ của NASA trong 50 năm qua, dựa trên tường trình của TTV đài VOA Mario Ritter.
NASA bắt đầu hoạt động vào ngày 1 tháng 10 năm 1958 tại trụ sở chính ở Thủ đô Washington. Mục tiêu lớn đầu tiên của cơ quan này là chứng minh rằng con người có thể sống và làm việc trong không gian. Nỗ lực để đạt mục tiêu đó được gọi là Dự án Mercury. NASA chọn 7 phi công quân sự làm những phi hành gia không gian đầu tiên của nước Mỹ.
**Cuộc chạy đua vào không gian**
Nhưng vào tháng Tư năm 1961, Liên xô đưa phi công vũ trụ Yuri Gagarin vào quỹ đạo Trái Đất. Như thế NASA đã thất bại trong nỗ lực thực hiện mục tiêu đầu tiên của mình. Tuy nhiên, chẳng bao lâu sau đó, Tổng thống Johh F. Kennedy giao phó cho NASA một mục tiêu to lớn hơn tất cả mọi điều mà con người có thể nghĩ tới vào thời đó.
Nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra tuyên bố sau đây vào ngày 25 tháng 5 năm 1961: “Tôi tin rằng quốc gia này nên cam kết thực hiện cho được mục tiêu đưa một người lên Mặt Trăng và đưa người đó an toàn trở về Trái Đất trước khi thập kỷ này kết thúc. Không có một dự án không gian nào trong thời kỳ này có tính cách ấn tượng hơn đối với nhân loại hoặc quan trọng hơn đối với việc thám hiểm không gian một cách lâu dài. Và cũng không có dự án nào khó khăn hơn thế hoặc tốn kém hơn thế trong việc thực hiện.”
Dự án Mercury là một thành công về mặt khoa học, đồng thời nó cũng là một thành công trong ý nghĩ của công chúng Mỹ. Tất cả 6 chuyến bay vào không gian đầu tiên đều được thực hiện bằng một phi thuyền nhỏ chỉ chở được một người. Ông Tom Wolf có viết một cuốn sách về những phi hành gia đầu tiên và các chuyến bay của họ, nhan đề là 'The Right Stuff'. Những phi hành gia can đảm này trở thành những anh hùng của nhân dân Mỹ. Một trong số những phi hành gia đó là John Glenn, người Mỹ đầu tiên bay trong quỹ đạo Trái Đất hồi năm 1962.
Bước kế tiếp là Dự án Gemini với những phi thuyền có thể chở được 2 phi hành gia. Các chuyến bay trong dựï án này cho thấy các phi hành gia có thể bay trong không gian, thực hiện những công tác phức tạp như ráp nối với các phi thuyền khác, và ngay cả làm việc ngoài khoảng không.
Chương trình Apollo
Dự án Apollo là nỗ lực cao nhất của NASA vào thời kỳ đó. Các phi thuyền Apollo có thể chở 3 phi hành gia, được phóng lên bằng một tên lửa khổng lồ kiểu Saturn 5, đây là kiểu tên lửa đầu tiên do NASA thiết kế đặc biệt cho các hoạt động thăm dò vũ trụ. Nhưng dự án này khởi đầu bằng một thảm kịch. Đầu năm 1967, 3 phi hành gia không gian tử nạn trong một cuộc phóng thử nghiệm phi thuyền Apollo Một.
Các nhà khoa học không gian Mỹ rút ra được những bài học quan trọng từ thảm kịch đó, và những chuyến bay kế tiếp đã được thực hiện thành công. Chuyến bay gây hồi hộp nhiều nhất là Apollo 11. Phi thuyền này cho hai phi hành gia Neil Armstrong và Buzz Aldrin đổ bộ xuống vùng được gọi là Sea of Tranquility của Mặt Trăng.
Hàng trăm triệu người trên khắp thế giới đã theo dõi cảnh phi hành gia Neil Armstrong đặt chân lần đầu tiên lên Mặt Trăng vào ngày 20 tháng 7 năm 1969. Sau đây là lời nói đầu tiên của con người thứ nhất bước xuống nguyệt cầu: “Đây là một bước chân nhỏ cho con người, nhưng là một bước chân vĩ đại cho nhân loại.”
Sau phi vụ Apollo 11, có năm chuyến bay khác đáp xuống Mặt Trăng, chuyến cuối cùng là Apollo 17 diễn ra năm 1972. Tổng cộng có tất cả 12 người Mỹ đổ bộ xuống Mặt Trăng. Ông Steven Dick, sử gia chính của NASA, đã viết về tác động của dự án Apollo đối với xã hội, đặc biệt là về hình ảnh Trái Đất nhìn từ nguyệt cầu. Ông viết: “Những tấm ảnh như tấm được đặt tên là 'Trái Đất Lên,' cùng những hình ảnh toàn bộ Trái Đất như một viên bi màu xanh nằm lơ lửng trong không gian, trông monh manh và không thấy rõ những địa giới quốc gia, đã vĩnh viễn làm thay đổi cách nhìn của loài người về địa cầu.”
Sự thành công của dự án Apollo đã kết thúc cuộc chạy đua vào không gian. Nó cũng tạo ra một cơ hội cho người Mỹ và người Nga hợp tác với nhau trong chuyến bay quốc tế đầu tiên vào vũ trụ - đó là Dự án Thử nghiệm Apollo-Soyuz được tiến hành trong tháng Bảy năm 1975. Dự án này là sự khởi đầu của mối quan hệ hợp tác trong không gian. Nó cũng đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của chương trình các chuyến bay có người vào không gian của NASA.
**Dự án tàu con thoi**
Năm 1972, Tổng thống Richard Nixon ban hành một dự án không gian hoàn toàn mới, đưa vào hoạt động phi thuyền đầu tiên có thể dùng lại được nhiều lần của thế giới. Dự án này là chương trình tàu con thoi không gian, có tên gọi chính thức là Hệ thống Chuyên chở Không gian. Phi thuyền con thoi Columbia, một trong số 5 tàu quỹ đạo thuộc chương trình này, thực hiện phi vụ đầu tiên vào tháng Tư năm 1981.
Chương trình tàu con thoi đã đưa nhiều vệ tinh vào quỹ đạo Trái Đất và phóng nhiều phi thuyền thăm dò vũ trụ, như các phi thuyền Galileo và Magellan. Các phi thuyền con thoi cũng đưa kính thiên văn không gian Hubble vào quỹ đạo và đã thực hiên 4 chuyến bay bảo quản kính thiên văn dài 13 mét này. Hubble đã phát hiện được nhiều hành tinh bên ngoài hệ thái dương của chúng ta và xác nhận sự hiện diện của các hố đen. Nó còn giúp các nhà khoa học tìm hiểu về tuổi chính xác của vũ trụ.
Chương trình phi thuyền con thoi được kết hợp chặt chẽ với những nỗ lực quốc tế nhằm thiết lập một sự hiện diện thường trực của con người trong không gian. Phi thuyền con thoi đã giúp xây dựng Trạm Không gian Quốc tế, với đội bay đầu tiên lên công tác trên trạm hồi năm 2000. Người ta tin rằng việc xây dựng Trạm Không gian Quốc tế sẽ hoàn tất vào năm 2010. Chuyến bay cuối cùng của phi thuyền con thoi cũng sẽ được thực hiện vào năm đó.
Nhưng trong chương trình phi thuyền con thoi của NASA cũng đã xảy ra hai thảm kịch. Vào tháng Giêng năm 1986, tàu con thoi Challenger đã nổ tung 73 giây sau khi được phóng đi, làm thiệt mạng tất cả 7 phi hành gia trên tàu. Hai năm sau đó, chương trình phi thuyền con thoi nối lại hoạt động và thực hiện thành công 87 chuyến bay vào không gian. Nhưng thảm lịch lại xảy ra trong tháng Hai năm 2003. Tàu con thoi Columbia đã vỡ nát khi bay trở vào khí quyển Trái Đất, làm NASA bị mất thêm 7 phi hành gia nữa. Hai tai nạn này nhắc nhở mọi người về những hiểm nguy của việc du hành vũ trụ cũng như về lòng can đảm và những hy sinh của các phi hành gia.
Trong 50 năm qua, NASA cũng đã đưa các phi thuyền không người lái lên Mặt Trăng và nhiều hành tinh. Trong thập kỷ 1960, trước tiên cơ quan không gian của Hoa Kỳ bắt đầu thăm dò các hành tinh khác bằng các phi thuyền Mariner. Một loạt phi thuyền Mariner đã thám hiểm Sao Kim. Vài năm sau đó, phi thuyền Magellan lập bản đồ chi tiết của Sao Kim.
Năm 1974, phi thuyền Mariner 10 thăm dò Sao Thủy, hành tinh gần Mặt Trời nhất. Năm 2008, NASA đã trở lại Sao Thủy một lần nữa với phi thuyền Messenger.
Trong số những phi thuyền không người lái thành công nhất của NASA có Voyager 1 và Voyager 2. Hai phi thuyền này phát huy những thành quả của hai phi thuyền thăm dò không người lái Pioneer 10 và Pioneer 11 trước đó. Phi thuyền Voyager 1 đã lên thăm dò Sao Mộc và Sao Thổ.
Phi thuyền Voyager 2 thêm Sao Thiên vương và Sao Hải vương vào danh sách những hành tinh được NASA thăm dò. Voyager 2 phát hiện ra một số vành đai và nhiều mặt trăng nằm trong quỹ đạo của hai hành tinh này. Ngày nay, phi thuyền Voyager 1 đã bay vào vũ trụ xa hơn bất cứ vật thể nào do con người làm ra. Hiện nay phi thuyền này ở cách Mặt Trời gần 16 tỷ kilomét, nằm ngoài tầm ảnh hưởng của dòng chảy của các hạt được gọi là gió mặt trời.
Chuyến bay của phi thuyền Galileo đến Sao Mộc và của phi thuyền Cassini/Huygens đến Sao Thổ đã giúp tăng thêm sự hiểu biết của chúng ta về hai hành tinh khổng lồ này.
**Thám hiểm Sao Hỏa**
NASA đã thăm dò Sao Hỏa nhiều lần hơn bất cứ hành tinh nào khác. Hiện nay Sao Hỏa vẫn tiếp tục thu hút sự chú ý của các nhà khoa học đang dò tìm dấu hiệu của sự sống trên hành tinh này, bởi vì người ta đã biết là Sao Hỏa có nước. Phi thuyền Mariner thăm dò hành tinh này lần đầu tiên vào năm 1960. vào giữa thập kỷ 1970, các phi thuyền Viking 1 và Viking 2 gửi về Trái Đất những hình ảnh chụp được của Sao Hỏa. Chương trình phi thuyền Viking cũng cho đưa lên Sao Hỏa những thiết bị tự động để thử nghiệm và phân tích chất đất của nó.
Hơn 20 năm sau, NASA trở lại Sao Hỏa với Phi thuyền Global Surveyor, nhưng nhiều phi vụ trong dự án này bị thất bại. Tuy nhiên các phi thuyền như Mars Odyssey và Mars Exploration Rover đã thu thập được những số lượng thông tin khổng lồ về Sao Hỏa. Các xe thăm dò tự động có tên là Spirit và Opportunity hiện nay vẫn tiếp tục hoạt động trên hành tinh đỏ cùng với bộ phận đổ bộ được đặt tên là Phoenix, có nghĩa là Phượng hoàng.
Trong mấy phút qua chúng ta chỉ mới đề cập đến một ít trong số những chương trình đáng chú ý nhất của NASA trong quá khứ và hiện tại. Ngày nay, NASA là một cơ quan khổng lồ với gần 19 ngàn nhân viên làm việc tại 10 trung tâm chính trên khắp nước Mỹ. Ngân sách của cơ quan này cho năm 2009 vào khoảng 17 tỷ rưỡi đô-la.
**Tương lai NASA**
Hiện nay NASA đang hoạch định việc sản xuất các phi thuyền thuộc thế hệ kế tiếp, trong đó có Xe Orion cho đội thám hiểm và một bộ phận đổ bộ lên Mặt Trăng có thể dùng lại nhiều lần. NASA cũng có kế hoạch thiết lập một trung tâm để sản xuất điện trên Mặt Trăng trước năm 2024.
Thế nhưng việc đưa người lên Mặt Trăng trở lại cũng chỉ là một bước đầu khiêm tốn. Bất cứ nhân viên nào của NASA cũng có thể cho quý vị biết rằng Sao Hỏa là mục tiêu kế tiếp cho các chuyến bay có người điều khiển của Hoa Kỳ. Và cũng không có lý do nào khiến người ta nghĩ rằng ước mơ thám hiểm vũ trụ sẽ kết thúc sau khi mục tiêu đó đã được thực hiện.

Cache-Control: public, max-age=299

Set-Cookie: SessionID=2863666092.20480.0000; path=/; Httponly; Secure


markdown:
Đường dẫn truy cập
Tới nội dung chính
Tới điều hướng chính
Đi tới "Tìm"
Ngôn ngữ khác
Tìm
Tìm
Nghe
Xem
Trang chủ
Việt Nam
Hoa Kỳ
Biển Đông
Thế giới
Blog
Diễn đàn
Mục
Đời sống
Kinh tế
Khoa học
Sức khoẻ
Văn hoá
Thể thao
Giáo dục
Chuyên đề
Trịnh Vĩnh Bình vs. Chính phủ Việt Nam
Vụ Trịnh Xuân Thanh
Ngư Dân Việt và Làn Sóng Trộm Hải Sâm
Bên Kia Quốc Lộ: Tiếng Vọng Từ Nông Thôn Mỹ
Thượng đỉnh Mỹ-Việt 2017
30/4: Ngày ấy - Bây giờ
Trump - 100 Ngày Đầu
VOA 75 năm
Bầu cử Hoa Kỳ 2016
Xung đột và Ngoại giao ở Biển Đông
Obama thăm Việt Nam
Học tiếng Anh
Video
Đăng nhập Facebook
Thêm
VOA Vietnamese TV
Chương trình mới nhất
Truyền hình vệ tinh VOA 20/10/2017
Sắp tới
07:00 - 07:30
Truyền hình vệ tinh VOA
Thêm
VOA Express
Phóng sự
Các chương trình khác
VOA Vietnamese Audio Tube
Chương trình mới nhất
VOA 4 giờ 30 sáng
Sắp tới
22:00 - 23:00
VOA 10 giờ khuya
04:30 - 05:00
VOA 4 giờ 30 sáng
Thêm
Chương trình 4 giờ 30 sáng
Chương trình 10 giờ khuya
Các chương trình khác
Tìm
Tìm
Trước
Kế tiếp
0
Tin mới
Trước
Kế tiếp
0
Trực tiếp
Châu Âu
Bất mãn sôi sục ở Thổ Nhĩ Kỳ sau các bản án gây tranh cãi
06/08/2013
Người biểu tình Thổ Nhĩ Kỳ thách thức cảnh sát bên ngoài nhà tù Silivri, ngày 5/8/2013.
Bất mãn lại sôi sục ở Thổ Nhĩ Kỳ sau khi một tòa án ra phán quyết cho rằng các sĩ quan cao cấp, các chính trị gia, các nhà báo và những người khác phạm tội âm mưu lật đổ chính phủ. Những người ủng hộ 275 bị cáo nói rằng những bản án đó là một phần trong chiến dịch của Thủ tướng Recep Tayyip Erdogan nhằm tiêu diệt các đối thủ chính trị. Mời quí vị theo dõi thêm chi tiết qua bài tường thuật của thông tín viên đài VOA Zlatica Hoke.
Cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ hôm thứ hai đã dùng lựu đạn cay và vòi rồng để giải tán những người biểu tình tức giận khi phát giác các lực lượng an ninh đã phong tỏa con đường dẫn tới một tòa án ở Silivri, gần Istanbul.
Đại tướng hồi hưu Ilker Basbug, cựu tham mưu trưởng quân đội, đã bị tòa xét có tội vì dính líu tới âm mưu được đặt theo tên của quê hương trong thần thoại của người Thổ Nhĩ Kỳ là Ergenekon. Ông Basbug và ít nhất 5 sĩ quan cao cấp khác bị tuyên án tù chung thân.
Ông Akif Hamzacebi, một thành viên quốc hội thuộc đảng Cộng hòa Nhân dân, lên án phán quyết vừa kể.
"Đây là một sự đe dọa đối với quân đội của Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ. Điều này không thể chấp nhận được. Nếu quí vị xét xử một người từng chỉ huy quân đội Thổ Nhĩ Kỳ về tội là thành viên của một tổ chức khủng bố, điều đó có nghĩa là quí vị đang xét xử quân đội của Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ. Đất nước này sẽ không chấp nhận điều đó. Đảng Cộng hòa Nhân dân không chấp nhận điều đó."
Vụ xét xử kéo dài 5 năm dính líu tới 275 người đã gây chia rẽ trong công chúng. Những người chỉ trích tố cáo chính phủ lợi dụng vụ án này để làm im tiếng những người bất đồng chính kiến, trong khi những người ủng hộ thì nói rằng đây là một chiến thắng của dân chủ vì đã gạt quân đội ra khỏi chính trường. Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã lật đổ 4 chính phủ kể từ năm 1960.
Ông Bulent Arinc, phát ngôn viên chính phủ, hôm thứ hai đã lên tiếng kêu gọi dân chúng tôn trọng phán quyết của tòa án.
"Trong số những người này, có những người mà công chúng biết rõ tên tuổi. Có những người từng giữ chức tham mưu trưởng quân đội, một số người là hiệu trưởng, và thậm chí còn có một số người là những viên chức hành chánh cấp cao. Nhưng có một sự thật trong hệ thống tư pháp là không ai có quyền phạm tội. Tòa án đã dựa vào chính mình để đưa ra quyết định tốt nhất và chúng tôi đang chờ xem những giai đoạn kế tiếp. Chúng tôi không cảm thấy vui mừng hoặc vỗ tay hoan hô vì có người bị bắt, nhưng đã có một phán quyết và chúng ta phải tôn trọng phán quyết đó."
Những vụ biểu tình qui mô lớn đã diễn ra ở Thổ Nhĩ Kỳ kể từ tháng 6, bắt nguồn từ việc chính phủ quyết định phá bỏ một công viên ở Istanbul để xây một trung tâm thương mại. Nhiều người Thổ Nhĩ Kỳ cảm thấy lo ngại về điều mà họ cho là sự cai trị ngày càng độc đoán của ông Erdogan và Đảng Công lý và Phát triển của ông.
Liên quan
Thổ Nhĩ Kỳ sắp tuyên án những người âm mưu đảo chánh
Truyền hình vệ tinh VOA Asia 6/8/2013
Truyền hình vệ tinh VOA Asia 3/8/2013
Tấn công vào phái bộ Thổ Nhĩ Kỳ ở Somalia, 2 người thiệt mạng
Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục gây áp lực đối với truyền thông trong nước
Tin thế giới mới nhất
CIA: Triều Tiên sắp đủ khả năng tấn công Mỹ
Mỹ đề nghị cấm mang laptop trong hành lý ký gửi
Virus cúm gia cầm H7N9 ở Trung Quốc có khả năng gây đại dịch
Ung thư gan ở Châu Á có liên hệ tới thảo dược
Cháy rừng California: Gần 7 ngàn nhà cửa bị thiêu rụi
Xem thêm
Đọc nhiều nhất
1
Luật sư đã tiếp xúc Trịnh Xuân Thanh, 'thân chủ vẫn khỏe’
2
Cờ vàng sẽ được treo ở Úc bất chấp phản đối của Việt Nam
3
Ông Trump chống thỏa thuận lưỡng đảng của thượng viện về Obamacare
4
‘Hanoi Jane’ không hối tiếc về chuyến thăm Việt Nam
5
Chưa rõ Thiên cung 1 của TQ sắp rơi xuống đâu
Xem nhiều nhất
1
TT Trump cắt hàng tỉ đô trợ cấp người nghèo
2
12 người gốc Việt bị bắt vì trồng cần sa tại Mỹ
3
12 người gốc Việt bị bắt vì trồng cần sa tại Mỹ
4
Anh: Hàng chục trẻ em Việt biến mất sau khi được giải cứu
5
Lệnh cấm du hành của TT Trump ảnh hưởng du lịch Mỹ
Bình luận nhiều nhất
Không có mục nào
Recommended
Vụ kiện 2 thế kỷ: Trịnh Vĩnh Bình vs. Chính phủ Việt Nam
Back to top
XS
SM
MD
LG

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Connection: close

X-UA-Compatible: IE=edge

Cache-Control: public, max-age=300

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: SessionID=2913997740.20480.0000; path=/; Httponly; Secure

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Language: vi

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
[](/a/4078703.html)
Ngoại trưởng Anh William Hague cho biết ông đã và đang thảo luận về một vụ tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông trong một chuyến thăm hiếm hoi tới Việt Nam.
Ông Hague đã phát biểu trước các phóng viên ngày hôm nay rằng vụ tranh chấp này chỉ là một trong một số vấn đề được thảo luận trong cuộc hội đàm với Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng và Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh.
"Ngoài ra, trong quá trình đối thoại chiến lược và trong cuộc họp ngày hôm nay, chúng tôi giờ đây có thể thảo luận về vấn đề an ninh khu vực và toàn cầu, gồm cả căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, tầm quan trọng toàn cầu của tự do hàng hải ở Biển Đông và mục tiêu chung của chúng tôi với Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á để hỗ trợ các cải cách và tiến bộ ở Miến Điện."
Hãng thông tấn Pháp trích lời Ngoại trưởng Anh cho biết hai nước cũng đang xem xét việc đẩy mạnh đối thoại và hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng trong tương lai và nói thêm rằng lĩnh vực hợp tác này vẫn còn đang ở giai đoạn đầu.
Các vấn đề thương mại cũng đã được đặt cao trong chương trình nghị sự của ông Hague, vị ngoại trưởng Anh đầu tiên tới thăm Việt Nam trong vòng 17 năm qua.
Ông Hague cho biết thương mại song phương đã tăng 33% trong năm ngoái và các doanh nghiệp Anh hiện đầu tư 2,5 tỷ đôla ở Việt Nam.
Sau Việt Nam, Ngoại trưởng Anh sẽ sang Singapore vào ngày thứ Năm nơi ông sẽ có bài diễn văn về quan hệ quuôc tế, và sau đó ông sẽ lên đường đi Brunei để dự hội nghị các bộ trưởng ngoại giao.
Nguồn: VOA, AFP
## Ý kiến của bạn
Hiển thị bình luận

Set-Cookie: SessionID=2930774956.20480.0000; path=/; Httponly; Secure