markdown:
VIỆT NAM TỔ QUỐC TÔI. Biển Đông Việt Nam và sông Mekong là những điểm chính trong quan hệ quốc tế của Việt Nam khi mở cửa nhìn ra thế giới.
[Tình hình biển Đông có gì mới](http://hocmoingay.blogspot.com/2014/11/tinh-hinh-bien-ong-co-gi-moi.html)và [Sông Mekong thông tin tổng hợp 2014b](http://diemchinh.blogspot.com/2014/11/song-mekong-thong-tin-tong-hop-2014b.html)là góc tư liệu của bạn. Kỳ này chúng ta tiếp cận [Tư liệu bản đồ chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa – Phần 1](https://www.facebook.com/anhson.tranduc/posts/10202404409026139?pnref=story)(FB Trần Đức Anh Sơn); [Tư liệu bản đồ chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa – Phần 2](https://www.facebook.com/anhson.tranduc/posts/10202404481907961)(FB Trần Đức Anh Sơn). Các bản đồ cổ Việt Nam nhất quán khẳng định Hoàng Sa - Trường Sa thuộc về Việt Nam. Bản đồ cổ Trung Quốc cũng nhất quán ghi nhận hai quần đảo này không liên quan gì đến cương giới, lãnh thổ Trung Quốc. Điều này, một lần nữa được xác nhận bởi hàng trăm bản đồ Trung Quốc do các nước phương Tây xuất bản từ đầu thế kỷ XVI đến thập niên 80 của thế kỷ XX.
TƯ LIỆU BẢN ĐỒ CHỨNG MINH CHỦ QUYỀN CỦA VIỆT NAM
ĐỐI VỚI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA
TƯ LIỆU BẢN ĐỒ CHỨNG MINH CHỦ QUYỀN CỦA VIỆT NAM
ĐỐI VỚI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA
**Trần Đức Anh Sơn**
Bài viết sau đây của tôi là bài tổng hợp những bài viết trước đó về bản đồ cổ chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa trong những năm qua, có bổ sung thêm tư liệu mới. Bài này đã in 2 kỳ trên tạp chí PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI ĐÀ NẴNG (Số 57 và 58 - Tháng 9 và tháng 10/2014). Tạp chí in có hạn, nhưng có nhiều người gửi mail xin quá. Vậy nên tôi đề nghị ai cần thì vào địa chỉ:
[www.dised.danang.gov.vn](http://www.dised.danang.gov.vn/)để tải bản pdf về đọc nhé. Nếu ai làm biếng tải về từ địa chỉ trên thì có thể đọc ở đây.
(Kỳ 1)
Bản đồ cổ là một trong những nguồn tư liệu quan trọng chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa. Chúng tôi đã tiếp cận và thu thập hàng trăm bản đồ liên quan đến chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, bao gồm: bản đồ do nhóm nghiên cứu đề tài Fond tư liệu về chủ quyền của Việt Nam đối với huyện đảo Hoàng Sa - Thành phố Đà Nẵng sưu tầm; bản đồ do kỹ sư Trần Thắng (Việt kiều ở bang Connecticut, Hoa Kỳ) sưu tầm và hiến tặng; bản đồ do tôi sao chụp từ các văn khố, thư viện ở Hoa Kỳ, Nhật Bản và châu Âu trong thời gian tham gia đoàn làm phim Biển đảo Việt Nam - Nguồn cội tự bao đời trong năm 2013.
Ngoài ra, chúng tôi cũng tiếp nhận thông tin và hình ảnh các bản đồ được công bố trong các biên khảo, bài nghiên cứu của các học giả trong và ngoài nước liên quan đến vấn đề chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Từ đó chúng tôi đã tập hợp thành một fond tư liệu bản đồ nhằm chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa. Fond tư liệu bản đồ này gồm bốn thư mục:
- Các bản đồ biên soạn và xuất bản ở Việt Nam từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa;
- Các bản đồ biên soạn và xuất bản ở phương Tây từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XIX chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa;
- Các bản đồ biên soạn và xuất bản ở Trung Quốc từ đầu Công nguyên đến đầu thế kỷ XX chứng minh quần đảo Hoàng Sa không thuộc về Trung Quốc;
- Các bản đồ biên soạn và xuất bản ở phương Tây từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XX chứng minh quần đảo Hoàng Sa không thuộc về Trung Quốc.
I. BẢN ĐỒ CỔ VIỆT NAM CHỨNG MINH CHỦ QUYỀN CỦA VIỆT NAM ĐỐI VỚI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA
Ngoài các thư tịch cổ do các nhà nước phong kiến Việt Nam và các bậc thức giả đương thời biên soạn, xác nhận quá trình xác lập và thực thi chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa (và quần đảo Trường Sa), còn có nhiều bản đồ, địa đồ, dư đồ... được soạn vẽ trong các thế kỷ XVI - XIX xác nhận Hoàng Sa nằm trong cương vực nước ta. Đó là những bản đồ hành chính quốc gia, bản đồ các tỉnh thành do nhà nước tổ chức soạn vẽ, cùng những địa đồ, dư đồ... trong các tác phẩm sử học, địa dư, địa phương chí... do các học giả đương thời biên soạn.
Trên những bản đồ, địa đồ, dư đồ... này, quần đảo Hoàng Sa được vẽ hoặc ghi tên bằng chữ Nôm như: 罢葛鐄, 𡓁葛鐄, 罷葛鐄, 罷吉鐄, 罷吉黄, 罷割鐄 (đều đọc là Bãi Cát Vàng), 罢沙鐄 (Bãi Sa Vàng), 葛鐄處 (Cát Vàng xứ), 𡑱鐄 (Cồn Vàng)…; hoặc bằng chữ Hán như: 黃沙 (Hoàng Sa), 黃沙洲 (Hoàng Sa châu), 黃沙渚 (Hoàng Sa chử), 黃沙處 (Hoàng Sa xứ), 大長沙 (Đại Trường Sa), 萬里黃沙 (Vạn Lý Hoàng Sa), 萬里長沙 (Vạn Lý Trường Sa)…, nằm ở ngoài khơi vùng biển miền Trung Việt Nam ngày nay.
Những bản đồ cổ Việt Nam vẽ vào các thế kỷ XVII - XVIII chủ yếu là bản đồ khổ ngang theo lối vẽ bản đồ truyền thống của Trung Hoa, có cách thể hiện phương vị là: phương tây ở phía trên, phương đông ở phía dưới, phương bắc ở bên phải và phương nam ở bên trái. Trên những bản đồ khổ ngang này, hình vẽ hoặc địa danh Hoàng Sa thường được thể hiện ở phía dưới bản đồ. Phía trên bản đồ thường có phần chú dẫn bằng chữ Hán miêu tả hình thế núi sông, diễn giải vị thế, diên cách các địa phương và địa danh được đề cập trên bản đồ. Tiêu biểu cho những bản đồ khổ ngang này là tờ bản đồ vẽ xứ Quảng Nam trong Toản tập Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư do Đỗ Bá (tự là Công Đạo) vẽ vào năm 1686.
Sang thế kỷ XIX, lối vẽ bản đồ khổ ngang truyền thống vẫn được tiếp tục. Tuy nhiên, từ cuối thế kỷ XVIII có nhiều kỹ sư, công binh, chuyên gia quân sự người Pháp tham gia vào lực lượng của Nguyễn Ánh trong cuộc chiến tranh Nguyễn - Tây Sơn. Có lẽ họ là những người đã du nhập kỹ thuật vẽ bản đồ khổ dọc với các phương pháp đo đạc và định vị hiện đại hơn của phương Tây vào Việt Nam. Sau khi triều Nguyễn thành lập (1802), những chuyên gia người Pháp này vẫn còn phục vụ cho các vua Gia Long (1802 - 1820), Minh Mạng (1820 - 1841)… Vì thế, kỹ thuật vẽ bản đồ đã có những thay đổi căn bản vào thời Nguyễn, mà kết quả là sự ra đời của tấm bản đồ Đại Nam nhất thống toàn đồ vào năm 1838 đời Minh Mạng. Đây là bản đồ hành chính đầu tiên của nước ta được vẽ theo khổ dọc, với phương bắc ở trên, phương nam ở dưới, phương đông ở bên phải và phương tây ở bên trái. Trên bản đồ này, hình vẽ Hoàng Sa và Vạn Lý Trường Sa xuất hiện ở bên phải bản đồ, tương tự như trên các bản đồ Việt Nam sau này.
Bản đồ đầu tiên của Việt Nam có đề cập Hoàng Sa được ghi nhận cho đến thời điểm này, là tờ bản đồ xứ Quảng Nam trong Toản tập An Nam lộ do Đỗ Bá biên soạn vào đời Chính Hòa (1680 - 1705). Đây là bản đồ khổ ngang truyền thống. Bản đồ có ghi ba chữ Nôm Bãi Cát Cá Vàng ở phía dưới, nằm trong vùng biển ngoài khơi phủ Quảng Ngãi thuộc xứ Quảng Nam lúc bấy giờ.
Năm 1686, Đỗ Bá biên soạn Toản tập Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư [1] theo lệnh của chúa Trịnh, trên cơ sở hiệu chỉnh và chú dẫn những địa đồ, bản đồ nước ta được soạn vẽ từ thế kỷ XV và những bản đồ trong Toản tập An Nam lộ của ông. Trong toản tập này có tờ bản đồ vẽ hình thế huyện Bình Sơn (phủ Quảng Ngãi, xứ Quảng Nam) và vùng biển phía đông huyện này. Đây cũng là tờ bản đồ khổ ngang, phía trên có phần chú dẫn bằng chữ Hán viết về Bãi Cát Vàng, là hòn đảo nằm ở phía đông huyện này. Chú dẫn miêu tả khoảng cách từ đất liền đi đến Bãi Cát Vàng và hoạt động của đội Hoàng Sa thời chúa Nguyễn trị vì Đàng Trong:
“...Giữa biển có một dải cát dài, gọi là Bãi Cát Vàng, dài độ 400 dặm, rộng 20 dặm, đứng dựng giữa biển, từ cửa biển Đại Chiêm đến cửa Sa Vinh. Mỗi lần có gió tây nam thì thuyền buôn các nước đi ở phía trong trôi giạt ra đây; gió đông bắc thì thuyền buôn chạy phía ngoài cũng trôi giạt vào đây, đều bị chết đói hết cả. Hàng hóa đều vứt bỏ nơi đây. Họ Nguyễn [2] mỗi năm vào tháng cuối đông, họ Nguyễn đưa 18 chiếc thuyền đến đây thu nhặt hàng hóa, của cải, phần nhiều là vàng bạc, tiền tệ, súng đạn. Từ cửa Đại Chiêm vượt biển đến đây [mất] một ngày rưỡi, từ cửa Sa Kỳ đến đây [mất] nửa ngày...” (Bản đồ 1). Toản tập Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư của Đỗ Bá đã được sao chép lại vào thế kỷ XIX, riêng các bản đồ thì được tô thêm màu sắc. Tờ bản đồ có miêu tả về Bãi Cát Vàng cũng được tô màu, nhưng hình vẽ và chú dẫn về Bãi Cát Vàng vẫn không thay đổi (Bản đồ 2).
Ngoài Toản tập Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư, còn có một số tập bản đồ được soạn vẽ trong thế kỷ XVIII, trong đó có các tờ bản đồ vẽ xứ Quảng Nam hoặc phủ Quảng Ngãi, có miêu tả, ghi danh hoặc chú dẫn về Bãi Cát Vàng (Hoàng Sa) là đảo thuộc về nước ta thuở ấy. Đó là các bản đồ trong: Thiên Nam lộ đồ do Nhữ Ngọc Hoàn biên soạn vào năm 1771; Giáp Ngọ niên bình Nam đồ do Đoan Quận công Bùi Thế Ðạt biên soạn trong các năm 1774 - 1775; Thiên hạ bản đồ (khuyết danh) biên soạn vào thời Lê, sao lục vào thời Nguyễn (Bản đồ 3); An Nam hình thắng đồ phụ Nam Bắc xứ đồ (khuyết danh) biên soạn vào cuối thế kỷ XVIII... Các bản đồ này đều là bản đồ khổ ngang, phần dưới vẽ bản đồ, phần trên ghi chú dẫn, miêu tả về Bãi Cát Vàng, nội dung tương tự như chú dẫn trên tờ bản đồ vẽ huyện Bình Sơn trong Toản tập Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư của Đỗ Bá.
Sang thế kỷ XIX, các tờ bản đồ khổ ngang có miêu tả hoặc ghi các địa danh: Bãi Cát Vàng, Cát Vàng xứ, Hoàng Sa... tiếp tục được soạn vẽ hoặc sao chép từ thư tịch cổ thời Lê. Đáng chú ý là những bản đồ trong các tác phẩm sau:
- Thiên tải nhàn đàm do Đàm Thận Hữu biên soạn vào năm Gia Long thứ 9 (1810) có ba tờ bản đồ đều có tên là Quảng Nam tam phủ cửu huyện: bản đồ thứ nhất có vẽ hòn đảo ở ngoài khơi phủ Quảng Ngãi và chú thích 沙金堆俗号罢吉鐄 (Sa Kim đồi tục hiệu Bãi Cát Vàng: Cồn cát vàng, tục gọi là Bãi Cát Vàng) (Bản đồ 4 - Bản đồ này không load được ở đây); bản đồ thứ hai cũng vẽ hòn đảo ở ngoài khơi phủ Quảng Ngãi, ghi tên Nôm là 葛鐄處 (Cát Vàng xứ) (Bản đồ 5); bản đồ thứ ba cũng vẽ hòn đảo ở ngoài khơi phủ Quảng Ngãi, ghi tên Nôm là 罢葛鐄 (Bãi Cát Vàng) (Bản đồ 6).
- Nam Việt bản đồ (khuyết danh) biên soạn vào thế kỷ XIX, có tờ bản đồ vẽ hình thế hai phủ Thăng Hoa và Quảng Ngãi và vùng biển ngoài khơi hai phủ này. Phía trên tờ bản đồ này có chú dẫn bằng chữ Hán miêu tả khoảng cách từ đất liền đến hòn đảo nằm ở ngoài khơi phủ Quảng Ngãi, tên Nôm là 罢葛鐄 (Bãi Cát Vàng) và các đặc điểm địa lý, sản vật của đảo này (Bản đồ 7).
- An Nam dư địa chí biên soạn vào thế kỷ XIX, có tờ bản đồ vẽ hình thế nước ta từ Bắc vào Nam. Trên bản đồ này có vẽ hòn đảo tên là 黃沙渚 (Hoàng Sa chử: bãi Hoàng Sa) ở ngoài khơi phủ Thừa Thiên (Bản đồ 8).
Ngoài ra còn có một số bản đồ khổ ngang khác, đều có tên là Bản quốc địa đồ vẽ hình thế nước ta từ Bắc chí Nam, xuất hiện trong nhiều tác phẩm biên soạn vào thế kỷ XIX như:
- Khải đồng thuyết ước do Phạm Vọng biên soạn vào năm 1853, tiến sĩ Ngô Thế Vinh nhuận sắc, khắc in vào năm 1881 dưới triều Tự Đức (1848 - 1883) dùng làm sách giáo khoa bậc tiểu học. Trong sách này có in hình Bản quốc địa đồ, trên đó có vẽ hòn đảo tên là 黃沙渚 (Hoàng Sa chử: bãi Hoàng Sa) nằm ở ngoài khơi vùng biển miền Trung (Bản đồ 9).
Việc đưa bản đồ có ghi địa danh Hoàng Sa vào sách giáo khoa tiểu học cho thấy triều Nguyễn rất coi trọng chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa và giáo dục ý thức chủ quyền đó đối với thế hệ trẻ đương thời.
- Nam Việt địa dư trích lục là tập biên khảo về địa lý các tỉnh nước ta thời Nguyễn. Trong biên khảo này cũng có tờ bản đồ tên là Bản quốc địa đồ, trên đó có vẽ hòn đảo tên là 黃沙渚 (Hoàng Sa chử: bãi Hoàng Sa) nằm ở ngoài khơi vùng biển miền Trung (Bản đồ 10).
- Nam Việt địa đồ quốc hiệu sơn thủy bảo hóa cựu lục là tập biên khảo và địa đồ, khảo quốc hiệu nước ta qua các đời, niên hiệu của triều vua và núi sông tiêu biểu của cả nước. Tập biên khảo này cũng có tờ bản đồ tên là Bản quốc địa đồ, trên đó có vẽ hòn đảo tên là 黃沙渚 (Hoàng Sa chử: bãi Hoàng Sa) nằm ở ngoài khơi vùng biển miền Trung (Bản đồ 11).
Thành tựu lớn nhất trong việc soạn vẽ bản đồ thời Nguyễn là sự ra đời tấm bản đồ Đại Nam nhất thống toàn đồ vào năm 1838 (Bản đồ 12 và Bản đồ 13). Những ghi chép trong các bộ chính sử thời Nguyễn như: Đại Nam thực lục, Đại Nam nhất thống chí, Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, Minh Mạng chính yếu… đều cho biết các vua Gia Long và Minh Mạng đã ra lệnh cho bộ Công hàng năm phái người ra khảo sát các đảo ở Hoàng Sa và Trường Sa ở ngoài Biển Đông, xác định vị trí các đảo, ghi lên bản đồ đem về dâng trình cho nhà vua. Những chuyến đi này đã cung cấp các dữ liệu quan trọng về hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa để Vệ Giám thành tập hợp đưa vào bản đồ hành chính chính thức, ghi nhận hai quần đảo này là những thực thể địa lý thuộc chủ quyền của nước ta đương thời.
Ngoài ra, trong phần dẫn của bài thơ Vọng kiến Vạn Lý Trường Sa [3] do tiến sĩ Lý Văn Phức (1785 - 1849), Hữu tham tri bộ Lễ và Quyền Thủy sư kinh kỳ thời Nguyễn cảm tác, có chép việc các vua đầu triều Nguyễn đã thuê những thủy thủ dày dạn kinh nghiệm và các phương tiện kỹ thuật hiện đại của phương Tây, trực tiếp dẫn dắt binh thuyền của triều đình đi ra Biển Đông khảo sát, đo đạc, vẽ bản đồ. Kết quả của những chuyến khảo sát biển đảo thường xuyên và liên tục này là sự ra đời của Đại Nam nhất thống toàn đồ. Đây là tấm bản đồ khổ dọc đầu tiên của nước ta, và là bản đồ cập nhật nhiều thông tin mới có độ chính xác khá cao về biển đảo Việt Nam đương thời. Trên bản đồ này hình thế nước ta được thể hiện gần giống với hình thế Việt Nam trên các bản đồ do các nước phương Tây xuất bản trong các thế kỷ XVII - XIX, với đường bờ biển phía đông cong hình chữ S và hình vẽ hai quần đảo 黃沙 (Hoàng Sa) và 萬里長沙 (Vạn Lý Trường Sa) trong vùng biển nước ta. Đây là bản đồ hành chính đầu tiên của triều Nguyễn có sự phân biệt giữa quần đảo Hoàng Sa với quần đảo Trường Sa, dù bên ngoài hai quần đảo này vẫn còn một đường vẽ đứt đoạn bao quanh cả hai quần đảo trong một thực thể chưa được tách biệt rõ ràng. Ngoài ra, vua Minh Mạng còn cho biên soạn và ấn hành tập Địa đồ vẽ bản đồ các tỉnh của nước Đại Nam dưới triều Minh Mạng, trong đó, có tờ bản đồ vẽ hai dải đảo được định danh là Hoàng Sa và Vạn Lý Trường Sa.
Vua Thiệu Trị (1841 - 1847) tiếp tục sự nghiệp soạn vẽ bản đồ của tiền triều bằng việc hoàn thiện và xuất bản bộ Đại Nam toàn đồ. Đây là tập bản đồ nước ta vẽ bằng nhiều màu, gồm một bản đồ toàn quốc và bản đồ các tỉnh trong nước. Đại Nam toàn đồ cũng là bản đồ khổ dọc, kế tục thành tựu vẽ bản đồ theo kỹ thuật phương Tây, trên đó có ghi tên 72 cửa biển từ Bắc vào Nam và các đảo ngoài khơi của Việt Nam, bao gồm cả 黃沙 (Hoàng Sa) ở ngoài khơi vùng biển miền Trung (Bản đồ 14).
Dưới triều Tự Đức (1848 - 1883), triều đình ấn hành tập bản đồ Nam Bắc kỳ hội đồ trên cơ sở chỉnh lý Đại Nam nhất thống toàn đồ đời Minh Mạng và cập nhật, bổ sung nhiều địa danh của nước ta, cả trong đất liền lẫn ngoài hải đảo, trong đó có Hoàng Sa và Vạn Lý Trường Sa.
Nhìn chung, các bản đồ thời Nguyễn đã đánh dấu một bước tiến mới trong kỹ thuật vẽ bản đồ, chuyển từ kiểu vẽ bản đồ khổ ngang truyền thống sang kiểu vẽ bản đồ khổ dọc với kỹ thuật đo vẽ hiện đại hơn, hình thế quốc gia trên các bản đồ này cũng gần sát với thực tế hơn.
Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là dù được vẽ theo cách truyền thống hay hiện đại, thì các bản đồ Việt Nam có niên đại vào các thế kỷ XVII - XIX luôn có hình vẽ hoặc có tên quần đảo Hoàng Sa bằng chữ Nôm hoặc chữ Hán, cho dù đó là những bản đồ do nhà nước ấn hành, hay là những địa đồ, dư đồ… đính kèm trong các biên khảo của các học giả. Điều này chứng tỏ quần đảo Hoàng Sa (và quần đảo Trường Sa) là phần lãnh thổ không thể tách rời của Việt Nam trong hàng trăm năm qua và các nhà nước phong kiến cũng như các học giả, trí thức Việt Nam trong các thế kỷ XVII - XIX chưa bao giờ sao nhãng ý thức chủ quyền quốc gia đối với hai quần đảo này.
II. BẢN ĐỒ CỔ PHƯƠNG TÂY CHỨNG MINH CHỦ QUYỀN CỦA VIỆT NAM ĐỐI VỚI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA
Trong các thế kỷ XVI - XX, các nhà hàng hải, nhà phát kiến địa lý, nhà bản đồ học... ở phương Tây đã biên soạn và xuất bản nhiều bản đồ về châu Á và khu vực Đông Nam Á, trong đó có nhiều bản đồ ghi nhận chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa (và quần đảo Trường Sa).
Từ thế kỷ XVI, các nhà hàng hàng hải Bồ Đào Nha trong hành trình khám phá thế giới và tìm kiếm thị trường từ đã đi qua Biển Đông để đi tới các nước Đông Bắc Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Cao Ly…. Họ đã ghi chép và vẽ bản đồ các đảo và quần đảo trong vùng biển này và đặt tên cho chuỗi đảo nằm ở ngoài khơi vương quốc Đàng Trong là Pracel (hay Parcel) và gọi nhóm đảo lớn nhất nằm ở cực bắc Pracel là I. des baixos Cachina [4] hay I. da Pracell.[5] Họ cũng gọi vùng bờ biển ở phía tây, đối diện với Pracel là Costa da Pracel (Bờ biển Hoàng Sa). Quần đảo mà người Bồ Đào Nha gọi là Pracel chính là nhóm đảo mà người Việt đương thời gọi là Bãi Cát Vàng hay Hoàng Sa, còn Costa da Pracel là vùng duyên hải miền Trung Việt Nam, trải dài từ cửa biển Đại Chiêm ở Hội An (Quảng Nam) đến cửa biển Sa Kỳ (Quảng Ngãi).
Như vậy là từ thế kỷ XVI, các nhà hàng hải người Bồ Đào Nha đã ghi nhận mối quan hệ mật thiết giữa quần đảo Pracel (hay Parcel) với vương quốc Đàng Trong nằm ở bờ biển phía tây quần đảo này. Nói cách khác là họ thừa nhận các quần đảo ấy thuộc về vương quốc Đàng Trong. Sự thừa nhận ấy càng rõ ràng hơn trên hàng loạt bản đồ được công bố ở châu Âu và Bắc Mỹ trong các thế kỷ XVII - XX, khi nhận thức về Biển Đông và các đảo trong vùng biển này của người phương Tây ngày càng phong phú và sát thực. Rất nhiều bản đồ do các nước phương Tây xuất bản trong các thế kỷ này đều gọi chuỗi đảo nằm giữa Biển Đông, tương ứng với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa của Việt Nam ngày nay, là Parcels / Paracels / Paracel Islands và vùng bờ biển Trung Trung Bộ của Việt Nam là Costa da Pracel / Coste de Parcels. “Đó là cách mặc nhiên thế giới công nhận Hoàng Sa và Trường Sa đích thực thuộc chủ quyền của Việt Nam ít nhất từ 5 thế kỷ nay”.[6]
Những bản đồ sớm nhất xuất bản ở phương Tây có miêu tả Hoàng Sa có lẽ là hai bản đồ do người Bồ Đào Nha vẽ vào năm 1560: một bản đồ do Bartholomen Velho vẽ và bản đồ còn lại do João de Lisboa vẽ.[7] Trên hai bản đồ này đều có hình vẽ một chuỗi đảo dài và cong như một lưỡi dao đối diện với bờ biển miền Trung Việt Nam ngày nay. Cực bắc chuỗi đảo này vẽ một nhóm đảo tương ứng với vị trí của quần đảo Hoàng Sa và ghi tên là I. bas do Pracell (Bãi ngầm Hoàng Sa). Cực nam là hòn đảo có tên là Pulo Ceciss, chính là Cù Lao Thu (đảo Phú Quý).
Tiếp đến là tờ bản đồ Cabo Comorim, Japao, Moluco e Note in Atlas [8] (Bản đồ 15) nằm trong bộ bản đồ thế giới gồm 8 bức do Fernão Vaz Dourado, người Bồ Đào Nha, vẽ năm 1571. Trên bản đồ này cũng vẽ một chuỗi đảo nằm ở ngoài khơi vùng biển Đàng Trong, hình tựa lưỡi dao thẳng cạnh, không cong như hình vẽ chuỗi đảo trên hai bản đồ của Bartholomen Velho và João de Lisboa. Phía bắc chuỗi đảo này là cụm đảo có tên là I. des baixos Cachina (Bãi ngầm Giao Chỉ). Điểm cuối ở phía nam là đảo Pulo Sissi (Cù Lao Thu).[9] Phía tây chuỗi đảo này các hòn đảo ven bờ biển Đàng Trong, được định danh là P. Champello (Cù Lao Chàm), P. Cotao (Cù Lao Ré), P. Cambiz (Cù Lao Xanh). Như vậy là từ năm 1571, Fernão Vaz Dourado đã phân biệt I. des baixos Cachina (Bãi ngầm Giao Chỉ, tức là quần đảo Hoàng Sa) với các đảo ven bờ như Cù Lao Chàm, Cù Lao Ré, Cù Lao Xanh...
Năm 1576, Fernão Vaz Dourado công bố thêm một bản đồ vẽ khu vực Đông Nam Á [10] (Bản đồ 16), trên đó cũng có hình vẽ chuỗi đảo ở ngoài khơi vùng biển Đàng Trong tương tự như hình vẽ trên bản đồ Cabo Comorim, Japao, Moluco e Note in Atlas 1571. Tuy nhiên tên của quần đảo Hoàng Sa trên bản đồ này ghi là I. da Pracell, không phải là I. des baixos Cachina như trên bản đồ do ông công bố năm 1571.
Trong thập niên 90 của thế kỷ XVI có thêm nhiều bản đồ công bố ở phương Tây có liên quan đến quần đảo Hoàng Sa như các bản đồ của: Barthlomen Lasso, Van Langren, Linschoten, Petrus Plancius…
Barthlomen Lasso có hai bản đồ vẽ vào các năm 1590 và 1592 - 1594. Trên hai bản đồ này quần đảo Pracel được vẽ như hình lưỡi dao dài ở Biển Đông, bao gồm cả quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa và những đảo nhỏ khác ở phía nam. Vùng bờ biển phía tây ghi nhiều địa danh như: Varella (Mũi Nạy, tức mũi Đại Lãnh), Pulo Cambi (Cù Lao Xanh), Pulo Cantão (Cù Lao Ré, tức đảo Lý Sơn) Sinoa (Thuận Hóa)... Đặc biệt, vùng bờ biển giáp với Pulo Cantão được ghi trên bản đồ là Costa de Pracel (Bờ biển Hoàng Sa). Điều này chứng tỏ vào cuối thế kỷ XVI, các nhà vẽ bản đồ phương Tây đã ghi nhận “một sự liên hệ nào đó về mặt địa lý giữa vùng biển tỉnh Quảng Ngãi, Cù Lao Ré và quần đảo Paracels”.[11]
Bản đồ Insullae Moluccae do Petrus Plancius (1552 - 1622)[12] vẽ năm 1592 (Bản đồ 17). Quần đảo Hoàng Sa trên bản đồ này cũng được gọi là Pracel, bao gồm cả Hoàng Sa, Trường Sa và một số đảo ở phía nam Biển Đông. Bờ biển đối diện với Pracel ở phía tây cũng được gọi là Costa da Pracel. Riêng cụm đảo ở phía bắc chuỗi đảo này thì được ghi danh là Doa Tavaquero thay cho các tên gọi I. des baixos Cachina hay I. da Pracell như trên các bản đồ của người Bồ Đào Nha
Năm 1595, hai anh em người Hà Lan là Van Langren đã công bố tấm bản đồ vẽ rất toàn diện và chi tiết về khu vực Đông Á (Bản đồ 18). Trên bản đồ này cũng có vẽ chuỗi đảo hình lưỡi dao ở ngoài khơi vùng biển Đàng Trong, với cụm đảo ở cực bắc tên là I. de Pracel, còn vùng bờ biển đối diện ở phía tây có tên là Costa de Pracel. Hình vẽ chuỗi đảo này không dài và cong như trên các bản đồ trước đó, mà chỉ giới hạn trong phạm vi hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, đồng thời có sự phân biệt rõ ràng với các đảo ven bờ và các đảo ở phía nam. Điều này cho thấy đến thời điểm này thì nhận thức về Hoàng Sa và Trường Sa của người phương Tây đã sát với thực tế hơn so với trước đó. “Có thể nói rằng, bản đồ Van Langren đã đánh dấu sự chuyển giao thế thượng phong ở Biển Đông từ các nhà hàng hải Bồ Đào Nha sang các nhà hàng hải Hà Lan”.[13]
Bản đồ do Linschoten công bố năm 1599 có lẽ là bản đồ cuối cùng của các nhà hàng hải phương Tây trong thế kỷ XVI có vẽ quần đảo Hoàng Sa.[14] Bản đồ này xác nhận những điều đã được thể hiện trên bản đồ của anh em Van Langren nhưng chi tiết hơn. Ba đảo ven bờ được ghi tên lên bản đồ này là Polo Cecir (Cù Lao Thu) ở cực nam, bãi đá Pracel đi qua phía đông Polo Cambir (Cù Lao Xanh) và Pulo Ampelo (Cù Lao Chàm). Tận cùng ở phía bắc là các đảo ngoài khơi nằm ngang hàng với Pulo Ampelo ở gần bờ.[15]
Thế kỷ XVII ở phương Tây xuất hiện thêm nhiều bản đồ có hình vẽ quần đảo quần đảo Hoàng Sa với các tên gọi: Parcels, Paracels, Paracel Islands… và ghi nhận mối liên hệ giữa quần đảo này với lãnh thổ Việt Nam lúc đó. Đó là các bản đồ: Insulæ Indiæ Orientalis Praæcipuæ (do Jodocus Hondius thực hiện năm 1606), India Orientalis (do Jodocus Hondius thực hiện năm 1613) (Bản đồ 19), Asia noviter delineata (do Willem Janszoon Blaeu thực hiện năm 1617), Asia (do John Speed thực hiện năm 1626), Asia (do John Speed thực hiện năm 1626), India Orientalis (do Gerard Mercator thực hiện năm 1630), Insulæ Indiæ Orientalis (do Jodocus Hondius thực hiện năm 1632), bản đồ khuyết danh (do Pedro Berthelot vẽ năm 1635), Asia (do Herman Moll thực hiện năm 1636), Carte de l’Asie (do Van Lochem thực hiện năm 1640), India quæ Orientalis dicitur, et Insvlæ Adiacentes (do Willem Janszoon Blaeu thực hiện năm 1645), Indiæ Orientalis Nova Desriptio (do Janssouius thực hiện năm 1645), Tabula Indiæ Orientalis (do F. De Wit thực hiện năm 1662), Indiæ Orientalis (do Visscher thực hiện năm 1680), Carte du Royaume de Siam et des pays circonvoisins (do P. du Val thực hiện năm 1686), The East Indies in trong tập du ký của W. Dampier xuất bản năm 1688…[16] Quần đảo Pracel / Parcel / Paracels trên những bản đồ này thường được vẽ gộp cả Hoàng Sa và Trường Sa, và bắt đầu vẽ dịch lên phía bắc, gần đúng với vị trí thực tế của hai quần đảo này. Một số bản đồ ghi tên quần đảo Hoàng Sa là I. de Pracel như các bản đồ của Janssouius (1645), của F. De Wit (1662) của Visscher (1680); là Island Pracell như bản đồ của Thornton (1669); là Shoales of Pracel như bản đồ của W. Dampier (1688).
Thế kỷ XVIII có thêm nhiều bản đồ vẽ khu vực Biển Đông và quần đảo Hoàng Sa được công bố ở phương Tây. Đó là các bản đồ: L’ Asia (do Dressée thực hiện năm 1700), Carte des Costes de l’Asie sur l’ocean contenant les bancs isles et costes & c. (do Alexis Hubert Jaillot thực hiện năm 1720), India Orientalis (do Seutter thực hiện năm 1720), A Map of the Continental of the East-Indie (do Herman Moll thực hiện năm 1736), Carte de l’Asia (do Homann Heirs thực hiện năm 1744), Carte de Costes de Cochinchine, Tunquin et partie de celles de la Chine (do Kaart van de Kusten thực hiện năm 1754), Seconde partie de la carte d’Asie (do Jean Baptiste d’Anville thực hiện năm 1752), A New and Elegant Imperial Sheet Atlas (do Robert Laurie xuất bản năm 1794), East Indies (do Thomas Salmon thực hiện năm 1767), Karte von dem Morgenlændichen Ocean oder dem Indischen Meere (do Jacques Nicolas Bellin thực hiện khoảng năm 1770), Carte generale des Indes orientales et des Islles Adiacentes (do Mariette xuất bản năm 1790), Carte Hydro-Geographique des Indes Orientales (do M. Bonne xuất bản năm 1791)…
Đáng chú ý là bản đồ Carte de Costes de Cochinchine, Tunquin et partie de celles de la Chine do Kaart van de Kusten thực hiện năm 1754 (Bản đồ 20). Trên bản đồ này, mặc dù bao quanh hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa vẫn còn đường viền hình lưỡi dao, và tên chung của hai quần đảo này là Le Paracel, nhưng các đảo thuộc hai quần đảo này đã được vẽ tách rời và đã phân biệt Les Lunettes (nhóm Nguyệt Thiềm) ở phía đông với các đảo còn lại ở phía tây của quần đảo Hoàng Sa.
Tấm bản đồ in trong cuốn Neptune Oriental của A. de Manneviletle xuất bản năm 1775, được đánh giá là “đã có nhiều tiến bộ so với các bản đồ của các nhà hàng hải Bồ Đào Nha, tuy nhận thức vẫn chưa có những thay đổi cơ bản” [17], do lẽ trên bản đồ này có đoạn ghi chú mô tả khá rõ về quần đảo Hoàng Sa: “Paracels là một bãi đá lớn, trải rộng ra từ bắc xuống nam ở ngoài khơi bờ biển xứ Đàng Trong. Phần lớn các bản đồ đều ghi là chiều dài của nó khoảng chừng 92 dặm, từ 12010’ đến 16045’ vĩ độ Bắc, còn chiều rộng của nó khoảng chừng 20 dặm. Trong vài năm gần đây, người ta đã nhận biết rằng không gian này đã chứa chất đầy nhiều hòn đảo to nhỏ khác nhau, với những bãi cát và bãi đá ở rất nhiều nơi”.[18]
Thế kỷ XIX ghi nhận sự xuất hiện ngày càng nhiều bản đồ liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Ngoài những bản đồ của Pháp, Đức, Bỉ... thời kỳ này xuất hiện nhiều bản đồ của Anh và Hoa Kỳ, đánh dấu sự trỗi dậy của hai cường quốc này trong việc chinh phục các đại dương trên thế giới. Tiêu biểu là các bản đồ: An Accurate map of the East Indies (do Thomas Banke xuất bản tại London năm 1805), Chart of the East India Islands (do Longman Hurst Rees & Orme Paternoster Row xuất bản tại Anh năm 1808), A New Map of the East India Isles (do J. Carry thực hiện năm 1811), East India Isles (do John Thomson thực hiện năm 1817), East India Islands (do Samuel Walker xuất bản tại Hoa Kỳ năm 1834), An Nam đại quốc họa đồ (do Giám mục Jean Louis Taberd thực hiện năm 1838), Ost-Indien (do Stieler’s Hand-Atlas xuất bản tại Đức năm 1870), Map of Indo- China (do Scottish Geographica Magazine xuất bản tại Anh năm 1886), Asia (do McNally & Company’s xuất bản tại Hoa Kỳ năm 1887), Siam and the Malay Archipelago (do The Times Atlas, Printing House Square xuất bản tại Anh năm 1896). Trên các bản đồ này luôn có hình vẽ quần đảo Hoàng Sa với các tên gọi là I. de Paracel, Paracels, Paracel Islands, I. Ciampa (đảo Champa).[19]
Đặc biệt, có hai bản đồ khẳng định chắc chắn quần đảo Hoàng Sa là của Việt Nam được xuất bản trong nửa đầu thế kỷ XIX. Đó là bản đồ Partie de la Cochinchine (Bản đồ 21) trong bộ Atlas Universel (6 tập) do nhà địa lý học người Bỉ Philippe Vandermaelen biên soạn, xuất bản tại Bruxelles (Bỉ) vào năm 1827 và An Nam đại quốc họa đồ do Giám mục Jean Louis Taberd vẽ (Bản đồ 22), in trong từ điển Latin - Annam xuất bản năm 1838.
Bản đồ Partie de la Cochinchine là tờ bản đồ số 106 trong tập 2 (Asie) của bộ Atlas Universel. Bản đồ này vẽ vùng bờ biển miền Trung Việt Nam kéo dài từ vĩ tuyến 12 đến vĩ tuyến 16, gồm các vùng: Bink-Kang (Bình Khang, tên cũ của tỉnh Khánh Hòa), có các địa danh: Carmraigne havre (cảng Cam Ranh), Nhiatrang (Nha Trang); Quin-Hone (Quy Nhơn), có các địa danh: Phuyen havre (cảng Phú Yên), Cambir B. (Cù Lao Xanh, nay là xã đảo Nhơn Châu ở thành phố Quy Nhơn), P. Quinhone (Quy Nhơn), Batangan (mũi Ba Làng An, Bình Sơn, Quảng Ngãi)… ở trên đất liền và ven bờ biển. Bản đồ còn thể hiện một chuỗi đảo ven biển, bắt đầu từ các đảo thuộc vịnh Cam Ranh ở phía nam, chạy lên phía bắc với hơn 20 hòn đảo lớn nhỏ và kết thúc bằng quần đảo Cham Collac ou Champella (Cù Lao Chàm) ở ven biển Quảng Nam.
Điểm quan trọng nhất là ở phần chính của bản đồ có hình vẽ quần đảo Paracels nằm trong vùng biển có vĩ độ từ 160 đến 170, kinh độ từ 1090 đến 1110, gồm các đảo: I. Pattles (đảo Hoàng Sa), I. Dccan (đảo Duncan, tức đảo Quang Hòa), Tree I. (đảo Cây), I. Lincoln (đảo Lincoln), Triton (nhóm đảo Tri Tôn), Rocher au dessus de l’eau (khu vực Đá Bông Bay). Vị trí các đảo, đá, nhóm đảo… thuộc quần đảo Paracels trên bản đồ này là tương đối chính xác so với tọa độ thực tế hiện nay.
Bên phải hình vẽ quần đảo Paracels là ô hình chữ nhật ghi dòng chữ Empire d’An-nam (Đế chế An Nam) giới thiệu tóm tắt về vương quốc An Nam bằng tiếng Pháp, theo từng tiểu mục: Phisique (Hình thế), Politique (Thể chế chính trị), Statistique (Thống kê) và Minéralogie (Khoáng vật).
Cách đặt tên bản đồ là Partie de la Cochinchine, việc thể hiện các địa danh trên đất liền, các đảo ven bờ biển và quần đảo Paracels ở ngoài khơi vùng biển Việt Nam cùng với việc giới thiệu vương quốc An Nam trên bản đồ, cũng như việc xếp tờ bản đồ này vào nhóm bản đồ miêu tả hình thế và vị trí địa lý của Việt Nam đương thời trong bộ Atlas Universel chứng tỏ tác giả bộ atlas này đã thừa nhận Paracels là một phần lãnh thổ của đế chế An Nam lúc đó. Tờ bản đồ này lại nằm trong bộ bản đồ thế giới do một nhà địa lý học của phương Tây biên soạn từ đầu thế kỷ XIX, được Viện Địa lý Hoàng gia Bỉ xuất bản chính thức nên có giá trị khoa học và giá trị pháp lý rất cao.
Cũng lưu ý thêm rằng, từ thế kỷ XVI các nhà địa lý và nhà hàng hải phương Tây, đầu tiên là những người Bồ Đào Nha, đã vẽ bản đồ vùng biển Hoàng Sa và đã định danh Pracel (hay Parcel, Paracels) trên bản đồ để chỉ cụm đảo mà người Việt gọi là Bãi Cát Vàng hay Hoàng Sa. Đồng thời, họ cũng định danh vùng bờ biển đối diện với quần đảo Pracel (Parcel, Paracels) ở phía tây là Costa de Pracel / Coste de Paracels (Bờ biển Hoàng Sa). Tuy nhiên vào thời điểm này, vị trí Paracels trên các bản đồ phương Tây cũng như vị trí quần đảo Hoàng Sa trên bản đồ cổ Việt Nam chưa được thể hiện chính xác về tọa độ. Paracels theo cách hiểu của người phương Tây cũng như quần đảo Hoàng Sa người Việt lúc đó bao gồm cả quần đảo Trường Sa ngày nay, thậm chí cả một số đảo gần bờ ở vùng biển Nam Trung Bộ. Song với tấm bản đồ Partie de la Cochinchine thì các đảo ven bờ như: Cham Collac ou Champella (Cù Lao Chàm), Cambir B. (Cù Lao Xanh), P. Canton ou Cacitam (Cù Lao Ré, đảo Lý Sơn)… đã có sự phân biệt rạch ròi với Paracels (quần đảo Hoàng Sa) ở giữa Biển Đông.
Sau Philippe Vandermaelen, trong cuốn từ điển Latinh - Annam xuất bản năm 1838, Giám mục Jean Louis Taberd công bố tờ bản đồ có tên ghi bằng ba ngôn ngữ: Hán - Quốc ngữ - Latin: 安南大國畫圖 / An Nam đại quốc họa đồ / Tabula Geografica Imperii Anamiciti. Trên bản đồ này có vẽ 9 dấu chấm nhỏ tượng trưng cho quần đảo Hoàng Sa, có tọa độ gần đúng với thực tế, kèm theo dòng chú thích “Paracel seu Cát Vàng” (Paracel tức là Cát Vàng). Trong bài viết Note on the Geography of Cochin China in trên tập san The Journal of the Asiatic Society of Bengal (Vol. 6, Part II) xuất bản năm 1837, Giám mục Taberd đã viết: “Paracel, hay Pracel, tức là Hoàng Sa - Cồn Vàng, thuộc về Cochin China (Việt Nam)”, đồng thời khẳng định vào năm 1816, vua Gia Long đã cho người đến cắm cờ và tuyên bố chủ quyền trên quần đảo này mà không gặp bất cứ ai tranh chấp với ông về việc này.
Cùng với bản đồ Partie de la Cochinchine của Philippe Vandermaelen, bản đồ An Nam đại quốc họa đồ của Jean Louis Taberd đã khẳng định Paracels chính là Cát Vàng hay quần đảo Hoàng Sa và thuộc về Việt Nam. Đây là bằng chứng để bác bỏ ý kiến của học giới Trung Quốc khi họ cho rằng Paracels chính là Xisha qundao (Tây Sa quần đảo) và thuộc về Trung Quốc. Còn quần đảo Hoàng Sa mà Việt Nam tuyên bố chủ quyền chỉ những đảo nhỏ ven bờ như Cù Lao Chàm, Cù Lao Ré… không liên quan gì đến Paracels.
Như vậy, ngoài những sự kiện lịch sử đã được chứng thực, cùng với các nguồn tư liệu thành văn được ghi chép bởi nhiều ngôn ngữ khác nhau, thì những tấm bản đồ cổ của phương Tây đã chứng minh từ gần năm thế kỷ trước, Việt Nam đã xác lập chủ quyền quốc gia đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Điều này được ghi nhận trên những tấm bản đồ do nhà bản đồ học, các nhà hàng hải, các nhà phát kiến địa lý phương Tây soạn vẽ và công bố trong các thế kỷ XVI - XIX. Đây chính là nguồn tư liệu quý, góp phần khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
CHÚ THÍCH
[1]. Tập tài liệu này còn có tên là Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư, lưu trữ trong một số thư viện ở Việt Nam, Nhật Bản, Pháp… và được ghép chung với nhiều tập bản đồ khác nhau như: Hồng Đức bản đồ, Toản tập An Nam lộ, Giáp Ngọ niên bình Nam đồ…
[2]. Chỉ các chúa Nguyễn ở Đàng Trong.
[3]. Dẫn theo: Nguyễn Quang Ngọc, “Hoàng Sa Trường Sa: Những trang sử được viết bằng máu”, Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội, số 275, tháng 7/2011.
[4]. Địa danh I. des baixos Cachina xuất hiện trên bản đồ Cabo Comorim, Japao, Moluco e Note do Fernão Vaz Dourado, người Bồ Đào Nha, vẽ năm 1571.
[5]. Địa danh I. do Pracell xuất hiện trên bản đồ do Fernão Vaz Dourado vẽ năm 1576.
[6]. Nguyễn Đình Đầu, Giới thiệu một số bản đồ cổ thềm lục địa và hải đảo Việt Nam,
[http://www.viet-studies.info.](http://l.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fwww.viet-studies.info%2F&h=kAQGP78sK&enc=AZMnUXIpe4gjkwro-UwKkEhgtLqUhwHIfCnmiiCF47o4uEeTGEEM-sTPi0rO1Opvo18n5OjGNpO_LbrpvJ0o3Qxk_bQkeRrumxjjKT2ygUeAUWQkurAKT5bpiBx-3NIu4L-ztgKprVdrZ3WMfdycd3JnDYvxCJWtnuLJO4ZzLhzXfg&s=1)
[7]. Bản đồ này nằm trong tập tài liệu chép tay, tựa là Livro da Marinharia, gồm 20 tờ bản đồ và 254 trang văn bản (ký hiệu PT-TT-CRT-166) đang lưu trữ tại Văn khố Quốc gia Bồ Đào Nha (Arquivo Nacional da Torre do Tombo) ở Lisbon. Về sau, bản đồ này được chép lại trong cuốn Peregrination của giáo sĩ kiêm nhà hàng hải người Bồ Đào Nha F.M. Pinto nên nhiều người thường tưởng nhầm F.M. Pinto là tác giả bản đồ này, trong khi nhiều người khác thường gọi bản đồ này là “bản đồ Livro da Marinharia”. Điều này cũng không chính xác vì trong tập tài liệu Livro da Marinharia có đến 24 bản đồ vẽ nhiều vùng khác nhau trên thế giới.
[8]. Bản đồ này (ký hiệu PT-TT-CRT-165-m0008) đang lưu trữ tại Văn khố Quốc gia Bồ Đào Nha ở Lisbon.
[9]. Tên của Cù Lao Thu trên các bản đồ phương Tây viết khác nhau, tùy từng thời điểm và tùy từng ngôn ngữ: Pulo Ceciss, Pulo Sissi, Pulo Cecir de Mer, Pullo Sissir do Mar…
[10]. Bản đồ này (ký hiệu PT-TT-CRT-165-m0009) đang lưu trữ tại Văn khố Quốc gia Bồ Đào Nha. Ngoài ra còn có tờ bản đồ tương tự, tái bản vào năm 1843 (ký hiệu il-171_0034_29_t0) đang lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Bồ Đào Nha ở Lisbon.
[11]. Nguyễn Thừa Hỷ, “Quần đảo Paracels và các nhà hàng hải Bồ Đào Nha trong thế kỷ XVI”. In trong: Nguyễn Văn Kim (Chủ biên), Người Việt với biển, Nxb Thế Giới, Hà Nội, 2011, tr. 469.
[12]. Petrus Plancius là tên Latin của nhà địa lý học người Bỉ Pieter Platevoet. Ông là một trong những thành viên sáng lập Công ty Đông Ấn Hà Lan (V.O.C), đã vẽ hơn 100 bản đồ nhiều khu vực khác nhau trên thế giới. Petrus Plancius cũng là người thực hiện tờ bản đồ quy mô về châu Á có tên là Exacta & accurata delinatio… regionibus China, Cauchinchina, Camboja, sive Champa, Syao, Malacca, Arracan & Pegu trong cuốn sách nổi tiếng Itinerario của Jan Huygen van Linschoten, xuất bản năm 1596.
[13]. Nhận xét của PGS.TS. Nguyễn Thừa Hỷ trong bài “Quần đảo Paracels và các nhà hàng hải Bồ Đào Nha trong thế kỷ XVI”, Sách đã dẫn, tr. 469.
[14]. Bản đồ này đã được giới thiệu trong cuốn Nordenskiold-Périphis, được giới thiệu trong bài nghiên cứu “Note sur I’histoire de la Cartographie Indochinoise” của M.Cl. Maitre in trong tập Atlas de Chabert-Gallois, xuất bản ở Hà Nội và Hải Phòng năm 1909).
[15], [16], [18]. Dẫn theo: Nguyễn Thừa Hỷ “Quần đảo Paracels và các nhà hàng hải Bồ Đào Nha trong thế kỷ XVI”, Sách đã dẫn, tr. 469, 479, 489.
[17]. Đánh giá của PGS.TS. Nguyễn Thừa Hỷ trong bài “Quần đảo Paracels và các nhà hàng hải Bồ Đào Nha trong thế kỷ XVI”, Sách đã dẫn, tr. 489.
[19]. Trên bản đồ Carte de l’Asia do Homann Heirs vẽ năm 1744, hình vẽ quần đảo Hoàng Sa cũng được gộp chung với quần đảo Trường Sa và ghi tên là I. Ciampa, nghĩa là “đảo (thuộc) Ciampa”. Ciempa hay Campa là tên các nước phương Tây lúc bấy giờ gọi xứ Đàng Trong, do họ cho rằng đây là đất cũ của vương quốc Champa.
Ghi chú: Các bản đồ từ 1 đến 14 (trừ bản đồ 13) giới thiệu ở đây được trích dẫn từ sách "Một số tư liệu Hán Nôm về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa - Trường Sa và một số vùng biển của Việt Nam ở Biển Đông" do Viện Nghiên cứu Hán Nôm xuất bản năm 2014. Những bản đồ còn lại trong bài này thuộc Fond tư liệu về chủ quyền của Việt Nam đối với huyện đảo Hoàng Sa - Thành phố Đà Nẵng do TĐAS chủ trì thực hiện.
**Trần Đức Anh Sơn** **TƯ LIỆU BẢN ĐỒ CHỨNG MINH CHỦ QUYỀN CỦA VIỆT NAM**
ĐỐI VỚI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA
ĐỐI VỚI QUẦN ĐẢO HOÀNG SA
**Trần Đức Anh Sơn**
(Kỳ 2)
III. BẢN ĐỒ CỔ TRUNG QUỐC CHỨNG MINH QUẦN ĐẢO HOÀNG SA KHÔNG THUỘC CHỦ QUYỀN CỦA TRUNG QUỐC
Kể từ khi bắt đầu tranh chấp với chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam vào năm 1909, chính quyền và học giới Trung Quốc bắt đầu tìm kiếm những tư liệu thư tịch và bản đồ cổ của Trung Quốc có liên quan đến địa lý và lịch sử Biển Đông, Hoàng Sa và Trường Sa để chứng minh quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, mà họ gọi là Xisha qundao (Tây Sa quần đảo) và Nansha qundao (Nam Sa quần đảo) thuộc về Trung Quốc.
Tuy nhiên, cả thư tịch cổ và bản đồ cổ mà họ trích cứu từ thời Tần - Hán cho đến thời Minh - Thanh, dài ngót 2.000 năm, đều phản ánh một sự thật là hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa chưa bao giờ thuộc về Trung Quốc như họ đã tuyên bố trong mấy chục năm qua.
Đối với nguồn tư liệu bản đồ, nhiều học giả Việt Nam và quốc tế đã dày công nghiên cứu hàng trăm bản đồ quốc gia, dư đồ, địa đồ của các địa phương ở phía nam Trung Quốc do chính quyền và các học giả Trung Quốc soạn vẽ và công bố từ thời Tần - Hán (đầu Công nguyên) cho đến thời Trung Hoa Dân quốc (nửa đầu thế kỷ XX) đều xác nhận hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam không hề xuất hiện trên bản đồ Trung Quốc. Những bản đồ do triều đình phong kiến và các học giả Trung Quốc soạn vẽ từ thời Minh trở về trước thì: hoặc là ghi nhận đảo Hải Nam là cực nam của Trung Quốc và không thể hiện hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa nằm trong cương vực Trung Quốc, hoặc có ghi nhận hai quần đảo này bằng các tên gọi Vạn Lý Trường Sa, Thiên Lý Thạch Đường… nhưng chú dẫn đó là những đảo thuộc “Phiên quốc” (nước ngoài). Nói cách khác bản đồ cổ Trung Quốc khẳng định hai quần đảo này không thuộc về nước này.
Dưới thời nhà Thanh (1644 - 1911), việc vẽ bản đồ quốc gia và bản đồ các tỉnh của Trung Quốc rất được các vị hoàng đế của triều đại này chú trọng. Bấy giờ Trung Quốc đã áp dụng kỹ thuật đo vẽ bản đồ tiên tiến của phương Tây và đã đạt được những tiến bộ quan trọng trong khảo sát, đo vẽ và in ấn bản đồ của Trung Quốc. Năm 1708, hoàng đế Khang Hi sử dụng các giáo sĩ Dòng Tên đến từ phương Tây để tiến hành khảo sát, đo vẽ bản đồ trên toàn cõi Trung Hoa. Sau gần 10 năm thực hiện thì công việc hoàn thành với kết quả là sự ra đời bộ bản đồ Hoàng dư toàn lãm đồ (皇輿全覽圖) vào năm 1717.[20] Đây là bộ bản đồ công phu và hoàn chỉnh nhất về cương giới Trung Quốc cho đến thời điểm bấy giờ do nhà Thanh chính thức ấn hành. Bản đồ có tỉ lệ từ 1: 4000.000 đến 1: 5000.000, in khắc gỗ có 28 tờ bản đồ, có cả bản đồ Mông Cổ và Mãn Châu, nhưng không có bản đồ Tân Cương và Tây Tạng.[21] Trên bộ bản đồ này, cương vực phía đông nam của Trung Quốc thực sự chấm dứt ở đảo Hải Nam.
Năm 1728, nhà Thanh xuất bản bộ bách khoa thư Cổ kim đồ thư tập thành (古今圖書集成)[22] một vạn quyển, trong đó tập hợp 216 bản đồ là toàn đồ và bản đồ các tỉnh của Trung Quốc trong suốt diễn trình lịch sử của đế chế này. Vậy nhưng, trong tập bách khoa thư đồ sộ này hoàn toàn không có bản đồ nào ghi nhận hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc về Trung Quốc.[23] Quyển 1 trong mục Chức phương điển (Sách điển chế về địa đồ các đơn vị hành chính) của bộ bách khoa thư này có các bản đồ: Chức phương tổng bộ đồ, Quảng Đông cương vực đồ, Quỳnh Châu phủ cương vực đồ, là những bản đồ vẽ về phần lãnh thổ phương nam của Trung Quốc đến đời Khang Hi (1661 - 1722) nhà Thanh, đều không ghi nhận các quần đảo xa hơn đảo Hải Nam.[24] Ngoài ra, sách Quảng Đông lịch sử địa đồ tập khi trích in lại địa đồ từ sách Quảng Đông thông chí biên soạn đời Gia Tĩnh (1522 - 1566) triều Minh thì phần hải đảo của Trung Quốc chỉ giới hạn ở Quỳnh Châu (tức đảo Hải Nam).[25]
Ngoài các bản đồ trong bộ Hoàng dư toàn lãm phân đồ và trong bách khoa thư Cổ kim đồ thư tập thành, còn có nhiều bản đồ do nhà Thanh hoặc do chính quyền các tỉnh ở Trung Quốc xuất bản chính thức, không hề ghi nhận hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Tiêu biểu là các bản đồ: Hoàng dư toàn lãm phân tỉnh đồ (皇與全覽分省圖) ấn hành khoảng năm 1717, Nhị kinh thập bát tỉnh tổng đồ (二京十八省圖) (Bản đồ 23) và Quảng Đông toàn đồ (廣東全圖) (Bản đồ 24) trong sách Thanh nhị kinh thập bát tỉnh cương vực toàn đồ (清二京十八省疆域全圖) ấn hành năm 1850, Hoàng dư toàn đồ (皇輿全圖) ấn hành năm 1899, 廣東省 (Quảng Đông tỉnh) trong sách Địa dư đồ khảo (地與圖考) (Bản đồ 25) ấn hành đời Quang Tự (1875 - 1908), Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ (皇朝直省地與全圖) ấn hành năm 1904 (Bản đồ 26), Đại Thanh đế quốc (大清帝國) trong sách Thanh đại địa đồ tập (清大地圖集) ấn hành năm 1905, Đại Thanh đế quốc (大清帝國) (Bản đồ 27) và Quảng Đông tỉnh (廣東省) trong sách Đại Thanh đế quốc toàn đồ (大清帝國全圖) ấn hành năm 1908; Trung Hoa dân quốc phân tỉnh tân đồ (中華民國分省新圖) (Bản đồ 28)… Điểm chung của các bản đồ này là cương giới cực nam của Trung Quốc luôn dừng lại ở đảo Hải Nam.
Mặt khác, sách Hải quốc đồ chí do Ngụy Nguyên biên soạn vào năm 1842 có in bức địa đồ Đông nam dương các quốc diên cách đồ (東南洋各國延隔圖)[26], trên đó có vẽ khá chi tiết hai quần đảo Vạn Lý Trường Sa và Thiên Lý Thạch Đường, là hai quần đảo mà học giới Trung Quốc ngày nay cho là Xisha qundao và Nansha qundao và nhận “vơ” là của Trung Quốc, thì tác giả sách này lại xác nhận hai quần đảo này nằm ngoài cương vực Trung Quốc như cách đặt tên địa đồ này.[27]
Đặc biệt, từ năm 1908 đến năm 1933, triều đình nhà Thanh và sau đó là Chính phủ Trung Hoa Dân quốc đã tổ chức đo đạc, biên soạn và xuất bản bốn atlas[28] rất quy mô và công phu, theo kỹ thuật vẽ bản đồ của phương Tây, tập hợp các bản đồ hành chính và bản đồ bưu chính tất cả tỉnh thành của Trung Quốc để phát hành ra thế giới. Đó là các atlas:
- Atlas of the Chinese Empire / 中國地圖 [29] xuất bản bằng tiếng Anh năm 1908. Atlas này gồm một bản đồ tổng thể (Index Map) (Bản đồ 29) vẽ lãnh thổ Trung Quốc và 22 bản đồ các tỉnh của Trung Quốc. Các bản đồ đều có kích thước 31 cm x 41 cm. Ðây là atlas do phái bộ truyền giáo The China Inland Mission có trụ sở ở Thượng Hải (Trung Quốc) biên soạn và in ấn với sự trợ giúp kỹ thuật của một người Anh tên là Edward Stanford. Đây cũng là bộ atlas đầu tiên theo kiểu phương Tây được xuất bản ở Trung Quốc, và được phát hành với sự giúp đỡ của Tổng cục Bưu chính nhà Thanh.
- Complete Atlas of the China / 中國全圖[30] xuất bản bằng tiếng Anh năm 1917. Đây là ấn phẩm tái bản của Atlas of the Chinese Empire / 中國地圖, cũng bao gồm toàn đồ nước Trung Quốc (Bản đồ 30) và 22 bản đồ các tỉnh, in cùng kích thước, hình thức, màu sắc như Atlas of the Chinese Empire / 中國地圖.
- Atlas Postal de Chine / 中華郵政與圖[31] / Postal Atlas of China do Tổng cục Bưu chính thuộc Bộ Giao thông của Trung Hoa Dân quốc xuất bản tại Nam Kinh năm 1919. Atlas được in bằng ba thứ tiếng Trung - Anh - Pháp, gồm một bản đồ tổng thể (Bản đồ 31) và 46 bản đồ các tỉnh của Trung Quốc. Các bản đồ đều có kích thước 61 cm x 71 cm.
- Atlas Postal de Chine / 中華郵政與圖 / Postal Atlas of China, cũng do Tổng cục Bưu chính thuộc Bộ Giao thông của Trung Hoa Dân quốc xuất bản tại Nam Kinh vào năm 1933. Đây là ấn phẩm tái bản có bổ sung của Atlas Postal de Chine / 中華郵政與圖 / Postal Atlas of China xuất bản lần đầu vào năm 1919. Atlas này cũng in bằng ba thứ tiếng Trung - Anh - Pháp, gồm một bản đồ tổng thể (Bản đồ 32) và 29 bản đồ các tỉnh của Trung Quốc, bao gồm cả Tây Tạng và Mông Cổ. Các bản đồ trong atlas này đều có kích thước 61 cm x 71 cm. Tấm bản đồ số 23 trong atlas này là bản đồ tỉnh Quảng Đông và đảo Hải Nam, nhưng do kích thước atlas hạn chế nên đảo Hải Nam được in ở góc trái phía trên tấm bản đồ tỉnh Quảng Đông.[32]
Các atlas nói trên là sản phẩm của chương trình thiết lập bản đồ do nhà Thanh đề ra vào năm 1906 và được chính phủ Trung Hoa Dân quốc kế tục vào các năm sau đó. Các bản đồ vẽ chi tiết ở từng tỉnh, thể hiện rõ các con đường vận chuyển thư từ, công văn trong các tỉnh thành của Trung Quốc bấy giờ. Nơi nào không thuộc lãnh thổ Trung Quốc thì không được thể hiện trên các bản đồ trong atlas. Vì thế mà cương giới cực nam của Trung Quốc trong các atlas này luôn chỉ giới hạn đến đảo Hải Nam, không hề có hình vẽ hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Cuối các atlas này đều có phần Index rất chi tiết, liệt kê các địa danh của Trung Quốc từ cấp hương, trấn đến cấp phủ, tỉnh và kinh sư nhưng không có địa danh nào tên là Xisha qundao hay Nansha qundao. Điều này chứng tỏ cho đến khi nhà Thanh ấn hành Atlas of the Chinese Empire / 中國地圖 vào năm 1908 và sau đó Chính quyền Trung Hoa Dân quốc tái bản Complete Atlas of the China / 中國全圖 vào năm 1917, đồng thời tiếp tục biên soạn và xuất bản Atlas Postal de Chine / 中華郵政與圖 / Postal Atlas of China vào các năm 1919 và 1933, thì hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam, mà Trung Quốc gọi là Xisha qundao và Nansha qundao, vẫn nằm ngoài cái gọi là “chủ quyền lịch sử” phi pháp do họ mới bịa ra trong mấy chục năm trở lại đây.
Tóm lại, bản đồ hành chính quốc gia và bản đồ các địa phương của Trung Quốc từ thời Trung Hoa Dân quốc trở về trước đều không vẽ các đảo nằm ở phía nam đảo Hải Nam mà chỉ giới hạn cương vực Trung Quốc trong phạm vi phía bắc vĩ tuyến 18, và do vậy, không hề có hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trên các bản đồ này. Sử sách Trung Quốc cũng chép việc các quan lại nhà Thanh thường dùng các chữ 海角天涯 (hải giác thiên nhai)[33] để chỉ trấn Tam Á, huyện Nhai tức là vùng đất phía nam tỉnh Hải Nam ngày nay.[34] Ở trấn Du Lâm, cực nam của đảo Hải Nam ngày nay vẫn còn các tảng đá tự nhiên rất lớn, được cư dân địa phương coi là danh thắng của vùng này. Trên tảng đá đẹp nhất ở sát biển có khắc các đại tự 天涯 (thiên nhai) và 海闊天空 (hải khoát thiên không).[35]
Như vậy, từ thư tịch, đến bản đồ cổ do Trung Quốc xuất bản từ trước đến nay, cũng như những dấu tích ở trên thực địa đều nhất quán xác nhận rằng, cương giới cực nam của Trung Quốc chỉ đến đảo Hải Nam và hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là thuộc chủ quyền của Việt Nam, không thuộc chủ quyền Trung Quốc như họ đang yêu sách phi lý và hung hăng tranh chấp như hiện nay.
IV. BẢN ĐỒ CỔ TRUNG QUỐC DO PHƯƠNG TÂY XUẤT BẢN CHỨNG MINH QUẦN ĐẢO HOÀNG SA KHÔNG THUỘC CHỦ QUYỀN CỦA TRUNG QUỐC
Chiều ngày 28.3.2014, trong tiệc chiêu đãi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhân chuyến thăm của ông này đến Cộng hòa Liên bang Đức, Thủ tướng nước chủ nhà, bà Angela Merkel, đã tặng một tấm bản đồ cổ vẽ lãnh thổ Trung Quốc (Ảnh gần cuối). Tấm bản đồ có tên là China Proper (Trung Quốc đích thực), do nhà bản đồ học người Pháp Jean-Baptiste Bourguignon d’Anville vẽ, dựa trên các cuộc khảo sát địa lý do các nhà truyền giáo Dòng Tên thực hiện ở Trung Quốc trước đó, và được một nhà xuất bản ở Đức xuất bản năm 1735 (Bản đồ 33).
Sự kiện này gây chú ý của giới truyền thông quốc tế bởi tấm bản đồ Trung Quốc mà Thủ tướng Đức Merken tặng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là tấm bản đồ không thể hiện các khu vực Tây Tạng, Tân Cương và Mãn Châu Lý thuộc về lãnh thổ Trung Quốc. Các đảo Hải Nam và Đài Loan có trên bản đồ nhưng được tô màu khác với màu của lãnh thổ Trung Quốc. Quần đảo Senkaku / Diaoyu (Điếu Ngư) mà Trung Quốc đang yêu sách chủ quyền với Nhật Bản cũng không được thể hiện là lãnh thổ của Trung Quốc. Và tất nhiên, quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa của Việt Nam cũng không hề có trên bản đồ này. Báo chí quốc tế bình luận đây là “cái tát ngoại giao” đối với Chủ tịch Tập và là một thông điệp mà Thủ tướng Merkel muốn gửi đến nhà lãnh đạo tối cao của Trung Quốc nhằm phản ứng chính sách tranh chấp chủ quyền tham lam và phi lý mà Trung Quốc đang theo đuổi một cách hung hãn.[36]
Thật ra, bản đồ China Proper của Jean-Baptiste Bourguignon d’Anville, xuất bản năm 1735 không có Senkaku, Hoàng Sa và Trường Sa… chỉ là một trong số hàng trăm bản đồ cổ do các nước phương Tây xuất bản, vẽ lãnh thổ Trung Quốc mà không có các quần đảo này.
Trong fond tư liệu bản đồ thuộc đề tài Fond tư liệu về chủ quyền của Việt Nam đối với huyện đảo Hoàng Sa - Thành phố Đà Nẵng có 20 bản đồ Trung Quốc, xuất bản ở phương Tây từ đầu thế kỷ XVII đến cuối thế kỷ XX, đều vẽ lãnh thổ Trung Quốc tương tự bản đồ China Proper của Jean-Baptiste Bourguignon d’Anville.
Ngoài ra còn có 50 bản đồ khác vẽ lãnh thổ Trung Quốc không hề có hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Điểm chung của những bản đồ này là cương giới Trung Quốc luôn được tô khác màu, hoặc được giới hạn bằng những đường kẻ đậm nét để phân biệt với cương giới của các nước láng giềng và cương giới Trung Quốc luôn chỉ giới hạn đến cực nam của đảo Hải Nam mà thôi. Đó là các bản đồ sau:
1. The Kingdom of China, do Vintage China Orient Map (Anh) ấn hành năm 1626.
2. Qvangxi, do Jacob Van Meurs (Hà Lan) thực hiện năm 1665.
3. L’Empire da la Chine, do Geographe ordinaire du Roi, Avec Privilege (Pháp) ấn hành năm 1751.
4. China, do Thomson’s New General Atlas ấn hành tại Edinburgh (Anh) năm 1815.
5. China, do A Gerneral Atlas, Fielding Lucas Jr.’s ấn hành tại Baltimore (Hoa Kỳ) năm 1823.
6. China, do The General Gazeteer Geographical Dictionary ấn hành tại Berwick (Anh) năm 1823.
7. China, do Maps of the Diffusion of Useful Knowledge, Baldwin & Cradock ấn hành tại London (Anh) năm 1834.
8. China, do Tanner’s Universal Atlas, Henry S. Tanner ấn hành tại Philadelphia (Hoa Kỳ) năm 1836.
9. China and Burma, do Illustrations by A.H.Wray - Engraved by J.B. Allen & J. Rapkin ấn hành tại London (Anh) năm 1851.
10. China, do Family Atlas, Johnson & Browning ấn hành tại New York (Hoa Kỳ) năm 1860.
11. Asia, do Mitchell’s Modern Atlas, E.H. Butler ấn hành tại Philadelphia (Hoa Kỳ) năm 1867.
12. China and Japan, do The Atlas of The World, Johnsons Atlas, ấn hành tại New York (Hoa Kỳ) năm 1869.
13. China Proper, do The National Encyclopedia, William Mackenzie, ấn hành tại London (Anh) năm 1880.
14. China, Korea and Japan, do London Geographical Institute ấn hành tại London (Anh) năm 1880.
15. Chinese Empire and Japan, do Blackie & Son ấn hành tại London (Anh) năm 1880.
16. China, do Encyclopedia Britannica, W & A.K Johnston ấn hành tại London (Anh) năm 1881.
17. Map of Southern China, do Royal Geographical Society ấn hành tại London (Anh) năm 1882.
18. China, do John Murray ấn hành tại London (Anh) năm 1883.
19. China, do Cram’s Atlas ấn hành tại Chicago (Hoa Kỳ) năm 1885.
20. China and Japan, do Royal Atlas, W. & A. K. Johnston ấn hành tại Edinburgh (Anh) năm 1888.
21. China, do Handy Reference Atlas ấn hành tại Edinburg (Anh) năm 1888
22. China, Burma, Siem and Annam, do Atlas of the World, Bacon’s Geographical Establishment ấn hành tại London (Anh) năm 1891.
23. China, do International Cyclopedia, Dodd, Mead & Company, Buffalo ấn hành tại New York (Hoa Kỳ) năm 1891.
24. China, do Atlas of Universal Geography, Edward Stanford ấn hành tại London (Anh) năm 1892.
25. China, do Columbian Atlas of the World, Hunt & Eaton ấn hành tại New York (Hoa Kỳ) năm 1893.
26. Ubersichtskarte von China und Japan, do Hand-Atlas, Verlag Von Velhagen & Klasing ấn hành tại Leipzig (Đức) năm 1893.
27. China, do The World Wide Atlas, W & A.K Johnston ấn hành tại London (Anh) năm 1893.
28. China and Tibet, do Harmsworth Atlas and Gazeteer ấn hành tại London (England) năm 1895.
29. China and Japan, do The Century ấn hành tại London (Anh) năm 1895.
30. China and Japan, do Edinburgh Geographical Institute ấn hành tại Westminster (Anh) năm 1896.
31. Chine et Corée, do Nouvel Atlas Illustre Geographie Universelle ấn hành tại Paris (Pháp) năm 1896.
32. China Empire and Japan, do Citizen’s Atlas of the World ấn hành tại London (Anh) năm 1898.
33. Chinese Empire, do Cram Atlas, George F. Cram ấn hành tại Chicago (Hoa Kỳ) năm 1899.
34. China and Japan, do Keith Johnson’s General Atlas ấn hành tại London (Anh) năm 1899.
35. Map of China, do G.W. Bacon Company ấn hành tại London (Anh) năm 1900.
36. Route Map Showing Journey from St Petersburg to Gulf of Tongking do Harper & Brothers ấn hành tại London (Anh) năm 1900.
37. Southern China and Adjoining Countries, do Harper & Brothers ấn hành tại London (Anh) năm 1900.
38. Asia, do Crowell & Kirkpatrick ấn hành tại Ohio (Hoa Kỳ), năm 1901.
39. China, Manchuria, Mongolia and Korea, do Dodd, Mead & Company, Buffalo ấn hành tại New York (Hoa Kỳ) năm 1903.
40. China, Eastern Part, do Encyclopedia Britannica 10th Edition ấn hành tại London (Anh) năm 1903.
41. Chinese Empire, do Business Atlas, Rand McNally ấn hành tại Chicago (Hoa Kỳ) năm 1904.
42. China, do Universal Geography, Edward Stanford ấn hành tại London (Anh) năm 1904.
43. China, do Cassell and Company ấn hành tại London (Anh) năm 1910.
44. China and Japan, do Cassell’s Atlas, Edinburgh Geographical Institute ấn hành tại London (Anh) năm 1910.
45. China, Siam and Annam, do Bacon’s Popular Atlas of The World ấn hành tại London (Anh) năm 1912.
46. China, do Stieler’s Hand-Atlas ấn hành tại London (Anh) năm 1912.
47. Empire of China and Japan, do The Century Atlas and Gazeteer of The World ấn hành tại London (Anh) năm 1912.
48. China, do Atlas of the World ấn hành tại London (Anh), năm 1914.
49. Asia Eastern Part, do Complete Atlas of the World ấn hành tại New York (Hoa Kỳ) năm 1919.
50. China Political, do The Time Atlas, Edinburgh Geographical Institute ấn hành tại London (Anh) năm 1920.
51. China, do The Atlas of The World, Allace Scott ấn hành tại London (Anh) năm 1921.
52. China, do The Times Atlas, Edinburgh Geographical Institute ấn hành tại London (Anh) năm 1922.
53. China Political, do The Times Atlas, Edinburgh Geographical Institute ấn hành tại London (Anh) năm 1922.
54. Ostasien, do Meyer Gross Hand-Atlas ấn hành tại Leipzig (Đức) năm 1928.
55. Ostasien, do Minerva Atlas Hand-Atlas fuer das Deutsche Volk ấn hành tại Leipzig (Đức) năm 1928.
56. China and Dependencies, do Hammond’s Loose Leaf Atlas ấn hành tại New York (Hoa Kỳ) 1929.
57. China, do United China Relief ấn hành năm 1930.
58 Eastern China, do London Geographical Institute ấn hành tại London, (Anh) năm 1934.
59. Asie Politique, do Atlas Universel de Geographie, Librairie Hachette ấn hành tại Paris (Pháp) năm 1937.
60. China and Japan, do Commercial Atlas, Rand McNally ấn hành tại Chicago (Hoa Kỳ) năm 1942.
61. China, do National Geographic Magazine ấn hành tại Washington (Hoa Kỳ) năm 1945.
62. China and Japan, do C.S. Hammond & Company ấn hành tại New York (Hoa Kỳ) năm 1947.
63. Chine, do Nouveau Dictionnaire Encyclopédique, Librairie Larousse ấn hành tại Paris (Pháp) năm 1948.
64. China Coast and Korea, do National Geographic Magazine ấn hành tại Washington (Hoa Kỳ) năm 1953.
65. The War with Japan, do Frederick A Praeger ấn hành tại New York (Hoa Kỳ), năm 1959.
66. China, do National Geographic Magazine ấn hành tại Washington (Hoa Kỳ) năm 1965.
67. Fuels and Power, do Bureau of Mines, Department of Interior ấn hành tại Hoa Kỳ năm 1975.
68. China, do Johnson Map (Hoa Kỳ) ấn hành năm 1979.
69. Oil and gas map of China do Petroleum News SE Asia ấn hành tại Hong Kong năm 1979.
70. The Peoples of China, do National Geographic Society ấn hành tại Washington (Hoa Kỳ) năm 1980.
Tóm lại, cùng với thư tịch cổ, bản đồ cổ Việt Nam do Việt Nam và nhiều bản đồ liên quan đến Việt Nam do các nước phương Tây xuất bản trong các thế kỷ XVI - XIX đều khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, hoặc ghi nhận Việt Nam có mối liên hệ mật thiết với hai quần đảo này từ rất lâu trong lịch sử. Cùng với các nguồn thư tịch liên quan, các bản đồ này là nguồn tư liệu bổ sung những thông tin xác thực, có giá trị lịch sử và pháp lý chứng minh chủ quyền lâu đời của Việt Nam đối với hai quần đảo này cũng như nhiều vùng biển đảo khác của Việt Nam.
Trong khi đó, những bản đồ do chính Trung Quốc xuất bản trong gần 2.000 năm qua thì: hoặc là không ghi nhận hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc lãnh thổ Trung Quốc, hoặc trực tiếp hay gián tiếp ghi nhận hai quần đảo này thuộc về Giao Chỉ quốc, Giao Châu, An Nam quốc…, là những danh xưng mà sử liệu Trung Hoa gọi nước ta trước đây. Điều này cho thấy trong khi các bản đồ cổ Việt Nam nhất quán khẳng định Hoàng Sa - Trường Sa thuộc về Việt Nam, thì bản đồ cổ Trung Quốc cũng nhất quán ghi nhận hai quần đảo này không liên quan gì đến cương giới, lãnh thổ Trung Quốc. Điều này, một lần nữa được xác nhận bởi hàng trăm bản đồ Trung Quốc do các nước phương Tây xuất bản từ đầu thế kỷ XVI đến thập niên 80 của thế kỷ XX.
CHÚ THÍCH
[20]. Vũ Quang Việt, “Bản đồ nhà Thanh do hoàng đế Khang Hi sai vẽ xác định cương vực của Trung Quốc chấm dứt ở đảo Đải Nam”,
[http://www.tapchithoidai.org/ThoiDai…/201431_VuQuangViet.pdf](http://l.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fwww.tapchithoidai.org%2FThoiDai31%2F201431_VuQuangViet.pdf&h=bAQF12By9&enc=AZPL4aiTCzwH6lX4ayWt5zaojPdC9dUWpHSWnGSZbvN1djSFdZL-HUt1TpFWRZGgCulxMjjG6_WXCnefsxFCKpXCpxqnvpebYJH6ngQIIfFCSBi_ebZXRrRqpDtljGwucpdQ0WMUVPMNThQVeOfSTXPKJ7vXwn0ZLFc2_otCSQ_nBA&s=1).
[21]. Do kết quả đo vẽ khu vực Tân Cương không chính xác nên bản đồ hai khu vực này chưa hoàn thành. Đến năm 1719, hai khu vực Tân Cương và Tây Tạng mới được đưa vào Hoàng dư toàn lãm đồ. Tập bản đồ này còn được tái ấn vào năm 1721 (tỉ lệ 1:1.200.000), gồm 32 tờ. Dẫn theo: Vũ Quang Việt, “Bản đồ nhà Thanh do hoàng đế Khang Hi sai vẽ xác định cương vực của Trung Quốc chấm dứt ở đảo Đải Nam”.
[http://www.tapchithoidai.org/ThoiDai…/201431_VuQuangViet.pdf](http://www.tapchithoidai.org/ThoiDai31/201431_VuQuangViet.pdf). Truy cập ngày 10.7.2014.
[22]. Cổ kim đồ thư tập thành là bách khoa thư của triều Thanh, 5.020 tập, gồm các minh họa và trước tác từ thời thượng cổ đến thời kỳ đầu triều đại này. Bộ bách khoa thư được khởi soạn dưới triều Khang Hi, hoàn tất năm 1726 và khắc in năm 1728 dưới triều Ung Chính (1723 - 1735). Bộ sách gồm 800.000 trang, 100 triệu chữ, ghi chép từ các hiện tượng tự nhiên, địa lý, lịch sử, văn chương đến bộ máy nhà nước của các triều đại Trung Quốc. Số lượng bản in năm 1728 là 60 bản. Dẫn theo: Vũ Quang Việt, “Bài đã dẫn”. Truy cập ngày 10.7.2014.
[23], [24], [25], [27]. Dẫn theo: Phạm Hoàng Quân, “Tây Sa và Nam Sa trong sử liệu Trung Quốc”, Ngày 11.12.2007,
[http://www.nguyenthaihocfoundation.org/…/hsts_tsns_suTrungH…](http://www.nguyenthaihocfoundation.org/lichsuVN/hsts_tsns_suTrungHoa.htm). Truy cập ngày 22.12.2009.
[26]. Đông nam dương các quốc diên cách đồ: Bản đồ về sự thay đổi địa giới của các nước ở biển đông nam.
[28]. Atlas là tập bản đồ theo một chủ đề nào đó, chẳng hạn: bản đồ hành chính, bản đồ tự nhiên, bản đồ bưu chính…
[29]. 中國地圖: Trung Quốc địa đồ.
[30]. 中國全圖: Trung Quốc toàn đồ.
[31]. 中華郵政與圖: Trung Hoa bưu chính dư đồ.
[32]. Bốn atlas này do kỹ sư Trần Thắng ở bang Connecticut (Hoa Kỳ) phát hiện vào năm 2012. Ông Trần Thắng đã mua Atlas of the Chinese Empire / 中國地圖 (xuất bản năm 1908) và Atlas Postal de Chine / 中華郵政與圖 / Postal Atlas of China (xuất bản năm 1919) gửi về tặng cho Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế - Xã hội Đà Nẵng. Riêng Atlas Postal de Chine / 中華郵政與圖 / Postal Atlas of China (tái bản năm 1933) thì do UBND huyện Hoàng Sa, thành phố Đà Nẵng bỏ tiền mua. Ba atlas này hiện đang được lưu giữ tại thành phố Đà Nẵng. Complete Atlas of the China / 中國全圖 hiện vẫn do một nhà sưu tập bản đồ ở Hoa Kỳ sở hữu.
[33]. Hải giác thiên nhai nghĩa là “góc biển, chân trời”, cũng có khi viết là Thiên nhai hải giác nghĩa là “chân trời góc biển”, ý nói đó là nơi “cùng trời cuối đất”, tức là phần tận cùng của đất nước Trung Quốc.
[34]. Theo: Địa lý song khẩu, Đương Án xuất bản xã, 1988. Dẫn theo: Phạm Hoàng Quân, “Bài đã dẫn”. Truy cập ngày 22.12.2009.
[35]. Hải khoát thiên không nghĩa là “biển rộng vô bờ”. Tôi được ông Lê Hiếu Hữu, một người Việt đã đi du lịch tới Du Lâm (Hải Nam, Trung Quốc) năm 2007, tặng bức ảnh chụp tảng đá có khắc dòng chữ này (Ảnh cuối cùng). Xem:
[https://www.facebook.com/photo.php…](https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1465879103666472&set=p.1465879103666472&type=1&theater).
[36]. Xem thông tin về sự kiện này tại các link sau:
[http://tuoitre.vn/…/qua-ban-do-nhay-cam-cua-thu-tuong-merke…](http://l.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Ftuoitre.vn%2FThe-gioi%2F601333%2Fqua-ban-do-nhay-cam-cua-thu-tuong-merkel.html&h=_AQHVQ1sx&enc=AZOGi6hOqSI9h4cR9YzbDRd9U042K9xf5HGGyrc73sOemG0skKrZhpz6XYwKo3P4fNhs0aguvvhj4BpZjBj2ag9HKkwHwzPaPOLWZjskgdKJcFqF18QC8pds9LwXhOaH0v6aNWo0kaKSoUo0dFTkAxSmejsQm3wWGVgkUB-UN0z55A&s=1); [http://time.com/…/angela-merkel-xi-jinping-china-germany-m…/](http://l.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Ftime.com%2F46414%2Fangela-merkel-xi-jinping-china-germany-map%2F&h=pAQHP63d-&enc=AZM8fz3lG-I3BnstLDp5rrOtUR9SIUhOEXlAdC-d2ZKPJ7MmI-6ilwukzDc3_fzyb4Fnl7WVBxqTeDbme_v1er8JOfTqqBLIF6Nv8LBa3GjmDGnNm3fOIJNtdXDkutnI43X2kdIuD-yRNdVyMSX71BrFyK6u9XHQoQ3iYX0Y6l0mlg&s=1); [http://www.foreignpolicy.com/…/…/01/merkel_map_message_china](http://l.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fwww.foreignpolicy.com%2Farticles%2F2014%2F04%2F01%2Fmerkel_map_message_china&h=7AQHGyFTD&enc=AZOv2_-mCQcMDlk_IMrV4OsUygJXqWJCRcBP4EkuqejyIPFLSVnZOxzlXggB__ng8P-5xsC3Syv5A48dUhPEItKZjVLlZXcPdFfO9wRY4vNp6ibWH_7UlIpS1RY0u07Wn-lG6WWORUig2Z2rQjLF5bFTzHY5Zn-o2ODT8-7vmZ0aeQ&s=1); [http://www.smh.com.au/…/angela-merkels-historical-china-map…](http://l.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fwww.smh.com.au%2Fworld%2Fangela-merkels-historical-china-map-flap-20140402-zqpje.html&h=JAQHRTc6Q&enc=AZM_D58U8cC2eKZQOTNhf7PHwqGoxEko1Pj_wWnidovm6kDvrxU8Px8H0YupdInXCBG2rPUMZDUdZiUOz7X7XO1Xz2BQPGcnxfJAvNYns1wrTLFHX8pa42SFCMl7z1WLWWR4STB_WxkfJK15Rjw5SHj30aitM7ujFfRigDvHYvg8eg&s=1)...
Ghi chú: Các bản đồ từ 23, 24, 27 dùng trong bài này là do ThS Chử Đình Phúc (VASS) cung cấp. Bản đồ 25 do nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn công bố trên báo Thanh Niên. Các bản đồ 28 - 30 do kỹ sư Trần Thắng trao tặng cho Viện Nghiên cứu Phát triển KT-XH Đà Nẵng.
**Trần Đức Anh Sơn** **GÓC TƯ LIỆU CỦA BẠN**cập nhật bởi [Hoàng Kim](https://plus.google.com/+hoangkimvietnamdayvahoc/posts)
###
[
Tình hình biển Đông có gì mới
](https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10202404417866360&set=pcb.10202404481907961&type=1) [](https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10202404417866360&set=pcb.10202404481907961&type=1) [](https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10202404417866360&set=pcb.10202404481907961&type=1) [HOCMOINGAY. Tình hình biển Đông có gì mới. 14.11.2014.](https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10202404417866360&set=pcb.10202404481907961&type=1) [Hội nghị cấp cao ASEAN – Trung Quốc](http://www.baomoi.com/Home/DoiNoi-DoiNgoai/vtv.vn/Hoi-nghi-cap-cao-ASEAN--Trung-Quoc/15263595.epi)(VTV); [Trung Quốc đề xuất hiệp ước hữu nghị với ASEAN](http://www.baomoi.com/Home/DoiNoi-DoiNgoai/tuoitre.vn/Trung-Quoc-de-xuat-hiep-uoc-huu-nghi-voi-ASEAN/15263480.epi)(TT); [ASEAN và Trung Quốc cùng đảm bảo tự do hàng hải ở Biển Đông](http://www.baomoi.com/Home/DoiNoi-DoiNgoai/news.zing.vn/ASEAN-va-Trung-Quoc-cung-dam-bao-tu-do-hang-hai-o-Bien-Dong/15264360.epi)(Zing); [Indonesia cảnh giác với Trung Quốc ở Biển Đông](http://www.baomoi.com/Home/TheGioi/baotintuc.vn/Indonesia-canh-giac-voi-Trung-Quoc-o-Bien-Dong/15263439.epi)(Tin Tức); [Mỹ muốn thắt chặt thêm quan hệ với ASEAN trong chiến lược xoay trục](http://vi.rfi.fr/chau-a/20141113-hoa-ky-muon-that-chat-quan-he-voi-asean)(RFI); [Thượng đỉnh Đông Á: Trung Quốc tung chiêu mới về Biển Đông](http://vi.rfi.fr/141113-tq-eas)(RFI); [Ấn Độ không ngần ngại nêu tranh chấp Biển Đông tại Thượng đỉnh Đông Á](http://vi.rfi.fr/141113-ad-tq)(RFI); [Thủ tướng VN: ‘Biển Đông vẫn phức tạp’](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/world/2014/11/141113_asean_summit_scs)(BBC); [Thủ tướng yêu cầu giữ nguyên trạng Biển Đông](http://www.baomoi.com/Home/DoiNoi-DoiNgoai/vietnamnet.vn/Thu-tuong-yeu-cau-giu-nguyen-trang-Bien-Dong/15264021.epi)(VNN); [Thủ tướng: Cần có tầm nhìn dài hạn trong phát triển ở Đông Á](http://www.baomoi.com/Home/DoiNoi-DoiNgoai/www.vietnamplus.vn/Thu-tuong-Can-co-tam-nhin-dai-han-trong-phat-trien-o-Dong-A/15263745.epi)(TTXVN); [Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh trả lời về kết quả hội nghị cấp cao ASEAN](http://www.baomoi.com/Home/DoiNoi-DoiNgoai/vov.vn/Pho-Thu-tuong-Pham-Binh-Minh-tra-loi-ve-ket-qua-hoi-nghi-cap-cao-ASEAN/15264004.epi)(VOV). ![ H1](https://anhbasam.files.wordpress.com/2014/11/h153.jpg?w=300&h=200)
![ H1](https://anhbasam.files.wordpress.com/2014/11/h153.jpg?w=300&h=200)
[Thủ tướng tham dự các Hội nghị Cấp cao ASEAN với các đối tác](http://www.baomoi.com/Home/DoiNoi-DoiNgoai/www.tgvn.com.vn/Thu-tuong-tham-du-cac-Hoi-nghi-Cap-cao-ASEAN-voi-cac-doi-tac/15263826.epi)(TGVN); [Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng gặp chính thức Tổng thống Obama;](http://www.baomoi.com/Home/DoiNoi-DoiNgoai/www.vietnamplus.vn/Thu-tuong-Nguyen-Tan-Dung-gap-chinh-thuc-Tong-thong-Obama/15263150.epi) [Tổng Thống Obama muốn thắt chặt quan hệ với Việt Nam](http://www.voatiengviet.com/content/tong-thong-obama-muon-that-chat-quan-he-voi-vietnam/2518822.html)(VOA); [Hoa Kỳ sửa đổi chính sách xuất khẩu vũ khí sang Việt Nam](http://www.voatiengviet.com/content/hoa-ky-chinh-thuc-sua-doi-chinh-sach-xuat-khau-vu-khi-sang-viet-nam/2518735.html)(VOA); [Tư liệu bản đồ chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa – Phần 1](https://www.facebook.com/anhson.tranduc/posts/10202404409026139?pnref=story)(FB Trần Đức Anh Sơn); [Tư liệu bản đồ chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa – Phần 2](https://www.facebook.com/anhson.tranduc/posts/10202404481907961)(FB Trần Đức Anh Sơn); [Mao Trạch Đông và Biển Đông Việt Nam](http://diemchinh.blogspot.com/2014/10/mao-trach-ong-va-bien-ong-viet-nam.html)(Điểm Chính). [Tình hình biển Đông có gì mới ?](https://hoangkimvietnam.wordpress.com/2011/07/06/tinh-hinh-bi%e1%bb%83n-dong-co-gi-m%e1%bb%9bi/)
##
[Sông Mekong thông tin 2014](http://diemchinh.blogspot.com/2014/11/song-mekong-thong-tin-tong-hop-2014b.html) ![](http://ashui.com/mag/images/stories/200810/mekong_map.gif)
**Video yêu thích** [http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam](http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam)
Trở về trang chính
Trở về trang chính
[hoangkim vietnam](https://plus.google.com/+hoangkimvietnamdayvahoc/posts), [hoangkim](http://fa.hcmuaf.edu.vn/hoangkim), [hoangkimvietnam](https://sites.google.com/site/hoangkimvietnam/), [Hoàng Kim](http://hoangkimvn.wordpress.com/), [Ngọc Phương Nam](http://hoangkimlong.blogspot.com/), [Chào ngày mới](http://chaongaymoi365.blogspot.com/) [Thung dung](http://thovanhoangkim.blogspot.com/), [Dạy và học](http://dayvahoc.blogspot.com/), [Cây Lương thực](http://cayluongthuc.blogspot.com/), [Tin Nông nghiệp Việt Nam](http://tinnongnghiepvietnam.blogspot.com/), [Food Crops](http://foodcrops.blogspot.com/), [foodcrops.vn](http://foodcrops.vn/), [Khát khao xanh](http://khatkhaoxanh.wordpress.com/), [Dayvahoc](http://dayvahoc.blogtiengviet.net/), [Học mỗi ngày](http://hocmoingay.blogspot.com/) [,](http://diemchinh.blogspot.com/) [Danh nhân Việt](http://danhnhanviet.blogspot.com/), [Food Crops News](http://foodcropsnews.blogspot.com/), [Điểm chính](http://diemchinh.blogspot.com/), [CNM365](http://cnm365.wordpress.com/), [Câu chuyện ảnh](http://cauchuyenanh.blogspot.com/), [5 phút thư giản](http://5phutthugian.blogspot.com/), [Kim LinkedIn](https://www.linkedin.com/in/foodcrops), [KimTwitter](https://twitter.com/hoangkimvietnam), [KimFaceBook](http://facebook.com/daihocnonglam) [Đọc lại và suy ngẫm](http://doclaivasuyngam.blogspot.com/), [Việt Nam tổ quốc tôi](http://vietnamtoquoctoi.blogspot.com/), [Tình yêu cuộc sống](http://thungdung.blogspot.com/), [Thơ cho con](http://thochocon.wordpress.com/) [](https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10202404418306371&set=pcb.10202404481907961&type=1) [](https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10202404438626879&set=pcb.10202404481907961&type=1) [](https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10202404430106666&set=pcb.10202404481907961&type=1) [](https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10202404435106791&set=pcb.10202404481907961&type=1)
Xem thông tin khuyến mãi viettel được cập nhật sớm nhất từ các nhà mạng, bạn có thể nap tien vinaphone trực tuyến ngay trên website Thecao.Net.ReplyDelete
Xem thông tin khuyen mai viettel được cập nhật sớm nhất từ các nhà mạng, bạn có thể nap tien viettel trực tuyến ngay trên website Thecao.Net.ReplyDelete
bài viết rất hay ạReplyDelete
dịch trùn quế
sinh khối giun quế

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block


markdown:
# Hai đại gia chi hơn 500 tỷ mua cổ phiếu bánh kẹo Hải Hà là ai?
![ author](http://vietq.vn/templates/themes/images/icontacgia.png)
**Đỗ Thu Thoan**06:00 28/03/2017
(VietQ.vn) - Chỉ trong ít ngày, 2 cá nhân chưa từng sở hữu cổ phiếu nào đã chi số tiền hàng trăm tỷ để mua tới 75% vốn cổ phần của Bánh kẹo Hải Hà, thông tin khiến nhiều người bất ngờ.
### Người dân Thủ đô suýt bị đầu độc bởi bánh kẹo tẩm 8 tấn mỡ bẩn
### Cẩn thận mất tiền oan với bánh kẹo nhái
### Bánh kẹo, trái cây Trung Quốc 'đổ bộ' về nước tiêu thụ dịp Tết
Thông tin trên
*Tiền phong* cho biết, sở giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) vừa thông báo giao dịch của bà Nguyễn Thị Duyên, một cá nhân đầu tư, đã mua hơn 8,36 triệu cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ sở hữu 50,94% của Công ty cổ phần Bánh kẹo Hải Hà (HHC - HNX).
Theo đó, giao dịch được thực hiện trong ngày 22/3/2017 với hơn 8,44 triệu cổ phiếu HHC được giao dịch trong phiên khớp lệnh, giá trị 410,65 tỷ đồng, tương đương mức giá bình quân 48.637 đồng/cổ phiếu. Như vậy, để nắm quyền chi phối HHC, dự kiến, bà Duyên chi ra khoảng 407 tỷ đồng.
![hai-dai-gia-chi-hon-500-ty-mua-co-phieu-banh-keo-hai-ha-la-ai hai-dai-gia-chi-hon-500-ty-mua-co-phieu-banh-keo-hai-ha-la-ai](http://media.vietq.vn/files/ctvgiang/2017/03/27/banh-keo.jpg)
## Chỉ trong ít ngày, đã có hai 'đại gia' chi hơn 500 tỷ mua cổ phiếu bánh kẹo Hải Hà - Ảnh minh họa
Trước đó, ngày 17/3, ông Vũ Hải cũng đã mua vào 3,9 triệu cổ phiếu HHC tương ứng tỷ lệ 23,74%. Với mức giá chốt phiên giao dịch 17/3 của cổ phiếu HHC ở mức 39.800 đồng, tính ra ông Hải đã chi ra khoảng 150 tỷ đồng để trở thành cổ đông lớn của Bánh kẹo Hải Hà.
Như vậy chỉ trong ít ngày, 2 cá nhân nêu trên đã mua tới 75% vốn cổ phần của Bánh kẹo Hải Hà. Đáng lưu ý, trước giao dịch đó, cả bà Duyên và ông Hải đều không sở hữu cổ phiếu HHC nào.
Theo thống kê trước đó, HHC có 2 cổ đông lớn khác là Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) nắm giữ 51% vốn chủ sở hữu và Công ty cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Phát triển Nhà đồng bằng Sông Cửu Long nắm giữ 6,61%.
*Vnxepress* cho biết thêm, trước đó, tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) là cổ đông lớn nhất sở hữu 51% vốn của Bánh kẹo Hải Hà, Vinataba đã đăng ký bán toàn bộ gần 8,4 triệu cổ phần đang sở hữu, theo hình thức khớp lệnh qua sàn chứng khoán. Dự kiến thời gian kết thúc giao dịch thoái vốn của Vinataba sẽ là ngày 14/4.
Được biết, Công ty cổ phần Bánh kẹo Hải Hà được thành lập từ cuối năm 1960, tiền thân là một xưởng sản xuất nước chấm và nước tương. Sau hơn 55 năm phát triển, Hải Hà trở thành một trong những đơn vị sản xuất bánh kẹo lớn nhất cả nước với vốn điều lệ hơn 327 tỷ đồng, 1.300 nhân viên, gồm 7 phòng ban và 4 xí nghiệp thành viên tại Hà Nội, Việt Trì, Nam Định và TP HCM.
Năm 2016, Bánh kẹo Hải Hà đạt gần 855 tỷ đồng doanh thu bán hàng và hơn 42 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. Giá trị xuất khẩu các mặt hàng bánh kẹo đạt hơn 3 triệu USD. Thu nhập bình quân người lao động đạt hơn 7,6 triệu đồng mỗi tháng.
**Đỗ Thu Thoan** (t.h) **Từ khóa:** [cổ phiếu](http://vietq.vn/co-phieu-tag/), [giao dịch](http://vietq.vn/giao-dich-tag/), [công ty](http://vietq.vn/cong-ty-tag/), [chứng khoán](http://vietq.vn/chung-khoan-tag/), [kinh doanh](http://vietq.vn/kinh-doanh-tag/), [nhà đầu tư](http://vietq.vn/nha-dau-tu-tag/), [bánh kẹo Hải Hà](http://vietq.vn/banh-keo-hai-ha-tag/), [cổ phiếu](http://vietq.vn/co-phieu-tag/)
## bình luận (0)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html


markdown:
# Màng bọc thực phẩm Trung Quốc chứa chất gây vô sinh
![ author](http://vietq.vn/templates/themes/images/icontacgia.png)
**18:07 29/07/2013**
Kênh truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) ngày 28/7 công bố 15 trong số 16 loại màng bọc bảo quản thực phẩm PVC có chất dẻo cấm sử dụng DEHA - chất phá hỏng hệ sinh dục và hệ nội tiết.
Khảo sát của các phóng viên nước này cũng cho thấy, một nửa số đặc sản đóng gói trong siêu thị sử dụng màng bọc PVC.
Được sử dụng phổ biến để bao gói thực phẩm, màng nhựa trở thành vật dụng có mặt trong hầu hết các gia đình vì tính tiện dụng. Một người dân Bắc Kinh - được gọi là chị Bi - gần đây phát hiện, sau khi dùng màng bọc thịt chín vài hôm, trên lớp màng có một lớp mỡ dày trông không giống với dầu mỡ của thức ăn. CCTV điều tra và biết chị Bi đã dùng loại màng bọc PVC.
| |![]()
Theo thành viên Hội đồng đào tạo chuyên gia về bao bì Trung Quốc, Yang Weimin, màng bọc PVC thường có thêm chất dẻo. Chất dẻo này không tan trong nước lạnh nhưng khi ở nhiệt độ 60 độ C trở lên hoặc trong môi trường dầu mỡ sẽ kết tủa. Thứ mà chị Bi phát hiện - lớp mỡ dầu không giống mỡ thức ăn - chính là chất dẻo trong màng bảo quản.
Yang Weimin cũng cho biết, màng bọc PVC trong suốt, bám dính tốt, giá rẻ nên được nhiều người ưa dùng, chiếm 60-70% thị trường. Tại một số siêu thị ở thành phố Quảng Châu, những người bán hàng cũng không biết loại màng bọc bán tại siêu thị của họ là PE hay PVC, đồng thời khẳng định thức ăn "tuyệt đối an toàn" dù được gói bằng loại màng bọc nào.
Năm 2005, Trung Quốc đã cấm các doanh nghiệp sử dụng chất dẻo DEHA để sản xuất màng bảo quản thực phẩm. Trung tâm tư vấn kỹ thuật bảo vệ môi trường Bắc Kinh lấy 16 mẫu màng bảo quản PVC với các thương hiệu khác nhau từ các siêu thị của Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu… gửi đến cơ quan chức năng phân tích.
Kết quả: 16 thương hiệu ở 15 quốc gia chứa chất dẻo bị cấm DEHA. Màng bọc PVC của những thương hiệu lớn nhất đều chứa DEHA. Trong số đó, loại thấp nhất vượt ngưỡng 98 lần, cao nhất vượt ngưỡng 472 lần, còn trung bình đều vượt quá mức cho phép 200 lần.
Dong Jinshi, chuyên gia về an toàn thực phẩm cho biết: "Sự nguy hại chính là ảnh hưởng tới hoóc môn, làm rối loạn hệ thống nội tiết, khiến estrogen tăng, nội tiết tố nam giảm. Kết quả, nữ sớm dậy thì, nam vô sinh, đặc biệt là sự phát triển bộ phận sinh dục của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bị ảnh hưởng".
3 cách nhận biết màng bọc chứa nhựa PVC độc hại
Các chuyên gia khuyên người tiêu dùng tốt nhất nên sử dụng màng bọc PE, nếu sử dụng màng bọc PVC thì không nên trực tiếp bọc đồ chín và không nấu trong lò vi sóng.
Có 3 cách phân biệt màng bọc PVC và màng bọc PE. Thứ nhất là nhìn màu sắc: cuộn màng bọc màu vàng là PVC, màu trắng là PE. Thứ hai là sờ bằng tay. Màng bọc PE nhìn chung ít dính tay khi sờ vào, dễ dàng bóc ra, còn màng PVC thì dính chặt, không dễ dàng bóc ra. Thứ ba là thử bằng cách đốt cháy. Màng PE đốt cháy nhanh, còn màng PVC sẽ khó bắt lửa hơn và khi cháy có mùi hắc.
Theo
*VnE* **Từ khóa:** [Màng bọc](http://vietq.vn/mang-boc-tag/), [túi nilon bọc thực phẩm](http://vietq.vn/tui-nilon-boc-thuc-pham-tag/), [ung thư](http://vietq.vn/ung-thu-tag/)
## bình luận (0)


markdown:
# MC Phan Anh bất ngờ khóa facebook vì lý do sau
![ author](http://vietq.vn/templates/themes/images/icontacgia.png)
**Trần Thanh**12:00 28/11/2016
(VietQ.vn) - MC Phan Anh mới đây đã tạm khóa tài khoản Facebook của mình, chỉ những ai là bạn bè mới truy cập được.
Sự kiện:
[Ngôi sao](http://vietq.vn/ngoi-sao-su-kien-124/)
### MC Phan Anh ôm vợ tình tứ giữa phố
### Đỗ Minh - người giữ tiền ủng hộ miền Trung với MC Phan Anh là ai?
### MC Phan Anh mang 16 tỉ đến cứu trợ đồng bào lũ lụt
Theo Trí thức trẻ,
[MC Phan Anh](http://soha.vn/mc-phan-anh.html) viết trên trang cá nhân của mình: *"Cả nhà thân mến. Facebook cá nhân của Phan Anh vừa bị kẻ xấu cố gắng chiếm quyền sử dụng nên đã bị tạm khoá theo chính sách bảo vệ an ninh. Hiện chỉ ai kết bạn Facebook của Phan Anh mới có thể truy cập được. Mình đang liên lạc giải quyết để Facebook hoạt động trở lại sớm nhất.* *Không có gì phải lo lắng đâu ạ! Phan Anh đang trên xe ô tô về Hà Tĩnh, cùng bà con ngày mai đi chọn bò để 30 này trao đợt 1. Mấy bạn hay nghi ngờ thì thu xếp về tận nơi gặp người dân công khai mà hỏi đi? Sao chỉ ở nhà cào bàn phím vậy???".*
Nam MC cho biết sẽ sớm hoạt động trở lại. Bên cạnh đó, anh thông báo rằng đang trên chuyến hành trình về Hà Tĩnh để tiếp tục công việc từ thiện. Anh cũng không quên nhắn gửi tới những "anh hùng bàn phím", nếu không tin những công việc anh đang làm thì cứ việc về tận nơi gặp người dân mà hỏi. Chia sẻ của
** Phan Anh** nhận được nhiều sự quan tâm và đồng tình của cư dân mạng.
**MC Phan Anh khóa Facebook vì có kẻ xấu chiếm quyền sử dụng** *Những hình ảnh gần nhất được nam MC chia sẻ trên trang cá nhân*
Vụ việc này xảy ra không lâu sau khi MC Phan Anh phải hứng chịu không ít nghi ngờ về đích đến thực sự của số tiền 22 tỷ anh nhận được để làm từ thiện.
MC Phan Anh cũng cho biết anh sẽ khắc phục sự cố và đưa tài khoản Facebook trở lại hoạt động trong thời gian sớm nhất.
Sau hoạt động kêu gọi ủng hộ đồng bào miền Trung hồi tháng 10 và quyên góp được 24 tỷ đồng, MC Phan Anh ngày càng được nhiều người quan tâm, theo dõi. Trang Facebook của anh cán mốc gần 1 triệu lượt follower.
Ngoài những hiệu ứng tích cực, Phan Anh cũng gặp không ít rắc rối. Liên quan đến dự án từ thiện, giúp đồng bào lũ lụt, anh bị nghi không minh bạch, ăn chặn tiền quyên góp.
Trước những ý kiến trái chiều, MC 8X cho biết anh sẽ công khai trên website nhưng để làm điều này phải mất 1-2 tuần.
Anh thẳng thắn chia sẻ với Zing.vn: “Tôi nói với các mạnh thường quân cùng chung tay với tôi hãy yên tâm, một đồng tôi cũng không động đến. Bạn bè tôi đều là những trí thức, tôi không dại dột làm những chuyện như vậy. Còn với những người không hiểu, tôi không bận tâm nhiều, cũng không đôi co cũng không giải thích”.
Trần Thanh (t/h)
## bình luận (0)


markdown:
# Những đại lộ shopping “thời thượng” ở châu Âu
![ author](http://vietq.vn/templates/themes/images/icontacgia.png)
**20:49 27/05/2014**
(VietQ.vn) - Đại lộ hoa mỹ Champs-Elysées là một trong những phố mua sắm đắt tiền nhất, đẹp nhất thế giới, và là chốn tiêu xài thời thượng của các “đại gia” khắp nơi đổ về.
### 10 tạp chí thời trang hàng đầu thế giới
### 10 trường đại học 'đỉnh' nhất xứ Hàn
### 10 thành phố 'sống xanh' nhất hành tinh
### 10 sân golf đẳng cấp nhất thế giới
### 7 vùng sản xuất rượu vang 'siêu khủng' của Pháp
**1. Champs-Elysées, Pháp**
Đại lộ hoa mỹ Champs-Elysées là một trong những phố mua sắm đắt tiền nhất và đẹp nhất thế giới, đồng thời là chốn tiêu xài thời thượng của các “đại gia” từ khắp nơi đổ về. Đến đây, bạn có thể tìm thấy những cửa hiệu thời trang thời thượng như Yves St. Laurent, Chanel, Dior, LV...
**2. Phố Prince, Edinburgh, Scotland**
Là một trong những con phố mua sắm sang trọng và mang tính biểu tượng nhất trên thế giới, phố Prince đã trở nên nổi tiếng kể từ đầu những năm 1800 ở châu Âu phồn hoa.
Nơi đây nổi tiếng bởi tòa nhà Georgian cao chót vót, nơi có những cửa hàng bách hóa lớn nằm cạnh những cửa hàng đặc biệt nho nhỏ bày bán tất cả các mặt hàng cho du khách khắp nơi lựa chọn.
**3. Gamla Stan, Stockholm, Thụy Điển**
Khu phố cổ Gamla Stan nằm ngay trung tâm thủ đô Stockholm không những là điểm mua sắm phồn thịnh, tấp nập mà còn là nơi thu hút rất nhiều khách du lịch Âu châu đổ về. Trên những con đường rải sỏi có từ thế kỷ 13 uốn quanh là những nhà hàng, cửa tiệm, quán cà phê xinh xắn, nơi du khách tận hưởng đầy đủ cảm giác mau sắm thú vị.
**4. Phố Shambles, Anh**
Con phố nhỏ mang dáng hình thời gian này trước kia là nơi bày bán những kệ thịt lợn tươi sống.
Hiện nay Shambles hấp dẫn du khách bởi lối nhỏ rải sỏi dẫn vào các quán ăn, cửa hàng xinh xắn cùng những dãy nhà mang đậm kiến trúc hồi thế kỷ 14.
**5. Maria Theresien, Innsbruck, Áo**
Tựa lưng vào dãy Nordkette hùng vĩ, thành phố Innsbruck ở miền tây nước Áo hiện lên như một bức tranh sống động đầy màu sắc.
Hàng loạt cửa hàng, quán nhỏ, đường phố ở Maria Theresien đều in đậm kiến trúc Baroque thời Trung cổ.
**6. Galeries Royales Saint-Hubert, Bỉ**
Được xem là con phố mua sắm đầu tiên ở châu Âu, Galeries Royales Saint-Hubert chắc chắn sẽ khiến bạn phải trầm trồ, ngưỡng mộ vẻ đẹp trong lối kiến trúc cũng như những mặt hàng mà nó bày bán.
Trung tâm mua sắm trong nhà với các cửa hàng
[thời trang cao cấp](http://vietq.vn/10-tap-chi-thoi-trang-hang-dau-the-gioi-d34019.html), đồ nội thất cổ, cửa hàng sôcôla [sang trọng](http://vietq.vn/nhung-san-bay-dang-cap-quoc-te-d34215.html) cùng những tiệm cà phê đáng yêu hiện vẫn là điểm hút khách thuộc hàng top ten tại Bỉ và châu Âu. **7. Kramgasse, Bern, Thụy Sĩ**
Bern được mệnh danh là thành phố “hút hồn” nhất Thụy Sĩ, là thành cổ đẹp nhất châu Âu và là “quê hương” của một trong những con phố mua sắm dễ thương nhất châu lục này. DỌc lối thiên đường mua sắm tuyệt mĩ ở Kramgasse còn có ngôi nhà mà Albert Einstein từng sống.
**8. Via Dei Condotti, Rome, Ý**
Được xem là một trong những khu phố thịnh vượng nhất và đẹp nhất tại Ý, Via Dei Condotti chính là “phiên bản châu Âu” của đại lộ mua sắm trứ danh Fifth Avenue ở New York, Mỹ.
Nơi đây có đầy đủ bộ sưu tập những thương hiệu thời trang xa xỉ của Ý và các thương hiệu khác như Bulgari, Hermes, Louis Vuitton, Cartier, Brioni, Modigliani và Battistoni.
**9. Phố cổ Riga, Latvia**
Khi đến quốc gia được mệnh danh là "hòn ngọc của châu Âu" - Latvia, khách du lịch có thể ghé thăm đại lộ thời trang Valnua và “thiên đường đồ lưu niệm” Basteja Pasaza để sắm sang những món đồ hàng hiệu sành điệu mà chỉ quốc gia này mới có.
**10. Mittenwald, Bavaria, Đức**
Bavaria không chỉ nổi tiếng với Lễ hội bia Đức tháng 10 hàng năm, Bavaria còn có Mittenwald – một “nước Đức xưa thu nhỏ”, nơi có những dãy nhà shopping sang trọng cho du khách tha hồ trải nghiệm cảm giác mua sắm với những món đồ lưu niệm, đá quý, thời trang có '1-0-2'...
**Trang Ly** ****
Nên đọc
![ ](http://media.tinmoi.vn/block/suggest-title_15.png?0)
## bình luận (0)


markdown:
# Phiến quân khủng bố IS "nghỉ việc" vì không thể bỏ thuốc lá
![ author](http://vietq.vn/templates/themes/images/icontacgia.png)
**06:43 25/11/2014**
(VietQ.vn) - Một phần tử thánh chiến đến Syria để tham gia khủng bố ISIS đã “nghỉ việc” và quay trở về nhà sau 2 tuần vì không thể từ bỏ thuốc lá.
Sự kiện:
[Khủng bố IS](http://vietq.vn/khung-bo-is-su-kien-111/)
### Khủng bố IS nhắc nhở Mỹ xem lại chính sách giải cứu con tin
### Những thông tin mới nhất về hoạt động của khủng bố IS
### Khủng bố IS áp đặt thuế giáo dục hà khắc ở Mosul, Iraq
### Những thông tin mới nhất về hoạt động chống khủng bố IS của Mỹ
Hôm 24/11, tờ DailyMail đưa tin, một phần tử
[khủng bố IS ](http://vietq.vn/nhung-thong-tin-moi-nhat-ve-tinh-hinh-khung-bo-is-d46462.html)người Pháp đã bị bắt giam vì có liên quan tới Nhà nước Hồi giáo. Được biết, người này rời khỏi nhóm khủng bố chỉ 2 tuần sau khi tham gia vì lệnh cấm hút thuốc lá nghiêm ngặt.
Flavien Moreau, 27 tuổi, là công dân Pháp đầu tiên bị xét xử vì tham gia ISIS. Hắn bị một tòa án ở Paris kết án 7 năm tù giam. Moreau là người đã có 13 tiền án từ vụ cướp có trang bị vũ khí tới nhiều vụ tấn công khác. Năm 2012, Moreau cải đạo Hồi giáo, chuyển tới Syria để tham gia IS sau khi trở thành một phần tử cực đoan ở Pháp.
Tuy nhiên, chỉ hai tuần sau đó, Moreau trở về Pháp vì không thể chịu đựng chế độ nghiêm ngặt của khủng bố ISIS và nhanh chóng bị bắt giữ.
*Tên khủng bố IS đã rời khỏi nhóm vì không thể từ bỏ thuốc lá. Ảnh Getty Images* *Tên khủng bố IS đã rời khỏi nhóm vì không thể từ bỏ thuốc lá. Ảnh Getty Images*
Theo The Week, Moreau nói trước tòa: ”Tôi thực sự vật lộn khi không có thuốc lá. Các chiến binh Hồi giáo Katiba cấm hút thuốc lá. Tôi đã mang kẹo cao su Nicorette nhưng nó không đủ. Tôi phải rời bỏ khẩu súng và tiểu vương của tôi để ra đi”.
Các quan chức tình báo Pháp vẫn lo ngại về số lượng các công dân nước này có liên quan tới khủng bố ISIS. Người ta cho rằng có ít nhất 930 người đang phục vụ cho khủng bố IS ở Iraq và Syria. Hai công dân Pháp đã được xác định trong video chặt đầu nhóm chiến binh Syrian cuối tuần trước.
Thêm vào đó, một đoạn video tuyên truyền riêng biệt được phát đi vào ngày 23/11 cho thấy một nhóm phiến quân Pháp đốt cháy hộ chiếu, tuyên bố rằng họ có một kho dự trữ vũ khí và một danh sách các mục tiêu ở Pháp.
**Trang Mạc ** ****
Nên đọc
![ ](http://media.tinmoi.vn/block/suggest-title_15.png?0)
**Từ khóa:** [Khủng bố IS](http://vietq.vn/khung-bo-is-tag/), [nghỉ việc](http://vietq.vn/nghi-viec-tag/), [thuốc lá](http://vietq.vn/thuoc-la-tag/), [người Pháp](http://vietq.vn/nguoi-phap-tag/)
## bình luận (0)


markdown:
# Xổ số Vietlott: Lại có thêm người ‘ẵm' giải Jackpot hơn 25 tỷ?
![ author](http://vietq.vn/templates/themes/images/icontacgia.png)
**Hoàng Dương**06:13 30/06/2017
(VietQ.vn) - Hôm nay, kì quay thứ 148 của xổ số Vietlott sẽ diễn ra với giá trị giải Jackpot ước tính lên mức hơn 25 tỷ đồng.
Sự kiện:
[Xổ số Vietlott](http://vietq.vn/xo-so-vietlott-su-kien-268/)
### Thiên thạch có sức hủy diệt tương đương 65 nghìn quả bom nguyên tử sẽ xóa sổ Trái Đất?
### Xổ số Vietlott: Thêm một người chơi ‘ẵm’ giải Jackpot hơn 22 tỷ đồng?
### Kỹ thuật trồng xoài Tứ quý cho quả sai trĩu cành, quả to mọng
### Xổ số Vietlott: Khách hàng đeo mặt nạ siêu nhân nhận hơn 21 tỷ
Tại kì quay trước, xổ số Vietlott chưa tìm được chủ nhân của giải Jackpot trị giá hơn 22 tỷ đồng. Vậy nên, số tiền trên sẽ được cộng dồn vào kì quay chiều nay 148. Và giá trị giải Jackpot tại kì quay chiều nay ước tính sẽ lên mức hơn 25 tỷ đồng.
![Xổ số Vietlott: Lại có thêm người ‘ẵm' giải Jackpot hơn 25 tỷ Xổ số Vietlott: Lại có thêm người ‘ẵm' giải Jackpot hơn 25 tỷ](http://media.vietq.vn/files/xuanhiep/2017/06/29/vietlott-147.png)
## Kì quay trước, Vietlott chưa tìm ra chủ nhân của giải jackpot hơn 22 tỷ đồng. Nên kì quay chiều nay, giá trị giải Jackpot có thể sẽ lên mức hơn 25 tỷ đồng.
Theo Vietlott thống kê trước đó, trung bình cứ khoảng 2 tuần lại có một người trúng độc đắc. Trong đó, 53,85% Jackpot trúng vào ngày quay số mở thưởng vào Chủ nhật, 46,15% còn lại chia đều cho các ngày quay số mở thưởng vào thứ 4 và thứ 6.
Theo thông tin từ xổ số Vietlott, khách hàng trúng giải Jackpot trong kỳ quay thưởng số 122 (ngày 30/4/2017) vẫn chưa đến lĩnh thưởng. Như vậy, đã quá thời hạn 60 ngày kể từ ngày trúng thưởng vị khách này không đến nhận thưởng thì tiền thưởng sẽ bị thu hồi.
Theo đó, tại kỳ quay thưởng số 122, xổ số Vietlott đã xác định có một khách hàng trúng giải Jackpot trị giá gần 38 tỷ đồng. Đây là chủ nhân sở hữu tờ vé số mang dãy số 02-06-08-11-12-25, được phát hành tại một điểm bán hàng trên đường 3/2, phường 12, quận 11, TP.HCM chiều 28/4.
Vietlott hiện triển khai kinh doanh tại 12 tỉnh, thành phố: Tp. HCM, Cần Thơ, An Giang, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Đà Nẵng, Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh.
Sắp tới, Vietlott mở rộng triển khai kinh doanh tại 22 tỉnh, gồm: Ninh Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An, Hà Nam, Nam Định, Hưng Yên, Thái Bình, Bắc Giang, Hải Dương, Vĩnh Phúc, Lâm Đồng, Gia Lai, Kon Tum, Bình Định, Thừa Thiên - Huế, Quảng Trị, Quảng Bình, Bình Phước, Tây Ninh, Kiên Giang, Sóc Trăng, Bến Tre; sau đó tiến tới kinh doanh trên phạm vi toàn quốc.
**Từ khóa:** [xổ số vietlott](http://vietq.vn/xo-so-vietlott-tag/), [kinh doanh](http://vietq.vn/kinh-doanh-tag/), [giải Jackpot](http://vietq.vn/giai-jackpot-tag/), [kinh tế](http://vietq.vn/kinh-te-tag/), [doanh thu](http://vietq.vn/doanh-thu-tag/)
## bình luận (0)


markdown:
### Bộ vi xử lý CPU Pentium Dual-G3260 (3.3GHz)
#### 1.290.000 VNĐ
### Bộ vi xử lý CPU Pentium G4400 (3.3GHz)
#### 1.300.000 VNĐ
### Bộ vi xử lý CPU Pentium Dual-G3460 (3.5GHz)
#### 1.580.000 VNĐ
### Bộ vi xử lý/ CPU Pentium Dual Core-G4600 (3.6GHz)
#### 2.060.000 VNĐ
### TIN TỨC VÀ SỰ KIỆN
[Bộ phát Wi-Fi 4 ăng-ten của Xiaomi đã bán tại Việt Nam](index.php?com=tin-tuc&id=87) [4 cách đơn giản để chụp ảnh rõ nét hơn](index.php?com=tin-tuc&id=86) [Ổ cứng WD My Passport nâng cấp dung lượng lên 3 TB](index.php?com=tin-tuc&id=85) [ĐÓN HÈ TUYỆT VỜI CÙNG INTEL](index.php?com=tin-tuc&id=84) [KHỞI ĐỘNG CHÀO HÈ 2015 CÙNG COMPUTER Chíp](index.php?com=tin-tuc&id=83) [Chọn mua thiết bị đế tản nhiệt cho laptop khi mùa hè](index.php?com=tin-tuc&id=82) [10 dự đoán xu hướng công nghệ năm 2015 của Juniper Research](index.php?com=tin-tuc&id=81) [WD mở rộng dòng ổ cứng giám sát](index.php?com=tin-tuc&id=80) [Dân mạng sốt với ứng dụng đoán tuổi của Microsoft](index.php?com=tin-tuc&id=79) [X-Media ra mắt website Taimienphi.vn](index.php?com=tin-tuc&id=78) [Tai nghe Sennheiser Momentum phiên bản On-ears đa sắc màu](index.php?com=tin-tuc&id=77) [5 sai lầm dễ dàng “giết chết” ổ SSD](index.php?com=tin-tuc&id=76) [Mẹo hay để loa laptop được bền](index.php?com=tin-tuc&id=68) [3 điều cần làm để pin laptop luôn khỏe nhất](index.php?com=tin-tuc&id=70) [9 phần mềm khôi phục dữ liệu miễn phí tốt nhất](index.php?com=tin-tuc&id=72)

Connection: close

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown:
Bản quyền thuộc về: TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG VĨNH LONG
Địa chỉ: 112 -112A, Đinh Tiên Hoàng, Phường 8, TP Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long
Điện Thoại: 02703 823.492 - 02703 883.788 / Fax: 02703 826.356
Website: http://www.vlcc.edu.vn Email: vlcc@vlcc.edu.vn

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

X-Cache: MISS from localhost

Server: nginx

Via: 1.0 localhost (squid/3.1.22)

X-Cache-Lookup: MISS from localhost:3128

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
津市教育委員会は18日、市立小学校の男性校長（54）が、自宅近くの雑木林で首をつった状態で死亡したと発表した。遺体は16日朝見つかり、自殺とみられる。校長は校内で起きたいじめ問題への対応に追われていたが、市教委は「遺書がなく、因果関係は分からない」としている。
[市教委によると４月中旬、保護者から「遠足の時に、子どもが仲間外れになりそうだ」などと相談が学校側にあり、いじめが発覚。校長は担任らと協議する一方、６月上旬に教委へ報告していた。市教委はカウンセラーなどを学校に派遣、校長は自ら家庭訪問も行った。]
市教委は「校長が対応について、悩んでいたとの報告を受けたことはない」とし、学校側が把握していたいじめはこの１件のみという。
校長は15日、普段着のまま自宅を出て行方が分からなくなった。４月にこの学校の校長に就任したばかりだった。
小学校は17日、校長の死を児童に説明し、保護者にも文書で伝えた。
市教委の岡野俊担当理事は「（市教委の）支援態勢を検証し、県教委と連携して早急に学校運営を整えたい」と述べ、早急に関係者から聞き取りを行い、市内すべての公立小中学校の校長から意見を聴くとした。〔共同〕
2012/7/18 13:39
## No comments:
## Post a Comment

X-Content-Type-Options: nosniff


markdown:
Tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Đồng Nai đã long trọng tổ chức lễ truy điệu và an táng hài cốt hơn 150 liệt sĩ đã hi sinh trong chiến dịch Tổng tấn công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 tại sân bay Biên Hòa. Đến dự có nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng; đồng chí Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh cùng đại diện lực lượng vũ trang quân đội nhân dân, Sở ban ngành các tỉnh, thành phố và thân nhân các liệt sỹ.
Thay mặt Đảng, Nhà nước, các đồng chí nguyên là lãnh đạo, lãnh đạo đã dâng hương, dâng hoa tri ân các anh hùng liệt sĩ hi sinh trong trận đánh sân bay Biên Hoà Chiến dịch Mậu Thân 1968.

Server: cloudflare-nginx


markdown:
1. Tạm giữ đối tượng đâm trọng thương Bí thư Thị trấn Kỳ Sơn: Sáng 18/5, Công an huyện Kỳ Sơn (Hòa Bình) cho biết đang tạm giữ đối tượng Nguyễn Mạnh Hùng (trú tại Khu 1, thị trấn Kỳ Sơn, huyện Kỳ Sơn) để điều tra, làm rõ hành vi dùng dao tấn công Bí thư thị trấn Kỳ Sơn. Được biết, Hùng là đối tượng nghiện ma túy, đã đi cai nghiện về. (Ảnh: Công an Nhân dân)
2. Ông bố đâm gục bạn trai của con gái khi đôi trẻ đang hôn nhau: Sáng 18/5, Cơ quan CSĐT Công an quận 7, TP.HCM cho biết đang tạm giữ hình sự đối tượng Lê Đình Hồng (SN 1975, quê Thanh Hóa) để điều tra làm rõ về hành vi cố ý gây thương tích. Đối tượng Hồng bị bắt giữ ngay sau khi đâm gục bạn trai của con gái vào tối 16/5. (Ảnh minh họa)
3. Nhóm thanh niên đánh cô gái trẻ ở Chương Mỹ để "dằn mặt": Ngày 17/5, Công an huyện Chương Mỹ đã triệu tập các đối liên quan đến vụ việc cô gái trẻ bị nhóm thanh niên đánh ở xã Phượng Châu (Chương Mỹ, Hà Nội) để điều tra, xác minh làm rõ. Bước đầu các đối tượng khai do xích mích giữa 2 cô gái nên một người trong số đó đã gọi em trai của mình và một số người thân đến để “dằn mặt” người kia. (Ảnh chụp từ clip)
4. Bắt nhiều đối tượng tụ tập sát phạt tại tụ điểm đánh bạc: Công an quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh vừa triệt phá một tụ điểm cờ bạc, bắt giữ 9 đối tượng cùng tang vật tiền mặt hơn 30 triệu đồng, 1 ipad và 2 điện thoại di động cùng nhiều tang vật có liên quan.
Trong các đối tượng bị bắt giữ, đối tượng Dũng được xác định giữ vai trò chính dùng máy tính bảng quy tụ các con bạc cá cược ăn tiền.
5. Đối tượng gây tai nạn chết người ra đầu thú sau 12 năm bỏ trốn: Chiều 17/5, Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm, Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết, đã vận động đối tượng Nguyễn Đình Cường ra đầu thú sau 12 năm bỏ trốn vì gây tai nạn giao thông gây chết người.
6. Giải cứu 2 cháu bé, bắt kẻ buôn ma túy nhiều tiền án: Công an huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ ngày 18/5 đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Hoàng Văn Bốn (27 tuổi) và Đào Xuân Thắng (26 tuổi) đều ở xã Vĩnh Chân, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ, về hành vi mua bán trái phép chất ma túy.
7. Tài xế taxi cứa cổ nữ sinh viên trong nhà nghỉ: Ngày 18/5, Tòa án Hà Nội đưa Nguyễn Ngọc Sơn (SN 1984, quê Hưng Yên) ra xét xử tội Giết người. Bị hại trong vụ án này là nữ sinh Khánh (SN 1996, quê Hưng Yên)- trường cao đẳng ở Hà Nội. Đối tượng bị HĐXX tuyên phạt mức án 12 năm tù giam vì hành vi giết người mang tính chất côn đồ.
Báo điện tử VOV

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=2vbze8A-DMDGUUehq0Ypvu5rfrNyE2HSyqlhv8kqUP8Rf9Gbiobr_yR9soj6RyVs3qNXExknWZoXQXCiiPf2_xhtObijxdjMJ4aHCKPeOcYCD6OCvEXjduwrtFE7Sc_ds3yTWKcc1tjZ3vX1eexeOA2; domain=vov.vn; expires=Sat, 28-Oct-2017 16:36:18 GMT; path=/; HttpOnly

X-Cache: MISS from cache13


markdown:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Đăng nhập
Đăng ký
Quỳnh Anh (Ban Thời sự)-Thứ tư, ngày 17/08/2016 17:41 GMT+7
Chiếc ô này có tên là Kafya. Kafya được trang bị các tấm pin năng lượng mặt trời nhỏ trên bề mặt.
“Chiếc ô này được trang bị các tấm pin năng lượng mặt trời. Chúng giữ vai trò chuyển hóa năng lượng mặt trời thành năng lượng điện. Nguồn điện sau đó được tích trữ ở phần tay cầm của chiếc ô” - Chị Manal Dandis, người chế tạo ô Kafya, cho biết.
Với nguồn năng lượng sạch đó, chiếc ô Kafya không chỉ được dùng để che nắng như thông thường, mà còn có thể dùng làm quạt mát, đèn pin hay thậm chí là công cụ định vị (GPS).
Theo chị Manal Dandis: “Hệ thống GPS còn đi kèm với một ứng dụng di động, từ đó, mọi người có thể nhận biết vị trí nhau và giúp họ giao tiếp dễ dàng hơn”.
Chiếc ô cũng được gắn 3 cổng USB để bạn có thể sạc bất cứ thiết bị điện tử nào từ điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay, hay các thiết bị di động khác. Những người chế tạo hy vọng, sản phẩm ô thông minh sẽ sớm được sản xuất hàng loạt và tung ra thị trường với mức giá phải chăng để mọi người đều có thể sử dụng.
Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trênTV Online!
Từ khóa:
Cùng chuyên mục
ASUS ra mắt 6 smartphone thuộc dòng ZenFone 4 Series
VTV.vn - Sau một thời gian im hơi lặng tiếng, trong sự kiện vừa diễn ra tại Đài Loan (Trung Quốc), ASUS đã ra mắt 6 smartphone thuộc dòng ZenFone 4 Series.
Công nghệ nhận dạng giọng nói của Google hỗ trợ...
Tìm hiểu lịch sử Hip Hop và trở thành DJ với...
Kính râm thu năng lượng mặt trời
"LEGO Quest & Collect" thêm nội dung hấp dẫn trong...
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập: Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập: Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (024) 3.8355931; (024) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (024) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn

Server: openresty

Vary: User-Agent

X-Cache-Status: HIT

FilterID: ft


markdown:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Đăng nhập
Đăng ký
Hoàng Long (Ban Thời sự)-Thứ bảy, ngày 25/07/2015 06:00 GMT+7
Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Ahmet Davutoglu ngày 24/7 cho biết, cùng với sự hỗ trợ của lực lượng người Kurd, nước này sẽ tiếp tục một chiến lược an ninh toàn toàn diện nhằm chống lại những cuộc tấn công của các tay súng thuộc Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS tại biên giới nước này.
Phát biểu với báo giới, Thủ tướng Davutoglu cho biết, lực lượng vũ trang của Ankara trong ngày hôm qua đã không kích các cứ điểm của IS có nguy cơ đe dọa tới biên giới nước này, với tỷ lệ thành công là 100%.
Trong khi đó, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan nhấn mạnh, những cuộc không kích ngày hôm qua chỉ là sự khởi đầu và Ankara sẽ tiếp đưa ra những hành động cần thiết nhằm bảo vệ hòa bình và an ninh biên giới của nước này.
Cũng trong nỗ lực nhằm đối phó với IS, Thổ Nhĩ Kỳ đã quyết định cho phép Mỹ sử dụng căn cứ quân sự của nước này gần với biên giới Syria để triển khai các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của IS.
Mời quý độc giả theo dõi Truyền hình trực tuyến các kênh của Đài Truyền hình Việt Nam.
Từ khóa:
Cùng chuyên mục
Mỹ tăng cường an ninh ngăn chặn nguy cơ tấn công bằng xe
VTV.vn - Nhiều thành phố lớn ở Mỹ đã tăng cường các biện pháp an ninh đặc biệt nhằm ngăn chặn các vụ tấn công bằng xe xảy ra trên đất Mỹ.
Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama lập kỷ lục trên...
Bảo tàng nhân vật truyện tranh, hoạt hình Nhật Bản
Quốc hội lập hiến Venezuela nắm quyền lập pháp
Kẻ lái xe tấn công khủng bố ở Barcelona có thể vẫn...
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM - VTV.VN
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập: Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập: Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (024) 3.8355931; (024) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (024) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn

X-Cache-Status: MISS