text:
Tải bản đầy đủ
Kỹ Thuật - Công Nghệ
Kiến trúc - Xây dựng
Giải pháp dùng dầm Bailey để văng chống hố móng xây dựng tầng hầm nhà cao tầng
Giải pháp dùng dầm Bailey để văng chống hố móng xây dựng tầng hầm nhà cao tầng
GIẢI PHÁP DÙNG DẦM BAILEY ĐỂ VĂNG CHỐNG HỐ MÓNG XÂY DỰNG TẦNG HẦM NHÀ CAO
TẦNG
GS.TSKH Nguyễn Đăng Bích , TS.Nguyễn Thế Đệ, ThS. Nguyễn Anh Tuấn
Trường Đại học Xây dựng và Kiến trúc Hồng Hà
1. Giới thiệu:
Do nhu cầu chịu lực để xe, làm tầng kỹ thuật, làm siêu thị…nên khi xây dựng nhà cao tầng thường
có tầng hầm, tuỳ quy mô công trình mà nhà cao tầng thường có hai hoặc ba tầng hầm, thậm chí có năm
tầng hầm. Việc xây dựng tầng hầm nhà cao tầng thường dùng các giải pháp: Dùng cừ Larsen, dùng giải
pháp bán Topdown, dùng giải pháp neo đất.
Dùng cừ Larsen dài 12m làm được một hoặc hai tầng hầm, không an toàn khi đào hố móng sâu
lớn hơn 8m và không an toàn cho các công trình liền kề khi rút cừ
Dùng giải pháp bán Topdown: Dầm sàn thi công từ trên xuống, cột, vách, móng thi công từ dưới
lên, khi làm cọc khoan nhồi phải thả thép hình vào đầu cọc để làm cột chống tạm, sàn phải khoét lỗ để
tạo không gian vận chuyển đất hố móng từ dưới lên và vật liệu thép, bê tông từ trên xuống, kết cấu chịu
lực của tầng hầm không thi công được liên tục, toàn khối từ dưới lên mà phải chia tách, phân đoạn khó
bảo đảm kích thước hình học cũng như chất lượng cấu kiện, chi phí đào đất tốn kém, không an toàn khi
sàn khoét lỗ quá lớn.
Dùng giải pháp neo đất: Cần có không gian ngầm đủ rộng xung quanh tường vây với khoảng cách
đối với tường vây từ 18-20m. Nếu có nhà và công trình liền kề nằm trong khoảng cách 18-20m đối với
tường vây, thì giải pháp này gặp khó khăn trong việc thực hiên.
Tóm lại những giải pháp thường dùng để xây dựng tầng hầm đều có những hạn chế nhất định, chi
phí tốn kém, đã có công trình bị sự cố khi áp dụng các giải pháp này.
2. Giải pháp dùng dầm Bailey để văng chống hố móng:
- Bản chất kỹ thuật của giải pháp:
Dầm Bailey thường được dùng làm cầu và sàn đạo trong xây dựng các công trình giao thông,
trong đó chức năng của dầm Bailey chủ yếu là chịu uốn, chưa bao giờ được dùng để văng chống hố
móng trong đó dầm Bailey sử dụng chủ yếu là chịu nén. Trong giải pháp này lần đầu tiên dầm Bailey
được dùng để văng chống hố móng vượt khẩu độ 27m, ở khẩu độ này không có loại dầm đơn nào bằng
bê tông hoặc bằng thép hình đủ khả năng chịu trọng lượng bản thân, chịu nén mà vẫn ổn định, chỉ có
dầm Bailey là loại dầm thép tổ hợp tiết diện lớn (tiết diện chữ nhật 1,5m x 0,55m), trọng lượng nhẹ, chịu
nén tốt, không mất ổn định khi vượt khẩu độ đến 27m. Vì vậy dầm Bailey được dùng để văng chống hố
đào trong xây dựng nhà cao tầng thay thế các giải pháp hiện có.
- Những lợi ích có thể đạt được
Tiết kiệm thời gian và chi phí đào đất hố móng so với biện pháp Topdown, vì sau mỗi tầng văng
chống có thể đào sâu hơn 4m, tạo ra không gian đủ cao để máy xúc cỡ nhỏ có thể kết hợp với máy xúc
cỡ lớn có thể thực hiện được, dẫn đến việc đào đất hố móng là hoàn toàn cơ giới.
Thi công kết cấu tầng hầm nguyên vẹn, toàn khối, liên tục từ dưới lên trên, dễ kiểm soát chất
lượng thi công các cấu kiện, không phải để chờ và thi công chia tách các cấu kiện thẳng đứng ở những
vị trí qua sàn như giải pháp Topdown.
Lắp dựng, tháo dỡ dễ dàng, vì liên kết giữa các cấu kiện của dầm Bailey là liên kết chốt, mỗi đốt dầm
Bailey nặng không quá 0,3 tấn, có thể liên kết trước với nhau thành dầm có độ dài thích hợp, sau đó cẩu
vào vị trí lắp đặt.
Chi phí xây dựng tầng hầm dùng dầm Bailey tiết kiệm đáng kể so với dùng giải pháp Topdown.
3. Quy trình thi công:
- Các bước tiến hành: giả sử đã thi công xong cọc khoan nhồi, tường vây và thi công ba tầng hầm.
Bước 1: Đào đất hố móng sâu 4m, lắp lớp dầm văng chống thứ nhất cách cao độ mặt sàn tầng hầm một
là 30cm.
Bước 2: Đào đất hố móng sâu 7m, lắp lớp dầm văng chống thứ hai cách cao độ mặt sàn
tầng hầm hai là 30cm.
Bước 3: Đào đất hố móng sâu 11m, lắp lớp dầm văng chống thứ hai cách cao độ mặt sàn tầng hầm hai
là 30cm.
Bước 4: Đào đất hố móng sâu 14m, thi công móng và sàn tầng hầm ba.
Bước 5: Tháo lớp văng chống thứ 3, thi công cột, vách và sàn tầng hầm hai
Bước 6: Tháo lớp văng chống thứ hai, thi công cột, vách và sàn tầng hầm một.
Bước 7: Tháo lớp văng chống thứ nhất, thi công cột, vách và sàn tầng trệt.
- Những vấn đề cần lưu ý:
+ Phải tính toán được áp lực đất tác dụng lên tường vây theo các bước đào đất hố móng, trên cơ sở đó
tính ra số dầm trong một lớp văng chống sao cho mỗi dầm chịu lực nén không quá 120 tấn
+ Dầm Bailey không chống trực tiếp vào tường vây mà phải chống vào dầm bo phụ lắp phía bên trong
tường vây để quy lực tập trung thành lực phân bố để cân bằng với áp lực đất từ phía ngoài.
+ Phải dùng thanh tăng cứng tại trụ, khung định vị ngang và đứng để đảm bảo ổn định của dầm Bailey
khi chịu nén.
4. Mô tả các cấu kiện:
* Khung pano
* Khung định vị ngang và đứng:
* Thanh tăng cứng tại trụ
* Chốt khung pano, chốt thanh tăng cứng tại trụ
Hình ảnh thực tế minh họa:
Hình 1: Thi công dầm Bailey lớp 1 kết hợp đào đất
Hình 2: Thi công các thanh giằng chéo
Hình 3: Thi công đập đầu cọc
Hình 4: Thi công đài móng
Hình 5: Thi công tầng hầm 3
Hình 6: Thi công tầng hầm 2
5. Thảo luận:
- Giải pháp dùng dầm Bailey để văng chống hố móng đã được đăng ký bảo hộ sang chế độc
quyền. Bản chất kỹ thuật của sáng chế là lần đầu tiên dầm Bailey được dùng để văng chống hố móng
vượt khẩu độ lớn, sử dụng khả năng chịu nén là chủ yếu thay cho khả năng chịu uốn như sử dụng thông
thường.
- Dùng giải pháp dầm Bailey cho phép đào hở hố móng, thi công các tường, cột nguyên vẹn, toàn
khối, liên tục từ dưới lên trên, dễ kiểm soát chất lượng thi công các cấu kiện và chất lượng thi công
chống thấm tầng hầm.
- Giải pháp dùng dầm Bailey là giải pháp an toàn kỹ thuật, khi phát hiện dầm Bailey có khả năng
quá tải hoặc khả năng mất ổn định, có thể bổ xung thanh tăng cứng tại trụ hoặc các thanh giằng chéo.
- Dùng dầm Bailey có thể văng chống hố móng của các công trình cao tầng xây chen, không cần
có không gian ngầm đủ rộng xung quanh tường vây như giải pháp neo đất
- Chi phí tổng thể xây dựng tầng hầm dùng dầm Bailey rẻ hơn dùng các phương pháp khác.
Tài liệu liên quan
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ĐẢM BẢO AN TOÀN TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KINH TẾ NGOÀI QUỐC DOANH TẠI NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG ĐỐNG ĐA.DOC
Nghiên cứu ứng dụng các giải pháp công nghệ mới để ứng dụng xử lý chất thải trong các khu mổ của bệnh viện
Một số Giải pháp nhằm đảm bảo an toàn tín dụng đối vơi kinh tế ngoài quốc doanh tại NHTC đống đa
Giải pháp lắp đặt hệ thống camera chống trộm dành cho gia đình
Phương hướng và giải pháp bảo đảm vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng xã hội ở Việt Nam giai đoạn 2001-2010
MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ ĐỂ HOÀN THIỆN CÁC BIỆN PHÁP VỀ BẢO ĐẢM TIỀN VAY BẰNG TÀI SẢN TẠI NGÂN HÀNG TMCP KỸ THƯƠNG VIỆT NAM
XÂY DỰNG GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VẤN ĐỀ TRẢ LƯƠNG
GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ ĐỂ TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG HUY ĐỘNG VỐN VÀ SỬ DỤNG VỐN CHO ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ
GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ ĐỂ TĂNG CƯỜNG KHẢ NĂNG HUY ĐỘNG VỐN VÀ SỬ DỤNG VỐN CHO ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN HÀ TÂY
GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ ĐỂ MỞ RỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI PGD NGUYỄN PHONG SẮC
Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về
(1.94 MB) - Giải pháp dùng dầm Bailey để văng chống hố móng xây dựng tầng hầm nhà cao tầng
Tải bản đầy đủ ngay
×

Server: nginx


text:
Địa chỉ:
116 phố Kim Ngưu
Thanh Nhàn, Hai Bà Trưng, Hà Nội
Website: thietbivesinhvn.com.vn
Mã số doanh nghiệp: 0105942167
Đăng ký: Ngày 16 tháng 07 năm 2012
Điện thoại: 024 3634 1004
Fax: 024 3634 1004
Email: hoangmai.eco@gmail.com

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close


text:
Do không quan sát khi đi từ trong ngõ ra, một phụ nữ đi xe máy đã đâm vào tàu hoả trên đường Lê Duẩn (Hà Nội), bị thương rất nặng.
Vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 16h36 chiều nay trên đoạn đường sắt chạy qua hồ Ba Mẫu (đường Lê Duẩn – Hà Nội).
Theo những người chứng kiến vụ tai nạn tại cho biết: vào khoảng thời gian trên chiếc xe máy mang BKS 30K1-4272 do một phụ nữ lái đi ra từ trong ngõ 378 Lê Duẩn. Do không quan sát nên ngay sau khi ra khỏi ngõ, chiếc xe máy đã đâm vào đoàn tàu số hiệu 7302 chạy từ hướng Giáp Bát về ga Hà Nội. Người phụ nữ cùng đi xe máy bị kéo lê hàng chục mét, bị thương nặng.
Tại hiện trường những mảnh vỡ của xe máy văng tung toé, và chiếc xe hư hỏng nặng.
Cơ quan trức năng đã có mặt tại hiện trường để làm rõ vụ việc và phân luồng giao thông, chống ùn tắc.
- Truy lùng nhiều nam thanh niên “biến thái” quấy rối học sinh nơi vắng vẻ
- Giám đốc bị giang hồ đốt trong xe 7 chỗ đã tử vong
- Bắt thanh niên gốc Phi hãm hiếp 1 phụ nữ nước ngoài ở chung cư cao cấp

markdown:
**Do không quan sát khi đi từ trong ngõ ra, một phụ nữ đi xe máy đã đâm vào tàu hoả trên đường Lê Duẩn (Hà Nội), bị thương rất nặng.**
Vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 16h36 chiều nay trên đoạn đường sắt chạy qua hồ Ba Mẫu (đường Lê Duẩn – Hà Nội).
Theo những người chứng kiến vụ tai nạn tại cho biết: vào khoảng thời gian trên chiếc xe máy mang BKS 30K1-4272 do một phụ nữ lái đi ra từ trong ngõ 378 Lê Duẩn. Do không quan sát nên ngay sau khi ra khỏi ngõ, chiếc xe máy đã đâm vào đoàn tàu số hiệu 7302 chạy từ hướng Giáp Bát về ga Hà Nội. Người phụ nữ cùng đi xe máy bị kéo lê hàng chục mét, bị thương nặng.
![ dam-vao-tau-hoa-1-phu-nu-nguy-kich](https://tintaynguyen.com/wp-content/uploads/2017/10/dam-vao-tau-hoa-1-phu-nu-nguy-kich-1-750x434.jpg)
Chiếc xe máy bị tàu kéo lê thêm một đoạn dài
Tại hiện trường những mảnh vỡ của xe máy văng tung toé, và chiếc xe hư hỏng nặng.
Cơ quan trức năng đã có mặt tại hiện trường để làm rõ vụ việc và phân luồng giao thông, chống ùn tắc.
[Truy lùng nhiều nam thanh niên “biến thái” quấy rối học sinh nơi vắng vẻ](https://tintaynguyen.com/truy-lung-nhieu-nam-thanh-nien-bien-thai-quay-roi-hoc-sinh-noi-vang-ve/426072/) [Giám đốc bị giang hồ đốt trong xe 7 chỗ đã tử vong](https://tintaynguyen.com/giam-doc-bi-giang-ho-dot-trong-xe-7-cho-da-tu-vong/425882/) [Bắt thanh niên gốc Phi hãm hiếp 1 phụ nữ nước ngoài ở chung cư cao cấp](https://tintaynguyen.com/bat-thanh-nien-goc-phi-ham-hiep-1-phu-nu-nuoc-ngoai-o-chung-cu-cao-cap/425879/)

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Vary: Accept-Encoding

Link: <https://goo.gl/R1fYqw>; rel=shortlink


text:
PN-23/05/2012, 06:37 [GMT+7]
(Quốc phòng)- “Nếu các nước trong ngôi nhà chung ASEAN mà nghĩ đây là việc của Việt Nam, của Philippines mà không có những hành động thiết thực thì ngôi nhà chung ASEAN sẽ khó mà tồn tại vững bền. Chính vì vậy, bản thân của từng nước ASEAN phải tỉnh táo, nhận diện và hành động, đừng coi đó là việc riêng của một nước nào”… – PGS.TS Nguyễn Bá Diến nhận định.
TIN LIÊN QUAN
Xung quanh những căng thẳng tranh chấp chủ quyền tại bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham trong thời gian vừa qua PGS.TS Nguyễn Bá Diến, Giám đốc Trung tâm Luật biển và Hàng hải Quốc tế đã có những chia sẻ với Phunutoday.
Ông cho rằng một loạt những hành động của Trung Quốc tại bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham thực chất là cách thức không hề mới trong mưu đồ bành trướng trên biển.
Bên cạnh đó, những việc làm của Bắc Kinh như đã nêu, là trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế, đặc biệt là Công ước Luật Biển năm 1982.
Scarborough là “dịp” Trung Quốc thử sức Philippines và Mỹ
PV: – Trong bối cảnh căng thẳng giữa Bắc Kinh và Manila lên cao, Trung Quốc thời gian qua liên tục đưa những phương tiện khổng lồ ra Biển Đông như: phái tàu Ngư chính 310 tới tăng cường tuần tra quanh khu vực bãi đá Scarborough/Hoàng Nham; đưa giàn khoan khổng lồ vào hoạt động gần đảo Hải Nam, tương đối gần Philippines; triển khai ra Biển Đông đội tàu hùng hậu đóng vai trò như 1 tổ hợp chế biến hải sản di động… và mới đây nhất là phái tàu chiến đến gần lãnh hải Philippines. Là chuyên gia hàng đầu về luật biển, xin ông cho biết nhận định của mình?
PGS.TS Nguyễn Bá Diến: – Đây chính là bước leo thang mới nằm trong chiến lược hiện thực hóa tham vọng đường lưỡi bò (đường chữ U) của Trung Quốc trên Biển Đông, sau một loạt các động thái như liên tục “chọc ghẹo” Mỹ trong vụ tàu Impecable tháng 3 năm 2009; ban hành lệnh cấm đánh bắt cá hết sức vô lý trên Biển Đông; phá hoại thiết bị và cản trở tàu Bình Minh 02 (tháng 5 năm 2011) và tàu khảo sát địa chấn Viking 2 của Việt Nam khi đang hoạt động trên vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam….
Nếu nghiên cứu và quan sát một cách tổng thể chiến lược bành trướng trên biển của Trung Quốc và những hành động của họ hơn 6 thập kỷ qua thì sẽ thấy rõ “thâm ý” của những hành vi mà Trung Quốc đã và đang rốt ráo triển khai.
Tuy nhiên, những việc làm của Bắc Kinh như đã nêu, là trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế, đặc biệt là Công ước Luật Biển năm 1982.
Việc Trung Quốc bác bỏ chủ trương quốc tế hóa việc giải quyết tranh chấp Biển Đông, bao gồm tranh chấp hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam, cũng như tiếp tục bác bỏ việc Manila đòi đưa tranh chấp bãi cạn Scarborough ra Tòa án luật biển quốc tế càng chứng tỏ sự đuối lý của Trung Quốc và tính không xây dựng của nước này.
PV: – Nhiều nhà phân tích gọi đây là chiến thuật mới của Trung Quốc. Tuy nhiên, theo ông, liệu đây có thật sự là chiến thuật mới hay chỉ là chiêu bài cũ với cách thức táo tợn hơn, tổng lực hơn để mưu đồ độc chiếm Biển Đông?
PGS.TS Nguyễn Bá Diến: – Đây là cách thức không có gì mới, là bước thử không hề mới. Nó chỉ mới về cấp độ, táo tợn hơn, đậm đặc hơn, quyết liệt hơn và có tính tổng hợp hơn.
Ví dụ trước đây họ chỉ mới tuyên bố có chủ quyền hoặc ban hành lệnh cấm đánh bắt cá trên Biển Đông.
Còn bây giờ, những ngày vừa rồi họ đưa các đội tàu đánh bắt hùng mạnh dưới sự yểm trợ của các tàu ngư chính, hải giám hiện đại, đưa những giàn khoan khủng về phía bắc Biển Đông và chuẩn bị chuyển những giàn khoan khủng đó vào phía Nam của Biển Đông.
Thứ 2, họ đưa đội tàu đánh bắt xuống nhiều hơn và đặc biệt là đội tàu ngư chính và hải giám hiện đại, bán quân sự mà điển hình là việc đưa tàu Ngư chính 310 xuống khu vực Scarborough vừa rồi là sự thể hiện một cách quyết liệt hơn.
Trung Quốc không chỉ đẩy mạnh hoạt động trên các lĩnh vực như truyền thông, ngoại giao,pháp lý, kinh tế, kể cả quân sự.
Theo các phương tiện truyền thông trong mấy ngày qua, thì một số tàu quân sự của hải quân Trung Quốc cũng bắt đầu được đưa đến gần bãi cạn Scarboroough/Hoàng Nham ngay sau khi tàu ngầm của Mỹ cập cảng Philippines.
Tất nhiên, về giải pháp quân sự Trung Quốc có vẻ vẫn chỉ muốn sử dụng như là một giải pháp răn đe mà thôi.
Vì cục diện quốc tế và khu vực cũng như chính khả năng nội tại của Trung Quốc chưa cho phép họ có thể hành xử theo lối luật rừng được: phớt lờ các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế, phớt lờ quyền và lợi ích chính đáng của các quốc gia trong khu vực, phớt lờ lợi ích của các nước lớn, trong đó có Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ,…Vì vậy, họ vẫn giữ giải pháp dân sự để thực hiện ý đồ của mình.
Và về mặt pháp lý thì họ tuyên bố rằng Trung Quốc có chủ quyền đối với Scarboruogh “kể từ thời cổ đại” và với một loạt những cảnh báo Philippines như “đừng có lấn tới”, “đừng có làm căng thêm tình hình”. Hơn nữa, họ còn khẳng định “Scarborough là bộ phận không thể tách rời của Trung Quốc”.
Không những vậy, họ đẩy mạnh cả một chiến dịch tuyên truyền trong mỗi người dân Trung Quốc để kích động tính dân tộc.
Ngay cả trên mặt trận ngoại giao – quốc phòng, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc vừa có chuyến thăm Mỹ nhằm tranh thủ lôi kéo Mỹ, ly gián và làm suy yếu quan hệ Mỹ – Philippines, đánh lạc hướng dư luận.
Như vậy, đây thực sự là một cách thức tổng hợp hết sức tinh vi, bài bản nhằm thực hiện cho được tham vọng về đường lưỡi bò, tham vọng độc chiếm Biển Đông.
PV: – Dường như việc đấu tranh pháp lý đã bị Trung Quốc gạt ra một bên, Trung Quốc có vẻ sẵn sàng dùng vũ lực khi Trung Quốc đuối lý. Vậy, theo ông giữa việc duy trì đấu tranh pháp lý chủ quyền Biển Đông và giữ chủ quyền trên thực tế cần điều chỉnh như thế nào?
PGS.TS Nguyễn Bá Diến: – Rõ ràng rằng Việt Nam cũng như các nước Philippines, Mailaysia, các nước khác ở Biển Đông nếu xem xét ở nhiều khía cạnh như tương quan lực lượng, tiềm lực kinh tế, chính trị và kể cả quốc phòng… với Trung Quốc thì yếu hơn.
Nhưng Việt Nam, Philippines và các nước khác ở Biển Đông có những thế mạnh, có sức mạnh lớn đó là sức mạnh của lẽ phải, sức mạnh của luật pháp quốc tế và sức mạnh của thời đại mà nền tảng là Hiến chương Liên Hợp Quốc, Công ước quốc tế về luật biển 1982 và Tuyên bố DOC mà Trung Quốc đã tham gia ký kết. Đó là nền tảng sức mạnh của Việt Nam cũng như các nước ở Biển Đông.
Vụ Scarborough cũng là “dịp” Trung Quốc muốn thử sức Philippines và thử cả Mỹ. Mỹ và Philippines có mối ràng buộc bởi Hiệp định phòng thủ chung ký năm 1951. Hiệp định này cho phép trong trường hợp Philippines bị tấn công Mỹ sẽ nhảy vào cuộc và bảo vệ Philippines.
Thứ nữa, Mỹ luôn tuyên bố có lợi ích quốc gia ở Đông Nam Á, ở biển Đông nên sự kiện Scarborough cũng là dịp Trung Quốc muốn thử xem Mỹ hành động như thế nào. Thêm đó là thử Philippines xem họ phản ứng ra sao, sức đề kháng của nước này đến đâu.
Bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham nằm trên thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Philippines trong phạm vi 200 hải lý theo Công ước luật biển năm 1982 của Liên Hợp quốc.
Không chỉ có vậy, trong vụ này Trung Quốc thử luôn cả ASEAN, những nước có lợi ích thiết thân như Việt Nam, Malaysia, Brunei. Năm ngoái Trung Quốc đã thử vụ tàu Bình Minh và tàu Viking 2 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam.
Nếu lần này Philippines chịu thua, chịu nhượng bộ và để Trung Quốc chiếm được bãi cạn Scarboruogh thì coi như Trung Quốc đã rất thành công trong âm mưu hiện thực hóa tham vọng đường 9 đường lưỡi bò hết sức phi lý của họ. Có nghĩa là, nếu lần này Trung Quốc lấn được vùng Scarborough thì lần sau họ sẽ lấn được những vùng khác trên Biển Đông.
Vậy Việt Nam cũng như các nước khác phải dựa trên sức mạnh của thời đại mà cụ thể là Hiến chương Liên Hợp quốc và Công ước quốc tế về luật biển 1982 – văn bản pháp lý quốc tế nền tảng đã chính thức công nhận quyền và chủ quyền của các quốc gia trong phạm vi 200 hải lý, đã cấp “sổ đỏ” cho các quốc gia đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của minh. Đó là sức mạnh của lẽ phải, của công lý.
Chưa kể Trung Quốc là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an rất lớn với khẩu hiệu lâu nay là “trỗi dậy hòa bình”, “hợp tác hòa bình”, “phát triển hòa bình” thì đó là điều không nên.
Chính vì vậy, Việt Nam cũng như các nước cần phải tuyên truyền, phổ biến cho mọi người dân quyền mà các nước ven biển được hưởng. Mọi sự đấu tranh đều phải dựa trên cơ sở pháp lý quốc tế.
Trung Quốc – Philippines đang trong thế giằng co
PV: – Ông đánh giá như thế nào về thái độ của Mỹ, Philippines trong phép thử này của Trung Quốc?
PGS.TS Nguyễn Bá Diến: – Mỹ cũng đã thể hiện một thái độ mà vừa rồi chúng ta thấy Bộ trưởng Ngoại giao Bộ Quốc phòng của Philippines sang thăm Mỹ và tuyên bố chung và Mỹ chủ trương giải quyết tranh chấp Scarborough bằng phương pháp hòa bình.
Những ngày vừa rồi, Mỹ cũng đã phái tàu ngầm hiện đại của mình cập cảng Philippines với lý do sửa chữa.
Tuy nhiên, tính đến hiện nay Mỹ vẫn đề nghị giải quyết tranh chấp bằng những phương pháp hòa bình, không ủng hộ vũ lực. Nhưng trong trường hợp Trung Quốc có những động thái mạnh tay hơn như dùng vũ lực đánh chiếm bãi Scarborough thì Mỹ sẽ ứng xử như thế nào cũng là một câu hỏi được đặt ra.
Bởi vì, theo tinh thần của Hiệp định phòng thủ chung Mỹ – Philippines năm 1951 thì có quyền phản ứng lại bằng vũ lực. Tuy nhiên, Mỹ có làm như thế hay không cũng là một vấn đề, đó là lợi ích của Mỹ. Trung Quốc là một nước khổng lồ, là một thị trường khổng lồ về đầu tư, hợp tác kinh tế, đối ngoại… Nếu mâu thuẫn với một bạn hàng lớn như thế thì sẽ bất lợi.
So với Philippines, một nước nhỏ, nền kinh tế thấp, rõ ràng về đối tác làm ăn Trung Quốc sẽ vượt trội. Mỹ sẽ phải tính toán xem việc bảo vệ này có ảnh hưởng gì đến quan hệ của mình với Trung Quốc hay không thì đây chính là vấn đề bài toán lợi ích của Mỹ chứ không đơn giản là việc Trung Quốc đưa tàu vào bãi Hoàng Nham, hoặc chiếm bãi Hoàng Nham bằng vũ lực thì Mỹ sẽ phản ứng ngay.
Nhưng nếu Mỹ bỏ rơi Philippines thì Mỹ sẽ mất uy tín trên trường quốc tế, mất những đối tác, bạn hàng chiến lược ở Đông Nam Á. Đó là cái mất lớn nhất của Mỹ.
Ngược lại, nếu Trung Quốc sử dụng vũ lực trong vụ này Trung Quốc cũng mất uy tín và lộ chiêu bài lâu nay là “trỗi dậy hòa bình”, “hữu nghị hòa bình”… Và như vậy, các nước ASEAN sẽ tỉnh giấc hơn, thế giới cũng sẽ tỉnh giấc hơn. Và đó là cái mất lớn nhất của Trung Quốc.
Còn đối với Philippines, trong thời gian qua cũng đã có bước chuyển biến. Từ sự kêu gọi sự hợp tác của Mỹ, bắt đầu mua sắm vũ khí, động viên người dân sẵn sàng hy sinh để bảo vệ chủ quyền của nước này tại bãi cạn cũng như vùng biển phía tây Philippines nếu bị thách thức.
Khi Trung Quốc ra lệnh cấm đánh bắt cá tại vùng biển xung quanh bãi cạn Scarborough, Philippines cũng ra lệnh cấm tương tự để đáp trả. Chứng tỏ quyết tâm bảo vệ chủ quyền của Philippines cũng rất mạnh mẽ, toàn diện.
Nhưng phải để xem những bước tiếp theo như thế nào, hai bên đang ở trong tư thế giằng co. Giải pháp tốt nhất bây giờ đối với Philippines là đưa vấn đề ra trước thiết chế khu vực và quốc tế.
PV: – Dự báo của ông về những biến động tiếp theo sau sự kiện bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham ra sao? Và Trung Quốc sẽ thực hiện chiến thuật dầu loang tới đâu, thưa ông?
PGS.TS Nguyễn Bá Diến: – Vấn đề là ở chỗ đó. Như tôi đã nói, những ngày vừa qua họ dùng sức ép tổng hợp rất lớn từ ngoại giao, pháp lý, quân sự (bằng chứng là từ việc đưa tàu hải giám, ngư chính và đến nay đưa 5 tàu chiến đến gần vùng biển Philippines), đưa dân chài ra khai thác trên thực tế.
Vì vậy, sắp tới Trung Quốc dùng chiến thuật mềm hay mạnh theo tôi tùy thuộc không chỉ Trung Quốc, mà còn tùy thuộc ở Philippines. Nếu anh yếu, anh non người ta sẽ dùng biện pháp mạnh, lấn tới. Nếu anh cứng, mạnh thì ngược lại.
Nếu các nước ASEAN cùng lên tiếng nữa thì tốt quá, nhưng rất tiếc trong vụ việc này ASEAN hầu như im hơi lặng tiếng. Thật đáng buồn vì điều đó.
PV: – Có ý kiến cho rằng để đối phó với hải giám quân sự, đội lốt dân sự cần phát triển mạnh lực lượng chấp pháp khác ở Biển Đông, sẵn sàng đâm va hàng hải. Tuy nhiên, liệu đây có phải là cái bẫy của Trung Quốc không, thưa ông?
PGS.TS Nguyễn Bá Diến: – Thực ra đó không hẳn là bẫy của Trung Quốc, họ có hải giám ta cũng có hải giám, họ có ngư chính ta cũng phải có, không nên dùng đối đầu quân sự.
Tất nhiên, tàu hải giám của họ phần lớn thuộc tàu quân sự hoán cải. Chúng ta cũng phải xây dựng đội tàu nay để bảo vệ dân mình, thực thi chủ quyền hợp pháp trên biển chứ.
Bây giờ, tàu quân sự đội lốt dưới áo dân sự mà mình lại đối đầu bằng tàu quân sự thì không hay rồi. Mình phải có đối sách như vậy. Họ có quân sự thì mình có quân sự, họ dùng dân sự mình cũng làm tương tự.
Nếu ASEAN bỏ mặc cho Trung Quốc độc diễn ở Biển Đông thì thật sai lầm!
PV: – Trung Quốc đang bẻ gãy chiếc đũa yếu nhất là Philippines, theo ông ASEAN cần phải lên tiếng ra sao để đối phó với tình hình này?
PGS.TS Nguyễn Bá Diến: – ASEAN là tổ chức được gọi là ngôi nhà chung, trong đó có Việt Nam, chúng ta lấy mục đích, mục tiêu, tôn chỉ hoạt động của nó thực hiện những việc lớn. Tuy nhiên, hiệu quả của nó trong những năm qua đặc biệt là vấn đề bảo vệ chủ quyền, trong vấn đề hợp tác kinh tế thương mại lại không có những hiệu quả thực sự như mong đợi.
Nhất là trong thời gian vừa qua, vai trò của ASEAN rất mờ nhạt trong vấn đề tranh chấp Biển Đông. Một trong những nguyên nhân sâu xa như tôi đã nói nó liên quan đến vấn đề lợi ích.
Vấn đề Biển Đông cũng như vấn đề lợi ích, quan hệ các nước của ASEAN không phải nước nào cũng có lợi ích trên vấn đề Biển Đông. Trực tiếp chỉ có các nước: Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei.
Tuy nhiên, Biển Đông cũng là nơi chứa đựng lợi ích gián tiếp của nhiều nước như Thái Lan, Singapore, Lào, Campuchia, Mianma… bởi vị thế địa chiến lược của vùng biển này, kể cả những nước xa xôi như Pháp, Đức..; vì Biển Đông là con đường hàng hải quan trọng bậc nhất của thế giới đã và đang đem lại cho các quốc gia những lợi ích hết sức to lớn.
Chưa kể, Đông Nam Á là một trong những thị trường đầy tiềm năng. Nếu chiến tranh, xung đột xảy ra, hậu quả sẽ thật khó lường!
Quay trở lại vấn đề ASEAN, lợi ích của ASEAN tuy vậy nhưng không phải như nhau, tranh chấp trên Biển Đông không phải bao giờ cũng gắn trực tiếp với tất cả các nước.
Lợi dụng điều này, Trung Quốc đã tìm cách li gián các nước ASEAN với nhau với chiêu bài không quốc tế hóa và khu vực hóa, chỉ giải quyết song phương. Hay còn gọi là bẻ đũa từng chiếc, chia để trị.
Và hiện nay Trung Quốc có vẻ như đang thành công. Hiện nay chủ tịch ASEAN là Campuchia, đương nhiên không ngoại trừ lý do Trung Quốc sẽ tác động. Nếu các nước ASEAN chỉ cho rằng đây chỉ là vấn đề của riêng Philippines hoặc của riêng Việt Nam mà bỏ mặc cho Trung Quốc độc diễn ở Biển Đông thì thật sai lầm.
Như vậy, việc nhìn nhận lợi ích như thế nào là một vấn đề. Có những nước nhìn lợi ích trước mắt mà quên lâu dài. Trong nội khối các nước ASEAN cũng như chính bản thân Trung Quốc cần phải tuân thủ nguyên tắc nền tảng trong quan hệ quốc tế hiện đại, đó là đấu tranh và hợp tác trên cơ sở tôn trọng chủ quyền lẫn nhau, chứ không phải trên cơ sở cá lớn nuốt cá bé, theo kiểu “luật rừng” được.
Vì vậy, trong thế giới ngày nay, nhất là vấn đề Biển Đông, không nên sống theo kiểu “cháy nhà hàng xóm vẫn bình chân như vại” được. Đây là vấn đề lớn của khu vực, cần phải lên tiếng vì đó là chính nghĩa.
Nếu các nước trong ngôi nhà chung ASEAN nghĩ đây là việc của Việt Nam, của Philippines mà không có những hành động thiết thực thì ngôi nhà chung ASEAN sẽ khó mà tồn tại vững bền. Chính vì vậy, bản thân của từng nước ASEAN phải tỉnh táo, nhận diện và hành động, đừng coi đó là việc riêng của một nước nào.
– Xin cảm ơn ông!
——
http://phunutoday.vn/xa-hoi/quoc-phong/201205/Trung-Quoc-dang-hien-thuc-luoi-bo-aSeaN-rat-sai-lam-neu-2157667/

markdown:
PN-23/05/2012, 06:37 [GMT+7]
**( Quốc phòng)-** **“Nếu các nước trong ngôi nhà chung ASEAN mà nghĩ đây là việc của Việt Nam, của Philippines mà không có những hành động thiết thực thì ngôi nhà chung ASEAN sẽ khó mà tồn tại vững bền. Chính vì vậy, bản thân của từng nước ASEAN phải tỉnh táo, nhận diện và hành động, đừng coi đó là việc riêng của một nước nào”… – PGS.TS Nguyễn Bá Diến nhận định.**
TIN LIÊN QUAN
Xung quanh những căng thẳng tranh chấp chủ quyền tại bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham trong thời gian vừa qua PGS.TS Nguyễn Bá Diến, Giám đốc Trung tâm Luật biển và Hàng hải Quốc tế đã có những chia sẻ với Phunutoday.
Ông cho rằng một loạt những hành động của Trung Quốc tại bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham thực chất là cách thức không hề mới trong mưu đồ bành trướng trên biển.
Bên cạnh đó, những việc làm của Bắc Kinh như đã nêu, là trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế, đặc biệt là Công ước Luật Biển năm 1982.
**Scarborough là “dịp” Trung Quốc thử sức Philippines và Mỹ** **PV: ** **– **Trong bối cảnh căng thẳng giữa Bắc Kinh và Manila lên cao, Trung Quốc thời gian qua liên tục đưa những phương tiện khổng lồ ra Biển Đông như: phái tàu Ngư chính 310 tới tăng cường tuần tra quanh khu vực bãi đá Scarborough/Hoàng Nham; đưa giàn khoan khổng lồ vào hoạt động gần đảo Hải Nam, tương đối gần Philippines; triển khai ra Biển Đông đội tàu hùng hậu đóng vai trò như 1 tổ hợp chế biến hải sản di động… và mới đây nhất là phái tàu chiến đến gần lãnh hải Philippines. Là chuyên gia hàng đầu về luật biển, xin ông cho biết nhận định của mình? **PGS.TS Nguyễn Bá Diến: **– Đây chính là bước leo thang mới nằm trong chiến lược hiện thực hóa tham vọng đường lưỡi bò (đường chữ U) của Trung Quốc trên Biển Đông, sau một loạt các động thái như liên tục “chọc ghẹo” Mỹ trong vụ tàu Impecable tháng 3 năm 2009; ban hành lệnh cấm đánh bắt cá hết sức vô lý trên Biển Đông; phá hoại thiết bị và cản trở tàu Bình Minh 02 (tháng 5 năm 2011) và tàu khảo sát địa chấn Viking 2 của Việt Nam khi đang hoạt động trên vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam….
Nếu nghiên cứu và quan sát một cách tổng thể chiến lược bành trướng trên biển của Trung Quốc và những hành động của họ hơn 6 thập kỷ qua thì sẽ thấy rõ “thâm ý” của những hành vi mà Trung Quốc đã và đang rốt ráo triển khai.
Tuy nhiên, những việc làm của Bắc Kinh như đã nêu, là trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc tế, đặc biệt là Công ước Luật Biển năm 1982.
Việc Trung Quốc bác bỏ chủ trương quốc tế hóa việc giải quyết tranh chấp Biển Đông, bao gồm tranh chấp hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam, cũng như tiếp tục bác bỏ việc Manila đòi đưa tranh chấp bãi cạn Scarborough ra Tòa án luật biển quốc tế càng chứng tỏ sự đuối lý của Trung Quốc và tính không xây dựng của nước này.
**PV: ** *– Nhiều nhà phân tích gọi đây là chiến thuật mới của Trung Quốc. Tuy nhiên, theo ông, liệu đây có thật sự là chiến thuật mới hay chỉ là chiêu bài cũ với cách thức táo tợn hơn, tổng lực hơn để mưu đồ độc chiếm Biển Đông?* **PGS.TS Nguyễn Bá Diến:**– Đây là cách thức không có gì mới, là bước thử không hề mới. Nó chỉ mới về cấp độ, táo tợn hơn, đậm đặc hơn, quyết liệt hơn và có tính tổng hợp hơn.
Ví dụ trước đây họ chỉ mới tuyên bố có chủ quyền hoặc ban hành lệnh cấm đánh bắt cá trên Biển Đông.
Còn bây giờ, những ngày vừa rồi họ đưa các đội tàu đánh bắt hùng mạnh dưới sự yểm trợ của các tàu ngư chính, hải giám hiện đại, đưa những giàn khoan khủng về phía bắc Biển Đông và chuẩn bị chuyển những giàn khoan khủng đó vào phía Nam của Biển Đông.
Thứ 2, họ đưa đội tàu đánh bắt xuống nhiều hơn và đặc biệt là đội tàu ngư chính và hải giám hiện đại, bán quân sự mà điển hình là việc đưa tàu Ngư chính 310 xuống khu vực Scarborough vừa rồi là sự thể hiện một cách quyết liệt hơn.
Trung Quốc không chỉ đẩy mạnh hoạt động trên các lĩnh vực như truyền thông, ngoại giao,pháp lý, kinh tế, kể cả quân sự.
Theo các phương tiện truyền thông trong mấy ngày qua, thì một số tàu quân sự của hải quân Trung Quốc cũng bắt đầu được đưa đến gần bãi cạn Scarboroough/Hoàng Nham ngay sau khi tàu ngầm của Mỹ cập cảng Philippines.
Tất nhiên, về giải pháp quân sự Trung Quốc có vẻ vẫn chỉ muốn sử dụng như là một giải pháp răn đe mà thôi.
Vì cục diện quốc tế và khu vực cũng như chính khả năng nội tại của Trung Quốc chưa cho phép họ có thể hành xử theo lối luật rừng được: phớt lờ các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế, phớt lờ quyền và lợi ích chính đáng của các quốc gia trong khu vực, phớt lờ lợi ích của các nước lớn, trong đó có Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ,…Vì vậy, họ vẫn giữ giải pháp dân sự để thực hiện ý đồ của mình.
Và về mặt pháp lý thì họ tuyên bố rằng Trung Quốc có chủ quyền đối với Scarboruogh “kể từ thời cổ đại” và với một loạt những cảnh báo Philippines như “đừng có lấn tới”, “đừng có làm căng thêm tình hình”. Hơn nữa, họ còn khẳng định “Scarborough là bộ phận không thể tách rời của Trung Quốc”.
Không những vậy, họ đẩy mạnh cả một chiến dịch tuyên truyền trong mỗi người dân Trung Quốc để kích động tính dân tộc.
Ngay cả trên mặt trận ngoại giao – quốc phòng, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc vừa có chuyến thăm Mỹ nhằm tranh thủ lôi kéo Mỹ, ly gián và làm suy yếu quan hệ Mỹ – Philippines, đánh lạc hướng dư luận.
Như vậy, đây thực sự là một cách thức tổng hợp hết sức tinh vi, bài bản nhằm thực hiện cho được tham vọng về đường lưỡi bò, tham vọng độc chiếm Biển Đông.
**PV:** *– Dường như việc đấu tranh pháp lý đã bị Trung Quốc gạt ra một bên, Trung Quốc có vẻ sẵn sàng dùng vũ lực khi Trung Quốc đuối lý. Vậy, theo ông giữa việc duy trì đấu tranh pháp lý chủ quyền Biển Đông và giữ chủ quyền trên thực tế cần điều chỉnh như thế nào?* **PGS.TS Nguyễn Bá Diến:** – Rõ ràng rằng Việt Nam cũng như các nước Philippines, Mailaysia, các nước khác ở Biển Đông nếu xem xét ở nhiều khía cạnh như tương quan lực lượng, tiềm lực kinh tế, chính trị và kể cả quốc phòng… với Trung Quốc thì yếu hơn.
Nhưng Việt Nam, Philippines và các nước khác ở Biển Đông có những thế mạnh, có sức mạnh lớn đó là sức mạnh của lẽ phải, sức mạnh của luật pháp quốc tế và sức mạnh của thời đại mà nền tảng là Hiến chương Liên Hợp Quốc, Công ước quốc tế về luật biển 1982 và Tuyên bố DOC mà Trung Quốc đã tham gia ký kết. Đó là nền tảng sức mạnh của Việt Nam cũng như các nước ở Biển Đông.
Vụ Scarborough cũng là “dịp” Trung Quốc muốn thử sức Philippines và thử cả Mỹ. Mỹ và Philippines có mối ràng buộc bởi Hiệp định phòng thủ chung ký năm 1951. Hiệp định này cho phép trong trường hợp Philippines bị tấn công Mỹ sẽ nhảy vào cuộc và bảo vệ Philippines.
Thứ nữa, Mỹ luôn tuyên bố có lợi ích quốc gia ở Đông Nam Á, ở biển Đông nên sự kiện Scarborough cũng là dịp Trung Quốc muốn thử xem Mỹ hành động như thế nào. Thêm đó là thử Philippines xem họ phản ứng ra sao, sức đề kháng của nước này đến đâu.
Bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham nằm trên thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Philippines trong phạm vi 200 hải lý theo Công ước luật biển năm 1982 của Liên Hợp quốc.
Không chỉ có vậy, trong vụ này Trung Quốc thử luôn cả ASEAN, những nước có lợi ích thiết thân như Việt Nam, Malaysia, Brunei. Năm ngoái Trung Quốc đã thử vụ tàu Bình Minh và tàu Viking 2 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam.
Nếu lần này Philippines chịu thua, chịu nhượng bộ và để Trung Quốc chiếm được bãi cạn Scarboruogh thì coi như Trung Quốc đã rất thành công trong âm mưu hiện thực hóa tham vọng đường 9 đường lưỡi bò hết sức phi lý của họ. Có nghĩa là, nếu lần này Trung Quốc lấn được vùng Scarborough thì lần sau họ sẽ lấn được những vùng khác trên Biển Đông.
Vậy Việt Nam cũng như các nước khác phải dựa trên sức mạnh của thời đại mà cụ thể là Hiến chương Liên Hợp quốc và Công ước quốc tế về luật biển 1982 – văn bản pháp lý quốc tế nền tảng đã chính thức công nhận quyền và chủ quyền của các quốc gia trong phạm vi 200 hải lý, đã cấp “sổ đỏ” cho các quốc gia đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của minh. Đó là sức mạnh của lẽ phải, của công lý.
Chưa kể Trung Quốc là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an rất lớn với khẩu hiệu lâu nay là “trỗi dậy hòa bình”, “hợp tác hòa bình”, “phát triển hòa bình” thì đó là điều không nên.
Chính vì vậy, Việt Nam cũng như các nước cần phải tuyên truyền, phổ biến cho mọi người dân quyền mà các nước ven biển được hưởng. Mọi sự đấu tranh đều phải dựa trên cơ sở pháp lý quốc tế.
**Trung Quốc – Philippines đang trong thế giằng co** **PV: **– *Ông đánh giá như thế nào về thái độ của Mỹ, Philippines trong phép thử này của Trung Quốc?* **PGS.TS Nguyễn Bá Diến:** – Mỹ cũng đã thể hiện một thái độ mà vừa rồi chúng ta thấy Bộ trưởng Ngoại giao Bộ Quốc phòng của Philippines sang thăm Mỹ và tuyên bố chung và Mỹ chủ trương giải quyết tranh chấp Scarborough bằng phương pháp hòa bình.
Những ngày vừa rồi, Mỹ cũng đã phái tàu ngầm hiện đại của mình cập cảng Philippines với lý do sửa chữa.
Tuy nhiên, tính đến hiện nay Mỹ vẫn đề nghị giải quyết tranh chấp bằng những phương pháp hòa bình, không ủng hộ vũ lực. Nhưng trong trường hợp Trung Quốc có những động thái mạnh tay hơn như dùng vũ lực đánh chiếm bãi Scarborough thì Mỹ sẽ ứng xử như thế nào cũng là một câu hỏi được đặt ra.
Bởi vì, theo tinh thần của Hiệp định phòng thủ chung Mỹ – Philippines năm 1951 thì có quyền phản ứng lại bằng vũ lực. Tuy nhiên, Mỹ có làm như thế hay không cũng là một vấn đề, đó là lợi ích của Mỹ. Trung Quốc là một nước khổng lồ, là một thị trường khổng lồ về đầu tư, hợp tác kinh tế, đối ngoại… Nếu mâu thuẫn với một bạn hàng lớn như thế thì sẽ bất lợi.
So với Philippines, một nước nhỏ, nền kinh tế thấp, rõ ràng về đối tác làm ăn Trung Quốc sẽ vượt trội. Mỹ sẽ phải tính toán xem việc bảo vệ này có ảnh hưởng gì đến quan hệ của mình với Trung Quốc hay không thì đây chính là vấn đề bài toán lợi ích của Mỹ chứ không đơn giản là việc Trung Quốc đưa tàu vào bãi Hoàng Nham, hoặc chiếm bãi Hoàng Nham bằng vũ lực thì Mỹ sẽ phản ứng ngay.
Nhưng nếu Mỹ bỏ rơi Philippines thì Mỹ sẽ mất uy tín trên trường quốc tế, mất những đối tác, bạn hàng chiến lược ở Đông Nam Á. Đó là cái mất lớn nhất của Mỹ.
Ngược lại, nếu Trung Quốc sử dụng vũ lực trong vụ này Trung Quốc cũng mất uy tín và lộ chiêu bài lâu nay là “trỗi dậy hòa bình”, “hữu nghị hòa bình”… Và như vậy, các nước ASEAN sẽ tỉnh giấc hơn, thế giới cũng sẽ tỉnh giấc hơn. Và đó là cái mất lớn nhất của Trung Quốc.
Còn đối với Philippines, trong thời gian qua cũng đã có bước chuyển biến. Từ sự kêu gọi sự hợp tác của Mỹ, bắt đầu mua sắm vũ khí, động viên người dân sẵn sàng hy sinh để bảo vệ chủ quyền của nước này tại bãi cạn cũng như vùng biển phía tây Philippines nếu bị thách thức.
Khi Trung Quốc ra lệnh cấm đánh bắt cá tại vùng biển xung quanh bãi cạn Scarborough, Philippines cũng ra lệnh cấm tương tự để đáp trả. Chứng tỏ quyết tâm bảo vệ chủ quyền của Philippines cũng rất mạnh mẽ, toàn diện.
Nhưng phải để xem những bước tiếp theo như thế nào, hai bên đang ở trong tư thế giằng co. Giải pháp tốt nhất bây giờ đối với Philippines là đưa vấn đề ra trước thiết chế khu vực và quốc tế.
**PV: ** *– Dự báo của ông về những biến động tiếp theo sau sự kiện bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham ra sao? Và Trung Quốc sẽ thực hiện chiến thuật dầu loang tới đâu, thưa ông?* **PGS.TS Nguyễn Bá Diến:** – Vấn đề là ở chỗ đó. Như tôi đã nói, những ngày vừa qua họ dùng sức ép tổng hợp rất lớn từ ngoại giao, pháp lý, quân sự (bằng chứng là từ việc đưa tàu hải giám, ngư chính và đến nay đưa 5 tàu chiến đến gần vùng biển Philippines), đưa dân chài ra khai thác trên thực tế.
Vì vậy, sắp tới Trung Quốc dùng chiến thuật mềm hay mạnh theo tôi tùy thuộc không chỉ Trung Quốc, mà còn tùy thuộc ở Philippines. Nếu anh yếu, anh non người ta sẽ dùng biện pháp mạnh, lấn tới. Nếu anh cứng, mạnh thì ngược lại.
Nếu các nước ASEAN cùng lên tiếng nữa thì tốt quá, nhưng rất tiếc trong vụ việc này ASEAN hầu như im hơi lặng tiếng. Thật đáng buồn vì điều đó.
**PV:** *– Có ý kiến cho rằng để đối phó với hải giám quân sự, đội lốt dân sự cần phát triển mạnh lực lượng chấp pháp khác ở Biển Đông, sẵn sàng đâm va hàng hải. Tuy nhiên, liệu đây có phải là cái bẫy của Trung Quốc không, thưa ông?* **PGS.TS Nguyễn Bá Diến**: – Thực ra đó không hẳn là bẫy của Trung Quốc, họ có hải giám ta cũng có hải giám, họ có ngư chính ta cũng phải có, không nên dùng đối đầu quân sự.
Tất nhiên, tàu hải giám của họ phần lớn thuộc tàu quân sự hoán cải. Chúng ta cũng phải xây dựng đội tàu nay để bảo vệ dân mình, thực thi chủ quyền hợp pháp trên biển chứ.
Bây giờ, tàu quân sự đội lốt dưới áo dân sự mà mình lại đối đầu bằng tàu quân sự thì không hay rồi. Mình phải có đối sách như vậy. Họ có quân sự thì mình có quân sự, họ dùng dân sự mình cũng làm tương tự.
**Nếu ASEAN bỏ mặc cho Trung Quốc độc diễn ở Biển Đông thì thật sai lầm!** **PV:** *– Trung Quốc đang bẻ gãy chiếc đũa yếu nhất là Philippines, theo ông ASEAN cần phải lên tiếng ra sao để đối phó với tình hình này?* **PGS.TS Nguyễn Bá Diến:** – ASEAN là tổ chức được gọi là ngôi nhà chung, trong đó có Việt Nam, chúng ta lấy mục đích, mục tiêu, tôn chỉ hoạt động của nó thực hiện những việc lớn. Tuy nhiên, hiệu quả của nó trong những năm qua đặc biệt là vấn đề bảo vệ chủ quyền, trong vấn đề hợp tác kinh tế thương mại lại không có những hiệu quả thực sự như mong đợi.
Nhất là trong thời gian vừa qua, vai trò của ASEAN rất mờ nhạt trong vấn đề tranh chấp Biển Đông. Một trong những nguyên nhân sâu xa như tôi đã nói nó liên quan đến vấn đề lợi ích.
Vấn đề Biển Đông cũng như vấn đề lợi ích, quan hệ các nước của ASEAN không phải nước nào cũng có lợi ích trên vấn đề Biển Đông. Trực tiếp chỉ có các nước: Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei.
Tuy nhiên, Biển Đông cũng là nơi chứa đựng lợi ích gián tiếp của nhiều nước như Thái Lan, Singapore, Lào, Campuchia, Mianma… bởi vị thế địa chiến lược của vùng biển này, kể cả những nước xa xôi như Pháp, Đức..; vì Biển Đông là con đường hàng hải quan trọng bậc nhất của thế giới đã và đang đem lại cho các quốc gia những lợi ích hết sức to lớn.
Chưa kể, Đông Nam Á là một trong những thị trường đầy tiềm năng. Nếu chiến tranh, xung đột xảy ra, hậu quả sẽ thật khó lường!
Quay trở lại vấn đề ASEAN, lợi ích của ASEAN tuy vậy nhưng không phải như nhau, tranh chấp trên Biển Đông không phải bao giờ cũng gắn trực tiếp với tất cả các nước.
Lợi dụng điều này, Trung Quốc đã tìm cách li gián các nước ASEAN với nhau với chiêu bài không quốc tế hóa và khu vực hóa, chỉ giải quyết song phương. Hay còn gọi là bẻ đũa từng chiếc, chia để trị.
Và hiện nay Trung Quốc có vẻ như đang thành công. Hiện nay chủ tịch ASEAN là Campuchia, đương nhiên không ngoại trừ lý do Trung Quốc sẽ tác động. Nếu các nước ASEAN chỉ cho rằng đây chỉ là vấn đề của riêng Philippines hoặc của riêng Việt Nam mà bỏ mặc cho Trung Quốc độc diễn ở Biển Đông thì thật sai lầm.
Như vậy, việc nhìn nhận lợi ích như thế nào là một vấn đề. Có những nước nhìn lợi ích trước mắt mà quên lâu dài. Trong nội khối các nước ASEAN cũng như chính bản thân Trung Quốc cần phải tuân thủ nguyên tắc nền tảng trong quan hệ quốc tế hiện đại, đó là đấu tranh và hợp tác trên cơ sở tôn trọng chủ quyền lẫn nhau, chứ không phải trên cơ sở cá lớn nuốt cá bé, theo kiểu “luật rừng” được.
Vì vậy, trong thế giới ngày nay, nhất là vấn đề Biển Đông, không nên sống theo kiểu “cháy nhà hàng xóm vẫn bình chân như vại” được. Đây là vấn đề lớn của khu vực, cần phải lên tiếng vì đó là chính nghĩa.
Nếu các nước trong ngôi nhà chung ASEAN nghĩ đây là việc của Việt Nam, của Philippines mà không có những hành động thiết thực thì ngôi nhà chung ASEAN sẽ khó mà tồn tại vững bền. Chính vì vậy, bản thân của từng nước ASEAN phải tỉnh táo, nhận diện và hành động, đừng coi đó là việc riêng của một nước nào.
*– Xin cảm ơn ông!* *——* [http://phunutoday.vn/xa-hoi/quoc-phong/201205/Trung-Quoc-dang-hien-thuc-luoi-bo-aSeaN-rat-sai-lam-neu-2157667/](http://phunutoday.vn/xa-hoi/quoc-phong/201205/Trung-Quoc-dang-hien-thuc-luoi-bo-aSeaN-rat-sai-lam-neu-2157667/)

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/p1urh5-sG>; rel=shortlink

X-ac: 1.dca _dca


text:
Empury
Tọa độ: 47°21′06″B 3°49′21″Đ / 47,35167°B 3,8225°Đ
Empury là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 99. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2007, dân số ước tính là 103 người.

markdown:
# Empury
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [47°21′06″B 3°49′21″Đ / 47,35167°B 3,8225°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Empury¶ms=47.35167_N_3.82250_E_region:FR_type:city(99))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Bourgogne-Franche-Comté](/wiki/Bourgogne-Franche-Comt%C3%A9) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Nièvre](/wiki/Ni%C3%A8vre) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Clamecy](/wiki/Clamecy_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001-2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) 1 2(4,55 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 1 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(21 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [58108](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=58108-COM)/ [58140](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p) 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Empury** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_t%E1%BB%89nh_Ni%C3%A8vre) của [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Nièvre](/wiki/Ni%C3%A8vre), thuộc [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Bourgogne-Franche-Comté](/wiki/Bourgogne-Franche-Comt%C3%A9), miền trung nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Empury&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Empury&action=edit§ion=1)]
Theo
[điều tra dân số](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_tra_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 1999 có dân số là 99. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2007, dân số ước tính là 103 người.

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1054 miss, cp1054 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
Mưa axit
Mưa axit là hiện tượng mưa mà trong nước mưa có độ pH dưới 5,6, được tạo ra bởi lượng khí thải SO2 và NOx từ các quá trình phát triển sản xuất con người tiêu thụ nhiều than đá, dầu mỏ và các nhiên liệu tự nhiên khác.
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Ảnh hưởng ăn mòn của không khí thành phố bị ô nhiễm và có tính axit lên đá vôi và đá hoa được ghi nhận vào thế kỷ 17 bởi John Evelyn, ông cho rằng đó là do điều kiện kém của đá hoa Arundel.[1] Kể từ cuộc cách mạng công nghiệp, phát thải khí đioxit lưu huỳnh và ôxit ni-tơ vào khí quyển đã tăng lên.[2][3] Năm 1852, Robert Angus Smith là người đầu tiên đưa ra mối quan hệ giữa mưa a-xít và ô nhiễm khí quyển ở Manchester, Anh.[4]
Mặc dù mưa axit được phát hiện năm 1853, nhưng mãi đến cuối thập niên 1960 các nhà khoa học mới bắt đầu quan sát và nghiên cứu hiện tượng này rộng rãi.[5] Thuật ngữ "mưa axit" được Robert Angus Smith đưa ra năm 1872.[6] Canadian Harold Harvey là một trong những người đầu tiên nghiên cứu hồ "chết". Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về mưa axit ở Hoa Kỳ được tăng cao trong thập niên 1970 sau khi tờ The New York Times cho đăng tải các báo cáo về Hubbard Brook Experimental Forest ở New Hampshire về những tác động tiêu cực đến môi trường vô kể của mưa axit.[7][8]
Các số liệu pH được ghi nhận thường xuyên trong nước mưa và nước sương dưới 2,4 ở các khu vực công nghiệp hóa.[2] Mưa axit công nghiệp là một vấn đề quan trọng đối với Trung Quốc và Nga[9][10] và các khu vực dưới hướng gió của chúng. Những khu vực này đốt các nhiên liệu than chứa lưu huỳnh để cấp nhiệt và phát điện.[11]
Vấn nạn mưa axit không chỉ tăng theo tốc độ phát triển dân số và công nghiệp mà còn ngày trở nên phân bố rộng rãi hơn. Việc sử dụng các ống khói cao để giảm ô nhiễm đã góp phần phát tán mưa axit bằng cách thải khí thải vào khu vực tuần hoàn của khí quyển.[12][13].
Lịch sử mưa axit ở Việt Nam
Ở Việt Nam đã xuất hiện mưa axit ở bán đảo Cà Mau năm 1998. Tỉnh Cà Mau của Việt Nam không phải là một khu công nghiệp phát triển, vì vậy nguyên nhân gây ra mưa axit ngoài những tấc động cục bộ như: hoạt động giao thông vận tải, nạn cháy rừng, đốt rừng … cần phải xem xét đến những tác động khác như khói công nghiệp, hoạt động của núi lửa và cả những nguyên nhân xuất phát từ các vùng lân cận như Indonesia, Philipines, Malaysia… do gió mang đến. Hiện nay, tình trạng mưa axit đang tăng lên đáng kể.Mưa axit tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn cũng là các khu công nghiệp, khu chế xuất: Hà Nội, Hải Phòng, Việt Trì, Đà Nẵng, Cần Thơ, thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương,… + Tại khu vực thành phố Cần Thơ, tần suất xuất hiện mưa axit trung bình trong mười năm đã lên đến 58% + Ở Tây Ninh tần suất xuất hiện mưa axit trung bình trong mười năm cũng ở con số 57,9%
Nguyên nhân[sửa | sửa mã nguồn]
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng mưa axit như sự phun trào của núi lửa hay các đám cháy… Nhưng nguyên nhân chính vẫn là con người.
Con người đốt nhiều than đá, dầu mỏ mà trong than đá dầu mỏ thường chứa một lượng lưu huỳnh, còn trong không khí lại chứa rất nhiều khí nitơ. Nguyên nhân của hiện tượng mưa axit là sự gia tăng lượng oxit của lưu huỳnh và nitơ ở trong khí quyển do hoạt động của con người gây nên. Ôtô, nhà máy nhiệt điện và một số nhà máy khác khi đốt nhiên liệu đã xả khí SO2 vào khí quyển. Nhà máy luyện kim, nhà máy lọc dầu cũng xả khí SO2. Trong khí xả, ngoài SO2 còn có khí NO được không khí tạo nên ở nhiệt độ cao của phản ứng đốt nhiên liệu. Các loại nhiên liệu như than đá, dầu khí mà chúng ta đang dùng đều có chứa S và N. Khi cháy trong môi trường không khí có thành phần O2, chúng sẽ biến thành SO2 và NO2, rất dễ hòa tan trong nước. Trong quá trình mưa, dưới tác dụng của bức xạ môi trường, các oxid này sẽ phản ứng với hơi nước trong khí quyển để hình thành các axit như H2SO4, axit Sunfur, axit Nitric. Chúng lại rơi xuống mặt đất cùng với các hạt mưa hay lưu lại trong khí quyển cùng mây trên trời. Chính các axit này đã làm cho nước mưa có tính axit.[14]
Quá trình tạo nên mưa axit[sửa | sửa mã nguồn]
Trong thành phần các chất đốt tự nhiên như than đá và dầu mỏ có chứa một lượng lớn lưu huỳnh, còn trong không khí lại chứa nhiều nitơ. Quá trình đốt sản sinh ra các khí độc hại như:lưu huỳnh đioxit (SO2) và nitơ đioxit (NO2). Các khí này hòa tan với hơi nước trong không khí tạo thành các axit sunfuric (H2SO4) và axit nitric(HNO3). Khi trời mưa, các hạt axit này tan lẫn vào nước mưa, làm độ pH của nước mưa giảm. Nếu nước mưa có độ pH dưới 5,6 được gọi là mưa axit. Do có độ chua khá lớn, nước mưa có thể hoà tan được một số bụi kim loại và ôxit kim loại có trong không khí như ôxit chì,... làm cho nước mưa trở nên độc hơn nữa đối với cây cối, vật nuôi và con người.
Quá trình này diễn ra theo các phản ứng hoá học sau đây:
- Lưu huỳnh:
- S + O2 → SO2;
- Quá trình đốt cháy lưu huỳnh trong khí oxi sẽ sinh ra lưu huỳnh điôxít.
- SO2 + OH· → HOSO2·;
- Phản ứng hoá hợp giữa lưu huỳnh điôxít và các hợp chất gốc hiđrôxit.
- HOSO2· + O2 → HO2· + SO3;
- Phản ứng giữa hợp chất gốc HOSO2· và O2 sẽ cho ra hợp chất gốc HO2· và SO3 (lưu huỳnh triôxít).
- SO3(k) + H2O(l) → H2SO4(l);
- Lưu huỳnh triôxít SO3 sẽ phản ứng với nước và tạo ra axit sulfuric H2SO4. Đây chính là thành phần chủ yếu của mưa axit.
- Nitơ:
- N2 + O2 → 2NO;
- 2NO + O2 → 2NO2;
- 3NO2(k) + H2O(l) → 2HNO3(l) + NO(k);
- Axít nitric HNO3 chính là thành phần của mưa axit.
Lắng đọng axit[sửa | sửa mã nguồn]
Lắng đọng ướt
Lắng đọng ướt axit xảy ra dưới bất kỳ hình thức mưa nào (mưa, tuyết,...). Loại bỏ axit trong khí quyển và cung cấp nó cho bề mặt trái đất. Điều này có thể là kết quả của sự lắng đọng của axit được sản xuất trong những giọt mưa hoặc do kết tủa loại bỏ các axit hoặc trong đám mây hoặc dưới các đám mây.
Lắng đọng khô
Lắng đọng axit cũng xảy ra thông qua sự lắng đọng khô trong trường hợp không có mưa. Điều này có thể chiếm khoảng 20 đến 60% của tổng số axit lắng đọng.[15] Điều này xảy ra khi các hạt và các loại khí dính vào mặt đất, thực vật hoặc các bề mặt khác.
Tác hại[sửa | sửa mã nguồn]
Mưa a-xít được phát hiện ra đầu tiên năm 1952 nhưng đến những năm 1960 thì các nhà khoa học mới bắt đầu quan sát và nghiên cứu về hiện tượng này. Thuật ngữ "mưa axit" được đặt ra bởi Robert Angus Smith vào năm 1972. Người ta đã thấy rằng mưa axit rất nguy hại đến môi trường sống, trong xây dựng, trong bảo tồn di tích lịch sử...
Phát hiện tại Đức năm 1984 cho thấy, hơn một nửa các cánh rừng của miền Tây nước này đã và đang ở vào thời kỳ bị phá hủy với những mức độ khác nhau và sản lượng gỗ bị hủy ước tính khoảng 800 triệu đôla. Hay như ở Thụy Sĩ bị thiệt hại khoảng 12 triệu cây (chiếm 14% diện tích rừng), trong khi đó ở Hà Lan diện tích rừng bị phá hủy lên đến 40%. Sở dĩ mưa axit "giết hại" các khu rừng, vì chúng rửa trôi toàn bộ chất dinh dưỡng và những vi sinh vật có lợi, làm yếu đi sức đề kháng của cây cối, khiến cây dễ bị mắc bệnh do nhiễm ký sinh trùng. Lá cây gặp mưa axit bị "cháy" lấm chấm, mầm chết khô… Thông là loài cây đặc biệt nhạy cảm với mưa axit
Không những thế, mưa axit còn ảnh hưởng xấu tới ao, hồ. Lượng mưa axit đổ vào ao, hồ làm độ pH ở đây bị giảm, các sinh vật sống trong đó bị suy yếu hoặc chết hoàn toàn. Hậu quả, hồ, ao trở thành các thuỷ vực chết. Cơn mưa axit đầu tiên được phát hiện tại Na - Uy vào những năm 50 thế kỉ 20 bởi hiện tượng nhiều loài cá trong các hồ của Na - Uy bị thoái hóa, cũng trong năm đó Thụy Điển phát hiện 4.000 hồ không có cá; 9.000 hồ bị mất một phần lớn các loài cá đang sinh sống, 20.000 hồ khác bị biến đổi môi trường nước.
Mưa axit không chỉ gây ra những ảnh hưởng trước mắt, mà còn để lại hậu quả lâu dài. Với lượng khí mà nước Mỹ thải vào bầu khí quyển trong năm 1977 là 31 triệu tấn oxit sulfur và 22 triệu tấn oxit nitơ, thì đôi khi, kể cả tuyết cũng có axit. Những bông tuyết thậm chí còn có thể bị nhuốm đen, khi những bông tuyết tan, nguồn nước sinh ra từ đó có nồng độ axit cao gấp 10 lần, so với mưa axit thông thường. Nước này ngấm xuống đất làm tăng độ chua của đất, làm suy thoái đất và gây ảnh hưởng xấu tới nguồn ngầm. Các nhà khoa học ước tính, tại Na - Uy có đến 56.000 tấn oxit sulfur theo mưa thấm vào lòng đất /năm, tại Anh các cơn mưa axit diễn ra ở vùng Perth (Scotland), khiến nồng độ axit cao gấp 500 lần so với axit có trong tự nhiên.[16]
Mưa axit ảnh hưởng xấu tới đất do nước mưa ngấm xuống đất làm tăng độ chua của đất, hoà tan các nguyên tố trong đất cần thiết cho cây như canxi (Ca), magiê (Mg)... làm suy thoái đất, cây cối kém phát triển. Lá cây gặp mưa axit sẽ bị "cháy" lấm chấm, mầm sẽ chết khô, làm cho khả năng quang hợp của cây giảm, cho năng suất thấp. Mưa axit có thể làm hỏng các tòa nhà, di tích lịch sử, và những bức tượng, đặc biệt là những người làm bằng đá, như đá vôi và đá cẩm thạch, có chứa một lượng lớn canxi cacbonat. Axit trong mưa phản ứng với các hợp chất canxi trong đá để tạo ra thạch cao.
Những ảnh hưởng của điều này thường thấy trên bia mộ cũ, nơi mưa axit có thể làm những chữ khắc không đọc được. Mưa axit cũng làm tăng ăn mòn tỷ lệ các kim loại, đặc biệt là sắt, thép,và đồng.[17] Mưa axit làm giảm tuổi thọ các công trình xây dựng, làm lở loét bề mặt bằng đá của các công trình.
Mưa axit gây hư hại các công trình, song cũng đem lại lợi ích đáng kể. Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy những cơn mưa chứa axit sunphuaric làm giảm phát thải methane từ những đầm lầy (đầm lầy là nơi sản ra lượng lớn khí methane), nhờ đó hạn chế hiện tượng Trái Đất nóng lên.
Hầu hết tất cả, mưa axit ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người. Nó có thể làm hại chúng ta thông qua không khí và ô nhiễm đất. Mưa axit dẫn đến sự hình thành các hợp chất độc hại bằng cách phản ứng với các hợp chất hóa học tự nhiên. Một khi các hợp chất độc hại được hình thành, họ có thể thấm vào nước uống, và cũng thâm nhập vào chuỗi thực phẩm. Thực phẩm bị ô nhiễm này có thể gây tổn hại các dây thần kinh ở trẻ em, hoặc dẫn đến tổn thương não nghiêm trọng, thậm chí tử vong. Các nhà khoa học nghi ngờ rằng nhôm, một trong những kim loại bị ảnh hưởng bởi mưa axit, có liên quan đến bệnh Alzheimer. Lượng khí thải của nitơ oxit và các vấn đề nguyên nhân sulfur dioxide như kích thích cổ họng, mũi và mắt, đau đầu, hen suyễn và ho khan[18].
Khu vực ảnh hưởng[sửa | sửa mã nguồn]
Nơi bị ảnh hưởng đáng kể bởi mưa axit trên toàn cầu bao gồm hầu hết Đông Âu từ Ba Lan về phía bắc vào Scandinavia,[19] thứ ba phía đông của Hoa Kỳ,[20] và đông nam Canada. Vùng bị ảnh hưởng khác bao gồm bờ biển đông nam của Trung Quốc và Đài Loan.
Lợi ích[sửa | sửa mã nguồn]
Mưa axit đa phần là gây tổn hại đến môi trường. Tuy nhiên, một cuộc điều tra toàn cầu mới đây đã cho thấy thành phần sunphua trong các cơn mưa này có thể ngăn cản Trái Đất ấm lên, bằng việc tác động vào quá trình sản xuất khí metan tự nhiên của vi khuẩn trong đầm lầy. Metan chiếm 22% trong các yếu tố gây ra hiệu ứng nhà kính. Và các vi khuẩn ở đầm lầy là thủ phạm sản xuất chính. Chúng tiêu thụ chất nền (gồm hydro và axetat) trong than bùn, rồi giải phóng methane vào khí quyển. Nhưng trong đầm lầy ngoài vi khuẩn sinh methane, còn có vi khuẩn ăn sunphua cạnh tranh thức ăn với chúng. Khi mưa axit đổ xuống, nhóm vi khuẩn này sẽ sử dụng sunphua, đồng thời tiêu thụ luôn phần chất nền đáng lý được dành cho vi khuẩn sinh methane. Do vậy, các vi khuẩn sinh methane bị "đói" và sản xuất ra ít khí nhà kính. Nhiều thí nghiệm cho thấy phần sunphua lắng đọng có thể làm giảm quá trình sinh methane tới 30%.
Biện pháp[sửa | sửa mã nguồn]
Những cơn mưa đầu mùa có nguy cơ chứa nhiều chất bẩn nhất, trong đó có các axit H2SO4, HNO3 … Do đó, chúng ta không nên hứng nước mưa đầu mùa để sinh hoạt. Một điều nghịch lý là chính các biện pháp chống ô nhiễm, áp dụng ở khu vực xung quanh những cơ sở sản xuất điện, lại góp phần gieo rắc mưa axit trên diện rộng. Do các nhà máy buộc phải xây ống khói thật cao nhằm tránh ô nhiễm cho môi trường địa phương, các hóa chất gây mưa axit đã lan tỏa đi xa hàng trăm, thậm chí hàng nghìn km khỏi nguồn.[21]
Để giảm lượng khí thải SO2 từ các nhà máy nhiệt điện xuống còn 7,84 tỷ tấn năm 2020, trước năm 2005, 80% các nhà máy nhiệt điện phải lắp đặt thiết bị khử sunphua. Đây cũng là một trong những giải pháp hạn chế mưa axit mà nhà nước Trung Quốc đã đề ra năm ngoái. Các nhà máy nhiệt điện lắp đặt thiết bị này sẽ được bán điện với giá cao hơn.
Tuy nhiên, quy định này không dễ thực hiện đối với các nhà máy nhiệt điện lâu đời. Rất ít trong số nhà máy này lắp đặt thiết bị khử sunphua bởi vì để lắp đặt được hệ thống khử sunphua hiệu quả phải chi khoản tiền trị giá 1/3 tổng đầu tư xây dựng một nhà máy nhiệt điện. Họ thà bị phạt còn hơn phải lắp đặt hệ thống khử sunphua. Năm ngoái, Chính phủ Trung Quốc tăng lượng phạt khí thải SO2 từ 210 NDT lên 420 NDT/tấn, năm tới mức phạt sẽ là 630 NDT. Ở tỉnh Quý Châu, chỉ có 2 trong số 9 nhà máy nhiệt điện lắp đặt thiết bị này. Các chuyên gia cho rằng, chính phủ nên đầu tư thêm tiền để nâng cấp nhà máy lâu đời.
Giải pháp kỹ thuật
Đốt tầng sôi cũng làm giảm lượng lưu huỳnh phát ra từ sản xuất năng lượng.
Kiểm soát khí thải xe cộ làm giảm lượng khí thải của các oxit nitơ từ xe có động cơ.
Cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về phát thải nhằm hạn chế tối đa phát tán SOx và NOx vào khí quyển.
Nâng cao chất lượng nhiên liệu hóa thạch bằng cách loại bỏ triệt để lưu huỳnh và nitơ có trong dầu mỏ và than đá trước khi sử dụng.
Tìm kiếm và thay thế dần các nhiên liệu hóa thạch bằng các nhiên liệu sạch như hydro, sử dụng các loại năng lượng tái tạo thân thiện với môi trường.
Đối với các phương tiện giao thông, tiến hành cải tiến các động cơ theo các tiêu chuẩn EURO để đốt hoàn toàn nhiên liệu, gắn hộp xúc tác để khử NOx (DeNOx) và SOx nhằm hạn chế đến mức thấp nhất lượng khí thải ra.
Điều ước quốc tế
Một số điều ước quốc tế về vận chuyển tầm xa của các chất ô nhiễm trong khí quyển đã được thống nhất ví dụ, phát thải Sulphur Giảm Nghị định thư theo Công ước về dài độ ô nhiễm không khí xuyên biên giới. Canada và Mỹ đã ký Hiệp định chất lượng không khí trong năm 1991. Hầu hết các nước châu Âu và Canada đã ký kết các điều ước.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ E. S. de Beer, ed. The Diary of John Evelyn, III, 1955 (ngày 19 tháng 9 năm 1667) p. 495.
- ^ a ă Glossary, United States: NASA Earth Observatory, acid rain, Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 12 năm 2011, truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013
- ^ Weathers, K. C. and Likens, G. E. (2006). "Acid rain", pp. 1549–1561 in: W. N. Rom and S. Markowitz (eds.). Environmental and Occupational Medicine. Lippincott-Raven Publ., Philadelphia. Fourth Edition, ISBN 0-7817-6299-5.
- ^ Seinfeld, John H.; Pandis, Spyros N (1998). Atmospheric Chemistry and Physics — From Air Pollution to Climate Change. John Wiley and Sons, Inc. ISBN 978-0-471-17816-3
- ^ Likens, G. E., Bormann, F. H. and Johnson, N. M. (1972). “Acid rain”. Environment 14 (2): 33–40. doi:10.1080/00139157.1972.9933001.
- ^ Acid Rain in New England, A Brief History. Epa.gov. Truy cập 2013-02-09.
- ^ Likens, G. E. and Bormann, F. H. (1974). “Acid Rain: A Serious Regional Environmental Problem”. Science 184 (4142): 1176–9. PMID 17756304. doi:10.1126/science.184.4142.1176.
- ^ Keller, C. K.; White, T. M.; O'Brien, R.; Smith, J. L. (2006). “Soil CO2 dynamics and fluxes as affected by tree harvest in an experimental sand ecosystem”. Journal of Geophysical Research 111. doi:10.1029/2005JG000157.
- ^ Galloway, JN; Dianwu, Z; Jiling, X; Likens, GE (1987). “Acid rain: China, United States, and a remote area”. Science 236 (4808): 1559–62. PMID 17835740. doi:10.1126/science.236.4808.1559.
- ^ Chandru (ngày 9 tháng 9 năm 2006). “CHINA: Industrialization pollutes its country side with Acid Rain”. Southasiaanalysis.org. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2010.[liên kết hỏng]
- ^ Lefohn, A.S.; Husar, J.D.; Husar, R.B. (1999), Global Sulfur Emissions Database, United States: A.S.L. & Associates
- ^ Likens, G. E., Wright, R. F.; Galloway, J. N. and Butler, T. J. (1979). “Acid rain”. Scientific American 241 (4): 43–51. doi:10.1038/scientificamerican1079-43.
- ^ Likens, G. E. (1984). “Acid rain: the smokestack is the "smoking gun"”. Garden 8 (4): 12–18.
- ^ http://www2.hcmuaf.edu.vn/data/quoctuan/Bien%20doi%20khi%20hau.pdf
- ^ "UK National Air Quality Archive: Air Pollution Glossary". Airquality.co.uk. 2002-04-01. Truy cập 2010-11-18.
- ^ http://hoahoc.somee.com/Hoahocvadoisong/muaaxit.html
- ^ http://webarchive.iiasa.ac.at/Admin/PUB/Documents/WP-89-104.pdf
- ^ http://www.moitruongvietco.vn/tin-tuc-su-kien/215-nguyen-nhan-va-anh-huong-cua-mua-axit.html
- ^ Ed. Hatier (1993). "Mưa axit ở châu Âu". Liên hợp quốc Chương trình Môi trường GRID Arendal. Truy cập 2010-01-31.
- ^ Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (2008). "Clean Air Thị trường 2008 nổi bật". Truy cập 2010-01-31.
- ^ “Mỹ chưa kiểm soát được nạn mưa axit - VnExpress”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 8 tháng 2 năm 2015.

markdown:
# Mưa axit
[Mưa axít](/w/index.php?title=M%C6%B0a_ax%C3%ADt&redirect=no)) **Mưa axit** là hiện tượng mưa mà trong nước mưa có độ pH dưới 5,6, được tạo ra bởi lượng khí thải SO 2 và NO x từ các quá trình phát triển sản xuất con người tiêu thụ nhiều [than đá](/wiki/Than_%C4%91%C3%A1), [dầu mỏ](/wiki/D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F) và các [nhiên liệu tự nhiên](/w/index.php?title=Nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) khác. [Tập tin:Uuracao.jpg](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Uuracao.jpg)
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&action=edit§ion=1)]
Ảnh hưởng ăn mòn của không khí thành phố bị ô nhiễm và có tính axit lên đá vôi và đá hoa được ghi nhận vào thế kỷ 17 bởi
[John Evelyn](/w/index.php?title=John_Evelyn&action=edit&redlink=1), ông cho rằng đó là do điều kiện kém của [đá hoa Arundel](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A1_hoa_Arundel&action=edit&redlink=1). Kể từ cuộc [1] [cách mạng công nghiệp](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_c%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p), phát thải khí đioxit lưu huỳnh và ôxit ni-tơ vào khí quyển đã tăng lên. [[2]](#cite_note-NASA_Glossary-2) Năm 1852, [[3]](#cite_note-3) [Robert Angus Smith](/w/index.php?title=Robert_Angus_Smith&action=edit&redlink=1)là người đầu tiên đưa ra mối quan hệ giữa mưa a-xít và ô nhiễm khí quyển ở [Manchester](/wiki/Manchester), [Anh](/wiki/Anh). [[4]](#cite_note-Seinfeld_1998-4)
Mặc dù mưa axit được phát hiện năm 1853, nhưng mãi đến cuối thập niên 1960 các nhà khoa học mới bắt đầu quan sát và nghiên cứu hiện tượng này rộng rãi.
Thuật ngữ "mưa axit" được Robert Angus Smith đưa ra năm 1872. [5] Canadian Harold Harvey là một trong những người đầu tiên nghiên cứu hồ "chết". Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về mưa axit ở Hoa Kỳ được tăng cao trong thập niên 1970 sau khi tờ [[6]](#cite_note-6) [The New York Times](/wiki/The_New_York_Times)cho đăng tải các báo cáo về [Hubbard Brook Experimental Forest](/w/index.php?title=Hubbard_Brook_Experimental_Forest&action=edit&redlink=1)ở [New Hampshire](/wiki/New_Hampshire)về những tác động tiêu cực đến môi trường vô kể của mưa axit. [[7]](#cite_note-7) [[8]](#cite_note-8)
Các số liệu pH được ghi nhận thường xuyên trong nước mưa và nước sương dưới 2,4 ở các khu vực công nghiệp hóa.
Mưa axit công nghiệp là một vấn đề quan trọng đối với [2] [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)và [Nga](/wiki/Nga) [[9]](#cite_note-9) và các khu vực dưới hướng gió của chúng. Những khu vực này đốt các nhiên liệu than chứa lưu huỳnh để cấp nhiệt và phát điện. [[10]](#cite_note-10) [[11]](#cite_note-lefohndb-11)
Vấn nạn mưa axit không chỉ tăng theo tốc độ phát triển dân số và công nghiệp mà còn ngày trở nên phân bố rộng rãi hơn. Việc sử dụng các ống khói cao để giảm ô nhiễm đã góp phần phát tán mưa axit bằng cách thải khí thải vào khu vực tuần hoàn của khí quyển.
[[12]](#cite_note-Likens.2C_G._E._1979-12) . [13] **Lịch sử mưa axit ở Việt Nam**
Ở Việt Nam đã xuất hiện mưa axit ở bán đảo Cà Mau năm 1998. Tỉnh Cà Mau của Việt Nam không phải là một khu công nghiệp phát triển, vì vậy nguyên nhân gây ra mưa axit ngoài những tấc động cục bộ như: hoạt động giao thông vận tải, nạn cháy rừng, đốt rừng … cần phải xem xét đến những tác động khác như khói công nghiệp, hoạt động của núi lửa và cả những nguyên nhân xuất phát từ các vùng lân cận như Indonesia, Philipines, Malaysia… do gió mang đến. Hiện nay, tình trạng mưa axit đang tăng lên đáng kể.Mưa axit tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn cũng là các khu công nghiệp, khu chế xuất: Hà Nội, Hải Phòng, Việt Trì, Đà Nẵng, Cần Thơ, thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương,… + Tại khu vực thành phố Cần Thơ, tần suất xuất hiện mưa axit trung bình trong mười năm đã lên đến 58% + Ở Tây Ninh tần suất xuất hiện mưa axit trung bình trong mười năm cũng ở con số 57,9%
## Nguyên nhân[
[sửa](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&action=edit§ion=2)]
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng mưa axit như sự phun trào của núi lửa hay các đám cháy… Nhưng nguyên nhân chính vẫn là con người.
Con người đốt nhiều than đá, dầu mỏ mà trong than đá dầu mỏ thường chứa một lượng lưu huỳnh, còn trong không khí lại chứa rất nhiều khí nitơ. Nguyên nhân của hiện tượng mưa axit là sự gia tăng lượng oxit của lưu huỳnh và nitơ ở trong khí quyển do hoạt động của con người gây nên. Ôtô, nhà máy nhiệt điện và một số nhà máy khác khi đốt nhiên liệu đã xả khí SO
2 vào khí quyển. Nhà máy luyện kim, nhà máy lọc dầu cũng xả khí SO 2. Trong khí xả, ngoài SO 2 còn có khí NO được không khí tạo nên ở nhiệt độ cao của phản ứng đốt nhiên liệu. Các loại nhiên liệu như than đá, dầu khí mà chúng ta đang dùng đều có chứa S và N. Khi cháy trong môi trường không khí có thành phần O 2, chúng sẽ biến thành SO 2 và NO 2, rất dễ hòa tan trong nước. Trong quá trình mưa, dưới tác dụng của bức xạ môi trường, các oxid này sẽ phản ứng với hơi nước trong khí quyển để hình thành các axit như H 2SO 4, axit Sunfur, axit Nitric. Chúng lại rơi xuống mặt đất cùng với các hạt mưa hay lưu lại trong khí quyển cùng mây trên trời. Chính các axit này đã làm cho nước mưa có tính axit. [[14]](#cite_note-14)
## Quá trình tạo nên mưa axit[
[sửa](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&action=edit§ion=3)]
Trong thành phần các
[chất đốt tự nhiên](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_%C4%91%E1%BB%91t_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) như than đá và dầu mỏ có chứa một lượng lớn [lưu huỳnh](/wiki/L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh), còn trong [không khí](/wiki/Kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t) lại chứa nhiều [nitơ](/wiki/Nit%C6%A1). Quá trình đốt sản sinh ra các khí độc hại như: [lưu huỳnh đioxit](/w/index.php?title=L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh_%C4%91ioxit&action=edit&redlink=1) (SO 2) và [nitơ đioxit](/wiki/Nit%C6%A1_%C4%91ioxit) (NO 2). Các khí này hòa tan với [hơi nước](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc) trong không khí tạo thành các [axit sunfuric](/wiki/Ax%C3%ADt_sunfuric) (H 2SO 4) và [axit nitric](/wiki/Axit_nitric)(HNO 3). Khi trời [mưa](/wiki/M%C6%B0a), các hạt [axit](/wiki/Ax%C3%ADt) này tan lẫn vào nước mưa, làm độ [pH](/wiki/PH) của nước mưa giảm. Nếu nước mưa có độ pH dưới 5,6 được gọi là mưa axit. Do có độ chua khá lớn, nước mưa có thể hoà tan được một số bụi [kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i) và [ôxit kim loại](/w/index.php?title=%C3%94xit_kim_lo%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) có trong không khí như [ôxit chì](/w/index.php?title=%C3%94xit_ch%C3%AC&action=edit&redlink=1),... làm cho nước mưa trở nên độc hơn nữa đối với [cây cối](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt), vật nuôi và [con người](/wiki/Lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di).
Quá trình này diễn ra theo các phản ứng hoá học sau đây:
- Lưu huỳnh:
- S + O
2→ SO 2;
- Quá trình đốt cháy lưu huỳnh trong khí oxi sẽ sinh ra lưu huỳnh điôxít.
- SO
2+ OH· → HOSO 2·;
- Phản ứng hoá hợp giữa lưu huỳnh điôxít và các hợp chất gốc hiđrôxit.
- HOSO
2· + O 2→ HO 2· + SO 3;
- Phản ứng giữa hợp chất gốc HOSO
2· và O 2sẽ cho ra hợp chất gốc HO 2· và SO 3( [lưu huỳnh triôxít](/w/index.php?title=L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh_tri%C3%B4x%C3%ADt&action=edit&redlink=1)).
- Phản ứng giữa hợp chất gốc HOSO
- SO
3(k) + H 2O(l) → H 2SO 4(l);
- Lưu huỳnh triôxít SO
3sẽ phản ứng với nước và tạo ra [axit sulfuric](/wiki/Ax%C3%ADt_sunfuric)H 2SO 4. Đây chính là thành phần chủ yếu của mưa axit.
- Lưu huỳnh triôxít SO
- Nitơ:
- N
2+ O 2→ 2NO;
- 2NO + O
2→ 2NO 2;
- 3NO
2(k) + H 2O(l) → 2HNO 3(l) + NO(k); [Axít nitric](/wiki/Axit_nitric)HNO 3chính là thành phần của mưa axit.
-
## Lắng đọng axit[
[sửa](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&action=edit§ion=4)] **Lắng đọng ướt**
Lắng đọng ướt axit xảy ra dưới bất kỳ hình thức mưa nào (mưa, tuyết,...). Loại bỏ axit trong khí quyển và cung cấp nó cho bề mặt trái đất. Điều này có thể là kết quả của sự lắng đọng của axit được sản xuất trong những giọt mưa hoặc do kết tủa loại bỏ các axit hoặc trong đám mây hoặc dưới các đám mây.
**Lắng đọng khô**
Lắng đọng axit cũng xảy ra thông qua sự lắng đọng khô trong trường hợp không có mưa. Điều này có thể chiếm khoảng 20 đến 60% của tổng số axit lắng đọng.
Điều này xảy ra khi các hạt và các loại khí dính vào mặt đất, thực vật hoặc các bề mặt khác. [15]
## Tác hại[
[sửa](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&action=edit§ion=5)]
Mưa a-xít được phát hiện ra đầu tiên năm 1952 nhưng đến những năm 1960 thì các nhà khoa học mới bắt đầu quan sát và nghiên cứu về hiện tượng này. Thuật ngữ "mưa axit" được đặt ra bởi Robert Angus Smith vào năm 1972. Người ta đã thấy rằng mưa axit rất nguy hại đến môi trường sống, trong xây dựng, trong bảo tồn di tích lịch sử...
Phát hiện tại Đức năm 1984 cho thấy, hơn một nửa các cánh rừng của miền Tây nước này đã và đang ở vào thời kỳ bị phá hủy với những mức độ khác nhau và sản lượng gỗ bị hủy ước tính khoảng 800 triệu đôla. Hay như ở Thụy Sĩ bị thiệt hại khoảng 12 triệu cây (chiếm 14% diện tích rừng), trong khi đó ở Hà Lan diện tích rừng bị phá hủy lên đến 40%. Sở dĩ mưa axit "giết hại" các khu rừng, vì chúng rửa trôi toàn bộ chất dinh dưỡng và những vi sinh vật có lợi, làm yếu đi sức đề kháng của cây cối, khiến cây dễ bị mắc bệnh do nhiễm ký sinh trùng. Lá cây gặp mưa axit bị "cháy" lấm chấm, mầm chết khô… Thông là loài cây đặc biệt nhạy cảm với mưa axit
Không những thế, mưa axit còn ảnh hưởng xấu tới
[ao](/wiki/Ao), [hồ](/wiki/H%E1%BB%93). Lượng mưa axit đổ vào ao, hồ làm độ pH ở đây bị giảm, các sinh vật sống trong đó bị suy yếu hoặc chết hoàn toàn. Hậu quả, hồ, ao trở thành các thuỷ vực chết. Cơn mưa axit đầu tiên được phát hiện tại Na - Uy vào những năm 50 thế kỉ 20 bởi hiện tượng nhiều loài cá trong các hồ của Na - Uy bị thoái hóa, cũng trong năm đó Thụy Điển phát hiện 4.000 hồ không có cá; 9.000 hồ bị mất một phần lớn các loài cá đang sinh sống, 20.000 hồ khác bị biến đổi môi trường nước.
Mưa axit không chỉ gây ra những ảnh hưởng trước mắt, mà còn để lại hậu quả lâu dài. Với lượng khí mà nước Mỹ thải vào bầu khí quyển trong năm 1977 là 31 triệu tấn oxit sulfur và 22 triệu tấn oxit nitơ, thì đôi khi, kể cả tuyết cũng có axit. Những bông tuyết thậm chí còn có thể bị nhuốm đen, khi những bông tuyết tan, nguồn nước sinh ra từ đó có nồng độ axit cao gấp 10 lần, so với mưa axit thông thường. Nước này ngấm xuống đất làm tăng độ chua của đất, làm suy thoái đất và gây ảnh hưởng xấu tới nguồn ngầm. Các nhà khoa học ước tính, tại Na - Uy có đến 56.000 tấn oxit sulfur theo mưa thấm vào lòng đất /năm, tại Anh các cơn mưa axit diễn ra ở vùng Perth (Scotland), khiến nồng độ axit cao gấp 500 lần so với axit có trong tự nhiên.
[[16]](#cite_note-16)
Mưa axit ảnh hưởng xấu tới đất do nước mưa ngấm xuống đất làm tăng độ chua của đất, hoà tan các nguyên tố trong đất cần thiết cho cây như
[canxi](/wiki/Canxi) (Ca), [magiê](/wiki/Magi%C3%AA) (Mg)... làm suy thoái đất, cây cối kém phát triển. Lá cây gặp mưa axit sẽ bị "cháy" lấm chấm, mầm sẽ chết khô, làm cho khả năng quang hợp của cây giảm, cho năng suất thấp. Mưa axit có thể làm hỏng các tòa nhà, di tích lịch sử, và những bức tượng, đặc biệt là những người làm bằng đá, như đá vôi và đá cẩm thạch, có chứa một lượng lớn canxi cacbonat. Axit trong mưa phản ứng với các hợp chất canxi trong đá để tạo ra thạch cao.
Những ảnh hưởng của điều này thường thấy trên bia mộ cũ, nơi mưa axit có thể làm những chữ khắc không đọc được. Mưa axit cũng làm tăng ăn mòn tỷ lệ các kim loại, đặc biệt là
[sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt), [thép](/wiki/Th%C3%A9p),và [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng). Mưa axit làm giảm tuổi thọ các công trình xây dựng, làm lở loét bề mặt bằng đá của các công trình. [17]
Mưa axit gây hư hại các công trình, song cũng đem lại lợi ích đáng kể. Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy những cơn mưa chứa axit sunphuaric làm giảm phát thải methane từ những đầm lầy (đầm lầy là nơi sản ra lượng lớn khí methane), nhờ đó hạn chế hiện tượng Trái Đất nóng lên.
Hầu hết tất cả, mưa axit ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người. Nó có thể làm hại chúng ta thông qua không khí và ô nhiễm đất. Mưa axit dẫn đến sự hình thành các hợp chất độc hại bằng cách phản ứng với các hợp chất hóa học tự nhiên. Một khi các hợp chất độc hại được hình thành, họ có thể thấm vào nước uống, và cũng thâm nhập vào chuỗi thực phẩm. Thực phẩm bị ô nhiễm này có thể gây tổn hại các dây thần kinh ở trẻ em, hoặc dẫn đến tổn thương não nghiêm trọng, thậm chí tử vong. Các nhà khoa học nghi ngờ rằng nhôm, một trong những kim loại bị ảnh hưởng bởi mưa axit, có liên quan đến bệnh Alzheimer. Lượng khí thải của nitơ oxit và các vấn đề nguyên nhân sulfur dioxide như kích thích cổ họng, mũi và mắt, đau đầu, hen suyễn và ho khan
. [18]
## Khu vực ảnh hưởng[
[sửa](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&action=edit§ion=6)]
Nơi bị ảnh hưởng đáng kể bởi mưa axit trên toàn cầu bao gồm hầu hết Đông Âu từ Ba Lan về phía bắc vào Scandinavia,
thứ ba phía đông của Hoa Kỳ, [19] và đông nam Canada. Vùng bị ảnh hưởng khác bao gồm bờ biển đông nam của Trung Quốc và Đài Loan. [[20]](#cite_note-20)
## Lợi ích[
[sửa](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&action=edit§ion=7)]
Mưa axit đa phần là gây tổn hại đến môi trường. Tuy nhiên, một cuộc điều tra toàn cầu mới đây đã cho thấy thành phần sunphua trong các cơn mưa này có thể ngăn cản
[Trái Đất ấm lên](/wiki/%E1%BA%A4m_l%C3%AAn_to%C3%A0n_c%E1%BA%A7u), bằng việc tác động vào quá trình sản xuất khí [metan](/wiki/Metan) tự nhiên của vi khuẩn trong [đầm lầy](/wiki/%C4%90%E1%BA%A7m_l%E1%BA%A7y). Metan chiếm 22% trong các yếu tố gây ra hiệu ứng nhà kính. Và các vi khuẩn ở đầm lầy là thủ phạm sản xuất chính. Chúng tiêu thụ chất nền (gồm hydro và axetat) trong than bùn, rồi giải phóng methane vào khí quyển. Nhưng trong đầm lầy ngoài vi khuẩn sinh methane, còn có vi khuẩn ăn sunphua cạnh tranh thức ăn với chúng. Khi mưa axit đổ xuống, nhóm vi khuẩn này sẽ sử dụng sunphua, đồng thời tiêu thụ luôn phần chất nền đáng lý được dành cho vi khuẩn sinh methane. Do vậy, các vi khuẩn sinh methane bị "đói" và sản xuất ra ít khí nhà kính. Nhiều thí nghiệm cho thấy phần sunphua lắng đọng có thể làm giảm quá trình sinh methane tới 30%.
## Biện pháp[
[sửa](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&action=edit§ion=8)]
Những cơn mưa đầu mùa có nguy cơ chứa nhiều chất bẩn nhất, trong đó có các axit H
2SO 4, HNO 3 … Do đó, chúng ta không nên hứng nước mưa đầu mùa để sinh hoạt. Một điều nghịch lý là chính các biện pháp chống ô nhiễm, áp dụng ở khu vực xung quanh những cơ sở sản xuất điện, lại góp phần gieo rắc mưa axit trên diện rộng. Do các nhà máy buộc phải xây ống khói thật cao nhằm tránh ô nhiễm cho môi trường địa phương, các hóa chất gây mưa axit đã lan tỏa đi xa hàng trăm, thậm chí hàng nghìn km khỏi nguồn. [[21]](#cite_note-21)
Để giảm lượng khí thải SO
2 từ các nhà máy nhiệt điện xuống còn 7,84 tỷ tấn năm 2020, trước năm 2005, 80% các nhà máy nhiệt điện phải lắp đặt thiết bị khử sunphua. Đây cũng là một trong những giải pháp hạn chế mưa axit mà nhà nước Trung Quốc đã đề ra năm ngoái. Các nhà máy nhiệt điện lắp đặt thiết bị này sẽ được bán điện với giá cao hơn.
Tuy nhiên, quy định này không dễ thực hiện đối với các nhà máy nhiệt điện lâu đời. Rất ít trong số nhà máy này lắp đặt thiết bị khử sunphua bởi vì để lắp đặt được hệ thống khử sunphua hiệu quả phải chi khoản tiền trị giá 1/3 tổng đầu tư xây dựng một nhà máy nhiệt điện. Họ thà bị phạt còn hơn phải lắp đặt hệ thống khử sunphua. Năm ngoái, Chính phủ Trung Quốc tăng lượng phạt khí thải SO
2 từ 210 [NDT](/wiki/Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_t%E1%BB%87) lên 420 NDT/tấn, năm tới mức phạt sẽ là 630 NDT. Ở tỉnh [Quý Châu](/wiki/Qu%C3%BD_Ch%C3%A2u), chỉ có 2 trong số 9 nhà máy nhiệt điện lắp đặt thiết bị này. Các chuyên gia cho rằng, chính phủ nên đầu tư thêm tiền để nâng cấp nhà máy lâu đời. **Giải pháp kỹ thuật**
Đốt tầng sôi cũng làm giảm lượng lưu huỳnh phát ra từ sản xuất năng lượng.
Kiểm soát khí thải xe cộ làm giảm lượng khí thải của các oxit nitơ từ xe có động cơ.
Cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về phát thải nhằm hạn chế tối đa phát tán SOx và NOx vào khí quyển.
Nâng cao chất lượng nhiên liệu hóa thạch bằng cách loại bỏ triệt để lưu huỳnh và nitơ có trong dầu mỏ và than đá trước khi sử dụng.
Tìm kiếm và thay thế dần các nhiên liệu hóa thạch bằng các nhiên liệu sạch như hydro, sử dụng các loại năng lượng tái tạo thân thiện với môi trường.
Đối với các phương tiện giao thông, tiến hành cải tiến các động cơ theo các tiêu chuẩn EURO để đốt hoàn toàn nhiên liệu, gắn hộp xúc tác để khử NOx (DeNOx) và SOx nhằm hạn chế đến mức thấp nhất lượng khí thải ra.
**Điều ước quốc tế**
Một số điều ước quốc tế về vận chuyển tầm xa của các chất ô nhiễm trong khí quyển đã được thống nhất ví dụ, phát thải Sulphur Giảm Nghị định thư theo
[Công ước về dài độ ô nhiễm không khí xuyên biên giới](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_%C6%B0%E1%BB%9Bc_v%E1%BB%81_d%C3%A0i_%C4%91%E1%BB%99_%C3%B4_nhi%E1%BB%85m_kh%C3%B4ng_kh%C3%AD_xuy%C3%AAn_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1). Canada và Mỹ đã ký [Hiệp định chất lượng không khí](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ch%E1%BA%A5t_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_kh%C3%B4ng_kh%C3%AD&action=edit&redlink=1) trong năm 1991. Hầu hết các nước châu Âu và Canada đã ký kết các điều ước.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=M%C6%B0a_axit&action=edit§ion=9)] **E. S. de Beer, ed.** [^](#cite_ref-1) *, III, 1955 (ngày 19 tháng 9 năm 1667) p. 495.* [The Diary of John Evelyn](/w/index.php?title=The_Diary_of_John_Evelyn&action=edit&redlink=1)
- ^
**a** **ă** [, United States:](http://earthobservatory.nasa.gov/Glossary/?mode=all) *Glossary* [NASA Earth Observatory](/w/index.php?title=NASA_Earth_Observatory&action=edit&redlink=1), acid rain, Bản gốc [lưu trữ](http://web.archive.org/web/20111213175357/http://earthobservatory.nasa.gov/Glossary/?mode=all)ngày 13 tháng 12 năm 2011, truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013 **Weathers, K. C. and Likens, G. E. (2006). "Acid rain", pp. 1549–1561 in: W. N. Rom and S. Markowitz (eds.). Environmental and Occupational Medicine. Lippincott-Raven Publ., Philadelphia. Fourth Edition,** [^](#cite_ref-3) [ISBN 0-7817-6299-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0781762995). **Seinfeld, John H.; Pandis, Spyros N (1998). Atmospheric Chemistry and Physics — From Air Pollution to Climate Change. John Wiley and Sons, Inc.** [^](#cite_ref-Seinfeld_1998_4-0) [ISBN 978-0-471-17816-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780471178163) **Likens, G. E., Bormann, F. H. and Johnson, N. M. (1972). “Acid rain”.** [^](#cite_ref-5) *Environment* **14**(2): 33–40. [doi](/wiki/DOI): [10.1080/00139157.1972.9933001](//dx.doi.org/10.1080%2F00139157.1972.9933001). [^](#cite_ref-6) [Acid Rain in New England, A Brief History](http://www.epa.gov/NE/eco/acidrain/history.html). Epa.gov. Truy cập 2013-02-09. **Likens, G. E. and Bormann, F. H. (1974). “Acid Rain: A Serious Regional Environmental Problem”.** [^](#cite_ref-7) *Science* **184**(4142): 1176–9. [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [17756304](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17756304). [doi](/wiki/DOI): [10.1126/science.184.4142.1176](//dx.doi.org/10.1126%2Fscience.184.4142.1176). **Keller, C. K.; White, T. M.; O'Brien, R.; Smith, J. L. (2006). “Soil CO2 dynamics and fluxes as affected by tree harvest in an experimental sand ecosystem”.** [^](#cite_ref-8) *Journal of Geophysical Research* **111**. [doi](/wiki/DOI): [10.1029/2005JG000157](//dx.doi.org/10.1029%2F2005JG000157). **Galloway, JN; Dianwu, Z; Jiling, X; Likens, GE (1987). “Acid rain: China, United States, and a remote area”.** [^](#cite_ref-9) *Science* **236**(4808): 1559–62. [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [17835740](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17835740). [doi](/wiki/DOI): [10.1126/science.236.4808.1559](//dx.doi.org/10.1126%2Fscience.236.4808.1559). **Chandru (ngày 9 tháng 9 năm 2006).** [^](#cite_ref-10) [“CHINA: Industrialization pollutes its country side with Acid Rain”](http://www.southasiaanalysis.org/%5Cpapers20%5Cpaper1944.html). Southasiaanalysis.org. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2010. **Lefohn, A.S.; Husar, J.D.; Husar, R.B. (1999),** [^](#cite_ref-lefohndb_11-0) [, United States: A.S.L. & Associates](http://www.asl-associates.com/sulfur1.htm) *Global Sulfur Emissions Database* **Likens, G. E., Wright, R. F.; Galloway, J. N. and Butler, T. J. (1979). “Acid rain”.** [^](#cite_ref-Likens.2C_G._E._1979_12-0) *Scientific American* **241**(4): 43–51. [doi](/wiki/DOI): [10.1038/scientificamerican1079-43](//dx.doi.org/10.1038%2Fscientificamerican1079-43). **Likens, G. E. (1984). “Acid rain: the smokestack is the "smoking gun"”.** [^](#cite_ref-13) *Garden* **8**(4): 12–18. [^](#cite_ref-14) [http://www2.hcmuaf.edu.vn/data/quoctuan/Bien%20doi%20khi%20hau.pdf](http://www2.hcmuaf.edu.vn/data/quoctuan/Bien%20doi%20khi%20hau.pdf) **"UK National Air Quality Archive: Air Pollution Glossary". Airquality.co.uk. 2002-04-01. Truy cập 2010-11-18.** [^](#cite_ref-15) [^](#cite_ref-16) [http://hoahoc.somee.com/Hoahocvadoisong/muaaxit.html](http://hoahoc.somee.com/Hoahocvadoisong/muaaxit.html) [^](#cite_ref-17) [http://webarchive.iiasa.ac.at/Admin/PUB/Documents/WP-89-104.pdf](http://webarchive.iiasa.ac.at/Admin/PUB/Documents/WP-89-104.pdf) [^](#cite_ref-18) [http://www.moitruongvietco.vn/tin-tuc-su-kien/215-nguyen-nhan-va-anh-huong-cua-mua-axit.html](http://www.moitruongvietco.vn/tin-tuc-su-kien/215-nguyen-nhan-va-anh-huong-cua-mua-axit.html) **Ed. Hatier (1993). "Mưa axit ở châu Âu". Liên hợp quốc Chương trình Môi trường GRID Arendal. Truy cập 2010-01-31.** [^](#cite_ref-19) **Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (2008). "Clean Air Thị trường 2008 nổi bật". Truy cập 2010-01-31.** [^](#cite_ref-20) [^](#cite_ref-21) [“Mỹ chưa kiểm soát được nạn mưa axit - VnExpress”](http://vnexpress.net/tin-tuc/khoa-hoc/my-chua-kiem-soat-duoc-nan-mua-axit-1957348.html). [VnExpress - Tin nhanh Việt Nam](/wiki/VnExpress). Truy cập 8 tháng 2 năm 2015.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1066 miss, cp1054 miss


text:
Bộ Chấy
(đổi hướng từ Phthiraptera)
Chấy, Rận hay Chí là tên gọi chung cho các thành viên của hơn 3.000 loài côn trùng không cánh của bộ Phthiraptera, ba trong số đó được phân loại là tác nhân gây bệnh của con người. Chúng là bắt buộc ký sinh vào gia cầm và động vật có vú trừ động vật đơn huyệt (các loài thú mỏ vịt và thú lông nhím), dơi, cá voi, cá heo, cá heo và tê tê.
Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]
Bộ thường được chia thành hai bộ phụ, Anoplura và Mallophaga, tuy nhiên, phân loại gần đây cho thấy phân bộ Mallophaga là cận ngành và giờ bốn phân bộ được công nhận.
Bộ sưu tập[sửa | sửa mã nguồn]
-
-
-
-
Hình vẽ Bộ Chấy bởi Robert Hooke, 1667.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- National Pesticide Information Center – Understanding and Controlling Lice
- Bed-hopping led humans to 3 million-year itch
- Extensive scientific information at Phthiraptera Central
- body and head lice on the University of Florida/Institute of Food and Agricultural Sciences Featured Creatures Web site
- crab louse on the University of Florida/Institute of Food and Agricultural Sciences Featured Creatures Web site
- WebMD Lice Info
- Lice chapter in United States Environmental Protection Agency và University of Florida/Institute of Food and Agricultural Sciences National Public Health Pesticide Applicator Training Manual
- Pediculus humanus capitis head louse facts, myths, life cycle at MetaPathogen

markdown:
# Bộ Chấy
(đổi hướng từ
[Phthiraptera](/w/index.php?title=Phthiraptera&redirect=no))
|Phthiraptera|
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Phân lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_l%E1%BB%9Bp)( *subclass*) [Pterygota](/wiki/Pterygota) [Phân thứ lớp](/wiki/Ph%C3%A2n_th%E1%BB%A9_l%E1%BB%9Bp)( *infraclass*) [Neoptera](/w/index.php?title=Neoptera&action=edit&redlink=1) [Liên bộ](/wiki/Li%C3%AAn_b%E1%BB%99)( *superordo*) [Exopterygota](/wiki/Exopterygota) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) **Phthiraptera** [Haeckel](/wiki/Ernst_Haeckel), 1896 **Chấy**, **Rận** hay **Chí** là tên gọi chung cho các thành viên của hơn 3.000 loài côn trùng không cánh của bộ **Phthiraptera**, ba trong số đó được phân loại là tác nhân gây bệnh của con người. Chúng là bắt buộc ký sinh vào gia cầm và động vật có vú trừ [động vật đơn huyệt](/wiki/B%E1%BB%99_%C4%90%C6%A1n_huy%E1%BB%87t) (các loài thú mỏ vịt và [thú lông nhím](/wiki/Tachyglossidae)), dơi, cá voi, cá heo, cá heo và tê tê.
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Ch%E1%BA%A5y&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Ch%E1%BA%A5y&action=edit§ion=1)]
Bộ thường được chia thành hai bộ phụ, Anoplura và Mallophaga, tuy nhiên, phân loại gần đây cho thấy phân bộ Mallophaga là cận ngành và giờ bốn phân bộ được công nhận.
## Bộ sưu tập[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Ch%E1%BA%A5y&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Ch%E1%BA%A5y&action=edit§ion=2)]
-
-
-
-
Hình vẽ Bộ Chấy bởi
[Robert Hooke](/wiki/Robert_Hooke), 1667.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Ch%E1%BA%A5y&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Ch%E1%BA%A5y&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Ch%E1%BA%A5y&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Ch%E1%BA%A5y&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về [National Pesticide Information Center – Understanding and Controlling Lice](http://npic.orst.edu/pest/lice.html) [Bed-hopping led humans to 3 million-year itch](http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,20867,21346795-2703,00.html) [Extensive scientific information at Phthiraptera Central](http://www.phthiraptera.org) [body and head lice](http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/urban/human_lice.htm)on the [University of Florida](/w/index.php?title=University_of_Florida&action=edit&redlink=1)/ [Institute of Food and Agricultural Sciences](/w/index.php?title=Institute_of_Food_and_Agricultural_Sciences&action=edit&redlink=1)Featured Creatures Web site [crab louse](http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/urban/crab_louse.htm)on the [University of Florida](/w/index.php?title=University_of_Florida&action=edit&redlink=1)/ [Institute of Food and Agricultural Sciences](/w/index.php?title=Institute_of_Food_and_Agricultural_Sciences&action=edit&redlink=1)Featured Creatures Web site [WebMD Lice Info](http://children.webmd.com/tc/lice-topic-overview) [Lice](http://entomology.ifas.ufl.edu/fasulo/vector/chapter_04.htm)chapter in [United States Environmental Protection Agency](/w/index.php?title=United_States_Environmental_Protection_Agency&action=edit&redlink=1)và [University of Florida](/w/index.php?title=University_of_Florida&action=edit&redlink=1)/ [Institute of Food and Agricultural Sciences](/w/index.php?title=Institute_of_Food_and_Agricultural_Sciences&action=edit&redlink=1)National Public Health Pesticide Applicator Training Manual *Pediculus humanus capitis*head louse facts, myths, life cycle at MetaPathogen