text:
Diễn Đàn : Trong những ngày gần đây dồn dập những thông tin về những thiên tai do bão lụt gây ra trong nước. Đó là những bất hạnh do tự nhiên gây ra mà dân tộc nào cũng có khi phải gánh chịu. Cùng lúc này hoả hoạn lớn đến mức thảm kịch cũng còn có khả năng tiếp diễn tại Californie bên Hoa Kỳ.
Tuy nhiên đối diện với thiên tai còn có con người, với những khả năng phòng ngừa và giảm thiểu và giải quyết hậu quả khi nó xẩy ra. Điều này phụ thuộc vào thể chế, vào khả năng tổ chức cũng như vào lương tri của con người, nhất là những quan chức có trách nhiệm.
Khi con người bất tài, thậm chí vô cảm
trước thiên tai thì nhân tai lại làm cho thiên tai trở nên bi thảm.
Dưới đây chúng tôi xin đưa đường dẫn về những thông tin bão lụt tại các
vùng miền trong nước; sau đó sẽ đưa đường dẫn về một số bình luận chính
trị, kinh tế, xã hội của
các cây bút quen thuộc và có uy tín.
Yên Bái : Lũ khủng khiếp cuồn cuộn đổ về, Yên Bái khẩn cấp di dời dân
Hà Nội: Đê lở, nước 'hồi hương' ngập trắng
Bắc Trung Bộ chìm trong mưa lũ
Tin mới: Siêu bão cấp 15 đang tiến thẳng vào vùng lũ lụt
Cập nhật 15.10.2017 : Mưa lũ làm 102 người chết và mất tích, phát sinh 143 sự cố đê điều
Lưu Trọng Văn : Lẽ ra nên tạm dừng tất cả các cuộc tiếp xúc cử tri của lãnh đạo đất nước trong lúc này.
Công tác dự báo, cảnh báo thiên tai của Việt Nam đang có khoảng trống lớn
Vũ Kim Hạnh : MỘT
TRONG 10 NGHỊCH LÝ TỪ ĐBSCL -
THIÊN TAI HAY NHÂN TAI ?
Nguyễn Sơn : Thiên tai hay kết cục được biết trước?!
Hai ước tính kinh tế khác nhau :
Phạm Anh (TPO) : Việt Nam mất 6,4 tỷ USD do thiên tai sau hai thập kỷ
Trần Ngọc (VoV) mỗi năm thiên tai làm thiệt hại về kinh tế gần 1,3 tỷ USD
LTS. Do chính sách của chính quyền Trump, hiệp định TPP đã bị xoá sổ. Do những sai lầm về đối nội (không tôn trọng nhân quyền) và đối ngoại của chính mình (vụ Trịnh Xuân Thanh), chính quyền Hà Nội đang đẩy lùi ngày ký kết hiệp ước thương mại tự do EVFTA không biết tới bao giờ. Trong khi đó, vòng vây của Trung Quốc cứ mỗi ngày một siết chặt. Chính sách khôn ngoan nhất để thoát khỏi nguy cơ bị cô lập hoá ấy là kiên quyết chỉnh sửa những sai lầm nói trên, vừa huy động được những nội lực của dân tộc, vừa giữ được liên hệ tốt đẹp với một khối hiện giàu mạnh nhất thế giới, "một phần hoá giải những khó khăn do Mỹ gây ra, phần khác thăng bằng hoá quan hệ kinh tế với Trung Quốc".
Nhưng liệu những người cầm quyền ở Ba Đình có biết lắng nghe tiếng gọi của lương tri, và có đủ dũng cảm để tiến hành những chỉnh cải cách ấy ? Nếu khó quá thì đây, một "kế hoạch B", chủ yếu chỉ bàn về chính sách kinh tế đối ngoại ! Một phương án bất đắc dĩ trước nguy cơ đổ vỡ của hiệp ước EVFTA...
Từ thời kỳ đổi mới, Việt Nam đã khá thành công trên con đường hội nhập kinh tế quốc tế với quan hệ đầu tư, thương mại với 230 quốc gia và vùng lãnh thổ, trở thành thành viên của WTO và ký kết 16 hiệp định thương mại tự do FTA với tư cách song phương hay thông qua ASEAN.
Nhưng từ đầu năm những diễn biến tiêu cực của nền chính trị thế giới đã đưa ra những thách thức mới và đe doạ chính sách hội nhập của Việt Nam.
Thứ nhất, từ mấy năm nay, Việt Nam đặt kỳ vọng hội nhập và phát triển kinh tế vào hiệp định TPP, thật vậy với hiệp định này Việt Nam sẽ tiếp cận một thị trường có quy mô bậc nhất thế giới và giàu nhất thế giới, các chuyên gia phân tích kinh tế đều đưa ra những mức gia tăng GDP trên 10% cho 10 năm sắp tới. Thế nhưng giấc mơ này đã tan biến, ngay sau khi đắc cử Tổng thống Trump quyết định rút Mỹ khỏi hiệp định. Hơn thế nữa với với phong trào dân tuý do ông chủ trương, ông Trump còn đang tính tăng đồng loạt thuế nhập khẩu, dự kiến này sẽ ảnh hưởng mạnh đến những cơ xưởng lắp ráp ở Việt Nam để rồi xuất khẩu qua Mỹ. Trực tiếp hơn chính quyền Trump cũng tính hạn chế xuất khẩu của Việt Nam qua Mỹ nếu ngược lại không có trao đổi tương xứng trong mậu dịch. TPP không có Mỹ nếu có được tiếp tục thực hiện cũng kém đi rất nhiều phần hấp dẫn, vả lại các nước còn lại phần đông đều đã ký song phương FTA với Việt Nam (hoặc trong khuôn khổ ASEAN).
Thứ
nhì, từ khi Trung Quốc trở thành
cường quốc kinh tế bậc nhất thế
giới, Bắc Kinh nuôi dưỡng ý chí
thiết lập lại một đế chế đi
từ Thái Bình Dương đến Đại
Tây Dương như thời Thành Cát
Tư Hãn. Nhưng thay vì dùng đòn
quân sự, Trung Quốc dùng trước
tiên đòn kinh tế, khi kiểm soát được cái hầu bao của một quốc
gia thì sự kiểm soát chính trị
chỉ là vấn đề thời gian. Chiến
thuật này đã được thực
thi từ nhiều năm qua tại những vùng
Đông Nam Á, vùng lân cận với
Trung Quốc và ở châu Phi để kiểm
soát nguồn nguyên vật liệu. Mới
đây, chiến thuật này được
cài đặt ở Âu Châu thông qua
việc mua lại, sát nhập các doanh
nghiệp đầu tàu về khoa học và
công nghệ. Và như vậy nắm đằng
chuôi luôn thế mạnh kinh tế của
các quốc gia này.
Đối với Việt Nam, Trung Quốc đã từng bước chi phối nền kinh tế quốc gia, không những trên lãnh vực mậu dịch và ngay những ngành công nghệ Việt Nam cũng chỉ có thể hoạt động nhờ vào nguyên vật liệu nhập từ Trung Quốc. Còn về các dự án lớn thì phần đông rơi vào tay Trung Quốc với nghệ thuật ‘bôi trơn’ gần như chính thức, chưa kể đến sự tài trợ của Ngân hàng Phát triển Hạ tầng cơ sở do Trung Quốc thành lập. Muốn hoàn toàn chi phối kinh tế Việt Nam Trung Quốc cũng cố gắng cô lập hoá Việt Nam trong những mối giao thương với những quốc gia khác. Chiến lược này cũng đã được nhà nghiên cứu Vũ Thành Công của Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế (SCIS), Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Tp.HCM vạch ra, đó là trong dự án ‘Một vành đai một con đường’, cỗ xe thiết kế từ 3 năm nay để đưa Trung Quốc thành đế chế trên ‘lục địa cũ’, với ‘con đường tơ lụa trên biển’ giúp Trung Quốc kiểm soát tất cả những cảng quan trọng trong vùng Đông Nam Á và Ấn Độ Dương. Khi nghiên cứu kỹ càng bản đồ này thì Ông Vũ Thành Công nhận xét Việt Nam có thể bị gạt ra ngoài và rất khó giao thương qua đường biển với những quốc gia trong vùng.
Với
những diễn biến kể trên, nếu Việt
Nam muốn giữ được quyền tự
chủ kinh tế thì chỉ còn một lối
thoát đó là hiệp định
thương mại tự do với EU – EVFTA.
Thật vậy liên hệ kinh tế với một
khối hiện giàu mạnh nhất thế
giới sẽ một phần hoá giải những
khó khăn do Mỹ gây ra phần khác
thăng bằng hoá quan hệ kinh tế với
Trung Quốc.
Mặc dù hiệp định EVFTA đã được ký kết, nhưng vì là một hiệp định FTA thế hệ mới, đi xa hơn một hiệp định thuần quan thuế nên phải được sự chấp nhận của quốc hội của từng quốc gia thành viên và sau đó của nghị viện EU. Con đường còn dài và đầy chông gai, cái gai thứ nhất là vấn đề nhân quyền và vừa rồi cái gai thứ nhì đã mọc lên với sự ‘xích mích’ với Chính quyền Đức về vụ Trịnh Xuân Thanh và Bộ ngoại Giao của chính phủ Đức đã chính thức thông báo tạm đình chỉ hiệp ước đối tác chiến lược với Việt Nam. Với quyết định này, nếu không có sự hoà giải của hai bên thì tất nhiên sẽ đi đến chỗ nước này sẽ bác bỏ hiệp định EVFTA, nhất là với kết quả bầu cử bên Đức vừa rồi, phe dân tuý chính thức xuất hiện trong nghị trường và ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến đường lối của thủ tướng Merkel.
Trong
hiện tại quan hệ thương mại Việt
Đức rất là tốt đẹp, thương
mại hai chiều đạt khoảng 10 tỷ
USD, và Đức chiếm 20% xuất khẩu
của Việt Nam sang EU và Đức là
cửa ngõ trung chuyển hàng hoá sang
Châu Âu. Căng thẳng ngoại giao Việt
Đức, không những ảnh hưởng
đến xuất khẩu nông thủy sản
mà còn tác động đến các
công xưởng lắp ráp điện tử
của nước ngoài hiện có ở Việt Nam, họ sẽ phải tính đường
chuyển dịch sang quốc gia khác.
Thực tế mà nói, kinh tế Đức cũng không hề coi nhẹ EVFTA, vì căn bản hiệp định này sẽ không những mở cửa thị trường Việt Nam, mà còn thông qua hiệp định AEC, mở luôn cửa ASEAN. Mặc dù kinh tế Đức hiện phát triển tương đối tốt nhưng cũng đang phải đối mặt với những thách thức không nhỏ, như vụ khủng hoảng kỹ nghệ xe hơi với những gian dối về động cơ diesel và những khó khăn với Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên vì thể diện quốc gia, Đức đã phải lấy những quyết định trên.
Vì những lý do trên, căn bản hợp tác kinh tế Việt Đức phải được duy trì và Việt Nam sẽ phải cố gắng hàn gắn những sứt mẻ ngoại giao hiện tại.
Nếu những căng thẳng Việt Đức hiện tại không được giải quyết mỹ mãn và tiếp theo đó hiệp định EVFTA không được phê duyệt thì Việt Nam sẽ đứng trước một tình thế rất khó khăn, bị cô lập hoàn toàn trên phương diện kinh tế và mất đi tất cả những thị trường cần thiết cho sự phát triển. Mô hình phát triển dựa trên lao động rẻ tiền sẽ mất hẳn ý nghĩa, và ngay nông nghiệp cũng như công nghệ truyền thống cũng sẽ chỉ sống nhờ trên thị trường nội địa. Cố gắng lắm Việt Nam có thể thoát tình trạng suy thoái kinh tế, nhưng phát triển GDP sẽ ở mức 1 hay 2% năm và nạn thất nghiệp sẽ tràn lan.
Trong tình huống này và nếu Việt Nam không thay đổi sách lược thì kinh tế sẽ hoàn toàn lọt vào tay ông bạn vàng phía Bắc đúng như trong lộ trình Đế chế hoá của Trung Quốc.
Bởi vậy Việt Nam phải cố gắng hàn gắn lại bang giao với Đức thể hiện rõ ràng sự tôn trọng nhân quyền và ráo riết vận động cho sự phê duyệt hiệp định EV-FTA. Nhưng nếu hiệp định này không được thông qua thì không nên sống lại tình trạng ‘bẽ bàng’ khi ông Trump quyết định rút khỏi TPP – mặc dù đã biết từ hồi tranh cử ý định trên của ông Trump. Muốn tránh cảnh ‘ngỡ ngàng’ thì ngay từ bây giờ phải nghĩ đến phương án B, làm gì khi EV-FTA đổ vỡ, làm gì để đối mặt với áp lực đến từ Trung Quốc.
Trong
tình thế bị cô lập hoá và
nguy cơ bị một đế quốc chi phối
hoàn toàn nền kinh tế, thì Việt
Nam phải xoay chiều hẳn chính sách
hội nhập, đặt lên hàng đầu
tiêu chí gìn giữ độc lập
và tự chủ trên phương diện
kinh tế, không để một Khối, hay
một quốc gia chi phối nền kinh tế.
Nói một cách khác, nếu về phương diện chính trị Việt Nam đã thể hiện một phần nào đó lập trường Trung lập, không liên kết, thì với kế hoạch B ta phải áp dụng triệt để lập trường trung lập trên lãnh vực kinh tế.
Hướng đi Trung lập của Thụy Sỹ từ 400 năm nay là hướng đi mà kế hoạch B nên tận dụng, Lập trường chính trị trung lập đã giúp nước này gìn giữ hoà bình và thoát bao cuộc chiến sâu xé Âu Châu và thế giới từ 4 thế kỷ nay. Để bảo tồn độc lập trên phương diện kinh tế, Chính phủ Thụy Sỹ đã hỗ trợ nông nghiệp bản xứ để đảm bảo lương thực cho người dân trong mọi tình huống, cũng trong chiều hướng đó, đảm bảo sự độc lập trong chuỗi cung ứng nhiên liệu với dàn đập thủy điện và lò điện nguyên tử, cũng như đa phương hoá những nước cung cấp dầu khí. Về mô hình phát triển kinh tế Thụy Sỹ đã đổi từ một mô hình công nghiệp sản xuất qua mô hình dịch vụ tránh được những áp lực có thể có trên chuỗi cung ứng nguyên vật liệu. Một số công nghiệp vẫn còn hoạt động nhưng trong những ngành nghề dựa trên nghiên cứu khoa học và trí tuệ, nếu không thì cũng có một thị trường tiêu thụ toàn thế giới. Hội nhập quốc tế của Thụy Sỹ, dựa trên những quan hệ song phương với hầu hết tất cả các quốc gia trên thế giới và Thụy Sỹ không là thành viên của bất cứ một khối nào – ngoại trừ khối AELE, một khối thuần tự do thương mại đang phai nhoà trước sự bành trướng của khối EU. Tuy nhiên vì diễn tiến lịch sử kinh tế Thụy Sỹ trở nên phụ thuộc vào kinh tế EU đó là tình huống mà nước này cũng đang muốn thoát ra.
Kế hoạch B của Việt Nam nhằm phát triển kinh tế với tiêu chí gìn giữ độc lập kinh tế sẽ theo 3 hướng chính.
Thứ
nhất sẽ mở thật rộng quan hệ song
phương với tất cả các quốc
gia trên thế giới thông qua những hiệp
định FTA, không gia nhập một khối
kinh tế nào – ngoại trừ khối
ASEAN, nhưng cũng không để khối này
chi phối hoàn toàn kinh tế Việt Nam –
với những khối kinh tế hiện có
chỉ ký kết những hiệp định
song phương và hạn chế giao thương
ở một mức độ không chi phối
được. Cụ thể, Việt Nam sẽ
toàn cầu hoá sản phẩm tiêu thụ
của mình, muốn vậy thương hiệu
Việt sẽ phải toả khắp 5 châu và
Bộ Ngoại giao sẽ giữ vai trò quyết
định, các tham tán thương mại
sẽ là những chuyên gia tiếp thị,
đầu cầu cho các doanh nghiệp Việt
thâm nhập thị trường nước
ngoài. Kỹ thuật số trong chiến lược
phân phối cũng sẽ là công cụ
tối quan trọng.
Thứ nhì, để áp dụng triệt để tiêu chí độc lập kinh tế, phải giảm thiểu tới mức không chi phối được, những quan hệ kinh tế thương mạị với những quốc gia và khối kinh tế hiện tại. Như đã nói ở trên quan hệ thương mại, kinh tế với Mỹ sẽ giảm thiểu từ phía Mỹ, khi chính quyền Trump áp dụng triệt để cính sách dân tuý, Về phía Âu Châu, nếu hiệp định EVFTA không thành thì quan hệ kinh tế cũng tự nó giảm sút. Chỉ còn quan hệ kinh tế, thương mại với Trung Quốc là Việt Nam phải chủ động giảm thiểu. Bước đầu là ngưng hoàn toàn tốc độ gia tăng và bước sau là từ từ giảm thiểu khi đã tìm được phương án thay thế, như vậy để tránh gây ra sự suy thoái của toàn nền kinh tế.
Cụ thể chính phủ có thể sửa đổi bộ luật cạnh tranh, không những bảo đảm sự cạnh tranh bình đẳng mà còn nghiêm cấm sự chi phối thị trường, không những từ một doanh nghiệp mà cả từ một quốc gia hay khối kinh tế.
Thứ ba, để bảo đảm phát triển kinh tế trong tinh thần độc lập, tự quyết, Việt Nam phải sửa đổi mô hình tăng trưởng, thay vì nhắm vào mục tiêu, công nghệ hoá, hiện đại hoá thì nên đặt mục tiêu trên sự độc lập và tự quyết của nền kinh tế và bảo đảm công ăn việc làm cho mọi người dân. Để đặt được mục tiêu này, Việt Nam phải thay thế mô hình nhân công giá rẻ, bằng mô hình dịch vụ. Như vậy vừa bảo đảm được công ăn việc làm cho người dân vừa ngăn ngừa sự chi phối của một quốc gia khác. Sự chuyển đổi mô hình này dầu sao cũng phải thực hiện, vì với cách mạng công nghệ 4.0, người lao động tay chân sẽ bị thay thế bằng hệ thống tự động hay rô bốt và mô hình lao động rẻ tiền sẽ không còn.
Trên đây kế hoạch B chỉ được phác hoạ qua những nét chính để chính quyền Hà Nội suy ngẫm, việc thực hiện phải qua thiết kế một chương trình hành động chi tiết và cụ thể.
Cũng phải nói, cộng vào những khó khăn nói ở trên Việt Nam còn một loạt những khó khăn khác, như nợ công, ngân sách, nợ xấu ngân hàng, doanh nghiệp nhà nước thiếu quản lý… và áp dụng kế hoạch B trong trường hợp này tất nhiên khó có thể đạt được mức tăng trưởng GDP như đã dự kiến.
Lãnh thổ Trung Quốc thời xa xưa chỉ bằng mấy tỉnh hiện nay, nhưng nhờ sức bành trướng không ngừng lan ra bốn phía, nên to lớn như hiện nay. Trước thời Tần, biên giới Trung Quốc tại phía nam chỉ đến sông Dương Tử và một phần đất tại các tỉnh Giang Tây, Hồ Nam, Giang Tô. Qua các thời Tần, Hán, không ngừng xâm lăng; chiếm trọn vùng đất phương nam, chiếm cả Việt Nam. Trải qua một ngàn năm đô hộ, Việt Nam giành lại nền độc lập, trong khi các vùng đất khác biến thành quận huyện của Trung Quốc. Kể từ đó Việt Nam đời nối đời chống Trung Quốc xâm lăng, lại tiếp tục mang gươm đi mở nước nên lãnh thổ tăng gấp đôi. Với địa lý liền núi, liền sông, lại sẵn đường để Trung Quốc xâm nhập thuỷ bộ; hãy tìm hiểu xem vì lẽ gì nước ta không bị Hán hoá.
Việt Nam ta ta có lịch sử trên 4.000 năm ; những nước thuộc loại lâu đời như vậy, lịch sử buổi ban đầu thường được xây dựng bằng truyền thuyết. Truyền thuyết kể rằng xưa Đế Minh, cháu ba đời Viêm đế Thần Nông bên Tàu, đi tuần phương nam, đến Ngũ Lĩnh lấy con gái Vụ tiên, sinh con là Lộc Tục. Lộc Tục đức tính toàn thiện nên Đế Minh yêu lắm, muốn truyền ngôi cho. Nhưng Lộc Tục cố nhường cho anh là Nghi; bấy giờ Đế Minh mới lập Nghi làm vua nối ngôi, thống trị phương Bắc [Trung Quốc], phong Lộc Tục làm Kinh Dương Vương, thống trị phương Nam [Đại Việt] (Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Ngoại Kỷ quyển 1)
Truyền thuyết được xây dựng trên cơ sở Đại Việt là nước anh em, bình đẳng với Trung Quốc, chứ không phải là tôi tớ; bởi vậy quá trình lịch sử các triều đại Đại Việt xây dựng một nền văn hoá có những nét khác biệt với Trung Quốc. Lịch sử ghi nhận những sự kiện như sau:
Sách Hậu Hán Thư (quyển 24, Mã Viện Liệt Truyện) đề cập đến việc Mã Viện mang quân xâm lăng nước ta vào năm 42, nhân bác bỏ 10 khoản luật Việt dưới thời Hai Bà Trưng, chứng tỏ thời đó luật lệ 2 nước Việt, Trung không giống nhau:
“Viện đi đến đâu đều chia đất thành quận huyện, xây thành quách, thông ngòi rạch để lợi cho dân. Tâu rõ luật Việt và luật Hán, bác bỏ hơn 10 khoản. Dựa chế độ xưa, thân sức cho dân Việt rõ, để ràng buộc.”
[援所過輒為郡縣治城郭，穿渠灌溉，以利其民。條奏越律與漢律駁者十餘事，與越人申明 舊制以約束之]
Đến giai đoạn độc lập, vào thời vua Lê Đại Hành năm Thiên Phúc thứ 8 [978], Sứ thần nhà Tống, Lý Giác, đến thăm nước ta lần thứ hai. Sau khi quan sát phong cách nước ta lúc bấy giờ; Giác nhận thức rằng ngoài vòm trời Trung Quốc ra, còn có vòm trời Đại Việt với những nét văn hoá riêng biệt; nên lúc đến sứ quán bèn làm bài thơ bát cú đưa tặng, với hai câu kết như sau:
天外有天應遠照，
溪潭波靜見蟾秋。
Thiên ngoại hữu thiên ưng viễn chiếu,
Khê đàm ba tĩnh kiến thiềm thu. (Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Bản Kỷ quyển 1)
(Ngoài trời, lại có trời soi nữa,
Sông lặng khe đầm bóng nguyệt thâu.)
Nước ta cũng như phần lớn các nước châu Á khác, theo chế độ quân chủ giống như Trung Quốc. Tuy nhiên trong lúc thực hiện thể chế này, Việt Nam không hoàn toàn rập khuôn; với bản lãnh phân biệt đúng sai, chọn con đường phải, có lúc tự hào những chỗ vượt trội Trung Quốc. Trường hợp vua Đường Lý Thế Dân và vua đầu tiên đời Trần nước ta đều có miếu hiệu là Thái Tông, cả hai đều có mối bất hoà với em; nhưng vua Trần Thái Tông nước ta cố hoà giải, giữ được mạng sống cho người em là An Sinh vương Liễu; riêng vua Đường Thái Tông thì giết cả 2 em là Kiến Thành và Nguyên Cát. So sánh đức độ ai hơn ai, nền quân chủ nào tốt hơn; vua Trần Dụ Tông với tư cách nhà phê bình sử, có bài thơ nổi tiếng sau đây:
唐太宗與本朝太宗
唐越開基兩太宗，
彼稱貞觀我元豐。
建成誅死安生在，
廟號雖同德不同。
Đường Thái Tông dữ bản triều Thái Tông
Đường, Việt khai cơ lưỡng Thái Tông,
Bỉ xưng Trinh Quán, ngã Nguyên Phong.
Kiến Thành tru tử, An Sinh tại,
Miếu hiệu tuy đồng, đức bất đồng.
Dịch nghĩa
Đường và Việt đều có vua mở mang cơ nghiệp với miếu hiệu là Thái Tông,
Vua của họ niên hiệu Trinh Quán, vua ta là Nguyên Phong.
Việc Kiến Thành [nhà Đường] bị giết chết, còn An Sinh [nước ta] được sống,
Chứng tỏ tuy đồng miếu hiệu, nhưng đức độ thì bất đồng.
Thời xưa nước ta và các nước Nhật Bản, Cao Ly cùng chia sẽ với Trung Quốc chữ viết; riêng Việt Nam dùng âm Hán Việt và gọi là chữ Nho. Nho [儒] do 2 chữ nhân [人] và nhu [需] gộp lại, có nghĩa là nhu cầu con người; ý nói chữ Nho là thứ chữ rất cần cho con người nói chung, chứ không phải dành riêng cho một nước nào.
Cùng với chữ Nho, Khổng Học từ Trung Quốc truyền bá vào Việt Nam. Người Việt ta tôn sùng Khổng Học qua những tư tưởng lành mạnh như: trung quân ái quốc, nhân, nghĩa, lễ, trí, tín; nhắm xây dựng một nước Việt Nam văn hiến. Tuy tôn sùng, nhưng không tin một cách mù quáng; đối với những tư tưởng phản tiến hoá, kỳ thị chủng tộc, ông cha ta không đưa vào kho tàng văn hoá Việt Nam.
Đơn cử, Luận Ngữ [论语] là bộ sách căn bản, ghi những lời dạy của Khổng Tử, được dùng làm sách giáo khoa. Nhưng trong sách này có những hạt sạn, như lời miệt thị các dân tộc lân bang với Trung Quốc là Di Địch [mọi rợ]. Cụ thể trong thiên Bát Dật [八佾], có lời phân biệt chủng tộc nặng nề như sau:
Di Địch chi hữu quân bất như chư Hạ chi vong dã
[夷狄之有君，不如诸夏之亡 也.]
Có nghĩa là : Các nước Di, Địch [mọi rợ] tuy có vua; nhưng cũng không bằng Hoa Hạ [Trung Quốc] khi mất vua.
Trung Quốc gọi các nước nhỏ xung quanh là tứ Di [4 Di] gồm: Đông Di, Nam Man, Tây Nhung, Bắc Địch. Đối với những tư tưởng kỳ thị chủng tộc như vậy, không được đưa vào kho tàng văn học Việt Nam đã đành; riêng các Sứ thần Việt Nam đến Trung Quốc, như Lê Quí Đôn vào năm Tân Mão [1761] đã làm văn thư phản đối nhà đương cục Quảng Tây dùng các từ ngữ như “Di quan” [quan Mọi], “Di quan kiến” [quan Mọi đến chào] vv… khiến viên Bố chánh Quảng Tây phải gửi văn thư khen văn hay và hứa không dùng chữ Di nữa :
“Văn này rất hay, nói rất đúng lý… Nay Sứ thần đã đem sự này bày tỏ nên lời, đã được quan Tuần vũ bằng lòng nghe. Đã gửi một ống công văn truyền cho đạo Tả Giang và các phu, dặn từ rày trở về sau đừng hô chữ Di nữa và gọi là Cống sứ nước An Nam. Sứ có thể về nước thưa với Quốc vương được rõ….” (1)
Về phần Nho học ca tụng đạo lý làm người, trung với vua, với đất nước; hiếu với cha mẹ, tổ tiên giống nòi; cha ông ta đã dùng tư tưởng đó để chống Hán hoá, chống Trung Quốc xâm lược:
Trai thời trung, hiếu làm đầu,
Gái thời tiết hạnh là câu trau mình.
(Lục Vân Tiên, Nguyễn Đình Chiểu)
Một bài thơ chữ Nho chống xâm lược hầu như chúng ta đều thuộc lòng, đó là bài Nam Quốc Sơn Hà của Lý Thường Kiệt, khẳng định lãnh thổ Đại Việt trường tồn, kẻ xâm lăng sẽ bị thất bại:
南 國 山 河
南 國 山 河 南 帝 居
截 然 定 分 在 天 書
如 何 逆 虜 來 侵 犯
汝 等 行 看 取 敗 虛
Nam quốc sơn hà
Nam quốc sơn hà nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm ?
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư !
Dịch thơ :
Sông núi nước nam
Sông núi nước Nam vua Nam ở
Rành rành định phận tại sách trời
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm ?
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời !
(Bản dịch của Trần Trọng Kim)
“Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời” mô tả một cách hiện thực tình cảnh đạo quân bách chiến bách thắng Mông Cổ, bị thảm bại tại ven sông Hồng; trận Chương Dương tại hữu ngạn, trận Hàm Tử tại tả ngạn; tạo nên khúc quẹo lịch sử chuyển bại thành thắng. Chiến công này được Thượng tướng Trần Quang Khải ca tụng trong bài Tòng giá hoàn kinh như sau:
從駕還京
奪槊章陽渡，
擒胡菡子關。
太平須努力，
萬古此江山。
Tòng giá hoàn kinh
Đoạt sáo Chương Dương độ,
Cầm Hồ Hàm Tử quan.
Thái bình tu nỗ lực,
Vạn cổ thử gian san.
Bản dịch của Trần Trọng Kim :
Chương Dương cướp giáo giặc,
Hàm Tử bắt quân thù.
Thái bình nên gắng sức,
Non nước ấy nghìn thu.
Chiến tranh tiếp tục, hai lần đánh đuổi đạo quân Thoát Hoan chạy dài; trải qua mấy năm trời vùng vẫy với ngọn giáo, ba quân khí thế như cọp dữ, hùng khí chống xâm lăng cao vút mờ các sao Ngưu sao Đẩu. Tướng Phạm Ngũ Lão múa bút, ca tụng hào khí đó qua bài thơ Thuật Hoài:
述 懷
橫 槊 江 山 恰 幾 秋
三 軍 貔 虎 氣 吞 牛
男 兒 未 了 功 名 債
羞 聽 人 間 說 武 侯
Thuật hoài
Hoành sáo giang san cáp kỉ thu
Tam quân tì hổ khí thôn Ngưu
Nam nhi vị liễu công danh trái
Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu.
Dịch thơ:
Tỏ lòng
Múa giáo non sông trải mấy thu,
Ba quân hùng khí át sao Ngưu.
Công danh nam tử còn vương nợ,
Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu.
(Bản dịch của Trần Trọng Kim trong Việt Nam Sử Lược)
Toàn dân nỗ lực chiến đấu, giặc thua rút, đất nước hoà bình; với một lãnh tụ độc tài sẽ nghĩ đến việc củng cố uy quyền, hưởng lạc “bỏ thân trăm họ làm công một người” (2).
Nhưng đối với vị vua hiền như Trần Thánh Tông, ngài hoà vui cùng dân chúng nơi thôn dã, với vườn cây gốc quít, hưởng cảnh thanh bình; ngắm trăng “vô sự” với cõi lòng “bình yên vô sự”; niềm vui bình dị ấy được diễn tả qua tuyệt tác Hạnh Thiên Trường hành cung như sau:
行 天 長 行 宮
景 清 幽 物 亦 清 幽
十 二 仙 州 此 一 州
百 步 生 歌 禽 百 舌
千 行 奴 僕 橘 千 頭
月 無 事 照 人 無 事
水 有 秋 含 天 有 秋
四 海 已 清 塵 已 靖
今 年 遊 勝 昔 年 遊
Hạnh Thiên Trường hành cung
Cảnh thanh u vật diệc thanh u
Thập nhị tiên châu thử nhất châu.
Bách bộ sinh ca, cầm bách thiệt,
Thiên hàng nô bộc, quất thiên đầu
Nguyệt vô sự chiếu nhân vô sự
Thủy hữu thu hàm thiên hữu thu.
Tứ hải dĩ thanh, trần dĩ tĩnh
Kim niên du thắng tích niên du.
Trần Thánh Tông
Tạm dịch :
Cảnh thanh u, mọi vật đều thanh u
Đây là một châu đẹp, trong 12 châu.
Ta nghe hàng trăm tiếng chim hót, như hàng trăm tiếng đàn hát
Nghìn gốc quít xum xuê, như hàng nghìn đám quân hầu
Ánh trăng vô sự, chiếu dọi tâm hồn vô sự
Nước mùa thu, chứa cả bầu trời thu.
Bốn biển thanh bình, cát bụi [chiến tranh] đã lắng xuống.
Năm nay đến thăm, vui hơn những năm trước.
Rồi vó ngựa chiến tranh lại đến dưới thời quân Minh xâm lược, nhà Nho Đặng Dung đem cả cuộc đời trai hiến cho nước. Hàng chục năm trời miệt mài chinh chiến, mãi cho đến lúc mái tóc ngã sang màu bạc, vẫn tiếp tục chiến đấu, cặm cụi mài gươm dưới ánh trăng:
感 懷
世 事 悠 悠 奈 老 何
無 窮 天 地 入 酣 歌
時 來 屠 釣 成 功 易
運 去 英 雄 飲 恨 多
致 主 有 懷 扶 地 軸
洗 兵 無 路 挽 天 河
國 讎 未 報 頭 先 白
幾 度 龍 泉 戴 月 磨
Cảm hoài
Thế sự du du nại lão hà
Vô cùng thiên địa nhập hàm ca
Thời lai đồ điếu thành công dị
Vận khứ anh hùng ẩm hận đa
Trí chúa hữu hoài phù địa trục
Tẩy binh vô lộ vãn thiên hà
Quốc thù vị báo, đầu tiên bạch
Kỷ độ Long Tuyền đới nguyệt ma
Đặng Dung
Dịch thơ :
Việc đời bối rối tuổi già vay,
Trời đất vô cùng một cuộc say.
Bần tiện gặp thời lên cũng dễ,
Anh hùng lỡ bước ngẫm càng cay.
Vai khiêng trái đất mong phò chúa,
Giáp gột sông trời khó vạch mây.
Thù trả chưa xong đầu đã bạc,
Gươm mài bóng nguyệt biết bao rày.
(Bản dịch của Phan Kế Bính)
Rồi hàng hàng lớp lớp, già trẻ trai gái tiếp tục chiến đấu, sử sách ghi chép trong giai đoạn chống Minh có đến 64 cuộc khởi nghĩa (3). Cuối cùng dưới sự lãnh đạo của vua Lê Lợi, quân xâm lăng phải cúi đầu rút ra khỏi bờ cõi; Văn thần Nguyễn Trãi được giao soạn bản Bình Ngô đại cáo, nội dung như bản tuyên ngôn độc lập, với phần mở đầu như sau:
弔伐 之 師 莫 先 去 暴 。
惟 我 大 越 之 國,
實 為文 獻 之 邦 。
山 川 之 封域 既 殊,
南 北 之 風 俗亦 異 。
自 趙 丁 李 陳 之肇 造 我 國,
與 漢 唐 宋元 而 各 帝 一 方 。
雖 強弱 時 有 不 同
而 豪 傑 世未 常 乏 。
故 劉 龔 貪 功以 取 敗,
而 趙 禼 好 大 以 促 亡 。
唆 都 既 擒 於 鹹 子 關 ，
烏 馬 又 殪 於 白 藤 海 。
嵇 諸 往 古,
厥 有 明 徵。
Phiên âm
Nhân nghĩa chi cử, yếu tại an dân,
Điếu phạt chi sư, mạc tiên khử bạo.
Duy ngã Đại Việt chi quốc,
Thực vi văn hiến chi bang.
Sơn xuyên chi phong vực ký thù,
Nam bắc chi phong tục diệc dị.
Tự Triệu Đinh Lý Trần chi triệu tạo ngã quốc,
Dữ Hán Đường Tống Nguyên nhi các đế nhất phương.
Tuy cường nhược thì hữu bất đồng,
Nhi hào kiệt thế vị thường phạp.
Cố Lưu Cung tham công dĩ thủ bại,
Nhi Triệu Tiết hiếu đại dĩ xúc vong.
Toa Đô ký cầm ư Hàm Tử quan,
Ô Mã hựu ế ư Bạch Đằng hải
Kê chư vãng cổ,
Quyết hữu minh trưng.
Bản dịch của Ngô Tất Tố :
… Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Núi sông bờ cõi đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác
Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương
Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau
Song hào kiệt thời nào cũng có.
Cho nên:
Lưu Cung tham công nên thất bại,
Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong,
Cửa Hàm tử bắt sống Toa Đô
Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã
Việc xưa xem xét,
Chứng cớ còn ghi…..
Qua thơ văn phần trích dẫn, khẳng định dòng văn học chống Trung Quốc xâm lược đời nối đời trường tồn. Chiến đấu bằng ngọn bút, xây dựng nền văn hiến, không những đủ sức tự vệ chống Hán hoá, mà lại còn có mãnh lực thu hút rất nhiều nhân vật thuộc dòng giống Trung Quốc tự nguyện hội nhập vào dân tộc Việt Nam. Lịch sử ghi nhận Hồ Hưng Dật, thuỷ tổ họ Hồ, gốc tỉnh Chiết Giang; Mạc Cửu người tỉnh Quảng Đông, lập nên tỉnh Hà Tiên; Trịnh Hoài Đức, gốc Phúc Kiến, Phan Thanh Giản, dòng dõi Minh Hương (4), đều là những khoa bảng và danh thần dưới triều Nguyễn.
Chú thích :
1. Lê Quí Đôn đi sứ nước Thanh, Hoàng Xuân Hãn, Diễn Đàn
2. Bỏ thân trăm họ làm công một người, Văn tế thập loại chúng sinh, Nguyễn Du.
3. Trong cuốn sách khảo cứu về lịch sử Chinh chiến dữ khí thủ : Minh đại trung Việt quan hệ nghiên cứu của Bác sĩ Trịnh Vĩnh Thường, Giáo sư đại học tại Ðài-Loan; có lập biểu liệt kê 64 cuộc nổi dậy tại Việt Nam dưới thời quân Minh đô hộ.
4. Minh Hương : người Trung Quốc chống Thanh, khôi phục nhà Minh thất bại, sang sống tại Việt Nam.
]]>
CHÚNG TÔI, các tổ chức xã hội dân sự và người Việt sinh sống trong và ngoài nước, nhận định và tuyên bố về quyền tự do lập hội và quyền tự do biểu tình của công dân Việt Nam như sau:
Điều 25 của Hiến pháp ban hành năm 2013 của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (Hiến pháp 2013) đã long trọng ghi nhận các quyền tự do bất khả xâm phạm của mọi công dân Việt Nam: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định.”
Đáng tiếc là tất cả các quyền tự do nêu trên vẫn chưa được nhà nước Việt Nam tôn trọng và bảo đảm đầy đủ kể từ năm 1946, khi bản hiến pháp đầu tiên được ban hành, cho đến tận ngày nay. Nếu trước năm 1975 do hoàn cảnh chiến tranh, việc thực thi các quyền tự do của công dân chưa được quan tâm đúng mức, thì sau ngày hòa bình được lập lại, tính đến nay đã hơn 42 năm trôi qua, mọi lý do thường dùng để biện minh và duy trì những trở ngại đó không còn phù hợp để tiếp tục ngăn cản các quyền công dân tồn tại trên giấy trở thành hiện thực.
Với mục đích hiện thực hóa Quyền Lập hội và Quyền Biểu tình trong Hiến pháp 2013, gần đây Quốc hội đã đưa vào chương trình nghị sự kế hoạch thảo luận và thông qua hai bản dự thảo Luật Lập hội và Luật Biểu tình. Tuy nhiên, Chính phủ và các cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm soạn thảo các dự án luật đó đã không làm đúng và đủ trách nhiệm được Quốc hội giao phó, nên việc ban hành hai luật nói trên đã bị trì hoãn nhiều lần với nhiều lý do không thể chấp nhận.
Từ những nhận định trên, CHÚNG TÔI – các tổ chức xã hội dân sự và người Việt sinh sống trong và ngoài nước – cùng tuyên bố như sau:
Thứ nhất, quyền tự do lập hội và biểu tình là các quyền công dân thiết yếu, cần được ưu tiên tôn trọng bởi nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; đây chính là dân quyền được hiến pháp ghi nhận, chứ không phải được ban cấp bởi bất cứ ai hay bất cứ cơ quan nhà nước nào.
Thứ hai, các tổ chức xã hội dân sự là thành tố không thể thiếu của một nhà nước pháp quyền hiện đại, bên cạnh các tổ chức chính trị và cơ quan công quyền của quốc gia; do vậy nhà nước cần phải thay đổi nhận thức, từ bỏ thái độ nghi ngờ và kỳ thị đối với các tổ chức xã hội dân sự do chính người dân tự thành lập và tự nguyện tham gia.
Thứ ba, Điều 25 của Hiến pháp 2013 nhấn mạnh “việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định”, nên sự trì hoãn ban hành luật để thực thi các quyền tự do lập hội và biểu tình là hành động vi hiến cố ý và có chủ đích.
Thứ tư, yêu cầu Quốc hội xem xét trách nhiệm của Chính phủ và các cơ quan nhà nước được giao nhiệm vụ soạn thảo các dự án luật lập hội và biểu tình để có biện pháp xử lý phù hợp và giải quyết dứt khoát, nhằm đáp ứng sự trông đợi và tin tưởng của nhân dân.
Thứ năm, Hiến pháp đứng trên mọi luật và bất kỳ văn bản quy phạm pháp luật nào, nên không ai hoặc cơ quan nhà nước nào có quyền tùy tiện ngăn cản công dân thực thi các quyền công dân hiến định của mình.
Lập ngày 28 tháng 9 năm 2017
Các tổ chức xã hội dân sự và người Việt sinh sống trong và ngoài nước đồng ký tên:
1. Diễn đàn Xã hội dân sự, đại diện: ông Nguyễn Quang A
2. Câu lạc bộ Lê Hiếu Đằng, đại diện: ông Võ Văn Thôn
3. Ban Vận động Văn đoàn Độc lập Việt Nam, đại diện: PGS TS Hoàng Dũng
4. Diễn đàn Bauxite Việt Nam, đại diện: GS Phạm Xuân Yêm và GS Nguyễn Huệ Chi
5. Câu lạc bộ Phan Tây Hồ, đại diện: ông Hà Sĩ Phu và ông Đoàn Nhật Hồng
6. Người Bảo vệ Nhân quyền (Defend the Defenders), đại diện: ông Vũ Quốc Ngữ
7. Mạng lưới Các Tổ chức XHDS Độc lập, đại diện: ông Vũ Quốc Ngữ
8. Hội Cựu Tù nhân Lương tâm, đại diện: bác sĩ Nguyễn Đan Quế và linh mục Phan Văn Lợi
9. Báo điện tử Tiếng Dân Việt Media, đại diện: nhà báo Trần Quang Thành
10. Hội Phụ nữ nhân quyền, đại diện: bà Huỳnh Thục Vy
11. Giáo xứ Phú Yên, Nghệ An, đại diện: LM Đặng Hữu Nam
1. Đào Công Tiến, nguyên hiệu trưởng Trường Đại học kinh tế TP HCM
2. Võ Văn Thôn, nguyên giám đốc Sở Tư pháp TP HCM
3. Nguyễn Quang A, TSKH, nguyên viện trưởng Viện IDS, Hà Nội
4. Hoàng Hưng, nhà thơ - dịch giả, Sài Gòn (TP HCM)
5. Hoàng Dũng, PGS TS, Sài Gòn (TP HCM)
6. Nguyên Ngọc, nhà văn, Hội An
7. Nguyễn Đăng Quang, cựu đại tá an ninh Bộ Công an, Hà Nội
8. Phạm Toàn, nhà giáo dục, người sáng lập Nhóm giáo dục Cánh Buồm, Hà Nội
9. Nguyễn Huệ Chi, GS Ngữ văn, Hà Nội
10. Đặng Thị Hảo, TS Văn học, Hà Nội
11. Nguyễn Đình Nguyên, TS Y khoa, Australia
12. Nguyễn Thị Khánh Trâm, hưu trí, TP HCM
13. Trần Minh Thảo, viết văn, Bảo Lộc, Lâm Đồng (CLB Phan Tây Hồ)
14. Tuấn Khanh, nhạc sĩ, Sài Gòn (TP HCM)
15. Huỳnh Sơn Phước, nhà báo, Hội An
16. Võ Văn Tạo, nhà báo, Nha Trang
17. Lê Thân, hưu trí, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
18. Hạ Đình Nguyên, hưu trí, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
19. Lê Phú Khải, nhà báo, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
20. Kha Lương Ngãi, nguyên phó TBT báo Sài Gòn giải phóng, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
21. Trần Minh Quốc, Nguyên ủy viên báo chí Tổng hội Sinh viên Cần Thơ 1966, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
22. Nguyễn Kim Chi, nghệ sĩ, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
23. Trần Rạng, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
24. Trần Văn Bang, kỹ sư, cựu chiến binh chống Trung Quốc xâm lược, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
25. Ngô Kim Hoa (Sương Quỳnh), nhà báo tự do, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
26. Lại Thị Ánh Hồng, nghệ sĩ, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
27. Phan Đắc Lữ, nhà thơ, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
28. Tô Lê Sơn, kỹ sư, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
29. Bùi Minh Quốc, nhà thơ, Đà Lạt
30. Nguyễn Thu Giang, nguyên Phó Giám đốc Sở Tư Pháp TPHCM
31. Nguyễn Khắc Mai, nguyên vụ trưởng Vụ Nghiên cứu, Ban Dân vận trung ương, Hà Nội
32. Phạm Bá Hải, cựu tù nhân lương tâm, Sài Gòn (TP HCM)
33. Phạm Đình Trọng, nhà văn, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
34. Vũ Thư Hiên, Paris - Pháp
35. Trần Ngọc Sơn, kỹ sư, Pháp
36. Nguyễn Thanh Hằng, dược sĩ, Pháp
37. Trần Tiến Đức, nhà báo độc lập, đạo diễn phim tài liệu và truyền hình, Hà Nội
38. Dương Tường, nhà thơ - dịch giả, Hà Nội
39. Hồ Ngọc Nhuận, nhà báo, dân biểu đối lập thời VNCH, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam của thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
40. Tống Văn Công, nhà báo, hiện ở Mỹ
41. Mạc Văn Trang, TS Tâm lý giáo dục, Hà Nội
42. Phan Thị Hoàng Oanh, giảng viên ĐH, Sài Gòn
43. André Menras- Hồ Cương Quyết, nhà giáo Pháp Việt
44. Hà Thúc Huy, PGS.TS. Hóa học, Sài Gòn (TP HCM)
45. Vũ Trọng Khải, chuyên gia nông nghiệp, Sài Gòn (TP HCM)
46. Ý Nhi, nhà thơ, TP HCM
47. Tương Lai, nguyên viện trưởng Viện Xã hội học Việt Nam, nguyên thành viên Tổ Tư vấn Võ Văn Kiệt.
48. Trần Thế Việt, nguyên Bí thư Thành ủy Đà Lạt
49. Lại Nguyên Ân, nhà nghiên cứu độc lập, Hà Nội
50. Nguyễn Đăng Hưng, Giáo sư danh dự, Đại học Liège, Bỉ, cư trú tại Sài Gòn (TP HCM)
51. Tiêu Dao Bảo Cự, nhà văn tự do, Đà Lạt
52. Phạm Nguyên Trường, dịch giả, Vũng Tàu
53. Chu Hảo, Viện trưởng Viện Phan Châu Trinh, Hội An, Quảng Nam
54. Trần Đức Nguyên, cán bộ hưu trí, Hà Nội
55. Bùi Hiền, nhà thơ, Canada
56. Cao Lập, hưu trí, cư trú tại Mỹ
57. Huỳnh Tấn Mẫm, nguyên chủ tịch Tổng hội Sinh viên Sài gòn, nguyên ủy viên Mặt trận Tổ quốc Tp HCM
58. Lê Công Giàu, nguyên tổng thư ký THSV Sài Gòn 1966, nguyên phó bí thư thường trực Thành Đoàn Tp HCM 1975, nguyên GĐ Cty Savimex
59. Bùi Tiến An, hưu trí, Sài Gòn (TP HCM)
60. Lê Khánh Luận, TS Toán, nhà thơ, nguyên giảng viên ĐH Kinh Tế TPHCM
61. Hà Sĩ Phu, TS Sinh học, CLB Phan Tây Hồ, Đà Lạt
62. Nguyễn Quang Nhàn, CLB Phan Tây Hồ, Đà Lạt
63. Huỳnh nhật Tấn, hưu trí, Đà Lạt
64. Đoàn Nhật Hồng, thành viên CLB Phan Tây Hồ, Đà Lạt
65. Nguyễn Hữu Toàn, PGS.TS.BS., Đà Nẵng
66. Huỳnh Nhật Hải, hưu trí, CLB Phan Tây Hồ, Đà Lạt
67. Lê Công Định, luật sư, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng
68. Nguyễn Tiến Quang, kiến trúc sư, Sài Gòn ((TP HCM)
69. Trần Công Thạch, Sài Gòn (TP HCM)
70. Đào Tiến Thi, nhà nghiên cứu văn học và ngôn ngữ, nguyên ủy viên Ban chấp hành Hội Ngôn ngữ học Việt Nam, Hà Nội
71. Thiều Thị Tân, hưu trí, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng
72. Hồ Hiếu, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng
73. Nguyễn Xuân Diện, Tiến sĩ, Hà Nội
74. Nguyễn Thị Vân Như, Bác sĩ, Budapest, CH Hungary
75. Ngô Thị Kim Cúc, nhà văn, nhà báo, Sài Gòn (TPHCM)
76. Nam Dao Nguyễn Mạnh Hùng, nhà văn, cựu GS kinh tế học Đại học Laval, Canada
Đợt 2
77. Nguyễn Nguyên Bình, nhà văn, Hà Nội
78. Phan Quốc Tuyên, kỹ sư tin học, Thụy Sĩ
79. Trần Hữu Quang, PGS-TS Xã hội học, Sài Gòn
80. Nguyễn Tâm, kỹ sư Điện máy, TP HCM
81. Uông Đình Đức, kỹ sư Cơ khí, đã nghỉ hưu, TP HCM
82. Ngụy Hữu Tâm, dịch giả, Hà Nội
83. Trần Công Thắng, bác sĩ, Na Uy
84. Nguyễn Phong, kỹ sư, Hoa Kỳ
85. Lê Hải, nhà nhiếp ảnh, Đà Nẵng
86. Hà Văn Thùy, nhà văn, TP HCM
87. Trần Văn Huynh, đã nghỉ hưu, hiện cư ngụ tại TP Melbourne, Australia
88. Khổng Hy Thiên, kỹ sư, Khánh Hòa
89. Trần Đĩnh, tác giả Đèn Cù, Sài Gòn (TP HCM)
90. Nguyễn Đức Quỳ, cựu giáo chức, Hà Nội
91. Tuệ- Hải Nguyễn, Australia
92. Phạm Văn Biên, nhà văn, Nha Trang
93. Ngô Đắc Lợi, nhạc sĩ, Cần Thơ
94. Đỗ Xuân Cang, thành viên Tập hợp Dân chủ Đa nguyên tại Praha, CH Czech
95. Vinh Anh, CCB, Hà Nội
96. Lê Ngọc Thanh, linh mục Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam, Sài Gòn (TP HCM)
97. Phạm Vương Ánh, cựu sĩ quan QĐNDVN, kỹ sư Kinh tế, TP Vinh, Nghệ An
98. Nguyễn Trần Hải, cựu sĩ quan Hải quân NDVN, Hải Phòng
99. Nguyễn Trọng Hoàng, bác sĩ, Paris, Pháp
100. Đỗ Hữu Hải, hưu trí, Hà Nội
101. Trần Viết Tuyên, kiến trúc sư, Hamburg, CHLB Đức
102. Lê Khánh Hùng, TS Công nghệ Thông tin, Hà Nội
103. Phan Trọng Khang, thương binh 2/4 DNTN, Hà Nội
104. Ồng Quang Vinh, hưu trí, Khánh Hòa
105. Nguyễn Trọng Bách, kỹ sư Động lực, Nam Định
106. Phạm Khiêm Ích, nghiên cứu khoa học, Hà Nội
107. Mai Văn Võ, CCB biên giới phía Bắc, cựu đảng viên, cựu TNLT 1997
108. Ngô Thị Thứ, giáo viên, Sài Gòn (TP HCM)
109. Lưu Hồng Thắng, công nhân, Hoa Kỳ
110. Phạm Thị Hoàng Nhung, kỹ sư hóa, Hà Nội
111. Lê Phước Sinh, dạy học, Sài Gòn (TP HCM)
112. Đoàn Văn Tiết, nhà giáo, Sài Gòn (TP HCM)
113. Phạm Văn Đỉnh, Toulouse, Pháp
114. Nguyễn Đèn Cù, cựu học sinh Pétrus Ký khoá 70-77, viết blog tự do, Phú Quốc, Kiên Giang
115. Đặng Đình Mạnh, luật sư thuộc Đoàn LS TP HCM
116. Đặng Bích Phượng, hiện đã nghỉ hưu, Hà Nội
117. Đỗ Như Ly, kỹ sư, hưu trí, Sài Gòn (TP HCM)
118. Lê Anh Hùng, nhà báo độc lập, Hà Nội
119. Hà Dương Tường, nhà giáo về hưu, Pháp
120. Phạm Anh Tuấn, kỹ sư, sinh sống ở Australia
121. Nguyễn Ngọc Sẵng, tiến sĩ, hưu trí, Hoa Kỳ
122. Nguyễn Minh Tuấn, kỹ sư chế tạo máy, Erlangen, CHLB Đức
123. Nguyễn Mạnh Hùng, mục sư Tin lành, Sài Gòn (TP HCM)
124. Lê Văn Tâm, nguyên Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại Nhật Bản
125. Doãn Mạnh Dũng, kỹ sư, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hội Khoa học Kỹ thuật và Kinh tế Biển TP HCM
126. Nguyễn Văn Lịch, Chùa Láng, Đống Đa, Hà Nội
127. Đào Tấn Phần, nhân viên lao công trường THPT, Phú Yên
128. Nguyễn Đình Ấm, nhà báo, trú tại Long Biên, Hà Nội
129. Chu Sơn, công dân Việt Nam, TP HCM
130. Nguyễn Thị Kim Thoa, công dân Việt Nam, TP HCM
131. Lê Mai Đậu, kỹ sư, Hà Nội
132. Vũ Hoàng Anh (Bốn Phương), cư ngụ tại Dallas, TX, Hoa Kỳ
133. Mai Thái Lĩnh, nhà nghiên cứu, Câu lạc bộ Phan Tây Hồ, Đà Lạt
134. Văn Phú Mai, cựu giáo chức, Quảng Nam
135. Đinh Đức Long, tiến sĩ, bác sĩ, Sài Gòn (TP HCM)
136. Nguyễn Lương Thịnh, hưu trí, Sài Gòn (TP HCM)
137. Nguyễn Thế Hùng, Phó Chủ tịch Hội Cơ học Thủy khí Việt Nam, Đà Nẵng
138. Trần Văn Tiến, Praha, CH Czech
139. Nguyễn Phục Hưng, kỹ sư điện, TP.HCM
140. Đào Minh Châu, Hà Nội
141. Như Quỳnh de Prelle, nhà thơ, Brussels, Bỉ
142. Trần Thiện Kế, dược sĩ, Hà Nội
143. Nguyễn Văn Dương, Sài Gòn (TP HCM)
144. Phùng Hoài Ngọc, thạc sĩ, An Giang
145. Bùi Quang Vơm, kỹ sư, Paris, Pháp
146. Nguyễn Văn Cát, cựu chiến binh, TP HCM
147. Bùi Nghệ, sinh tại Quảng Ngãi, thường trú tại Tân Bình, TP HCM
148. Triệu Sang, thương phế binh VNCH, quê quán Sóc Trăng
149. Đặng Hữu Nam, linh mục Giáo xứ Phú Yên, Nghệ An
150. Trần Quốc Túy, kỹ sư hóa, đã nghỉ hưu, Hà Nội
151. Phạm Kỳ Đăng, làm thơ viết báo, dịch thuật tại CHLB Đức
152. Lý Đăng Thạnh, người chép sử, Sài Gòn (TP HCM)
153. Đào Đinh Bình, kỹ sư hưu trí, Hà Nội
154. Phuoc Le, Hoa Kỳ
155. Mai Anh Tài, tiến sĩ Kinh tế, TP HCM
156. Nguyễn Hải Sơn, công nhân, CHLB Đức
Mọi tổ chức và cá nhân đồng ý ký tên vào Tuyên bố xin gửi về địa chỉ: quyenlaphoivabieutinh@gmail.com]]>
Về già, ăn, với tôi, trở thành phiền toái, nhạt.
Buồn : tôi vốn háo ăn, thà ăn ngon và nhiều còn hơn ăn ít mà dở. Tuy, để sống, ăn thế nào cũng được, chưa hề than vãn. Và cũng thừa biết, với nhiều người, miếng ăn vẫn là miếng nhục.
Bây giờ, ăn nhiều không được. Thèm ăn ngon, đi ăn tiệm, đủ loại. Ừ, cũng được được, thích thích, nhưng cũng thế thôi. Không còn cảm giác khám phá hay nhớ lại.
Tự làm lấy ? Ô hô ai tai ! Mình đếch biết làm cơm, chưa bao giờ nưng niu ôm ấp một món ăn.
Ai mà chẳng có giới hạn ? Thì cứ thử càn. Ít khi toại nguyện. Còn bị mắng đáng đời. Hè hè.
Cuối cùng, ít nhất là với cơm Việt, ít khi đi ăn tiệm, ăn ở nhà. Vì em làm ăn ngon và đẹp. Anh cũng biết làm vài món, ăn không tệ.
Mới đây, bà chị dâu mách cho em : thịt bò Tây, có một miếng ngón. Nấu phở, dùng làm thịt chín hay thịt tái đều ngon. Có thể nhậu tái với rau dăm. Quái đản đến thế là cùng !
Nó là :
Em bèn thử làm một nồi phở chín-tái đơn giản với cái carotte nửa chín nửa tái đó. Cả hai thừa nhận : ngon lạ thường.
Nồi phở hai bữa cho hai người già không dùng hết được một cái carotte. Phần còn lại, tôi thử hai món :
1/ tái sách : ngon tuyệt vời
Phải để miếng carotte khoảng nửa giờ trong tủ ướp lạnh để có thể xắt nó thật mỏng. Chẳng món carpaccio nào, kể cả trong cơm Hàn Quốc hay Mông Cổ mà tôi có dịp nhậu so sánh được.
2/ Bún bò Huế
Còn đang làm, chưa nếm. Nhưng khi xắt miếng carotte chín, ngửi hương vị của nó, tôi tin : sẽ ngon hơn bất cứ miếng thịt chín nào khác mua được ở PhuLăngXa.
Xin giới thiệu với các bạn thà ăn ngon và nhiều còn hơn ăn ít và dở, tuy có thể đắt như nhau, vì ở PhuLăngXa hiện đại và hậu hiện đại, miếng carotte thuộc loại thịt bạc nhạc.
2017-09-29
Một dạo đau chân, không đi bách bộ được nhiều, nhưng theo lời khuyên của bác sĩ, mỗi ngày tôi phải đi lại một tiếng đồng hồ. May nhà tôi ở cạnh Công viên Sceaux (miền nam Paris) nên rất tiện vào đây, đi ít mà ngồi nhiều. Xung quanh tòa Aurore gần nhà, tôi biết hầu hết các ghế ngồi, ghế nào trong nắng ấm, ghế nào có gió mát, ghế nào trước phong cảnh hữu tình, ghế nào dễ quan sát chim chóc bay lượn,…Trước tòa Aurore có ba cái bể nhưng chỉ hai bể có nước phun và luôn đầy nước, xung quanh có ghế ngồi mặc sức chọn lựa ánh nắng hay bóng mát. Trong hai bể nước chỉ có một bể nuôi cá hồng loại Carassius auratus, bay lội lấp lánh màu hồng, da cam, trắng, đen cả đoàn quanh những đám hoa súng mùa hạ nở hoa, trắng, đỏ trên mặt bể, uốn lượn trước nền bóng chập chờn chóp lâu đài Sceaux cổ kính kế cạnh. Thường ngồi những hôm trời mát, tôi mãi miết nhìn hoa súng tươi thăm đẹp không kém gì hoa sen, quan sát những chú quạ ồn ào tranh cải, những bầy chim tích không ngớt nhảy nhót, nghiêm nghị với cái lưng đen, bụng trắng như người mặc y phục đi dự dạ hội. Thường có một bầy vẹt xanh không biết từ cỏi xa nào lại, mình xanh lục tươi màu, hình dáng giống con keo, định cư ở vùng cây cạnh bể Octogone, sống chung đụng với mấy chú sóc đuội cong, dài, rậm. Và trong bối cảnh ấy, thỉnh thoảng có một chú (hay một cô) diệc xám, khi thì đứng giữa đám hoa súng, khi thì dứng đợi hay thảnh thơi bách bộ trên bờ bể nước, đợi đúng lúc cá bơi lại gần thì cúi cổ hay nhảy vào nước bắt cá.
Xin xem toàn văn đính kèm dưới đây.

markdown:
Diễn Đàn : Trong những ngày gần đây dồn dập những thông tin về những thiên tai do bão lụt gây ra trong nước. Đó là những bất hạnh do tự nhiên gây ra mà dân tộc nào cũng có khi phải gánh chịu. Cùng lúc này hoả hoạn lớn đến mức thảm kịch cũng còn có khả năng tiếp diễn tại Californie bên Hoa Kỳ.
Tuy nhiên đối diện với thiên tai còn có con người, với những khả năng phòng ngừa và giảm thiểu và giải quyết hậu quả khi nó xẩy ra. Điều này phụ thuộc vào thể chế, vào khả năng tổ chức cũng như vào lương tri của con người, nhất là những quan chức có trách nhiệm.
Khi con người bất tài, thậm chí vô cảm
trước thiên tai thì nhân tai lại làm cho thiên tai trở nên bi thảm.
Dưới đây chúng tôi xin đưa đường dẫn về những thông tin bão lụt tại các
vùng miền trong nước; sau đó sẽ đưa đường dẫn về một số bình luận chính
trị, kinh tế, xã hội của
các cây bút quen thuộc và có uy tín.
Yên Bái :
[
Lũ khủng khiếp cuồn cuộn đổ về, Yên Bái khẩn cấp di dời dâ](http://nld.com.vn/thoi-su/lu-khung-khiep-cuon-cuon-do-ve-yen-bai-khan-cap-di-doi-dan-20171011110512125.htm)n
Hà Nội:
[Đê
lở, nước 'hồi hương' ngập trắng](http://tuoitre.vn/ha-noi-de-lo-nuoc-hoi-huong-ngap-trang-2017101216511499.htm) [Bắc
Trung Bộ chìm trong mưa lũ](http://nld.com.vn/thoi-su/can-canh-bac-trung-bo-chim-trong-mua-lu-20171011100512717.htm)
Tin mới:
[
Siêu bão cấp 15 đang tiến thẳng vào vùng lũ lụt](http://www.baotainguyenmoitruong.vn/moi-truong-va-phat-trien/tin-tuc/201710/tin-moi-sieu-bao-cap-15-dang-tien-thang-vao-vung-lu-lut-2852414/)
Cập nhật 15.10.2017 :
[Mưa
lũ làm 102 người chết và mất tích, phát sinh 143 sự cố đê điều](http://kinhtedothi.vn/mua-lu-lam-102-nguoi-chet-va-mat-tich-phat-sinh-143-su-co-de-dieu-300484.html)
Lưu Trọng Văn :
[Lẽ
ra nên tạm dừng tất cả các cuộc tiếp xúc cử tri của lãnh đạo đất nước
trong lúc này](https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1941184776206750&id=100009457401127). [Công
tác dự báo, cảnh báo thiên tai của Việt Nam đang có khoảng trống lớn](https://laodong.vn/xa-hoi/cong-tac-du-bao-canh-bao-thien-tai-cua-viet-nam-dang-co-khoang-trong-lon-569875.ldo)
Vũ Kim Hạnh :
[MỘT
TRONG 10 NGHỊCH LÝ TỪ ĐBSCL -
THIÊN TAI HAY NHÂN TAI ?](https://www.facebook.com/vu.k.hanh.52/posts/10155950149231122)
Nguyễn
Sơn :
[Thiên
tai hay kết cục được biết trước?!](https://www.facebook.com/nason.nguyen/posts/10155059162766589)
Hai ước tính kinh tế khác nhau :
Phạm Anh (TPO) :
[Việt
Nam mất 6,4 tỷ USD do thiên tai sau hai thập kỷ](https://www.tienphong.vn/xa-hoi/viet-nam-mat-64-ty-usd-do-thien-tai-sau-hai-thap-ky-1197680.tpo)
Trần Ngọc (VoV)
[mỗi
năm thiên tai làm thiệt hại về kinh tế gần 1,3 tỷ USD](https://www.baomoi.com/moi-nam-thien-tai-khien-viet-nam-thiet-hai-kinh-te-gan-1-3-ty-usd/c/23555842.epi)
LTS. Do chính sách của chính quyền Trump, hiệp định TPP đã bị xoá sổ. Do những sai lầm về đối nội (không tôn trọng nhân quyền) và đối ngoại của chính mình (vụ Trịnh Xuân Thanh), chính quyền Hà Nội đang đẩy lùi ngày ký kết hiệp ước thương mại tự do EVFTA không biết tới bao giờ. Trong khi đó, vòng vây của Trung Quốc cứ mỗi ngày một siết chặt. Chính sách khôn ngoan nhất để thoát khỏi nguy cơ bị cô lập hoá ấy là kiên quyết chỉnh sửa những sai lầm nói trên, vừa huy động được những nội lực của dân tộc, vừa giữ được liên hệ tốt đẹp với một khối hiện giàu mạnh nhất thế giới, "một phần hoá giải những khó khăn do Mỹ gây ra, phần khác thăng bằng hoá quan hệ kinh tế với Trung Quốc".
*
Nhưng
liệu những người cầm quyền ở Ba Đình có biết lắng
nghe tiếng gọi của lương tri, và có đủ dũng cảm để
tiến hành những chỉnh cải cách ấy ? Nếu khó quá thì
đây, một "kế hoạch B"*, *chủ yếu chỉ bàn về chính
sách kinh tế đối ngoại* !
Một phương án bất đắc dĩ trước nguy cơ đổ vỡ của hiệp ước EVFTA *...*
Từ thời kỳ đổi mới, Việt Nam đã khá thành công trên con đường hội nhập kinh tế quốc tế với quan hệ đầu tư, thương mại với 230 quốc gia và vùng lãnh thổ, trở thành thành viên của WTO và ký kết 16 hiệp định thương mại tự do FTA với tư cách song phương hay thông qua ASEAN.
Nhưng từ đầu năm những diễn biến tiêu cực của nền chính trị thế giới đã đưa ra những thách thức mới và đe doạ chính sách hội nhập của Việt Nam.
Thứ nhất, từ mấy năm nay, Việt Nam đặt kỳ vọng hội nhập và phát triển kinh tế vào hiệp định TPP, thật vậy với hiệp định này Việt Nam sẽ tiếp cận một thị trường có quy mô bậc nhất thế giới và giàu nhất thế giới, các chuyên gia phân tích kinh tế đều đưa ra những mức gia tăng GDP trên 10% cho 10 năm sắp tới. Thế nhưng giấc mơ này đã tan biến, ngay sau khi đắc cử Tổng thống Trump quyết định rút Mỹ khỏi hiệp định. Hơn thế nữa với với phong trào dân tuý do ông chủ trương, ông Trump còn đang tính tăng đồng loạt thuế nhập khẩu, dự kiến này sẽ ảnh hưởng mạnh đến những cơ xưởng lắp ráp ở Việt Nam để rồi xuất khẩu qua Mỹ. Trực tiếp hơn chính quyền Trump cũng tính hạn chế xuất khẩu của Việt Nam qua Mỹ nếu ngược lại không có trao đổi tương xứng trong mậu dịch. TPP không có Mỹ nếu có được tiếp tục thực hiện cũng kém đi rất nhiều phần hấp dẫn, vả lại các nước còn lại phần đông đều đã ký song phương FTA với Việt Nam (hoặc trong khuôn khổ ASEAN).
Thứ
nhì, từ khi Trung Quốc trở thành
cường quốc kinh tế bậc nhất thế
giới, Bắc Kinh nuôi dưỡng ý chí
thiết lập lại một đế chế đi
từ Thái Bình Dương đến Đại
Tây Dương như thời Thành Cát
Tư Hãn. Nhưng thay vì dùng đòn
quân sự, Trung Quốc dùng trước
tiên đòn kinh tế, khi kiểm soát được cái hầu bao của một quốc
gia thì sự kiểm soát chính trị
chỉ là vấn đề thời gian. Chiến
thuật này đã được thực
thi từ nhiều năm qua tại những vùng
Đông Nam Á, vùng lân cận với
Trung Quốc và ở châu Phi để kiểm
soát nguồn nguyên vật liệu. Mới
đây, chiến thuật này được
cài đặt ở Âu Châu thông qua
việc mua lại, sát nhập các doanh
nghiệp đầu tàu về khoa học và
công nghệ. Và như vậy nắm đằng
chuôi luôn thế mạnh kinh tế của
các quốc gia này.
Đối với Việt Nam, Trung Quốc đã từng bước chi phối nền kinh tế quốc gia, không những trên lãnh vực mậu dịch và ngay những ngành công nghệ Việt Nam cũng chỉ có thể hoạt động nhờ vào nguyên vật liệu nhập từ Trung Quốc. Còn về các dự án lớn thì phần đông rơi vào tay Trung Quốc với nghệ thuật ‘bôi trơn’ gần như chính thức, chưa kể đến sự tài trợ của Ngân hàng Phát triển Hạ tầng cơ sở do Trung Quốc thành lập. Muốn hoàn toàn chi phối kinh tế Việt Nam Trung Quốc cũng cố gắng cô lập hoá Việt Nam trong những mối giao thương với những quốc gia khác. Chiến lược này cũng đã được nhà nghiên cứu Vũ Thành Công của Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế (SCIS), Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Tp.HCM vạch ra, đó là trong dự án ‘Một vành đai một con đường’, cỗ xe thiết kế từ 3 năm nay để đưa Trung Quốc thành đế chế trên ‘lục địa cũ’, với ‘con đường tơ lụa trên biển’ giúp Trung Quốc kiểm soát tất cả những cảng quan trọng trong vùng Đông Nam Á và Ấn Độ Dương. Khi nghiên cứu kỹ càng bản đồ này thì Ông Vũ Thành Công nhận xét Việt Nam có thể bị gạt ra ngoài và rất khó giao thương qua đường biển với những quốc gia trong vùng.
Với
những diễn biến kể trên, nếu Việt
Nam muốn giữ được quyền tự
chủ kinh tế thì chỉ còn một lối
thoát đó là hiệp định
thương mại tự do với EU – EVFTA.
Thật vậy liên hệ kinh tế với một
khối hiện giàu mạnh nhất thế
giới sẽ một phần hoá giải những
khó khăn do Mỹ gây ra phần khác
thăng bằng hoá quan hệ kinh tế với
Trung Quốc.
Mặc dù hiệp định EVFTA đã được ký kết, nhưng vì là một hiệp định FTA thế hệ mới, đi xa hơn một hiệp định thuần quan thuế nên phải được sự chấp nhận của quốc hội của từng quốc gia thành viên và sau đó của nghị viện EU. Con đường còn dài và đầy chông gai, cái gai thứ nhất là vấn đề nhân quyền và vừa rồi cái gai thứ nhì đã mọc lên với sự ‘xích mích’ với Chính quyền Đức về vụ Trịnh Xuân Thanh và Bộ ngoại Giao của chính phủ Đức đã chính thức thông báo tạm đình chỉ hiệp ước đối tác chiến lược với Việt Nam. Với quyết định này, nếu không có sự hoà giải của hai bên thì tất nhiên sẽ đi đến chỗ nước này sẽ bác bỏ hiệp định EVFTA, nhất là với kết quả bầu cử bên Đức vừa rồi, phe dân tuý chính thức xuất hiện trong nghị trường và ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến đường lối của thủ tướng Merkel.
Trong
hiện tại quan hệ thương mại Việt
Đức rất là tốt đẹp, thương
mại hai chiều đạt khoảng 10 tỷ
USD, và Đức chiếm 20% xuất khẩu
của Việt Nam sang EU và Đức là
cửa ngõ trung chuyển hàng hoá sang
Châu Âu. Căng thẳng ngoại giao Việt
Đức, không những ảnh hưởng
đến xuất khẩu nông thủy sản
mà còn tác động đến các
công xưởng lắp ráp điện tử
của nước ngoài hiện có ở Việt Nam, họ sẽ phải tính đường
chuyển dịch sang quốc gia khác.
Thực tế mà nói, kinh tế Đức cũng không hề coi nhẹ EVFTA, vì căn bản hiệp định này sẽ không những mở cửa thị trường Việt Nam, mà còn thông qua hiệp định AEC, mở luôn cửa ASEAN. Mặc dù kinh tế Đức hiện phát triển tương đối tốt nhưng cũng đang phải đối mặt với những thách thức không nhỏ, như vụ khủng hoảng kỹ nghệ xe hơi với những gian dối về động cơ diesel và những khó khăn với Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên vì thể diện quốc gia, Đức đã phải lấy những quyết định trên.
Vì những lý do trên, căn bản hợp tác kinh tế Việt Đức phải được duy trì và Việt Nam sẽ phải cố gắng hàn gắn những sứt mẻ ngoại giao hiện tại.
Nếu những căng thẳng Việt Đức hiện tại không được giải quyết mỹ mãn và tiếp theo đó hiệp định EVFTA không được phê duyệt thì Việt Nam sẽ đứng trước một tình thế rất khó khăn, bị cô lập hoàn toàn trên phương diện kinh tế và mất đi tất cả những thị trường cần thiết cho sự phát triển. Mô hình phát triển dựa trên lao động rẻ tiền sẽ mất hẳn ý nghĩa, và ngay nông nghiệp cũng như công nghệ truyền thống cũng sẽ chỉ sống nhờ trên thị trường nội địa. Cố gắng lắm Việt Nam có thể thoát tình trạng suy thoái kinh tế, nhưng phát triển GDP sẽ ở mức 1 hay 2% năm và nạn thất nghiệp sẽ tràn lan.
Trong tình huống này và nếu Việt Nam không thay đổi sách lược thì kinh tế sẽ hoàn toàn lọt vào tay ông bạn vàng phía Bắc đúng như trong lộ trình Đế chế hoá của Trung Quốc.
Bởi vậy Việt Nam phải cố gắng hàn gắn lại bang giao với Đức thể hiện rõ ràng sự tôn trọng nhân quyền và ráo riết vận động cho sự phê duyệt hiệp định EV-FTA. Nhưng nếu hiệp định này không được thông qua thì không nên sống lại tình trạng ‘bẽ bàng’ khi ông Trump quyết định rút khỏi TPP – mặc dù đã biết từ hồi tranh cử ý định trên của ông Trump. Muốn tránh cảnh ‘ngỡ ngàng’ thì ngay từ bây giờ phải nghĩ đến phương án B, làm gì khi EV-FTA đổ vỡ, làm gì để đối mặt với áp lực đến từ Trung Quốc.
Trong
tình thế bị cô lập hoá và
nguy cơ bị một đế quốc chi phối
hoàn toàn nền kinh tế, thì Việt
Nam phải xoay chiều hẳn chính sách
hội nhập, đặt lên hàng đầu
tiêu chí gìn giữ độc lập
và tự chủ trên phương diện
kinh tế, không để một Khối, hay
một quốc gia chi phối nền kinh tế.
Nói một cách khác, nếu về phương diện chính trị Việt Nam đã thể hiện một phần nào đó lập trường Trung lập, không liên kết, thì với kế hoạch B ta phải áp dụng triệt để lập trường trung lập trên lãnh vực kinh tế.
Hướng đi Trung lập của Thụy Sỹ từ 400 năm nay là hướng đi mà kế hoạch B nên tận dụng, Lập trường chính trị trung lập đã giúp nước này gìn giữ hoà bình và thoát bao cuộc chiến sâu xé Âu Châu và thế giới từ 4 thế kỷ nay. Để bảo tồn độc lập trên phương diện kinh tế, Chính phủ Thụy Sỹ đã hỗ trợ nông nghiệp bản xứ để đảm bảo lương thực cho người dân trong mọi tình huống, cũng trong chiều hướng đó, đảm bảo sự độc lập trong chuỗi cung ứng nhiên liệu với dàn đập thủy điện và lò điện nguyên tử, cũng như đa phương hoá những nước cung cấp dầu khí. Về mô hình phát triển kinh tế Thụy Sỹ đã đổi từ một mô hình công nghiệp sản xuất qua mô hình dịch vụ tránh được những áp lực có thể có trên chuỗi cung ứng nguyên vật liệu. Một số công nghiệp vẫn còn hoạt động nhưng trong những ngành nghề dựa trên nghiên cứu khoa học và trí tuệ, nếu không thì cũng có một thị trường tiêu thụ toàn thế giới. Hội nhập quốc tế của Thụy Sỹ, dựa trên những quan hệ song phương với hầu hết tất cả các quốc gia trên thế giới và Thụy Sỹ không là thành viên của bất cứ một khối nào – ngoại trừ khối AELE, một khối thuần tự do thương mại đang phai nhoà trước sự bành trướng của khối EU. Tuy nhiên vì diễn tiến lịch sử kinh tế Thụy Sỹ trở nên phụ thuộc vào kinh tế EU đó là tình huống mà nước này cũng đang muốn thoát ra.
Kế hoạch B của Việt Nam nhằm phát triển kinh tế với tiêu chí gìn giữ độc lập kinh tế sẽ theo 3 hướng chính.
Thứ
nhất sẽ mở thật rộng quan hệ song
phương với tất cả các quốc
gia trên thế giới thông qua những hiệp
định FTA, không gia nhập một khối
kinh tế nào – ngoại trừ khối
ASEAN, nhưng cũng không để khối này
chi phối hoàn toàn kinh tế Việt Nam –
với những khối kinh tế hiện có
chỉ ký kết những hiệp định
song phương và hạn chế giao thương
ở một mức độ không chi phối
được. Cụ thể, Việt Nam sẽ
toàn cầu hoá sản phẩm tiêu thụ
của mình, muốn vậy thương hiệu
Việt sẽ phải toả khắp 5 châu và
Bộ Ngoại giao sẽ giữ vai trò quyết
định, các tham tán thương mại
sẽ là những chuyên gia tiếp thị,
đầu cầu cho các doanh nghiệp Việt
thâm nhập thị trường nước
ngoài. Kỹ thuật số trong chiến lược
phân phối cũng sẽ là công cụ
tối quan trọng.
Thứ nhì, để áp dụng triệt để tiêu chí độc lập kinh tế, phải giảm thiểu tới mức không chi phối được, những quan hệ kinh tế thương mạị với những quốc gia và khối kinh tế hiện tại. Như đã nói ở trên quan hệ thương mại, kinh tế với Mỹ sẽ giảm thiểu từ phía Mỹ, khi chính quyền Trump áp dụng triệt để cính sách dân tuý, Về phía Âu Châu, nếu hiệp định EVFTA không thành thì quan hệ kinh tế cũng tự nó giảm sút. Chỉ còn quan hệ kinh tế, thương mại với Trung Quốc là Việt Nam phải chủ động giảm thiểu. Bước đầu là ngưng hoàn toàn tốc độ gia tăng và bước sau là từ từ giảm thiểu khi đã tìm được phương án thay thế, như vậy để tránh gây ra sự suy thoái của toàn nền kinh tế.
Cụ thể chính phủ có thể sửa đổi bộ luật cạnh tranh, không những bảo đảm sự cạnh tranh bình đẳng mà còn nghiêm cấm sự chi phối thị trường, không những từ một doanh nghiệp mà cả từ một quốc gia hay khối kinh tế.
Thứ ba, để bảo đảm phát triển kinh tế trong tinh thần độc lập, tự quyết, Việt Nam phải sửa đổi mô hình tăng trưởng, thay vì nhắm vào mục tiêu, công nghệ hoá, hiện đại hoá thì nên đặt mục tiêu trên sự độc lập và tự quyết của nền kinh tế và bảo đảm công ăn việc làm cho mọi người dân. Để đặt được mục tiêu này, Việt Nam phải thay thế mô hình nhân công giá rẻ, bằng mô hình dịch vụ. Như vậy vừa bảo đảm được công ăn việc làm cho người dân vừa ngăn ngừa sự chi phối của một quốc gia khác. Sự chuyển đổi mô hình này dầu sao cũng phải thực hiện, vì với cách mạng công nghệ 4.0, người lao động tay chân sẽ bị thay thế bằng hệ thống tự động hay rô bốt và mô hình lao động rẻ tiền sẽ không còn.
Trên đây kế hoạch B chỉ được phác hoạ qua những nét chính để chính quyền Hà Nội suy ngẫm, việc thực hiện phải qua thiết kế một chương trình hành động chi tiết và cụ thể.
Cũng phải nói, cộng vào những khó khăn nói ở trên Việt Nam còn một loạt những khó khăn khác, như nợ công, ngân sách, nợ xấu ngân hàng, doanh nghiệp nhà nước thiếu quản lý… và áp dụng kế hoạch B trong trường hợp này tất nhiên khó có thể đạt được mức tăng trưởng GDP như đã dự kiến.
Lãnh thổ Trung Quốc thời xa xưa chỉ bằng mấy tỉnh hiện nay, nhưng nhờ sức bành trướng không ngừng lan ra bốn phía, nên to lớn như hiện nay. Trước thời Tần, biên giới Trung Quốc tại phía nam chỉ đến sông Dương Tử và một phần đất tại các tỉnh Giang Tây, Hồ Nam, Giang Tô. Qua các thời Tần, Hán, không ngừng xâm lăng; chiếm trọn vùng đất phương nam, chiếm cả Việt Nam. Trải qua một ngàn năm đô hộ, Việt Nam giành lại nền độc lập, trong khi các vùng đất khác biến thành quận huyện của Trung Quốc. Kể từ đó Việt Nam đời nối đời chống Trung Quốc xâm lăng, lại tiếp tục mang gươm đi mở nước nên lãnh thổ tăng gấp đôi. Với địa lý liền núi, liền sông, lại sẵn đường để Trung Quốc xâm nhập thuỷ bộ; hãy tìm hiểu xem vì lẽ gì nước ta không bị Hán hoá.
Việt Nam ta ta có lịch sử trên 4.000 năm ; những nước thuộc loại lâu đời như vậy, lịch sử buổi ban đầu thường được xây dựng bằng truyền thuyết. Truyền thuyết kể rằng xưa Đế Minh, cháu ba đời Viêm đế Thần Nông bên Tàu, đi tuần phương nam, đến Ngũ Lĩnh lấy con gái Vụ tiên, sinh con là Lộc Tục. Lộc Tục đức tính toàn thiện nên Đế Minh yêu lắm, muốn truyền ngôi cho. Nhưng Lộc Tục cố nhường cho anh là Nghi; bấy giờ Đế Minh mới lập Nghi làm vua nối ngôi, thống trị phương Bắc [Trung Quốc], phong Lộc Tục làm Kinh Dương Vương, thống trị phương Nam [Đại Việt] (Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Ngoại Kỷ quyển 1)
Truyền thuyết được xây dựng trên cơ sở Đại Việt là nước anh em, bình đẳng với Trung Quốc, chứ không phải là tôi tớ; bởi vậy quá trình lịch sử các triều đại Đại Việt xây dựng một nền văn hoá có những nét khác biệt với Trung Quốc. Lịch sử ghi nhận những sự kiện như sau:
Sách Hậu Hán Thư (quyển 24, Mã Viện Liệt Truyện) đề cập đến việc Mã Viện mang quân xâm lăng nước ta vào năm 42, nhân bác bỏ 10 khoản luật Việt dưới thời Hai Bà Trưng, chứng tỏ thời đó luật lệ 2 nước Việt, Trung không giống nhau:
“Viện đi đến đâu đều chia đất thành quận huyện, xây thành quách, thông ngòi rạch để lợi cho dân. Tâu rõ luật Việt và luật Hán, bác bỏ hơn 10 khoản. Dựa chế độ xưa, thân sức cho dân Việt rõ, để ràng buộc.”
[援所過輒為郡縣治城郭，穿渠灌溉，以利其民。條奏越律與漢律駁者十餘事，與越人申明 舊制以約束之]
Đến giai đoạn độc lập, vào thời vua Lê Đại Hành năm Thiên Phúc thứ 8 [978], Sứ thần nhà Tống, Lý Giác, đến thăm nước ta lần thứ hai. Sau khi quan sát phong cách nước ta lúc bấy giờ; Giác nhận thức rằng ngoài vòm trời Trung Quốc ra, còn có vòm trời Đại Việt với những nét văn hoá riêng biệt; nên lúc đến sứ quán bèn làm bài thơ bát cú đưa tặng, với hai câu kết như sau:
天外有天應遠照，
溪潭波靜見蟾秋。
Thiên ngoại hữu thiên ưng viễn chiếu,
Khê đàm ba tĩnh kiến thiềm thu. (Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Bản Kỷ quyển 1)
(Ngoài trời, lại có trời soi nữa,
Sông lặng khe đầm bóng nguyệt thâu.)
Nước ta cũng như phần lớn các nước châu Á khác, theo chế độ quân chủ giống như Trung Quốc. Tuy nhiên trong lúc thực hiện thể chế này, Việt Nam không hoàn toàn rập khuôn; với bản lãnh phân biệt đúng sai, chọn con đường phải, có lúc tự hào những chỗ vượt trội Trung Quốc. Trường hợp vua Đường Lý Thế Dân và vua đầu tiên đời Trần nước ta đều có miếu hiệu là Thái Tông, cả hai đều có mối bất hoà với em; nhưng vua Trần Thái Tông nước ta cố hoà giải, giữ được mạng sống cho người em là An Sinh vương Liễu; riêng vua Đường Thái Tông thì giết cả 2 em là Kiến Thành và Nguyên Cát. So sánh đức độ ai hơn ai, nền quân chủ nào tốt hơn; vua Trần Dụ Tông với tư cách nhà phê bình sử, có bài thơ nổi tiếng sau đây:
唐太宗與本朝太宗
唐越開基兩太宗，
彼稱貞觀我元豐。
建成誅死安生在，
廟號雖同德不同。
Đường Thái Tông dữ bản triều Thái Tông
Đường, Việt khai cơ lưỡng Thái Tông,
Bỉ xưng Trinh Quán, ngã Nguyên Phong.
Kiến Thành tru tử, An Sinh tại,
Miếu hiệu tuy đồng, đức bất đồng.
Dịch nghĩa
Đường và Việt đều có vua mở mang cơ nghiệp với miếu hiệu là Thái Tông,
Vua của họ niên hiệu Trinh Quán, vua ta là Nguyên Phong.
Việc Kiến Thành [nhà Đường] bị giết chết, còn An Sinh [nước ta] được sống,
Chứng tỏ tuy đồng miếu hiệu, nhưng đức độ thì bất đồng.
Thời xưa nước ta và các nước Nhật Bản, Cao Ly cùng chia sẽ với Trung Quốc chữ viết; riêng Việt Nam dùng âm Hán Việt và gọi là chữ Nho. Nho [儒] do 2 chữ nhân [人] và nhu [需] gộp lại, có nghĩa là nhu cầu con người; ý nói chữ Nho là thứ chữ rất cần cho con người nói chung, chứ không phải dành riêng cho một nước nào.
Cùng với chữ Nho, Khổng Học từ Trung Quốc truyền bá vào Việt Nam. Người Việt ta tôn sùng Khổng Học qua những tư tưởng lành mạnh như: trung quân ái quốc, nhân, nghĩa, lễ, trí, tín; nhắm xây dựng một nước Việt Nam văn hiến. Tuy tôn sùng, nhưng không tin một cách mù quáng; đối với những tư tưởng phản tiến hoá, kỳ thị chủng tộc, ông cha ta không đưa vào kho tàng văn hoá Việt Nam.
Đơn cử, Luận Ngữ [论语] là bộ sách căn bản, ghi những lời dạy của Khổng Tử, được dùng làm sách giáo khoa. Nhưng trong sách này có những hạt sạn, như lời miệt thị các dân tộc lân bang với Trung Quốc là Di Địch [mọi rợ]. Cụ thể trong thiên Bát Dật [八佾], có lời phân biệt chủng tộc nặng nề như sau:
Di Địch chi hữu quân bất như chư Hạ chi vong dã
[夷狄之有君，不如诸夏之亡 也.]
Có nghĩa là : Các nước Di, Địch [mọi rợ] tuy có vua; nhưng cũng không bằng Hoa Hạ [Trung Quốc] khi mất vua.
Trung Quốc gọi các nước nhỏ xung quanh là tứ Di [4 Di] gồm: Đông Di, Nam Man, Tây Nhung, Bắc Địch. Đối với những tư tưởng kỳ thị chủng tộc như vậy, không được đưa vào kho tàng văn học Việt Nam đã đành; riêng các Sứ thần Việt Nam đến Trung Quốc, như Lê Quí Đôn vào năm Tân Mão [1761] đã làm văn thư phản đối nhà đương cục Quảng Tây dùng các từ ngữ như “Di quan” [quan Mọi], “Di quan kiến” [quan Mọi đến chào] vv… khiến viên Bố chánh Quảng Tây phải gửi văn thư khen văn hay và hứa không dùng chữ Di nữa :
“Văn này rất hay, nói rất đúng lý… Nay Sứ thần đã đem sự này bày tỏ nên lời, đã được quan Tuần vũ bằng lòng nghe. Đã gửi một ống công văn truyền cho đạo Tả Giang và các phu, dặn từ rày trở về sau đừng hô chữ Di nữa và gọi là Cống sứ nước An Nam. Sứ có thể về nước thưa với Quốc vương được rõ….” (1)
Về phần Nho học ca tụng đạo lý làm người, trung với vua, với đất nước; hiếu với cha mẹ, tổ tiên giống nòi; cha ông ta đã dùng tư tưởng đó để chống Hán hoá, chống Trung Quốc xâm lược:
Trai thời trung, hiếu làm đầu,
Gái thời tiết hạnh là câu trau mình.
(Lục Vân Tiên, Nguyễn Đình Chiểu)
Một bài thơ chữ Nho chống xâm lược hầu như chúng ta đều thuộc lòng, đó là bài Nam Quốc Sơn Hà của Lý Thường Kiệt, khẳng định lãnh thổ Đại Việt trường tồn, kẻ xâm lăng sẽ bị thất bại:
南 國 山 河
南 國 山 河 南 帝 居
截 然 定 分 在 天 書
如 何 逆 虜 來 侵 犯
汝 等 行 看 取 敗 虛
Nam quốc sơn hà
Nam quốc sơn hà nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm ?
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư !
Dịch thơ :
Sông núi nước nam
Sông núi nước Nam vua Nam ở
Rành rành định phận tại sách trời
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm ?
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời !
(Bản dịch của Trần Trọng Kim)
“Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời” mô tả một cách hiện thực tình cảnh đạo quân bách chiến bách thắng Mông Cổ, bị thảm bại tại ven sông Hồng; trận Chương Dương tại hữu ngạn, trận Hàm Tử tại tả ngạn; tạo nên khúc quẹo lịch sử chuyển bại thành thắng. Chiến công này được Thượng tướng Trần Quang Khải ca tụng trong bài Tòng giá hoàn kinh như sau:
從駕還京
奪槊章陽渡，
擒胡菡子關。
太平須努力，
萬古此江山。
Tòng giá hoàn kinh
Đoạt sáo Chương Dương độ,
Cầm Hồ Hàm Tử quan.
Thái bình tu nỗ lực,
Vạn cổ thử gian san.
Bản dịch của Trần Trọng Kim :
Chương Dương cướp giáo giặc,
Hàm Tử bắt quân thù.
Thái bình nên gắng sức,
Non nước ấy nghìn thu.
Chiến tranh tiếp tục, hai lần đánh đuổi đạo quân Thoát Hoan chạy dài; trải qua mấy năm trời vùng vẫy với ngọn giáo, ba quân khí thế như cọp dữ, hùng khí chống xâm lăng cao vút mờ các sao Ngưu sao Đẩu. Tướng Phạm Ngũ Lão múa bút, ca tụng hào khí đó qua bài thơ Thuật Hoài:
述 懷
橫 槊 江 山 恰 幾 秋
三 軍 貔 虎 氣 吞 牛
男 兒 未 了 功 名 債
羞 聽 人 間 說 武 侯
Thuật hoài
Hoành sáo giang san cáp kỉ thu
Tam quân tì hổ khí thôn Ngưu
Nam nhi vị liễu công danh trái
Tu thính nhân gian thuyết Vũ Hầu.
Dịch thơ:
Tỏ lòng
Múa giáo non sông trải mấy thu,
Ba quân hùng khí át sao Ngưu.
Công danh nam tử còn vương nợ,
Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ Hầu.
(Bản dịch của Trần Trọng Kim trong Việt Nam Sử Lược)
Toàn dân nỗ lực chiến đấu, giặc thua rút, đất nước hoà bình; với một lãnh tụ độc tài sẽ nghĩ đến việc củng cố uy quyền, hưởng lạc “bỏ thân trăm họ làm công một người” (2).
Nhưng đối với vị vua hiền như Trần Thánh Tông, ngài hoà vui cùng dân chúng nơi thôn dã, với vườn cây gốc quít, hưởng cảnh thanh bình; ngắm trăng “vô sự” với cõi lòng “bình yên vô sự”; niềm vui bình dị ấy được diễn tả qua tuyệt tác Hạnh Thiên Trường hành cung như sau:
行 天 長 行 宮
景 清 幽 物 亦 清 幽
十 二 仙 州 此 一 州
百 步 生 歌 禽 百 舌
千 行 奴 僕 橘 千 頭
月 無 事 照 人 無 事
水 有 秋 含 天 有 秋
四 海 已 清 塵 已 靖
今 年 遊 勝 昔 年 遊
Hạnh Thiên Trường hành cung
Cảnh thanh u vật diệc thanh u
Thập nhị tiên châu thử nhất châu.
Bách bộ sinh ca, cầm bách thiệt,
Thiên hàng nô bộc, quất thiên đầu
Nguyệt vô sự chiếu nhân vô sự
Thủy hữu thu hàm thiên hữu thu.
Tứ hải dĩ thanh, trần dĩ tĩnh
Kim niên du thắng tích niên du.
Trần Thánh Tông
Tạm dịch :
Cảnh thanh u, mọi vật đều thanh u
Đây là một châu đẹp, trong 12 châu.
Ta nghe hàng trăm tiếng chim hót, như hàng trăm tiếng đàn hát
Nghìn gốc quít xum xuê, như hàng nghìn đám quân hầu
Ánh trăng vô sự, chiếu dọi tâm hồn vô sự
Nước mùa thu, chứa cả bầu trời thu.
Bốn biển thanh bình, cát bụi [chiến tranh] đã lắng xuống.
Năm nay đến thăm, vui hơn những năm trước.
Rồi vó ngựa chiến tranh lại đến dưới thời quân Minh xâm lược, nhà Nho Đặng Dung đem cả cuộc đời trai hiến cho nước. Hàng chục năm trời miệt mài chinh chiến, mãi cho đến lúc mái tóc ngã sang màu bạc, vẫn tiếp tục chiến đấu, cặm cụi mài gươm dưới ánh trăng:
感 懷
世 事 悠 悠 奈 老 何
無 窮 天 地 入 酣 歌
時 來 屠 釣 成 功 易
運 去 英 雄 飲 恨 多
致 主 有 懷 扶 地 軸
洗 兵 無 路 挽 天 河
國 讎 未 報 頭 先 白
幾 度 龍 泉 戴 月 磨
Cảm hoài
Thế sự du du nại lão hà
Vô cùng thiên địa nhập hàm ca
Thời lai đồ điếu thành công dị
Vận khứ anh hùng ẩm hận đa
Trí chúa hữu hoài phù địa trục
Tẩy binh vô lộ vãn thiên hà
Quốc thù vị báo, đầu tiên bạch
Kỷ độ Long Tuyền đới nguyệt ma
Đặng Dung
Dịch thơ :
Việc đời bối rối tuổi già vay,
Trời đất vô cùng một cuộc say.
Bần tiện gặp thời lên cũng dễ,
Anh hùng lỡ bước ngẫm càng cay.
Vai khiêng trái đất mong phò chúa,
Giáp gột sông trời khó vạch mây.
Thù trả chưa xong đầu đã bạc,
Gươm mài bóng nguyệt biết bao rày.
(Bản dịch của Phan Kế Bính)
Rồi hàng hàng lớp lớp, già trẻ trai gái tiếp tục chiến đấu, sử sách ghi chép trong giai đoạn chống Minh có đến 64 cuộc khởi nghĩa (3). Cuối cùng dưới sự lãnh đạo của vua Lê Lợi, quân xâm lăng phải cúi đầu rút ra khỏi bờ cõi; Văn thần Nguyễn Trãi được giao soạn bản Bình Ngô đại cáo, nội dung như bản tuyên ngôn độc lập, với phần mở đầu như sau:
弔伐 之 師 莫 先 去 暴 。
惟 我 大 越 之 國,
實 為文 獻 之 邦 。
山 川 之 封域 既 殊,
南 北 之 風 俗亦 異 。
自 趙 丁 李 陳 之肇 造 我 國,
與 漢 唐 宋元 而 各 帝 一 方 。
雖 強弱 時 有 不 同
而 豪 傑 世未 常 乏 。
故 劉 龔 貪 功以 取 敗,
而 趙 禼 好 大 以 促 亡 。
唆 都 既 擒 於 鹹 子 關 ，
烏 馬 又 殪 於 白 藤 海 。
嵇 諸 往 古,
厥 有 明 徵。
Phiên âm
Nhân nghĩa chi cử, yếu tại an dân,
Điếu phạt chi sư, mạc tiên khử bạo.
Duy ngã Đại Việt chi quốc,
Thực vi văn hiến chi bang.
Sơn xuyên chi phong vực ký thù,
Nam bắc chi phong tục diệc dị.
Tự Triệu Đinh Lý Trần chi triệu tạo ngã quốc,
Dữ Hán Đường Tống Nguyên nhi các đế nhất phương.
Tuy cường nhược thì hữu bất đồng,
Nhi hào kiệt thế vị thường phạp.
Cố Lưu Cung tham công dĩ thủ bại,
Nhi Triệu Tiết hiếu đại dĩ xúc vong.
Toa Đô ký cầm ư Hàm Tử quan,
Ô Mã hựu ế ư Bạch Đằng hải
Kê chư vãng cổ,
Quyết hữu minh trưng.
Bản dịch của Ngô Tất Tố :
… Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Núi sông bờ cõi đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác
Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương
Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau
Song hào kiệt thời nào cũng có.
Cho nên:
Lưu Cung tham công nên thất bại,
Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong,
Cửa Hàm tử bắt sống Toa Đô
Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã
Việc xưa xem xét,
Chứng cớ còn ghi…..
Qua thơ văn phần trích dẫn, khẳng định dòng văn học chống Trung Quốc xâm lược đời nối đời trường tồn. Chiến đấu bằng ngọn bút, xây dựng nền văn hiến, không những đủ sức tự vệ chống Hán hoá, mà lại còn có mãnh lực thu hút rất nhiều nhân vật thuộc dòng giống Trung Quốc tự nguyện hội nhập vào dân tộc Việt Nam. Lịch sử ghi nhận Hồ Hưng Dật, thuỷ tổ họ Hồ, gốc tỉnh Chiết Giang; Mạc Cửu người tỉnh Quảng Đông, lập nên tỉnh Hà Tiên; Trịnh Hoài Đức, gốc Phúc Kiến, Phan Thanh Giản, dòng dõi Minh Hương (4), đều là những khoa bảng và danh thần dưới triều Nguyễn.
Chú thích :
1. Lê Quí Đôn đi sứ nước
Thanh, Hoàng Xuân Hãn,
[Diễn
Đàn](https://www.diendan.org/tai-lieu/doan-ket/le-qui-111on-111i-su-nuoc-thanh)
2. Bỏ thân trăm họ làm công một người, Văn tế thập loại chúng sinh, Nguyễn Du.
3. Trong cuốn sách khảo cứu về lịch sử Chinh chiến dữ khí thủ : Minh đại trung Việt quan hệ nghiên cứu của Bác sĩ Trịnh Vĩnh Thường, Giáo sư đại học tại Ðài-Loan; có lập biểu liệt kê 64 cuộc nổi dậy tại Việt Nam dưới thời quân Minh đô hộ.
4. Minh Hương : người Trung Quốc chống Thanh, khôi phục nhà Minh thất bại, sang sống tại Việt Nam.
CHÚNG TÔI, các tổ chức xã hội dân sự và người Việt sinh sống trong và ngoài nước, nhận định và tuyên bố về quyền tự do lập hội và quyền tự do biểu tình của công dân Việt Nam như sau:
Điều 25 của Hiến pháp ban hành năm 2013 của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (Hiến pháp 2013) đã long trọng ghi nhận các quyền tự do bất khả xâm phạm của mọi công dân Việt Nam: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định.”
Đáng tiếc là tất cả các quyền tự do nêu trên vẫn chưa được nhà nước Việt Nam tôn trọng và bảo đảm đầy đủ kể từ năm 1946, khi bản hiến pháp đầu tiên được ban hành, cho đến tận ngày nay. Nếu trước năm 1975 do hoàn cảnh chiến tranh, việc thực thi các quyền tự do của công dân chưa được quan tâm đúng mức, thì sau ngày hòa bình được lập lại, tính đến nay đã hơn 42 năm trôi qua, mọi lý do thường dùng để biện minh và duy trì những trở ngại đó không còn phù hợp để tiếp tục ngăn cản các quyền công dân tồn tại trên giấy trở thành hiện thực.
Với mục đích hiện thực hóa Quyền Lập hội và Quyền Biểu tình trong Hiến pháp 2013, gần đây Quốc hội đã đưa vào chương trình nghị sự kế hoạch thảo luận và thông qua hai bản dự thảo Luật Lập hội và Luật Biểu tình. Tuy nhiên, Chính phủ và các cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm soạn thảo các dự án luật đó đã không làm đúng và đủ trách nhiệm được Quốc hội giao phó, nên việc ban hành hai luật nói trên đã bị trì hoãn nhiều lần với nhiều lý do không thể chấp nhận.
Từ những nhận định trên, CHÚNG TÔI – các tổ chức xã hội dân sự và người Việt sinh sống trong và ngoài nước – cùng tuyên bố như sau:
Thứ nhất, quyền tự do lập hội và biểu tình là các quyền công dân thiết yếu, cần được ưu tiên tôn trọng bởi nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; đây chính là dân quyền được hiến pháp ghi nhận, chứ không phải được ban cấp bởi bất cứ ai hay bất cứ cơ quan nhà nước nào.
Thứ hai, các tổ chức xã hội dân sự là thành tố không thể thiếu của một nhà nước pháp quyền hiện đại, bên cạnh các tổ chức chính trị và cơ quan công quyền của quốc gia; do vậy nhà nước cần phải thay đổi nhận thức, từ bỏ thái độ nghi ngờ và kỳ thị đối với các tổ chức xã hội dân sự do chính người dân tự thành lập và tự nguyện tham gia.
Thứ ba, Điều 25 của Hiến pháp 2013 nhấn mạnh “việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định”, nên sự trì hoãn ban hành luật để thực thi các quyền tự do lập hội và biểu tình là hành động vi hiến cố ý và có chủ đích.
Thứ tư, yêu cầu Quốc hội xem xét trách nhiệm của Chính phủ và các cơ quan nhà nước được giao nhiệm vụ soạn thảo các dự án luật lập hội và biểu tình để có biện pháp xử lý phù hợp và giải quyết dứt khoát, nhằm đáp ứng sự trông đợi và tin tưởng của nhân dân.
Thứ năm, Hiến pháp đứng trên mọi luật và bất kỳ văn bản quy phạm pháp luật nào, nên không ai hoặc cơ quan nhà nước nào có quyền tùy tiện ngăn cản công dân thực thi các quyền công dân hiến định của mình.
Lập ngày 28 tháng 9 năm 2017
**Các tổ chức xã hội
dân sự và người Việt sinh sống
trong và ngoài nước đồng ký
tên:**
1. Diễn đàn Xã hội dân sự, đại diện: ông Nguyễn Quang A
2. Câu lạc bộ Lê Hiếu Đằng, đại diện: ông Võ Văn Thôn
3. Ban Vận động Văn đoàn Độc lập Việt Nam, đại diện: PGS TS Hoàng Dũng
4. Diễn đàn Bauxite Việt Nam, đại diện: GS Phạm Xuân Yêm và GS Nguyễn Huệ Chi
5. Câu lạc bộ Phan Tây Hồ, đại diện: ông Hà Sĩ Phu và ông Đoàn Nhật Hồng
6. Người Bảo vệ Nhân quyền (Defend the Defenders), đại diện: ông Vũ Quốc Ngữ
7. Mạng lưới Các Tổ chức XHDS Độc lập, đại diện: ông Vũ Quốc Ngữ
8. Hội Cựu Tù nhân Lương tâm, đại diện: bác sĩ Nguyễn Đan Quế và linh mục Phan Văn Lợi
9. Báo điện tử Tiếng Dân Việt Media, đại diện: nhà báo Trần Quang Thành
10. Hội Phụ nữ nhân quyền, đại diện: bà Huỳnh Thục Vy
11. Giáo xứ Phú Yên, Nghệ An, đại diện: LM Đặng Hữu Nam
1. Đào Công Tiến, nguyên hiệu trưởng Trường Đại học kinh tế TP HCM
2. Võ Văn Thôn, nguyên giám đốc Sở Tư pháp TP HCM
3. Nguyễn Quang A, TSKH, nguyên viện trưởng Viện IDS, Hà Nội
4. Hoàng Hưng, nhà thơ - dịch giả, Sài Gòn (TP HCM)
5. Hoàng Dũng, PGS TS, Sài Gòn (TP HCM)
6. Nguyên Ngọc, nhà văn, Hội An
7. Nguyễn Đăng Quang, cựu đại tá an ninh Bộ Công an, Hà Nội
8. Phạm Toàn, nhà giáo dục, người sáng lập Nhóm giáo dục Cánh Buồm, Hà Nội
9. Nguyễn Huệ Chi, GS Ngữ văn, Hà Nội
10. Đặng Thị Hảo, TS Văn học, Hà Nội
11. Nguyễn Đình Nguyên, TS Y khoa, Australia
12. Nguyễn Thị Khánh Trâm, hưu trí, TP HCM
13. Trần Minh Thảo, viết văn, Bảo Lộc, Lâm Đồng (CLB Phan Tây Hồ)
14. Tuấn Khanh, nhạc sĩ, Sài Gòn (TP HCM)
15. Huỳnh Sơn Phước, nhà báo, Hội An
16. Võ Văn Tạo, nhà báo, Nha Trang
17. Lê Thân, hưu trí, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
18. Hạ Đình Nguyên, hưu trí, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
19. Lê Phú Khải, nhà báo, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
20. Kha Lương Ngãi, nguyên phó TBT báo Sài Gòn giải phóng, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
21. Trần Minh Quốc, Nguyên ủy viên báo chí Tổng hội Sinh viên Cần Thơ 1966, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
22. Nguyễn Kim Chi, nghệ sĩ, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
23. Trần Rạng, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
24. Trần Văn Bang, kỹ sư, cựu chiến binh chống Trung Quốc xâm lược, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
25. Ngô Kim Hoa (Sương Quỳnh), nhà báo tự do, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
26. Lại Thị Ánh Hồng, nghệ sĩ, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
27. Phan Đắc Lữ, nhà thơ, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
28. Tô Lê Sơn, kỹ sư, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
29. Bùi Minh Quốc, nhà thơ, Đà Lạt
30. Nguyễn Thu Giang, nguyên Phó Giám đốc Sở Tư Pháp TPHCM
31. Nguyễn Khắc Mai, nguyên vụ trưởng Vụ Nghiên cứu, Ban Dân vận trung ương, Hà Nội
32. Phạm Bá Hải, cựu tù nhân lương tâm, Sài Gòn (TP HCM)
33. Phạm Đình Trọng, nhà văn, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng, Sài Gòn (TP HCM)
34. Vũ Thư Hiên, Paris - Pháp
35. Trần Ngọc Sơn, kỹ sư, Pháp
36. Nguyễn Thanh Hằng, dược sĩ, Pháp
37. Trần Tiến Đức, nhà báo độc lập, đạo diễn phim tài liệu và truyền hình, Hà Nội
38. Dương Tường, nhà thơ - dịch giả, Hà Nội
39. Hồ Ngọc Nhuận, nhà báo, dân biểu đối lập thời VNCH, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam của thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
40. Tống Văn Công, nhà báo, hiện ở Mỹ
41. Mạc Văn Trang, TS Tâm lý giáo dục, Hà Nội
42. Phan Thị Hoàng Oanh, giảng viên ĐH, Sài Gòn
43. André Menras- Hồ Cương Quyết, nhà giáo Pháp Việt
44. Hà Thúc Huy, PGS.TS. Hóa học, Sài Gòn (TP HCM)
45. Vũ Trọng Khải, chuyên gia nông nghiệp, Sài Gòn (TP HCM)
46. Ý Nhi, nhà thơ, TP HCM
47. Tương Lai, nguyên viện trưởng Viện Xã hội học Việt Nam, nguyên thành viên Tổ Tư vấn Võ Văn Kiệt.
48. Trần Thế Việt, nguyên Bí thư Thành ủy Đà Lạt
49. Lại Nguyên Ân, nhà nghiên cứu độc lập, Hà Nội
50. Nguyễn Đăng Hưng, Giáo sư danh dự, Đại học Liège, Bỉ, cư trú tại Sài Gòn (TP HCM)
51. Tiêu Dao Bảo Cự, nhà văn tự do, Đà Lạt
52. Phạm Nguyên Trường, dịch giả, Vũng Tàu
53. Chu Hảo, Viện trưởng Viện Phan Châu Trinh, Hội An, Quảng Nam
54. Trần Đức Nguyên, cán bộ hưu trí, Hà Nội
55. Bùi Hiền, nhà thơ, Canada
56. Cao Lập, hưu trí, cư trú tại Mỹ
57. Huỳnh Tấn Mẫm, nguyên chủ tịch Tổng hội Sinh viên Sài gòn, nguyên ủy viên Mặt trận Tổ quốc Tp HCM
58. Lê Công Giàu, nguyên tổng thư ký THSV Sài Gòn 1966, nguyên phó bí thư thường trực Thành Đoàn Tp HCM 1975, nguyên GĐ Cty Savimex
59. Bùi Tiến An, hưu trí, Sài Gòn (TP HCM)
60. Lê Khánh Luận, TS Toán, nhà thơ, nguyên giảng viên ĐH Kinh Tế TPHCM
61. Hà Sĩ Phu, TS Sinh học, CLB Phan Tây Hồ, Đà Lạt
62. Nguyễn Quang Nhàn, CLB Phan Tây Hồ, Đà Lạt
63. Huỳnh nhật Tấn, hưu trí, Đà Lạt
64. Đoàn Nhật Hồng, thành viên CLB Phan Tây Hồ, Đà Lạt
65. Nguyễn Hữu Toàn, PGS.TS.BS., Đà Nẵng
66. Huỳnh Nhật Hải, hưu trí, CLB Phan Tây Hồ, Đà Lạt
67. Lê Công Định, luật sư, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng
68. Nguyễn Tiến Quang, kiến trúc sư, Sài Gòn ((TP HCM)
69. Trần Công Thạch, Sài Gòn (TP HCM)
70. Đào Tiến Thi, nhà nghiên cứu văn học và ngôn ngữ, nguyên ủy viên Ban chấp hành Hội Ngôn ngữ học Việt Nam, Hà Nội
71. Thiều Thị Tân, hưu trí, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng
72. Hồ Hiếu, thành viên CLB Lê Hiếu Đằng
73. Nguyễn Xuân Diện, Tiến sĩ, Hà Nội
74. Nguyễn Thị Vân Như, Bác sĩ, Budapest, CH Hungary
75. Ngô Thị Kim Cúc, nhà văn, nhà báo, Sài Gòn (TPHCM)
76. Nam Dao Nguyễn Mạnh Hùng, nhà văn, cựu GS kinh tế học Đại học Laval, Canada
**Đợt 2**
77. Nguyễn Nguyên Bình, nhà văn, Hà Nội
78. Phan Quốc Tuyên, kỹ sư tin học, Thụy Sĩ
79. Trần Hữu Quang, PGS-TS Xã hội học, Sài Gòn
80. Nguyễn Tâm, kỹ sư Điện máy, TP HCM
81. Uông Đình Đức, kỹ sư Cơ khí, đã nghỉ hưu, TP HCM
82. Ngụy Hữu Tâm, dịch giả, Hà Nội
83. Trần Công Thắng, bác sĩ, Na Uy
84. Nguyễn Phong, kỹ sư, Hoa Kỳ
85. Lê Hải, nhà nhiếp ảnh, Đà Nẵng
86. Hà Văn Thùy, nhà văn, TP HCM
87. Trần Văn Huynh, đã nghỉ hưu, hiện cư ngụ tại TP Melbourne, Australia
88. Khổng Hy Thiên, kỹ sư, Khánh Hòa
89. Trần Đĩnh, tác giả Đèn Cù, Sài Gòn (TP HCM)
90. Nguyễn Đức Quỳ, cựu giáo chức, Hà Nội
91. Tuệ- Hải Nguyễn, Australia
92. Phạm Văn Biên, nhà văn, Nha Trang
93. Ngô Đắc Lợi, nhạc sĩ, Cần Thơ
94. Đỗ Xuân Cang, thành viên Tập hợp Dân chủ Đa nguyên tại Praha, CH Czech
95. Vinh Anh, CCB, Hà Nội
96. Lê Ngọc Thanh, linh mục Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam, Sài Gòn (TP HCM)
97. Phạm Vương Ánh, cựu sĩ quan QĐNDVN, kỹ sư Kinh tế, TP Vinh, Nghệ An
98. Nguyễn Trần Hải, cựu sĩ quan Hải quân NDVN, Hải Phòng
99. Nguyễn Trọng Hoàng, bác sĩ, Paris, Pháp
100. Đỗ Hữu Hải, hưu trí, Hà Nội
101. Trần Viết Tuyên, kiến trúc sư, Hamburg, CHLB Đức
102. Lê Khánh Hùng, TS Công nghệ Thông tin, Hà Nội
103. Phan Trọng Khang, thương binh 2/4 DNTN, Hà Nội
104. Ồng Quang Vinh, hưu trí, Khánh Hòa
105. Nguyễn Trọng Bách, kỹ sư Động lực, Nam Định
106. Phạm Khiêm Ích, nghiên cứu khoa học, Hà Nội
107. Mai Văn Võ, CCB biên giới phía Bắc, cựu đảng viên, cựu TNLT 1997
108. Ngô Thị Thứ, giáo viên, Sài Gòn (TP HCM)
109. Lưu Hồng Thắng, công nhân, Hoa Kỳ
110. Phạm Thị Hoàng Nhung, kỹ sư hóa, Hà Nội
111. Lê Phước Sinh, dạy học, Sài Gòn (TP HCM)
112. Đoàn Văn Tiết, nhà giáo, Sài Gòn (TP HCM)
113. Phạm Văn Đỉnh, Toulouse, Pháp
114. Nguyễn Đèn Cù, cựu học sinh Pétrus Ký khoá 70-77, viết blog tự do, Phú Quốc, Kiên Giang
115. Đặng Đình Mạnh, luật sư thuộc Đoàn LS TP HCM
116. Đặng Bích Phượng, hiện đã nghỉ hưu, Hà Nội
117. Đỗ Như Ly, kỹ sư, hưu trí, Sài Gòn (TP HCM)
118. Lê Anh Hùng, nhà báo độc lập, Hà Nội
119. Hà Dương Tường, nhà giáo về hưu, Pháp
120. Phạm Anh Tuấn, kỹ sư, sinh sống ở Australia
121. Nguyễn Ngọc Sẵng, tiến sĩ, hưu trí, Hoa Kỳ
122. Nguyễn Minh Tuấn, kỹ sư chế tạo máy, Erlangen, CHLB Đức
123. Nguyễn Mạnh Hùng, mục sư Tin lành, Sài Gòn (TP HCM)
124. Lê Văn Tâm, nguyên Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại Nhật Bản
125. Doãn Mạnh Dũng, kỹ sư, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hội Khoa học Kỹ thuật và Kinh tế Biển TP HCM
126. Nguyễn Văn Lịch, Chùa Láng, Đống Đa, Hà Nội
127. Đào Tấn Phần, nhân viên lao công trường THPT, Phú Yên
128. Nguyễn Đình Ấm, nhà báo, trú tại Long Biên, Hà Nội
129. Chu Sơn, công dân Việt Nam, TP HCM
130. Nguyễn Thị Kim Thoa, công dân Việt Nam, TP HCM
131. Lê Mai Đậu, kỹ sư, Hà Nội
132. Vũ Hoàng Anh (Bốn Phương), cư ngụ tại Dallas, TX, Hoa Kỳ
133. Mai Thái Lĩnh, nhà nghiên cứu, Câu lạc bộ Phan Tây Hồ, Đà Lạt
134. Văn Phú Mai, cựu giáo chức, Quảng Nam
135. Đinh Đức Long, tiến sĩ, bác sĩ, Sài Gòn (TP HCM)
136. Nguyễn Lương Thịnh, hưu trí, Sài Gòn (TP HCM)
137. Nguyễn Thế Hùng, Phó Chủ tịch Hội Cơ học Thủy khí Việt Nam, Đà Nẵng
138. Trần Văn Tiến, Praha, CH Czech
139. Nguyễn Phục Hưng, kỹ sư điện, TP.HCM
140. Đào Minh Châu, Hà Nội
141. Như Quỳnh de Prelle, nhà thơ, Brussels, Bỉ
142. Trần Thiện Kế, dược sĩ, Hà Nội
143. Nguyễn Văn Dương, Sài Gòn (TP HCM)
144. Phùng Hoài Ngọc, thạc sĩ, An Giang
145. Bùi Quang Vơm, kỹ sư, Paris, Pháp
146. Nguyễn Văn Cát, cựu chiến binh, TP HCM
147. Bùi Nghệ, sinh tại Quảng Ngãi, thường trú tại Tân Bình, TP HCM
148. Triệu Sang, thương phế binh VNCH, quê quán Sóc Trăng
149. Đặng Hữu Nam, linh mục Giáo xứ Phú Yên, Nghệ An
150. Trần Quốc Túy, kỹ sư hóa, đã nghỉ hưu, Hà Nội
151. Phạm Kỳ Đăng, làm thơ viết báo, dịch thuật tại CHLB Đức
152. Lý Đăng Thạnh, người chép sử, Sài Gòn (TP HCM)
153. Đào Đinh Bình, kỹ sư hưu trí, Hà Nội
154. Phuoc Le, Hoa Kỳ
155. Mai Anh Tài, tiến sĩ Kinh tế, TP HCM
156. Nguyễn Hải Sơn, công nhân, CHLB Đức
Mọi tổ chức và cá nhân đồng ý ký tên vào Tuyên bố xin gửi về địa chỉ: quyenlaphoivabieutinh@gmail.com
Về già, ăn, với tôi,
trở thành phiền toái,
*nhạt*.
Buồn : tôi vốn háo ăn,
*thà ăn ngon và nhiều
còn hơn ăn ít mà dở*.
Tuy, để sống, ăn thế nào cũng
được, chưa hề than vãn. Và
cũng thừa *biết*,
với nhiều người, miếng ăn vẫn
là miếng nhục.
Bây giờ, ăn nhiều không được. Thèm ăn ngon, đi ăn tiệm, đủ loại. Ừ, cũng được được, thích thích, nhưng cũng thế thôi. Không còn cảm giác khám phá hay nhớ lại.
Tự làm lấy ? Ô hô
ai tai ! Mình đếch
*biết*
làm cơm, chưa bao giờ nưng niu ôm
ấp một món ăn.
Ai mà chẳng có giới hạn ? Thì cứ thử càn. Ít khi toại nguyện. Còn bị mắng đáng đời. Hè hè.
Cuối cùng, ít nhất là với cơm Việt, ít khi đi ăn tiệm, ăn ở nhà. Vì em làm ăn ngon và đẹp. Anh cũng biết làm vài món, ăn không tệ.
Mới đây, bà chị dâu mách cho em : thịt bò Tây, có một miếng ngón. Nấu phở, dùng làm thịt chín hay thịt tái đều ngon. Có thể nhậu tái với rau dăm. Quái đản đến thế là cùng !
Nó là :
|
|
|
|
hình thoi, thịt đỏ và gân lẫn lộn, không có mỡ.
tưởng chừng cứng và dai như đỉa. Không.
ăn như thịt đỏ xắt mỏng : mềm, dòn, đậm đà !
Luộc, khi xắt : bốc mùi thơm thịt chín của các gánh phở nổi tiếng thời tôi còn sống ở Hà Nội hay Saigon.
Đương nhiên : cảm nhận của… tôi thôi.
Em bèn thử làm một nồi
phở chín-tái đơn giản với
cái
*carotte*
nửa chín nửa tái đó. Cả
hai thừa nhận : ngon lạ thường.
Nồi phở hai bữa cho hai người
già không dùng hết được một
cái
*carotte*.
Phần còn lại, tôi thử hai món :
1/ tái sách : ngon tuyệt vời
Phải để miếng
*carotte*
khoảng nửa giờ trong tủ ướp lạnh
để có thể xắt
nó thật mỏng. Chẳng món *carpaccio*
nào, kể cả trong cơm Hàn Quốc
hay Mông Cổ mà tôi có dịp nhậu
so sánh được.
2/ Bún bò Huế
Còn đang làm, chưa nếm.
Nhưng khi xắt
miếng
*carotte*
chín, ngửi hương vị của nó,
tôi tin : sẽ ngon hơn bất cứ miếng
thịt chín nào khác mua được
ở PhuLăngXa.
Xin giới thiệu với các
bạn
*thà ăn ngon và
nhiều còn hơn ăn ít và dở*,
tuy có thể đắt như nhau, vì ở
PhuLăngXa hiện đại và hậu hiện
đại, miếng *carotte*
thuộc loại thịt bạc nhạc.
2017-09-29
Một
dạo đau chân, không đi bách bộ
được nhiều, nhưng theo lời khuyên
của bác sĩ, mỗi ngày tôi phải
đi lại một tiếng đồng hồ. May
nhà tôi ở cạnh Công viên Sceaux
(miền nam Paris) nên rất tiện vào đây,
đi ít mà ngồi nhiều. Xung quanh tòa
Aurore gần nhà, tôi biết hầu hết
các ghế ngồi, ghế nào trong nắng
ấm, ghế nào có gió mát, ghế
nào trước phong cảnh hữu tình,
ghế nào dễ quan sát chim chóc bay
lượn,…Trước tòa Aurore có
ba cái bể nhưng chỉ hai bể có
nước phun và luôn đầy nước,
xung quanh có ghế ngồi mặc sức chọn
lựa ánh nắng hay bóng mát. Trong hai
bể nước chỉ có một bể nuôi
cá hồng loại
*,
bay lội lấp lánh màu hồng, da cam,
trắng, đen cả đoàn quanh những đám
hoa súng mùa hạ nở hoa, trắng, đỏ
trên mặt bể, uốn lượn trước
nền bóng chập chờn chóp lâu đài
Sceaux cổ kính kế cạnh. Thường
ngồi những hôm trời mát, tôi mãi
miết nhìn hoa súng tươi thăm đẹp
không kém gì hoa sen, quan sát những
chú quạ ồn ào tranh cải, những
bầy chim tích không ngớt nhảy nhót,
nghiêm nghị với cái lưng đen, bụng
trắng như người mặc y phục đi
dự dạ hội. Thường có một
bầy vẹt xanh không biết từ cỏi xa
nào lại, mình xanh lục tươi màu,
hình dáng giống con keo, định cư
ở vùng cây cạnh bể Octogone, sống
chung đụng với mấy chú sóc đuội
cong, dài, rậm. Và trong bối cảnh ấy,
thỉnh thoảng có một chú (hay một
cô) diệc xám, khi thì đứng giữa
đám hoa súng, khi thì dứng đợi
hay thảnh thơi bách bộ trên bờ bể
nước, đợi đúng lúc cá
bơi lại gần thì cúi cổ hay nhảy
vào nước bắt cá. Carassius
auratus*
Xin xem toàn văn đính kèm dưới đây.

WARC-Identified-Payload-Type: application/rdf+xml

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0

Content-Type: text/xml; charset=UTF-8


text:
Điệp Vũ |
Tin cùng chuyên mục
Hai anh em trai đi học suốt đêm không về, cả nhà nháo đi tìm mới biết các chú ngồi trong quán net quẩy game
[Sốc] Game thủ AOE top 1 Việt Nam gặp tai nạn nghiêm trọng, đang lên bàn mổ
[Vietsub] Tin tức độc quyền về scandal của LCK mùa xuân 2017 – Sự trở lại của Marin!
Ăn rừng không mất một giọt máu nào - Ngoài Rumble ra mấy ai làm được điều này?
Cận cảnh màn ban pick siêu hack não của nữ game thủ LMHT top 1 Twitch hiện nay
Đố các bạn biết cuộc chiến giữa gấu Tibber và người đá Daisy sẽ có kết quả thế nào
Sona liệu có 'Hoa Tàn Nhuỵ Héo' sau khi dính quả ulti 2000ap này không?
»Faker dạy cho máy chủ xếp hạng Bắc Mỹ biết như thế nào mới là đi mid
»Vạ miệng đòi hành Faker, kết cục đầy bi kịch dành cho các thanh niên to mồm
»Faker xách Xinzhao lên top đánh rank còn trẩu hơn cả sửu nhi
»Faker hành hạ rank Hàn bằng Chogath trong khi chờ đánh CKTG
»QTV bị cưỡng hiếp liên tục trong trụ, nghẹn lời đổ tội cho chuột
»Đố các bạn biết làm thế nào để Jhin thoát được trong tình huống chết mười mươi này?
TIN MỚI
ĐÁNG CHÚ Ý

markdown:
[ Điệp Vũ](/thongtinthanhvien/nguyenanhbao.html) |
Faker một cái tên được nhắc đến nhiều nhất trong làng
Bạn nên đọc:
Chắc đến bản thân Faker cũng không nghĩ được rằng mình lại có thể trở thành nạn nhân của một pha outplay giết người ngay thềm trụ.
Chỉ có thể miêu tả pha né skill này của Faker bằng 2 từ "kinh dị"
Rõ ràng là người chơi đường giữa số 1 thế giới cầm cái gì ra mid cũng đều là một thế lực không thể ngăn cản.
Tin cùng chuyên mục
[Hai anh em trai đi học suốt đêm không về, cả nhà nháo đi tìm mới biết các chú ngồi trong quán net quẩy game](http://gamen.vn/clip-game/hai-anh-em-trai-di-hoc-suot-dem-khong-ve-ca-nha-nhao-di-tim-moi-biet-cac-chu-ngoi-trong-quan-net-quay-game_tin90596.html) [[Sốc] Game thủ AOE top 1 Việt Nam gặp tai nạn nghiêm trọng, đang lên bàn mổ](http://gamen.vn/aoe/soc-game-thu-aoe-top-1-viet-nam-gap-tai-nan-nghiem-trong-dang-len-ban-mo_tin90221.html) [[Vietsub] Tin tức độc quyền về scandal của LCK mùa xuân 2017 – Sự trở lại của Marin!](http://gamen.vn/lien-minh-huyen-thoai/vietsub-tin-tuc-doc-quyen-ve-scandal-cua-lck-mua-xuan-2017-su-tro-lai-cua-marin_tin79461.html) [Ăn rừng không mất một giọt máu nào - Ngoài Rumble ra mấy ai làm được điều này?](http://gamen.vn/lien-minh-huyen-thoai/an-rung-khong-mat-mot-giot-mau-nao-ngoai-rumble-ra-may-ai-lam-duoc-dieu-nay_tin74353.html) [Cận cảnh màn ban pick siêu hack não của nữ game thủ LMHT top 1 Twitch hiện nay](http://gamen.vn/lien-minh-huyen-thoai/can-canh-man-ban-pick-sieu-hack-nao-cua-nu-game-thu-lmht-top-1-twitch-hien-nay_tin74341.html) [Đố các bạn biết cuộc chiến giữa gấu Tibber và người đá Daisy sẽ có kết quả thế nào](http://gamen.vn/lien-minh-huyen-thoai/do-cac-ban-biet-cuoc-chien-giua-gau-tibber-va-nguoi-da-daisy-se-co-ket-qua-the-nao_tin72736.html) [Sona liệu có 'Hoa Tàn Nhuỵ Héo' sau khi dính quả ulti 2000ap này không?](http://gamen.vn/lien-minh-huyen-thoai/sona-lieu-co-hoa-tan-nhuy-heo-sau-khi-dinh-qua-ulti-2000ap-nay-khong_tin72592.html)
»
[Faker dạy cho máy chủ xếp hạng Bắc Mỹ biết như thế nào mới là đi mid](http://gamen.vn/lien-minh-huyen-thoai/faker-day-cho-may-chu-xep-hang-bac-my-biet-nhu-the-nao-moi-la-di-mid_tin72546.html)
»
[Vạ miệng đòi hành Faker, kết cục đầy bi kịch dành cho các thanh niên to mồm](http://gamen.vn/lien-minh-huyen-thoai/va-mieng-doi-hanh-faker-ket-cuc-day-bi-kich-danh-cho-cac-thanh-nien-to-mom_tin72527.html)
»
[Faker xách Xinzhao lên top đánh rank còn trẩu hơn cả sửu nhi](http://gamen.vn/lien-minh-huyen-thoai/faker-xach-xinzhao-len-top-danh-rank-con-trau-hon-ca-suu-nhi_tin72526.html)
»
[Faker hành hạ rank Hàn bằng Chogath trong khi chờ đánh CKTG](http://gamen.vn/lien-minh-huyen-thoai/faker-hanh-ha-rank-han-bang-chogath-trong-khi-cho-danh-cktg_tin71984.html)
»
[QTV bị cưỡng hiếp liên tục trong trụ, nghẹn lời đổ tội cho chuột](http://gamen.vn/lien-minh-huyen-thoai/qtv-bi-cuong-hiep-lien-tuc-trong-tru-nghen-loi-do-toi-cho-chuot_tin71983.html)
»
[Đố các bạn biết làm thế nào để Jhin thoát được trong tình huống chết mười mươi này?](http://gamen.vn/lien-minh-huyen-thoai/do-cac-ban-biet-lam-the-nao-de-jhin-thoat-duoc-trong-tinh-huong-chet-muoi-muoi-nay_tin71707.html)
TIN MỚI
ĐÁNG CHÚ Ý

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html


text:
Cùng với sự phát triển về công nghệ trên các lĩnh vực, năm 2010, Phân viện khoa học hình sự Bộ Công an tại TP HCM đã nghiên cứu, ứng dụng và triển khai thành công một labo xét nghiệm ADN đạt tiêu chuẩn quốc tế, đáp ứng nhu cầu giám định về sinh học và ADN cho địa bàn các tỉnh phía Nam, góp phần cùng cơ quan điều tra rút ngắn thời gian điều tra khám phá án.
Thống kê công tác giám định KTHS của Viện KHHS cho thấy số lượng các vụ yêu cầu giám định về dấu vết sinh vật, giám định ADN chiếm tới 60% trong giám định kỹ thuật hình sự và giám định pháp y CAND. Riêng giám định ADN tại Phân viện Khoa học hình sự từ tháng 3 đến tháng 12/2010 đã giám định hàng trăm vụ án. Song song đó, các yêu cầu giám định theo yêu cầu dân sự cũng đạt số vụ gần tương đương.
Có thể nói, giám định sinh học pháp lý nói chung và giám định ADN nói riêng của Phân viện Khoa học hình sự Bộ Công an, tại TP HCM đã khai thác triệt để các dấu vết tội phạm tại hiện trường và tăng hiệu quả của giám định truy nguyên đồng nhất trong giám định kỹ thuật hình sự, góp phần tích cực vào công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Trong nhiều vụ án hình sự, kết luận giám định ADN là chứng cứ duy nhất để cơ quan điều tra truy tố kẻ có tội. Điển hình là: Vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên mặt cầu vượt Tân Thới Hiệp, thuộc phường Thới An, quận 12, TP HCM gây chết người. Xe gây tai nạn đã bỏ chạy mất.
Qua khám nghiệm, cơ quan điều tra đã thu giữ một số dấu vết của xe gây tai nạn còn lưu lại trên người nạn nhân. Kết quả điều tra truy tìm cho thấy dấu vết trên của xe đầu kéo 72N- 6950, kéo romooc biển số 72R-0139, có nhiều dấu vết nghi vấn. Kết quả xét nghiệm ADN đã khẳng định đây chính là của nạn nhân Nguyễn Văn Nguyên.
Từ kết quả giám định này, qua đấu tranh, tài xế xe đầu kéo 72N-6950 đã phải thừa nhận hành vi phạm tội của mình. Hay trường hợp vào tháng 6/2010, Trung tâm giám định đã nhận được quyết định trưng cầu giám định của Công an thị xã Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa yêu cầu giám định vụ án hiếp dâm.
Cô gái tên X và gia đình tố cáo ông Nguyễn Nhanh có hành vi hiếp dâm cô. Khi được mời đến cơ quan điều tra, Nguyễn Nhanh không thừa nhận hành vi của mình. Nhưng, kết quả xét nghiệm ADN từ tinh trùng còn lưu lại trên người của cô X chính là của ông Nguyễn Nhanh.
Từ kết quả giám định, đối tượng đã bị lột mặt nạ kẻ đội lốt tu hành đạo hạnh, nhưng nhân cách đồi bại không thể chối cãi; cũng như công tác giám định phục vụ chuyên án mang bí số 909G của Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu xác lập vào tháng 10/2010. Chuyên án điều tra khám phá các vụ hiếp dâm - giết người - cướp tài sản xảy ra có tính chất liên tục, xảy ra trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Căn cứ vào kết quả xét nghiệm ADN, cơ quan điều tra Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã có cơ sở để đấu tranh buộc tên Lê Văn Hiếu (29 tuổi), ngụ xã Hòa Hưng, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phải cúi đầu nhận tội… Và còn rất nhiều vụ án khác, từ kết quả giám định đã giải quyết nhanh chóng, chính xác và kịp thời, đóng vai trò hết sức quan trọng trong cuộc điều tra chống tội phạm.
Bên cạnh việc đáp ứng các yêu cầu về điều tra phá án, giám định ADN dân sự là một mảng mang đầy ý nghĩa nhân văn. Việc xác định được huyết thống cha con, mẹ con, anh chị em và các thành viên trong gia đình giúp cho xóa đi những hoài nghi, mang lại hạnh phúc cho nhiều gia đình. Kết quả giám định đã giúp những thành viên bao năm thất lạc nhau nay tìm gặp lại được gia đình, người thân của mình

markdown:
Cùng với sự phát triển về công nghệ trên các lĩnh vực, năm 2010, Phân viện khoa học hình sự Bộ Công an tại TP HCM đã nghiên cứu, ứng dụng và triển khai thành công một labo
** đạt tiêu chuẩn quốc tế, đáp ứng nhu cầu giám định về sinh học và ADN cho địa bàn các tỉnh phía Nam, góp phần cùng cơ quan điều tra rút ngắn thời gian điều tra khám phá án. xét nghiệm ADN**
Thống kê công tác giám định KTHS của Viện KHHS cho thấy số lượng các vụ yêu cầu giám định về dấu vết sinh vật, giám định ADN chiếm tới 60% trong giám định kỹ thuật hình sự và giám định pháp y CAND. Riêng giám định ADN tại Phân viện Khoa học hình sự từ tháng 3 đến tháng 12/2010 đã giám định hàng trăm vụ án. Song song đó, các yêu cầu giám định theo yêu cầu dân sự cũng đạt số vụ gần tương đương.
Có thể nói, giám định sinh học pháp lý nói chung và giám định ADN nói riêng của Phân viện Khoa học hình sự Bộ Công an, tại TP HCM đã khai thác triệt để các dấu vết tội phạm tại hiện trường và tăng hiệu quả của giám định truy nguyên đồng nhất trong giám định kỹ thuật hình sự, góp phần tích cực vào công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.
|
|
|
|Giám định ADN.
Trong nhiều vụ án hình sự, kết luận giám định ADN là chứng cứ duy nhất để cơ quan điều tra truy tố kẻ có tội. Điển hình là: Vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên mặt cầu vượt Tân Thới Hiệp, thuộc phường Thới An, quận 12, TP HCM gây chết người. Xe gây tai nạn đã bỏ chạy mất.
Qua khám nghiệm, cơ quan điều tra đã thu giữ một số dấu vết của xe gây tai nạn còn lưu lại trên người nạn nhân. Kết quả điều tra truy tìm cho thấy dấu vết trên của xe đầu kéo 72N- 6950, kéo romooc biển số 72R-0139, có nhiều dấu vết nghi vấn. Kết quả
**xét nghiệm ADN** đã khẳng định đây chính là của nạn nhân Nguyễn Văn Nguyên.
Từ kết quả giám định này, qua đấu tranh, tài xế xe đầu kéo 72N-6950 đã phải thừa nhận hành vi phạm tội của mình. Hay trường hợp vào tháng 6/2010, Trung tâm giám định đã nhận được quyết định trưng cầu giám định của Công an thị xã Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa yêu cầu giám định vụ án hiếp dâm.
Cô gái tên X và gia đình tố cáo ông Nguyễn Nhanh có hành vi hiếp dâm cô. Khi được mời đến cơ quan điều tra, Nguyễn Nhanh không thừa nhận hành vi của mình. Nhưng, kết quả
**xét nghiệm ADN** từ tinh trùng còn lưu lại trên người của cô X chính là của ông Nguyễn Nhanh.
|
|
Từ kết quả giám định, đối tượng đã bị lột mặt nạ kẻ đội lốt tu hành đạo hạnh, nhưng nhân cách đồi bại không thể chối cãi; cũng như công tác giám định phục vụ chuyên án mang bí số 909G của Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu xác lập vào tháng 10/2010. Chuyên án điều tra khám phá các vụ hiếp dâm - giết người - cướp tài sản xảy ra có tính chất liên tục, xảy ra trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Căn cứ vào kết quả
**xét nghiệm ADN**, cơ quan điều tra Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã có cơ sở để đấu tranh buộc tên Lê Văn Hiếu (29 tuổi), ngụ xã Hòa Hưng, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phải cúi đầu nhận tội… Và còn rất nhiều vụ án khác, từ kết quả giám định đã giải quyết nhanh chóng, chính xác và kịp thời, đóng vai trò hết sức quan trọng trong cuộc điều tra chống tội phạm.
Bên cạnh việc đáp ứng các yêu cầu về điều tra phá án, giám định ADN dân sự là một mảng mang đầy ý nghĩa nhân văn. Việc xác định được huyết thống cha con, mẹ con, anh chị em và các thành viên trong gia đình giúp cho xóa đi những hoài nghi, mang lại hạnh phúc cho nhiều gia đình. Kết quả giám định đã giúp những thành viên bao năm thất lạc nhau nay tìm gặp lại được gia đình, người thân của mình

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Giọng Hát việt The Voice Viet Nam 2013. Giọng Hát Việt Nhí 2013. The Voice Viet Kids Viet Nam 2013. The Voice Việt Nam. The Voice Việt Nhí 2013. Giọng hát Việt Nhí 2013. Các ca sĩ Hiền Thục Thanh Bùi Hương Giang Hồ Hoài Anh Hồng Nhung Mỹ Linh Nhất Trung. Vòng Giấu mặt. Cuộc Thi Giọng hát Việt 2013. Chương Trình Giọng hát Việt Nhí 2013.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

markdown:
Giọng Hát việt The Voice Viet Nam 2013. Giọng Hát Việt Nhí 2013. The Voice Viet Kids Viet Nam 2013. The Voice Việt Nam. The Voice Việt Nhí 2013. Giọng hát Việt Nhí 2013. Các ca sĩ Hiền Thục Thanh Bùi Hương Giang Hồ Hoài Anh Hồng Nhung Mỹ Linh Nhất Trung. Vòng Giấu mặt. Cuộc Thi Giọng hát Việt 2013. Chương Trình Giọng hát Việt Nhí 2013.
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block