markdown:
Tải bản đầy đủ
Kinh Tế - Quản Lý
Quản lý nhà nước
QUẢN LÝ RỪNG BỀN VỮNG VÀ TIẾN TRÌNH CHỨNG CHỈ RỪNG Ở VIỆT NAM
QUẢN LÝ RỪNG BỀN VỮNG VÀ
TIẾN TRÌNH CHỨNG CHỈ RỪNG Ở VIỆT NAM
1
QUẢN LÝ RỪNG BỀN VỮNG VÀ
TIẾN TRÌNH CHỨNG CHỈ RỪNG Ở VIỆT NAM
TS. Đào Công Khanh1
P. Viện trưởng Viện QLRBV và CCR
Hệ thống quản lý lâm nghiệp bao gồm hệ thống quản lý Nhà nước về rừng, đất
rừng và hoạt động lâm nghiệp, ngoài nhiệm vụ tạo ra một vùng sản xuất và cung cấp
nguyên liệu cho công nghiệp chế biến của ngành phục vụ nhu cầu trong nước và xuất
khẩu, các Công ty lâm nghiệp, các chủ rừng thuộc các thành phần kinh tế còn có trách
nhiệm xây dựng những khu vực rừng phòng hộ, đặc dụng, cải thiện môi trường sinh thái,
tạo ra nguồn thu nhập kinh tế, nâng cao đời sống của cộng đồng dân cư sống trong vùng
rừng. Trong những thập niên gần đây, nhân loại đứng trước thảm họa suy thoái môi
trường trên toàn cầu nên đã đề ra nhiều giải pháp quản lý bảo vệ rừng và phục hồi môi
trường.
Chứng chỉ rừng (CCR) được coi là công cụ mềm để thiết lập Quản lý rừng bền
vững nhằm vừa đảm bảo đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế, vừa đảm bảo các mục
tiêu về môi trường và xã hội. Để đảm bảo rừng sản xuất được quản lý bền vững, trước hết
các cơ sở sản xuất kinh doanh rừng phải đạt "Tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững". Để xác
nhận Quản lý rừng bền vững, phải tổ chức đánh giá và cấp Chứng chỉ rừng. Lợi ích của
cấp chứng chỉ là sản phẩm từ rừng có tính cạnh tranh cao trên những thị trường và đặc
biệt là coi trọng bảo vệ rừng và môi trường. Một trong những mục tiêu của Chiến lược
lâm nghiệp Quốc gia đến năm 2020 là: phải có 30% rừng sản xuất được cấp chứng chỉ và
xuất khẩu đạt 7,8 tỷ USD trong đó có 7 tỷ USD là đồ gỗ. Vì vậy vấn đề Quản lý rừng bền
vững và Chứng chỉ rừng tại Việt Nam là vấn đề cấp thiết cần giải quyết hơn bao giờ hết.
Quản lý rừng bền vững (QLRBV) là chương trình của cộng đồng quốc tế do
những tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân chế biến, tiêu thụ gỗ cam kết chỉ sử dụng và lưu
thông trên mọi thị trường thế giới những sản phẩm gỗ nào được khai thác hợp pháp từ các
khu rừng đã được quản lý bền vững. Muốn vậy, chứng chỉ rừng và chứng chỉ gỗ được áp
dụng như là một công cụ hữu hiệu để buộc mọi chủ rừng/đơn vị quản lý rừng đảm bảo
quản lý rừng bền vững về cả 3 phạm trù: kinh tế, môi trường và xã hội.
Những năm vừa qua, hợp tác về lâm nghiệp trong khối ASEAN tập trung chủ yếu
vào quá trình Quản lý rừng bền vững, đây là động lực kích thích các chủ rừng phấn đấu
để đạt được chứng chỉ rừng với quyền xuất khẩu vào mọi thị trường quốc tế, đồng thời
được hưởng giá trị kinh tế cao hơn so với gỗ bán trong nước. Có thể coi Chứng chỉ rừng
như là chứng chỉ ISO-9000, ISO-1400 nhưng đặc thù cho các doanh nghiệp quản lý kinh
doanh rừng, sản xuất gỗ và lâm sản. Chính vì vậy tổ chức cấp Chứng chỉ rừng phải là các
1
Bài viết có sử dụng tư liệu, bài giảng, bài viết của Viện QLRBV và Chứng chỉ rừng, của một số tác giả: Nguyễn
Ngọc Lung, ... và một số tác giả khác.
2
tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận quốc tế mới đảm bảo tính khách quan, công bằng và
các tổ chức cấp chứng chỉ phải dựa trên bộ tiêu chuẩn có đủ các tiêu chí Quản lý rừng
bền vững tương đương nhau ở mọi vùng cả về kinh tế, môi trường và xã hội.
Hiện nay Việt Nam là một trong số các quốc gia đã có hệ thống quản lý rừng khá
hoàn chỉnh về chính sách, thể chế, tổ chức quản lý và phân cấp quản lý. Song, cũng là
giai đoạn chuyển mạnh từ lâm nghiệp Nhà nước sang lâm nghiệp xã hội; chuyển lâm
nghiệp khai thác lâm sản là chính, sang sử dụng tổng hợp rừng với cả 3 chức năng kinh
tế, môi trường, xã hội theo các tiêu chuẩn Quản lý rừng bền vững của Hội đồng Quản trị
rừng thế giới (FSC) hay Chương trình Chứng chỉ rừng châu Âu (PEFC) đang được sự
ủng hộ mạnh mẽ trên thế giới. Quản lý rừng bền vững là sự đóng góp của ngành lâm
nghiệp đối với sự phát triển, và sự phát triển đó đã mang lại lợi ích kinh tế, môi trường và
xã hội, đồng thời cân bằng giữa nhu cầu hiện tại và tương lai.
1. Các khái niệm
1.1. Quản lý rừng
Khoa học về quản lý rừng đã được hình thành từ cuối thế kỷ thứ 18, đầu thế kỷ 19.
Ban đầu chỉ chú trọng đến khai thác, sử dụng gỗ được lâu dài, liên tục; khi gỗ có giá trị
thương mại trao đổi lớn. Chủ rừng muốn có nhiều lãi suất bằng cách nâng cao năng suất,
sản lượng gỗ trên một đơn vị diện tích; trên cơ sở các giải pháp kỹ thuật tạo rừng, nuôi
dưỡng, khai thác, thương mại dần dần trở thành các môn khoa học được nghiên cứu áp
dụng.
Suốt thế kỷ XIX và gần hết thế kỷ XX, khoa học quản lý rừng luôn nhằm mục tiêu
sản lượng ổn định, nghĩa là năm sau không ít hơn năm trước; từ đó các lý thuyết về điều
chỉnh sản lượng theo diện tích, theo cấp năng suất để hàng năm có thu hoạch gỗ, thu nhập
đồng đều đã được xây dựng, phát triển cho môn quản lý /quy hoạch rừng 2 (Forest
management). Việt Nam, sau khi đất nước hoàn toàn thống nhất, Đảng và Chính phủ đã
chỉ đạo ngành lâm nghiệp tăng cường nghiên cứu và áp dụng các thành tựu của khoa học
quản lý rừng nhằm giữ vững sản lượng khai thác ổn định và không lạm dụng vào nguồn
tài nguyên rừng.
1.2. Quản lý rừng bền vững
Nửa cuối của thế kỷ XX, trước sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công
nghệ, môi trường, con người chờ đợi ở rừng nhiều hơn nữa các khả năng cung ứng không
chỉ về gỗ, lâm sản ngoài gỗ mà còn các chức năng bảo vệ môi trường như: phòng hộ
nguồn nước, chống thiên tai, bảo tồn đa dạng sinh học, giáo dục thẩm mỹ, môi trường
v.v.. môn quản lý rừng đã giao thoa với nhiều môn khoa học khác và cũng do vậy mang
nhiều tên khác nhau như: quản lý rừng, điều chế rừng, quy hoạch rừng, thiết kế kinh
doanh rừng. Ở Việt Nam, những năm 80 – 90 của thế kỷ 20, các đơn vị quản lý rừng tự
nhiên (Lâm trường, các đơn vị làm kinh tế lâm nghiệp...) đều phải xây dựng Phương án
điều chế rừng (Kế hoạch quản lý). Tuy nhiên các phương án điều chế rừng hay quy hoạch
2
Phạm Hoài Đức, Nguyễn Ngọc Lung – 2012. Bài giảng Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng
3
rừng vẫn tập trung vào mục tiêu lợi dụng tài nguyên rừng là chính, tất cả các hoạt động
quản lý rừng đều xoay quanh mục tiêu khai thác gỗ, phát triển kinh tế đất nước nói chung
và của đơn vị nói riêng.
Cùng với sự tiến bộ của khoa học, kỹ thuật và phát triển kinh tế - xã hội, quản lý
rừng đã chuyển từ quản lý kinh doanh gỗ sang quản lý kinh doanh nhiều mặt tài nguyên
rừng, quản lý hệ sinh thái rừng và cuối cùng là Quản lý rừng bền vững trên cơ sở các tiêu
chuẩn, tiêu chí được xác lập chặt chẽ, toàn diện về các lĩnh vực kinh tế, xã hội và môi
trường. Quản lý rừng bền vững đòi hỏi chủ rừng phải lập Kế hoạch quản lý rừng chi tiết,
rõ ràng và giám sát chặt chẽ các hoạt động lâm nghiệp. Tất cả các hoạt động từ xây dựng,
phát triển rừng đều tuân theo kế hoạch được lập, trong đó kế hoạch khai thác gỗ và bảo
vệ môi trường giữ vai trò quan trọng. Đã có một thời gian dài các Công ty lâm nghiệp chỉ
tập trung vào mục tiêu kinh tế, đạt được khối lượng khai thác đã đặt ra, ít hoặc không
quan tâm tới vai trò của rừng trong phát triển xã hội và đặc biệt là bảo vệ môi trường của
địa phương. Để đảm bảo rừng sản xuất được quản lý bền vững, trước hết các cơ sở sản
xuất kinh doanh rừng phải đạt "Tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững".
Mục tiêu chính của Quản lý rừng bền vững là “Quản lý những lâm phần (khu
rừng) ổn định, nhằm đạt được những mục tiêu quản lý đã đề ra, đảm bảo sản xuất liên tục
được những sản phẩm và dịch vụ của rừng như mong muốn, mà không làm giảm đáng kể
những giá trị và năng suất trong tương lai của rừng và không gây ra những tác động
không mong muốn đối với môi trường tự nhiên và xã hội”3. Hiện tại, việc chuyển đổi từ
quản lý rừng truyền thống sang Quản lý rừng bền vững đang được thúc đẩy một cách
mạnh mẽ.
Về lý luận cũng như thực tiễn, Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng ở Việt
Nam vẫn còn khá mới mẻ, còn có nhiều khoảng trống chưa được đề cập. Mặc dù, đã có
khoảng xấp xỉ 140.000 ha rừng được cấp chứng chỉ FSC, nhưng hầu như diện tích được
cấp chứng chỉ là rừng trồng và được triển khai một cách tự phát từ một số doanh nghiệp
có tiềm năng. Về quản lý rừng tự nhiên ở Việt Nam cho đến nay mới chỉ xây dựng được
10 mô hình thí điểm về Quản lý rừng bền vững rừng tự nhiên là rừng sản xuất. Đến tháng
5 năm 2015, mới có 2 mô hình QLRBV của Công ty Lâm nghiệp Đắc Tô, tỉnh Kon Tum
(16.300 ha) và Công ty lâm nghiệp Nam Trường Sơn thuộc Tổng công ty Lâm Nông
Công nghiệp Long Đại, tỉnh Quảng Bình (34.000 ha) được cấp chứng chỉ FSC. Vậy Quản
lý rừng bền vững là gì?
Định nghĩa quản lý rừng bền vững:
Với chủ rừng có được các điều kiện thuận lợi: rừng sinh trưởng tốt, năng suất cao,
ít bị sâu bệnh hại hay cháy rừng, cây rừng không bị chặt trộm, đất rừng không bị xói mòn
hay thoái hóa v.v; bên cạnh đó lại có kế hoạch quản lý khoa học biết phát huy những lợi
thế do thiên nhiên mang lại, tuân thủ pháp luật, do đó đạt hiệu quả kinh tế cao và thực
hiện đầy đủ các nghĩa vụ đối với Nhà nước và cộng đồng địa phương; việc duy trì nghề
3
Theo ITTO
4
rừng hoàn toàn thuận lợi. Nhưng ngược lại, có chủ rừng khác lại không đạt được như vậy
vì rừng xấu, hiệu quả kinh tế kém, đất rừng ngày càng bị thoái hóa hoặc khô cằn, không
có một kế hoạch quản lý hiệu quả, công việc sản xuất kinh doanh rừng gặp nhiều trở
ngại, thậm chí có thể phải ngừng lại. Chủ rừng thứ nhất quản lý rừng tốt hơn, việc sản
xuất kinh doanh được duy trì “bền vững” hơn chủ rừng thứ hai, từ đó mà xuất hiện cách
gọi “Quản lý rừng bền vững” (QLRBV); ngược lại với cách quản lý kém hiệu quả, được
gọi là “Quản lý rừng không bền vững”.
Khó có thể có một định nghĩa chung về Quản lý rừng bền vững được mọi người
nhất trí, nhưng chung quy các định nghĩa đều thống nhất là Quản lý rừng bền vững phải
đảm bảo ba mục tiêu cơ bản là:
a) Giữ vững sản xuất lâm nghiệp ổn định và phát triển lâu dài, đạt hiệu quả kinh tế
cao;
b) Bảo vệ và duy trì được diện tích và năng suất của rừng, không gây ô nhiễm môi
trường sống;
c) Góp phần giải quyết các vấn đề kinh tế xã hội của địa phương như tạo công ăn
việc làm, xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập v.v..
Theo định nghĩa của Tổ chức gỗ nhiệt đới quốc tế (ITTO) thì “Quản lý rừng bền
vững là quá trình quản lý những lâm phần (khu rừng) ổn định nhằm đạt được một hoặc
nhiều mục tiêu quản lý đã được đề ra một cách rõ ràng như đảm bảo sản xuất liên tục
những sản phẩm và dịch vụ rừng mà không làm giảm đáng kể những giá trị di truyền và
năng suất của rừng trong tương lai và không gây ra những tác động xấu đối với môi
trường tự nhiên và xã hội.
Còn Tiến trình Helsinki của EU có định nghĩa như sau: “Quản lý rừng bền vững
là sự quản lý rừng và đất rừng theo cách thức và cường độ phù hợp để duy trì đa dạng
sinh học, năng suất, khả năng tái sinh và sức sống của rừng, và duy trì tiềm năng của
rừng trong việc thực hiện, hiện tại và trong tương lai, các chức năng sinh thái, kinh tế và
xã hội của rừng ở cấp địa phương, quốc gia, và toàn cầu, và không gây ra những tác
động xấu đối với các hệ sinh thái khác”.
Như vậy, có thể hiểu Quản lý rừng bền vững là cách quản lý đảm bảo được các lợi
ích lâu dài, bền vững về kinh tế, xã hội, và môi trường cho con người cả ở thế hệ hiện tại
và các thế hệ của con cháu trong tương lai.
1.3. Chứng chỉ rừng là gì?
Cộng đồng quốc tế, Chính phủ và các cơ quan chính phủ, các tổ chức môi trường,
xã hội v.v. đòi hỏi các chủ sản xuất kinh doanh rừng phải chứng minh rằng rừng của họ
đã được quản lý bền vững. Người tiêu dùng sản phẩm rừng đòi hỏi các sản phẩm lưu
thông trên thị trường phải được khai thác từ rừng đã được quản lý bền vững. Người sản
xuất muốn chứng minh rằng các sản phẩm rừng của mình đặc biệt là gỗ, được khai thác
từ rừng đã được quản lý một cách bền vững. Chứng chỉ rừng được coi là công cụ mềm để
thiết lập quản lý rừng bền vững nhằm vừa đảm bảo đạt được các mục tiêu phát triển kinh
tế, vừa đảm bảo các mục tiêu về môi trường và xã hội. Để xác nhận Quản lý rừng bền
vững thì phải tổ chức đánh giá và cấp chứng chỉ rừng.
5
Vì vậy: Chứng chỉ rừng là sự xác nhận bằng giấy chứng chỉ rằng đơn vị quản lý
rừng được chứng chỉ đã đạt những tiêu chuẩn về Quản lý rừng bền vững do tổ chức
chứng chỉ hoặc tổ chức được uỷ quyền chứng chỉ cấp.
Như vậy Quản lý rừng bền vững là mục tiêu, còn Chứng chỉ rừng như là một trong
những công cụ hay biện pháp chủ yếu để đạt mục tiêu đó. Có hai loại chứng chỉ chính áp
dụng cho các khu rừng đạt tiêu chuẩn Quản lý rừng bền vững và các sản phẩm lâm
nghiệp được chế biến, hình thành từ nguồn nguyên liệu gỗ có chứng chỉ, đó là:
i) Chứng chỉ FM/CoC (Forest Management Certificate) – Chứng nhận Quản lý rừng:
là chứng nhận cấp cho một hoặc các khu rừng xác định đã tuân thủ, đáp ứng đầy đủ
các yêu cầu liên quan đến các tiêu chuẩn bền vững về môi trường, kinh tế và xã hội từ
lúc trồng, quản lý đến khâu khai thác.
ii) Chứng chỉ CoC (Chain of Custody Certificate) – Chứng nhận “Chuỗi hành trình
sản phẩm”: là giấy chứng nhận cấp cho các tổ chức đã chứng minh được các sản phẩm
chế biến từ gỗ được giao dịch từ các nguồn gốc đã được cấp chứng nhận, các sản
phẩm này có thể sử dụng nhãn FSC và dấu chứng nhận của tổ chức Chứng nhận.
Bên cạnh đó còn có chứng chỉ gỗ có kiểm soát (CW – Controlled Wood). Là
chứng chỉ xác nhận gỗ hoặc vật liệu gỗ có một xác suất thấp đối với các loại gỗ từ các
nguồn không thể chấp nhận bao gồm: i) Gỗ khai thác trái phép; ii) Gỗ khai thác trong
phạm vi các quyền của truyền thống và dân sự; iii) Gỗ khai thác từ các khu rừng trong đó
các giá trị bảo tồn cao đang bị đe dọa bởi các hoạt động quản lý; iv) Gỗ khai thác trong
các khu rừng được chuyển đổi từ rừng tự nhiên và bán tự nhiên thành rừng trồng hoặc đất
không có rừng; v) Gỗ từ rừng, trong đó có loài biến đổi di truyền mới được trồng. Gỗ có
kiểm soát dùng để trộn với gỗ có chứng chỉ FM (FM Mix) khi chế biến thành sản phẩm.
Tính đến cuối năm 2014, các chủ rừng, các doanh nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu
nước ta mới chỉ được cấp 374 chứng chỉ CoC và 136.706 ha rừng được cấp chứng chỉ
FM. Con số này thực sự là quá ít ỏi so với diện tích rừng hiện có ở nước ta. Phần lớn các
hoạt động quản lý rừng của các đơn vị kinh doanh lâm nghiệp vẫn chưa đạt được các tiêu
chuẩn tối thiểu theo quy định để được FSC cấp chứng chỉ. Cơ sở để FSC (Hội đồng quản
trị rừng thế giới – Forest Stewardship Coucil) chứng nhận quản lý rừng cho chủ rừng là
Bộ tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững gồm 10 nguyên tắc (P – Principle) và 56 tiêu chí (C
– Criteria). Trong đó các tiêu chí liên quan đến xã hội bao gồm: 1.2, 1.4, 1.5 (Nguyên tắc
1); 2.1, 2.2, 2.3 (Nguyên tắc 2); 3.1, 3.2, 3.4 (Nguyên tắc 3) và 4.1, 4.2, 4.3, 4.5 (Nguyên
tắc 4). Các tiêu chí liên quan đến môi trường gồm: 6.1, 6.2, 6.5, 6.6, 6.7, 6.9, 6.10
(Nguyên tắc 6); 9.1, 9.2, 9.3 (Nguyên tắc 9); 10.2, 10.3, 10.4, 10.5, 10.6, 10.7, 10.9
(Nguyên tắc 10). Các tiêu chí còn lại là phức hợp của 3 nhóm Kinh tế, Xã hội và Môi
trường.
Người tiêu dùng thể hiện thái độ tích cực với rừng thông qua việc sử dụng các sản
phẩm từ gỗ có chứng chỉ rừng và tẩy chay các mặt hàng không có nguồn gốc xuất xứ.
Quá trình sản xuất các sản phẩm trên từ khâu khai thác đến sản phẩm và tiêu thụ cần trải
qua nhiều bước bao gồm khai thác, chế biến, phân phối và tiêu thụ được gọi là chuỗi
hành trình sản phẩm (Chain of Custody - CoC). Bằng cách kiểm định từng bước trong
6
quá trình này, chứng chỉ chuỗi hành trình sản phẩm đảm bảo với khách hàng rằng các sản
phẩm đã được chứng chỉ mà họ mua thực sự có nguồn gốc từ khu rừng đã được chứng
chỉ. Sản phẩm của các công ty đã được chứng chỉ chuỗi hành trình sản phẩm cũng được
mang nhãn FSC.
2. Nội dung quản lý rừng bền vững.
Các bộ tiêu chuẩn QLRBV khác nhau thường có sự khác nhau về những nội dung cụ
thể, nhưng nhìn chung đều bao gồm những phần sau đây:
a) Tuân thủ luật pháp.
Quyền sử dụng đất hợp pháp trên diện tích mà chủ rừng đang quản lý;
Tuân thủ đầy đủ luật pháp hiện hành và các quy định dưới luật của Nhà nước
về các lĩnh vực liên quan đến sản xuất kinh doanh rừng.
b) Đảm bảo duy trì sản xuất tối ưu, hiệu quả kinh tế cao.
Có kế hoạch quản lý phù hợp, hiệu quả;
Năng suất, chất lượng sản phẩm rừng bền vững;
Rừng được bảo vệ tốt, an toàn;
Kiểm tra, giám sát hiệu quả; quản lý và điều chỉnh kế hoạch phù hợp;
Đa dạng hóa sản phẩm rừng, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh rừng.
c) Tôn trọng lợi ích của công nhân, người dân và cộng đồng địa phương.
Đảm bảo lợi ích hợp pháp của người lao động;
Thực hiện lấy ý kiến đóng góp của các bên liên quan nhằm cải thiện chất lượng
các hoạt động quản lý của đơn vị;
Có đánh giá tác động kinh tế, xã hội và có biện pháp khắc phục những tác động
tiêu cực trong quá trình quản lý rừng và đất rừng;
Tôn trọng tập tục, văn hóa và các quyền theo phong tục tập quán truyền thống
của cộng đồng địa phương;
Có đóng góp cho phúc lợi, an sinh xã hội trong khu vực.
d) Bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học.
Đánh giá tác động môi trường được thực hiện và khắc phục những tác động
xấu có thể có do các hoạt động quản lý rừng gây ra;
Bảo vệ các loài cây, con quý hiếm;
Bảo vệ các hệ sinh thái trong khu vực;
Sử dụng phân bón, hóa chất an toàn với môi trường;
Có quy chế xử lý chất thải.
e) Những nội dung liên quan đến rừng trồng.
Không chuyển rừng tự nhiên thành rừng trồng;
Chọn loài cây trồng phù hợp, an toàn sinh thái;
Có quy chế bảo vệ đất chống xói mòn, thoái hóa;
Có biện pháp phòng trừ sâu bệnh, cháy rừng;
Dành một phần diện tích đang quản lý cho phục hồi rừng tự nhiên.
7
3. Tại sao phải quản lý rừng bền vững?
Quản lý rừng bền vững là một bộ phận của phát triển bền vững, nghĩa là sự phát
triển có hiệu quả về kinh tế, không gây tác hại đến môi trường sống (kẻ cả của người và
các loài sinh vật) và có đóng góp thiết thực cho giải quyết các vấn đề xã hội cả cho hiện
nay và mãi mãi về sau. Phát triển bền vững là một yêu cầu cấp bách hiện nay của toàn thế
giới, vì trong quá khứ và hiện tại, sự phát triển không bền vững đã và đang làm suy giảm
nghiêm trọng tài nguyên thiên nhiên, hủy hoại môi trường sống, đe dọa sự sống còn của
chính con người.
Hiện nay, trên phạm vi toàn thế giới cũng như từng quốc gia, quản lý rừng không
bền vững đã và đang là nguyên nhân chủ yếu làm cho diện tích rừng ngày một giảm, năng
suất chất lượng rừng ngày càng kém, nhiều loài cây rừng và động vật hoang dã ngày càng
ít hoặc tuỵệt chủng; môi trường sống bị đe dọa nghiêm trọng như lũ lụt, khô hạn, xói mòn
đất ngày một gia tăng; đời sống của người dân nhất là ở các cộng đồng địa phương sống
trong và gần rừng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Với quản lý rừng trồng, nếu chọn loài cây
trồng không phù hợp có thể làm xói mòn đất, rừng bị sâu bệnh, năng suất kém; không
giải quyết tốt các vấn đề xã hội trong quản lý rừng sẽ dẫn đến khai thác trộm hoặc lấn
chiếm đất rừng, cường độ khai thác không hợp lý dẫn đến làm mất khả năng tái sinh của
rừng, v.v. Cần thực hiện quản lý rừng bền vững vì:
a) Động lực nội bộ.
Cần giữ vững và phát triển sản xuất lâm nghiệp lâu dài, tăng thu nhập từ rừng,
hiệu quả kinh tế cao là mong muốn của các chủ rừng. Tuy nhiên, nghề rừng có rất nhiều
khó khăn như các chủ rừng ở nông thôn miền núi thường là nghèo, thiếu vốn đầu tư và kỹ
thuật, đất trồng rừng thường là loại xấu, đòi hỏi đầu tư cao, cây rừng lại lâu năm mới cho
thu nhập, thị trường tiêu thụ sản phẩm không ổn định, môi trường xã hội phức tạp đòi hỏi
chi phí bảo vệ cao, thiên tai dịch bệnh nhiều v.v. Nhưng đối với các hộ chỉ có thể sống
được bằng nghề rừng thì không có con đường nào khác ngoài việc phải duy trì và phát
triển nghề rừng để có thu nhập cao, ổn định và có đủ nguồn lực tái đầu tư . Thực hiện tiêu
chuẩn Quản lý rừng bền vững là điều kiện chủ yếu giúp chủ rừng đạt được mục tiêu này.
b) Nguyên nhân bên ngoài.
Chủ rừng thực hiện Quản lý rừng bền vững sẽ được cấp chứng chỉ, nên được bán
sản phẩm ở các thị trường đòi hỏi có chứng chỉ và được giá cao hơn. Ở nhiều thị trường
quốc gia và quốc tế người ta từ chối mua các sản phẩm rừng không có chứng chỉ QLRBV
ngay cả khi bán với giá rẻ. Đây là “áp lực thị trường”, buộc các nhà sản xuất gỗ và sản
phẩm từ gỗ phải thực hiện QLRBV nếu muốn tiếp tục sản xuất kinh doanh. Mặc dù xu
hướng này chỉ mới xuất hiện vào đầu những năm 1990, nhưng nay đã lan rộng ra nhiều
khu vực rộng lớn, nhất là những thị trường tiêu thụ gỗ chủ yếu như Tây Âu, Bắc Mỹ và
các nước công nghiệp phát triển.
4. Tại sao cần chứng chỉ rừng?
Ngày nay toàn thế giới ngày càng quan tâm đến tình trạng diện tích và chất lượng
rừng ngày một suy giảm, ảnh hưởng lớn đến môi trường sống và khả năng cung cấp sản
phẩm rừng cho phát triển bền vững cũng như nhu cầu hàng ngày của người dân. Vấn đề
8
cần được giải quyết là làm thế nào quản lý kinh doanh rừng phải vừa đảm bảo lợi ích
kinh tế, đem lại lợi ích thiết thực cho các cộng đồng dân cư sống trong rừng, vừa không
gây tác động xấu đến môi trường sống, tức là thực hiện được quản lý rừng bền vững. Như
đã trình bày ở trên, có thể nói Chứng chỉ rừng là cần thiết vì:
Cộng đồng quốc tế, chính phủ và các cơ quan chính phủ, các tổ chức môi trường,
xã hội v.v. đòi hỏi các chủ sản xuất kinh doanh rừng phải chứng minh rằng rừng
của họ đã được quản lý bền vững.
Người tiêu dùng sản phẩm rừng đòi hỏi các sản phẩm lưu thông trên thị trường
phải được khai thác từ rừng đã được quản lý bền vững.
Người sản xuất muốn chứng minh rằng các sản phẩm rừng của mình, đặc biệt là
gỗ được khai thác từ rừng được quản lý một cách bền vững.
Ngay từ thập kỷ 1990 Tổ chức gỗ nhiệt đới (International Tropical Timber
Organization –ITTO) đã đề ra mục tiêu đến năm 2000 tất cả các sản phẩm rừng của nhóm
các nước sản xuất thành viên phải có nguồn gốc từ rừng được quản lý bền vững. Năm
1998 Liên kết Ngân hàng thế giới – Quỹ Bảo tồn thiên nhiên (WB –WWF) đề ra mục
tiêu đến năm 2005 toàn thế giới có 200 triệu ha rừng, gồm 100 triệu ha rừng nhiệt đới và
100 triệu ha rừng ôn đới, được chứng chỉ. Tính đến năm 2014, diện tích rừng được chứng
chỉ bởi các quy trình chủ yếu trên toàn thế giới đã xấp xỉ 449,3 triệu ha cho 83 nước4.
Như vậy là tổng số diện tích rừng được chứng chỉ đã vượt chỉ tiêu của Liên kết WB WWF, nhưng diện tích rừng nhiệt đới được chứng chỉ còn rất nhỏ bé, còn rất xa so với
mục tiêu.
Chứng chỉ rừng bổ sung cho chính sách lâm nghiệp.
Quản lý rừng thường chịu các tác động của:
Luật pháp và chính sách về lâm nghiệp thông qua các quyết định, nghị định, thông
tư, chỉ thị, hướng dẫn v.v. của Nhà nước và các hiệp định, công ước quốc tế, gọi
chung là những công cụ cứng.
Cơ chế thị trường, các hình thức khuyến khích vật chất, tuyên truyền vận động,
khen thưởng v.v., gọi chung là những công cụ mềm.
Chứng chỉ rừng, bao gồm cả gắn nhãn sản phẩm, dựa vào động lực thị trường là một
công cụ mềm có ảnh hưởng rất lớn đến quản lý rừng.
Với Việt Nam, các cơ quan Nhà nước vừa đóng vai trò tạo điều kiện cho Chứng chỉ
rừng vừa là đối tượng tác động của Chứng chỉ rừng. Các chủ rừng lớn là các công ty lâm
nghiệp và Chứng chỉ rừng trước hết nhằm vào các đối tượng này. Vì vậy nếu Chính phủ
không “bật đèn xanh” thì Chứng chỉ rừng sẽ không thể phát triển. Chính phủ có vai trò
đặc biệt quan trọng về các mặt sau đây:
4
Joern Struwe, Ban Chính sách và Tiêu chuẩn (FSC), 4/2015. Bài giảng chuyển đổi Bộ tiêu chuẩn FSC V 5.0
9
Cam kết
quốc tế
Chính sách
lâm nghiệp
Mục tiêu
phát triển
Quản lý
rừng
Phong trào
môi trường
Thị trường
Hình 1. Các nhân tố tác động vào quản lý rừng5
Ban hành các chính sách phù hợp để chủ rừng có thể thực hiện tiêu chuẩn;
Hỗ trợ kỹ thuật và kinh phí cho cải thiện quản lý rừng, nhất là việc xây dựng kế
hoạch quản lý dài hạn theo yêu cầu của tiêu chuẩn;
Tăng cường truyền thông nâng cao hiểu biết về QLRBV và CCR;
Tạo điều kiện xâm nhập thị trường gỗ quốc tế yêu cầu chứng chỉ;
Hỗ trợ nâng cao năng lực cho Tổ công tác quốc gia (National Working Group) và
các cơ quan chức năng trong việc xây dựng bộ tiêu chuẩn Chứng chỉ rừng Việt
Nam và các hoạt động khuyến khích Chứng chỉ rừng.
Chứng chỉ rừng làm cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng.
Thực tế đã chứng minh có thể sản xuất các sản phẩm rừng, đặc biệt là gỗ và các sản
phẩm từ gỗ, mà không làm suy giảm tài nguyên rừng và gây tác hại đến môi trường sống
nếu thực hiện Quản lý rừng bền vững. Khái niệm thương mại và phát triển bền vững
được hình thành trên cơ sở cho rằng có thể sử dụng các biện pháp thương mại để kiểm
soát một cách có hiệu quả các tác hại về môi trường: Phát triển một hệ thống thị trường
chỉ chấp nhận tiêu thụ các sản phẩm có chứng chỉ an toàn môi trường. Cuối những năm
1980 nhiều tổ chức phi chính phủ vận động tẩy chay gỗ rừng nhiệt đới để giảm nhu cầu
trên thị trường thế giới. Sau đó chính quyền nhiều thành phố lớn ở Hà Lan, Đức, Hoa Kỳ
5
Nguồn: Cẩm Nang Ngành Lâm Nghiệp. Chương Chứng Chỉ Rừng, FSSP & GTZ 2006
10
cũng có lệnh cấm sử dụng gỗ rừng nhiệt đới trong những công trình xây dựng bằng vốn
ngân sách do lo ngại làm suy kiệt rừng nhiệt đới. Đến năm 1990 Quốc hội Australia ban
hành luật hạn chế nhập khẩu gỗ từ những nước không thực hiện QLRBV. Biện pháp cấm
và tẩy chay thương mại và sử dụng gỗ rừng nhiệt đới cũng thường xuyên được thảo luận
ở Hội đồng gỗ nhiệt đới quốc tế (International Tropical Timber Council - ITTC) trong
suốt những năm 1988-1992. Nhiều thị trường rộng lớn Châu Âu và Bắc Mỹ bắt đầu thực
hiện chính sách chỉ cho phép gỗ có chứng chỉ được tham gia. Đến đầu những năm 2000
Nhóm G8 (các nước giầu nhất) tuyên bố các chính phủ thành viên cam kết tìm biện pháp
đáp ứng những nhu cầu về gỗ và nguyên liệu giấy của mình chỉ từ những nguồn hợp pháp
và bền vững. Những cam kết này sau đó đã trở thành chính sách của Tổ chức thương mại
thế giới (WTO) và Liên minh Châu Âu (EU)6. Gần đây EU đã đề ra Kế hoạch hành động
thi hành Luật lâm nghiệp, Quản trị và Thương mại, trong đó công cụ thương mại được
coi là chìa khoá để thực hiện cam kết của các nước thành viên. Ở Việt Nam những doanh
nghiệp xuất khẩu sản phẩm gỗ và giấy hiện đang chịu áp lực rất lớn của thị trường đòi hỏi
phải có Chứng chỉ rừng FSC. Trên thị trường nảy sinh vấn đề người tiêu dùng sản phẩm
rừng đòi hỏi sản phẩm mà họ mua phải có nguồn gốc từ rừng đã được quản lý bền vững
và người sản xuất muốn và phải chứng minh rừng của mình đã được quản lý bền vững.
Chứng chỉ rừng độc lập cung cấp thông tin tin cậy cho người tiêu dùng về những yêu cầu
mà họ quan tâm, tức là cầu nối giữa người sản xuất và người tiêu dùng. Vì vậy, đối với
chứng chỉ rừng vấn đề quan trọng bậc nhất chính là độ tin cậy về đảm bảo tiêu chuẩn,
tính độc lập và khách quan của tổ chức chứng chỉ7.
Thị trường
Rừng có
chứng chỉ
Chứng chỉ CoC
Gắn nhãn
sản phẩm
Hình 2. Mối quan hệ giữa Chứng chỉ rừng và thị trường8
6
Phạm Hoài Đức, Nguyễn Ngọc Lung-2012; Bài giảng Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng.
Phạm Hoài Đức, Nguyễn Ngọc Lung – 2012; Bài giảng Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng
8
Cẩm nang ngành Lâm nghiệp. Chương Chứng chỉ rừng. FSSP & GTZ 2006
7
11
Để thúc đẩy thương mại sản phẩm rừng có chứng chỉ, cần phải tăng cường chứng
chỉ rừng và chứng chỉ CoC. Do nhu cầu về sản phẩm có chứng chỉ trên thị trường đang
tăng nhanh, thế giới ngày càng tăng cường tẩy chay sản phẩm khai thác bất hợp pháp hay
không an toàn môi trường, trong khi đó chứng chỉ rừng tiến triển rất chậm chạp ở nhiều
nước đang phát triển nhiệt đới trong đó có Việt Nam, do trình độ quản lý rừng ở các nước
này hãy còn rất thấp kém, chưa đạt tiêu chuẩn Chứng chỉ rừng. Đây cũng là tồn tại lớn
nhất hiện nay của tất cả các quy trình Chứng chỉ rừng trên thế giới.
Chứng chỉ rừng mang lại lợi ích gì?
Những lợi ích chủ yếu do chứng chỉ rừng mang lại gồm:
- Lợi ích kinh tế: Thực tế đã chứng minh, gỗ khai thác từ một khu rừng được cấp chứng
chỉ Quản lý rừng (Chứng chỉ FM) có thể mang lại giá trị kinh tế cao hơn hẳn gỗ khai thác
từ rừng không hoặc chưa được cấp chứng chỉ. Nghiên cứu về mô hình Chứng chỉ rừng
của nhóm hộ nông dân tại xã Trung Sơn, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng trị cho thấy: Gỗ
bán từ rừng đã có chứng chỉ FSC/FM cao hơn giá gỗ từ rừng không có chứng chỉ là
24%/1 ha9. Tại vùng dự án Phát triển ngành lâm nghiệp (WB3) do Ngân hàng thế giới tài
trợ ở xã Lộc Bổn, huyện Phú Lộc, tỉnh TT Huế cũng cho thấy các Nhóm hộ trồng rừng ở
đây khi bán gỗ từ rừng có chứng chỉ FSC/FM thu nhập kinh tế cao hơn từ 28% đến 30%
so với gỗ từ rừng không có chứng chỉ10.
- Nâng cao lòng tin của người tiêu dùng: Người tiêu dùng sản phẩm rừng đòi hỏi các sản
phẩm lưu thông trên thị trường phải được khai thác từ rừng đã được quản lý bền vững. Vì
vậy Chứng chỉ rừng giúp củng cố lòng tin của người mua hàng;
- Đảm bảo khả năng thâm nhập thị trường tốt hơn thông qua sự khác biệt do chứng chỉ
rừng mang lại; Đặc biệt trong những năm gần đây các thị trường quan trọng như Hoa Kỳ
và châu Âu luôn đòi hỏi gỗ và sản phẩm từ gỗ khi thâm nhập thị trường này phải có
Chứng chỉ. Đối với Việt Nam, hai thị trường này là đầu ra cực kỳ quan trọng đối với
ngành chế biến khi hàng năm chúng ta xuất khẩu khoảng 75% sản phẩm lâm nghiệp vào
hai thị trường nói trên;
- Bảo vệ nguồn tài nguyên rừng: Chứng chỉ rừng yêu cầu các chủ rừng phải tuân thủ các
nguyên tắc, tiêu chí về Quản lý rừng bền vững. Bảo vệ tài nguyên rừng, đa dạng sinh học,
phục hồi, các giá trị bảo tồn cao, nước, giảm phát thải carbon; giám sát hoạt động sử
dụng hóa chất, sinh vật biến đổi gen, chuyển đổi rừng trong các hoạt động quản lý của
mình.
- Xã hội: Bảo đảm sức khỏe và an ninh xã hội, phát triển quyền các dân tộc bản địa,
quyền cộng đồng và người lao động.
9
Dương Duy Khánh, 2011. Nghiên cứu đánh giá mô hình chứng chỉ rừng theo nhóm các hộ gia đình trồng rừng sản
xuất tại xã Trung Sơn, huyện Gio Linh, tỉnh Quẩng Trị.
10
Đào Công Khanh, 2014 (GFA Mission). Kết quả điều tra, đánh giá định kỳ Chứng chỉ rừng theo nhóm hộ tại dự
án WB3.
12
- Hệ thống cấp chứng chỉ được thừa nhận để giám sát việc tuân thủ các tiêu chuẩn về
quản lý rừng có trách nhiệm và định giá các dịch vụ hệ sinh thái . Điều này giúp cho
nguồn tài nguyên xanh sẽ không bị lạm dụng bởi con người;
- Nâng cao hình ảnh thương hiệu của chủ rừng: Chứng minh rằng các sản phẩm từ rừng
của mình đặc biệt là gỗ, được khai thác từ các khu rừng đã được quản lý một cách bền
vững. Một hệ thống dán nhãn sản phẩm mang lại lợi ích cho đơn vị quản lý rừng có trách
nhiệm.
5. Hiện trạng và quá trình phát triển của Quản lý rừng bền vững và Chứng
chỉ rừng.
5.1. Trên thế giới
Trong thập niên cuối cùng của thế kỷ XX, nhân loại đứng trước thảm hoạ suy thoái
môi trường trên toàn cầu nên đã đề ra nhiều giải pháp bảo vệ và phục hồi môi trường,
trong đó có phong trào quản lý rừng bền vững. QLRBV là sáng kiến của cộng đồng quốc
tế do những người chế biến, tiêu thụ gỗ cam kết chỉ sử dụng và lưu thông trên mọi thị
trường thế giới những sản phẩm gỗ nào được khai thác hợp pháp từ các khu rừng đã được
quản lý bền vững. Muốn vậy, chứng chỉ rừng và chứng chỉ gỗ được áp dụng như là một
công cụ hữu hiệu để buộc mọi chủ rừng đảm bảo quản lý rừng bền vững về cả 3 phạm
trù: kinh tế, môi trường, xã hội.
Tính đến đầu năm 2015, toàn thế giới đã có 449,9 ha rừng đạt tiêu chuẩn Quản lý
rừng bền vững và được cấp chứng chỉ bởi mọi hệ thống. Chủ yếu là hệ thống Chứng chỉ
FSC và PEFC. Trong đó riêng chứng chỉ FSC đã cấp cho 83 nước với 1,292 triệu chứng
chỉ FM/CoC và 28.964 chứng chỉ CoC. Nước đứng đầu về diện tích rừng được cấp chứng
chỉ Quản lý rừng bền vững là Canada với 23 triệu ha và đứng thứ hai là Nga với diện tích
được cấp chứng chỉ là 21 triệu ha. Các quy trình Chứng chỉ rừng gồm quy trình Quốc tế
như: FSC, PEFC, SFI...và các quy trình Quốc gia như: MTCC (của Malaysia), LEI (của
Indonesia).
Vùng châu Á – Thái Bình Dương có 12.329.519 ha được cấp chứng chỉ; hiếm 6.75
% diện tích chứng chỉ toàn cầu với 18 nước tham gia. Trong đó đứng đầu là Trung Quốc
với 3.413.857 ha và thứ hai là Thổ Nhĩ Kỳ (phần lãnh thổ châu Á) với 2.346.799 ha.
Về chứng chỉ CoC: Có 28.640 chứng chỉ cho toàn cầu, khu vực châu Á – Thái
Bình Dương đã được cấp 8.004 chứng chỉ chiếm 28% số chứng chỉ toàn cầu với số nước
tham gia là 34 nước. Đứng đầu là Trung Quốc với 3.527 chứng chỉ và thứ hai là Nhật
Bản với 1.114 chứng chỉ.
13
Biểu đồ biểu diễn sự gia tăng Chứng chỉ CoC vùng châu Á – Thái Bình Dương
Các hệ thống Chứng chỉ rừng Quốc tế đều tập trung xây dựng, phát triển và hoàn
thiện các nguyên tắc, tiêu chí, chỉ số nhằm nâng cao trách nhiệm của các chủ rừng trong
hoạt động bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường đặc biệt đối với rừng tự nhiên;
đảm bảo sự công bằng và phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó cũng khuyến khích phát
triển và sử dụng các sản phẩm từ rừng trồng, nhằm giảm sức ép đối với rừng tự nhiên trên
cơ sở các tiêu chuẩn giám sát kỹ thuật (Nguyên tắc 10 – Rừng trồng).
Xây dựng và phát triển các Bộ tiêu chuẩn Chứng chỉ rừng làm tăng lợi ích cấp
chứng chỉ và phù hợp với các tiến trình quốc tế. Tăng cường khả năng áp dụng cho các
đối tượng sử dụng tiêu chuẩn (Cơ quan cấp chứng chỉ/đối tượng có chứng chỉ). Việc cấp
Chứng chỉ rừng có thể đóng góp cho các chương trình REDD+ quốc gia và chỉ ra cách
thức thực hiện đảm bảo an toàn môi trường và xã hội. Xây dựng và phát triển các Bộ tiêu
chuẩn Chứng chỉ rừng giúp giảm thiểu rủi ro từ các hoạt động của đơn vị quản lý rừng;
vì:
„Rủi ro‟ là khả năng một tác động tiêu cực không thể chấp nhận đuợc phát sinh từ
bất kỳ hoạt dộng nào của Ðơn vị quản lý kết hợp dẫn tới mức độ nghiêm trọng của
hậu quả.
“Rủi ro” là chức năng của các tác động tiêu cực tiềm năng từ các hoạt động quản
lý dối với giá trị xã hội, kinh tế và môi truờng trong và xung quanh Ðơn vị quản
lý.
Mức độ “rủi ro” phụ thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội quốc gia và trong khu vực,
loại rừng, loại thiên tai, mức dộ tham nhũng, các biện pháp lâm sinh, sự hiện diện
của nguời dân bản dịa ở cấp độ trong nuớc và khu vực và tính dễ bị tổn thuơng của
các giá trị môi truờng.
5.2. Tại Việt Nam
14
Bối cảnh và tiến trình
Việt Nam tham gia quá trình QLRBV từ năm 1998 tới nay, tuy diện tích rừng
được cấp chứng chỉ FM và chứng chỉ Chuỗi hành trình sản phẩm chưa nhiều; nhưng
được sự hưởng ứng của các từ Chính phủ, Bộ NN & PTNT và các Bộ chuyên ngành, các
cơ quan quản lý Nhà nước ở địa phương, sự hăng hái tự nguyện của các chủ rừng, tiến
trình Quản lý rừng bền vững đã đạt được một số tiến bộ đáng kể, đặc biệt là tại các vùng
trồng và khai thác gỗ nguyên liệu, chế biến gỗ xuất khẩu.
Song, nhiều trở ngại đặc thù của Việt Nam cũng xuất hiện, đó là quá trình chuyển
đổi các chủ rừng quản lý theo cơ chế bao cấp nhà nước như một đơn vị sự nghiệp công
ích lâm nghiệp sang hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp theo pháp luật. Trước đây,
đơn vị quản lý rừng đều thuộc Nhà nước, gọi là lâm trường quốc doanh (LTQD) và được
thành lập theo kết cấu tổ chức hành chính với đa chức năng tại các vùng miền núi, dân
tộc ít người, dân trí thấp, hạ tầng chưa mở mang. Ngoài việc quản lý rừng, khai thác gỗ
còn được cấp kinh phí để giữ gìn an ninh, vận động nhân dân thực hiện mọi chính sách xã
hội, văn hoá, y tế, giáo dục, khuyến nông, khuyến lâm, xây dựng làng bản và cơ sở hạ
tầng. Các chính sách tổ chức kinh doanh quản lý đều do Nhà nước chỉ đạo, cho phép, mà
chính sách lại thay đổi quá nhiều, quá nhanh; từ một doanh nghiệp lâm nghiệp được kinh
doanh toàn diện, lợi dụng tổng hợp trước 1980 chuyển sang chỉ được trồng rừng, bảo vệ
rừng, bán cây đứng cho các doanh nghiệp khai thác vận chuyển và tách hoạt động chế
biến xuất khẩu riêng ra thành công ty riêng, các kế hoạch trồng rừng, khai thác gỗ đều do
Nhà nước cấp chỉ tiêu, rất nhiều khi lâm trường không được tự làm mà bắt buộc phải thuê
khoán cho dân hoặc các doanh nghiệp khác tới làm. Từ đó lợi ích và động lực để chủ
rừng quản lý rừng bền vững nhằm xin cấp chứng chỉ bị loại trừ. Giai đoạn này, nhiều lâm
trường và cơ quan quản lý cấp tỉnh xây dựng lại cơ chế chính sách, giao quyền tự chủ kế
hoạch, tự chủ tài chính cho lâm trường và quyết tâm đổi mới lâm trường thành doanh
nghiệp lâm nghiệp sản xuất lâm sản theo Quyết định 187/TTg (1999) của Thủ tướng
Chính phủ về đổi mới tổ chức và quản lý Lâm trường quốc doanh, và nghị quyết số
28/NQTƯ của Bộ chính trị Trung ương Đảng về tiếp tục sắp xếp đổi mới và phát triển
nông lâm trường quốc doanh. Sau nhiều năm thực hiện và đánh giá các chính sách đổi
mới, chuyển đổi cơ chế quản lý11; Chính phủ đã ban hành các văn bản quan trọng nhằm
thúc đẩy quá trình Quản lý rừng bền vững ở nước ta như: Quyết định về Quy chế Quản lý
rừng (Quyết định số 186/2006/QĐ-TTg); Chiến lược phát triển lâm nghiệp giai đoạn
2006 – 2020 (Quyết định 18/2007/QĐ-TTg); Quyết định phê duyệt Kế hoạch bảo vệ và
phát triển rừng giai đoạn 2011 – 2020 (Quyết định số 18/2012/QĐ-TTg); Nghị định về
“Sắp xếp, đổi mới và phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty nông, lâm
nghiệp (Nghị định số 118/2014/NĐ – CP). Các văn bản của Chính phủ đều nhấn mạng
đến tầm quan trọng của Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng. Trên cơ sở định
hướng và chỉ đạo của Chính phủ, bộ NN & PTNT cũng đã ban hành các văn bản chỉ đạo
11
Nguyễn Ngọc Lung, Ngô Đình Thọ - Quản lý rừng bền vững ở Việt Nam
15
các cơ quan trực thuộc thực hiện tiến trình Quản lý rừng bền vững hướng tới Chứng chỉ
rừng. Đặc biệt, Quyết định số 2242/2014/QĐ-TTg ngày 11 tháng 12 năm 2014 của Thủ
tướng Chính phủ về “Phê duyệt đề án tăng cường quản lý khai thác gỗ rừng tự nhiên giai
đoạn 2014-2020” và ngày 03 tháng 11 năm 2014, trên cơ sở các kinh nghiệm thực tế, bộ
NN&PTNT đã ban hành Thông tư số 38/2014/TT-BNNPTNT “Hướng dẫn về Phương án
Quản lý rừng bền vững”. Đây bắt đầu một giai đoạn “chuyển mình” thực sự về QLRBV
và Chứng chỉ rừng đối với các chủ rừng thuộc mọi thành phần kinh tế.
Tháng 2 năm 1998 Tổ công tác quốc gia (National Working Group - NWG) về
Quản lý rừng bền vững thuộc Cục Lâm nghiệp ra đời và hoạt động, đến năm 2000 được
chuyển thành tổ chức NGO thuộc Hội KHKT LN VN theo quy chế thành viên FSC.
NWG đã hoạt động theo hướng:
Nâng cao nhận thức cho các cơ quan Nhà nước, chủ rừng và cộng đồng dân cư về
Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng.
Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia tuân theo các nguyên tắc do FSC hướng dẫn và phê
duyệt phù hợp chính sách tập quán quản lý rừng của Việt Nam.
Hỗ trợ chủ rừng và cộng đồng dân cư thực thi Quản lý rừng bền vững và Chứng
chỉ rừng thông qua các mô hình thử nghiệm tại các chủ thể chủ rừng là lâm trường
quốc doanh, Công ty lâm nghiệp, hộ gia đình trồng rừng, liên doanh liên kết v.v..
Hiện nay mục tiêu và hiệu quả của Quản lý rừng bền vững và đảm bảo rừng ổn
định về diện tích lâm phận, cải thiện tốt nhất và bền vững về sản lượng và năng
suất, đây chính là cải thiện khả năng hấp thụ và lưu trữ CO2 trong cây và rừng. Vì
vậy cần có sự liên kết giữa hai hoạt động có một số mục tiêu, hiệu quả giao nhau
để tăng tốc độ và sức mạnh. Việt Nam đã đưa Quản lý rừng bền vững – Chứng chỉ
rừng thành chương trình trọng điểm của Chiến lược phát triển lâm nghiệp và thực
thi 2 năm đầu.
Tháng 5 năm 2006, Viện nghiên cứu Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ (SFMI)
được thành lập theo quyết định ngày 12 tháng 5 năm 2006 của Trung ương Hội khoa học
và kỹ thuật Lâm nghiệp (Liên hiệp Hội KHKT Việt Nam) trên cơ sở Tổ công tác Quốc
gia và hoạt động theo điều lệ và Đăng ký hoạt động Khoa học và Công nghệ được Bộ KH
và Công nghệ phê duyệt. SFMI là một tổ chức phi chính phủ (NGO) phi lợi nhuận đầu
tiên ở Việt Nam có hoạt động nghiên cứu Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng
(100% nhân viên không hưởng lương từ ngân sách của Chính phủ, chỉ hưởng thù lao từ
các dự án, công trình được thực hiện bởi SFMI). SFMI được Hội đồng quản trị rừng thế
giới (FSC) coi là “Sáng kiến quốc gia” của Việt Nam. Với đội ngũ cán bộ khoa học đã và
đang làm công tác quản lý, nghiên cứu thuộc nhiều lĩnh vực và cơ quan khác nhau.
Viện có mối quan hệ rộng rãi với các tổ chức quốc tế như WWF, IUCN, GEF, FSC,
GIZ, SNV, FAO, IUFRO, NEPCon… Đặc biệt là với Hội đồng quản trị rừng thế giới
(FSC), 8 cán bộ của Viện là thành viên chính thức của FSC từ năm 1998. Viện cũng có
các hoạt động phối kết hợp chặt chẽ với các cơ quan nghiên cứu và quản lý của Việt
Nam: Học viện Khoa học lâm nghiệp (VAFS), Đại học Lâm nghiệp (VFU), Tổng cục
Lâm nghiệp (VNFOREST), Đại học Tây Nguyên (HU), Viện Điều tra Quy hoạch rừng
16
(FIPI), Đại học Nông nghiệp, Trung tâm phát triển Nông thôn bền vững (SDR)....Trên
40% thành viên của Viện được đào tạo và được cấp chứng chỉ “Người đánh giá rừng Forest Auditor” của Trường quốc tế SSC Forestry Sweeden Svensk Scogs Certifiering
AB tại Thụy Điển. Mặc dù không phải là tổ chức trực tiếp cấp chứng chỉ do FSC ủy
quyền, nhưng với hoạt động tư vấn của mình Viện đã góp phần không nhỏ cho tiến trình
Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng ở Việt Nam trong những năm qua và trong
tương lại. Đặc biệt, với tư cách tư vấn Viện đã trực tiếp cùng với Tổng cục lâm nghiệp
(VNFOREST) xây dựng lộ trình QLRBV & CCR cho ngành lâm nghiệp, đồng thời tư
vấn và xây dựng Bộ tiêu chuẩn Quản lý rừng bền vững Việt Nam (Kèm theo thông tư
38/2014/TT-BNNPTNT). Các hoạt động của SFMI tập trung vào: 1) Hỗ trợ nâng cao
nhận thức về Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng cho các chủ rừng; cung cấp các
thông tin và tài liệu liên quan đến QLRBV và Chứng chỉ rừng; khảo sát đánh giá, xác
định năng lực hiện tại của các chủ rừng và đưa ra những ý kiến tư vấn giúp chủ rừng lựa
chọn, quyết định trong tiến trình hoạt động quản lý và 2) Cung cấp dịch vụ nâng cao năng
lực quản lý cho các chủ rừng về kỹ thuật và quản lý; tư vấn hỗ trợ xây dựng Kế hoạch
quản lý rừng/Phương án quản lý rừng; hỗ trợ đánh giá nội bộ, khắc phục lỗi không tuân
thủ theo tiêu chuẩn Chứng chỉ rừng; tư vấn lựa chọn đơn vị cấp chứng chỉ Quốc tế; hỗ
trợ quản lý Chứng chỉ và giám sát định kỳ.
Lộ trình Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng
Ngay từ năm 2006, Cục lâm nghiệp và Viện Quản lý rừng bền vững đã xây dựng và
đưa ra lộ trình cho tiến trình QLRBV và CCR của Việt Nam. Lộ trình này được chia
thành 6 bước:
Bước 1. Xây dựng tiêu chuẩn quốc gia (theo ASEAN, theo FSC), xây dựng chính sách,
văn bản Quản lý rừng và Chứng chỉ rừng phù hợp FSC và VN;
Bước 2. Nâng cao nhận thức cho chủ rừng, cộng đồng, cơ quan quản lý, các bên liên
quan;
Bước 3. Nâng cao năng lực quản lý cho chủ rừng, cộng đồng, cơ quan quản lý, các bên
liên quan, thử nghiệm thử nghiệm rừng;.
Bước 4. Đánh giá chất lượng Quản lý rừng, phân loại đối tượng chủ rừng;
Bước 5. Tổ chức các mạng lưới tự nguyện;
Bước 6. Nâng cao chất lượng Quản lý rừng. Mời tổ chức Chứng chỉ rừng đánh giá.
Sáu bước nêu trên được chia thành 3 giai đoạn: 1) 2006-2010: Chuẩn bị, xây dựng
tiêu chuẩn Việt Nam, nâng cao nhận thức; 2) 2011-2015: Nâng cao năng lực, chính sách,
chứng chỉ rừng thử nghiệm ... và 3) 2016-2020: Tổ chức mạng lưới chứng chỉ rừng tự
nguyện, mở rộng Chứng chỉ rừng.
Tuy nhiên, cho đến nay vì nhiều lý do chủ quan và khách quan lộ trình này cho vẫn chưa
thực hiện được theo đúng tiến độ mong muốn.
Năm 2013 – 2014 Tổng cục lâm nghiệp với sự tài trợ của quỹ TFF đã thực hiện dự án
“Xây dựng chính sách Quản lý rừng bền vững và thúc đẩy Chứng chỉ rừng tại Việt Nam”.
Cùng với sự tư vấn của Viện Quản lý rừng bền vững & Chứng chỉ rừng và trường Đại
học lâm nghiệp đã xây dựng được bộ Nguyên tắc Quản lý rừng bền vững Việt Nam
17
(Thông tư 38/2014/TT-BNNPTNT). Đây có thể coi là một trong những bước đột phá về
QLRBV đối với ngành lâm nghiệp. Bộ tiêu chuẩn này tuân theo các Nguyên tắc và tiêu
chí của FSC, là kết quả hài hòa hóa 5 bộ tiêu chuẩn tạm thời của 5 tổ chức Quốc tế áp
dụng cho Việt Nam kết hợp với tiêu chuẩn 9c Việt Nam.
Những kết quả đã đạt được
Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn, nhưng với sự quyết tâm của một số chủ rừng và
sự hỗ trợ của các đơn vị tư vấn như SFMI đồng thời với sự tài trợ của các tổ chức Quốc
tế như GIZ, JICA, WWF, SNV...thời gian qua, tiến trình Quản lý rừng bền vững cũng đã
đạt được một số kết quả quan trọng. Viện Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng
bằng trách nhiệm và nỗ lực của mình đã xây dựng phiên bản 9c – Tiêu chuẩn FSC Việt
Nam, đây chính là cơ sở để các chủ rừng căn cứ nâng cao năng lực của mình và cũng là
cơ sở để các tổ chức Quốc tế vào cấp Chứng chỉ tham khảo trong quá trình đánh giá và ra
quyết định. 5 tổ chức Quốc tế gồm SGS, SW/RA, GFA, CU, WM12 đã mang các bộ tiêu
chuẩn tạm thời vào đánh giá và cấp Chứng chỉ ở Việt Nam trong thời gian qua. Trong
thời gian đánh giá, SGS đã tham khảo Nguyên tắc 8 và SW đã sử dụng 23 chỉ số của tiêu
chuẩn 9c Việt Nam.
Năm 2006, đơn vị được cấp Chứng chỉ rừng đầu tiên ở Việt Nam là Công ty trồng
rừng Quy Nhơn (QPFL) liên doanh với công ty New Oji (Nhật Bản) với tổng diện tích
9.762,61 ha rừng trồng với loài cây chính là Bạc đàn Urophylla. Nguồn kinh phí hoàn
toàn do công ty New Oji và đơn vị cấp chứng chỉ là tổ chức Quốc tế SGS (Thụy Sỹ). Đơn
vị đầu tiên dùng 100% kinh phí cũng như tiềm năng tài nguyên của mình làm Chứng chỉ
rừng là các Công ty trực thuộc Tổng công ty giấy Việt Nam (VINAPACO) vào năm
2010. Với tổng diện tích được cấp chứng chỉ FSC FM/CoC là 12.201,30 với loài cây chủ
yếu là các loài Keo. Đơn vị cấp chứng chỉ là tổ chức Quốc tế SW/RA (Hoa Kỳ), SFMI là
đơn vị tư vấn. Hiện nay VINAPACO đã sang giai đoạn chứng chỉ 5 năm lần thứ 2 với
chứng chỉ do Tập đoàn tư vấn GFA (CHLB Đức) cấp.
Danh sách các chủ rừng đã được cấp chứng chỉ tại Việt Nam (12/2014)13
TT
1
2
Chủ rừng
Công ty trồng rừng
Quy Nhơn (QPFL)–
New Oji
Tổng công ty giấy
Việt Nam
(VINAPACO)
Diện tích
(ha)
9.762,61
12.201,30
Rừng TN
(ha)
0
Rừng
trồng (ha)
9.762,61
338,9
11.862,10
Tổ chức cấp
CC
SGS
SW
12
Các tổ chức Quốc tế gồm: Tổ chức Chứng nhận SGS (Thụy Sỹ), tổ chức SW/RA (Hoa Kỳ), GFA (CHLB Đức), WM
(Anh) và CU (Nam Phi).
13
Số liệu cập nhật của Viện QLRBV & CCR
18
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Nhóm ND Quảng Trị
Tổng công ty Cao su
Công ty cổ phần XK
Lâm sản Quảng Nam
Dự án PT ngành LN
Công ty LN Bến Hải
Công ty TNHH Bình
Nam, Quảng Nam
Tổng công ty LN
Việt Nam
(VINAFOR)
Công ty LN Đắk Tô
(Kon Tum)
Công ty LN Trường
Sơn (Quảng Bình)
Tổng
861,83
11.784,10
1.475,46
0
0
0
861,83
11.784,83
1.475,46
GFA
CU
WM
783,49
9.463,00
2.969.19
0
0
0
783,49
9.463,00
2.969,19
GFA
GFA
WM
38.185,73
17.549,00
20.636,67
WM
15.755,40
15.755,40
0
GFA
33.149,20
31.813,50
1.336,7
GFA
136.706,00
33.304,00
103.088,30
Chứng chỉ CoC: 374 giấy chứng nhận trên toàn quốc.
Mặc dù kết quả còn hết sức khiêm tốn, nhưng cũng đã có thể thấy rõ đã có sự
chuyển biến tích cực về hoạt động Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng ở Việt
Nam. Tuy nhiên bên cạnh những cơ hội thì những rào cản, khó khăn, thách thức vẫn còn
trước mắt.
6. Cơ hội, thách thức, khó khăn.
Cơ hội.
a/ Sự hòa nhập và áp lực của Quốc tế: Trong xu thế hội nhập, việc tuân theo “Luật
chơi” của Quốc tế là điều không thể tránh khỏi. Thị trường thế giới đã từ xu hướng cần
đáp ứng nhu cầu gỗ và sản phẩm từ gỗ nói chung chuyển sang chỉ sử dụng sản phẩm từ
rừng có nguồn gốc hợp pháp hoặc có chứng nhận đã Quản lý bền vững ngày càng gia
tăng. Nhất là cả thế giới đang trong bối cảnh nỗ lực chống lại sự biến đổi khí hậu toàn
cầu, nếu không đáp ứng đó thì các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam sẽ mất thị
trường tiêu thụ gỗ và sản phẩm từ gỗ. Các đạo luật Leicy, FLEGT của Mỹ và Liên minh
châu Âu áp dụng đối với gỗ và các sản phẩm chế biến từ gỗ, đã giúp cho tăng cường tính
hợp pháp của các mặt hàng này. Đồng thời bắt buộc các chủ rừng, các cơ sở chế biến
phải suy nghĩ: Nếu không tuân thủ sẽ không bán được hàng và hàng trăm doanh nghiệp
chế biến vừa và nhỏ sẽ có nguy cơ bị giải thể. Bên cạnh đó, Quản lý rừng bền vững được
Chính phủ các nước phát triển và các tổ chức Quốc tế rất quan tâm và sẵn sàng hỗ trợ cả
về kỹ thuật và tài chính. Đây chính là cơ hội thuận lợi để Việt Nam đẩy mạnh các hoạt
động QLRBV và CCR trong hiện tại và cả tương lai.
b/ Nhu cầu trong nước: Trong 10 năm trở lại đây, ngành đồ gỗ của Việt Nam đạt được
nhiều thành quả to lớn, kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng cao và đóng góp một phần vào
sự phát triển chung của kinh tế Việt Nam. Việt Nam trở thành nước xuất khẩu đồ gỗ lớn
19
nhất Đông Nam Á và đồ gỗ là một trong 10 mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Tuy nhiên, hàng
năm chúng ta phải nhập 80% gỗ nguyên liệu, chiếm tới 37% giá thành sản phẩm (Số liệu
từ hải quan cho thấy, hiện Việt Nam nhập khẩu gỗ nguyên liệu là 1,639 tỷ USD). Hơn
nữa 90% gỗ nhập khẩu từ Lào và Campuchia thì nguồn này đang cạn kiệt. Kể từ năm
2005 đến nay, 2 nước Malaysia và Indonesia đã đóng cửa mặt hàng gỗ xẻ, gây nhiều khó
khăn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Giá nhiều loại gỗ đã tăng bình quân từ 5% - 7%
làm cho nhiều doanh nghiệp Việt Nam rơi vào tình trạng có đơn hàng nhưng không có lợi
nhuận hoặc lợi nhuận rất thấp. Đối với nguồn gỗ trong nước, công tác quy hoạch còn
nhiều bất cập, các dự án phát triển rừng nguyên liệu chưa được quan tâm đúng mức, dẫn
đến sản lượng gỗ phục vụ cho chế biến xuất khẩu không được cải thiện. Chiến lược lâm
nghiệp quốc gia giai đoạn 2006 - 2020 đặt mục tiêu phát triển 825.000 ha rừng nguyên
liệu cho ngành gỗ Việt Nam, trong đó có sự kết hợp giữa các loại cây có chu kỳ kinh
doanh ngắn 7-10 năm và chu kỳ kinh doanh dài từ 15 năm trở lên. Tuy nhiên, nguyên liệu
gỗ dành cho chế biến xuất khẩu cũng phải được khai thác từ các khu rừng đã Quản lý bền
vững và có Chứng chỉ. Đây cũng chính là một động lực quan trọng để các chủ rừng phải
quan tâm tới QLRBV & CCR.
c/ Vai trò của Nhà nước: Chiến lược phát triển Lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 20062020 đã xác định một trong những chương trình trọng điểm của ngành là đẩy mạnh Quản
lý rừng bền vững và hướng tới mục tiêu 30% diện tích rừng sản xuất phải có chứng chỉ.
Cụ thể hóa Chiến lược, trong những năm gần đây, Chính phủ và các cơ quan trực thuộc
Chính phủ đặc biệt là Bộ NN&PTNT đã ban hành các chính sách và hướng dẫn phù hợp
nhằm tăng cường hoạt động quản lý rừng theo xu thế bền vững, thúc đẩy quá trình Chứng
chỉ rừng ở Việt Nam, kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc gỗ và sản phẩm từ gỗ bất hợp pháp.
Đây cũng chính là những điều kiện thuận lợi thúc đẩy quá trình Quản lý rừng bền vững
và Chứng chỉ rừng ở nước ta.
d/ Thị trường thông thoáng: Dung lượng thị trường các nước đối tác rất lớn trong khi
tỷ trọng hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam trong cơ cấu nhập khẩu của các nước còn
thấp. Việt Nam vừa công bố kết thúc đàm phán 2 Hiệp định Thương mại tự do (FTA)
giữa Việt Nam và Liên minh Hải quan (Nga, Belarus, Kazakhstan) và Việt Nam - Hàn
Quốc. Dự kiến trong thời gian tới sớm công bố kết thúc đàm phán FTA với Liên minh
châu Âu (EU). Việt Nam cũng đang tích cực tham gia đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên
Thái Bình Dương (TPP). Gỗ và sản phẩm gỗ là một trong các mặt hàng xuất khẩu chủ lực
sang thị trường TPP và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch sang TPP; năm 2013,
kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường các quốc gia TPP đạt 51,6 tỷ USD,
trong đó xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ chiếm 6,2%. FTA tạo ra sự cạnh tranh cho hàng
hóa sản xuất tại Việt Nam thông qua việc giảm thuế trong đó có gỗ và đồ gỗ. FTA là
động lực thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước mở rộng sản xuất, chú trọng phát triển
công nghiệp hỗ trợ14.
14
Nguyễn Tường Vân, Cơ hội và thách thức đối với xuất khẩu gỗ của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập. HN tháng
2 năm 2015.
20
Các thách thức
a/ Thị trường:
Từ bên ngoài: Kinh tế thế giới đang trong giai đoạn phục hồi chậm, chính trị bất ổn tại
nhiều nơi trên thế giới. Nguy cơ về những cú sốc từ bên ngoài vẫn đang tiềm ẩn, có thể
tác động xấu đến kinh tế nước ta nói chung và ngành sản xuất đồ gỗ nói riêng. Xu hướng
bảo hộ gia tăng: Chính phủ các quốc gia sẽ tiếp tục đưa ra nhiều biện pháp nhằm bảo vệ
doanh nghiệp trong nước, thông qua chính sách tỷ giá, các biện pháp kỹ thuật, các biện
pháp chống bán phá giá.
Từ nội tại: Phải đảm bảo đầu vào gỗ nguyên liệu có số lượng và có chất lượng, nghĩa
là không những cung ứng cho chế biến nguồn nguyên liệu đủ về khối lượng mà phải đảm
bảo nguồn gốc gỗ minh bạch (Hợp pháp, có chứng chỉ quản lý rừng bền vững).
b/ Hành lang pháp luật về đất đai: Tình trạng quyền “Sử dụng đất” của một số các chủ
rừng vẫn còn chưa rõ ràng, vấn đề “lấn chiếm, tranh chấp rừng và đất rừng” giữa chủ
rừng và các bên liên quan, đặc biệt với cộng đồng địa phương vẫn còn diễn ra phổ biến.
Tình trạng này gây khó khăn không nhỏ đối với tiến trình Quản lý rừng bền vững ở nước
ta. Vì ngay từ nguyên tắc 1 của bộ Tiêu chuẩn FSC hay của các hệ thống Chứng chỉ khác
đã yêu cầu “Quyền sử dụng đất” phải minh bạch, rõ ràng.
c/ Mặt bằng về kinh tế, xã hội và chính sách của Việt Nam chưa cân bằng với các
nước phát triển. Vì vậy khi thực hiện tuân thủ các tiêu chuẩn của Chứng chỉ rừng vẫn gặp
phải những khó khăn cần giải quyết.
d/ Khoa học, công nghệ: Chậm đổi mới cũng gây khó khăn trong quá trình tuân thủ
các nguyên tắc và tiêu chí của Chứng chỉ rừng. Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ
rừng yêu cầu khoa học công nghệ phải đáp ứng được những tiêu chí, chỉ số về giống,
quản lý tài nguyên, quản lý và bảo vệ môi trường....
Khó khăn
a/ Về chính sách: Các chính sách tạo hành lang pháp lý và điều kiện cho các chủ rừng
tiếp cận với QLRBV và Chứng chỉ rừng còn thiếu, bất cập chưa theo kịp với yêu cầu của
thực tế: Các chính sách về đất đai chưa thực sự tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các chủ
rưng; chính sách mua bán gỗ nguyên liệu từ rừng sản xuất của các chủ rừng chưa thực sự
khuyến khích họ đầu tư vào Quản lý rừng bền vững....
b/ Về Khoa học công nghệ: Hiện tại chưa đáp ứng được hoàn toàn. Các chủ rừng còn
yếu về năng lực tiếp cận khoa học công nghệ mới.
c/ Về nhân lực: Thiếu nguồn nhân lực có chất lượng, có kiến thức kinh tế và kỹ thuật
về tổ chức quản lý rừng bền vững.
d/ Về kinh tế: Thiếu nguồn kinh phí đầu tư cho Quản lý rừng bền vững.
e/ Về xã hội: Nhận thức của các cơ quan quản lý, chủ rừng và cộng đồng về Quản lý
rừng bền vững còn rất hạn chế. Vẫn còn khá nhiều chủ rừng theo tư duy cũ: Chỉ chú
trọng đến mặt kinh tế trong kinh doanh rừng.
f/ Về sinh thái: Có một nền lâm nghiệp nhiệt đới, được thiên nhiên ưu đãi với những
kiểu rừng đa dạng dẫn tới những mục đích kinh doanh khác nhau. Đây cũng chính là
thuận lợi nhưng đồng thời cũng sẽ gặp nhiều khó khăn trong qúa trình Quản lý rừng bền
21
vững và Chứng chỉ rừng khi mà bộ tiêu chuẩn đòi hỏi rất khắt khe về sự tuân thủ. Thời
gian thực hiện sẽ dài hơn, kinh phí và nguồn lực huy động sẽ đòi hỏi cao hơn.
KẾT LUẬN
Bước vào thế kỷ 21, ngành lâm nghiệp khẳng định 3 chức năng chính của rừng là: i)
Kinh tế; ii) Xã hội và iii) Môi trường. Trong đó chức năng môi trường không một ngành
nào có thể thay thế được. Vì vậy, toàn thế giới trong đó có Việt Nam đang cố gắng hướng
tới Quản lý rừng bền vững. Đây là một xu thế bắt buộc vì sự phát triển bền vững của xã
hội loài người.
Để đạt được mục tiêu này, ngành lâm nghiệp Việt Nam phải vượt qua được 3 rào cản
lớn: Tốn kém về kinh phí; khó khăn về kỹ thuật và thời gian thực hiện còn phải kéo dài.
Vì vậy tiếp tục rất cần sự ủng hộ của Chính phủ, Bộ NN&PTNT và các cơ quan trực
thuộc Chính phủ; cần sự quyết tâm của các chủ rừng cũng như các cơ quan quản lý ở địa
phương trong hoạt động Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng, nhằm đạt được mục
tiêu của “Chiến lược ngành lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2006-2020”./.
22
Tài liệu tham khảo
1. Bộ NN&PTNT- Thông tư 38/2014/TT-BNNPTNT ngày 3 tháng 11 năm 2014 về
“Hướng dẫn Quản lý rừng bền vững”.
2. Phạm Hoài Đức, Nguyễn Ngọc Lung (2012 và 2015); Bài giảng Quản lý rừng bền
vững và Chứng chỉ rừng.
3. Tập đoàn tư vấn GFA (2009); Tiêu chuẩn tạm thời FSC V 1.0 áp dụng cho Việt
Nam.
4. Nguyễn Tuấn Hưng (2014); Luận án Tiến sỹ khoa học nông nghiệp.
5. Dương Duy Khánh (2011); Luận văn Thạc sỹ khoa học lâm nghiệp.
6. Đào Công Khanh (2015); Quy trình Chứng chỉ rừng – Bài giảng tập huấn cho 5
công ty lâm nghiệp, tỉnh Tuyên Quang.
7. Đào Công Khanh (2015); Tham luận “Các chính sách liên quan đến QLRBV và
Chứng chỉ rừng ở Việt Nam” (Dự án FAO UN_REDD tổ chức) (Dự án FAO
UN_REDD tổ chức tại Huế)
8. Nguyễn Ngọc Lung, Ngô Đình Thọ (2013); Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ
rừng ở Việt Nam.
9. Nguyễn Ngọc Lung (2015); Tham luận về “Chứng chỉ rừng” tại Huế (Dự án FAO
UN_REDD tổ chức).
10. Thủ tướng Chính phủ-Quyết định 2242/2014/QĐ-TTg ngày 11 tháng 12 năm 2014
của Thủ tướng Chính phủ về “Phê duyệt đề án tăng cường quản lý khai thác gỗ
rừng tự nhiên giai đoạn 2014-2020”.
23
MỤC LỤC
1. Các khái niệm
1.1. Quản lý rừng
1.2. Quản lý rừng bền vững
1.3. Chứng chỉ rừng là gì?
2. Nội dung quản lý rừng bền vững.
3. Tại sao phải quản lý rừng bền vững?
4. Tại sao cần chứng chỉ rừng?
5. Hiện trạng và quá trình phát triển của Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng
5.1. Trên thế giới
5.2. Tại Việt Nam
6. Cơ hội, thách thức, khó khăn.
KẾT LUẬN
24
Tài liệu liên quan
Thiết lập cơ chế quản lý tài chính đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Việt Nam
Thiết lập cơ chế quản lý tài chính đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Việt Nam
Thực trạng cơ chế quản lý ngân sách nhà nước trong lĩnh vực y tế ở việt nam
Thiết lập cơ chế quản lý tài chính đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Việt Nam.
Nghiên cứu hệ thống quản lý định tuyến IRR và đề xuất triển khai cho internet việt nam
Tài liệu BÁO CÁO " HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG VÀ QUẢN LÝ THỨC ĂN NUÔI TÔM THẺ CHÂN TRẮNG (Litopenaeus vannamei) Ở VIỆT NAM " pdf
Một số vấn đề chủ yếu cần xử lý khi thực hiện các cam kết trong hiệp định thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ và tiến trình tham gia WTO của Việt Nam potx
Báo cáo "Thành tựu, hạn chế và một số vấn đề đặt ra đối với quản lý nhà nước về hoạt động xuất khẩu lao động ở Việt Nam. " pot
Nghiên cứu cơ sở khoa học và pháp lý xây dựng cơ chế chính sách quản lý giá sản phẩm của các nhà máy lọc dầu ở việt nam
vận dụng nguyên lý phát triển bền vững vào phát triển năng lượng gió ở việt nam
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(563.59 KB) - QUẢN LÝ RỪNG BỀN VỮNG VÀ TIẾN TRÌNH CHỨNG CHỈ RỪNG Ở VIỆT NAM
Tải bản đầy đủ ngay
×


markdown:
**Ngoại truyện 11**
**NƯỚC MẮT CỦA NGƯỜI MÁY**
### Hình Nghị nhíu mày.
### Hắn không biết, những huấn luyện chiến đấu đã rèn luyện từ nhỏ giúp cho cậu trai trẻ vẫn luôn mong được đánh một trận như người đàn ông chân chính. Hiếm lắm hôm nay mới có cơ hội, lại bị Hình Nghị bóp chết. Giống như gồng mình đánh một cú, nhưng lại đánh vào bịch bông.
### Cậu trai trẻ đang trong thời kỳ nổi loạn trầm trọng, tuy rằng biết Hình Nghị giúp mình, cũng biết mình không nên khiêu khích, nhưng giọng điệu vẫn không tốt lắm.
### Cô bé cầm lấy cánh tay cậu trai trẻ: “Em còn không nói cảm ơn đi! Cảm ơn chú đã cứu chúng cháu! Về nhà chị sẽ nói cho mẹ em biết!”
### Nghe thấy cô bé nhắc tới mẹ, cậu trai trẻ mới hơi thấy xấu hổ, nói với Hình Nghị không tình nguyện: “Cảm ơn chú.” Nói xong, còn không kìm lòng nổi mà tiếc nuối siết chặt nắm tay.
### “Muốn đánh nhau à?” Hình Nghị nhìn vẻ mặt của cậu, chợt thấy lạ nên lên tiếng hỏi.
### “Vâng!” Hai mắt cậu trai rẻ sáng ngời, ánh mắt lướt qua cơ thể cường tráng của Hình Nghị, “Thân thủ của chú rất tốt phải không?”
### Hình Nghị thấy đôi mắt rực sáng của cậu, tâm trạng bỗng nhiên vui hẳn lên.
### “Đánh đi.”
### Sau khi Kỳ Lân dạy dỗ đám người dám cả gan trêu ghẹo Xoa Muội, quay đầu lại đã không thấy bóng dáng của Hình Nghị và Mạnh Dao đâu.
### Nhất thời hắn cảm thấy hơi bất an. Chắc Hình Nghị không nhớ Mạnh Dao đâu! Tại sao hai người lại cùng biến mất?
### Hắn lấy điện thoại ra.
### Điện thoại kêu một lúc mới có người nhận. Giọng Hình Nghị vẫn trầm lắng như cũ.
### “Có việc gì?”
### Kỳ Lân cực kỳ bình tĩnh nói: “Anh hai, anh ở đâu vậy? Thằng nhóc vừa nãy đâu rồi?”
### “Chúng tôi ở bãi đậu xe.” Nói xong Hình Nghị cúp điện thoại.
### Kỳ Lân khó hiểu trăm bề. Vì sao lại nói là “Chúng tôi.”
### Đến khi hắn và Xoa Muội chạy tới bãi đậu xe trống trải ngoài quán bar, hai người đều ngẩn ra.
### Con gái lớn của Giản Mộ An đứng ở bên cạnh, vẻ mặt kích động, nắm chặt tay hô to: “A Dao cố lên!”
### Mạnh Dao ngửa mặt nằm trên mặt đất, khuôn mặt tím bầm rất nổi bật dưới ánh trăng, gắng sức vùng vẫy muốn đứng lên rồi lại ngã xuống đất.
### Hình Nghị đứng trước mặt cậu, nghiêm mặt nhìn cậu: “Sao vậy? Không nổi nữa hả?”
### Mạnh Dao lại bật cười, tiếng cười mang vẻ trong trẻo của thanh niên.
### “Chú à, chú giỏi quá. Giỏi như ba cháu vậy! Cháu thua rồi!”
### Hình Nghị nghe vậy, khóe miệng lại có thể cong lên chậm rãi. Cánh tay dài vương ra, Mạnh Dao đặt một tay lên, mượn lực để lên tinh thần, đứng dậy lần nữa.
### Kỳ Lân yên lặng nhìn hai người vô cùng hài hòa kia. Xoa Muội đứng cạnh thở dài, vỗ vai hắn: “Anh chết chắc rồi.”
### Đêm đó sau khi đưa hai người Mạnh Dao và Giản Mạn Mạn vào khách sạn.Trước tiên Kỳ Lân thừa dịp không có Hình Nghị len lén khuyên Mạnh Dao: “Cháu đừng tìm chú ấy đọ sức nữa được không? Chú ấy rất bận, không có thời gian đánh với cháu đâu.”
### Mạnh Dao nhướn mày: “Cháu không quan tâm chú ấy là ai. Cháu với chú ấy đã hẹn thời gian đọ sức lần tiếp rồi.”
### “. . .” Sắc mặt Kỳ Lân sa sầm: “Cháu còn lén đi nữa, chú sẽ nói cho ba mẹ cháu biết.”
### “Ai lén đi?” Mạnh Dao khinh bỉ liếc nhìn hắn, “Mẹ cháu đã đuổi cháu ra ngoài trải nghiệm cuộc sống rồi.”
### “. . .”
### Kỳ Lân quay đầu lại tìm Hình Nghị: “Đứa trẻ này là con trai bạn em, anh đừng làm cậu bé bị thương nhé.”
### “Tôi có chừng mực.” Hình Nghị tắm rửa sạch sẽ, tinh thần nhẹ nhàng khoan khoái, tâm trạng dường như cũng không tệ, “Tôi cũng không quan tâm cậu ta là con trai của ai.”
### “Sao anh có thể phí sức với một đứa trẻ? Anh muốn đánh nhau thì em đánh với anh.”
### “Không.” Hình Nghị nhớ tới gì đó, chợt nở nụ cười, “Cậu không hung hãn bằng cậu bé.”
### Kỳ Lân khuyên nhủ không có kết quả, chỉ có thể tự bảo vệ mình. Ngày hôm sau dứt khoát nghỉ phép đưa Xoa Muội đi du lịch vũ trụ. Tỏ vẻ việc này không liên quan gì đến mình. Hơn nữa thấy anh hai lại có được tâm trạng vui vẻ đã nhiều năm không có, hắn có phần mang lòng riêng không muốn quan tâm.
### Mười ngày sau.
### Hai chiếc Báo Săn màu vàng đen, một trước một sau bay vào dải sỏi thạch tựa như ảo mộng. Như hai mũi tên đã rời dây cung, với tốc độ cao, len lỏi tranh giành vị trí đầu tiên.
### Chiếc báo săn đằng trước rõ ràng chiếm thế thượng phong, sau khi phanh gấp, còn có thể tạm dừng chờ chiếc Báo Săn ở phía sau. Dáng vẻ như vậy giống như hắn hoàn toàn có thể dễ dàng khống chế được toàn cục, chẳng qua là nhẫn nại, đùa với chiếc Báo Săn đằng sau tiến hành chém giết.
### Rốt cuộc, một chùm laser quyết liệt nhẹ nhàng bắng trúng bụng chiếc Báo Săn đằng sau. Dựa theo lệ cũ, tổn hại như vậy đã tính là rơi máy bay rồi.
### Trên kênh truyền tin, truyền đến tiếng giọng nói giận dữ nghẹn khuất của cậu trai trẻ: “Mẹ nó! Lại thua rồi!”
### Một giọng nói trầm ấm hùng hậu khác truyền đến: “Tiến bộ không ít.”
### Cậu trai trẻ nghe thấy lời khen của hắn, vui vẻ ngay lập tức. Cúi đầu nhìn ra đa trong máy bay, cười nói: “Lão đại, chỗ này rất gần nhà cháu. Mẹ cháu nấu thịt kho tàu ngon lắm. Chúng ta cho họ bất ngờ đi.”
### “Được.”
### Hai chiếc máy bay chiến đấu cùng đáp xuống mặt đất. Nơi này chỉ có một hộ gia đình.
### Tuy rằng không dùng hết sức để kiếm chứng thân phận của cậu trai trẻ. Nhưng căn cứ theo sự thật lúc trước, kết hợp với vị trí hiện tại, Hình Nghị đã chắc chắn về thân phận của cậu.
### Nhưng hắn và cậu trở thành bạn, không hề liên quan tới việc cậu là con trai của ai.
### Hai người một trước một sau, cũng không nói nhiều, ngồi trên chiếc xe của cảnh vệ sân bay, chạy về phía dinh thự nguyên soái.
### Lúc hoàng hôn, dinh thự nhà họ Mạnh rộng lớn cũng không có những người khác. Con gái tới nhà thầy học đàn chưa về; Con trai hiếu động đã ra ngoài trải nghiệm mấy ngày vui đến quên cả đường về.
### Tô Di nằm trong lòng Mạnh Hi Tông, muốn đứng dậy nhưng bị níu lại.
### “Buông tay ra! Em đói rồi.”
### Mạnh Hi Tông lại cười nhẹ: “Anh vẫn chưa no.” Anh lại bắt đầu nhấm nháp ngón tay cô từng chút một.
### Tô Di thẹn quá hóa giận, dứt khoát chiếm thế chủ động, nhào lên lòng anh. . .
### Điện thoại vang lên không đúng lúc.
### Truyền đến giọng của cảnh vệ: “Phu nhân, Tiểu Dao đã về, mười phút sau sẽ đến nhà.”
### Ngay sau đó, giọng nói thẳng thắn của con trai vang lên: “Mẹ ơi, ba có nhà không? Hôm nay con dẫn lão đại về, mẹ mau chuẩn bị thịt kho tàu đi. . .”
### Cúp điện thoại, Mạnh Hi Tông chửi nhỏ một tiếng, buông Tô Di ra. Tô Di cười thầm, mặc quần áo, thoát khỏi nanh vuốt của anh.
### Mấy ngày nay con trai ra ngoài trải nghiệm, tùy rằng phái người âm thầm bảo vệ, nhưng cũng không có gì khác thường. Con trai cũng không thích nhiều lời vô ích giống cha mình, rất ít gọi điện thoại, mỗi ngày chỉ nhắn một tin ngắn gọn.
### Ngày hôm nay là: “Mẹ, con rất khỏe.”
### Ngày mai là: “Mẹ, hôm nay con đánh nhau với người ta một trận. Người đó trâu lắm.”
### Sau đó là: “Mẹ, kỹ thuật lái máy bay của người đó cũng rất tốt. Bây giờ chú ấy là lão đại của con.”
### . . .
### Người có thể khiến Mạnh Dao gọi “lão đại” là ai đây? Tô Di cảm thấy rất thú vị. Cô biết con trai rất giống cha, tính tình hiếu chiến bẩm sinh. Nhưng với thân phận và tuổi tác như vậy, ngoài người cha chiến đấu không hề lưu tình với cậu ra, những người khác ít khi đánh thật với cậu. Nhưng cha rất bận, làm sao có thời gian đánh nhau với cậu hằng ngày.
### Lần này gặp được người hợp ý như vậy, nhật định không phải người tầm thường.
### Mười phút sau, Tô Di ướp thịt xong, lại gọi điện dặn đầu bếp làm thêm vài món đưa tới. Lúc này mới đứng đợi trước cửa nhà.
### Mạnh Hi Tông đi tắm. Anh không kích động như Tô Di, chỉ hờ hững nói chờ con trai trở về, phải hỏi han xem mấy hôm nay đã trải nghiệm những gì.
### Xe việt dã đậu vững vàng trước cửa nhà. Mạnh Dao nhảy phắt xuống xe, nói với người đàn ông cao to ở đằng sau: “Lão đại, đây là mẹ cháu. Mẹ, đây là lão đại của con. Được rồi, lão đại, chú tên là gì?”
### Tô Di nhìn người đàn ông trước mắt, tâm trạng phức tạp khó có thể hình dung được nổi lên trong lòng.
### Hắn đã thay đổi dáng vẻ, mấy năm qua cũng gặp nhau vài lần. Hắn lịch sự nhưng lạnh lùng; cô giả bộ bình tĩnh. Nhưng hắn lại có thể là lão đại mà con trai cô cực kỳ ngưỡng mộ ư?
### Trong nháy mắt, ký ức của cô quay trở lại mười năm trước. Cô bị hắn ôm vào trong ngực, hôn mãnh liệt. . . Và cảnh hắn ôm Mạnh Dao, ánh mắt dịu dàng, mỉm cười thân thiết.
### “Vào đi.” Phía sau chợt vang lên giọng nói trầm thấp, chồng cô vẫn mang vẻ bình thường nói chuyện với hắn, một tay, lại kéo tay cô từ phía sau.
### Lòng cô bình tĩnh trở lại, nhéo tay anh, ngẩng đầu mỉm cười: “Sĩ quan chỉ huy, mời vào.”
### Hình Nghị bình thản liếc nhìn họ, ánh mắt dừng lại trên người Mạnh Hi Tông.
### “Nguyên soái, phu nhân, đã quấy rầy rồi.”
### Mạnh Dao thoáng giật mình nhìn Hình Nghị: “Cháu đoán rằng chú là quân nhân, thì ra chú lại là sĩ quan chỉ huy Hình Nghị tiếng tăm lừng lẫy! Thảo nào chú lại giỏi như vậy.”
### Hình Nghị nghe vậy mỉm cười với cậu: “Có quan trọng không?”
### Mạnh Dao cất tiếng cười to: “Không, không quan trọng.” Sau đó lại nghênh ngang tóm lấy tay Hình Nghị, dẫn vào trong nhà.
### Khi hai người lướt qua Tô Di, Hình Nghị âm thầm liếc nhìn Tô Di.
### Tuy rằng chỉ mới gặp vài lần, nhưng hắn vẫn có ấn tượng rất tốt với cô. Hắn đã gặp không ít quan lớn chính khách của Liên Minh. Phu nhân của họ phần lớn đều là người đẹp thục nữ tiếng tăm lừng lẫy. Nhưng người làm cho hắn thấy thoải mái nhất, chính là phu nhân của nguyên soái. Hắn cảm thấy mắt nhìn của nguyên soái cao hơn những người khác.
### Khi đi lướt qua, hắn ngửi thấy hương thơm tinh khiết trên người Tô Di. Mùi hương này rất quen thuộc, hắn đã có vài lần giao thủ qua loa với nguyên soái. Khi đá năng lượng tinh thể năng lượng cao của nguyên soái tách ra, chính là mùi hương này.
### Có lẽ trên người phu nhân, cũng có năng lượng tinh thể của nguyên soái.
### Thật hoàn mỹ, cô gái hoàn mỹ.
### Hắn bỗng nhớ tới dáng vẻ cô gái có tình một đêm với hắn ở quán bar mấy ngày trước; và dáng vẻ người tình lý tưởng miêu tả cho Kỳ Lân. Không ngờ phu nhân nguyên soái lại phù hợp với lý tưởng của hắn.
### Hắn bật cười trong lòng. Lẽ nào sở thích của người máy đều giống nhau?
### Vừa vào nhà, Tô Di đã lẻn vào bếp bận rộn. Ba người đàn ông hai lớn một nhỏ đứng ngoài sảnh.
### Mạnh Hi Tông và Hình Nghị vẫn luôn cùng giải quyết công việc gọn gàng lưu loát, không cần nhiều lời, vẫn tỏ vẻ trung thành và tin cậy. Nhưng hôm nay có Mạnh Dao ở đây, bầu không khí khác biệt rõ ràng.
### Mạnh Dao hăng hái bừng bừng: “Ba, thân thủ của ba với lão đại của con, ai giỏi hơn?”
### Mạnh Hi Tông và Hình Nghị liếc nhìn nhau, đều mỉm cười. Hình Nghị nói: “Tôi tự nhận kém hơn chút.”
### Mạnh Dao lại kéo Hình Nghị: “Lão đại, chú nói hai ta liên thủ, có thể đánh thắng ba cháu không?”
### Hình Nghị còn đang tự hỏi, Mạnh Hi Tông đã cười lạnh: “Nếu như Hình Nghị cố gắng hết sức, còn có thể tương đương với ba. Thêm con nữa ư? Chắc chắn là thua rồi.”
### Mạnh Dao giận dữ, nhào thẳng vào lòng ba trên sô pha. Mạnh Hi Tông trở tay, không hề lưu tình ép mặt cậu xuống sô pha.
### “Còn gì nữa không?” Trong giọng nói của Mạnh Hi Tông mang ý cười.
### Mặt Mạnh Dao bị ép biến dạng, nhưng vẫn giãy dụa lè lưỡi với Mạnh Hi Tông. Mạnh Hi Tông bật cười ra tiếng, buông lỏng tay. Mạnh Dao lập tức nhảy dựng lên, hăng hái bừng bừng ngồi cạnh Hình Nghị.
### “Vẫn là lão đại tốt.” Đầu Mạnh Dao dựa sát vào người Hình Nghị.
### Hình Nghị vỗ vai cậu: “Cậu đáng bị đánh.”
### Khi Tô Di bưng đồ ăn ra, thấy trên mặt ba người đều mang nét cười. Cảnh tượng kỳ dị này ít nhiều gì cũng khiến cô sững sờ.
### Khi ăn cơm, bầu không khí quạnh quẽ hơn nhiều.
### Mạnh Dao xa nhà lâu ngày, thấy đồ ăn ngon thì như sói tựa hổ, lặng lẽ quét sạch hai chén cơm lớn. Tô Di không lên tiếng, Mạnh Hi Tông và Hình Nghị đều là người kiệm lời. Hết một bữa cơm, không nói với nhau tới mười câu.
### Thấy sắc trời đã tối, Hình Nghị đứng lên: “Nguyên soái, phu nhân, hôm nay tôi xin phép về trước.”
### Mạnh Dao không đồng ý: “Đừng mà, sáng sớm ngày mai cháu đưa chú tới bờ biển ngắm mặt trời mọc!”
### Mạnh Hi Tông và Tô Di chưa lên tiếng, Hình Nghị đã mỉm cười với Mạnh Dao: “Sau này còn có cơ hội.”
### Mạnh Dao nóng lên, nhìn Tô Di: “Mẹ, mấy hôm trước con gọi điện thoại cho mẹ, nói sẽ đưa lão đại về. Không phải mẹ nói nhất định phải giữ lão đại ở lại vài ngày sao? Hôm nay sao lại lạnh nhạt như vậy?”
### Trong lòng Tô Di cả kinh – Ngay cả con trai cũng nhận ra.
### Mạnh Hi Tông chợt nói: “Ở lại đi.”
### Anh lên tiếng, Hình Nghị không có ý kiến gì khác: “Được.”
### Ban đêm, Tô Di khoác áo ngủ trở về phòng, vẻ mặt hơi thẩn thờ. Mạnh Hi Tông thấy vậy, kéo cô vào trong lòng.
### “Dao Dao ngủ rồi à?”
### “Ừm.” Cô co ro chui vào trong lòng anh, “Nó đưa. . .Hình Nghị tới bờ biển, đi câu cá ban đêm mấy tiếng, bây giờ đã rất mệt. Còn không thèm tắm rửa. Em gái nó về cũng không gặp.”
### Mạnh Hi Tông mỉm cười: “Nó bướng bỉnh như vậy, nhất định là giống em”
### “Sao lại giống em?” Tô Di cảm thấy không thể tin nổi, “Em là người bướng bỉnh sao? Ngược lại nó coi trời bằng vung giống anh đấy.”
### Mạnh Hi Tông cười nhưng không nói.
### Mặt Tô Di có nét buồn: “Hình Nghị . . .”
### Mạnh Hi Tông nói hờ hững: “Bây giờ hắn không còn uy hiếp gì nữa.”
### Tô Di lắc đầu: “Không, em cảm thấy bây giờ hắn mất đi ký ức, cô đơn một mình, ngược lại rất đáng thương.” Tuy rằng mấy năm đầu, cô cảm thấy người này rất đáng trách. Nhưng mười năm qua, tâm trạng đó đã sớm nhạt phai. Bây giờ cô chỉ coi hắn là là cấp dưới trung thành của chồng, cô đơn lẻ bóng.
### Mạnh Hi Tông nhíu mày, quay mặt cô về phía mình: “Không được nghĩ tới hắn.”
### Ba giờ sáng.
### Mạnh Hi Tông mở mắt ra.
### Vợ nằm cạnh mình ngủ rất yên bình. Anh ngắm nhìn khuôn mặt đang ngủ của cô một lát, cúi đầu hôn lên trán cô, đứng dậy xuống giường.
### Hình Nghị được sắp xếp ngủ trong một phòng. Mạnh Hi Tông khởi động trường năng lượng, giấu đi hơi thở và tiếng bước chân, nhẹ nhàng đẩy cửa phòng ra.
### Thân thể cao to của Hình Nghị bình thản nằm trên giường, hai tay đặt trên ngực. Nếu như lúc này có người khác tiến đến, Hình Nghị với tính cảnh giác rất cao sẽ lập tức giật mình tỉnh giấc. Nhưng thân thủ của Mạnh Hi Tông rất tốt, trường năng lượng mạnh mẽ còn tản ra cực kỳ ôn hòa, làm cho Hình Nghị ngủ càng sâu.
### Mạnh Hi Tông đi tới bên giường, cúi đầu nhìn hắn.
### Chủng tộc đối lập, là kẻ thù của ngày trước; Cấp dưới đắc lực, cực kỳ trung thành của ngày hôm nay.
### Ánh trăng chiếu vào từ cửa sổ, mờ nhạt như phủ lên mặt hắn một tầng sa mỏng. Hàng lông mày đen nhánh của hắn cau lại, dường như đang gặp giấc mơ cực kỳ nặng nề, đau khổ.
### Mạnh Hi Tông vừa suy nghĩ, đưa tay nhẹ nhàng đặt lên đầu ngón tay hắn, trường năng lượng liền nhẹ nhàng bí mật len vào thân thể hắn.
### Đêm nay, cảnh tượng trong giấc mơ của Hình Nghị còn rõ ràng hơn bất cừ ngày đêm nào trong mười năm nay.
### Còn đau khổ hơn.
### Cảnh tưởng trong những giấc mơ trước đều mơ hồ. Nhưng có giọng nói của một người đàn ông, mơ hồ nói gì đó trong đầu hắn; Hắn lại hoàn toàn không nghe rõ; Lại có vài hình ảnh chợt lóe qua rồi biến mất, những hình ảnh này có vẻ rất vui vẻ, rất xúc động, rất đau khổ, rất đoạn tuyệt. Nhưng hoàn toàn không thấy rõ. Nhưng ngày hôm sau khi hắn tỉnh lại, thì đầu đầu mồ hôi.
### Nhưng đêm nay, hắn gặp được giấc mơ rõ ràng.
### Hắn mơ thấy mình biến thành một đôi mắt, một đôi mắt có mặt khắp nơi.
### Hắn thấy trước một căn nhà xa hoa, có một người đàn ông loài người xa lạ, lại càn rỡ mặc quân phục sĩ quan chỉ huy của hắn, anh tuấn, đứng thẳng trước cảnh vật vang tiếng nước tí tách.
### Trong lòng Hình Nghị nghi hoặc, lúc này lại thấy người đàn ông đó dường như nghĩ tới điều gì đó, khóe miệng lộ ra nụ cười.
### Không biết vì sao, Hình Nghị ở trong mộng, đột nhiên cảm thấy đau xót trong lòng.
### Là cảm giác đau đớn thực sự. Nhưng người máy làm sao biết đau?
### Cặp mắt đó, lại nhìn người đàn ông kia. Nhìn theo ánh mắt của hắn, Hình Nghị thấy một cô gái, mặc chiếc váy dài đỏ rực, đang chậm rãi bước về phía người đàn ông đó.
### Vẻ mặt cô gái đó rất mơ hồ. Hắn thấy người đàn ông kia vươn cánh tay dài ôm eo cô gái đó, cùi đầu, dịu dàng hôn cô ấy thật sâu.
### Cô gái đó, giống một đóa hoa, bừng nở trong lòng người đàn ông. Bọn họ ôm nhau thật chặt, tựa như đôi tình nhân si tình nhất, như thể mãi mãi cũng không chia lìa.
### Hình Nghị không biết tại sao mình lại mơ thấy đôi nam nữ đó. Nhưng hình ảnh này lặp lại từng lượt, như thể có người dùng dao, khắc vào trong lòng hắn từng nhát một.
### Trong lúc hoảng hốt, hắn cúi đầu.
### Lại thấy mình lại có thể đứng ở ven hồ nước. Mặt nước hiện lên hình ảnh đầu và thân thể kim loại của hắn. Trong gợn nước mang vẻ u ám.
### Dưới đôi mắt màu đỏ cấu thành do tinh thể silic, hai hàng nước mắt không biết đã rơi từ lúc nào.
### Người máy, sao lại có nước mắt?
### Hắn hốt hoảng nghĩ ngợi, thì ra đó là người duy nhất tôi yêu, người duy nhất tôi quên, trong trăm nghìn năm qua.
### Nhưng đó là cái gì? Rốt cuộc là cái gì.
### Ngày hôm sau khi Hình Nghị tỉnh lại, sắc mặt rất tệ. Bị Mạnh Dao lôi đi ngắm mặt trời mọc, ăn bữa sáng xong, rốt cuộc cũng cáo từ.
### Mà Mạnh Hi Tông nhìn bóng lưng rời đi của hắn, lại chỉ ôm chặt lấy người phụ nữ thương yêu ở bên cạnh.
### Khi Hình Nghị trở lại, Hình Kỳ Lân đã đợi rất lâu.
### Hắn còn dẫn một cô gái tới, thật sự giống với yêu cầu của Hình Nghị — — Thanh tú xinh đẹp, vóc người nhỏ xinh, màu da trắng ngần, mắt rất lớn rất sáng.
### Hình Kỳ Lân không ở lại bao lâu đã cáo từ. Đêm nay Hình Nghị giày vò cô gái cả đêm, sáng sớm ngày hôm sau mới ngủ mơ màng. Vậy mà tới hoàng hôn mới tỉnh lại.
### Cô gái có phần nơm nớp lo sợ ngồi bên giường, không biết nên làm gì. Hình Nghị xua tay, bảo cô muốn làm gì cứ làm. Sau đó hắn châm thuốc, nghĩ vẩn vơ.
### Trên người những cô gái này, luôn thiếu thứ gì đó.
### Là thứ gì?
Advertisements
## 12 thoughts on “Kiêu sủng – Ngoại truyện 11”
Tem! Lâu rồi mới giật được tem. Hehe
Thương Hình Nghị choá đúng là tìn yêu các cụ nhỉ, ẹc!
haiz! Hình Nghị đáng thương! tội nghiệp làm sao! thank ss đã edit! vậy là sắp kết thúc rồi! haiz!!!
thk ss nhìu. số e là số hụt tem ko ah. người máy mà giống con người wa ha: biết khóc, biết yêu…. ước j trên trái đất này có những anh người máy đẹp trai như vậy. haha
Chẹp chẹp, khổ thân anh này thật ~~
Đoạn Mạnh Hi Tông rón rén đi vào phòng Hình nghị rồi lại nhẹ nhàng đặt tay lên trán HN thật là đầy mùi JQ à ~~~ =))
Ta cứ tưởng Cơ huynh phải phát hiện ra cơ.
Ta chờ mỏi mắt đến ngày đấy đây, ko biết có bị thành hươu cao cổ ko? Hihi
tks nàng edit nhóe :-*
Lojal oi cho chi hoi Ngoai truyen 12 la pass cu ha em
dạ c
nàng ơi, có lỗi nè: “cúi đầu hôn lên trán cô, đứng dậy xuống dường” => phải là “xuống giường” chứ nhỉ?! ^^
Ừ, tknx nàng. Chắc đầu óc chập mạch r T___T
Thương HN quá. Hic
Hình Nghị bị dằn vặt dã man rợ, cứ mơ mơ hồ hồ chịu ngược

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Connection: close

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/p3wLcl-rG>; rel=shortlink

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-ac: 1.dca _dca


markdown:
[Thủ khoa trường ĐH Thủy Lợi rơi từ tầng 7](https://tintaynguyen.com/thu-khoa-truong-dh-thuy-loi-roi-tu-tang-7/226205/)
Sau khi nghe thấy tiếng động lạ, bảo vệ cùng nhiều sinh viên trường vô cùng hoảng hốt khi thấy nam sinh viên đã rơi từ tầng 7 của ký túc xá xuống đất.
[Trang chủ](https://tintaynguyen.com/) » đại học
|
[Trong nước](https://tintaynguyen.com/diem-bao/trong-nuoc/), [Xã hội](https://tintaynguyen.com/xa-hoi/)
|
[Giáo dục](https://tintaynguyen.com/giao-duc/)
|
[Giáo dục](https://tintaynguyen.com/giao-duc/)
|
[Giáo dục](https://tintaynguyen.com/giao-duc/)
|
[Giáo dục](https://tintaynguyen.com/giao-duc/)
|
[Giáo dục](https://tintaynguyen.com/giao-duc/)
|
[Giáo dục](https://tintaynguyen.com/giao-duc/)
|
[Giáo dục](https://tintaynguyen.com/giao-duc/)
|
[Giáo dục](https://tintaynguyen.com/giao-duc/)
|
[Giáo dục](https://tintaynguyen.com/giao-duc/)
|Tỉnh|
/khu vực khảo sát
|Giá thu mua|
VNĐ/kg
|Lâm Đồng|
|—Bảo Lộc (Robusta)|41,600
|— Di Linh (Robusta)|41,200
|— Lâm Hà (Robusta)|41,500
|Đắk Lắk|
|—Cư M'gar (Robusta)|42,600
|— Ea H'leo (Robusta)|42,600
|— Buôn Hồ (Robusta)|42,500
|Gia Lai|
|—Ia Grai (Robusta)|42,500
|Đắk Nông|
|—Gia Nghĩa (Robusta)|42,600
|Kon Tum|
|—Đắk Hà (Robusta)|42,400
|Hồ Chí Minh|
|—R1||44,300|
Tintaynguyen.com là một website tổng hợp tin tức hoàn toàn được điều khiển tự động bởi máy tính. Mỗi ngày tin tức về 05 tỉnh Tây Nguyên, tin tức thời sự, giải trí từ các trang tin điện tử Việt Nam được Tintaynguyen.com tự động tổng hợp, phân loại theo tỉnh nhóm các bài viết liên quan và hiển thị theo sở thích đọc tin của từng độc giả.
77/0,182

Vary: Accept-Encoding

Link: <https://goo.gl/y08fzY>; rel=shortlink


markdown:
**“Đại gia Việt chủ yếu làm giàu từ bất động sản và khai thác tài nguyên”** **Dân trí - TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế trung ương (CIEM) cho rằng: Khoảng cách pháp luật trên giấy và thực tiễn vẫn khá xa vời. Đại gia Việt Nam hiện nay phần lớn làm giàu bằng bất động sản và khai thác tài nguyên khoáng sản. Như vậy, trong tương lai năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp (DN) Việt sẽ dựa trên nền tảng nào?**
Bàn về cạnh tranh của doanh nghiệp Việt, các chuyên gia đang rất lo lắng tìm câu trả lời đâu là sức mạnh của họ.
![](https://dantricdn.com/thumb_w/640/2017/doanh-nghiep-viet-1492905912680.jpg)
![](https://dantricdn.com/thumb_w/640/2017/doanh-nghiep-viet-1492905912680.jpg)
**Đây là câu hỏi nhưng cũng là băn khoăn của chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh về thực tế năng lực trong khối DN Việt Nam trước khả năng cạnh tranh với đối thủ ngoại ở Hội nghị bàn về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức cuối tuần qua.**
Ông Doanh lý giải: Về công nghiệp, Việt Nam không có ngành công nghiệp xương sống để thúc đẩy, kéo các ngành khác đi theo. Chế tạo và chế biến phụ thuộc lớn vào các tập đoàn 100% vốn Hàn Quốc, Nhật, điển hình là Samsung. Khối DN Nhà nước vẫn chiếm lợi ích lớn về cơ sở hạ tầng, nguồn lực phát triển song chưa tỏ rõ được vai trò và sức mạnh dẫn đến hoang phí nguồn lực.
Khối DN tư nhân lớn của Việt Nam đang tập trung vào đất đai, làm giàu từ dự án bất động sản được cắt lớp, chia phần. Đó chưa phải là nền tảng tạo giá trị cạnh tranh và sức mạnh gia tăng của nền kinh tế và chưa có khả năng cạnh tranh so với DN nước ngoài. Số DN nhỏ vừa của Việt Nam chiếm số lượng lớn, nhưng chỉ mới giải quyết được vấn đề lao động, khó cạnh tranh trực diện với nước ngoài về mọi mặt.
Theo ông Đoàn Duy Khương, Phó chủ tịch VCCI, nói cạnh tranh DN thì không thể đem số lượng nhiều DN nhỏ để nói chuyện với nước ngoài được. Đã tham gia với sân chơi quốc tế, phải có những tập đoàn lớn, DN lớn cả ở quy mô, vốn lẫn kỹ năng quản trị.
Cạnh tranh trong thời đại hiện nay, không thể không nói đến tính quy mô doanh nghiệp, trong khi đó đại đa số DN Việt Nam còn quá bé so với thế giới dẫn đến chúng ta không ngồi vào "cùng mâm" với họ được.
Ông Khương kể: "Trong lần tháp tùng lãnh đạo Đảng Nhà nước sang thăm Trung Quốc, lãnh đạo cao nhất của ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) đặt vấn đề chắp nối làm việc với đại diện ngân hàng nông nghiệp của họ. VCCI bố trí Agribank gặp với lãnh đạo một ngân hàng Trung Quốc, nhưng chỉ 5 phút sau khi gặp gỡ, đại diện Agribank đã ra khỏi phòng lắc đầu nói: “Bạn nêu con số vốn lớn gấp nhiều lần tài sản của Agribank, không thể hợp tác được”.
Từ ví dụ này, ông Khương nhấn mạnh nếu không mở rộng được quy mô, DN Việt Nam không thể cạnh tranh được trên thị trường quốc tế. Đã đến lúc cần có cái nhìn về thực trạng DN Việt Nam để từ đó xây dựng chính sách thúc đẩy phát triển DN tăng cường sức cạnh tranh của DN.
Theo TS Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện CIEM, theo Luật Doanh Nghiệp năm 2014 số DN áp dụng quản trị theo mô hình mới đếm trên đầu ngón tay, đại đa số DN Việt chưa quen với khái niệm thành viên HĐQT độc lập.
"Đối với DN tư nhân, thành viên HĐQT ít có tư duy quyền lực, tất cả đều chỉ vì mục đích lợi nhuận chưa có cái nhìn bền vững, mở rộng quy mô. Còn DNNN thì rất rõ HĐQT phải là cấp trên của ban điều hành, luôn vì ý thức đấu tranh ông nào lên cấp cao hơn, thăng chức nhanh hơn. Không ai chú ý để xem mô hình DN đi đến đâu cả", ông Hiếu nói.
Ông Hiếu nhấn mạnh: Nếu cứ giữ sân cho DN Nhà nước, khối DN nội địa vẫn đa số là bé nhỏ thì đừng nói đến chuyện tham gia vào sân chơi với quốc tế chứ chưa nói đến chuyện bắt tay với DN ngoại. Nếu không cùng đẳng cấp về quy mô DN Việt phải cùng đẳng cấp với họ về kỹ năng quản trị, tính minh bạch trong điều hành DN mới chơi cùng sân được.
Theo Bà Phạm Thị Thu Hằng, Tổng thư ký VCCI: Tốc độ tăng của DN đang có bứt phá, kỳ vọng 2020 có 1 triệu DN là có thể. Tuy nhiên thách thức lớn nhất là khối DN này như nào? 1 triệu DN nhỏ khác với 1 triệu DN cỡ trung bình và 1 triệu DN lớn. Nếu chỉ có 1 triệu DN nhỏ thì chỉ gia tăng số lượng, chứ năng lực cạnh tranh DN Việt không được cải thiện.
Bà Hằng cho rằng: "Quy mô DN hiện vẫn không được cải thiện, năm 2013 - 2014, số lao động trung bình là 49 lao động/DN, hiện nay số lượng lao động nay trung bình này đã giảm. Đặc biệt, xu hướng chuyển dịch lao động theo ngành, số lượng DN trong nông nghiệp thủy sản vẫn ít đi hoặc dừng chân tại chỗ nên tỉ lệ DN đầu tư trong nông nghiệp chỉ được 1%. Rất nhiều đại gia đổ vào nông nghiệp nhưng chưa thay đổi gì bức tranh và kỳ vọng nông nghiệp công nghệ cao".
Bà Hằng nói thêm: Tỉ lệ kinh doanh thua lỗ khu vực FDI tỉ lệ thua lỗ vẫn ỏ mức 40%. Khối DN FDI dù báo lỗ rất nhiều nhưng hiệu suất sinh lợi trên tài sản khá nhất nhưng chưa dẫn dắt và tạo hiệu ứng lan tỏa đối với khu vực tư nhân. Dường như câu chuyện chuyển giá trong DN FDI vẫn chưa được giải quyết.
Nguyễn Tuyền
Ông Doanh lý giải: Về công nghiệp, Việt Nam không có ngành công nghiệp xương sống để thúc đẩy, kéo các ngành khác đi theo. Chế tạo và chế biến phụ thuộc lớn vào các tập đoàn 100% vốn Hàn Quốc, Nhật, điển hình là Samsung. Khối DN Nhà nước vẫn chiếm lợi ích lớn về cơ sở hạ tầng, nguồn lực phát triển song chưa tỏ rõ được vai trò và sức mạnh dẫn đến hoang phí nguồn lực.
Khối DN tư nhân lớn của Việt Nam đang tập trung vào đất đai, làm giàu từ dự án bất động sản được cắt lớp, chia phần. Đó chưa phải là nền tảng tạo giá trị cạnh tranh và sức mạnh gia tăng của nền kinh tế và chưa có khả năng cạnh tranh so với DN nước ngoài. Số DN nhỏ vừa của Việt Nam chiếm số lượng lớn, nhưng chỉ mới giải quyết được vấn đề lao động, khó cạnh tranh trực diện với nước ngoài về mọi mặt.
Theo ông Đoàn Duy Khương, Phó chủ tịch VCCI, nói cạnh tranh DN thì không thể đem số lượng nhiều DN nhỏ để nói chuyện với nước ngoài được. Đã tham gia với sân chơi quốc tế, phải có những tập đoàn lớn, DN lớn cả ở quy mô, vốn lẫn kỹ năng quản trị.
Cạnh tranh trong thời đại hiện nay, không thể không nói đến tính quy mô doanh nghiệp, trong khi đó đại đa số DN Việt Nam còn quá bé so với thế giới dẫn đến chúng ta không ngồi vào "cùng mâm" với họ được.
Ông Khương kể: "Trong lần tháp tùng lãnh đạo Đảng Nhà nước sang thăm Trung Quốc, lãnh đạo cao nhất của ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) đặt vấn đề chắp nối làm việc với đại diện ngân hàng nông nghiệp của họ. VCCI bố trí Agribank gặp với lãnh đạo một ngân hàng Trung Quốc, nhưng chỉ 5 phút sau khi gặp gỡ, đại diện Agribank đã ra khỏi phòng lắc đầu nói: “Bạn nêu con số vốn lớn gấp nhiều lần tài sản của Agribank, không thể hợp tác được”.
Từ ví dụ này, ông Khương nhấn mạnh nếu không mở rộng được quy mô, DN Việt Nam không thể cạnh tranh được trên thị trường quốc tế. Đã đến lúc cần có cái nhìn về thực trạng DN Việt Nam để từ đó xây dựng chính sách thúc đẩy phát triển DN tăng cường sức cạnh tranh của DN.
Theo TS Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện CIEM, theo Luật Doanh Nghiệp năm 2014 số DN áp dụng quản trị theo mô hình mới đếm trên đầu ngón tay, đại đa số DN Việt chưa quen với khái niệm thành viên HĐQT độc lập.
"Đối với DN tư nhân, thành viên HĐQT ít có tư duy quyền lực, tất cả đều chỉ vì mục đích lợi nhuận chưa có cái nhìn bền vững, mở rộng quy mô. Còn DNNN thì rất rõ HĐQT phải là cấp trên của ban điều hành, luôn vì ý thức đấu tranh ông nào lên cấp cao hơn, thăng chức nhanh hơn. Không ai chú ý để xem mô hình DN đi đến đâu cả", ông Hiếu nói.
Ông Hiếu nhấn mạnh: Nếu cứ giữ sân cho DN Nhà nước, khối DN nội địa vẫn đa số là bé nhỏ thì đừng nói đến chuyện tham gia vào sân chơi với quốc tế chứ chưa nói đến chuyện bắt tay với DN ngoại. Nếu không cùng đẳng cấp về quy mô DN Việt phải cùng đẳng cấp với họ về kỹ năng quản trị, tính minh bạch trong điều hành DN mới chơi cùng sân được.
Theo Bà Phạm Thị Thu Hằng, Tổng thư ký VCCI: Tốc độ tăng của DN đang có bứt phá, kỳ vọng 2020 có 1 triệu DN là có thể. Tuy nhiên thách thức lớn nhất là khối DN này như nào? 1 triệu DN nhỏ khác với 1 triệu DN cỡ trung bình và 1 triệu DN lớn. Nếu chỉ có 1 triệu DN nhỏ thì chỉ gia tăng số lượng, chứ năng lực cạnh tranh DN Việt không được cải thiện.
Bà Hằng cho rằng: "Quy mô DN hiện vẫn không được cải thiện, năm 2013 - 2014, số lao động trung bình là 49 lao động/DN, hiện nay số lượng lao động nay trung bình này đã giảm. Đặc biệt, xu hướng chuyển dịch lao động theo ngành, số lượng DN trong nông nghiệp thủy sản vẫn ít đi hoặc dừng chân tại chỗ nên tỉ lệ DN đầu tư trong nông nghiệp chỉ được 1%. Rất nhiều đại gia đổ vào nông nghiệp nhưng chưa thay đổi gì bức tranh và kỳ vọng nông nghiệp công nghệ cao".
Bà Hằng nói thêm: Tỉ lệ kinh doanh thua lỗ khu vực FDI tỉ lệ thua lỗ vẫn ỏ mức 40%. Khối DN FDI dù báo lỗ rất nhiều nhưng hiệu suất sinh lợi trên tài sản khá nhất nhưng chưa dẫn dắt và tạo hiệu ứng lan tỏa đối với khu vực tư nhân. Dường như câu chuyện chuyển giá trong DN FDI vẫn chưa được giải quyết.
Nguyễn Tuyền
**http://dantri.com.vn/kinh-doanh/dai-gia-viet-chu-yeu-lam-giau-tu-bat-dong-san-va-khai-thac-tai-nguyen-20170423084636861.htm**
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block


markdown:
Sputnik Việt Nam
Toàn bộ bài xuất bản
Đăng nhập
Đăng ký
Đăng xuất
10:45
18 Tháng Mười 2017
Trang chủ
Thế giới
Việt Nam
Hợp tác Nga-Việt
Chính trị
Kinh doanh
Xã hội
Vũ khí
Quan điểm-Ý kiến
Đa phương tiện
Nga
Hoa Kỳ
Châu Âu
Châu Á
Cận Đông
Khoa học
Văn hóa
Thể thao
Đời sống
Ảnh
Đồ họa thông tin
Biếm họa
Hà Nội
+
23°C
Matxcơva
+
9°C
Tìm kiếm
MEFI
1
Results
Mới nhất
Phổ biến
Thảo luận
17:51 06.09.2016
0
476
22 trường đại học Nga vào hàng ưu tú nhất thế giới
MATXCƠVA (Sputnik) – Hãng Quacquarelli Symonds (QS) vừa công bố bảng xếp hạng quốc tế các trường đại học tổng hợp tốt nhất của năm 2016, lần này trong danh sách có 22 trường đại học Nga.
Tin tức mới
Mới nhất
Đọc nhiều nhất
Thảo luận nhiều nhất
10:27
Giải phóng Marawi, cuộc chiến chống IS chưa kết thúc ở Philippines
09:32
BNG Hoa Kỳ tuyên bố Mỹ đang tập trung vào sự áp đặt ngoại giao đối với BTT
09:02
S-200 Syria bắn trúng F-35I Israel
08:32
Maidan mới sắp có thể xuất hiện tại Ukraina
08:02
Nhà Trắng tuyên bố công dân Hoa Kỳ sẽ yêu cầu Trump tham gia cuộc bầu cử 2020
Toàn bộ tin tức
Chủ tịch nước Trần Đại Quang mặc quân phục làm việc với Bộ Quốc phòng
1586
Không quân Israel tiêu diệt tiểu đoàn phòng không ở Syria
1149
Ô hay, lạ cho cái từ "họ" của ông Mẫn!
643
Các đại biểu chen nhau chụp ảnh với Tổng thống Putin
631
Bộ trưởng nông nghiệp khiến ông Putin bật cười vì nói nhầm Hàn Quốc thành Indonesia
550
Toàn bộ tin tức
Ô hay, lạ cho cái từ "họ" của ông Mẫn!
6
Việt Nam: “Phải truy tố hình sự chủ thủy điện xả lũ gây hại cho dân”
4
Hướng tới Việt Nam: Nga sẽ vẫn ổn ngay cả khi phương Tây chưa dỡ bỏ lệnh trừng phạt
3
Ngoài ông Trump, Việt Nam sẽ đón những nguyên thủ nào dự APEC CEO Summit?
2
Không quân Israel tiêu diệt tiểu đoàn phòng không ở Syria
2
Toàn bộ tin tức
Đa phương tiện
Ảnh
Biếm họa
Đồ họa thông tin
Triển lãm sản phẩm quốc phòng quốc tế BIDEC-2017 tại Bahrain
Nhà tù nổi
Hai năm hoạt động quân sự của Nga ở Syria
Tìm chúng tôi
Facebook
Twitter
vn.sputnik
@sputnik_vn
Đăng ký
E-mail:
Tên hiển thị
Mật khẩu
Nhắc lại mật khẩu
Nhập mã hiệu với hình vẽ
Đăng nhập
Chính sách quyền riêng tư
Nhấn vào nút "Đăng ký" khẳng định Bạn đồng ý cho xử lý dữ liệu cá nhân và chấp nhận Chính sách riêng tư.
Đăng ký
* Những mục này nhất định phải điền đầy đủ
Để tiếp tục xin vui lòng xác nhận e-mail của bạn.Hướng dẫn xác nhận đã được gửi đến
Được
Khôi phục mật khẩu
Địa chỉ e-mail:
Nhập mã hiệu với hình vẽ
Khôi phục
Đăng nhập
Chính sách quyền riêng tư
Thành công! Hướng dẫn khôi phục mật khẩu của bạn đã được gửi trong e-mail
Được
Đăng ký
Bạn có tài khoản trên vn.sputniknews.com chưa?
Có
Không
Đăng ký
Xin chào!
E-mail
Mật khẩu
Ghi nhớ tôi
Nhập
Tôi không có tài khoản trên vn.sputniknews.com
Đăng ký
Quên mật khẩu?
Chính sách quyền riêng tư
Được
Đăng ký
Xin chào!
E-mail
Tên hiển thị
Tiếp theo
Đăng nhập
Tôi có tài khoản trên vn.sputniknews.com
Được
Xóa tài khoản
Bạn chắc chắn muốn xóa tài khoản của bạn trên vn.sputniknews.com?
Có
Không
Tài khoản của bạn đã bị xóa! Bạn có thể khôi phục lại tài khoản của bạn trong vòng 30 ngày bằng cách làm theo các liên kết được gửi đến địa chỉ e-mail mà bạn đã nhập lúc đăng ký.
Đóng
Tiêu chuẩn cộng đồng
Việc đăng ký và cấp phép cho Người sử dụng trên các trang web của Sputnik với tài khoản người sử dụng hoặc tài khoản trên mạng xã hội đồng nghĩa với việc chấp nhận các quy tắc.
Người sử dụng có nghĩa vụ không vi phạm luật pháp quốc gia và quốc tế. Người sử dụng có trách nhiệm lịch sự với những người khác tham gia thảo luận, độc giả và các cá nhân được nhắc đến trong các bài viết.
Quản trị trang có quyền xóa các bình luận bằng ngôn ngữ khác với ngôn ngữ chứa nội dung chính của bài viết.
Bình luận do Người sử dụng đăng lên tất cả các trang web sputniknews.com bằng các ngôn ngữ khác nhau đều qua biên tập.
Bình luận của Người sử dụng sẽ bị xóa nếu:
Không tương ứng với chủ đề bài viết được bình luận;
Kích động thù địch và phân biệt chủng tộc, dân tộc, giới tính, tôn giáo, phân biệt đối xử xã hội, vi phạm các quyền của người thiểu số;
Vi phạm quyền của trẻ vị thành niên, khiến họ tổn hại dưới mọi hình thức, bao gồm cả về mặt tinh thần;
Chứa đựng những ý tưởng mang tính cực đoan và khủng bố, kêu gọi mọi hoạt động bất hợp pháp khác;
Chứa đựng những lời lăng mạ, đe dọa Người sử dụng khác, các cá nhân hoặc tổ chức cụ thể, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, phá hoại uy tín của họ;
Chứa đựng những lời lăng mạ hoặc tin nhắn bày tỏ sự thiếu tôn trọng đối với Sputnik;
Vi phạm quyền riêng tư, phổ biến dữ liệu cá nhân, tiết lộ bí mật thư tín của bên thứ ba mà không có sự đồng ý của họ;
Chứa đựng mô tả hoặc đường dẫn về cảnh bạo lực, tàn ác với động vật;
Chứa đựng thông tin về các biện pháp tự tử, xúi giục tự tử;
Theo đuổi các mục tiêu thương mại, chứa quảng cáo không phù hợp, quảng cáo chính trị bất hợp pháp hoặc nối kết đến các nguồn tài nguyên trực tuyến khác có chứa thông tin đó;
Quảng bá sản phẩm hoặc dịch vụ của bên thứ ba mà không có sự cho phép thích hợp;
Chứa đựng ngôn ngữ gây khó chịu hoặc thô tục và các phiên bản của nó, cũng như gợi ý về việc sử dụng các hạng mục từ vựng thuộc dạng này;
Chứa thư rác quảng cáo spam, dịch vụ gửi thư hàng loạt và các nguồn lực cho việc kiếm tiền trên mạng Internet;
Thúc đẩy sử dụng các loại thuốc gây nghiện, cung cấp thông tin về sản xuất và sử dụng các loại thuốc đó;
Liên kết với các virus và phần mềm độc hại;
Là thành phần của hành động, dẫn đến khối lượng lớn các bình luận giống nhau hoặc nội dung tương tự ("flashmob");
Tác giả lạm dụng viết số lượng lớn các tin ngắn ít nội dung hoặc ý nghĩa của văn bản rất khó hoặc không thể nắm bắt ("flood");
Tác giả vi phạm nghi thức, thể hiện hành vi có tính hung hăng, làm nhục và lăng mạ (""trolling"");
Tác giả thiếu tôn trọng ngôn ngữ, ví dụ, văn bản được viết hoàn toàn bằng chữ in hoa hoặc không chấm câu.
Quản trị trang có quyền chặn truy cập mà không cần thông báo trước hoặc xóa các tài khoản trong trường hợp Người sử dụng vi phạm các quy định về bình luận hay bị Người sử dụng khác phát hiện đã vi phạm.
Người sử dụng có thể khôi phục quyền truy cập tài khoản/mở khóa truy cập bằng cách viết thư theo địa chỉ e-mail:
moderator.vn@sputniknews.com
Bức thư phải bao gồm:
Chủ đề - Khôi phục hồi tài khoản/mở khóa truy cập
Tài khoản người sử dụng
Giải thích hành động vi phạm các quy tắc khiến cho tài khoản bị khóa.
Nếu nhóm phụ trách xét thấy có thể khôi phục lại quyền truy cập /mở khóa tài khoản, điều đó sẽ được thực hiện.
Trong trường hợp lặp lại vi phạm các quy tắc và bị tái khóa, quyền truy cập của Người sử dụng sẽ không thể được phục hồi, trong trường hợp này tài khoản sẽ bị khóa vĩnh viễn.
Để liên hệ với nhóm phụ trách, hãy sử dụng địa chỉ e-mail
moderator.vn@sputniknews.com
Đăng nhập
E-mail
Mật khẩu
Ghi nhớ tôi
Nhập
Đăng ký
Quên mật khẩu?
Chính sách quyền riêng tư
Cách khác để đăng nhập:
Được
Người sử dụng có nghĩa vụ không vi phạm luật pháp quốc gia và quốc tế. Người sử dụng có trách nhiệm lịch sự với những người khác tham gia thảo luận, độc giả và các cá nhân được nhắc đến trong các bài viết.
Quản trị trang có quyền xóa các bình luận bằng ngôn ngữ khác với ngôn ngữ chứa nội dung chính của bài viết.
Bình luận do Người sử dụng đăng lên tất cả các trang web sputniknews.com bằng các ngôn ngữ khác nhau đều qua biên tập.
Bình luận của Người sử dụng sẽ bị xóa nếu:
Người sử dụng có thể khôi phục quyền truy cập tài khoản/mở khóa truy cập bằng cách viết thư theo địa chỉ e-mail: moderator.vn@sputniknews.com
Bức thư phải bao gồm:
Trong trường hợp lặp lại vi phạm các quy tắc và bị tái khóa, quyền truy cập của Người sử dụng sẽ không thể được phục hồi, trong trường hợp này tài khoản sẽ bị khóa vĩnh viễn.
Để liên hệ với nhóm phụ trách, hãy sử dụng địa chỉ e-mail moderator.vn@sputniknews.com

Cache-Control: public

Content-Type: text/html; charset=utf-8