text:
- Kết cấu không giá đỡ mang tính đột phá
- Công nghệ cao su FX lưỡng tính tiên tiến
- Khớp nối được bảo vệ độc đáo
- Lò xo thép evodium sóng đôi với lực căng chính xác
- Cánh gió khí động học được tích hợp
Thanh gạt nước Bosch Aerotwin Euro Set 24 x 18 inch sử dụng thiết kế không giá đỡ, là ứng dụng tiên tiến nhất trong kỹ thuật gạt nước. Kỹ thuật không giá đỡ này cho phép bám sát độ cong kính gió của các kiểu xe hiện đại, mang lại hiệu quả gạt quét vượt trội so với các kiểu lưỡi gạt cổ điển.
- Sản phẩm sử dụng công nghệ cao su FX tiên tiến
- Cạnh quét của cao su vừa có tác dụng chống mòn vừa có khả năng quét sạch những hạt ẩm nhỏ nhất, giúp quét sạch mặt kính trong khi duy trì tuổi thọ dài lâu hơn cả các loại gạt nước thông thường
- Dải cao su mềm đàn hồi FX mang lại khả năng quét đảo chiều hoàn hảo mà không gây tiếng ồn
- Lớp phủ nano trên lưỡi gạt cao su làm chuyển động gạt quét nhẹ nhàng, uyển chuyển
- Khớp nối được bảo vệ chống ăn mòn và tia tử ngoại giúp hệ thống vận hành tốt trong mọi thời tiết, lắp đặt rất dễ dàng và thuận tiện
- Đặc biệt, lò xo thép evodium sóng đôi với lực căng chính xác theo từng milimet chiều dài tạo ra vô số điểm áp lực để bám sát với độ cong của kính chắn gió xe
- Cánh gió khí động học được tích hợp tạo lực đè xuống, ngăn không cho lưỡi gạt bị tốc lên khi xe chạy nhanh trên đường cao tốc hoặc khi có gió mạnh
- Sản phẩm có lưỡi tiêu chuẩn, sử dụng cho tất cả các mùa và trong mọi điều kiện thời tiết
- Toàn bộ khung gạt được phủ mạ để tăng độ bền, đảm bảo tuổi thọ làm việc lâu dài
Thông tin thương hiệu
Bosch là nhà cung cấp công nghệ và dịch vụ hàng đầu trên thế giới, với 4 lĩnh vực kinh doanh: công nghệ ô tô, kỹ thuật công nghiệp, hàng tiêu dùng, công nghệ xây dựng và năng lượng. Trong lĩnh vực công nghệ ô tô, ngành hàng phụ tùng và thiết bị ô tô, Bosch đem đến hàng loạt các sản phẩm của ngành ô tô dành cho hai loại xe dùng diesel hoặc xăng, chẳng hạn như các hệ thống phun nhiên liệu, hệ thống phanh, bình điện (ắc quy), bugi đánh lửa, thanh gạt nước, hệ thống lọc, bóng đèn, còi và công tắc an toàn... Các sản phẩm của Bosch nổi tiếng về chất lượng và độ tin cậy cũng như về công nghệ mang tính sáng tạo, giúp tăng hiệu suất vận hành của xe.
Đánh giá & Bình luận

markdown:
![](https://static.vingroup.net/vgh_static/assets/images/modules/line/vingroup-card.dropdown.text.gif)
[Thực phẩm ưu đãi 30%](https://www.adayroi.com/thuc-pham-khuyen-mai-lp1603)
![ Thực phẩm ưu đãi 30%](https://cdn02.static-adayroi.com/0/2017/02/21/1487666845589_6500788.png)
[Mua hàng 100% có quà](https://www.adayroi.com/qua-tang-cho-ban-tp-lp1604)
![ Mua hàng 100% có quà](https://cdn02.static-adayroi.com/0/2017/02/21/148766685849_7934178.png)
[Lock&Lock ưu đãi](https://www.adayroi.com/locknlock)
![ Lock&Lock ưu đãi](https://cdn02.static-adayroi.com/0/2017/02/21/1487666863747_2127941.png)
[Bánh kẹo - Đồ ăn vặt - Giải khát](https://www.adayroi.com/banh-keo-do-an-vat-giai-khat-m696) [Bánh kẹo](https://www.adayroi.com/banh-keo-m697) [Bia](https://www.adayroi.com/bia-c1955) [Thức uống](https://www.adayroi.com/thuc-uong-m713) [Thực phẩm khô](https://www.adayroi.com/thuc-pham-kho-m670) [Dầu ăn](https://www.adayroi.com/dau-an-c675) [Gia vị](https://www.adayroi.com/gia-vi-m676) [Thực phẩm ăn liền](https://www.adayroi.com/thuc-pham-an-lien-m671) [Sữa - Kem & sản phẩm từ sữa](https://www.adayroi.com/sua-kem-san-pham-tu-sua-m617) [Kem](https://www.adayroi.com/kem-m636) [Sữa nước](https://www.adayroi.com/sua-nuoc-m618) [Sữa chua](https://www.adayroi.com/sua-chua-m625) [Hóa phẩm – chất tẩy](https://www.adayroi.com/hoa-pham-chat-tay-m954) [Bột giặt – nước giặt – nước xả](https://www.adayroi.com/bot-giat-nuoc-giat-nuoc-xa-m955) [Chất tẩy rửa](https://www.adayroi.com/chat-tay-rua-m959) [Vật dụng nhà bếp](https://www.adayroi.com/vat-dung-nha-bep-m863) [Combo thực phẩm](/recipe) [Tất cả danh mục »](https://www.adayroi.com/thuc-pham-tieu-dung-r591)
## Đánh giá & Bình luận

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Connection: close


text: Có một thời tgian, tôi vô cùng ngưỡng mộ chúng, chẳng buồn chẳng lo, thích thì bơi qua bơi lại giữa làn nước, không thích thì nằm đờ ra dưới đáy bể, chẳng ai kêu ca làm gì. Đạm Ngọc bảo tôi thiếu ý chí.Đạm Ngọc thường nghĩ là đàn ông thì phải thật cứng rắn, làm việc cẩn trọng, tạo dựng được sự nghiệp lớn… Thế nên, khi nhìn tôi, nàng đều hận sao sắt chẳng thành thép, cá chép chẳng hóa rồng, lắc đầu thất vọng. Có lúc tôi thấy Đạm Ngọc nghiêm khắc trong những yêu cầu đối với tôi quá.Từ hôm tặng đôi giày cho Đạm Ngọc đến nay đã một tuần, những trở ngại trong tâm lý tôi, theo dòng thời gian cùng sự dịu dàng của người đẹp, đã nhẹ nhàng trôi tuột đi mất. Chỉ thỉnh thoảng, tôi mới nghĩ đến thái độ của Đạm Ngọc sẽ ghê gớm đến đâu khi nàng phát hiện ra chân tướng sự việc.Mọi thứ có vẻ như đã đi vào nề nếp. Đạm Ngọc giờ giống như một người phụ nữ nội trợ chính hiệu, công việc chủ yếu là mua sắm, kiêm làm việc nhà.Ngày nào trước khi tôi đi làm, nàng cũng thủ thỉ khuyên tôi nên đối với lãnh đạo thế nào, đối với khách hàng thế nào, đi ra ngoài phải có phong độ thế nào mới hay, vân vân và vân vân… huyên thuyên liên tục, không nghỉ.Nàng luôn nghĩ rằng nàng khôn ngoan già dặn hơn tôi, tôi làm gì nàng cũng chê bai. Bỗng nhiên cảm thấy có một người đàn bà ngày nào cũng quản lý mình, ngày ngày ở trước mặt lầm bầm, thật sự là một việc chẳng sung sướng gì.Tôi chỉ muốn có một người vợ đơn giản, một gia đình bình thường, ngày ngày vui vẻ đi làm, tan sở về nhà ăn cơm xong hai vợ chồng nắm tay nhau đi dạo, buổi tối cùng vợ xem tivi, đôi lúc sẽ đi du lịch… cuộc sống ngày ngày êm đềm, chỉ như thế là đủ.Tuy chẳng có gì phi phàm, nhưng hạnh phúc.Nhớ lại mấy hôm trước cùng Đạm Ngọc đi xe buýt về nhà. Lúc đó đúng vào giờ cao điểm, xe nào cũng chật cứng người. Thấy thế, Đạm Ngọc nhíu mày đòi đi taxi, tôi bảo đi xe buýt cho rẻ. Xe đến rồi, cả đám người chờ đợi lúc này như phát điên, ra sức tranh nhau leo lên. Tôi cũng hòa vào đám đông điên cuồng ấy, cuối cùng chiếm được gai chỗ, liếc nhìn Đạm Ngọc sung sướng vẫy tay, dươg dương tự đắc. Mãi sau mới thấy Đạm Ngọc chậm rãi bước tới, vén gấu váy, khịt mũi lên xe, ngồi xuống bên cạnh tôi.Trong xe đã đầy chật người, nhưng đến trạm sau đó, tài xế vẫn dừng lại. Chiếc xe tiếp tục há mõm nuốt thêm những con mồi mới.Đạm Ngọc chán chường quay đầu nhìn ra ngoài cửa sổ.Lúc xe sắp chuyển bánh, cửa tự động đang từ từ đóng lại thì nghe tiếng một người đàn ông hét to gọi tài xế: “Bác tài xế! Này! Đừng đi vội!”Mọi người trên xe đều quay lại nhìn xem chuyện gì, nhưng chỉ thấy một người đàn ông khoảng ba mươi tuổi, bế một đứa bé chừng một tuổi trên tay, vừa kịp nhào lên xe, một tay vẫn còn ở phía ngoài. Người thiếu phụ bên cạnh anh ta đang bối rối cố giúp chồng kéo cánh tay vào… Lúc mua vé xe, chiếc ví rút mãi không ra, rút ra được rồi thì không có tiền lẻ, đứa bé khóc ngằn ngặt, người bán vé trừng mắt tức giận…Đạm Ngọc bình tĩnh nhìn tôi, nói lạnh lùng:- Đấy là chúng ta mấy năm sau phải không?- Cái gì? – Tôi nhất thời chưa hiểu rõ ý nàng, ngỡ ngàng hỏi lại.- Nếu như cùng nhau kinh qua khổ sở mới là tình yêu thì đây, không còn nghi ngờ gì nữa, chính là một ví dụ tiêu biểu của thứ ái tình trong mơ đó rồi. – Đạm Ngọc nói.- Ha ha, em lại thế rồi, sao em cứ phải hám lợi thế nhỉ? Ai bảo cứ cùng nhau chen chúc trên xe buýt thì không phải là tình yêu? Ngốc! Người giàu có làm sao được thứ hạnh phúc đặc biệt này chứ? – Tôi cười nói.- Nếu có tiền là tội ác, vậy hai vợ chồng và đứa bé kia, vì tiết kiệm mười tệ đi taxi mà chịu khó chen chúc trên xe buýt, anh chồng mệt đến vã mồ hôi toàn thân kia mới là anh hùng dân tộc phải không? Một người chồng tài giỏi có thể ngày ngày đưa vợ đi khắp các nhà hàng, nếm món ăn các nước trên thế giới cũng là có tội hay sao? – Đạm Ngọc nghiêng đầu nhìn tôi thách thức, nhẹ nhàng phản bác lại.- Cũng không nói thế được…Lúc này xe bắt đầu từ từ di chuyển, đôi vợ chồng trẻ vừa lên xe lúc nãy không biết vì chuyện gì bắt đầu cãi nhau.- Khi tình yêu, đam mê và lãng mạn biến thành trách nhiệm, chen xe buýt cũng sẽ trở thành lý do phát sinh hiềm khích giữa đôi tình nhân. – Đạm Ngọc nhìn đôi vợ chồng nọ, nói lạnh lùng.Tôi ngậm miệng không nói gì.- Có những người vung gậy đánh gôn trong sân gôn rộng lớn sang trọng, mệt rồi thì làm mấy phát spa, massage; có người lại ngồi một xó trên vỉa hè thành phố bưng cái mũ rách, vì một hai hào mà khua môi múa mép đủ kiểu, xin được thì sung sướng chạy về nhà khoe với vợ. – Đạm Ngọc nhìn ra phía ngoài cửa sổ xe. – Anh ngồi ở chỗ này trên xe buýt, anh cũng vì lý do “Tôi ngồi còn có người phải đứng” mà sung sướng, thỏa mãn phải không?Tôi vẫn không biết nói gì, đành cũng nhìn ra ngoài cửa sổ, bên ngoài, những tòa nhà cao chọc trời.Đạm Ngọc tiếp tục nói, không phải kiểu chanh chua hàng tôm, hàng cá, nàng chỉ nhẹ nhàng:- Vì sao em không thích bon chen tranh chỗ trên xe? Ở cái thế giới đông đúc này, đông đúc là niềm vui của người nghèo. Anh xem những tòa nhà chọc vào mây ngoài kia kìa, người giàu thông minh lắm, họ vĩnh viễn luôn ở chỗ cao, hít thở không khí trong lành, lúc nhàn rỗi lại có thể sung sướng thoải mái mà nhìn xuống đám nhân loại đang chen chúc nghẹt thở bên dưới, đắc ý nhìn cái vất vả của người khác. Trung Quốc 1,3 tỉ nhân khẩu, người có tiền sẽ có một không gian riêng biệt. Những thứ này anh đã nghĩ đến bao giờ chưa?Đạm Ngọc nói chậm rãi, đôi mắt nàng trợn lên, ánh mắt sắc nhọn đâm thẳng về phía tôi.Những lúc như vậy, tôi chỉ ước mong sao có cái hố cho mình đâm đầu xuống cho rồi.Tôi nhìn khuôn mặt xinh đẹp của nàng, thái độ lộ rõ ràng sự ngưỡng mộ và khát vọng của nàng đối với cuộc sống giàu sang. Tôi thậm chí có thể đoán chính xác nàng đang nghĩ gì: nàng ước ngay lúc này một vị đại tỉ phú sẽ từ trên cao thả chiếc thang mây xuống cho nàng, chẳng còn bon chen, chẳng còn tiếc nuối.Vào lúc đó, tôi chợt thấy ở Đạm Ngọc một hình ảnh mới: trong khi bát cơm tôi cho là nhạt như nước lã, nàng thậm chí không hề cười với tôi một nụ cười cho ra cười.Đó là người đẹp Nhậm Đạm Ngọc.Có lúc thậm chí tôi thấy hơi sợ Đạm Ngọc. Khi tôi trân trọng yêu quý bạn gái mình thì nàng lại lý do đó để trách tôi nhu nhược.Rõ ràng đang sống với người tôi yêu thương, nhưng sao tôi không hề cảm thấy chút hạnh phúc nào? Thật là đáng sợ.Tôi muốn chạy trốn.Có ý nghĩ như vậy rồi, tôi cảm thấy lòng nhẹ nhõm hơn nhưng đồng thời cũng áy náy.Nên khi Đạm Ngọc chẳng biết vô tình hay cố ý, lại nhắc đến việc hai chúng tôi không hợp nhau, tôi cũng chẳng thiết phản ứng dữ dội như ngày trước nữa. Tôi chỉ nhìn nàng, biểu thị sự đồng tình không lời.Một cô gái như Đạm Ngọc thật sự cần người đàn ông như Tào Lợi Hồng, một người đàn ông như thế mới đủ cho nàng yên tâm dựa dẫm.Có lẽ đôi vai tôi thật không đủ rộng, đối vối Đạm Ngọc. Thế nên khi giờ phút ly biệt đến, tôi cũng không cảm thấy quá đường đột.Chiều tối hôm đó, không khí có phần thê lương bi thảm.- Sao anh lại lừa dối em? – Tôi đang ở trong bếp, bỗng Đạm Ngọc đột ngột xuất hiện, đứng ở cửa bếp.- Hả? Gì cơ? – Tôi vẫn tiếp tục công việc, cố gắng trấn tĩnh tuy trong lòng bắt đầu hoảng.Nhưng câu nói tiếp theo của Đạm Ngọc làm tôi sững sờ đến buông rơi chiếc bát trên tay.- Em lọt vào top ba người dẫn đầu. – Nàng nói, đôi mắt nhìn tôi thù hận.Vừa ăn cơm xong, tôi đi rửa bát như bình thường. Vốn tôi đang cầm chiếc bát to màu trắng, dùng khăn lau cẩn thận cho khô.Làm việc nhà được mấy tháng, gần đây Đạm Ngọc thường bực bội nói với tôi da nàng bị nước tẩy rửa làm hỏng, tay nàng vì rửa bát mà giờ này đều thành có chai rồi.Từ đó, tôi thương nàng, nhận việc rửa bát.Nghe xong câu nói của nàng, chiếc bát trên tay tôi rơi xuống, “choang” một cái trên nền đất, vỡ thành mấy mảnh trắng ởn.Phản ứng đầu tiên của tôi là giả vờ bình thản.Tôi bảo nàng đùa hay sao.Nàng liền lạnh lùng nhìn tôi:- Anh đã biết tôi lọt vào top ten từ lâu nhưng anh không hề nói cho tôi biết! Và đôi giày Manolo này vốn cũng không phải do anh mua.Tôi hít một hơi dài, gật đầu. Nàng sớm muộn gì cũng biết, chỉ là tôi không ngờ những tin tức lại đến tai nàng nhanh đến vậy.Mà tôi cũng chưa biết chuyện nàng lọt vào top ba người dẫn đầu.Đôi mắt nàng làm tôi không lạnh mà run.Sau đó, nàng bắt đầu quỳ xuống nhặt những mảnh bát vỡ trên sàn, từng miếng, từng miếng cho vào lòng bàn tay. Nàng cúi xuống nên tôi không nhìn thấy rõ khuôn mặt nàng.- Sao lại thành ra như thế? – Nàng nhìn những mảnh vỡ, ai không biết chắc sẽ tưởng nàng đang tiếc cái bát bị rơi.Tôi từ đầu đến cuối không dám nói gì, tôi cũng không biết nên nói gì cho phải. Tôi đợi những lời mắng nhiết Đạm Ngọc sắp dành cho tôi.Sau đó, tôi nghe thấy Đạm Ngọc bật ra một tiếng thở dài, nói bình thản không nhanh không chậm:- Cái kết cục này tôi thật sự chưa bao giờ ngờ đến, tôi thật không biết nên cảm ơn anh hay thù hận anh nữa.Nàng đờ đẫn ngồi xuống chiếc ghế trong bếp.Một lúc lâu sau, đầu óc tôi vẫn như trống rỗng. Cuối cùng tôi nói, giọng khàn đi:- Em đi đi.Khi bạn không có mấy hy vọng chiến thắng thì bạn cũng sẽ chẳng chờ đợi chiến thắng nhiều. Nhưng khi bạn đã nhìn rõ chiến thắng ở trước mắt rồi, thậm chí có thể sờ vào nó rồi thì tình hình lại hoàn toàn khác. Đạm Ngọc bây giờ đã có thể bắt tay với chiến thắng rồi.Tôi không muốn làm khó nàng, nên tôi nói ra câu đó.Lúc đó, Đạm Ngọc đứng bật dậy, tôi đã hy vọng nàng tặng tôi một cái tát kèm theo những lời sỉ vả: “Anh là đồ súc sinh không có nhân tính! Tôi là kiểu đàn bà để anh vẫy một cái là chạy đến, xua một cái là đi hay sao? Anh coi thường tôi vậy sao? Tôi nói cho anh biết, tôi không đi, cả đời sẽ không đi!”… Tôi thật sự hy vọng.Nhưng nàng chẳng nói gì, nàng chỉ nói lãnh đạm:- Rửa bát xong chưa? Mình ra ngoài đi dạo đi!Tôi hiểu điều nàng nói – ra ngoài đi dạo, sau đó là sự chia ly không lời.Tôi khoác thêm áo, ngồi trên đi văng đợi Đạm Ngọc thay đồ. Nhưng nàng không thay, thậm chí cũng chẳng chải tóc nữa, chỉ đơn giản rửa tya rồi đi cùng tôi ra ngoài.Xe đạp của A Lam, tôi vẫn chưa kịp trả. Bây giờ để ở chân tòa chung cư, bị kẹp giữa hai chiếc xe trông thật đáng thương. Lúc đi qua chiếc xe đạp, Đạm Ngọc nhẹ thở dài.Thời tiết điển hình mùa xuân tháng Tư, mặt trời chỉ còn lại một nửa, treo lơ lửng trên cành cây xào xạt lá. Gió thổi nhẹ nhàng, như sợ thổi bay mất những cảm xúc phơi phới sắc xuân của con người. những đám mây dày đặc phía chân trời, khi gió thổi đến chúng vẫn lười biếng chả thèm động đậy. Rặng liễu bên hồ đã đâm những chồi cây mới. Mọi người đi qua đi lại không cẩn thận sẽ bị cành liễu quệt qua mặt nhồn nhột.Những đôi tình nhân ngồi trên ghế đá, tay nắm tay cười đùa. Tôi và Đạm Ngọc hòa vào cùng họ, tưởng như là cùng một loại.- Ở đây thật là thích hợp cho việc đi dạo, ngày trước chẳng biết, anh gọi em đi em lại không chịu đi.Đạm Ngọc nói, nhìn tôi cười ngốc nghếch, rồi lại nói tiếp một câu nữa làm hỏng hết cả cảnh đẹp xung quanh:- Em vẫn nhớ bản hợp đồng giữa chúng ta.Tôi lịch sự cười đáp lại, vẫn nhìn về phía trước chẳng nói gì.Ngày trước, ăn cơm tối xong, Đạm Ngọc không đi loanh quanh mua sắm thì cũng chỉ tắm rửa đi ngủ. mỗi lần tôi đề nghị ra bờ hồ đi dạo, nàng đều tìm một loạt lý do từ chối, hoặc nói thẳng: “Những người nghèo bằng lòng với hiện tại mới thích những chỗ đó. Ngày nào cũng đi thì sẽ cảm thấy cuộc sống mình vẫn đang trôi đi. Người già chẳng có việc gì đi còn được, thanh niên đi mất cả ý chí sống! Không đi!”Thế nhưng hôm nay, đến đây đi dạo lại là ý kiến của Đạm Ngọc, có vẻ như nàng đang cố gắng lần cuối cùng làm những điều tôi thích. Để an ủi tôi, sau đó sẽ rời xa tôi mãi mãi.Lòng tôi không hiểu sao bỗng có vị gì cay đắng.Vừa đi chậm lại, đã có bao nhiêu người vượt qua chúng tôi.Ví dụ như hai ông bà cụ trước mắt.Tóc hai người đều đã bạc trắng, cụ bà một tay nắm tay người bạn đời của mình, tay kia chống gậy, vượt lên phía trước chúng tôi. Bước chân của hai cụ dường như không được vững chãi, nhưng rất an nhàn. Dưới ánh chiều tà, họ cùng đi trên con đường hoàng hôn mênh mang.Cái nắm tay của hai cụ chính là ví dụ dễ hiểu nhất về tình yêu bình dị, cái tình yêu làm cảm động những đôi tình nhân, làm họ tràn đầy giấc mơ tương lai đẹp đẽ.Thế nên, tôi bắt đầu tưởng tượng đó là hình ảnh tôi và Đạm Ngọc sáu mươi năm sau. Tôi mơ mộng tình yêu của chúng tôi sẽ có thể kéo dài đến sáu mươi năm nữa.Đạm Ngọc nhiển nhiên cũng nhìn thấy, nàng mở to đôi mắt, im lặng nắm lấy tay tôi.Bàn tay tôi to lớn thoáng chốc cũng nắm lấy tay nàng bé nhỏ, tình yêu sao mà ấm áp, dịu dàng và yên ả đến rơi nước mắt.Nhưng chỉ giây sau đó, tôi như chợt nhớ đến điều gì, liền chủ động buông tay nàng ra.- Nếu để người của Tào Lợi Hồng nhìn thấy thì không hay đâu. – Tôi nói.Đạm Ngọc cúi đầu, không nói gì nữa.Hai bàn tay đã rời nhau như thế, một cái buông thõng chơ vơ bên người tôi, cái kia ngượng ngùng trốn vào trong túi áo khoát của Đạm Ngọc.Suốt trên đường, tôi và nàng gần như không nói gì nữa, chỉ im lặng bước đi, vòng một vòng quanh khu gần nhà tôi rồi quay về.Chiều tối hôm đó, câu cuối cùng Đạm Ngọc nói với tôi: “Sao anh không phải Tào Lợi Hồng!?” Tiếng nàng rất nhẹ, nghe rất tuyệt vọng.Mấy tháng trước, Lý San cũng nói một câu như thế, mấy tháng sau thì đến lượt Đạm Ngọc lặp lại, tôi cảm thấy mình bị sỉ nhục sâu sắc.Tôi chỉ im lặng bước đi, không trả lời.Tối hôm ấy, Đạm Ngọc ở lại nhà tôi, không về khách sạn, làm tôi vô cùng ngạc nhiên, và cũng mừng thầm, lòng cầu mong một điều kỳ diệu thực sự sẽ đến.Nằm dài trên giường, Đạm Ngọc chủ động hôn tôi, tôi lập tức trở mình đè nàng xuống dưới. Tôi bắt đầu cởi bỏ những thứ quần áo trên người nàng, những chỗ có khuy móc lại càng làm tôi dữ dội hơn, giống như một con thú hoang được uống xuân dược vậy, tôi xé bỏ thẳng tay.Tôi để Đạm Ngọc ngồi trên người mình, tóc nàng lòa xòa, ngỗ ngược bay lả tả, đôi môi đỏ au, ánh mặt lại ngược lại, có vẻ thẹn thùng. Tất cả làm tôi như mê đắm.Thân thể trắng mịn nõn nà của nàng, in hằn những vết cào thô lỗ của tôi, không ngừng lay động, vẫy gọi trên người tôi. Bỗng nghĩ đến thân thể này chỉ ít nữa thôi cũng sẽ lay động như vậy trên cơ thể một người đàn ông khác… tôi liền tàn nhẫn thẳng người dùng lực tiến vào luôn tận cùng.Đúng lúc tôi đang thỏa mãn đến sắp điên lên thì… một giọt nước rơi trên mặt tôi.Tôi ngạc nhiên ngẩng lên nhìn, thấy khuôn mặt Đạm Ngọc đẫm nước mắt.Tôi lập tức dừng lại, vì những giọt nước mắt thật sự đang tuôn ra như suối.- Sao thế em? – Tôi dịu dàng đặt nàng xuống, để nàng nằm trên giường.Đạm Ngọc càng khóc dữ hơn, nàng dùng răng cắn chặt đôi môi, cố gắng không để phát ra tiếng nức nở, nhưng thân thể nàng thì không tránh khỏi co giật run rẩy.- Đạm Ngọc, sao thế? Anh làm em đau à? – Tôi cúi xuống hỏi nàng, lòng đau nhói.Nàng lắc đầu.Vậy thì lý do nàng khóc rất dễ giải thích rồi, ngày mai nàng sẽ rời xa người nàng yêu, nàng dùng thân thể mình chứng minh nàng thật sự không nỡ.Đạm Ngọc không để ý đến tôi, nàng vẫn khóc. Tôi ngồi một bên, cảm thấy chân tay thừa thãi. Điều duy nhất tôi có thể làm là dùng chăn nhẹ nhàng phủ lên thân thể nàng. Nàng vẫn khóc, khóc đến thương tâm, khóc như thể người yêu nàng bị giết chết và nàng bắt buộc phải cải giá. Nhưng tôi không bị giết, tôi vẫn đang ngồi bên cạnh nàng, vậy mà nàng vẫn tỏ ra đau khổ như vậy, thật là làm người khác hoang mang.Thế nên trước những giọt nước mắt chân thành của Đạm Ngọc, tôi bỗng thấy muốn cười, cười nhạo báng thật to.Nếu lúc đó nàng nói một câu đại loại kiểu như: “Em thật không muốn rời xa anh”, chắc tôi sẽ không nhịn nỗi cho nàng một cái tát, mắng nàng đúng là đồ đĩ đượi. May mà dường như Đạm Ngọc cũng hiểu được điều đó nên chỉ lặng lẽ khóc một mình.Lúc đó, tôi cảm thấy đầu óc rối rắm, nhưng cũng chẳng biết làm thế nào, tôi liền trở mình đi vào giấc ngủ.Trước khi ngủ, tôi lạnh lùng nói một câu:- Nếu em muốn đi vá màng trinh thì cứ nói, anh sẽ giới thiệu cho em một bệnh viện, anh quen một bác sĩ ở đó.Hai chữ “màng trinh”, tôi cố tình phun ra vừa hận vừa chuẩn, sau đó không nghe thấy Đạm Ngọc khóc một tiếng nào nữa.Căn phòng im lặng tựa bầu trời bị bao phủ mây đen.Sáng sớm thức dậy, mặt trời đã chiếu đầy vào phòng. Bữa sáng trên bàn với bánh mì, xúc xích và sữa nóng, vừa ngon vừa giàu dinh dưỡng.Những bông hoa lộng lẫy trong nắng vàng, lũ cá vẫn tung tăng trong bể, an nhàn thoải mái như chưa bao giờ thay đổi.Mọi thứ vẫn y như cũ! Đến không khí cũng dường như vẫn là bầu không khí của ngày hôm qua.Chỉ có một khác biệt nhỏ như con kiến, rất khó phát hiện mà thôi, ha ha, nếu không phải do những giọt nước mắt nhắc nhở thì chắc tôi đã quên tiệt mất rồi… Mở to đôi mắt tìm kiếm, lật cả chiếc gối thơm mùi hương lên, tất cả chỉ còn là một khoảng trống.Khi tôi ngoạm bữa sáng giàu dinh dưỡng nàng chuẩn bị cho tôi trong những giọt nước mắt thì có lẽ nàng đã đi xa, xa lắm rồi.Cả căn phòng bồng bềnh nỗi đau lúc ẩn lúc hiện.Điều an ủi duy nhất là: tất cả, cuối cùng đã trở về yên tĩnh.Một lát sau, Tào Lợi Hồng gọi tôi đến văn phòng gặp ông ta, tôi mới rõ sự thật.Hóa ra những cô gái lọt vào top 10, ai cũng được yêu cầu một món quà nào đó. Thật ra điều này là một hình thức kiểm tra, là đề thi mà Tào Lợi Hồng ra cho các cô. Nếu như bình thường, con người to mồm bộc tuệch bộc toạc như tôi chắc chắn đã làm Đạm Ngọc trượt thẳng cẳng rồi. Đây là ý kiến của viên thư ký Lý Bân. Anh ta nói những cô gái đến phỏng vấn chắc chắn là vì mấy chữ “đại tỉ phú”, điều này là rõ ràng, nhưng những người rõ là tham tiền mà lúc này lại giả vờ từ chối món quà, hoặc đăng ký một yêu cầu đơn giản dễ thực hiện là đã nhầm to. Ngược lại, lợi dụng kiểu tư duy này, Tào Lợi Hồng có thể thấy được ai là người thẳng thắn, ít tính toán. Tào Lợi Hồng nghe cũng có lý, dù sao những cô gái đến phỏng vấn cũng đều là dạng người thích hư vinh, vậy thì sao không tìm một cô gái thích hư vinh thật thà nhất? Thế nên lọt vào top ba người dẫn đầu là ba người đòi món quà giá trị cao nhất.Tôi bỗng thấy thật nực cười, tôi nghĩ hết cách để làm Đạm Ngọc thất bại, cuối cùng lại vô tình dọn đường cho nàng thoải mái bước đến thành công.Nhưng dù sao, nói thật lòng, từ một góc độ nào đó mà nói, tôi cũng có cảm giác thoải mái dễ chịu, để tuột khỏi tay cô gái vốn chẳng thuộc về mình, đối với cả hai đều là chuyện tốt. Chương trướcChương tiếp Báo lỗi chương Bình luậnBạn có thể dùng phím mũi tên hoặc WASD để lùi/sang chương.Truyện Full - Đọc truyện online, đọc truyện chữ, truyện hay. Website luôn cập nhật những bộ truyện mới thuộc các thể loại đặc sắc như truyện tiên hiệp, truyện kiếm hiệp, hay truyện ngôn tình một cách nhanh nhất. Hỗ trợ mọi thiết bị như di động và máy tính bảng.Contact - ToS - Sitemap ma thien ky tien nghich thieu gia ac ma dung hon toi truyen dam my chua te chi vuong tam sinh tam the thap ly dao hoa linh vu thien ha quan khi dai thieu gia em lay cau doc ton tam gioi quan thuat quan sach quan bang tru tien lac hong ky

X-Content-Type-Options: nosniff

Accept-Ranges: bytes

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Cache-Control: max-age=3600, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Welcome to GaiGoi.xXx
THÔNG TIN CHI TIẾT
+ Em THÚY TRANG rất nhiệt tình ,tình cảm , ăn nói nhẹ nhàng, chu đáo ,làm tình ôm ấp hôn hít như người yêu
+ Kèn Sáo ,HJ ,BJ ,+ WC ,Doggy ở mọi tư thế .Có khoản làm tình bằng lưỡi uốn éo ,rê khắp cơ thể ,rất tuyệt .
+ Thích cảm giác mạnh ,sung sướng : Em nó nói đố anh làm cho em sướng đc đấy .Bác nào đủ trình làm em nó sướng thì nhảy vào.
+ Thuộc Tip nhẹ nhàng ,tình cảm nhưng rất dâm ,lúc lên giường thì ko hiền tý nào đâu nhé
+Bym : rất đẹp ,chưa có carvat còn hồng hào ,khít chặt .rất nhiều nước ,chảy như suối luôn ( dâm quá mà ),
+Thích làm tình các kiểu : Đứng ,ngồi ,nằm ,trên giường ,trên ghế .tìm cảm giác sung sướng.
Lưu Ý : Trừ cái khoản thông đít ra thì tất cả em nó đều chiều hết . Khoản xuất tinh Alo bác nào thích thì cho em nó thêm 50k tiền bo nhá ( để mua kem đánh răng và nước xúc miệng …keke ) . Đảm bảo ko rơi giọt nào ra ngoài.
Chiều cao:1m60
Cân nậng:46kg
Số đo vòng 1:80
Số đo vòng 2:60
Số đo vòng 3:85
Khuôn mặt:Xinh teen
Làn da:Trắng mịn
Bým:Đẹp
Đặc điểm nhận dạng:Full ảnh mặt không che
Từ chối phục vụ:AE checker xay sỉn, đập đá, bạo dâm
Hôn môi:Có
Hôn vú:Có
Bóp vú:Có
HJ:Có
Bj:Có
Vét máng:Có
Dọn wc:Có
Chơi lỗi nhị:Ko
Phục vụ some:Ko
Cụm in alo:Có
Qua đêm:Ko
Tắm chung:Có
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Nghệ danh:Thúy Trang
Mã số : 8901
Năm Sinh:1994
Loại Hàng : Gái Gọi
Số Điện Thoại: 098.116.8901
Pass:Bạn a girl chảnh
Giá Checks: 300k/slot
KV : Gái Gọi Hà Nội
Khu vực hoạt động:Trần Duy Hưng – Hà Nội
Thời gian đi làm:Từ 10h sáng đến 1h tối
Giá nhà nghỉ, khách sạn:110k/2h đầu
AE nhớ thể hiện văn hóa checker khi check hàng tại Girl Chảnh :
– Ko nhắn tin gọi điện trêu đùa, dọa nạt và dùng lời lẽ thô tục với em hàng.
– Ko dùng chất kích thích, say sỉn, ngáo đá , bạo dâm khi đi check hàng
– Ko đòi hỏi quá nhiều từ em hàng, ko nên có những hành động dọa nạt, gọi điện trêu đùa các em hàng.
– Lịch sự nhẹ nhàng để nhận sự phục vụ tốt nhất từ em hàng.
Bình luận :
Hiện tại chưa có đánh giá nào.

markdown:
## Welcome to GaiGoi.xXx
*THÔNG TIN CHI TIẾT* *+ Em THÚY TRANG rất nhiệt tình ,tình cảm , ăn nói nhẹ nhàng, chu đáo ,làm tình ôm ấp hôn hít như người yêu*
* + Kèn Sáo ,HJ ,BJ ,+ WC ,Doggy ở mọi tư thế .Có khoản làm tình bằng lưỡi uốn éo ,rê khắp cơ thể ,rất tuyệt .*
* + Thích cảm giác mạnh ,sung sướng : Em nó nói đố anh làm cho em sướng đc đấy .Bác nào đủ trình làm em nó sướng thì nhảy vào.*
* + Thuộc Tip nhẹ nhàng ,tình cảm nhưng rất dâm ,lúc lên giường thì ko hiền tý nào đâu nhé*
* +Bym : rất đẹp ,chưa có carvat còn hồng hào ,khít chặt .rất nhiều nước ,chảy như suối luôn ( dâm quá mà ),*
* +Thích làm tình các kiểu : Đứng ,ngồi ,nằm ,trên giường ,trên ghế .tìm cảm giác sung sướng.*
* Lưu Ý : Trừ cái khoản thông đít ra thì tất cả em nó đều chiều hết . Khoản xuất tinh Alo bác nào thích thì cho em nó thêm 50k tiền bo nhá ( để mua kem đánh răng và nước xúc miệng …keke ) . Đảm bảo ko rơi giọt nào ra ngoài.* *Chiều cao:1m60*
* Cân nậng:46kg*
* Số đo vòng 1:80*
* Số đo vòng 2:60*
* Số đo vòng 3:85*
* Khuôn mặt:Xinh teen*
* Làn da:Trắng mịn*
* Bým:Đẹp*
* Đặc điểm nhận dạng:Full ảnh mặt không che*
* Từ chối phục vụ:AE checker xay sỉn, đập đá, bạo dâm*
* Hôn môi:Có*
* Hôn vú:Có*
* Bóp vú:Có*
* HJ:Có*
* Bj:Có*
* Vét máng:Có*
* Dọn wc:Có*
* Chơi lỗi nhị:Ko*
* Phục vụ some:Ko*
* Cụm in alo:Có*
* Qua đêm:Ko*
* Tắm chung:Có* *THÔNG TIN LIÊN HỆ* *Nghệ danh:Thúy Trang*
* Mã số : 8901*
* Năm Sinh:1994*
* Loại Hàng : Gái Gọi* *Số Điện Thoại: 098.116.8901* *Pass:Bạn a girl chảnh* *Giá Checks: 300k/slot* *KV :* [Gái Gọi Hà Nội](https://gaigoi.xxx/list-gai-goi/gai-goi-ha-noi/) *Khu vực hoạt động:Trần Duy Hưng – Hà Nội* *Thời gian đi làm:Từ 10h sáng đến 1h tối* *Giá nhà nghỉ, khách sạn:110k/2h đầu* *AE nhớ thể hiện văn hóa checker khi check hàng tại Girl Chảnh :* *– Ko nhắn tin gọi điện trêu đùa, dọa nạt và dùng lời lẽ thô tục với em hàng.* *– Ko dùng chất kích thích, say sỉn, ngáo đá , bạo dâm khi đi check hàng*
* – Ko đòi hỏi quá nhiều từ em hàng, ko nên có những hành động dọa nạt, gọi điện trêu đùa các em hàng.*
* – Lịch sự nhẹ nhàng để nhận sự phục vụ tốt nhất từ em hàng.* ![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-1a.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-1b.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-2-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-3-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-4-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-5-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-6-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-7-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-8-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-9-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-10-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-11-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-12-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-14-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-15-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-16-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-17-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-18-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-19-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-20-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-21-1.jpg)
![ Gái Gọi xXx - Website gái gọi uy tín hàng đầu tại Việt Nam](https://gaigoi.xxx/images/2015/03/gaigoi-22-1.jpg)
## Bình luận :
Hiện tại chưa có đánh giá nào.

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Vary: Accept-Encoding

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache


text:
Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á
Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á（tiếng Anh: Southeast Asia Treaty Organization, viết tắt theo tiếng Anh là SEATO), cũng còn gọi là Tổ chức Liên phòng Đông Nam Á hay Tổ chức Minh ước Đông Nam Á[1] là một tổ chức quốc tế đã giải tán. Tổ chức phòng vệ này được thành lập căn cứ theo Hiệp ước phòng thủ tập thể Đông Nam Á hay Hiệp ước Manila được ký vào tháng 9 năm 1954, thể chế chính thức của SEATO được thiết lập vào ngày 19 tháng 2 năm 1955 tại Bangkok, Thái Lan[2]:1[3], trụ sở cũng đặt tại Bangkok[4]. Tổ chức từng có 8 quốc gia thành viên.
Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á được thành lập với mục đích ngăn chặn sự lan tràn của chủ nghĩa cộng sản tại châu Á[5]:338-339, tuy nhiên do chia rẽ nội bộ nên tổ chức này không có biện pháp thi hành hữu hiệu hành động phòng vệ, không thể can thiệp trong Nội chiến Lào và Chiến tranh Việt Nam[6][7], do đó sau khi tổ chức giải tán có học giả nhận định đây là một tổ chức quốc tế thất bại[8]; tuy nhiên trên một phương diện khác, các kế hoạch văn hóa và giáo dục do tổ chức này tài trợ có ảnh hưởng sâu xa đối với khu vực Đông Nam Á[2]:183. Do có nhiều quốc gia thành viên không còn muốn tham dự công tác của hội, lần lượt rút lui nên Tổ chức cuối cùng giải tán vào ngày 30 tháng 6 năm 1977[9][10].
Mục lục
Khởi nguyên và cấu trúc[sửa | sửa mã nguồn]
Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á được thành lập theo Chủ thuyết Truman[11]:439, nhằm át chế thế lực cộng sản chủ nghĩa tại châu Á[5]:338-339, đồng thời phòng ngừa thế lực của Trung Quốc và Miền Bắc Việt Nam phát triển về phương nam[12]. Trong thời gian Eisenhower đảm nhiệm chức vụ Tổng thống Hoa Kỳ, Ngoại trưởng John Foster Dulles (tại nhiệm 1953–1959) mở rộng khái niệm phòng thủ tập thể chống cộng đến Đông Nam Á nhằm đạt được mục đích kể trên.[2]:1 Cuối năm 1953, Phó Tổng thống Hoa Kỳ đương thời là Richard Nixon sau khi công du châu Á đã chủ trương thành lập tại châu Á một tổ chức theo mô hình của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)[13]:173-174. Ngoài ra, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa đều không ủng hộ Hiệp định Genève 1954[14]. Đến ngày 8 tháng 9 cùng năm, Hoa Kỳ cùng một số quốc gia khác tại Manila ký kết "Hiệp ước phòng thủ tập thể Đông Nam Á" (còn gọi là "Hiệp ước Manila"); chuyên gia của các quốc gia ký kết đã triển khai đàm phán nội dung hiệp ước từ vài ngày trước đó, đồng thời vào ngày 6 tháng 9 tại Manila triệu tập hội nghị, thành lập liên minh quân sự[15]. Các quốc gia ký kết "Hiệp ước Manila" sau đó căn cứ theo hiệp ước để lập nên Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á[2]. Đối tượng mà tổ chức bao vây ngăn chặn là nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thi hành xã hội chủ nghĩa[16]:97. Quốc gia thành viên của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á (đặc biệt là Hoa Kỳ) nhận định rằng thể chế này có khả năng cản trở những người cộng sản thay đổi bản đồ chính trị Đông Nam Á[14].
Sau khi thành lập tổ chức, các quốc gia phương tây từng có ý muốn phát triển thể chế này thành NATO phiên bản Đông Nam Á[17]:836. Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á điều phối quân đội các quốc gia thành viên nhằm đạt đến mục đích phòng vệ tập thể. Năm 1957, trong hội nghị của SEATO tại Canberra thiết lập Hội đồng Bộ trưởng, Bộ tham mưu quốc tế cùng các ủy ban về kinh tế, an ninh và thông tin,[9] đồng thời lập chức vụ Tổng thư ký. Tổng thư ký đầu tiên của tổ chức là Pote Sarasin, ông là một nhà ngoại giao và chính trị người Thái Lan, từng giữ chức Đại sứ Thái Lan tại Hoa Kỳ trong khoảng thời gian 1952-1957[2]:186[18], và từng giữ chức Thủ tướng Thái Lan từ tháng 9 đến hết năm 1957[19]. Từ đó về sau, Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á do Tổng thư ký lãnh đạo.[2]:184[9].
Khác với NATO, Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á không thiết lập quyền chỉ huy thống nhất đối với lực lượng thường trực[10]. Ngoài ra, nguyên tắc phản ứng của SEATO trong trường hợp chủ nghĩa cộng sản thể hiện "uy hiếp chung" đối với các quốc gia thành viên là mơ hồ và vô hiệu, song việc là thành viên của tổ chức cung cấp cho Hoa Kỳ một cơ sở pháp lý để tiến hành can thiệp quy mô lớn trong Chiến tranh Việt Nam[20]
Thành viên[sửa | sửa mã nguồn]
Bất chấp danh xưng của mình, trong số tám quốc gia thành viên của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á chỉ có Thái Lan và Philippines nằm tại Đông Nam Á; các thành viên còn lại của tổ chức bao gồm Anh Quốc, Hoa Kỳ, New Zealand, Pakistan (bao gồm Đông Pakistan, nay là Bangladesh), Pháp, Philippines, Thái Lan, Úc[10].
Thời điểm Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á được thành lập, Philippines và Hoa Kỳ có quan hệ đặc biệt mật thiết[4]；Thái Lan đang nằm dưới quyền chính phủ quân sự cũng thi hành chính sách ngoại giao thân Mỹ[14]. Ngoài ra, hai quốc gia này đều phải đối diện với tình trạng cộng sản mới bắt đầu nổi dậy trong nước. Thái Lan lưu ý đến việc Trung Quốc lập khu tự trị dân tộc Thái tại tỉnh Vân Nam (năm 1953 lập Khu tự trị dân tộc Thái và dân tộc Cảnh Pha Đức Hoành[21] và Khu tự trị dân tộc Thái Tây Song Bản Nạp[22]）[23] và chi viện cho người H'Mông tại miền bắc Thái Lan, Pathet Lào và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng ủng hộ các bộ tộc tại khu vực Đông Bắc Thái Lan khởi binh[14]. Nhà đương cục Thái Lan lo ngại Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam[14], lo lắng tổ chức của Đảng Cộng sản Trung Quốc tại Thái Lan tiến hành hoạt động lật đổ[23]. Trước cục diện này, Thái Lan tìm kiếm viện trợ của Hoa Kỳ, do đó đó tích cực tham dự hoạt động của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á[14]. Philippines hi vọng thông qua tham dự quá trình thành lập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á để thiết lập hình tượng quốc gia độc lập và tăng cường an ninh quốc gia[14]. Ngoài ra, đương thời Brunei là quốc gia được Anh Quốc bảo hộ, song từ năm 1962 đến năm 1963 bùng phát bạo loạn, Anh Quốc cùng Úc và New Zealand đều phái binh đến Brunei, hiệp trợ Brunei bình định bạo loạn[24].
Các quốc gia Đông Nam Á còn lại không tham dự Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á khác vì nhiều nguyên nhân khác nhau: Miến Điện và Indonesia là thành viên của Phong trào không liên kết[25], nhận định rằng duy trì ổn định xã hội trong nước quan trọng hơn là đối phó với uy hiếp của cộng sản[4], do đó cự tuyệt gia nhập[26], thậm chí phản đối Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á[14]. Cựu thủ tướng Djuanda Kartawidjaja và cựu Phó Tổng thống Adam Malik của Indonesia từng biểu thị Indonesia sẽ không gia nhập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á[27][28]. Malaya do đã ký với Anh Quốc hiệp định phòng thủ nên được Anh Quốc hiệp trợ đối phó với cuộc nổi dậy của Đảng Cộng sản Malaya và xung đột với Indonesia, do đó Malaya (sau đó là Malaysia, Singapore) không gia nhập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á[14]. Tuy nhiên, Malaysia và Singapore có thể không qua Anh Quốc để biết được các động thái mới nhất của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á[4]. Việt Nam Cộng hòa, Campuchia và Lào do tuân thủ quy định trong Hiệp định Genève nên không gia nhập[10], tuy vậy các quốc gia này vẫn được tổ chức đặt dưới bảo hộ quân sự của mình[10]. Tuy nhiên, năm 1956 Campuchia cự tuyệt tiếp nhận bảo hộ của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á[6].
Các quốc gia khác gia nhập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á vì các nguyên nhân khác nhau, đối với Úc và New Zealand, Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á được nhận định là tổ chức vừa ý hơn ANZUS[29], Anh Quốc và Pháp đều từng lập thuộc địa tại Đông Nam Á, cũng quan tâm đến phát triển cục thế tại Đông Dương, do đó gia nhập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á[4]. Pakistan và Ấn Độ giao chiến, hy vọng có thể được các quốc gia khác ủng hộ, do đó gia nhập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á[4]. Trong Chiến tranh Lạnh, Hoa Kỳ nhận định Đông Nam Á là tiền tuyến chủ chốt, cho rằng thành lập SEATO là điều cần thiết trong chính sách ngăn chặn của mình[4].
Các quốc gia thành viên của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á vào giữa thập niên 1950 đều thi hành chủ nghĩa chống cộng, trong đó Anh Quốc, Úc và Hoa Kỳ đại diện cho các cường quốc phương Tây[30]:604. Tại Hoa Kỳ, Thượng nghị viện phê chuẩn việc tham gia Hiệp ước phòng thủ tập thể Đông Nam Á với 82 phiếu ủng hộ, 1 phiếu phản đối[7]. Hoa Kỳ đương thời có ý cùng liên thủ với Trung Hoa Dân Quốc tại Đài Loan, Philippines, Nhật Bản, Hàn Quốc và các quốc gia ký kết "Hiệp ước Manila", và Hiệp ước ANZUS hợp thành hệ thống phòng thủ Tây Thái Bình Dương[31].
Canada và Trung Hoa Dân Quốc vốn đã trù tính gia nhập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á, song Canada muốn chuyên tâm xử lý công việc của NATO[32]:138, còn Anh Quốc, Pháp, Philippines, Pakistan phản đối Trung Hoa Dân Quốc gia nhập, cuối cùng không thể giải quyết[33]. Ngoài ra, đại biểu các quốc gia thương nghị nội dung hiệp ước, cuối cùng quy định "Hiệp ước Manila" chỉ áp dụng trong phạm vi đến 21°30' vĩ Bắc, do đó không áp dụng cho Hồng Kông, tránh gây khó khăn cho Anh Quốc[15].
Quân sự[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á được thành lập, tổ chức nhanh chóng trở nên không quan trọng trên phương diện quân sự do đại bộ phận các quốc gia thành viên có cống hiến rất ít cho liên minh[32]:138. Mặc dù quân đội các quốc gia thành viên tiến hành diễn tập quân sự liên hiệp, song chưa từng cùng tác chiến, nguyên nhân là giữa các quốc gia này phát sinh tranh chấp; như do Anh và Pháp phản đối nên tổ chức không thể can thiệp trong xung đột tại Lào[6]. Do đó, Hoa Kỳ đơn phương chi viện cho Vương quốc Lào từ sau năm 1962[6]. Hoa Kỳ hy vọng SEATO tham gia Chiến tranh Việt Nam, song tổ chức này cuối cùng do Anh và Pháp bất hợp tác nên không thể thực hiện[6][7]. Cuối cùng, Hoa Kỳ chỉ có thể tự thân xuất binh đến Việt Nam tham chiến theo yêu cầu của Chính phủ Việt Nam Cộng hòa[14].
Hoa Kỳ và Úc dùng liên minh để biện hộ cho việc họ tham dự Chiến tranh Việt Nam[32]:138. Hoa Kỳ lấy tư cách hội viên của minh làm lý do tiến hành can thiệp quân sự quy mô lớn tại Đông Nam Á, các đồng minh của Anh và các quốc gia chủ chốt tại châu Á chấp nhận lý do này[20]. Năm 1962, theo cam kết của mình với SEATO, Không quân Hoàng gia Úc triển khai các máy bay CAC Sabre của Trung đội số 79 đến Căn cứ Không quân Hoàng gia Thái Lan Ubon. Các máy bay Sabre này bắt đầu tham dự trong Chiến tranh Việt Nam từ năm 1965, khi chúng chịu trách nhiệm bảo vệ máy bay của Không quân Hoa Kỳ tiến hành oanh tạc miền Bắc Việt Nam từ căn cứ Ubon[34][35].
Ảnh hưởng văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]
Ngoài tiến hành luyện tập quân sự liên hiệp, các quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á còn nỗ lực cải thiện vấn đề xã hội và kinh tế[2]:183. Trong tổ chức, các hoạt động như vậy do Ủy ban Thông tin, Văn hóa, Giáo dục và Lao động phụ trách, chúng nằm trong số các thành công lớn nhất của tổ chức.[2]:183 Năm 1959, Tổng thư ký đầu tiên của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á là Pote Sarasin cho lập Trường sau đại học kỹ thuật SEATO (nay là Viện Công nghệ châu Á) nhằm đào tạo các kỹ sư[2]:186. Ngoài ra, Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á còn tài trợ thành lập Trung tâm phát triển giáo viên tại Bangkok, cùng Học viện Đào tạo kỹ thuật quân sự Thái Lan[2]:188. Dự án Lao động lành nghề SEATO nhằm đào tạo kỹ năng cho thợ thủ công, đặc biệt là tại Thái Lan, tại đây có 91 xưởng đào tạo được lập ra[2]:188.
Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á đồng thời cũng cung cấp kinh phí nghiên cứu và tài trợ cho các lĩnh vực nông nghiệp và y tế[2]:189. Năm 1959, SEATO lập Phòng thí nghiệm nghiên cứu bệnh tả tại Bangkok, sau đó lập một phòng nghiên cứu bệnh tả nữa tại Dhaka, Đông Pakistan[2]:189. Phòng thí nghiệm tại Dhaka nhanh chóng trở thành cơ sở nghiên cứu bệnh tả hàng đầu thế giới và sau này đổi tên thành Trung tâm Quốc tế nghiên cứu bệnh tiêu chảy[2]:189-190. Tổ chức này còn quan tâm đến văn học, một giải thưởng văn học SEATO được lập ra để trao thưởng cho tác gia ưu tú đến từ các quốc gia thành viên[36].
Phê bình và giải tán[sửa | sửa mã nguồn]
Liên Xô và Trung Quốc biểu thị phản đối ngay từ khi Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á được thành lập. Dựa theo văn kiện do nhà đương cục Liên Xô biên soạn, chủ nghĩa thực dân không muốn thấy nhân dân thuộc địa nổi dậy, tự do phát triển, song không thể khiến nhân dân các quốc gia Á-Phi từ bỏ đấu tranh, do vậy họ thay đổi sách lược, lập ra các tập đoàn xâm lược như Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á, áp bức nhân dân bị nô dịch, trấn áp phong trào giải phóng dân tộc; Lãnh tụ Liên Xô và các quốc gia châu Á như Ấn Độ và Miến Điện phản đối SEATO, khiển trách kiểu tập đoàn xâm lược này, kết luận rằng tập đoàn này không thể khiến thế giới thêm hòa bình[15]. Thủ tướng Trung Quốc Chu Ân Lai nhận định rằng các nước Anh, Mỹ muốn dựa vào liên minh chống cộng để khiến Đông Nam Á phân liệt, song vì Hiệp định Genève nên không thành, họ lại thuyết phục SEATO nhìn nhận Trung Quốc là kẻ thù, ý muốn phân liệt châu Á, can thiệp nội chính các quốc gia châu Á, khiến cục thế khu vực càng thêm căng thẳng[31].
Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Dulles nhận định SEATO là một yếu tố cần thiết trong chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ tại châu Á[2]. Tuy nhiên, không phải thành viên SEATO nào cũng đồng ý với chủ trương của Hoa Kỳ về việc dùng biện pháp quân sự để áp chế thế lực cộng sản chủ nghĩa. Năm 1954, Thủ tướng Anh Quốc Anthony Eden biểu thị vấn đề cộng sản chủ nghĩa tại châu Á vừa là vấn đề chính trị, vừa là vấn đề quân sự, do đó không thể chỉ dựa vào biện pháp quân sự để áp chế người cộng sản; nếu muốn sử dụng biện pháp quân sự để ngăn chặn hữu hiệu vấn đề này, cần phải đạt được sự ủng hộ rộng rãi nhất của các quốc gia châu Á[14].
Do Pháp không hăng hái tham gia công tác của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á, còn Anh Quốc tuyên bố từ năm 1971 bắt đầu triệt thoái quân đội khỏi khu vực phía đông Kênh đào Suez, Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á bất lực trước hành động quân sự của thế lực cộng sản chủ nghĩa[14]. Cuối cùng, Đảng Cộng sản Việt Nam, Pathet Lào và Khmer Đỏ vào năm 1975 lần lượt lật đổ các chính quyền thân Mỹ. Ngoài ra, ngoại trừ Hoa Kỳ, các thành viên còn lại của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á vào thời điểm giải tán đều đã lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc[37], song từ sau khi Nixon thăm Trung Quốc vào năm 1972, quan hệ Mỹ-Trung cũng đã hòa hoãn[38].
Thập niên 1970, một số quốc gia thành viên của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á không muốn tham dự công tác của tổ chức, đồng thời rút khỏi tổ chức: Đông Pakistan được Ấn Độ chi viện đã ly khai Pakistan, lập ra Bangladesh, một năm sau Pakistan rút khỏi Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á[9]; vào năm 1975 Pháp quyết định không tiếp tục viện trợ kinh tế trong khuôn khổ tổ chức[10]. Các quốc gia thành viên khác của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á và năm 1975 ra công báo, tuyên bố do tình hình biến đổi, tổ chức sẽ giải tán, song hoạt động và kế hoạch do tổ chức thi hành sẽ được duy trì dưới hình thức khác[39]. Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á cử hành hội nghị cuối cùng vào ngày 20 tháng 2 năm 1976, đến ngày 30 tháng 6 năm 1977 thì chính thức giải tán[10].
Đại đa số sử gia nhận định "Hiệp ước phòng thủ tập thể Đông Nam Á" là hiệp ước thất bại, trong các sử sách có rất ít đề cập đến hiệp ước này[2]:1. Quan chức ngoại giao Anh Quốc James Cable từng hình dung trong The Geneva Conference of 1954 on Indochina[40] rằng Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á như một chiếc lá sung che đậy chính sách trơ trụi của Hoa Kỳ, còn Hiệp ước Manila là vườn thú gồm các con hổ giấy (hoặc các con sư tử giấy).[2]:1
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Thế gới Tự do Tập XXI, số 6. Sài Gòn: Sở Thông tin Hoa Kỳ, tr 19, 21.
- ^ a ă â b c d đ e ê g h i k l m n o Franklin, John K. (2006). The Hollow Pact: Pacific Security and the Southeast Asia Treaty Organization. ProQuest. ISBN 9780542915635.
- ^ Leifer, Michael (2005). Chin Kin Wah, Leo Suryadinata, biên tập. Michael Leifer: Selected Works on Southeast Asia. ISBN 978-981-230-270-0.
- ^ a ă â b c d đ “Southeast Asia Treaty Organization (SEATO), 1954” (bằng tiếng Anh). USA: Office of the Historian. Truy cập 2 tháng 9 năm 2011.
- ^ a ă Ooi, Keat Gin biên tập (2004). Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, From Angkor Wat to East Timor, Volume 2. ABC-CLIO. ISBN 9781576077702.
- ^ a ă â b c Grenville, John; Wasserstein, Bernard biên tập (2001). The Major International Treaties of the Twentieth Century: A History and Guide with Texts. Taylor & Francis. tr. 336. ISBN 978-0415141253.
- ^ a ă â Hearden, Patrick J. biên tập (1990). Vietnam: Four American Perspectives. Purdue University Press. tr. 46. ISBN 9781557530035.
- ^ Buszynski, Leszek (1983). SEATO: The Failure of an Alliance Strategy. Singapore University Press. ISBN 9789971690601.
- ^ a ă â b Page, Melvin E. biên tập (2003). Colonialism: An International Social, Cultural, and Political Encyclopedia. ABC-CLIO. tr. 548. ISBN 9781576073353.
- ^ a ă â b c d đ Encyclopaedia Britannica (India) (2000). Students' Britannica India, Volume Five. Popular Prakashan. tr. 60. ISBN 9780852297605.
- ^ Jillson, Cal (2009). American Government: Political Development and Institutional Change. Taylor & Francis. ISBN 9780415995702.
- ^ “貳、"圍堵政策"的各個環節”. Hồng Kông: 高行（國際）有限公司. 2000. Truy cập 31 tháng 8 năm 2011.
- ^ "Nixon Alone," by Ralph de Toledano, p.
- ^ a ă â b c d đ e ê g h i D. R. SarDesai (2010). Southeast Asia: Past and Present. Boulder, CO: Westview Press. ISBN 978-0-8133-4434-8.
- ^ a ă â 斯米爾諾夫、索芬斯基著，方林、丹梅譯 (1958). 東南亞條約組織——殖民主義國家的侵略集團. Bắc Kinh: 世界知識出版社.
- ^ -{涂}-成吉 (2007). 克萊恩與台灣: 反共理想與理性之衝突和妥協. 秀威資訊. ISBN 9789866909665.
- ^ Boyer, Paul; Clark, Jr., Clifford; Kett, Joseph; Salisbury, Neal; Sitkoff, Harvard; Woloch, Nancy (2007). The Enduring Vision (ấn bản 6). Houghton Mifflin. ISBN 978-0618801633.
- ^ Weiner, Tim (2008). Legacy of Ashes: The History of the CIA. Random House Digital. tr. 351. ISBN 9780307389008.
- ^ “History of Thai Prime Ministers”. Chính phủ Hoàng gia Thái Lan. Truy cập 22 tháng 4 năm 2011.
- ^ a ă Maga, Timothy P. (2010). The Complete Idiot's Guide to the Vietnam War, 2nd Edition. Penguin. ISBN 9781615640409.
- ^ 胡洪江 (12 tháng 4 năm 2013). “云南省德宏傣族景颇族自治州喜庆成立60周年”. 人民網. Bản gốc lưu trữ 16 tháng 10 năm 2013. Truy cập 19 tháng 6 năm 2013.
- ^ yxn (1 tháng 2 năm 2013). “风雨兼程谱华章 长风破浪铸辉煌——西双版纳建州60周年商务发展成就辉煌”. 西双版纳州商务局. Truy cập 19 tháng 6 năm 2013.
- ^ a ă US PSB, 1953 United States Psychological Studies Board (US PSB). (1953). US Psychological Strategy Based on Thailand, 14 September. Declassified Documents Reference System, 1994, 000556–000557, WH 120.
- ^ 劉新生、潘正秀 (2005). 汶萊. Bắc Kinh: 社會科學文獻出版社. ISBN 7-80190-400-1.
- ^ “Belgrade Declaration of Non-aligned Countries” (PDF). Belgrade. Ngày 6 tháng 9 năm 1961. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2013.
- ^ “Nehru Has Alternative To SEATO”. Sydney Morning Herald. Ngày 5 tháng 8 năm 1954. tr. 1. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2012.
- ^ U. P. I. (ngày 12 tháng 6 năm 1958). “Untitled”. Singapore Free Press. tr. 12. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2013.
- ^ Reuters (ngày 31 tháng 3 năm 1970). “'No' to Seato by Malik”. The Straits Times. tr. 22. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2013.
- ^ W. Brands, Jr., Henry (tháng 5 năm 1987). “From ANZUS to SEATO: United States Strategic Policy towards Australia and New Zealand, 1952-1954”. The International History Review. No. 2 9: pp. 250–270.
- ^ Tarling, Nicholas (1992). The Cambridge History of Southeast Asia: Volume 2. Cambridge University Press. ISBN 9780521355063.
- ^ a ă 莊清蓉. “東南亞條約組織的成立與蘇聯的對策（１９５４—１９５６）”. 新疆哲學社會科學網. Truy cập 15 tháng 10 năm 2013.
- ^ a ă â Blaxland, John C. (2006). Strategic Cousins: Australian and Canadian Expeditionary Forces and the British and American Empires. McGill-Queen's University Press. ISBN 9780773530355.
- ^ 鄭懿瀛. “中美共同防禦條約”. Truy cập 15 tháng 10 năm 2013.
- ^ Stephens, Alan (1995). Going Solo: The Royal Australian Air Force, 1946–1971. Australian Govt. Pub. Service. tr. 36. ISBN 9780644428033.
- ^ Independent Review Panel (ngày 9 tháng 7 năm 2004). Report to the Minister Assisting the Minister for Defence (PDF). Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2011.
- ^ Boonkhachorn, Trislipa. “Literary Trends and Literary Promotions in Thailand”. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2011.
- ^ “中华人民共和国与各国建立外交关系日期简表”. 中华人民共和国外交部. 31 tháng 7 năm 2011. Truy cập 22 tháng 6 năm 2013.
- ^ “U.S.-China Relations Since 1949”. Asia for Educators. Columbia University. 2009. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2013.
- ^ “Thai given mandate to dissolve SEATO”. The Montreal Gazette. Ngày 25 tháng 9 năm 1975. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2012.
- ^ “Sir James Cable”. www.telegraph.co.uk (Telegraph Media Group). Ngày 13 tháng 10 năm 2001. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2011.
Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]
- Blaxland, John C. (2006). Strategic Cousins: Australian and Canadian Expeditionary Forces and the British and American Empires. McGill-Queen's University Press. ISBN 978-0-7735-3035-5.
- Boyer, Paul; Clark, Jr., Clifford; Kett, Joseph; Salisbury, Neal; Sitkoff, Harvard; Woloch, Nancy (2007). The Enduring Vision (ấn bản 6). Houghton Mifflin. ISBN 978-0-618-80163-3.
- Encyclopaedia Britannica (India) (2000). Students' Britannica India, Volume Five. Popular Prakashan. ISBN 978-0-85229-760-5.
- Franklin, John K. (2006). The Hollow Pact: Pacific Security and the Southeast Asia Treaty Organization. ProQuest. ISBN 978-0-542-91563-5.
- Grenville, John; Wasserstein, Bernard biên tập (2001). The Major International Treaties of the Twentieth Century: A History and Guide with Texts. Taylor & Francis. ISBN 978-0-415-14125-3.
- Hearden, Patrick J. biên tập (1990). Vietnam: Four American Perspectives. Purdue University Press. ISBN 978-1-55753-003-5.
- Jillson, Cal (2009). American Government: Political Development and Institutional Change. Taylor & Francis. ISBN 978-0-415-99570-2.
- Leifer, Michael (2005). Chin Kin Wah, Leo Suryadinata, biên tập. Michael Leifer: Selected Works on Southeast Asia. ISBN 978-981-230-270-0.
- Maga, Timothy P. (2010). The Complete Idiot's Guide to the Vietnam War, 2nd Edition. Penguin. ISBN 978-1-61564-040-9.
- Ooi, Keat Gin biên tập (2004). Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, From Angkor Wat to East Timor, Volume 2. ABC-CLIO. ISBN 978-1-57607-770-2.
- Page, Melvin E. biên tập (2003). Colonialism: An International Social, Cultural, and Political Encyclopedia. ABC-CLIO. ISBN 978-1-57607-335-3.
- Stephens, Alan (1995). Going Solo: The Royal Australian Air Force, 1946–1971. Australian Govt. Pub. Service. ISBN 978-0-644-42803-3.
- Tarling, Nicholas (1992). The Cambridge History of Southeast Asia: Volume 2. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-35506-3.
- Weiner, Tim (2008). Legacy of Ashes: The History of the CIA. Random House Digital. ISBN 978-0-307-38900-8.
Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Buszynski, Leszek. SEATO: The Failure of an Alliance Strategy. Singapore: Singapore University Press, 1983.
- Haas, Michael (1989). The Asian Way to Peace: A Story of Regional Cooperation. Praeger. ISBN 0-275-93216-8.
- Dreisbach, Kai (2004). USA und ASEAN. Amerikanische Aussenpolitik und regionale Kooperation in Südostasien vom Vietnamkrieg bis zur Asienkrise (bằng tiếng Đức). Wissenschaftlicher Verlag. ISBN 3-88476-656-2.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Copy of the Southeast Asia Collective Defense Treaty (Manila Pact); ngày 8 tháng 9 năm 1954, from Yale Law School
- Phim ngắn này Big Picture: Southeast Asia Treaty Organization (SEATO) Nations có thể được tải về từ Internet Archive

markdown:
# Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á
[SEATO](/w/index.php?title=SEATO&redirect=no))
|
|![]()
![ Vị trí các quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Map_of_SEATO_member_countries_-_de.svg/250px-Map_of_SEATO_member_countries_-_de.svg.png)
![ Vị trí các quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Map_of_SEATO_member_countries_-_de.svg/250px-Map_of_SEATO_member_countries_-_de.svg.png)
[Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) [Anh Quốc](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [New Zealand](/wiki/New_Zealand) [Pakistan](/wiki/Pakistan)(bao gồm [Đông Pakistan](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Pakistan), nay là [Bangladesh](/wiki/Bangladesh)) [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Philippines](/wiki/Philippines) [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) [Úc](/wiki/%C3%9Ac) ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/CongressBuilding_SEATO.jpg/220px-CongressBuilding_SEATO.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/CongressBuilding_SEATO.jpg/220px-CongressBuilding_SEATO.jpg)
[Ferdinand Marcos](/wiki/Ferdinand_Marcos)chủ trì vào ngày 24 tháng 10 năm 1966. **Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á**（ [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *, Southeast Asia Treaty Organization* [viết tắt](/wiki/Vi%E1%BA%BFt_t%E1%BA%AFt)theo [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh)là **SEATO**), cũng còn gọi là **Tổ chức Liên phòng Đông Nam Á**hay **Tổ chức Minh ước Đông Nam Á** là một tổ chức quốc tế đã giải tán. Tổ chức phòng vệ này được thành lập căn cứ theo Hiệp ước phòng thủ tập thể Đông Nam Á hay Hiệp ước Manila được ký vào tháng 9 năm 1954, thể chế chính thức của SEATO được thiết lập vào ngày 19 tháng 2 năm 1955 tại [[1]](#cite_note-1) [Bangkok](/wiki/Bangkok), Thái Lan [[2]](#cite_note-Franklin-2) :1 , trụ sở cũng đặt tại Bangkok [[3]](#cite_note-Leifer-3) . Tổ chức từng có 8 quốc gia thành viên. [[4]](#cite_note-history.state.gov-4)
Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á được thành lập với mục đích ngăn chặn sự lan tràn của chủ nghĩa cộng sản tại châu Á
[[5]](#cite_note-Ooi-5) :338-339, tuy nhiên do chia rẽ nội bộ nên tổ chức này không có biện pháp thi hành hữu hiệu hành động phòng vệ, không thể can thiệp trong [Nội chiến Lào](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_L%C3%A0o) và [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam) [[6]](#cite_note-Grenville366-6) , do đó sau khi tổ chức giải tán có học giả nhận định đây là một tổ chức quốc tế thất bại [7] ; tuy nhiên trên một phương diện khác, các kế hoạch văn hóa và giáo dục do tổ chức này tài trợ có ảnh hưởng sâu xa đối với khu vực Đông Nam Á [[8]](#cite_note-Buszynski-8) [[2]](#cite_note-Franklin-2) :183. Do có nhiều quốc gia thành viên không còn muốn tham dự công tác của hội, lần lượt rút lui nên Tổ chức cuối cùng giải tán vào ngày 30 tháng 6 năm 1977 [[9]](#cite_note-Page548-9) . [[10]](#cite_note-EB60-10)
## Mục lục
## Khởi nguyên và cấu trúc[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit§ion=1)]
Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á được thành lập theo
[Chủ thuyết Truman](/wiki/Ch%E1%BB%A7_thuy%E1%BA%BFt_Truman) [[11]](#cite_note-Jillson-11) :439, nhằm át chế thế lực cộng sản chủ nghĩa tại châu Á [[5]](#cite_note-Ooi-5) :338-339, đồng thời phòng ngừa thế lực của Trung Quốc và Miền Bắc Việt Nam phát triển về phương nam . Trong thời gian [12] [Eisenhower](/wiki/Dwight_D._Eisenhower)đảm nhiệm chức vụ Tổng thống Hoa Kỳ, Ngoại trưởng John Foster Dulles (tại nhiệm 1953–1959) mở rộng khái niệm phòng thủ tập thể chống cộng đến Đông Nam Á nhằm đạt được mục đích kể trên. [[2]](#cite_note-Franklin-2) :1Cuối năm 1953, Phó Tổng thống Hoa Kỳ đương thời là [Richard Nixon](/wiki/Richard_Nixon)sau khi công du châu Á đã chủ trương thành lập tại châu Á một tổ chức theo mô hình của [Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_B%E1%BA%AFc_%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng)(NATO) [[13]](#cite_note-13) :173-174. Ngoài ra, Hoa Kỳ và [Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a)đều không ủng hộ [Hiệp định Genève 1954](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Gen%C3%A8ve,_1954) . Đến ngày 8 tháng 9 cùng năm, Hoa Kỳ cùng một số quốc gia khác tại Manila ký kết "Hiệp ước phòng thủ tập thể Đông Nam Á" (còn gọi là "Hiệp ước Manila"); chuyên gia của các quốc gia ký kết đã triển khai đàm phán nội dung hiệp ước từ vài ngày trước đó, đồng thời vào ngày 6 tháng 9 tại Manila triệu tập hội nghị, thành lập liên minh quân sự [[14]](#cite_note-SarDesai-14) . Các quốc gia ký kết "Hiệp ước Manila" sau đó căn cứ theo hiệp ước để lập nên Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á [[15]](#cite_note-ussr-15) . Đối tượng mà tổ chức bao vây ngăn chặn là nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thi hành xã hội chủ nghĩa [[2]](#cite_note-Franklin-2) [[16]](#cite_note-.E6.B6.82-16) :97. Quốc gia thành viên của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á (đặc biệt là Hoa Kỳ) nhận định rằng thể chế này có khả năng cản trở những người cộng sản thay đổi bản đồ chính trị Đông Nam Á . [[14]](#cite_note-SarDesai-14)
Sau khi thành lập tổ chức, các quốc gia phương tây từng có ý muốn phát triển thể chế này thành NATO phiên bản Đông Nam Á
[[17]](#cite_note-Boyer-17) :836. Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á điều phối quân đội các quốc gia thành viên nhằm đạt đến mục đích phòng vệ tập thể. Năm 1957, trong hội nghị của SEATO tại [Canberra](/wiki/Canberra) thiết lập Hội đồng Bộ trưởng, Bộ tham mưu quốc tế cùng các ủy ban về kinh tế, an ninh và thông tin, đồng thời lập chức vụ Tổng thư ký. Tổng thư ký đầu tiên của tổ chức là [9] [Pote Sarasin](/wiki/Pote_Sarasin), ông là một nhà ngoại giao và chính trị người Thái Lan, từng giữ chức Đại sứ Thái Lan tại Hoa Kỳ trong khoảng thời gian 1952-1957 [[2]](#cite_note-Franklin-2) :186 , và từng giữ chức Thủ tướng Thái Lan từ tháng 9 đến hết năm 1957 [[18]](#cite_note-18) . Từ đó về sau, Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á do Tổng thư ký lãnh đạo. [[19]](#cite_note-19) [[2]](#cite_note-Franklin-2) :184 . [[9]](#cite_note-Page548-9)
Khác với NATO, Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á không thiết lập quyền chỉ huy thống nhất đối với lực lượng thường trực
. Ngoài ra, nguyên tắc phản ứng của SEATO trong trường hợp chủ nghĩa cộng sản thể hiện "uy hiếp chung" đối với các quốc gia thành viên là mơ hồ và vô hiệu, song việc là thành viên của tổ chức cung cấp cho Hoa Kỳ một cơ sở pháp lý để tiến hành can thiệp quy mô lớn trong [10] [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam) [[20]](#cite_note-Maga-20)
## Thành viên[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit§ion=2)]
Bất chấp danh xưng của mình, trong số tám quốc gia thành viên của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á chỉ có Thái Lan và Philippines nằm tại Đông Nam Á; các thành viên còn lại của tổ chức bao gồm Anh Quốc, Hoa Kỳ, New Zealand, Pakistan (bao gồm Đông Pakistan, nay là Bangladesh), Pháp, Philippines, Thái Lan, Úc
. [10]
Thời điểm Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á được thành lập, Philippines và Hoa Kỳ có quan hệ đặc biệt mật thiết
；Thái Lan đang nằm dưới quyền chính phủ quân sự cũng thi hành chính sách ngoại giao thân Mỹ [4] . Ngoài ra, hai quốc gia này đều phải đối diện với tình trạng cộng sản mới bắt đầu nổi dậy trong nước. Thái Lan lưu ý đến việc Trung Quốc lập khu tự trị dân tộc Thái tại tỉnh Vân Nam (năm 1953 lập Khu tự trị dân tộc Thái và dân tộc Cảnh Pha [[14]](#cite_note-SarDesai-14) [Đức Hoành](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Ho%C3%A0nh) và Khu tự trị dân tộc Thái [[21]](#cite_note-21) [Tây Song Bản Nạp](/wiki/T%C3%A2y_Song_B%E1%BA%A3n_N%E1%BA%A1p) ） [[22]](#cite_note-22) và chi viện cho người [[23]](#cite_note-psb-23) [H'Mông](/wiki/H%27M%C3%B4ng)tại miền bắc Thái Lan, [Pathet Lào](/wiki/Pathet_L%C3%A0o)và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng ủng hộ các bộ tộc tại khu vực Đông Bắc Thái Lan khởi binh . Nhà đương cục Thái Lan lo ngại Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam [[14]](#cite_note-SarDesai-14) , lo lắng tổ chức của Đảng Cộng sản Trung Quốc tại Thái Lan tiến hành hoạt động lật đổ [[14]](#cite_note-SarDesai-14) . Trước cục diện này, Thái Lan tìm kiếm viện trợ của Hoa Kỳ, do đó đó tích cực tham dự hoạt động của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á [[23]](#cite_note-psb-23) . Philippines hi vọng thông qua tham dự quá trình thành lập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á để thiết lập hình tượng quốc gia độc lập và tăng cường an ninh quốc gia [[14]](#cite_note-SarDesai-14) . Ngoài ra, đương thời Brunei là quốc gia được Anh Quốc bảo hộ, song từ năm 1962 đến năm 1963 [[14]](#cite_note-SarDesai-14) [bùng phát bạo loạn](/wiki/Cu%E1%BB%99c_b%E1%BA%A1o_%C4%91%E1%BB%99ng_Brunei), Anh Quốc cùng Úc và New Zealand đều phái binh đến Brunei, hiệp trợ Brunei bình định bạo loạn . [[24]](#cite_note-24)
Các quốc gia Đông Nam Á còn lại không tham dự Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á khác vì nhiều nguyên nhân khác nhau: Miến Điện và Indonesia là thành viên của
[Phong trào không liên kết](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_kh%C3%B4ng_li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt) , nhận định rằng duy trì ổn định xã hội trong nước quan trọng hơn là đối phó với uy hiếp của cộng sản [25] , do đó cự tuyệt gia nhập [[4]](#cite_note-history.state.gov-4) , thậm chí phản đối Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á [[26]](#cite_note-26) . Cựu thủ tướng [[14]](#cite_note-SarDesai-14) [Djuanda Kartawidjaja](/w/index.php?title=Djuanda_Kartawidjaja&action=edit&redlink=1)và cựu Phó Tổng thống Adam Malik của Indonesia từng biểu thị Indonesia sẽ không gia nhập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á [[27]](#cite_note-27) . [[28]](#cite_note-28) [Malaya](/wiki/Li%C3%AAn_bang_Malaya)do đã ký với Anh Quốc hiệp định phòng thủ nên được Anh Quốc hiệp trợ đối phó với cuộc nổi dậy của [Đảng Cộng sản Malaya](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Malaya&action=edit&redlink=1)và [xung đột với Indonesia](/w/index.php?title=Xung_%C4%91%E1%BB%99t_Indonesia-Malaysia&action=edit&redlink=1), do đó Malaya (sau đó là Malaysia, Singapore) không gia nhập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á . Tuy nhiên, Malaysia và Singapore có thể không qua Anh Quốc để biết được các động thái mới nhất của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á [[14]](#cite_note-SarDesai-14) . Việt Nam Cộng hòa, Campuchia và Lào do tuân thủ quy định trong [[4]](#cite_note-history.state.gov-4) [Hiệp định Genève](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Gen%C3%A8ve,_1954)nên không gia nhập , tuy vậy các quốc gia này vẫn được tổ chức đặt dưới bảo hộ quân sự của mình [[10]](#cite_note-EB60-10) . Tuy nhiên, năm 1956 Campuchia cự tuyệt tiếp nhận bảo hộ của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á [[10]](#cite_note-EB60-10) . [[6]](#cite_note-Grenville366-6)
Các quốc gia khác gia nhập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á vì các nguyên nhân khác nhau, đối với Úc và New Zealand, Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á được nhận định là tổ chức vừa ý hơn
[ANZUS](/wiki/ANZUS) , Anh Quốc và Pháp đều từng lập thuộc địa tại Đông Nam Á, cũng quan tâm đến phát triển cục thế tại Đông Dương, do đó gia nhập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á [29] . Pakistan và Ấn Độ giao chiến, hy vọng có thể được các quốc gia khác ủng hộ, do đó gia nhập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á [[4]](#cite_note-history.state.gov-4) . Trong [[4]](#cite_note-history.state.gov-4) [Chiến tranh Lạnh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_L%E1%BA%A1nh), Hoa Kỳ nhận định Đông Nam Á là tiền tuyến chủ chốt, cho rằng thành lập SEATO là điều cần thiết trong chính sách ngăn chặn của mình . [[4]](#cite_note-history.state.gov-4)
Các quốc gia thành viên của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á vào giữa thập niên 1950 đều thi hành chủ nghĩa chống cộng, trong đó Anh Quốc, Úc và Hoa Kỳ đại diện cho các cường quốc phương Tây
[[30]](#cite_note-Tarling-30) :604. Tại Hoa Kỳ, Thượng nghị viện phê chuẩn việc tham gia Hiệp ước phòng thủ tập thể Đông Nam Á với 82 phiếu ủng hộ, 1 phiếu phản đối . Hoa Kỳ đương thời có ý cùng liên thủ với Trung Hoa Dân Quốc tại Đài Loan, Philippines, Nhật Bản, Hàn Quốc và các quốc gia ký kết "Hiệp ước Manila", và Hiệp ước ANZUS hợp thành hệ thống phòng thủ Tây Thái Bình Dương [7] . [[31]](#cite_note-xjass-31) [Canada](/wiki/Canada) và Trung Hoa Dân Quốc vốn đã trù tính gia nhập Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á, song Canada muốn chuyên tâm xử lý công việc của NATO [[32]](#cite_note-Blaxland-32) :138, còn Anh Quốc, Pháp, Philippines, Pakistan phản đối Trung Hoa Dân Quốc gia nhập, cuối cùng không thể giải quyết . Ngoài ra, đại biểu các quốc gia thương nghị nội dung hiệp ước, cuối cùng quy định "Hiệp ước Manila" chỉ áp dụng trong phạm vi đến 21°30' vĩ Bắc, do đó không áp dụng cho Hồng Kông, tránh gây khó khăn cho Anh Quốc [33] . [[15]](#cite_note-ussr-15)
## Quân sự[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit§ion=3)]
Sau khi Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á được thành lập, tổ chức nhanh chóng trở nên không quan trọng trên phương diện quân sự do đại bộ phận các quốc gia thành viên có cống hiến rất ít cho liên minh
[[32]](#cite_note-Blaxland-32) :138. Mặc dù quân đội các quốc gia thành viên tiến hành diễn tập quân sự liên hiệp, song chưa từng cùng tác chiến, nguyên nhân là giữa các quốc gia này phát sinh tranh chấp; như do Anh và Pháp phản đối nên tổ chức không thể can thiệp trong xung đột tại Lào . Do đó, Hoa Kỳ đơn phương chi viện cho [6] [Vương quốc Lào](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_L%C3%A0o)từ sau năm 1962 . Hoa Kỳ hy vọng SEATO tham gia Chiến tranh Việt Nam, song tổ chức này cuối cùng do Anh và Pháp bất hợp tác nên không thể thực hiện [[6]](#cite_note-Grenville366-6) [[6]](#cite_note-Grenville366-6) . Cuối cùng, Hoa Kỳ chỉ có thể tự thân xuất binh đến Việt Nam tham chiến theo yêu cầu của Chính phủ Việt Nam Cộng hòa [[7]](#cite_note-Hearden46-7) . [[14]](#cite_note-SarDesai-14)
Hoa Kỳ và Úc dùng liên minh để biện hộ cho việc họ tham dự Chiến tranh Việt Nam
[[32]](#cite_note-Blaxland-32) :138. Hoa Kỳ lấy tư cách hội viên của minh làm lý do tiến hành can thiệp quân sự quy mô lớn tại Đông Nam Á, các đồng minh của Anh và các quốc gia chủ chốt tại châu Á chấp nhận lý do này . Năm 1962, theo cam kết của mình với SEATO, Không quân Hoàng gia Úc triển khai các máy bay [20] [CAC Sabre](/wiki/CAC_Sabre)của Trung đội số 79 đến Căn cứ Không quân Hoàng gia Thái Lan Ubon. Các máy bay Sabre này bắt đầu tham dự trong Chiến tranh Việt Nam từ năm 1965, khi chúng chịu trách nhiệm bảo vệ máy bay của Không quân Hoa Kỳ tiến hành oanh tạc miền Bắc Việt Nam từ căn cứ Ubon [[34]](#cite_note-Stephens36-34) . [[35]](#cite_note-35)
## Ảnh hưởng văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit§ion=4)]
Ngoài tiến hành luyện tập quân sự liên hiệp, các quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á còn nỗ lực cải thiện vấn đề xã hội và kinh tế
[[2]](#cite_note-Franklin-2) :183. Trong tổ chức, các hoạt động như vậy do Ủy ban Thông tin, Văn hóa, Giáo dục và Lao động phụ trách, chúng nằm trong số các thành công lớn nhất của tổ chức. [[2]](#cite_note-Franklin-2) :183 Năm 1959, Tổng thư ký đầu tiên của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á là Pote Sarasin cho lập [Trường sau đại học kỹ thuật SEATO](/wiki/Vi%E1%BB%87n_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_ch%C3%A2u_%C3%81) (nay là Viện Công nghệ châu Á) nhằm đào tạo các kỹ sư [[2]](#cite_note-Franklin-2) :186. Ngoài ra, Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á còn tài trợ thành lập Trung tâm phát triển giáo viên tại Bangkok, cùng Học viện Đào tạo kỹ thuật quân sự Thái Lan [[2]](#cite_note-Franklin-2) :188. Dự án Lao động lành nghề SEATO nhằm đào tạo kỹ năng cho thợ thủ công, đặc biệt là tại Thái Lan, tại đây có 91 xưởng đào tạo được lập ra [[2]](#cite_note-Franklin-2) :188.
Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á đồng thời cũng cung cấp kinh phí nghiên cứu và tài trợ cho các lĩnh vực nông nghiệp và y tế
[[2]](#cite_note-Franklin-2) :189. Năm 1959, SEATO lập Phòng thí nghiệm nghiên cứu bệnh tả tại Bangkok, sau đó lập một phòng nghiên cứu bệnh tả nữa tại [Dhaka](/wiki/Dhaka), Đông Pakistan [[2]](#cite_note-Franklin-2) :189. Phòng thí nghiệm tại Dhaka nhanh chóng trở thành cơ sở nghiên cứu bệnh tả hàng đầu thế giới **và sau này đổi tên thành Trung tâm Quốc tế nghiên cứu bệnh tiêu chảy** [[2]](#cite_note-Franklin-2):189-190. Tổ chức này còn quan tâm đến văn học, một giải thưởng văn học SEATO được lập ra để trao thưởng cho tác gia ưu tú đến từ các quốc gia thành viên [[36]](#cite_note-36).
## Phê bình và giải tán[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit§ion=5)]
Liên Xô và Trung Quốc biểu thị phản đối ngay từ khi Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á được thành lập. Dựa theo văn kiện do nhà đương cục Liên Xô biên soạn, chủ nghĩa thực dân không muốn thấy nhân dân thuộc địa nổi dậy, tự do phát triển, song không thể khiến nhân dân các quốc gia Á-Phi từ bỏ đấu tranh, do vậy họ thay đổi sách lược, lập ra các tập đoàn xâm lược như Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á, áp bức nhân dân bị nô dịch, trấn áp phong trào giải phóng dân tộc; Lãnh tụ Liên Xô và các quốc gia châu Á như Ấn Độ và Miến Điện phản đối SEATO, khiển trách kiểu tập đoàn xâm lược này, kết luận rằng tập đoàn này không thể khiến thế giới thêm hòa bình
. Thủ tướng Trung Quốc [15] [Chu Ân Lai](/wiki/Chu_%C3%82n_Lai)nhận định rằng các nước Anh, Mỹ muốn dựa vào liên minh chống cộng để khiến Đông Nam Á phân liệt, song vì Hiệp định Genève nên không thành, họ lại thuyết phục SEATO nhìn nhận Trung Quốc là kẻ thù, ý muốn phân liệt châu Á, can thiệp nội chính các quốc gia châu Á, khiến cục thế khu vực càng thêm căng thẳng . [[31]](#cite_note-xjass-31)
Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ
[Dulles](/w/index.php?title=John_Foster_Dulles&action=edit&redlink=1) nhận định SEATO là một yếu tố cần thiết trong chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ tại châu Á . Tuy nhiên, không phải thành viên SEATO nào cũng đồng ý với chủ trương của Hoa Kỳ về việc dùng biện pháp quân sự để áp chế thế lực cộng sản chủ nghĩa. Năm 1954, Thủ tướng Anh Quốc [2] [Anthony Eden](/wiki/Anthony_Eden)biểu thị vấn đề cộng sản chủ nghĩa tại châu Á vừa là vấn đề chính trị, vừa là vấn đề quân sự, do đó không thể chỉ dựa vào biện pháp quân sự để áp chế người cộng sản; nếu muốn sử dụng biện pháp quân sự để ngăn chặn hữu hiệu vấn đề này, cần phải đạt được sự ủng hộ rộng rãi nhất của các quốc gia châu Á . [[14]](#cite_note-SarDesai-14)
Do Pháp không hăng hái tham gia công tác của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á, còn Anh Quốc tuyên bố từ năm 1971 bắt đầu triệt thoái quân đội khỏi khu vực phía đông
[Kênh đào Suez](/wiki/K%C3%AAnh_%C4%91%C3%A0o_Suez), Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á bất lực trước hành động quân sự của thế lực cộng sản chủ nghĩa . Cuối cùng, [14] [Đảng Cộng sản Việt Nam](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Vi%E1%BB%87t_Nam), [Pathet Lào](/wiki/Pathet_L%C3%A0o)và [Khmer Đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F)vào năm 1975 lần lượt lật đổ các chính quyền thân Mỹ. Ngoài ra, ngoại trừ Hoa Kỳ, các thành viên còn lại của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á vào thời điểm giải tán đều đã lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc , song từ sau khi [[37]](#cite_note-37) [Nixon thăm Trung Quốc](/wiki/Chuy%E1%BA%BFn_th%C4%83m_Trung_Qu%E1%BB%91c_c%E1%BB%A7a_Richard_Nixon)vào năm 1972, quan hệ Mỹ-Trung cũng đã hòa hoãn . [[38]](#cite_note-38)
Thập niên 1970, một số quốc gia thành viên của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á không muốn tham dự công tác của tổ chức, đồng thời rút khỏi tổ chức: Đông Pakistan được Ấn Độ chi viện đã ly khai Pakistan, lập ra
[Bangladesh](/wiki/Bangladesh), một năm sau Pakistan rút khỏi Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á ; vào năm 1975 Pháp quyết định không tiếp tục viện trợ kinh tế trong khuôn khổ tổ chức [9] . Các quốc gia thành viên khác của Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á và năm 1975 ra công báo, tuyên bố do tình hình biến đổi, tổ chức sẽ giải tán, song hoạt động và kế hoạch do tổ chức thi hành sẽ được duy trì dưới hình thức khác [[10]](#cite_note-EB60-10) . Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á cử hành hội nghị cuối cùng vào ngày 20 tháng 2 năm 1976, đến ngày 30 tháng 6 năm 1977 thì chính thức giải tán [[39]](#cite_note-39) . [[10]](#cite_note-EB60-10)
Đại đa số sử gia nhận định "Hiệp ước phòng thủ tập thể Đông Nam Á" là hiệp ước thất bại, trong các sử sách có rất ít đề cập đến hiệp ước này
[[2]](#cite_note-Franklin-2) :1. Quan chức ngoại giao Anh Quốc James Cable từng hình dung trong *The Geneva Conference of 1954 on Indochina* rằng Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á như một chiếc lá sung che đậy chính sách trơ trụi của Hoa Kỳ, còn Hiệp ước Manila là vườn thú gồm các con hổ giấy (hoặc các con sư tử giấy). [40] [[2]](#cite_note-Franklin-2) :1
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit§ion=6)] [^](#cite_ref-1) *Thế gới Tự do*Tập XXI, số 6. Sài Gòn: Sở Thông tin Hoa Kỳ, tr 19, 21.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** **ê** **g** **h** **i** **k** **l** **m** **n** [Franklin, John K. (2006).](#cite_ref-Franklin_2-16) **o** *The Hollow Pact: Pacific Security and the Southeast Asia Treaty Organization*. ProQuest. [ISBN](/wiki/ISBN) [9780542915635](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780542915635). **Leifer, Michael (2005). Chin Kin Wah, Leo Suryadinata, biên tập.** [^](#cite_ref-Leifer_3-0) *Michael Leifer: Selected Works on Southeast Asia*. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-981-230-270-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-981-230-270-0).
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** [“Southeast Asia Treaty Organization (SEATO), 1954”](http://history.state.gov/milestones/1953-1960/SEATO)(bằng tiếng Anh). USA: Office of the Historian. Truy cập 2 tháng 9 năm 2011.
- ^
**a** [Ooi, Keat Gin biên tập (2004).](#cite_ref-Ooi_5-1) **ă** *Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, From Angkor Wat to East Timor, Volume 2*. ABC-CLIO. [ISBN](/wiki/ISBN) [9781576077702](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781576077702).
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Grenville, John; Wasserstein, Bernard biên tập (2001).](#cite_ref-Grenville366_6-4) **c** *The Major International Treaties of the Twentieth Century: A History and Guide with Texts*. Taylor & Francis. tr. 336. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0415141253](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0415141253).
- ^
**a** **ă** [Hearden, Patrick J. biên tập (1990).](#cite_ref-Hearden46_7-2) **â** *Vietnam: Four American Perspectives*. Purdue University Press. tr. 46. [ISBN](/wiki/ISBN) [9781557530035](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781557530035). **Buszynski, Leszek (1983).** [^](#cite_ref-Buszynski_8-0) *SEATO: The Failure of an Alliance Strategy*. Singapore University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [9789971690601](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9789971690601).
- ^
**a** **ă** **â** [Page, Melvin E. biên tập (2003).](#cite_ref-Page548_9-3) **b** *Colonialism: An International Social, Cultural, and Political Encyclopedia*. ABC-CLIO. tr. 548. [ISBN](/wiki/ISBN) [9781576073353](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781576073353).
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** [Encyclopaedia Britannica (India) (2000).](#cite_ref-EB60_10-6) **đ** *Students' Britannica India, Volume Five*. Popular Prakashan. tr. 60. [ISBN](/wiki/ISBN) [9780852297605](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780852297605). **Jillson, Cal (2009).** [^](#cite_ref-Jillson_11-0) *American Government: Political Development and Institutional Change*. Taylor & Francis. [ISBN](/wiki/ISBN) [9780415995702](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780415995702). [^](#cite_ref-12) [“貳、"圍堵政策"的各個環節”](http://www.gaogo.com/e_cate/e03_topic/E3_004b.htm). Hồng Kông: 高行（國際）有限公司. 2000. Truy cập 31 tháng 8 năm 2011. **"Nixon Alone," by Ralph de Toledano, p.** [^](#cite_ref-13)
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** **ê** **g** **h** [D. R. SarDesai (2010).](#cite_ref-SarDesai_14-11) **i** *Southeast Asia: Past and Present*. Boulder, CO: Westview Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8133-4434-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8133-4434-8).
- ^
**a** **ă** [斯米爾諾夫、索芬斯基著，方林、丹梅譯 (1958).](#cite_ref-ussr_15-2) **â** *東南亞條約組織——殖民主義國家的侵略集團*. Bắc Kinh: 世界知識出版社. **-{涂}-成吉 (2007).** [^](#cite_ref-.E6.B6.82_16-0) *克萊恩與台灣: 反共理想與理性之衝突和妥協*. 秀威資訊. [ISBN](/wiki/ISBN) [9789866909665](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9789866909665). **Boyer, Paul; Clark, Jr., Clifford; Kett, Joseph; Salisbury, Neal; Sitkoff, Harvard; Woloch, Nancy (2007).** [^](#cite_ref-Boyer_17-0) *The Enduring Vision*(ấn bản 6). Houghton Mifflin. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0618801633](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0618801633). **Weiner, Tim (2008).** [^](#cite_ref-18) *Legacy of Ashes: The History of the CIA*. Random House Digital. tr. 351. [ISBN](/wiki/ISBN) [9780307389008](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780307389008). [^](#cite_ref-19) [“History of Thai Prime Ministers”](http://www.cabinet.thaigov.go.th/eng/pm_his.htm). Chính phủ Hoàng gia Thái Lan. Truy cập 22 tháng 4 năm 2011.
- ^
**a** [Maga, Timothy P. (2010).](#cite_ref-Maga_20-1) **ă** *The Complete Idiot's Guide to the Vietnam War, 2nd Edition*. Penguin. [ISBN](/wiki/ISBN) [9781615640409](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781615640409). **胡洪江 (12 tháng 4 năm 2013).** [^](#cite_ref-21) [“云南省德宏傣族景颇族自治州喜庆成立60周年”](http://web.archive.org/web/20131016121623/http://yn.people.com.cn/news/yunnan/BIG5/n/2013/0412/c228496-18456363.html). 人民網. [Bản gốc](http://yn.people.com.cn/news/yunnan/BIG5/n/2013/0412/c228496-18456363.html)lưu trữ 16 tháng 10 năm 2013. Truy cập 19 tháng 6 năm 2013. **yxn (1 tháng 2 năm 2013).** [^](#cite_ref-22) [“风雨兼程谱华章 长风破浪铸辉煌——西双版纳建州60周年商务发展成就辉煌”](http://xsbn.mofcom.gov.cn/article/gzdy/201302/20130200021471.shtml). 西双版纳州商务局. Truy cập 19 tháng 6 năm 2013.
- ^
**a** [US PSB, 1953 United States Psychological Studies Board (US PSB). (1953). US Psychological Strategy Based on Thailand, 14 September. Declassified Documents Reference System, 1994, 000556–000557, WH 120.](#cite_ref-psb_23-1) **ă** **劉新生、潘正秀 (2005).** [^](#cite_ref-24) *汶萊*. Bắc Kinh: 社會科學文獻出版社. [ISBN](/wiki/ISBN) [7-80190-400-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/7-80190-400-1). [^](#cite_ref-25) [“Belgrade Declaration of Non-aligned Countries”](http://pustakahpi.kemlu.go.id/dir_dok/01st%20Summit%20of%20the%20Non-Aligned%20Movement%20-%20Final%20Document%20(Belgrade_Declaration).pdf)(PDF). Belgrade. Ngày 6 tháng 9 năm 1961. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2013. [^](#cite_ref-26) [“Nehru Has Alternative To SEATO”](http://nla.gov.au/nla.news-article18430820). *Sydney Morning Herald*. Ngày 5 tháng 8 năm 1954. tr. 1. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2012. **U. P. I. (ngày 12 tháng 6 năm 1958).** [^](#cite_ref-27) [“Untitled”](http://newspapers.nl.sg/Digitised/Article.aspx?articleid=freepress19580612-1.2.74&sessionid=8b47fa3cac5c442eb22217e5ce2bde40&keyword=Djuanda+SEATO&token=seato%2cdjuanda). *Singapore Free Press*. tr. 12. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2013. **Reuters (ngày 31 tháng 3 năm 1970).** [^](#cite_ref-28) [“'No' to Seato by Malik”](http://newspapers.nl.sg/Digitised/Article.aspx?articleid=straitstimes19700331-1.2.136&sessionid=714c54c3a8fb48468f9956ee24b7c10f&keyword=SEATO+indonesia&token=indonesia%2cseato). *The Straits Times*. tr. 22. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2013. **W. Brands, Jr., Henry (tháng 5 năm 1987). “From ANZUS to SEATO: United States Strategic Policy towards Australia and New Zealand, 1952-1954”.** [^](#cite_ref-29) *The International History Review*. No. 2 **9**: pp. 250–270. **Tarling, Nicholas (1992).** [^](#cite_ref-Tarling_30-0) *The Cambridge History of Southeast Asia: Volume 2*. Cambridge University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [9780521355063](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780521355063).
- ^
**a** [莊清蓉.](#cite_ref-xjass_31-1) **ă** [“東南亞條約組織的成立與蘇聯的對策（１９５４—１９５６）”](http://big5.xjass.com/zy/content/2012-03/15/content_224967.htm). 新疆哲學社會科學網. Truy cập 15 tháng 10 năm 2013.
- ^
**a** **ă** [Blaxland, John C. (2006).](#cite_ref-Blaxland_32-2) **â** *Strategic Cousins: Australian and Canadian Expeditionary Forces and the British and American Empires*. McGill-Queen's University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [9780773530355](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780773530355). **鄭懿瀛.** [^](#cite_ref-33) [“中美共同防禦條約”](http://km.moc.gov.tw/myphoto/show.asp?categoryid=33). Truy cập 15 tháng 10 năm 2013. **Stephens, Alan (1995).** [^](#cite_ref-Stephens36_34-0) *Going Solo: The Royal Australian Air Force, 1946–1971*. Australian Govt. Pub. Service. tr. 36. [ISBN](/wiki/ISBN) [9780644428033](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780644428033). **Independent Review Panel (ngày 9 tháng 7 năm 2004).** [^](#cite_ref-35) [(PDF). Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2011.](http://www.defence.gov.au/medals/Content/+060%20Reviews%20and%20Reports/Complete%20Ubon%20Report.pdf) *Report to the Minister Assisting the Minister for Defence* **Boonkhachorn, Trislipa.** [^](#cite_ref-36) [“Literary Trends and Literary Promotions in Thailand”](http://ppat.dbp.gov.my/ppat2001/trislipa.htm). Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2011. [^](#cite_ref-37) [“中华人民共和国与各国建立外交关系日期简表”](http://www.fmprc.gov.cn/mfa_chn/ziliao_611306/2193_611376/). 中华人民共和国外交部. 31 tháng 7 năm 2011. Truy cập 22 tháng 6 năm 2013. [^](#cite_ref-38) [“U.S.-China Relations Since 1949”](http://afe.easia.columbia.edu/special/china_1950_us_china.htm). *Asia for Educators*. Columbia University. 2009. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2013. [^](#cite_ref-39) [“Thai given mandate to dissolve SEATO”](http://news.google.com/newspapers?id=0lQ0AAAAIBAJ&sjid=YbkFAAAAIBAJ&pg=3661%2C2633318). *The Montreal Gazette*. Ngày 25 tháng 9 năm 1975. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2012. [^](#cite_ref-40) [“Sir James Cable”](http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1359279/Sir-James-Cable.html). *www.telegraph.co.uk*(Telegraph Media Group). Ngày 13 tháng 10 năm 2001. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2011.
## Thư mục[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit§ion=7)]
- Blaxland, John C. (2006).
*Strategic Cousins: Australian and Canadian Expeditionary Forces and the British and American Empires*. McGill-Queen's University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-7735-3035-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-7735-3035-5).
- Boyer, Paul; Clark, Jr., Clifford; Kett, Joseph; Salisbury, Neal; Sitkoff, Harvard; Woloch, Nancy (2007).
*The Enduring Vision*(ấn bản 6). Houghton Mifflin. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-618-80163-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-618-80163-3).
- Encyclopaedia Britannica (India) (2000).
*Students' Britannica India, Volume Five*. Popular Prakashan. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-85229-760-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-85229-760-5).
- Franklin, John K. (2006).
*The Hollow Pact: Pacific Security and the Southeast Asia Treaty Organization*. ProQuest. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-542-91563-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-542-91563-5).
- Grenville, John; Wasserstein, Bernard biên tập (2001).
*The Major International Treaties of the Twentieth Century: A History and Guide with Texts*. Taylor & Francis. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-415-14125-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-415-14125-3).
- Hearden, Patrick J. biên tập (1990).
*Vietnam: Four American Perspectives*. Purdue University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-55753-003-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-55753-003-5).
- Jillson, Cal (2009).
*American Government: Political Development and Institutional Change*. Taylor & Francis. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-415-99570-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-415-99570-2).
- Leifer, Michael (2005). Chin Kin Wah, Leo Suryadinata, biên tập.
*Michael Leifer: Selected Works on Southeast Asia*. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-981-230-270-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-981-230-270-0).
- Maga, Timothy P. (2010).
*The Complete Idiot's Guide to the Vietnam War, 2nd Edition*. Penguin. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-61564-040-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-61564-040-9).
- Ooi, Keat Gin biên tập (2004).
*Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, From Angkor Wat to East Timor, Volume 2*. ABC-CLIO. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-57607-770-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-57607-770-2).
- Page, Melvin E. biên tập (2003).
*Colonialism: An International Social, Cultural, and Political Encyclopedia*. ABC-CLIO. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-1-57607-335-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-1-57607-335-3).
- Stephens, Alan (1995).
*Going Solo: The Royal Australian Air Force, 1946–1971*. Australian Govt. Pub. Service. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-644-42803-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-644-42803-3).
- Tarling, Nicholas (1992).
*The Cambridge History of Southeast Asia: Volume 2*. Cambridge University Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-521-35506-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-521-35506-3).
- Weiner, Tim (2008).
*Legacy of Ashes: The History of the CIA*. Random House Digital. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-307-38900-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-307-38900-8).
## Đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit§ion=8)]
- Buszynski, Leszek.
*SEATO: The Failure of an Alliance Strategy*. Singapore: Singapore University Press, 1983.
- Haas, Michael (1989).
*The*Asian Way to Peace: A Story of Regional Cooperation. Praeger. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-275-93216-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-275-93216-8).
- Dreisbach, Kai (2004).
*USA und ASEAN. Amerikanische Aussenpolitik und regionale Kooperation in Südostasien vom Vietnamkrieg bis zur Asienkrise*(bằng tiếng Đức). Wissenschaftlicher Verlag. [ISBN](/wiki/ISBN) [3-88476-656-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3-88476-656-2).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit§ion=9)] [Copy of the Southeast Asia Collective Defense Treaty (Manila Pact); ngày 8 tháng 9 năm 1954](http://avalon.law.yale.edu/20th_century/usmu003.asp), from Yale Law School
- Phim ngắn này
*có thể được tải về từ* [Big Picture: Southeast Asia Treaty Organization (SEATO) Nations](https://archive.org/details/gov.archives.arc.2569671) [Internet Archive](/wiki/Internet_Archive)

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1054 miss, cp1054 miss

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)