markdown:
***
**Chương 4: ANH HÙNG NGHĨA SĨ**
Vừa dựng cờ khởi nghĩa, nhà Tây Sơn đã được nhiều anh hùng nghĩa sĩ xa gần phò tá. Bên võ có:
–
**Võ Văn Dũng, Bùi Thị Xuân, Trần Quang Diệu** được anh em Tây Sơn Vương coi như cật ruột.
–
**Nguyễn Văn Tuyết, Võ Ðình Tú, Nguyễn Văn Lộc, Lê Văn Hưng** được coi như tay chân.
– Nhưng Huy và Tứ Linh là hai tay lục lâm mới quy thuận, lòng dạ chưa lường được, nhưng võ nghệ cao cường, nên vẫn được trọng dụng.
Tất cả đều là tướng tài. Mỗi người có một môn sở trường vô địch.
*
**Võ Văn Dũng** người thôn Phú Phong, huyện Tuy Viễn (Bình Khê). Nhà giàu. Rước thầy về học văn học võ, từ nhỏ đến lớn. Học văn thì tối. Còn học võ thì dạy đâu nhớ đó, mỗi năm phải rước một thầy mới để thay.
Ðến 20 tuổi theo người buôn ngựa vào Phú Yên. Duyên may gặp được lão trượng họ Lương giòng dõi Lương Văn Chánh ở Tuy Hòa, dạy cho môn trường kiếm và môn đoản đao, dạy cách đánh trên đất, cách đánh ngựa, lúc dùng một món, lúc dùng cả đôi. Về nhà Võ Văn Dũng tập luyện ngót năm năm trời mới thành thục. Nhớ lời thầy dặn Học võ là để phòng thân và dẹp nỗi bất bình khi gặp, chớ không phải để đấu sức khoe tài. Võ giấu kín nghề riêng. Cho nên ngoài Nguyễn Nhạc là bạn cố giao, khách võ lâm không mấy ai biết Võ thuộc hàng cao thủ.
*
**Bùi Thị Xuân** con của Bùi Ðắc Chí gọi Bùi Ðắc Tuyên bằng chú, người thôn Xuân Hòa, một thôn nằm về phía đông Phú Phong [21], vừa có sức mạnh vừa có sắc đẹp. Nữ công khéo, chữ viết đẹp. Nhưng thích làm con trai, thích múa kiếm đi quyền. Nghe kể chuyện bà Trưng bà Triệu cỡi voi đánh giặc, Bùi Thị Xuân náo nức muốn được theo gương bà Triệu bà Trưng. Còn những chuyện Tô Tiểu Muội cùng chồng xướng họa, chuyện bà Mạnh Quang cử án tề mi thì Bùi Thị Xuân cho là nhảm nhí. Lúc nhỏ đi học, thường mặc áo con trai. Lớn lên tự chế kiểu áo các nữ hiệp vẽ trong sách mà mặc. Cha mẹ chiều con, không nỡ lời trách cứ. Còn tiếng chê khen của người ngoài thì Bùi Thị Xuân không bận tâm.
Năm 12 tuổi, Bùi Thị Xuân đến trường học chữ. Một hôm anh em giễu cợt ra cho nhau câu đối:
Ngoài trai trong gái, dưa cải dưa môn.
Có người đối:
Ðứng xuân ngồi thung, lá vông lá chóc
Rồi vỗ tay cười ầm!
Bùi Thị Xuân cả thẹn, vùng quyền đánh vào mặt hai người sanh sự, rồi trở về nhà. Từ ấy bỏ học chữ. Ở nhà chuyên học võ.
Trước kia không biết Bùi Thị Xuân học võ với ai và học vào lúc nào. Nhưng từ khi bỏ học văn thì đêm đêm có một lão bà đến dạy. Dạy từ đầu hôm đến gà gáy lần thứ nhất thì bà lão lui gót. Không ai hiểu lai lịch ra sao. Suốt ba năm trời, trừ những khi mưa gió, đêm nào bà lão cũng đến cũng đi đúng giờ giấc. Dạy quyền, dạy song kiếm. Rồi dạy cách nhảy cao nhảy xa. Nhảy cao thì cột hai bao cát nơi chân mà nhảy, ban đầu bao nhỏ, rồi đổi bao to dần, cuối cùng mới nhảy chân không. Còn nhảy xa thì ban đầu dùng sào, sau dùng tre tươi ngoài bụi, níu đọt uốn cong xuống thấp rồi nương theo sức bung của cây mà nhảy. Ðêm học ngày tập. Ðến 15 tuổi thì tài nghệ đã điêu luyện.
Một hôm bà lão đến, cầm tay Bùi Thị Xuân khóc và nói:
– Ta có duyên cùng con chỉ bấy nhiêu. Ðêm nay ta đến từ biệt con. Bùi Thị Xuân khóc theo và nài nỉ xin cho biết tánh danh và quê quán. Bà lão đáp:
– Ta ở gần đây. Trong ba hôm nữa con sẽ biết tin tức. Nhưng con phải giữ bí mật. Nói rồi, vụt một cái biến mất.
Ba hôm sau, ở thôn An Vinh [22] có một đám ma của một bà lão.
Bà lão nhà nghèo, góa bụa, sống với vợ chồng người con gái làm nghề nông. Khi Bùi Thị Xuân được tin, tìm đến thì việc chôn cất đã xong. Biết bà lão đây chính là thầy mình, nhưng nhớ lời thầy dặn, chỉ điếu tang như một người thường. Về nhà mới đợi lúc khuya vắng, thiết hương án nơi vườn dạy võ mà thành phục. Nhưng chỉ để tâm tang.
Từ ấy một mình tự tập luyện.
Một hôm Bùi Thị Xuân ở ngoài về, tình cờ thấy đứa ở gái dùng hai chiếc đũa bếp làm kiếm múa. Múa đúng bài bản phép tắc. Bùi Thị Xuân giật mình! Té ra cô ả ngày ngày thấy tiểu chủ múa kiếm, bắt chước múa theo, lâu thành quen tay. Ðợi cô ả múa hết bài, Bùi Thị Xuân chạy đến ôm chầm, và khen Em giỏi, em giỏi lắm.
Từ ấy cho cô ả dùng gươm thiệt mà tập. Lại rủ chị em trong xóm ai muốn học võ học kiếm thì ban đêm rảnh việc đến nhà, Bùi Thị Xuân dạy cho. Không mấy lúc nhà họ Bùi trở thành trường dạy võ. Ðệ tử từ năm ba người trong xóm vụt nhảy lên hàng chục hàng vài ba chục… Một số người người tuy đã có con tay dắt tay bồng, mà cũng đến xin học. Tài nghệ đã tinh mà cách đối xử cách dạy dỗ lại đứng đắn, nên Bùi Thị Xuân được chị em kính yêu, quý trọng. Trong số đệ tử xuất sắc có bà
**Bùi Thị Nhạn**.
Một phú ông họ Ðinh ở Lai Nghi, để đền ơn dạy con gái, tặng Bùi Thị Xuân một con ngựa trắng toàn sắc mới tập kiều, vóc to, sức mạnh, chạy hay. Bùi Thị Xuân tập ngựa trở thành một chiến mã, chạy suốt buổi không đổ mồ hôi[23].
Lại một hôm, lên chợ Phú Phong, Bùi Thị Xuân thấy hai thớt voi đứng ăn chuối cây. Chung quanh, người vây đông đúc, Bùi Thị Xuân chen đến gần. Voi lấy vòi cạ lên lưng, lên vai, có vẻ trìu mến. Bùi Thị Xuân xin cỡi thử. Voi co một chân trước cho Bùi Thị Xuân leo lên cổ, rồi đi tới đi lui theo sự điều khiển của Bùi. Hết thớt này đến thớt kia, Bùi Thị Xuân nhận thấy điều khiển voi còn có phần dễ hơn điều khiển ngựa. Từ ấy cái chí muốn làm bà Trưng bà Triệu lúc nhỏ trở lại nung nấu tâm hồn. Bùi Thị Xuân lo tập luyện cho mình, cho chị em trong xóm, trong làng. Tiếng đồn đi xa, chị em các làng khác các huyện khác cũng tìm đến xin thụ giáo. Bùi Thị Xuân ước có tiền mua ngựa, voi cho chị em tập. Gia đình chỉ vào hàng khá giả, nên dù thương chiều con, cũng không sao có thể làm vui lòng con.
Bùi Thị Xuân càng lớn lên càng xinh đẹp. Khách rắp ranh bắn sẻ, ngấp nghé trông sao ở gần có ở xa có, ngày nào cũng có người đến sân. Nhưng phần đông hễ thấy mặt Bùi Thị Xuân thì run như run thần tử thấy long nhan, vì trong vẻ đẹp kiều diễm của Bùi Thị Xuân lại có vẻ uy nghiêm. Ðôi mắt ngước lên nhìn như đôi lằn điện chiếu[24]. Những chàng trai nhát gan thì vừa đến sân đã lùi ra khỏi ngõ. Còn những chàng trai có nhiều ít đởm lực thì bước vào thềm. Nhưng mới bị hỏi sơ vài câu về võ về văn thì lưỡi tự nhiên cứng lại. Vì vậy cho đến hai mươi tuổi mà Bùi Thị Xuân tay không chân rồi. Thời xưa, con gái mười bảy, mười tám tuổi mà chưa có chồng thì cha mẹ rất lấy làm lo. Nhà họ Bùi cũng thế. Một hôm bà mẹ tỏ ý lo ngại cùng con. Bùi Thị Xuân cười:
– Bà Trưng có chồng, bà Triệu đâu có chồng. Nhưng ai dám cười chê ?
Ðể giúp gia đình mà cũng để thết đãi chị em học trò, Bùi Thị Xuân thường đi săn heo săn nai.
Một hôm cùng vài cô học trò đi săn ở vùng núi Thuận Ninh[25], xảy gặp một tráng sĩ đương đánh cùng một mãnh hổ. Tráng sĩ mình đầy máu me, sức đã sắp đuối. Hổ hung hăng chụp vấu. Bùi Thị Xuân hét lên một tiếng, rút song kiếm xáp vào cứu tráng sĩ. Hổ bỏ tráng sĩ, đánh cùng Bùi Thị Xuân. Hổ đã lanh, tránh khỏi những nhát kiếm hiểm độc, Bùi Thị Xuân lại càng lanh hơn, tránh khỏi những cái vồ như bão như chớp, khiến mấy phen hổ chụp hụt bị té nhào. Hổ cự địch với tráng sĩ đã lâu, sức đã mỏi, nên động tác chậm dần. Cuối cùng bị một nhát kiếm nơi vai, gầm lên một tiếng bỏ chạy.
Bùi Thị Xuân trở lại băng bó cho tráng sĩ.
Hỏi tên. Ðáp:
– Trần Quang Diệu.
*
**Trần Quang Diệu** quê quán ở Ân Tín, huyện Hoài Ân[26]. Nhà giàu nhưng mồ côi sớm, thân tự lập thân.
Lúc nhỏ, Trần học văn học võ nhiều thầy. Lớn lên, một hôm vào dãy núi Kim Sơn[27] kiếm thịt, tình cờ thấy một ông lão nằm giỡn cùng một con cọp tàu cau to lớn. Hổ trông thấy Trần thì nhảy đến vồ. Trần tránh khỏi. Hổ vồ tiếp. Ông lão liền hét: Hổ dại nhé. Hổ liền ngoan ngoãn trở lại cùng ông lão. Ông lão gọi Trần đến gần, hỏi:
– Người là ai, chẳng biết nơi này có ổ cọp sao mà dám đưa thân tới?
Trần thật thà kể hết gia cảnh và thân phận. Ðoạn lạy ông lão xin cho mình làm học trò.
Ông lão đáp:
– Âu cũng là duyên.
Rồi bảo Trần về thu xếp việc nhà rồi trở lên.
Trần về giao nhà cửa ruộng nương cho người em thúc bá, và dặn:
– Ta đi chuyến này, mau thì năm năm, lâu thì mười năm mới về. Ở nhà lo làm ăn tử tế. Ðừng tìm hiểu ta đi đâu và đi có việc gì.
Lên Kim Sơn, Trần được lão nhân đưa về nhà nuôi dạy.
Lão nhân là ai ? Lão họ Diệp, tên là Ðình Tòng, người thôn Vĩnh Thạnh, huyện Tuy Viễn (Bình Khê). Lúc tráng niên đã xuống tay giết chết tên tri huyện tham ô thời chúa Nguyễn Phúc Khoát(1738-1765). Bị truy nã, cụ đem vợ con theo đường núi ra Kim Sơn lánh nạn. Trên hai mươi năm trời, không ai biết tung tích. Vợ con không chịu nổi sơn lam chướng khí, lần lượt qua đời hết, chỉ còn mình cụ sống với hùm beo. Gặp được họ Trần, cụ vô cùng hoan hỷ.
Hai thầy trò sống trong ba gian nhà tranh rộng rãi sạch sẽ. Có đủ đồ cần dùng cho một gia đình nho nhỏ. Lại có đủ năm món vũ khí: đao, kiếm, côn, thương, cung, mỗi thứ mỗi cặp. Thứ nào cũng được lau chùi bóng nhoáng. Nhưng Trần chỉ học môn đại đao.
Thầy hết lòng dạy. Trò cố sức học. Khi luyện tập một mình, khi cùng thầy thao diễn, khi nơi đất bằng, khi trên đá núi. Học tập cách đánh trên ngựa, cách đánh dưới thuyền. Không có ngựa, phải lấy đá làm ngựa. Không có thuyền thì lấy những khúc gỗ tròn làm thuyền.
Những lúc không tập luyện thì lo trồng trỉa săn bắn để sống. Thầy trò sống một cách thích thú, ung dung. Nhưng có một điều làm cho Trần áy náy, là con hổ của thầy hễ thấy bóng Trần là bỏ chạy nơi khác. Biết ý nên khi thấy hổ ở bên cạnh thầy thì Trần cũng khéo léo tránh mặt. Ban đầu còn thắc mắc, lâu ngày thành thói quen.
Thấm thoát đã năm năm qua!
Một hôm, lão nhân trao đại đao mình thường dùng cho Trần và bảo:
– Ðây là thanh Huỳnh Long bảo đao sản xuất từ đời Trần. Ta tặng con làm kỷ niệm.
Ðoạn sai Trần thu tất cả các món vũ khí đem chôn nơi một cái hố phía sau nhà. Rồi bảo:
– Thầy đã gần trăm tuổi rồi. Bấy lâu còn phải sống là vì đao pháp của thầy chưa có người kế tập. Nay thầy đã truyền thụ cho con rồi, thì thầy chết được vui vẻ. Sau khi chôn cất thầy xong con không nên quyến luyến nơi này. Con nên kíp xuống núi, đem sở học làm sở hành, để khỏi phí cuộc đời anh tuấn. Và nếu có dịp đi ngang qua Vĩnh Thạnh thì hỏi thăm xem họ Diệp có còn ai không. Nếu còn thì con sẽ cho biết qua tin tức của thầy. Nhưng đó không phải là điều cần thiết.
Nói xong, nằm xuống, lấy tay đánh nhẹ lên đỉnh đầu mà tắt nghỉ. Buồn thương khôn tả! Trần về nhà, cửa nhà yên vui, hai hôm sau cắp đao băng núi đến Vĩnh Thạnh.
Nghe tin Nguyễn Nhạc mở sòng bạc lớn ở Kiên Mỹ, Trần nghĩ bụng:
– Anh hùng lúc chưa gặp thời cũng như khi lỡ vận, thường gởi mình vào những nơi yên hoa, tửu bác, và kẻ có chí lớn thường dùng sòng bạc làm nơi kén bạn hiền.
Liền tìm đến gặp Nhạc. Nhất kiến như cựu. Từ ấy hai bên thường qua lại với nhau.
Hôm Trần gặp cọp ở Thuận Ninh là một trong những hôm Trần ở Hoài Ân vào Kiên Mỹ để gặp gỡ Nguyễn Nhạc.
Hôm ấy Trần không mang đao theo. Ðánh tay không với cọp từ sáng đến trưa, Trần bị đuối sức nên mới bị thương. Nếu không gặp Bùi Thị Xuân thì e khó giữ toàn mạng [28].
Thoát chết, Trần yêu cầu đưa về Kiên Mỹ, nhà Nguyễn Nhạc.
Nguyễn Nhạc và Bùi Thị Xuân vốn đã từng nghe tiếng nhau, nhưng chưa có dịp làm quen. Nhờ cọp theo gió, gió đưa duyên mà nên nghĩa vườn đào Bùi, Trần, Nguyễn.
Rồi để cho nghĩa thêm nặng tình thêm thâm, Nguyễn Nhạc đứng làm mai và làm luôn chủ hôn để Trần Quang Diệu và Bùi Thị Xuân nên đôi nên lứa.
*
**Nguyễn Văn Tuyết**, người xã Nhơn Ân, huyện An Nhơn. Lúc nhỏ có sức mạnh, đánh lộn giỏi, tụ tập kẻ vô lại ở chợ Gò Chàm và được tôn làm đầu nậu. Những kẻ mãi võ đến chợ, phải đến ra mắt Tuyết rồi mới được hành nghề.
Một hôm, một ông già, đầu râu như bông vải vừa bắn xong, cùng hai cô gái mặt mày đẹp đẽ, đến chợ mãi võ. Ông già không theo lệ cũ, vừa đến liền khua chiêng khai diễn. Cô gái nhỏ múa kiếm vun vút, khí lạnh rợn người. Người đến xem đông như kiến và tiếng hoan hô dậy trời. Nguyễn Văn Tuyết hay tin đùng đùng nổi giận, liền kéo mười tên thủ hạ, đến vấn tội ông già. Ông già, hỏi không thèm đáp, đánh không thèm đỡ, đứng trơ trơ đó như một pho tượng trời trồng. Tuyết thất kinh bỏ về nhà, tìm cách rửa hận. Do biết ông già và hai người con gái trọ nơi miếu thổ địa ở sau chợ. Tuyết đợi đêm khuya, giắt kiếm, nhảy tường vào miếu. Bốn bề im phăng phắc. Hai cô gái ngủ say. Ông già nằm ngáy như sấm. Tuyết khẽ lén đến gần, rút kiếm đâm vào cổ. Kiếm gãy kêu rắc. Tuyết hết hồn bỏ chạy. Ông già níu lại. Tuyết run sợ quỳ xuống chịu tội, ông già ngồi dậy nói:
– Nhà ngươi tư chất thông minh lại có sức mạnh xuất chúng. Sao không lo rèn võ luyện văn, để chờ cơ hội ra giúp nước, mà lại đắm mình trong vũng bùn nhơ ?
Tuyết lạy, thề quyết tâm hối quá, và van xin theo làm môn đồ.
Ông già họ Trần tên Kim Hùng là một võ sư người thôn Trường Ðịnh huyện Tuy Viễn. Võ nghệ tuyệt luân, nhưng người con trai bị mất sớm, cụ buồn dắt hai người cháu gái đi tìm người xứng đáng để làm người thừa kế. Gặp được Nguyễn Văn Tuyết, Trần lão rất hài lòng. Tuyết theo Trần lão ra đi. Sau năm năm trở về, bọn đồ đãng cũ đến mừng. Tuyết khuyên nên bỏ nghề cướp bóc cũ.
Một hôm Võ Vương Nguyễn Phúc Khoát nam tuần đến Quy Nhơn. Nghe đồn chúa Nguyễn có con tuấn mã tên Xích Kỳ, Tuyết đợi đêm khuya lẻn vào hành cung bắt ngựa rồi lên yên chạy thẳng lên vùng An Khê. Trời vừa hửng sáng thì ngựa đã qua khỏi đèo Vĩnh Viễn. Con Xích Kỳ là cống vật của Cao Miên[29], chúa rất yêu quý, ngựa bị mất trộm, Tuần phủ Nguyễn Khắc Tuyên bị tội chết. Nhờ Trương Phúc Loan ra sức cứu mới được miễn. Tuyên cho người đi tìm khắp Quy Nhơn, Phú Yên, Quảng Nghĩa, nhưng không tìm ra bóng dáng. Khi xa giá chúa Nguyễn trở về Phú Xuân, thì trong dinh Tuần phủ Quy Nhơn bỗng thấy trên vách mấy chữ lớn: Kẻ trộm ngựa Chúa là Nguyễn Văn Tuyết ở Tuy Viễn. Tuyên xem thấy, hết hồn, dặn tả hữu đừng tiết lộ. Việc được im.
Tuyết, sau khi theo thầy học thành tài, trở về Tuy Viễn, những mong cứu đồng bào ra khỏi ách chuyên chế của chúa Nguyễn, song không biết làm cách nào đành ôm ấp mộng mà chờ người đồng khí đồng phương. Kịp nghe tin Tây Sơn Vương chiêu mộ hào kiệt, Tuyết liền lên sơn trại đầu quân. Tại đây Tuyết gặp lại và kết hôn với cùng cô cháu gái của Trần sư phụ là Trần Thị Lan[30].
*
**Nguyễn Văn Lộc**, lúc nhỏ, nhà nghèo ở chăn trâu cho một phú nông làng Kỳ Sơn. Học võ lúc nào và với ai, thật không ai biết.
Một hôm đi chơi về khuya, bị quân canh bắt trói vào cột đình. Lộc nhặt miếng sành cắt dây trói trốn thoát. Quân canh hơn mười người đuổi theo đều bị đánh ngã không đứng dậy nổi. Trời tối, Lộc chạy lạc vào cánh đồng lúa chín. Người giữ ruộng ngờ là ăn trộm, hô hoán… Người chung quanh chạy đến vây bắt. Người mỗi lúc mỗi đông, kẻ gậy người gộc… Lộc đánh ngã lớp này thì lớp khác xông đến… Liệu không thể dùng quyền để giải vây được, Lộc bèn giựt cây gậy, đánh một đòn chí tử mở đường máu thoát thân.
Từ ấy người địa phương mới biết Nguyễn Văn Lộc là người võ nghệ siêu phàm.
Khi nghe tin Tây Sơn Vương tụ tập quần anh, Lộc đến xin gia nhập, và được tiếp đãi vào hàng thượng tân.
*
**Võ Ðình Tú**, hợp tác cùng Tây Sơn Vương từ buổi ban sơ. Tú con nhà giàu đất Phú Phong, tính can đảm và hào phóng từ lúc bé. Ðược một nhà sư dạy võ nghệ và binh pháp.
Nhà sư, pháp danh là gì và ở đâu không ai biết thường đến ngồi trước ngõ họ Võ. Nhà sư mặt mày xấu xí, ăn mặc rách rưới. Lũ nhỏ trong xóm hễ trông thấy nhà sư thì kéo nhau đến chọc ghẹo. Tú lúc bấy giờ mới mười bốn tuổi, đối với nhà sư lại hết sức lễ phép và thường bưng cơm nước hoặc bánh trái đến cúng dường. Nhà sư hoan hỷ mà nhận.
Một hôm trời nổi mưa gió lớn, mọi người không dám ra đường. Mưa suốt ngày, đêm đến mưa tạnh gió ngừng, nhưng trong nhà không thấy Tú đâu cả. Cho người đi khắp nơi, hết ngày này qua ngày khác, vẫn không tìm thấy tung tích, mà nhà sư từ hôm mưa gió cũng không còn thấy tới lui trong thôn. Người nhà quyết đoán rằng Tú bị nhà sư bắt, đành thắp nhang cầu Phật gia hộ cho Tú mà thôi.
Mười năm sau Tú trở về; một thanh niên vạm vỡ, sức mạnh như hùm, nhưng tánh tình chất phác, mới trông qua không ai biết rằng võ nghệ cao cường.
Về nhà, đóng cửa xem sách, trừ Võ Văn Dũng, không giao du với ai, cũng không lấy vợ.
Võ Văn Dũng giới thiệu cùng Tây Sơn Vương. Vương thân hành đến rước.
Sau khi về cùng nhà Tây Sơn. Tú mới trổ tài. Chẳng những côn quyền xuất chúng, binh pháp tinh thông mà còn có tài bắn cung, nhảy cao, cỡi ngựa. Thường ưa sử dụng thiết côn, trăm người không địch. Bùi Thị Xuân tặng một lá cờ đào thêu bốn chữ vàng Thiết côn vô địch. Nguyễn Huệ yêu thương như ruột thịt, những lúc rảnh rang thường cùng Tú bàn luận về võ nghệ và binh pháp.
*
**Lê Văn Hưng,** vốn là một tay cướp nức tiếng ở Kiên Dõng[31], ngọn roi[32] tuyệt diệu, quất ra một đòn, đánh ngã trăm người. Tuy làm nghề ăn cướp, nhưng lấy của người giàu chia cho người nghèo nên được dân địa phương rất yêu mến.
Hưng có đến vài chục thủ hạ. Ông cấm thủ hạ không được quấy nhiễu đồng bào. Và Hưng không bao giờ phạm đến tài sản người trong huyện. Những vụ đánh cướp do Hưng cầm đầu chỉ xảy ra ở các nơi xa và vụ nào Hưng cũng cầm roi cản hậu. Ðánh người chỉ đánh ngã chớ không đánh chết hoặc gây trọng thương. Nhưng có một lần – đó là lần chót – cướp được một vố to ở Phú Yên. Khổ chủ là một tay giỏi võ, gia nhân lại toàn là lực điền có đôi miếng trong mình. Ỷ thị cứ lăn xả vào đánh Hưng. Hưng nương tay đã nhiều lần, nhưng đối phương không sợ cứ bám sát. Trời đã gần sáng mà đối phương vẫn chưa chịu lui, Hưng đành phải dùng tận lực: khổ chủ bị đánh hộc máu, chết tươi.
Các vụ bị cướp suông nhà cầm quyền không để ý. Nhưng vụ cướp này gây án mạng, chánh quyền không thể bỏ qua. Biết thủ phạm là Hưng, Tuần phủ Phú yên hợp lực cùng Tuần phủ Quy Nhơn cho truy nã gắt… Hưng đành phải bỏ nhà vào rừng. Rồi nhân Tây Sơn Vương mộ binh. Hưng bèn nhập ngũ. Nhờ tài nghệ, không bao lâu, từ cấp lính lên cấp Ðội rồi lên lần đến cấp Tướng.
*
**Lý Văn Bưu**, còn có tên là Mưu, người làng Ðại Khoang huyện Phù Cát tỉnh Bình Ðịnh. Nổi danh từ thời niên thiếu có biệt hiệu là Phi Vân Báo (con beo bay trong mây) có tài vừa cưỡi ngựa phi nước đại vừa múa kiếm, phóng lao, bắn cung trăm phát trăm trúng. Ngoài ra, ông còn có tài nuôi ngựa chiến. Nhờ địa thế vùng từ Ðại Khoang, Thuận Truyền qua Thuận Ninh đất xấu, toàn gò đống, cây dại cùng chà là, sim, ổi mọc chen chúc lẫn với cỏ dại rất thích hợp cho việc chăn nuôi, săn bắn, nên gia đình ông chuyên nghề nuôi bò ngựa và săn bắn. Ðồng thời chuyên tập luyện võ nghệ, nghiên cứu chiến trận.
Bà Bùi Thị Xuân thường đến khu vực này săn bắn nên quen thân với ông Bưu và học ông cách thức luyện tập ngựa chiến.
Tây Sơn khởi nghĩa, ông Bưu được bà Xuân tiến cử, phụ trách chăn nuôi sản xuất tại nông trại Tây Sơn Hạ, kết hợp tổ chức tập luyện đoàn chiến mã và rèn luyện nghĩa binh.
Nhờ tài thao lược, ông được phong chức Ðô Ðốc cầm binh tham gia các trận đánh ở trong Nam và giải phóng thành Thăng Long.
*
**Nhưng Huy và Tứ Linh** tên thật là gì và quê quán nơi đâu, không rõ. Làm nghề lục lâm, sào huyệt tại nguồn An Tượng thuộc Tây Sơn Hạ, nhưng chỉ làm ăn từ Phú Yên trở vô. Cả hai đều là tráng lực sĩ, võ thuật cao, song tánh hung bạo. Tây Sơn Vương dùng với sự dè dặt [33].
Ðó là bên võ. Còn bên văn thì có:
*
**Nguyễn Thung**, tuy là một phú nông song sử kinh đều thông thuộc. Tánh tình hào phóng, nhân hậu, nên rất được lòng mọi người.
*
**Võ Xuân Hoài**, Trương Mỹ Ngọc, đức cao học rộng, hai ngôi sao về văn học đương thời ở Bình Khê và An Nhơn.
*
**Cao Tắc Tựu**, người đẹp, học rộng lại tinh thông binh pháp. Ngày thường ít nói, nhưng khi bàn việc lớn thì lời như nước chảy. Mọi người đều kính phục.
*
**La Xuân Kiều**, một văn sĩ có tiếng ở Phù Cát, giỏi Nôm, lại cưỡi ngựa giỏi, bắn cung hay. Thông minh hoạt bát.
*
**Triệu Ðình Tiệp**, học rộng ưa thực tế, ghét phù hoa. Tánh thanh khiết nghiêm nghị. Rất trọng chữ tín. Giỏi việc cai trị.
Ðây là những nhân vật rường cột, ngoài ra còn rất nhiều người tài.
Nhưng Tây Sơn Vương nhận thấy chưa đủ, nên trải lòng cầu hiền.
Hai viên tướng Tàu là Tập Ðình ở Hội An (Quảng Nam), Lý Tài ở cửa bể Phù Ly (Quy Nhơn) đem quân ứng theo Tây Sơn Vương.
Quân của Tập đình gọi là Trung nghĩa quân.
Quân của Lý Tài gọi là Hoa nghĩa quân.
Quân trong hai đội hầu hết đều là người Tàu to lớn, mạnh bạo. Khi ra trận uống rượu say, cởi trần, lấy giấy vàng bạc dán cùng mình, cất tiếng hét vang, sấn vào tấn công kẻ địch. Tây Sơn Vương đón tiếp nồng hậu và cho vào đóng trong thành, chờ dịp tấn công.
Kế đó là một tráng sĩ xin vào yết kiến. Tây Sơn Vương cho mời vào thì là Phan Văn Lân, người bạn học cũ.
Họ Phan người ở miền ngoài, nhưng không rõ phủ, huyện nào. Võ giỏi, tự bảo rằng võ mình được truyền từ Phạm Ngũ Lão đời Trần, thiên hạ vô địch. Nhưng khi vào An Thái yết kiến Trương Văn Hiến, thì liền lạy xin làm đệ tử. Trước kia họ Phan tự thị tự đắc bao nhiêu thì sau khi thọ giáo cùng Trương công lại khiêm tốn bấy nhiêu.
Gặp được bạn cũ, Tây Sơn Vương hết sức vui mừng, mời họ Phan ở ngay trong cung, Phan không chịu xin ra nơi các dinh thự cùng chư tướng.
Một hôm có một nhà sư, hình thù cổ quái, nghe tiếng tăm của Phan Văn Lân, bèn đến xin gặp, Phan tránh mặt. Nhưng quân sĩ thúc giục, Phan giả lính theo thuộc hạ ra xem. Nhưng nhà sư nhìn biết, thách Phan đấu võ. Nhận thấy nhà sư không phải hâm mộ nghệ thuật muốn làm bạn bốn phương, mà là một khách giang hồ, bụng đầy ác ý. Phan quyết định trừ khử để tránh mối họa về sau.
Lúc ấy nhà sư đương ngồi uống rượu nơi tầng hai một tửu lâu ở trước thành. Phan xủ tay áo ngồi, thách nhà sư ra tay trước. Bị chạm lòng tự ái, nhà sư nổi giận thình lình đá Phan một ngón tối độc. Phan chỉ nghiêng mình, lấy tay hất nhà sư rớt xuống lầu vỡ sọ.
Khi Phan mới đến, ngoài Tây Sơn Vương, các tướng thấy Phan hiền lành, ai cũng tưởng là kẻ tầm thường. Khi Phan đánh chết nhà sư, mọi người mới biết có tài siêu việt. Tướng sĩ yêu cầu Phan cho xem tài nghệ. Phan nhất định từ chối. Nài nỉ quá, Phan bảo rinh ba tảng đá dày chồng lên nhau, rồi đưa sống bàn tay phải chém xuống. Ba tảng đá đều vỡ làm đôi như bị lưỡi gươm thần chém đứt. Ai nấy đều gọi là người thần.
Nhà sư bị Phan Văn Lân hất rớt xuống tửu lâu là một người Trung Quốc, thuộc phái Thiếu Lâm.
Ở chợ Gò Chàm, phía bắc thành Quy Nhơn, còn có một nhà sư nữa cũng người Tàu thường đến biểu dương võ nghệ, thường cởi áo ngồi ngay ngắn, cho người dùng gươm đao chém vào đầu mình tay chân. Chém mạnh mấy cũng không hề gì. Tây Sơn Vương được tin, sợ nhà sư gây biến, muốn trừ, nhưng không thể giết được. Võ Văn Dũng lãnh trách nhiệm trừ nhà sư.
Võ đến chợ Gò Chàm gặp nhà sư, dùng lễ khoản đãi. Khi đã nên thân, Võ hỏi:
– Hòa thượng là người đã đạt đạo, không biết có khi nào bị lạc thú của trần gian cám dỗ chăng? Nhà sư đáp:
– Lòng ta như tro lạnh không có gì có thể cám dỗ.
Võ cười:
– Lời nói không đáng tin. Có thể cho phép được thí nghiệm? Nhà sư bằng lòng. Võ thuê mươi tên thanh niên vô lại và mươi gái thanh lâu xinh đẹp trải chiếu làm việc dâm dục trước mặt nhà sư. Ban đầu nhà sư cười nói như thường. Nhưng hồi lâu, bỗng nhắm mắt không muốn nhìn nữa. Xuất kỳ bất ý, Võ rút kiếm chém một nhát, đầu nhà sư rơi liền tay. Võ nói:
– Nhà sư không có thuật gì lạ. Dày công luyện khí làm cho thân thể cứng rắn. Tâm định thì khí tụ, tâm động thì khí tan. Lúc ban đầu tâm nhà sư không động nên nhà sư dám nhìn tự do. Ðến khi nhà sư nhắm mắt thì biết tâm nhà sư đã động rồi. Cho nên chém xuống, không thể kháng cự được.
Ai nấy đều phục Võ là cao kiến. Tây Sơn Vương rất hài lòng.
Ít lâu sau, Trần Quang Diệu đưa một tráng sĩ về tiến cử cùng Tây Sơn Vương.
Tráng sĩ đó là
**Võ Văn Nhậm**. **Võ Văn Nhậm người Quảng Nam**, sức mạnh hơn người, đánh giặc giỏi, tánh phóng khoáng không chịu sự ràng buộc. Vốn là tướng của quan trấn thủ Quảng Nam, vì không chịu tuân theo luật pháp, bị tội, phải trốn vào Quy Nhơn.
Nhậm đến Phù Ly, nghe người đi đường cho biết có tên cường hào cưỡng đoạt con gái chưa chồng. Nhậm giận, tuốt gươm giết tên thổ hào, rồi định đến cửa quan chịu tội. Bỗng một tráng sĩ đến vỗ vai:
– Tôi xem anh chí khí tài lực đủ định loạn thiên hạ dễ dàng. Giết một con sâu dân thì có chi gọi là tội mà toan bỏ cái thiên tài hữu dụng? Sao không đến Tây Sơn Vương để chung lo việc lớn. Tôi, Trần Quang Diệu, xin tiến cử anh lên nhà vua. Võ Văn Nhậm hớn hở theo Trần Quang Diệu.
Tây Sơn Vương trọng dụng và sau này gả con gái là Thọ Hương công chúa cho[34].
Tiếng chiêu hiền đãi sĩ của Tây Sơn Vương mỗi ngày mỗi bay xa. Các anh hùng chí sĩ lần lượt đến giúp mỗi ngày mỗi đông.
Ngày kia có người tới xin được góp sức góp tài, xưng danh là Ngô Văn Sở. Ngô Văn Sở người làng Bình Thạnh (Tuy Phước) có sức mạnh, giỏi võ nghệ, thông binh pháp. Cùng với Trần Quang Diệu, Võ Văn Dũng kết bạn thân [35].
Ðó là những bậc kỳ tài. Còn nhiều tay võ giỏi khác ứng mộ tòng quân sau lập nhiều công lớn.
Các bậc văn nhân đến phò tá Tây Sơn Vương cũng đông:
*
**Mã Vĩnh Thắng** ở An Nhơn, nổi tiếng về thơ và từ.
*
**Lưu quốc Hưng** ở Phú Yên, có tiếng là cương chính.
*
**Huỳnh Văn Thuận**, người Quảng Nghĩa, học rộng, nổi tiếng hay chữ từ lúc nhỏ, có tài thuyết phục nhân tâm.
*
**Võ Văn Cao,** người ở dưới chân núi Cù Mông thuộc Phú Yên. Học rộng, giỏi kinh dịch, ghét đạo Phật đạo Lão, không ưa thơ văn phù phiếm. Chuộng thực tế. Tánh nghiêm nghị, cương trực.
* Anh em
**Nguyễn Văn Huấn và Nguyễn Văn Danh** người gốc huyện Hùng Nguyên tỉnh Nghệ An, tổ tiên bị chúa Nguyễn bắt vào khai phá khu vực phía đông chân Hòn Lớn thuộc xã Ðại Phong, huyện Mộ Ðức, tỉnh Quảng Ngãi. Tuy nhà nghèo nhưng thông minh hiếu học, vào An Thái thọ **giáo Trương Văn Hiến**, bạn đồng môn cùng anh em Nhạc, Huệ.
**Ngoài ra dưới cờ nữ tướng Bùi Thị Xuân có bốn phó nữ tướng trẻ đẹp tài cao: Bùi Thị Nhạn, Trần Thị Lan, Nguyễn Thị Dung, Huỳnh Thị Cúc.**
*
**Bùi Thị Nhạn** là con gái út Bùi Ðắc Lương, một cự phú thôn Xuân Hòa huyện Tuy Viễn. Ông Lương sanh ba trai là Bùi Ðắc Chí, Bùi Ðắc Trung, Bùi Ðắc Tuyên và hai gái là Bùi Thị Loan, Bùi Thị Nhạn. Bùi Thị Xuân là con Bùi Ðắc Chí gọi Bùi Thị Nhạn bằng cô, nhưng Bùi nữ tướng lớn tuổi hơn và đào tạo Bùi Thị Nhạn thành một nữ kiếm khách.
*
**Trần Thị Lan** là **em ruột Trần Thị Huệ phu nhân Nguyễn Nhạc**, con Trần Kim Báu, cháu võ sư Trần Kim Hùng người thôn trường Ðịnh huyện Tuy Viễn. Khi Lan lên ba thì bà Báu qua đời, ông buồn gởi hai con cho ông bà nội Trần Kim Hùng, một thân dấn bước giang hồ. Lớn lên, Thị Huệ theo bà nội học nữ công, Thị Lan theo ông nội học võ nghệ, có tài về kiếm thuật và luyện thân lanh lẹ như chim én nên tự hiệu là Ngọc Yến. Võ sư rất yêu quý, đi đâu cũng đem theo. Trần Kim Báu vào đến Bình Khương (tức Khánh Hòa sau này) mở trường dạy võ tại huyện Quảng Phước (tức Vạn Ninh) cưới vợ địa phương sanh được một trai tên là Trần Kim Sư. Khi lên hai thì cha mất. Kim Sư sống cùng với mẹ. Võ sư Kim Hùng được tin con mất đem hai cháu vào thọ tang. Lúc ấy Thị Huệ đã mười bảy, Thị Lan lên mười hai. Tang lễ xong lão sư đem hai cháu gái về xứ. Lúc về cũng như lúc đi, lão sư bày việc mãi võ để vừa nghỉ chân vừa kiếm tiền lệ phí.
Về đến Gò Chàm lão sư gặp Nguyễn Văn Tuyết. Biết Tuyết là người có tài, lão sư về nhà giao hai cháu cho vợ rồi cùng Tuyết đi vân du.
Sau đó Trần Thị Huệ kết duyên cùng Nguyễn Nhạc. Nghe tiếng Bùi Thị Xuân võ nghệ cao cường, Thị Lan theo chị lên kết bạn cùng Bùi nữ tướng.
*
**Nguyễn Thị Dung** và **Bùi Thị Cúc** là người Quảng Ngãi.
Bà Dung là em của Nguyễn Văn Xuân người làng Lạc Phổ huyện Mộ Ðức. Bà Cúc là em Huỳnh Văn Thuận người làng Ðông Quang huyện Sơn Tịnh. Hai họ là chỗ quen thân. Ông Xuân và ông Thuận có tài về văn học. Bà Dung và bà Cúc có tài về kiếm thuật. Nghe tiếng Trương Văn Hiến, bốn anh em rủ nhau vào xin thọ giáo. Trương công không thu nạp nữ đồ đệ. Ông Xuân và ông Thuận ở lại An Thái học văn. Hai cô gái được Trương công giới thiệu lên Xuân Hòa thụ nghiệp cùng Bùi Thị Xuân.
Bà Dung và bà Cúc tuổi tác cùng tài nghệ tương đương với bà Nhạn bà Lan. Cả bốn đều tôn Bùi nữ tướng làm thầy và coi nhau như ruột thịt.
**Người đương thời gọi là Tây Sơn Ngũ Phụng thư.** **Ngũ phụng đã cùng nhau tổ chức, huấn luyện và điều khiển một đoàn tượng binh gồm một trăm thớt voi và một đoàn nữ binh trên hai ngàn người cho nhà Tây Sơn.** **Trong Ngũ Phụng thư, chỉ Bùi Thị Xuân đã có chồng là Trần Quang Diệu**, trước khi kết bạn cùng các nữ anh hùng. Còn các người khác, kẻ trước người sau lần lượt theo chồng sau khi đã lập nên danh nghiệp.
**Bùi Thị Nhạn kết duyên cùng Nguyễn Huệ sau khi Phạm Thị Liên qua đời.**
**Trần Thị Lan kết duyên cùng Nguyễn Văn Tuyết khi Tuyết đến cùng Nguyễn Nhạc.**
**Nguyễn Thị Dung kết duyên cùng Trương Ðăng Ðồ** là người Mỹ Khê huyện Sơn Tịnh tỉnh Quảng Ngãi, một danh tướng của Tây Sơn. **Riêng chỉ có Huỳnh Thị Cúc không chịu xuất giá, suốt đời theo phò tá Bùi Thị Xuân.**
Những trang tài tuấn văn võ cùng Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ gây dựng Nhà Tây Sơn ngoài những người đã liệt kê trên kia còn nhiều người nữa song có công đắp móng xây nên khi chưa dựng cờ khởi nghĩa thì có:
–
**Bên võ có bảy người là**: Võ Văn Dũng, Võ Ðình Tú, Trần Quang Diệu, Nguyễn Văn Tuyết, Lý Văn Bưu, Lê Văn Hưng, Nguyễn Văn Lộc, danh truyền **Tây Sơn Thất Hổ tướng.**
**– Bên văn có sáu người là** Võ Xuân Hoài, Nguyễn Thung, Trương Mỹ Ngọc, La Xuân Kiều, Triệu Ðình Thiệp, Cao Tắc Tựu, người đương thời gọi là **Lục Kỳ sĩ**. **Thất hổ tướng, Lục kỳ sĩ và Ngũ phụng thư hợp thành Tây Sơn thập bát cơ thạch, nghĩa là mười tám tảng đá làm nền móng của Nhà Tây Sơn.**
***
[21] Hai thôn Phú Phong, Xuân Hòa, sau này ghép thành xã Bình Phú. Phú Phong Xuân Hòa ở phía Nam, Kiên Mỹ, Thuận Nghĩa, Dõng Hòa ở phía Bắc, cách nhau con sông Côn.
[22] Theo cụ Bùi Sơn Nhi ở Xuân Hòa thì đó là bà cao tổ của ông Hương mục Ngạc, một võ sư trứ danh ở An Vinh, thời Pháp thuộc.
[23] Con ngựa này lúc bà ra phò Vua Quang Trung ở Phú Xuân vẫn còn, và bà thường cỡi ra mặt trận. Cho nên cụ Nghè Trì tặng bà câu: Bạch mã trì khu cổ chiến trường, Tướng quan bách chiến thanh uy dương.
[24] Vịnh Bùi Thị Xuân cụ Nghè Trì có câu: Hoàng hôn thành dốc bi già động, Hữu nhân diệu tỉ phù dung kiều.
[25] Thuận Ninh ở trong vùng Tây Sơn ở phía bắc sông Côn, thuộc Bình Khê.
[26] Họ Trần Quang ở Nghĩa Bình có hai nhánh, một nhánh ở Ân Tín, Hoài Ân, một nhánh ở Tư Sơn, Ðức phổ. Hai nhánh trước đây thường gặp nhau trong dịp chạp mả tổ ở Ân Tín. Trần Quang Diệu thuộc nhánh Ân Tín, hiện còn mả tổ và từ đường. Mả tổ có bia đề: Trần gia tổ sơn.
[27] Kim Sơn ở Hoài Ân. Ở Kim Sơn có đường núi đi vào Bình Khê. Quê hương nhà anh hùng Tăng Bạt Hổ.
[28] Chuyện ông cụ họ Diệp ở Kim Sơn do ông bạn Diệp Ðình Chi kể lại. Ông cụ là ông tổ cao đời của họ Diệp.
Ông Diệp Ðình Chi, thời Pháp thuộc làm trợ giáo ở Ðà Lạt, thời kháng chiến chống Pháp về ở Vĩnh Thạnh. Sau Hiệp định Giơnevơ, trở lại Ðà Lạt, qua đời trước ngày thống nhất. Ở Hoài Ân vào Bình Khê có đường núi, qua lại rất gần nhưng khó đi. Kim Sơn là một dãy núi nằm trong địa hạt Hoài Ân. Thế rất hiểm, khí rất hùng. Có hai ngọn cao nhất là hòn Tổng Dinh và hòn Trà Vinh. Núi không cao lắm (dưới 500 thước) nhưng chung quanh có núi khe làm trì. Lại có nhiều thú dữ nên ít ai dám đến.
[29] Cao Miên là Cao Man, tên do Minh Mạng gọi, trước kia gọi là Cam Bộc Trì nay gọi là Campuchia.
[30] Bà này sau làm tỳ tướng bà Bùi Thị Xuân.
[31] Kiên Dõng thuộc huyện Tuy Viễn ở vùng Tây Sơn Hạ tức Bình Khê. Ở cách Kiên Mỹ một thôn phía đông là thôn Thuận Nghĩa.
[32] Roi tức trường côn. Thuật đánh roi của ông Hưng truyền đến Hồ Ngạnh ở Thuận Truyền (thôn ở phía tây bắc Kiên Dõng) là tám đời.
[33] Có người bảo Nhưng Huy và Tứ Linh là hai kép hát hát hay võ giỏi. Thủ hạ gồm có vài ba người. Xét nơi nào có thể làm ăn được thì tổ chức một vài đêm hát bội để ai nấy lo coi hát bỏ việc tuần phòng, rồi mới ra tay hốt của. (Nhưng là tiếng gọi người dầm đầu gánh hát về mặt nghệ thuật. Tư hay tứ là thứ Bốn).
[34] Hoa Bằng trong Quang Trung, chép rằng Nhậm là tướng nhà Nguyễn bị bắt năm Bính Ngọ 1786 trong trận Nguyễn Huệ đánh Gia Ðịnh. Nhưng không có trận đánh Gia Ðịnh nào vào năm Bính Ngọ. Trên đây, chép theo truyền thuyết và theo Tây Sơn lương tướng của Nguyễn Trọng Trì;
[35] Ngô Văn Sở gốc ở Thanh Hóa vào lập nghiệp ở Bình Thạnh đã lâu đời. Hiện nay còn con cháu là Ngô Xuân Liêm.
***
***
# Chương 5: NHÀ TÂY SƠN ÐÁNH NHÀ NGUYỄN Ở MẶT BẮC
Trong khi Tây Sơn Vương lo củng cố nội bộ, chiêu mộ hào kiệt, đồn lương tích thảo, thì trấn thủ Quảng nam sai quân vào đánh.
Ðất nhà Nguyễn lúc bấy giờ chạy từ Hoành Sơn đến Hà Tiên, Quy Nhơn nằm khoảng giữa, phía nam giáp Phú Yên, có dãy núi Cù Mông làm ranh giới, phía bắc giáp Quảng Nghĩa, có dãy Bình Ðê làm ranh giới. Nam cũng như Bắc đều có đèo mở lối ra vào, nhưng địa thế rất hiểm trở. Ðược tin quân nhà Nguyễn kéo vào Quy Nhơn, Tây Sơn Vương giao thành và mặt nam Quy Nhơn cho Trần Quang Diệu và các tướng tâm phúc. Còn mình và Tập Ðình, Lý Tài cử đại binh ra chống cự quân nhà Nguyễn. Trần Quang Diệu tiến cử tỳ tướng Nguyễn văn Xuân theo phò tá.
Quân nhà Nguyễn do phò mã Nhất thống lãnh. Phò mã chia quân làm hai đạo, theo hai đường thủy, bộ. Ðạo bộ binh do chưởng cơ Vệ chỉ huy, chưa qua khỏi Bình Ðê đã bị quân Tập Ðình và Lý Tài chận đánh. Trông thấy quân Trung Nghĩa và Hoài Nghĩa cao lớn dữ tợn, quân chưởng cơ Vệ khiếp sợ, chưa đánh đã thua chạy, bị truy kích giết sạch. Chưởng cơ Vệ không chống nổi Lý, Tập, bị tử trận. Còn đạo thủy quân đi đường bể làm sách ứng, thuyền bị dạt vào doi cát tại cửa sông Trà Khúc, không tiến được.
Vừa lúc ấy gặp quân Tây Sơn Vương kéo ra đánh tan hết chiến thuyền, bắt sống được 50 thủy binh và lấy được 10 khẩu đại bác. Phò mã Nhất đại bại rút tàn quân chạy về Quảng Nam bị quân Tây Sơn chặn đánh, bỏ lại bốn thớt voi và nhiều xe lương cùng vũ khí.
Tây Sơn Vương toàn thắng, đắp một lũy cát tại Bến Ván (Bình Sơn, Quảng Ngãi) giao cho Nguyễn Văn Xuân đóng giữ, rồi đem chiến lợi phẩm trở về Quy Nhơn.
Ðó là vào trung tuần tháng 11 năm Quý Tỵ (1773).
Qua tháng chạp, nhà Nguyễn lại cử hai đạo binh vào đánh Tây Sơn Vương.
– Một đạo do Tiết chế Tôn Thất Hương điều khiển kéo thẳng vào Bồng Sơn.
– Một đạo do Tổng nhung Thành và Tán lý Ðản chỉ huy, kéo đánh lũy Bến Ván. Quân số của binh nhà Nguyễn quá đông, Nguyễn Văn Xuân không chống nổi, phải bỏ bến Ván rút lên núi, theo thượng đạo về Quy Nhơn. Thành và Ðản thừa thắng kéo quân vào Bồng Sơn hiệp cùng quân Tôn Thất Hương chiếm núi Bích Kê.
Tây Sơn Vương hay tin sai Tập Ðình và Lý Tài theo đường rừng, đến Trà Câu ở Quảng Nghĩa, để chận đường về của quân Nguyễn, và Nguyễn Văn Xuân đem quân yếm phục phía nam núi Mồng Gà để làm sách ứng. Còn mình đem quân ra thẳng Bích Kê.
Tại Bích Kê, quân Tây Sơn và quân nhà Nguyễn kịch chiến. Tôn Thất Hương bị tử trận. Quân nhà Nguyễn bị giết gần hết. Thành và Ðản rút tàn binh chạy lui, đến Trà Câu bị phục binh Tây Sơn giết chết.
Quân Tây Sơn cướp thu được rất nhiều voi ngựa và quân lương quân dụng.
Tây Sơn Vương kéo quân chiếm phủ lỵ Quảng Nghĩa, lưu Nguyễn Văn Xuân lại giữ thành, cùng Tập Ðình, Lý Tài kéo đại binh đánh thẳng vào Quảng Nam.
Quân của Vương đóng tại sông Cối Giang, quân Lý Tài đóng tại sông Thế Giang huyện Duy Xuyên. Quân Tập Ðình đóng tại bãi cát gần Kim Sơn thuộc Hà Ðông để ứng viện[36].
Ðầu năm Giáp Ngọ (1774), quân nhà Nguyễn do Thống binh Huy và Hiến quận công Nguyễn Cửu Dật chỉ huy, kéo vào đánh. Trận đầu bị quân Tây Sơn Vương đánh thua, quân nhà Nguyễn dồn nơi phố Mỹ Thị thuộc Hòa Vang. Hai bên thường ngày kéo quân giáp trận kịch liệt, không phân thắng bại[37].
Ðể làm kế cửu trì, Tây Sơn Vương rút quân về Thế Giang, đóng nơi Thiên Lộc thuộc Duy Xuyên, trước sông sau sông cứ hiểm làm đồn lũy.
Thiên Lộc là một gò cát lớn dài hơn 30 dặm, thuộc xã Văn Ly. Hai nguồn sông phát xuất từ Kim Sơn và Ngọc Sơn hiệp lưu tại phường An Lâm huyện Hòa Nam, Hòa Vang thành sông Trừng. Sông Trừng bị gò cát Thiên Lộc chia làm hai nhánh Bắc Nam. Nhánh phía nam chạy đến xã Thi Lai huyện Duy Xuyên tách ra làm hai nhánh. Một chảy xuống đông làm dòng sông Dưỡng Châu, qua xã Mỹ Xuyên tục gọi là sông Kẻ thế, tức là Thế Giang, một nhánh phía bắc chảy qua xã Châu Nghê huyện Duyên Phước làm sông Câu Nghê. Sông Câu Nghê chảy xuống Ðông An gọi là sông Chợ Cối, tức là Cối Giang. Cối Giang và Thế Giang đều chảy vào cửa biển Ðại Chiêm.
Thiên Lộc nằm giữa nhiều nhánh sông sâu, thế rất hiểm. Quân nhà Nguyễn không đánh nổi. Nguyễn Cửu Dật bàn mưu cùng Thống binh Huy án binh bất động. Rồi cho đóng chiến thuyền, đặt đại bác, lén theo đường sông, lấy ván chận nước để đưa thuyền xuống, xuất kỳ bất ý, đánh úp đồn Thiên Lộc. Ðồn Thiên Lộc bị vỡ. Binh của Lý Tài ở Thế Giang cũng bị đánh úp, binh của Tập Ðình đến cứu không kịp. Quân Tây Sơn Vương bị đại bại rút về án cứ Bến Ván và Châu Ổ (Quảng Ngãi).
Tây Sơn Vương chỉnh đốn lại đội ngũ, rồi theo thượng đạo đi tắt ra Ginh Giang cùng Tập Ðình và Lý Tài.
Quân nhà Nguyễn đóng tại Phú Hòa thuộc huyện Hòa Vang, nương thế sông làm hiểm cứ. Tây Sơn Vương dùng chiến thuyền từ Ginh Giang đánh xuống. Nguyễn Cửu Dật dùng kế sa nang, lấy bao đựng cát ngăn nước sông, rồi giả thua chạy, đợi quân Tây Sơn qua khỏi, vớt bao cát lên, nước ào xuống, thuyền Tây Sơn bị đắm khá nhiều. Bị thua quân Cửu Dật, Tây Sơn Vương kéo binh đến Mỹ Thị đánh Thống binh Huy. Huy bị thua kéo tàn binh chạy thoát. Tây Sơn Vương đóng binh tại Mỹ Thị, sai Tập Ðình đóng ở Cối Giang, và Lý Tài đóng ở Thế Giang để làm thế ỷ giốc.
Qua mùa thu (Giáp Ngọ 1774), Hoàng Ngũ Phúc vâng lệnh chúa Trịnh ở Ðàng ngoài đem quân vào đánh lấy Phú Xuân. Chúa Nguyễn là Ðịnh vương Nguyễn Phúc Thuần cùng đình thần chạy vào Quảng Nam, đóng ở Câu Ðể thuộc Hòa Vang.
Quân Tây Sơn Vương kéo đến đánh. Chúa Nguyễn chống không nổi, chạy lên đóng ở Trà Tế Sơn thuộc huyện Quế Sơn, lập cháu là Nguyễn Phúc Dương lên làm Ðông Cung Thái Tử, để ở lại giữ Quảng Nam, rồi cùng Nguyễn Phúc Ánh xuống thuyền chạy vào Gia Ðịnh. Ðông Cung bị quân Tây Sơn đánh, chạy đến Hà Dục bị Tập Ðình và Lý Tài bắt được đem về Hội An.
Tiếp đó quân Hoàng Ngũ Phúc vượt Hải Vân vào chiếm đồn Trung Sơn và Câu Ðể. Tây Sơn Vương cùng Tập Ðình, Lý Tài kéo đại binh ra đánh. Tập Ðình đi tiên phong, bị quân Ngũ Phúc đánh thua, sợ tội bỏ chạy về Trung Quốc.
Tây Sơn Vương nhận thấy quân Hoàng Ngũ Phúc đã đông lại mạnh, mình chưa đủ sức chống cự, bèn cùng Lý Tài rút hết quân về Quy Nhơn, đem hoàng tử Dương theo. Và làm kế hoãn binh, cho người mang thư và vàng lụa ra dâng cho Hoàng Ngũ Phúc, xin nạp đất Quy Nhơn và Quảng Nghĩa, cùng xin làm tiền khu đi đánh họ Nguyễn. Hoàng Ngũ Phúc muốn lợi dụng Nguyễn Nhạc để đánh đất Gia Ðịnh, bèn làm biểu xin chúa Trịnh cho
Vương là Tiên phong Tướng quân Tây Sơn Hiệu Trưởng, sai Nguyễn Hữu Chỉnh đem cờ và ấn kiếm vào Quy Nhơn ban cho Tây Sơn Vương.
Hoàng Ngũ Phúc đóng binh ở Châu Ổ, cuối năm Ất Mùi (1775) rút về Thuận Hóa. Tây Sơn Vương không lo mặt Bắc nữa, chuẩn bị đánh lấy mặt Nam.
Hết chương 5
***
[36] Ba nơi sông Cối, sông Thế, bãi Kim Sơn ở cách nhau không xa.
[37] Mỹ Thị tức Mỹ Khê ở trong phạm vi Ðà Nẵng hiện tại.
***
***
# Chuong 6: ÐÁNH VỚI NHÀ NGUYỄN Ở MẶT NAM
Ði đánh mặt Bắc, Tây Sơn Vương không quên mặt Nam. Vương cử Nguyễn Lữ, Nguyễn Văn Lộc và Võ Văn Cao đi vào Phú Yên, Diên Khánh, Bình Thuận để xem xét tình hình, liên lạc cùng Vua Thủy Xá (Pơtau Ea), Hóa Xá (Pơtau Apui), và vận động thân hào nhân sĩ địa phương hưởng ứng cuộc nam chinh.
Phái đoàn ra đi mùa thu năm Quý Tỵ (1773).
Thủy Xá và Hỏa Xá là con cháu của Vua Chiêm Thành, chiếm cứ sơn phần Phú Yên Diên Khánh và vùng Ðăk Lăk, Ban Mê Thuột, không thần phục chúa Nguyễn, thường kéo người Thượng xuống quấy phá xóm làng Việt Nam. Ðược nhà Nguyễn phong cho chức Chưởng Cơ, không nhận. Tây Sơn Vương hứa phục hồi danh vị Phiên Vương khi bình định xong miền Nam, hai Vua hoan nghênh phái đoàn và hứa sẽ giúp đỡ quân Nam tiến.
Mọi tầng lớp nhân dân Phú Yên, Diên Khánh, Bình Thuận đều chán ghét quan quân nhà Nguyễn, ai nấy đều mong có cuộc đổi thay.
Còn quan quân nhà Nguyễn thì chỉ lo bóc lột nhân dân, không nghĩ gì đến việc an nguy của quốc gia, cho nên việc phòng thủ rất lỏng lẻo. Phái đoàn về trình tâu rõ tình hình, Vương liền cử Ngô Văn Sở làm Chinh Nam Ðại Tướng Quân, cùng Nguyễn Văn Lộc, Lê Văn Hưng vào đánh chiếm ba phủ Phú, Diên, Bình.
Xuất quân mùa đông năm Quý Tỵ (1773).
Mặt tây được hai Vua Thủy, Hỏa yểm hộ, binh Tây Sơn cứ thẳng tiến vào Nam. Ði tới đâu được hoanh nghênh tới đó, và lấy ba thành dễ dàng như trở bàn tay. Tướng nhà Nguyễn là Nguyễn Văn Hiền bị giết, và Nguyễn Khoa Kiên bị bắt sống.
Ðại thắng, Ngô Văn Sở kéo binh về, để Nguyễn Văn Lộc và Lê Văn Hưng ở lại trấn giữ.
Trong khi Ngô, Nguyễn, Lê đi chinh Nam thì ở Quy Nhơn, Nhưng Huy và Tứ Linh làm phản.
Nguyên Nhưng Huy và Tứ Linh nghe Tây Sơn Vương chuẩn bị Nam chinh, liền đến xin xung phong. Nghĩ rằng Huy, Linh trước kia đã từng quấy rối những vùng miền trong, để cho họ đem quân vào, sợ đồng bào sanh biến, nên Vương không chấp nhận lời thỉnh cầu. Hai người bất mãn, nhân dịp đem quân đi tuần phòng ban đêm, bỏ trốn về nguồn An Tượng, tập hợp đám côn đồ, kéo xuống đánh phá vùng Trường Úc. Trần Quang Diệu đem quân đánh dẹp. Huy, Linh bị bắt. Tây Sơn Vương muốn tha vì có công lấy thành Quy Nhơn. Nhưng chư tướng đồng xin giết đi bởi Công nhỏ không bù được họa lớn, giữ lại trong quân là nuôi ong tay áo, cho về An Tượng là thả cọp về rừng. Vương phải theo ý chư tướng. Huy, Linh thản nhiên ra pháp trường, cười bảo nhau:
– Ðược thì vểnh râu, thua thì đứt cổ.
Ở Phú Yên, đầu xuân năm Giáp Ngọ (1774), Châu Văn Tiếp nổi dậy.
Châu Văn Tiếp là người Phù Ly, làm nghề buôn nhưng sức mạnh võ giỏi. Khi Tây Sơn đánh chiếm thành Quy Nhơn, Châu không theo, đem gia đình vào Phú Yên, cất nhà ở dưới chân núi Trà Lương thuộc Tuy An, nuôi chí diệt Tây Sơn phò Nguyễn chúa. Kịp lúc binh Tây Sơn đánh chiếm Phú Yên, Châu chiêu mộ hơn nghìn người, dựng cờ khởi nghĩa. Cờ thêu bốn chữ lớn Lương Sơn Tá Quốc.
Trấn thủ Phú Yên là đô đốc Nguyễn Văn Lộc hay tin, đem quân đến vây đánh. Quân Châu Văn Tiếp chưa được huấn luyện kỹ càng, vừa xáp chiến đã rã tan, Tiếp tẩu thoát, chạy lên núi theo thượng đạo vào Gia Ðịnh cung thuận Ðịnh Vương.
Mùa thu năm ấy, viên lưu thủ đất Long Hồ trong Nam là Tống Phước Hiệp cử đại binh cùng Nguyễn Khoa Toàn ra đánh Tây Sơn.
Quân Nguyễn đánh chiếm Bình Thuận. Tống Phước Hiệp để Nguyễn Khoa Toàn ở lại, còn mình kéo binh ra đánh Diên Khánh. Trấn thủ Lê Văn Hưng chận đánh. Nhưng nhận thấy quân địch đã đông lại có trọng pháo yểm hộ, liệu không thắng nổi, bèn bỏ thành trống, rút toàn quân về Phú Yên cùng Nguyễn Văn Lộc chống địch.
Chiếm được Diên Khánh rồi, Tống Phước Hiệp chia binh làm hai đạo kéo ra Phú Yên. Quân bộ thì đóng tại núi Xuân Ðài thuộc Ðồng Xuân, quân thủy thì đóng ở đầm Lãnh Úc nằm phía đông nam Ðồng Xuân. Rồi đưa thư ra Quy Nhơn đòi Tây Sơn Vương trả Ðông Cung Nguyễn Phúc Dương.
Tây Sơn Vương muốn giữ kỹ Nguyễn Phúc Dương để làm con bài phòng khi dùng đến, bèn đưa lên chiến khu. Lại truyền Nguyễn Huệ xuống Quy Nhơn để lo việc Nam chinh. Nguyễn Huệ liền giao Tây Sơn cho Bùi Thị Xuân và Võ Ðình Tú quản đốc, kéo đạo binh người Thượng mới tuyển mộ xuống Quy Nhơn. Rồi vâng lệnh anh, vượt Cù Mông vào Phú Yên.
Nguyễn Huệ phóng tin cho Nguyễn Văn Lộc và Lê Văn Hưng biết để hợp lực công địch. Quân Tây Sơn cắt đứt liên lạc giữa thủy binh và bộ binh của địch, rồi chia quân làm hai cùng lúc đánh Xuân Ðài và Lãnh Úc. Tống Phước Hiệp không thấy Vua Tây Sơn đáp ứng lời yêu sách của mình, cũng không thấy quân Tây Sơn khởi động, đương nghi nghi ngờ ngờ, thì bị đánh úp. Không kịp trở tay, binh của Tống cả thủy lẫn bộ đều bị tiêu diệt. Tống tẩu thoát về Nam. Quân Tây Sơn tiến đánh, lấy lại Diên Khánh và Bình Thuận. Nguyễn Huệ giao việc phòng thủ cho Nguyễn Văn Hưng và Lê Văn Lộc rồi kéo đạo binh người Thượng trở về Quy Nhơn[38].
Ðể giữ yên mặt Bắc, Tây Sơn Vương đưa tin thắng trận cho Hoàng Ngũ Phúc, Nguyễn Phúc liền xin chúa Trịnh phong cho Vương làm Tây Sơn Hiệu Trưởng Tráng Tiết Tướng quân và phong Nguyễn Huệ làm Tây Sơn Hiệu Tiên Phong tướng quân.
Vương lại sai Lý Tài vào trấn Bình Thuận, hiệp lực cùng Lê Văn Hưng ở Diên Khánh để phòng thủ mặt Nam. Trần Quang Diệu can:
– Lý Tài là người Tàu, bụng dạ khó lường, không nên cho đi xa. Cọp sẩy chuồng khó bắt lại. Vương cười:
– Ðã biết vậy. Song Lý Tài đánh giặc có công mà lòng phản bội chưa có hình tích. Trừ đi không khỏi mang tiếng bẻ ná quên nôm. Hống nữa cũng như Tập Ðình, Lý Tài mạnh là nhờ nanh vuốt. Nay đám thủ hạ đã tử trận gần hết, thì con cọp già không nanh vuốt dù hung hãn đến đâu cũng không đáng sợ. Hiện còn dùng được cứ dùng.
Ðó là cuối đông năm Giáp Ngọ (1774).
Mùa xuân năm Ất Mùi (1775), Tây Sơn Vương sai Nguyễn Lữ và Phan Văn Lân đem thủy quân vào đánh Gia Ðịnh.
Quân Tây Sơn vây đánh Sài Côn (tức Sài Gòn). Ðịnh Vương Nguyễn Phúc Thuần khiếp sợ, chạy về Trấn Biên (tức Biên Hòa). Tướng sĩ mở thành đầu hàng. Quân Tây Sơn kéo vào thành. Nguyễn Lữ cho khuân hết lương thực vũ khí xuống thuyền rồi sai Phan Văn Lân tải về Quy Nhơn, một mình giữ Gia Ðịnh.
Sang năm Bính Thân (1776), Ðỗ Thành Nhân ở Ðông Sơn (Tam Phụ, Mỹ Tho) dấy binh giúp nhà Nguyễn, kéo đánh Sài Côn. Nguyễn Lữ không chống cự, bỏ thành rút quân về Quy Nhơn, Ðỗ Thành Nhân rước Ðịnh Vương về Sài Côn lo việc phòng thủ.
Tháng 10 năm ấy, Tây Sơn Vương sanh đặng con trai đặt tên là Bảo và mở yến tiệc ăn mừng. Ðông Cung Nguyễn Phúc Dương lúc bấy giờ ở tại chùa Thập Tháp, thừa dịp quân canh ham vui lơ là canh gác, lẻn trốn xuống thuyền chạy về Gia Ðịnh.
Lý Tài ở Bình Thuận biết rằng Vua tôi Tây Sơn Vương có ý nghi mình, bèn bỏ vào đầu hàng chúa Nguyễn. Nhưng rồi lại bỏ chúa Nguyễn, kéo quân đến chiếm cứ núi Chiêu Thái ở Biên Hòa. Nghe tin Ðông Cung Dương vào Gia Ðịnh, Tài đón về tôn làm Tân Chính Vương, rồi đưa vào Sài Côn, tôn Ðịnh Vương làm Thái Thượng Vương. Ðỗ Thành Nhân không phục bỏ về Ðông Sơn.
Ðược tin lủng củng giữa bầy tôi nhà Nguyễn, tháng 3 năm Ðinh Dậu (1777), Tây Sơn Vương sai Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ đem thủy binh vào đánh Gia Ðịnh.
Lý Tài không chống nổi, cầu viện quân Ðông Sơn, Ðỗ Thành Nhân làm ngơ. Thành Sài Côn thất thủ, Lý Tài chạy trốn ở núi Chiêu Thái, Thái Thượng Vương Thuần chạy qua Long Xuyên. Tân Chánh Vương Dương chạy đến Vĩnh Long. Cả hai đều bị quân Tây Sơn bắt giết. Các quan võ nhà Nguyễn đều quy hàng.
Hạ xong thành Sài Côn, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ kéo binh về Quy Nhơn, giao cho đám hàng thần là Tổng Ðốc Chu, Hổ Tướng Hãn, Tư Khấu Uy, Hộ Giá Phạm Ngạn trấn thủ đất Gia Ðịnh.
————
[38] Trong Việt Nam Sử Lược của Trần Trọng Kim chép: Nguyễn Nhạc không lo mặt Bắc nữa, bèn lập mưu để đánh lấy đất Nam, đem con gái mình là Thọ Hương dâng cho Ðông Cung và khoản đãi một cách rất tôn kính, rồi sai người đến giả nói với Tống Phước Hiệp xin về hàng để lo khôi phục đất Phú Xuân, Hiệp tưởng thật, không phòng bị… Nguyễn Huệ đem quân đánh, Phúc Hiệp … thua chạy…
|
|
hết chuong 6: ÐÁNH VỚI NHÀ NGUYỄN Ở MẶT NAM,
***

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Connection: close

Link: <http://wp.me/PPNwz-35>; rel=shortlink

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-ac: 1.dca _dca


markdown:
**Cuộc đối đầu “không may mắn” (do trùng giờ trận Real-MU) giữa hai đội bóng trẻ trung, cống hiến đã diễn ra khá hấp dẫn, với kết quả là một trận hoà và hai bàn thắng cho mỗi bên.**
Đội hình của hai bên chỉ có một số thay đổi nhỏ: bên phía chủ nhà Shakhtar là bản hợp đồng mới Taison vào sân thế chỗ Willian đã chuyển sang Anzhi, trong khi đội khách Dortmund đưa Santana vào đá chính bên cạnh Hummels do Subotic bị chấn thương.
![ Đội hình xuất phát của hai đội](https://myfootballramble.files.wordpress.com/2013/02/sha-dort.jpg?w=665)
Đội hình xuất phát của hai đội
**1)Hai hệ thống chiến thuật giống nhau**
Shakhtar và Dortmund là hai đội bóng có lối chơi khá giống nhau: cùng sơ đồ ưa thích 4-2-3-1, cùng tư duy tấn công, pressing, tổ chức đội hình dâng cao với cự li hợp lí. Trong trận đấu ngày hôm nay, cách tiếp cận của họ cũng tương tự nhau: 4-2-3-1 với tiền vệ tấn công (Gotze và Mkhitaryan) chơi cao; cùng triển khai pressing (Shakhtar pressing nửa sân, trong khi Dortmund tỏ ra giàu năng lượng hơn và sẵn sàng áp sát từ phần sân đối thủ).
Các cặp đấu ở tuyến giữa đã rõ ràng: Hubschman kèm Gotze, Kehl bám theo Fernandinho, Bender để mắt tới Mkhitaryan. Sự sáng tạo không đến từ khu vực này, do các cầu thủ có nhiệm vụ theo dõi lẫn nhau như đã nói trên, đồng thời cả hai đều tập trung giữ cự li đội hình và hạn chế tối đa khoảng trống giữa hàng tiền vệ và hậu vệ (tuy cả hai bên đều cố gắng lợi dụng khoảng hở do các tiền vệ trung tâm di chuyển mà tạo ra – ví dụ như khoảng trống sau lưng Fernandinho khi anh này dâng cao). Gotze tạo nên một điểm khác biệt nhờ phối hợp với Reus (sẽ đề cập ở dưới), còn Mkhitaryan chơi cao, khá gần với Adriano và di chuyển để tách khỏi sự kèm cặp của các bóng áo vàng (trong nửa cuối hiệp 2, anh đã có một pha bứt tốc rất tốt, vượt qua Mats Hummels để căng ngang cho đồng đội).
**2)Sự khác biệt từ hai bên cánh**
Dortmund cho thấy sự khác biệt với Gotze và Reus. Reus di chuyển vào trong từ khu vực cánh trái để phối hợp và đổi chỗ với Gotze, giúp Dortmund phối hợp tốt hơn ở khu vực giữa sân và gây khó dễ cho việc kèm người của Shakhtar. Điển hình là bàn thắng đầu tiên của Dortmund: Gotze di chuyển lùi xuống, kéo Hubschman khỏi vị trí cho Reus có khoảng trống, sau đó Reus đẩy bóng ra cho Gotze bên cánh phải, để Gotze tạt vào cho Lewandowski ghi bàn. Sang hiệp 2, Gotze di chuyển lệch phải nhiều hơn, để Reus có mặt nhiều hơn ở khu vực giữa sân.
Tuy vậy, do xu hướng bó vào trong của Reus, Dortmund để cho Srna có nhiều khoảng trống trước mặt để bứt phá. Srna cùng Teixeira tấn công Schmelzer và giúp Shakhtar triển khai hãm thành. Trong khi đó, ở phía bên cánh đối diện, đội chủ nhà im lặng hơn do sự phối hợp tốt của cặp Kuba-Piszczek, tuy rằng Taison có một số cơ hội dùng tốc độ bứt phá ở nửa cuối hiệp 1, cho thấy sự nguy hiểm của cầu thủ này như thế nào.
**3)Các bàn thắng**
Hai bàn thua đầu tiên của Dortmund có phần lỗi của các trung vệ: trong bàn thua đầu, Santana đã phạm lỗi khá thô với Adriano, dẫn tới đá phạt và Srna ghi bàn; còn trong bàn thua thứ hai, Hummels đã phán đoán không tốt và không phá trúng bóng, trong khi Douglas Costa đã chắn trước Schmelzer, đón được bóng và ghi bàn.
Về phần Shakhtar, họ để thua bàn đầu do pha phối hợp của Dortmund (như đã đề cập ở trên), và bàn thua thứ hai là do lỗi trong triển khai kèm người khu vực khi đá phạt góc.
Điều này cho thấy hai bên đều không được tự do trong việc tạo các cơ hội.
**Kết luận**
Một trận đấu khá hấp dẫn – thế trận chặt chẽ, hai bên được tổ chức tốt, đều chủ động đẩy cao và tranh chấp ở tuyến giữa, ăn miếng trả miếng. Trận lượt về ở Signal Iduna Park sẽ rất khó đoán, và dù Dortmund đang có lợi thế do ghi được hai bàn trên sân khách, sẽ không thể nói trước được gì khi đối thủ của Jurgen Klopp và các học trò là Shakhtar Donetsk.
*Hãy theo dõi chúng tôi tại địa chỉ facebook http://www.facebook.com/MyFootballRamble và tại twitter https://twitter.com/BuliaNhatilas*

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/p2sZAd-cC>; rel=shortlink


markdown:
![05_260 ](https://namvietnetwork.files.wordpress.com/2011/06/05_260.jpg?w=594)
![05_260 ](https://namvietnetwork.files.wordpress.com/2011/06/05_260.jpg?w=594)
80,550 tỷ đồng là con số đã được các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước công bố cắt giảm, tính đến cuối tháng 5/2011.
Không chỉ băn khoăn về hiệu quả, mà hậu quả của cắt giảm đầu tư công cũng là quan ngại được đề cập tại cuộc họp của Ủy ban Kinh tế Quốc hội thẩm tra báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế, xã hội 6 tháng đầu năm, ngày 24/6 vừa qua.
Thực hiện chính sách tài khóa thắt chặt, cắt giảm đầu tư công, giảm bội chi ngân sách Nhà nước là một trong 6 nhóm giải pháp đã được nêu trong Nghị quyết 11 của Chính phủ về những giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.
Từ sau khi nghị quyết nói trên được ban hành, cắt giảm đầu tư công như thế nào cho thực sự hiệu quả là vấn đề được tranh luận tại khá nhiều diễn đàn về kinh tế.
Thẩm tra báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế xã hội tại kỳ họp cuối của Quốc hội khóa 12 vào cuối tháng 3 vừa qua, Ủy ban Kinh tế đã kiến nghị Chính phủ giao cụ thể chỉ tiêu cắt giảm vốn đầu tư cho mỗi ngành, mỗi địa phương, việc cắt giảm các dự án cụ thể giao cho ngành và địa phương quyết định, không nên thành lập nhiều đoàn đi rà soát các dự án rồi mới cắt giảm.
Tại phiên họp ngày 24/6 của Ủy ban Kinh tế, báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, việc rà soát, sắp xếp đầu tư công để tập trung vốn cho các công trình quan trọng, cấp bách, hiệu quả được thực hiện đồng bộ trên phạm vi cả nước.
Và, 80.550 tỷ đồng là con số đã được các bộ, ngành, địa phương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước công bố cắt giảm, tính đến cuối tháng 5/2011. Báo cáo cũng cho biết, số tiền này bằng khoảng 9% tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm nay.
Đáng chú ý, các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước đã cắt giảm 39.212 tỷ đồng tại 907 dự án, số vốn tín dụng kế hoạch năm 2011 giảm 10% là 3.000 tỷ đồng.
Phần hạn chế, tồn tại của bản báo cáo không nhắc đến nội dung cắt giảm đầu tư công. Tuy nhiên, nhiều ý kiến tại Ủy ban Kinh tế đã chỉ ra khá nhiều vấn đề đi kèm với các quan ngại về hiệu quả và hậu quả.
Theo Chủ nhiệm Hà Văn Hiền, trên thực tế, do hướng dẫn chưa kịp thời, thiếu cụ thể nên một số địa phương rơi vào tình trạng chờ đợi. Không chỉ có dự án mới phải dừng mà ngay cả với một số công trình rất cần thiết cũng không thực hiện được hoặc đã thực hiện rồi dừng thực hiện vì không được giải ngân.
“Có địa phương phản ánh, hiệu quả của việc cắt giảm cũng có, nhưng sự chờ đợi, chậm trễ cũng có”, ông Hiền nói.
Nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Cao Sỹ Kiêm cũng nhìn nhận, luận điểm cắt giảm đầu tư và cách làm hiện nay chưa thống nhất. Nhưng phải chú ý đích cuối cùng là cắt giảm có hiệu quả không, có đem đến tác dụng giảm hệ số ICOR (đo lường số đơn vị đầu tư tính theo % GDP để tạo ra một đơn vị tăng trưởng GDP – PV) hay không? Phải nhìn hậu quả của cắt giảm, ông Kiêm đề nghị. Vì, “thực tế có địa phương hiệu quả chưa thấy, đã thấy hậu quả”.
Còn theo đại biểu Mai Ánh Tuyết (An Giang) thì việc triển khai cắt giảm đầu tư công khó khăn do hướng dẫn của cơ quan chức năng không rõ ràng, và sự phối hợp chưa nhịp nhàng.
Vì thế nên mới có tình trạng dự án đang thực hiện kho bạc không cấp tiền và công trình có hiệu quả, đòi hỏi cấp bách cũng không thể tiến hành nhanh.
Trả lời “chất vấn” ngay tại cuộc họp rằng tại sao đã nhìn rõ hệ lụy nhưng vẫn không kịp thời hướng dẫn để tháo gỡ vướng mắc cho địa phương, đại diện Bộ Tài chính cho biết quan điểm của Bộ là không cắt giảm dự án đang thực hiện, dự án mới nhưng đã đấu thầu cũng không thể cắt giảm được.
Nhắc lại ý kiến đã phát biểu nhiều lần tại diễn đàn Quốc hội, đại biểu Trần Du Lịch cho rằng cắt giảm đầu tư công không nên chỉ dừng lại ở các biện pháp cắt giảm đã nêu, mà cần thay đổi phương thức phân bố đầu tư để tạo một nề nếp mới trong quản lý ngân sách.
Có như vậy mới có biện pháp căn cơ cho thời gian tới, để tránh vòng luẩn quẩn rồi năm sau lại quay lại chuyện này, ông Lịch phát biểu.
Nhắc lại phản ánh của một số địa phương về sự chậm trễ nhận được câu trả lời về các kiến nghị liên quan đến một số dự án trong cắt giảm đầu tư công, Chủ nhiệm Hiền nhấn mạnh “chủ trương đúng nhưng cách làm không hợp lý nên hiệu quả chưa cao”.
Ông Hiền cũng đề nghị cần sớm rà soát và kịp thời tháo gỡ khó khăn, chứ nếu chỉ nhất nhất một điều công trình mới không khởi công là rất cứng nhắc, làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn vốn.
Posted on June 26, 2011
0

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Link: <http://wp.me/pLqIv-31y>; rel=shortlink


markdown:
[](https://news.otos.vn)
![OtoS - Sàn mua bán - Tin tức - Dịch vụ ô tô OtoS - Sàn mua bán - Tin tức - Dịch vụ ô tô](/ContentNew/images/loading.gif)
Land Rover đã một lần nữa cải tiến chiếc compact SUV của mình với những thay đổi nhẹ nhàng ở bên ngoài và một động cơ xăng tăng áp mới dành cho các thị trường khác nhau.
Những nâng cấp bên ngoài dành cho Freelander 2013 bao gồm hệ thống chiếu sáng hiện đại hơn với công nghệ đèn LED trang bị cho cả đèn pha và đèn hậu, cản trước và đèn sương mù thiết kế mới, mâm xe hợp kim 5 chấu kép mới và có sẵn một gói trang bị ngoại thất Styling Package.
*Land Rover cũng đã cung cấp thêm 3 màu sơn mới dành cho Free Lander 2013 là 'Aintree Green', 'Havana' và 'Mauritius Blue'.*
Bước vào bên trong xe, khách hàng của Land Rover còn được cung cấp một giao diện điều khiển trung tâm mới với màn hình cảm ứng 7-inch. Màn hình này sẽ kiểm soát hàng loạt các chức năng bao gồm hệ thống định vị tích hợp và dàn âm thanh Meridian cao cấp với 2 lựa chọn công suất 380W và 825W. Hơn thế nữa, với hệ thống cài đặt chế độ vận hành theo địa hình được thay thế bằng nút bấm và phanh tay điều khiển điện mới, phần không gian bên dưới bảng điều khiển trung tâm đã được nới rộng một cách đáng kể.
Freelander 2013 được trang bị một hệ thống hiển thị thông tin mới với một màn hình 5-inch, hiển thị các thông tin liên quan đến xe như nhiệt độ, mức nhiên liệu, vị trí cần số và chế độ vận hành Terrain Response.
Bên cạnh đó, Land Rover còn trang bị cho Freelander 2013 hàng loạt các tính năng mới khác bao gồm hệ thống "Passive Start" thay cho ổ cắm chìa khóa truyền thống, camera lùi, và hệ thống điều khiển kích hoạt bằng giọng nói "Say what you see". Hệ thống này cho phép người sử dụng điều khiển các chức năng trong hệ thống âm thanh, dẫn đường vệ tinh, theo dõi thời tiết và hệ thống điện thoại thông qua giọng nói của họ.
Tùy thuộc vào từng thị trường, Land Rover sẽ cung cấp các phiên bản khác nhau về động cơ và trang thiết bị tiện nghi. Ví dụ như tại thị trường Anh, Freelander 2013 có thêm một phiên bản mới là HSE LUX. Phiên bản này được trang bị thêm ghế da Windsor, nội thất trang trí bằng gỗ Grand Black Lacquer, thảm sàn cao cấp và mâm xe hợp kim 19-inch hình kim cương.
Động cơ xe vẫn không thay đổi cho các phiên bản được bán ra ở Anh, bao gồm hai động cơ dầu:TD4 2.2L, công suất 148hp (150PS) và SD4 187hp (190PS) kết hợp cùng hệ thống dẫn động bốn bánh toàn thời gian. Ngoài ra, phiên bản TD4 2.2-lít 148hp cũng có thêm tùy chọn hệ thống dẫn động một cầu eD4 đem lại một mức tiêu hao nhiên liệu ở mức 47.1mpg (6.0L/100km) và lượng khí CO2 thải ra là 158g/km.
Tại thị trường Mỹ, Land Rover thay thế động cơ xăng 3.2L 6 xy-lanh bằng động cơ tăng áp 2.0L 4 xy-lanh được trang bị cho chiếc Range Rover Evoque và gần đây nhất là chiếc Jaguar XF.
Động cơ 4 xy-lanh mới đem lại công suất 240hp tại 5.500 vòng/phút và mô-men xoắn cực đại 340Nm tại 3.200 vòng/phút. Động cơ này tăng thêm 10 mã lực và 22Nm sp với động cơ 3.2L 6 xy-lanh hút khí tự nhiên ở thế hệ trước.
Phiên bản động cơ 2.0L được kết hợp với hộp số tự động 6 cấp Aisin AWF21 và hệ thống dẫn động 4 bánh toàn thời gian cùng bộ khóa vi sai Haldex.
Giá của Freelander 2013 tại Mỹ là 37.250 USD đối với phiên bản Base (đã bao gồm phí vận chuyển), 39.750USD cho phiên bản HSE và 42.350USD cho phiên bản HSE LUX cao cấp nhất.
**
Kim Minh
**
(Nguồn : DanhGiaXe)

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Server: OtoS JSC.


markdown:
Theo
*Publishers Weekly*, nhân dịp kỷ niệm tròn một năm nhậm chức của Tổng thống Donald Trump, Donna Brazile sẽ xuất bản cuốn " *Hacks: The Inside Story of the Break-ins and Breakdowns that Put Donald Trump in the White House*" để "chào mừng" ngày đặc biệt này của chủ nhân Nhà Trắng.
Ngoài các nội dung xoay quanh cuộc bầu cử Tổng thống năm 2016, cuốn sách sẽ bao gồm cả vụ bê bối liên quan đến sự can thiệp của Nga trong suốt chiến dịch tranh cử. Đây là điều mà theo Brazile, là "một nỗ lực toàn toàn chưa từng thấy bởi một thế lực bên ngoài nhằm gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử".
|
|![]()
|
|Hachette mô tả cuốn sách "vừa là một bộ phim kinh dị, một cuốn hồi ký về chiến dịch tranh cử và vừa là một bản đồ dẫn đường cho tương lai". *Hachette*, nhà xuất bản của cuốn sách mô tả đây là một cuốn sách "vừa là một bộ phim kinh dị, một cuốn hồi ký về chiến dịch tranh cử và vừa là một bản đồ dẫn đường cho tương lai". Và trong cuốn sách này, Brazile sẽ phân tích toàn bộ "những sai sót và lỗi lầm của năm 2016".
"Vào thời điểm mà nền dân chủ của chúng ta đang bị khủng hoảng, đây là lúc để nói thật về những sai lầm đã xảy ra trong năm 2016. Chưa bao giờ đất nước chúng ta lại bị tấn công mạnh mẽ đến như vậy, và nếu chúng ta không nhận ra được sự thật này, điều đó sẽ còn xảy đến một lần nữa, thậm chí có thể còn tệ hơn." Brazile nói.
Donna Brazile đã được chọn giữ quyền Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia Dân chủ sau khi việc phát hành email nội bộ của Wikileaks vào năm 2016 khiến cho Debbie Wasserman Schultz từ chức. Bên cạnh đó, ứng viên phe đối lập cũng trở thành đối tượng chỉ trích ưa thích của ông Trump và những người ủng hộ khi thông tin bà đã phím trước các câu hỏi phỏng vấn cho bà Clinton ngay trước thềm cuộc tranh luận với Bernie Sanders bị rò rỉ.
Tổng biên tập nhà xuất bản sách Hachette, ông Mauro DiPreta nói ông tin rằng cuốn sách này sẽ "không chỉ là tiếng nói thẳng thắn nhất mà còn là một bài học cảnh tỉnh cho các cuộc bầu cử trong tương lai".
Bình luận

X-Cache: MISS from xCacheSing-01

Vary: Accept-Encoding


markdown:
Loading...
# Ảnh Girl Xinh Tâm Tít: Xinh đẹp ở mọi góc nhìn
Thảo luận trong '
[Ảnh girl xinh - Bikini Việt Nam](forums/anh-girl-xinh-bikini-viet-nam.8/)' bắt đầu bởi [Xinh](members/xinh.9/), [2/10/12](threads/tam-tit-xinh-dep-o-moi-goc-nhin.3331/).
Bài viết tương tự
|Diễn đàn||Tiêu đề||Date|
|Tìm bạn gái||
|
Thảo luận trong '
[Ảnh girl xinh - Bikini Việt Nam](forums/anh-girl-xinh-bikini-viet-nam.8/)' bắt đầu bởi [Xinh](members/xinh.9/), [2/10/12](threads/tam-tit-xinh-dep-o-moi-goc-nhin.3331/).
|Diễn đàn||Tiêu đề||Date|
|Tìm bạn gái||
|

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: xf_session=b1386b445f5a44c0ddeeb05fde73f772; path=/; secure; httponly

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0


markdown:
Loading...
# HÀ NỘI Tìm các bạn nữ tâm sự lúc rảnh
Thảo luận trong '
[Tìm bạn gái](forums/tim-ban-gai.49/)' bắt đầu bởi [soidenvisual](members/soidenvisual.20330/), [10/7/13](threads/tim-cac-ban-nu-tam-su-luc-ranh.21363/).
- Trạng thái chủ đề:
- Chủ đề đã đóng
Bài viết tương tự
|Diễn đàn||Tiêu đề||Date|
|Phụ tùng xe||
|[Chuyên Cung Cấp Các Loại Tranh Tường Đẹp](threads/chuyen-cung-cap-cac-loai-tranh-tuong-dep.133321/) [Dịch Vụ Cho Thuê Xe Giá Rẻ Tại Cam Ranh](threads/dich-vu-cho-thue-xe-gia-re-tai-cam-ranh.133284/) [Mẹo Phân Biệt Tranh Chép Chất Lượng Và Kém Chất Lượng](threads/meo-phan-biet-tranh-chep-chat-luong-va-kem-chat-luong.132962/) [Website Số 1 Việt Nam Về Tranh Đẹp - Tranh Phong Thủy Việt Nam](threads/website-so-1-viet-nam-ve-tranh-dep-tranh-phong-thuy-viet-nam.132960/) [Tổng Hợp Những Bức Ảnh Đẹp Tranh Đồng Quê](threads/tong-hop-nhung-buc-anh-dep-tranh-dong-que.132959/) [Chia Sẻ Trình Bày 5 Điều Cần Tránh Với Lốp Xe Hơi](threads/chia-se-trinh-bay-5-dieu-can-tranh-voi-lop-xe-hoi.132640/) [[3/10] Rảnh Và Bùn - Tìm Bạn Tình (>32t) Qua Đêm](threads/3-10-ranh-va-bun-tim-ban-tinh-32t-qua-dem.132639/)
- Trạng thái chủ đề:
- Chủ đề đã đóng

Set-Cookie: xf_session=c1a6bd60f62cde85621cff2fef8ef401; path=/; secure; httponly


markdown: Bán chạy nhất Gói tàu xe khứ hồi từ Hà Tiên đến đảo Koh Rong Samloem và Koh Rong Giới thiệu chung Koh Rong Samloem là hòn đảo vô cùng xinh đẹp nằm cách thành phố Sihanoukville, phía Nam mỗi người923.000VND ĐẶT NGAY

Server: Apache/2.2.32 (Unix) mod_ssl/2.2.32 OpenSSL/1.0.1e-fips mod_fcgid/2.3.9

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache


markdown:
Tải bản đầy đủ
Giáo án - Bài giảng
GDCD-GDNGLL
Kế hoạch tuyên truyền dịch bệnh cho học sinh
PHÒNG GD&ĐT TIÊN YÊN
TRƯỜNG TH&THCS ĐẠI THÀNH
Số: 03/KH-YTTR
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập -Tự do - Hạnh phúc
Đại Thành, ngày 10 tháng 9 năm 2015
KẾ HOẠCH TUYÊN TRUYỀN
Phòng, chống dịch bệnh cho học sinh
Năm học 2015–2016
Để chủ động trong công tác phòng chống dịch bệnh năm học 20152016, đảm bảo an toàn sức khoẻ cho cán bộ, giáo viên, học sinh, trong phạm vi nhà
trường quản lý, biết và thực hiện nghiêm túc kế hoạch hành động phòng, chống
dịch bệnh trong trường TH&THCS Đại Thành.
Trường TH&THCS Đại Thành xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch bệnh
năm học 2015-2016 như sau:
I. MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
1. Mục đích:
- Cung cấp các thông tin truyền thông cơ bản về các bệnh dịch cho cán bộ,
viên chức, học sinh trong toàn trường, từ đó có khả năng tự giải quyết một số vấn
đề liên quan đến công tác phòng, chống các dịch bệnh
- Chủ động sẵn sàng ứng phó với diễn biến của dịch bệnh kịp thời ,khống
chế các bệnh dịch khi có bệnh xuất hiện trong nhà trường.
- Thông tin kịp thời đến ban chỉ đạo phòng chống dịch bệnh, về diễn biến
dịch bệnh trong nhà trường.
2. Yêu cầu:
- Tuyên truyền cán bộ, giáo viên, học sinh, sinh viên, trong nhà trường nâng
cao nhận thức được tác hại và ảnh hưởng của các dịch bệnh và cách phòng và
chống dịch khi có dịch bệnh xảy ra trong nhà trường
- Làm tốt công tác tuyên truyền đối nhận thức được với Cán bộ, giáo viên,
học sinh trong trường TH&THCS Đại Thành.
- Chuẩn bị đầy đủ các điều kiện và cơ số thuốc phòng chống các dịch bệnh
có thể xảy ra trong nhà trường
- Làm tốt công tác phối hợp giữa Trung tâm Y tế xã, y tế nhà trường để phát
hiện sớm, cách ly và xử lý các trường hợp nghi ngờ mắc dịch bệnh.
- Tăng cường công tác vệ sinh môi trường, tại các khu nội trú, kiểm tra công
tác vệ sinh an toàn thực phẩm tại bếp ăn, kiểm tra, giám sát các dịch bệnh trong
toàn trường.
1
III. NỘI DUNG KẾ HOẠCH:
1. Nội dung triển khai phòng chống dịch bệnh:
- Tuyên truyền đến Cán bộ, giáo viên, học sinh trong trường nhận biết về
một số dịch bệnh và thông tin kịp thời đến Trạm y tế khám và tư vấn, đồng thời có
các biện pháp ngăn chặn dịch bệnh.
- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát công tác vệ sinh môi trường, tại
các phòng học, phòng ở của học sinh nội trú, phòng làm việc, công tác vệ sinh an
toàn thực phẩm tại bếp ăn trong nhà trường.
2. Biện pháp chỉ đạo, tuyên truyền phòng chống dịch bệnh:
- Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phát thanh trong toàn trường hàng
ngày (Khi có dịch xảy ra trong nhà trường) về một số các dịch bệnh và cách phòng
các dịch bệnh đối với mỗi CBVC, HS trong nhà trường.
- Tuyên truyền trong các buổi chào cờ đầu tuần.
3. Một số các dịch bệnh như sau:
- Bệnh Rubella:
- Bệnh cúm
- Bệnh tiêu chảy cấp
- Bệnh sốt xuất huyết
- Bệnh sốt do nhiễm virus
- Bệnh quai bị
- Đau mắt đỏ
- Bệnh tay-chân-miệng.
4. Thời gian địa điểm thực hiện:
- Thời gian: Từ tháng 8 năm 2015 đến tháng 6 năm 2016.
- Địa điểm: Tại trường TH&THCS Đại Thành.
IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
1. Ban giám hiệu
- Chủ động liên hệ với Trung tâm Y tế xã khám chữa bệnh trên địa bàn để có
phương án cụ thể, sẵn sàng xử lí kịp thời khi xuất hiện dịch bệnh.
- Chủ trì phối hợp với người quản lí Khu nội trú, Đoàn thanh niên kiểm tra
công tác vệ sinh môi trường trong toàn trường, kết quả kiểm tra báo cáo Ban Giám
hiệu bằng văn bản khi có dịch xảy ra trong nhà trường.
2. Đoàn thanh niên.
Thực hiện công tác tuyên truyền bằng hình thức phát thanh trong toàn
trường hàng ngày (Khi có dịch bệnh), huy động lực lượng đoàn viên - thanh niên
phối hợp cùng với Trạm Y tế xã làm công tác vệ sinh môi trường trong và ngoài
nhà trường.
2
3. Để thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trong năm học
2015-2016.
- Mỗi CBVC, HS cần tăng cường sức khỏe, phòng bệnh bằng cách ăn uống
đủ chất, ăn nhiều rau xanh, hoa quả, thức ăn có nhiều vi-ta-min;
- Có chế độ làm việc, sinh hoạt, luyện tập thể thao và nghỉ ngơi hợp lý
- Khi có người bị bệnh hoặc nghi bị các dịch bệnh trên cần phải đến ngay cơ
sở y tế để được khám, điều trị và xử lý kịp thời, không để bệnh lây lan ra người
thân và cộng đồng.
Trên đây là kế hoạch Hành động phòng, chống các dịch bệnh trong Trường
TH&THCS Đại Thành năm học 2015-2016./.
Nơi nhận:
- Hiệu trưởng (Báo cáo)
NGƯỜI LẬP KẾ HOẠCH
PHỤ TRÁCH Y TẾ
TM. NHÀ TRƯỜNG
PHÓ HIỆU TRƯỞNG
Nguyễn Thu Hiền
Hoàng Thị Thủy
- P. Hiệu trưởng (Chỉ đạo);
- Đoàn thanh niên (T/hiện)
- TCM, GV (T/hiện)
- Lưu: VT, Trạm YT.
3
PHÒNG GD&ĐT TIÊN YÊN
TRƯỜNG TH&THCS ĐẠI THÀNH
Số: 04/KH-YTTR
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập -Tự do - Hạnh phúc
Đại Thành, ngày 09 tháng 9 năm 2014
KẾ HOẠCH
Phòng chống tai nạn thương tích
Năm học 2014–2015
- Căn cứ quyết định 4458/QĐ-BGD&ĐT về việc ban hành quy định về xây
dựng trường học an toàn, phòng chống tai nạn, thương tích trong trường phổ thông.
- Căn cứ vào kế hoạch số 533/KH-PGD&ĐT ngày 17 tháng 9 năm 2010 của
Phòng giáo dục và đào tạo thành phố Kon Tum.
- Căn cứ Quy định về xây dựng trường học an toàn, phòng chống tai nạn,
thương tích trong trường phổ thông
Trường Tiểu học và THCS Đại Thành xây dựng kế hoạch Phòng chống tai
nạn thương tích.
I. Mục đích, yêu cầu:
- Quán triệt trong đội ngũ giáo viên, học sinh việc phòng chống tai nạn
thương tích là nhiệm vụ hết sức quan trọng trong nhà trường.
- Có biện pháp, hình thức tích cực trong việc phòng chống tai nạn thương
tích góp phần đảm bảo sức khỏe cho thầy và trò.
- Qua đó giáo dục ý thức đề cao cảnh giác trước các nguyên nhân và tai nạn
có thể xảy ra như: tai nạn giao thông, trèo cây, sông, suối, điện giật, bạo lực đánh
nhau...
II. Tổ chức thực hiện:
1. Thành lập Ban công tác y tế trường học:
- Bà Kiều Thị Định: Hiệu trưởng - Trưởng ban
- Bà Hoàng Thị Thuỷ: Phó hiệu trưởng - P.Trưởng ban
- Bà Vũ Thị Thảo: TPT - P.Trưởng ban
- Ông Tằng Phốc Hoà: CT CĐCS - Thành viên
- Bà Đinh Thị Thảo: TTCM 1,2,3 - Thành viên
4
- Ông Hoàng Trọng Bảo: TTCM 4,5 - Thành viên
- Ông Lê Tuấn Anh: TTCM THCS - Thành viên
- Ông Phùng Văn Dần: BTCĐ - Thành viên
2. Xây dựng kế hoạch hoạt động phòng, chống tai nạn, thương tích của nhà
trường.
Đưa kế hoạch này vào triển khai thực hiện xuyên suốt trong các năm học,
đặc
biệt
trong
quá
trình
trường đã đạt trường chuẩn Quốc gia mức độ
3. Có các biện pháp phòng, chống tai nạn thương tích như tuyên truyền, giáo dục,
can thiệp, khắc phục, giảm thiểu nguy cơ gây tai nạn thương tích, huy động tất cả
CBGV và học sinh trong nhà trường tham gia thực hiện các hoạt động cụ thể .
III/ Tổ chức thực hiện:
- Tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức về xây dựng trường học an toàn,
phòng chống tai nạn thương tích bằng những hình thức như: Tờ rơi, băng rôn, khẩu
hiệu, hội thi, qua các tiết chào cờ để tuyên truyền trong toàn thể CBGV và HS về
ATGT, tổ chức hoạt động ngoại khoá…
- Tổ chức các hoạt động can thiệp giảm thiểu nguy cơ gây tai nạn, thương
tích trong trường học.
- Giáo viên lên lớp có thể cải tạo môi trường học tập và sinh hoạt an toàn,
phòng chống tai nạn, thương tích.
- Khắc phục nguy cơ thương tích trong trường học, tập trung ưu tiên các loại
thương tích. Các loại thương tích thường gặp như:
+ Tai nạn giao thông: Với đối tượng là học sinh Tiểu học, ý thức và khả
năng nhận biết về sự nguy hiểm khi tham gia giao thông hầu như chưa hình thành.
Vì vậy, việc giáo dục chấp hành luật ATGT tránh tai nạn thương tích là rất quan
trọng và cấp bách đối với trường. Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học nhà trường
đã đã tổ chức ký cam kết & học tập luật giao thông đối với CBGV và học sinh để
thực hiện tốt an toàn giao thông.
Xung quanh trường có hệ thống tường rào, trước trường có cổng chắn chắc
chắn và có người quản lý không cho học sinh chơi, đùa ở ngoài đường. Quản lý
chặt chẽ học sinh trong giờ học, tuyệt đối không ra khỏi trường.
Chấp hành giao thông ở trước cổng trường, biện pháp chống ùn tắc giao thông
vào giờ đến trường và tan học: Có đội ATGT trong học sinh để theo dõi tình trạng
5
tham gia giao thông của học sinh, được nhận xét qua các tiết chào cờ đầu tuần, sinh
hoạt lớp,
+ Ngã do đùa nghịch: GVCN phải có biện pháp đối với học sinh mình,
không cho học sinh chơi những trò chơi nguy hiểm tránh ngã từ trên cao xuống…
Đường đi trong sân trường được bê tông hoá bằng phẳng, không trơn trượt,
mấp
mô.
Cây cao trong sân trường được chặt tỉa trước mùa mưa bão và quy định không
cho
học
sinh
leo
trèo
trên
cây.
Ban
công
cầu
thang
có
tay
vịn,
lan
can
chắc
chắn.
Bàn ghế trong trường được trang bị vững chắc, mặt bàn nhẵn, góc bàn không
nhọn,
đảm
bảo
khoảng
cách
theo
quy
định.
+ Đuối nước: Giáo dục học sinh không nên chơi ở những khu vực quanh ao, hồ,
sông… Giếng nước, dụng cụ chứa nước có nắp đậy chắc chắn.
+ Bỏng, điện giật, cháy nổ: Các hệ thống nước trong trường học đảm bảo an
toàn, thận trọng, không cho học sinh sử dụng những phương tiện về điện khi không
có giáo viên tránh trường hợp bị điện giật, có thể gây ra cháy nổ, không sử dụng,
cho
học sinh đun nấu khi không có sự quản lý của giáo viên, không dùng nước sôi gây
ra
bỏng
đối
với
học
sinh
.
Có nội quy phòng chống điện giật, cháy nổ, tắt hết các nguồn điện trước khi ra
khỏi phòng để tiết kiệm điện và đề phòng chập cháy.
Hệ thống điện trong lớp học, các phòng chức năng…đảm bảo quy định an toàn về
điện.
Trường học có trang thiết bị bình phòng chống cháy đặt nơi an toàn, thuận tiện
cho
việc
sử
dụng.
+ Ngộ độc: Hạn chế tối đa ăn quà vặt trong nhà trường, giáo dục học sinh nên ăn
chín, uống sôi tránh ngộ độc cho bản thân ảnh hưởng đến sức khoẻ và việc học tập.
Trong khuôn viên nhà trường không trồng các cây có vỏ, lá, hoa chứa chất độc
hại
và
mùi
hôi
thối.
+ Vật sắt nhọn đâm, cắt: Cấm tuyệt đối không cho học sinh chơi những vật như
dùi,
vật
nhọn,
que
sắt…
+ Đánh nhau, bạo lực: Không chơi những trò đánh nhau, gây gỗ nguy hiểm và
mất
đoàn
kết…
Học sinh không được mang các vật sắt, nhọn dao, súng cao su, chất nổ độc hại
và
các
hung
khí
đến
trường.
- Huy động sự tham gia của toàn thể CBGV trong nhà trường, phụ huynh, học
sinh và cộng đồng phát hiện và báo cáo kịp thời các nguy cơ gây tai nạn, thương
tích
tại
trường
học.
- Tham gia tập huấn để nâng cao năng lực cho cán bộ giáo viên, học sinh về các
nội
dung
phòng
chống
tai
nạn,
thương
tích.
- Có tủ thuốc và dụng cụ sơ, cấp cứu theo quy định.
- Có quy định về phát hiện và xử lý tai nạn thương tích ở trường học: Có phương
6
án khắc phục các yếu tố nguy cơ gây tai nạn(nếu có) và phương án dự phòng xử lý
tai
nạn,
thương
tích.
4. Giao cho TPT đội, GVCN hệ thống ghi chép, theo dõi, giám sát, báo cáo xây
dựng trường học an toàn, phòng chống tai nạn, thương tích.
5. Cuối mỗi học kỳ có đánh giá quá trình triển khai và kết quả các hoạt động xây
dựng trường học an toàn, phòng chống tai nạn, thương tích cuối năm học hoàn
thành
hồ
sơ
nộp
về
phòng
GD&ĐT.
Trên cơ sở kế hoạch các tổ, bộ phận xây dựng kế hoạch cụ thể, tổ chức thực
hiện đạt kết quả cao nhất trong việc phòng chống tai nạn thương tích năm học
20102011
.
TM/BCĐ
PCTNTT
Nơi
gửi:
Hiệu
trưởng
PGD&ĐT
(
K/H)
UBND
Phường
(
K/H)
CĐCS
(P/h)
- Hội PHHS
7
Tài liệu liên quan
Đề cương và kế hoạch thực tập tốt nghiệp cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp
Kế hoạch tuyên truyền Đại hội Hội LHTN huyện lần thứ III nhiệm kỳ 2009-2014
ke hoach tuyen truyen
Kế hoạch tuyên truyền ATGT
ke hoach ban dai dien cha me hoc sinh
KẾ HOẠCH TUYÊN TRUYỀN HIV/AIDS
Kế hoạch tuyên truyền công tác tôn giáo trong ngành giáo dục
Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh trường Phổ thông Dân tộc Nội trú
Kế hoạch tăng cường tiếng Việt cho học sinh DT toàn tỉnh
Kế hoạch tuyên truyền phòng chống tội phạm
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(75.5 KB) - Kế hoạch tuyên truyền dịch bệnh cho học sinh
Tải bản đầy đủ ngay
×


markdown:
Tai nghe bluetooth là phụ kiện quá quen thuộc giới trẻ hiện nay. Song, dù là hàng đắt tiền, chất lượng cực ổn nhưng nếu bạn không biết cách sử dụng thì thiết bị cũng nhanh chóng bị hỏng hóc, nhất là đối với các loại tai nghe giá rẻ. Dưới đây là những lưu ý giúp cho tai nghe bluetooth của bạn được lâu bền hơn.
## 1. Có thể bạn sẽ mắc lỗi trong việc sạc pin cho tai nghe Bluetooth của mình
Mỗi sản phẩm đều có pin tích hợp trong tai nếu bạn sạc không đúng cách làm chai pin thì tai rất mau hết pin trong lúc sử dụng khiến bạn cảm thấy bất tiện và khó chịu. Khi hết pin tai sẽ báo đèn hoặc rung khi đó bạn cần cắm sạc ngay cho tai, khi sạc bạn cũng cần lưu ý không sạc quá lâu vì rất dễ chai pin. Khi tai đầy pin sẽ chuyển từ đỏ sang xanh tùy theo từng loại.
### 2.Nếu không sử dụng thường xuyên bạn hãy sạc 1 tháng một lần để kéo dài tuổi thọ cho pin của tai nghe bluetooth.
### 3.Bảo quản tai nghe bluetooth ở nhiệt độ thường tránh để ở môi trường quá lạnh hoặc quá nóng.
#### 4.Để tiết kiệm pin nên tắt nguồn cho tai nghe bluetooth khi không sử.
![ tai-nghe-bluetooth1](https://thegioibluetooth.vn/wp-content/uploads/2015/10/tai-nghe-bluetooth-roman-x3s.jpg)
Tai nghe bluetooth chính hãng
5.Việc làm sạch cũng cần thận trọng hơn, bạn chỉ nên dùng khăn lau sạch không nên để tai nghe thấm nước dễ gây hư hỏng trừ trường hợp những loại thiết bị có chống nước.
6.Không được để tai nghe tiếp xúc với lửa rất dễ gây nổ khi đó không những hư tai mà còn ảnh hưởng đến sự an toàn của bạn.
Mong rằng với những mẹo nhỏ này sẽ giúp bạn kéo dài được tuổi thọ tai nghe bluetooth cho dế yêu của mình và có những trải nghiệm thật tuyệt vời với thiết bị thông minh này.
Tags:
[tai nghe bluetooth samsung](https://thegioibluetooth.vn/tai-nghe-bluetooth-sam-sung/) chính hãng giá rẻ, [tai nghe bluetooth stereo](https://thegioibluetooth.vn/tai-nghe-bluetooth-stereo/) độc đáo

Server: LiteSpeed

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: public, max-age=3600

Vary: Accept-Encoding,Accept-Encoding


markdown:
Đối với các bạn sử dụng website được xây dựng trên nền tảng
**mã nguồn mở** không còn xa lại với điều kiện module, block và theme khá khan hiếm. Nguyên do khan hiếm thì có nhiều lý do mình không tiện nói ra. Nhưng để hạn chế điều đó hôm nay mình chia sẻ với các bạn **block slider news 5 tin** chạy tự động. Dữ liệu mà **block slider news** này lấy là **module news** và **module ảo** của module news và hơn hết là nó sẽ lấy dữ liệu random. Vì thế bạn hoàn toàn yên tâm trong trường hợp bạn sử dụng module ảo của news làm module tin tức. **Sau đây là hình ảnh demo**
Cấu hình block
Hiển thị ngoài site
Video:
Để có được block slider news này bạn cần có tài khoản trên gitlab.com và nếu bạn nào có nhu cầu sử dụng xin vui lòng để lại tài khoản hoặc email đăng ký trên gitlab ở phần comment để mình thêm bạn vào project.
Đây là link tải về trên gitlab:
[Link](https://gitlab.com/thinhweb.com/global-block-news-new)
Bạn chưa biết cách tải về thì xem bài viết:
## 49 comment on “Chia sẻ block slider news 5 tin dành cho website sử dụng mã nguồn NukeViet”
Bác cho mình hỏi muốn làm block slider cho hình ảnh thì làm sao zậy bác.
Nếu bạn muốn như vậy thì bạn chỉ cần sử dụng câu lệnh php truy vấn tới trường ảnh trong bảng ở trong csdl rồi điều kiện xuất ra ngoài site là được
Bạn có thể viết thêm phương án lấy tin theo nhóm tin như block global block news cat của module news được không. Thanks!

Cache-Control: public, max-age=600

X-Litespeed-Cache: miss


markdown:
## Bạn đang chọn màu sơn gì cho phù hợp với phòng thờ nhà bạn? Sơn ở đâu giá rẻ, Có chất lượng hay không?Và làm cách nào để hợp mệnh với gia đình bạn đúng không ạ?Hãy liên hệ theo với chúng tôi sđt: 0961.58.2668 để gặp trực tiếp thợ sơn nhà đẹp tại hà nội được tư vấn sơn nhà chuyên nghiệp và báo giá chuẩn nhất. Đó chính là giải pháp tốt cho các bạn đấy ạ =))
![ ](https://thosonnhadephanoi.files.wordpress.com/2016/01/mau-son-phong-tho-01.jpg?w=560)
**Mẫu Sơn phòng thờ**
Thờ cúng ông bà tổ tiên là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Phòng thờ là nơi thiêng liêng vì vậy khi gia chủ thiết kế và chọn màu sơn cho phòng thờ cần có những kiến thức về phòng thủy chính vì thế việc thiết kế và bài chí phòng thờ là rất quan trọng.
Nên sử dụng những gam màu thâm trầm tĩnh lặng làm màu chủ đạo cho phòng thờ. Màu thường được sử dụng là màu đỏ bã trầu, màu đất, màu gỗ, màu vàng và một chút màu kem…Chúng ta có thể sử dụng màu phối trộn như màu trắng, màu xanh..,để làm tăng thêm sự phong phú cho phòng thờ. Dù chúng ta có lựa chọn sơn gì hay phối trộn thế nào đi chăng nữa thì vẫn phải giữ được tính thiêng liêng tôn kính cho phòng thờ nhà mình.Cần tránh những màu quá nóng hoặc quá rực rỡ làm sao nhãng, giảm sự tập trung hoặc làm phân tâm cho những người trong nhà trong quá trình hành lễ.
![ ](https://thosonnhadephanoi.files.wordpress.com/2016/01/mau-son-phong-tho-02.jpg?w=560)
**Mẫu sơn phòng thờ 02** **Lưu ý chung: **
+ Hướng thờ phụng tốt nhất là hướng Tây Bắc hoặc hợp phong thủy với gia chủ.
+ Bàn thờ hướng ra cửa chính
+ Đồ vật thờ phụng được đặt trên kệ.
+ Đèn phòng thờ luôn bật sáng (thu hút năng lượng dương).
![ ](https://thosonnhadephanoi.files.wordpress.com/2016/01/mau-son-phong-tho-04.jpg?w=560)
*Mẫu Sơn phòng thờ 03*
**Thiết kế phòng thờ** **:** **Thiết kế phòng thờ** **:**
+ Đối với gia đình nhỏ: Bàn thờ nên đặt chính giữa nhà.
+ Không kê giường đối diện bàn thờ.
+ Bàn thờ (thuộc hành Hỏa & Mộc) do đó được đặt ở trên cao .
+ Riêng bàn thờ ông Thần Tài đặt ở dưới đất ngay gần cửa đi lại (ngênh đón tài lộc)
+ Là phòng trên cùng của tòa nhà nên đặt ở tầng áp mái.
+ Nên thiết kế nhã nhặn, không phô trương và càng gần nét truyền thống tổ tiên ông bà càng tốt.
**Chọn màu sơn phòng thờ hợp phong thủy.:**
Sử dụng các màu sơn mang tính chất thâm trầm làm chủ đạo, các màu thường sử dụng: màu nâu, màu vàng, màu gỗ và một chút màu kem. Tùy theo màu sắc sơn nhà tổng thể cũng như tuổi tác, cung mệnh của gia chủ để có sự phối màu cho hợp lý.
Kính chúc gia đình bạn có một phòng thờ đẹp, ưng ý, nhiều may mắn tài lộc nhé!