text:
TRẦN VĂN TRẠCH (1924-1994)
CÙNG CÁC CA KHÚC HÀI HƯỚC
– TRẦN QUANG HẢI
Viết về cuộc đời của một danh tài là khó. Viết về một nghệ sĩ «lập dị» đã từng chinh phục cảm tình của khán thính giả qua ba thế hệ, mà người đó lại là chú ruột của kẻ viết bài này thì lại khó khăn hơn. Làm sao có thể viết một bài phê bình, nói gần nói xa như «mèo khen mèo dài đuôi» ?
Nghệ sĩ hài hước của làng tân nhạc Việt Nam
Cái khó của tôi là không biết nhiều về ông chú của tôi đứng về mặt gia đình. Có thể nói là suốt thời gian tôi sống ở Việt Nam, tôi chỉ gặp chú tôi tổng cộng độ 10 lần thôi, gặp chú ít khi nói chuyện vì lúc đó tôi hãy còn nhỏ quá đi. Tôi chỉ nhớ được xem chú Ba Trạch trình diễn ba lần tại Saigon. Một lần vào khoảng năm 1948 ở tại Dancing Théophile, vùng Dakao. Lúc đó tôi mới có 4 tuổi. Một lần khác chú tôi từ Pháp về năm 1961 hát bài «Chiều mưa biên giới» của nhạc và lời : Nguyễn Văn Đông với dàn nhạc Pháp thu vào băng sẵn để hát kèm theo kiểu hát playback và được xem chú tôi biểu diễn trò múa rối học được ở Pháp mang về. Lần chót trước khi tôi rời Việt Nam vào khoảng cuối năm 1961 tại một rạp hát ở Phú Nhuận với các màn bắn súng, nhái các thú vật như chú đã thường trình diễn.
Hình ảnh người chú tóc dài, chạy xe Mercedes cũ xì, được báo chí tặng cho danh hiệu «Quái kiệt» vẫn còn in rõ trong trí nhớ của tôi.
Cái khó thứ hai là tôi không ở trong nghề, không biết được bộ mặt thật sự của hậu trường sân khấu, cũng như không có «sống», «nếm mùi» ngọt, bùi, đắng, cay của nghề bán giọng hát đổi lấy chén cơm. Do đó, tôi không có một kỷ niệm nào để kể cho các bạn như đa số các nghệ sĩ Việt Nam mà tôi may mắn được gặp và nghe họ kể những bước thăng trầm của cuộc đời rày đây mai đó trên những đường mòn Việt Nam từ thành thị đến thôn quê.
Vài dòng về thời thơ ấu
Trần Văn Trạch, tên thật là Trần Quang Trạch, sinh năm Giáp Tý (1924), tại làng Đông Hòa, tỉnh Mỹ Tho. Trong gia đình có rất nhiều người biết về nhạc, nhất là nhạc cổ. Ông sơ tôi, Trần Quang Thọ, nhạc sĩ triều đình Huế. Ông cố tôi, Trần Quang Diệm, ngày xưa được gởi ra Huế để học đàn tỳ bà trong thành nội và nổi tiếng về đàn tỳ bà trong Nam cùng với sự chế cách viết bài bản cho đàn tỳ bà. Ông nội tôi, Trần Quang Triều, tự Bảy Triều, nổi tiếng trong giới cổ nhạc qua tiếng đàn kìm lên dây theo kiểu dây Tố Lan do ông nội tôi sáng chế ra.
Gia đình bên phía ông nội tôi còn có bà cô Ba tên là Trần Ngọc Viện, người đã thành lập gánh hát Đồng Nữ vào khoảng năm 1927 với một điểm đặc biệt là tất cả các diễn viên trong gánh hát đều là Đồng Nữ, một hiện tượng duy nhứt trong lịch sử hát cải lương miền Nam.
Bên phía bà nội tôi thì có ông Cậu Năm tên là Nguyễn Tri Khương (cháu nội của ông Nguyễn Tri Phương, một vị quan nổi tiếng dưới thới triều Nguyễn), từ trần vào năm 1962, là một nhạc sĩ chuyên về sáo, lại thông hiểu về lý thuyết nhạc cổ, đã giúp cho Ba tôi là GS Trần Văn Khê khi viết luận án tiền sĩ về nhạc Việt. Ông Nguyễn Tri Khương còn là thầy tuồng của gánh hát Đồng Nữ và là tác giả của những bài hát mới mà ngày nay rất ít người biết như các bài «Thất trĩ bi hùng», «Yến tước tranh ngôn», «Phong xuy trịch liễu», «Bắc Cung Ai», vv… Ông Cậu Tư, anh của ông Nguyễn Tri Khương, có một người con rất giỏi về. Đó là cố nhạc sĩ Nguyễn My Ca (tên thật là Nguyễn Mỹ Ca) mất vào năm 1944 trong lúc chống Pháp. Bác My Ca là anh em cô cậu với Ba tôi và chú tôi, chỉ được người Việt biết qua nhạc phẩm «Dạ Khúc».
Những dòng trên đây được viết ra với mục đích là giúp cho các bạn hiểu rõ trong bối cảnh nào chú Trần Văn Trạch đã sống và hấp thụ nhiều khía cạnh âm nhạc trong khoảng thời ấu thơ tại làng Vĩnh Kim, làng Đông Hòa, làng Bình Hòa Đông của tỉnh Mỹ Tho miền Nam Việt Nam.
Ông Nội tôi có ba người con. Người con cả là Trần Văn Khê (sinh năm 1921, từng là giáo sư dân tộc nhạc học tại đại học đường Sorbonne, Paris, hưu trí năm 1987, và hiện giờ để hết thì giờ để viết các quyển hồi ký về cuộc đời của mình – đã xuất bản được 6 quyển tại Việt Nam từ năm 1998, sang Pháp năm 1949 và hiện sinh sống tại thành phố Vitry sur Seine, ngoại ô Paris). Kế đến là Trần Văn Trạch, sinh năm 1924, nổi danh là Quái kiệt trong làng tân nhạc Việt, từ trần năm 1994 tại Paris. Người con gái út, tên là Trần Ngọc Sương, sinh năm 1925, từng là ca sĩ nổi tiếng lấy biệt hiệu là Ngọc Sương, sau đổi lại là Thủy Ngọc trong những năm 1948-50, và hiện sống tại Montreal, Canada.
Chú Trạch lúc nhỏ rất có khiếu về nhạc. Học đánh đàn kìm và đàn tỳ bà rất sành. Lại có giọng hát ấm êm, ca «vọng cổ» mùi không thua gì Năm Nghĩa (chủ gánh hát Thanh Minh) thời thập niên 30. Tuy biết nhiều về cổ nhạc, nhưng lại thích tân nhạc hơn. Lúc khoảng thời đó (1937-39), nhạc sĩ My Ca rất giỏi về đàn violon, và Ba tôi thiên về đàn mandoline. Hai người thường hợp tấu để đàn các bản nhạc Pháp nổi tiếng thời đó như «J’ai deux amours», «Marinella». Phong trào phát động nhạc mới được giới trẻ theo một cách mạnh mẽ. Chú tôi theo học chữ ở Collège de Mỹ Tho (trường trung học Mỹ Tho) cho tới năm 1942 thì rời ghế nhà trường.
Tuy ở trong gia đình nhạc sĩ, nhưng lại là người thích buôn bán làm ăn, nên chú Trạch mới lập ra lò làm chén ở Vĩnh Kim. Sau một vài năm buôn bán, coi bộ không khá lắm, nên bỏ nghề lên Saigon tìm việc sinh sồng. Khoảng năm 1945, sau khi Nhật đầu hàng, Pháp trở lại Việt Nam, những phòng trà nho nhỏ mở cửa trở lại. Chú tôi mới bắt đầu kiếm được một phòng trà nhỏ (loại salon de thé) ở đường Lagrandière.
Danh từ «Đại Nhạc Hội» xuất hiện
Có lẽ rất ít người biết từ đâu xuất phát danh từ «đại nhạc hội». Chú Trần Văn Trạch làm hoạt náo viên và hát tại dancing Théophile ở vùng Dakao từ năm 1947-48. Các bản nhạc hài hước đầu tiên không phải do Trần Văn Trạch sáng tác mà là do nhạc sĩ Lê Thương (1914-1996) viết ra đầu tiên. Nhạc sĩ Lê Thương được nhiều người biết qua các bản «Thằng Cuội», «Hòn Vọng Phu 1, 2, 3». Chính nhạc sĩ Lê Thương đã chính thức khơi mào một loại nhạc hài hước như bản nhạc «Hòa Bình 48» (Lê Thương, 1948) đã do Ba tôi hát trong dĩa 78 vòng của hãng ORIA thu bên Pháp năm 1949, và Chú tôi hát ở Saigon với những màn bắn súng, máy bay dội bom phát sinh từ đó. Bản nhạc «Liên Hiệp Quốc» (Lê Thương, 1949) cũng được Ba tôi và chú tôi tung ra thị trường với những màn hài hước bắt chước các thứ tiếng Anh, Nga, Tàu, vv…
Nhạc sĩ Lê Thương có viết năm 1948 một bản nhạc tựa là «Làng báo Saigon» do Trần Văn Trạch hát vài lần trên sân khấu nhưng bị chánh phủ cấm. Lời nhạc có tính cách chính trị, nên sau đó, Lê Thương, Trần Văn Trạch, Phạm Duy, Đức Quỳnh, đã «bị mời» vào bót Catinat mấy ngày. Đến năm 1949, Trần Văn Trạch thấy rằng tân nhạc bắt đầu thịnh hành. Các ca sĩ như Minh Trang, Ngọc Sương, Ngọc Hà, Tâm Vấn góp mặt trên đài phát thanh Pháp Á, trên các sân khấu trình diễn tân nhạc. Trần Văn Trạch mới có ý nghĩ «lăng xê» (từ tiếng Pháp là động từ «lancer») danh từ «Đại nhạc hội» để chỉ định những buổi hát bao gồm ca, vũ, nhạc, kịch trong một chương trình văn nghệ. Từ đó trở đi, «đại nhạc hội» được thông dụng cho tới ngày nay.
Sau đó, chú Trần Văn Trạch thấy rằng muốn khuếch trương khía cạnh tân nhạc, chỉ có cách là mang tân nhạc xen kẽ với những màn ảo thuật, xiệc, vào những buổi chiếu phim hát bóng vì lúc đó phim hát bóng rất thịnh hành, người đi coi hát bóng rất đông, thuận tiện cho việc phổ biến tân nhạc Việt hãy còn phội thai trong giai đoạn này.
Phụ diễn tân nhạc trong rạp chiếu bóng
Sau thế chiến thứ hai, cuộc sống trên thế giới trở lại bình thường. Nền kinh tế bắt đầu tìm lại thế quân bình. Dân chúng bắt đầu đi xem hát, nghe nhạc, có nhiều cách giải trí hơn. Lúc bấy giờ, xứ Việt Nam hãy còn là thuộc địa của Pháp. Mà ở xứ Pháp, vào thời buổi đó, bắt đầu có chuyện phụ diễn tân nhạc hay những màn hát thuật giữa phim thời sự, quảng cáo, và phim chánh.
Trần Văn Trạch thấy hình thức đó hay nên mới tìm cách phổ biến hiện tượng đó tại Saigon. Nhạc sĩ Đức Quỳnh và chú tôi hợp tác với nhau, và lựa rạp hát bóng Nam Việt làm nơi thử thách đầu tiên.
Lúc đó là vào khoảng năm 1951. Được dân chúng thích và đòi hỏi. Trần Văn Trạch mới lần lượt phổ biến chuyện phụ diễn tân nhạc tới những rạp hát khác và lần lần làm thành «hệ thống dây chuyền». Tân nhạc thiếu bài mới để hát. Các nhạc sĩ mới đua nhau sáng tác những nhạc phẩm phù hợp với nhu cầu của dân chúng trong thành phố. Các ca sĩ không thể đem lên sân khấu những ca khúc hùng mạnh đầy màu sắc đấu tranh, giặc giã. Nhờ đó mà mới nẩy sanh ra phong trào sáng tác nhạc rất mạnh.
Trần Văn Trạch bắt đầu nổi tiếng về tài hài hước và kể chuyện, rồi sang hát một vài bản nhạc diễu để chọc cười khán giả. Bài bản lại thiếu, nên chú tôi bắt buộc phải sáng tác những bản nhạc đúng «ni tấc». Nhờ đó mà một số bản nhạc «diễu» được ra đời và đi sâu vào lòng dân chúng mãi cho tới ngày hôm nay nhứt là khán giả vào lứa tuổi 50- 80 tuổi.
Trần Văn Trạch có một lối hát mộc mạc, đúng giọng miền Nam. Chú tôi là một trong số rất ít ca sĩ chuyên hát với giọng miền Nam, phát âm không màu mè, dùng lời lẽ đơn giản, không cầu kỳ, những tữ ngữ được nghe trong đời sống hàng ngày, nhưng chủ đề lấy từ cuộc sống người dân nghèo nên rất dễ làm xúc động người nghe.
Bài hát hài hước đầu tiên được Chú tôi sáng tác là «Anh phu xích lô» (1951). Về nhạc thì sử dụng âm giai thất cung với những câu nhạc dễ nhớ được lập đi lập lại. Về tiết tấu thì sử dụng nhiều nhịp ngoại, hát mau và phải «giựt» theo kiểu swing để tạo sự vui nhộn. Tôi chỉ nhớ đoạn đầu của bài hát «anh phu xích lô» như sau :
Có ai mà muốn đi tới Chợ Lớn / Có ai mà muốn đi tới Chợ Mới / Có ai mà muốn đi chóng cho mau tới / Ê Tôi xin mời lại đây / Chiếc xe này có bảo kiết thật chắc / Bánh xe thì tốt thùng có bọc sắt / Nếu khi mà có đụng phải xe jeep / Quý ngài chẳng hề hấn gì.
Khi thấy loại nhạc này «hấp dẫn» người nghe, chú Ba Trạch mới tiếp tục viết thêm một số nhạc phẩm hài hước khác như «Chuyến xe lửa mùng 5» (1952) kể lại chuyện một anh chàng đi xe lửa về thăm mẹ. Trên xe lửa, để cho qua thì giờ, ngồi đếm cột đèn mà bị người bên cạnh hỏi tới hỏi lui. Đến khi về nhà mới hay mẹ mình đã từ trần. Câu chuyện lúc đầu thì thấy cười. Nhưng kết cuộc là «cười ra nước mắt».
Cho tới ngày ký hiệp định Genève (1954), Trần Văn Trạch viết khá nhiều bài như «Cái tê – lê – phôn», «Cái đồng hồ tay», «Anh chàng thất nghiệp», «Cây bút máy», «Đừng có lo». Để cho các bạn biết sơ qua một số bài với âm điệu, tôi xin tạm ghi lại một đoạn nhỏ của một vài bài điển hình như «cái tê – lê – phôn» được bắt đầu như sau :
Từ đâu nạn đưa tới / Gắn chi cái tê lê phôn / Bởi tôi muốn làm tài khôn / Khiến tôi muốn thành ra ma / Không vào Chợ Quán cũng đi Biên Hòa vv…..
Trong năm 1952, tôi muốn nói tới hai bản nhạc của Trần Văn Trạch đã được nhiều người biết tới mà không phải là nhạc hài hước. Đó là bài «Chiến xa Việt Nam» và một bản nhạc khác mà hầu hết những người Việt miền Nam đều đã có nghe qua rất thường. Đó là bài «Xổ số kiến thiết quốc gia». Trong vòng 23 năm, từ 1952 tới 1975, mỗi tuần tại rạp Norodom (sau đổi lại thành rạp Thống Nhất), đều có nghe hát bản nhạc này trước khi xổ số. Tôi ghi lại đây bản nhạc này mà tôi không thấy trong những tập nhạc được xuất bản tại hải ngoại sau 1975.
Kiến thiết quốc gia
(nhạc và lời : Trần Văn Trạch, 1952)
Kiến thiết quốc gia / Giúp đồng bào ta / Xây đắp muôn người / Được nên cửa nhà / Tô điểm giang san / Qua bao lầm than / Ta thề kiến thiết / Trong giấc mộng vàng
Triệu phú đến nơi / Chỉ mười đồng thôi / Mua lấy xe nhà / Giàu sang mấy hồi / Mua số quốc gia / Giúp đồng bào ta / Ấy là thiên chức / Của người Việt Nam
Mua số mau lên / Xổ số gần đến / Mua số mau lên / Xổ số gần đến
Bài “Chiến xa Việt Nam” (1952) đã được nghe nhiều lần thời đệ nhất cộng hòa. Nữ ca sĩ Bạch Yến lúc hãy còn là em bé Bạch Yến đã hát bài này khi dự thi tuyển lựa tài tử ở Đài Pháp Á khoảng 1953. Trong những kỳ đi diễn binh nhân ngày Quốc khánh, chúng ta cũng có nghe nữa. Thời gian trôi qua, những bản nhạc hùng mạnh như Thúc Quân, Xuất Quân, Hờn Sông Gianh, Chiến Xa Việt Nam, vv…. đã mờ dần trong trí nhớ người Việt hải ngoại và trong nước.
Khi miền Nam trở thành một quốc gia cộng hòa dưới thời cố tổng thống Ngô Đình Diệm (1956-1963), nhạc sĩ Trần Văn Trạch sáng tác rất ít. Chỉ có một bài ca hài hước được ra đời. Đó là bài “Ba chàng đi hỏi vợ”
Ban Sầm Giang
Những ai ở vào tuổi lục tuần đều có dịp nghe ban Sầm Giang do Trần Văn Trạch đảm trách trên đài phát thanh Pháp Á từ năm 1950 tới năm 1954. Con sông Sầm Giang ghi nhiều kỷ niệm trong cuộc đời thơ ấu của Chú tôi nên khi lập một ban nhạc hay một đoàn hát, Chú tôi mới lấy tên con sông này để “dựng bảng hiệu”. Bản nhạc được nghe báo hiệu chương trình ban Sầm Gian trên đài là một bản nhạc do cố nhạc sĩ Nguyễn My Ca sáng tác cho một tiệm mới khai trương tại Vĩnh Kim khoảng 1940 và Chú tôi lấy điệu nhạc này và đặt lới mới vào.
Ban Sầm Giang quy tụ một số nhạc sĩ gạo cội như cố nhạc sĩ Võ Đức Thu, Khánh Băng. Về sau có nhạc sĩ Nghiêm Phú Phi (ở Mỹ hiện nay), các ca sĩ nổi tiếng thời 50 như Trần Văn Trạch, Ngọc Sương, Ngọc Hà, Tôn Thất Niệm, Linh Sơn, Mạnh Phát, Minh Diệu, Túy Hoa, Tâm Vấn. Đến năm 1953, có thêm những bộ mặt mới như nữ kịch sĩ Bích Thuận, ban Thăng Long, Duy Trác, Tùng Lâm, và ….. em bé Bạch Yến. Với một chương trình hàng tuần về ca, nhạc, kịch, Trần Văn Trạch đã chinh phục thính giả và nhờ đó những chương trình “đại nhạc hội” được nối tiếp và phát triển trên toàn xứ.
Năm 1953, Trần Văn Trạch diễn tại Hà Nội và rất được hoan nghinh, vì bộ môn hài hước không có trên đất Bắc. Chú tôi phải dời ngày về Saigon mấy lượt khiến cho những bạn bè đi đón “hụt” mấy lần ví Chú tôi “không chịu về”. Sau chuyến đi thành công này, Trần Văn Trạch dự định đưa một đoàn văn nghệ miền Nam ra diễn ngoài Bắc lấy tên là “Đoàn Gió Nam”. Việc tổ chức đang tiến hành thì hiệp định Genève (1954) đã chia xứ Việt Nam ra làm hai, nên chuyến đi Bắc của đoàn nghệ sĩ miền Nam không bao giờ được thực hiện.
Trần Văn Trạch Với Điện Ảnh
Nền điện ảnh Việt Nam ở trong giai đoạn phôi thai. Khoảng 1955, Chú tôi mới cộng tác với hãng phim Mỹ Phương bên Pháp do bà Mỹ Phương (vợ ông Trần Văn Trai, chủ nhà hàng Âu Cơ ở Paris), làm giám đốc sản xuất với sự phụ lực của Phùng thị Nghiệp và Eric Lê Hùng (từng làm đạo diễn nổi tiếng ở Pháp).
Hai cuốn phim được quay là “Lòng Nhân Đạo” (1955) với Trần Văn Trạch, Kim Cương, Hà Minh Tây (anh Tây lúc trước làm việc cho đài truyền hình Pháp, giờ về hưu) thủ vai chánh, và phim “Giọt Máu Rơi” (1956) với Trần Văn Trạch và Kim Cương. Tuy rằng hai cuốn phim này chưa đạt được đúng mức trình độ diễn xuất, nhưng rất được sự ủng hộ của khán giả Việt Nam lần đầu thấy người Việt đóng phim.
Trần Văn Trạch sau đó mới rời hãng phim Mỹ Phương để cộng tác với người Tàu ở Chợ Lớn để lập hãng phim Việt Thanh, và tự làm đạo diễn cho hai cuốn phim về chuyện cổ tích Việt Nam. Đó là hai cuốn phim “Thoại Khanh Châu Tuấn” (1956) với Kim Cương, Vân Hùng thủ vai chánh và “Trương Chi Mỵ Nương” (1956) với Trang Thiên Kim và La Thoại Tân. Năm 1957, Chú tôi bị đau thập tử nhứt sanh suốt cả năm. May nhờ có bác sĩ Phan Văn Đệ cứu sống. Rồi Chú tôi từ giã nghề điện ảnh Việt Nam lúc đó bắt đầu bành trướng và phát triển mạnh với những nhà đạo diễn chuyên nghiệp và những tài tử điện ảnh như Lê Quỳnh, Kiều Chinh, Kiều Hạnh.
Tuy Chú tôi không tiếp tục ngành điện ảnh, nhưng cũng có đóng góp khá nhiều cho sự hình thành nền điện ảnh Việt Nam tại miền Nam Việt Nam.
Giai đoạn tổ chức đại nhạc hội
Không một nghệ sĩ Việt Nam nào mà không biết Trần Văn Trạch. Đa số đã có dịp làm việc chung với Chú tôi ít nhất là một lần trong đời. Có người gọi Chú tôi là “Anh Ba”, có người trong lớp nghệ sĩ trẻ gọi Chú tôi là “Chú Ba”. Với những chương trình “đại nhạc hội”, Chú Trạch đã có dịp đi khắp các tỉnh, các làng ở miền Nam. Trong thời đệ nhứt cộng hòa (1956-1963), Trần Văn Trạch đã thực hiện nhiều chương trình ca, vũ, nhạc, kịch ngày càng vĩ đại với một thành phần nghệ sĩ càng ngày càng đông. Rồi Kim Cương, ban Dân Nam, Hoàng Thi Thơ… nhảy vào làng tổ chức nhạc hội cho tới Saigon thất thủ (tháng 4, 1975)
Năm 1960, Chú tôi mới đi sang Paris tìm những ý kiến mới. Ở Paris, Chú tôi thường xuyên hát tại nhà hàng “La Table du Mandarin”, Paris, quận 1, nơi duy nhứt ở Paris có chương trình văn nghệ Á châu mỗi đêm cho khách Tây phương. Cũng nơi này do ông Phạm Văn Mười (từ trần vào thập niên 80) làm chủ, đã được những ca sĩ Việt nổi tiếng thời đó như Thiên Hương (Tini Yong) rồi Bạch Yến (lúc sang Pháp từ 1961-63), và Bích Chiêu (1962-64), kế đến tới nữ nghệ sĩ Phùng Há và Kim Cương (1964-65) đến hát. Sau một thời gian lưu tại Pháp khoảng 6 tháng, Chú tôi trở về Saigon với một tiết mục mới là trò múa rối (marionnettes / puppet show) và bản “Chiều Mưa Biên Giới” của Nguyễn Văn Đông được hát theo kiểu sound track, có nghĩa là hát thật sự trên sân khấu với dàn nhạc của Pháp thâu sẵn trên băng nhựa. Tôi có dịp đi xem Chú tôi diễn lần đó tại một rạp hát ở Saigon (dường như là rạp Hưng Đạo, tôi không nhớ rõ lắm)
Từ khi có quân đội Mỹ vào miền Nam ngày càng đông, những night clubs dành cho lính Mỹ mọc lên như nấm. Các ca sĩ hát nhạc trẻ càng thấy nhiều hơn. Chú tôi đóng vai “ông bầu” để tổ chức những chương trình nhạc trẻ cho lính Mỹ từ năm 1965 trở đi. Trong thời gian này, Chú tôi có sáng tác một vài bản nhạc không được phổ biến cho lắm như bài “Highway 19” đặt theo điệu Long Hổ Hội, nhạc cổ nhưng trên lời Anh và theo nhịp swing.
Trần Văn Trạch sau năm 1975
Sau ngày 30 tháng 4, 1975, Trần Văn Trạch không còn giữ chức vụ “quản lý” các nghệ sĩ miền Nam nữa. Chú tôi tạm sống một cuộc đời bình thường, với những chuyến lưu diễn địa phương cùng với một số nghệ sĩ miền Nam như Nguyễn Long (tự Long Đất, vừa qua đời ở Cali, Hoa Kỳ, làm nghề báo chuyên về văn nghệ, điện ảnh và sinh hoạt các nghệ sĩ Việt Nam ở hải ngoại, chụp ảnh, Quốc Anh (sang Pháp và sau đó định cư tại Hoa kỳ từ thâp niên 90)
Cho tới tháng 12, 1977, Trần Văn Trạch rời Saigon sang Paris. Từ đó trở đi cho tới ngày từ trần (12 tháng 4, 1994) nghệ sĩ Trần Văn Trạch, từng nổi tiếng là “Quái Kiệt” vẫn âm thầm hoạt động trong văn nghệ. Có một dạo đi đóng kịch với một đoàn hát Pháp, lưu diễn khắp các tỉnh ở Pháp. Rồi thỉnh thoảng đi đóng một vài vai phụ trong các phim của Pháp. Chú tôi tạm ngưng làm việc cho Pháp để xoay ra làm nghề khác để sinh nhai.
Sáng tác âm nhạc dường như bị “nghẹn”đi. Suốt gần 18 năm sống ở Pháp, chú chỉ sáng tác một vài bài thôi, vì lẽ cuộc sống ở hải ngoại thúc hối con người ta phải luôn luôn chạy với nhịp sống quá ồ ạt, khiến cho Chú tôi lớp phải lo việc đem vợ con sang Pháp, rồi lại phải lo kiếm việc làm độ nhựt.
Tuy nhiên Chú tôi cũng có góp mặt trong làng tân nhạc Việt ở hải ngoại qua ba cuốn băng “Hài hước Trần Văn Trạch” (Thúy Nga Paris, 1982) “Con đường hạnh phúc “ (Thanh Lan, 1983), và “Allô Paris” (Giáng Ngọc, Paris 1986). Về phía phim video, Trần Văn Trạch cũng có làm một cuốn kỷ niệm “Hài hước Trần Văn Trạch” do ông Cử ở quận Cam, Cali, Hoa kỳ thực hiện năm 1983. Chú tôi cũng có góp mặt trong cuốn thi ca nhạc kịch “Việt Nam” do Hà Phong thực hiện tại Paris năm 1984 với nữ nghệ sĩ Bích Thuận (vẫn còn sống tại Paris), Trần Văn Trạch, Trần Quang Hải, Bạch Yến và Hùng Tiến (từ trần tại Paris, 2002)
Chú tôi cũng có đi diễn cho cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ năm 1983 và 1986, ở Úc châu năm 1984, và thường trực có mặt trong những buổi hát giúp lấy tiền cho những con tàu vớt người di tản. Ở Âu châu từ Anh sang Đức, từ Bắc Âu sang Thụy Sĩ, Chú tôi vẫn còn tạo những trận cười qua những màn diễu ăn khách ngày xưa. Tôi có dịp diễn chung với Chú tôi tại Luân Đôn và tại Marseille vài năm trưóc khi Chú tôi mất. Đó là những dịp duy nhứt hai chú tôi hàn huyên với nhau và nhờ đó tôi mới ghi lại đuợc một số dữ kiện chính xác về cuộc đời của chú Trần Văn Trạch.
Trong những năm cuối cùng của cuộc đời, Chú tôi thường đi sang Hoa kỳ làm nghề quảng cáo trên đài Truyền hình Việt Nam ở Quận Cam. Cơn ung thư gan hoành hành vào cuối tháng giêng 1994 đã đưa Chú tôi trở về Paris, và nằm trị bịnh tại nhà thương Thenon ở Paris, quận 20 từ đầu tháng 2 cho tới ngày từ trần (12 tháng 4, 1994). Vợ chồng chúng tôi thường vào thăm Chú và tôi tìm cách chọc Chú cười. Lúc đó chú tôi chỉ thều thào nói không ra tiếng vì sức quá yếu sau mấy lần mổ gan mà không cứu chửa được. Chú tôi nhắm mắt ra đi ngày 12 tháng 4, 1994 trong khi tôi đang ở Toronto (Canada).
Rất đông nghệ sĩ đã đi đưa tiễn một nhạc sĩ thiên tài đến nơi yên nghĩ cuối cùng. Có GS Trần Văn Khê, cô tôi Trần Ngọc Sương từ Montreal sang. Nhạc sĩ Phạm Duy từ Hoa kỳ tới cùng với Duy Quang. Ở Pháp hầu hết các nghệ sĩ đều có mặt như Hữu Phước (từ trần), Ngọc Lưu (từ trần), Cao Thái, Bạch Yến và tôi từ Canada bay về Paris, Mỹ Hòa, Thiên Nga, Minh Đức, Thu Hương, Hoàng Long, Kiều Lệ Mai, Minh Đức, Minh Thanh, Kim Chi, Tài Lương, Minh Tâm, Thanh Phong, vv… Di hài được chôn tại nghĩa tranh Cimetière intercommunal ở Valenton, ngoại ô Paris.
Với trên 40 năm trong nghề, từng là người tiên phong trong việc tổ chức nhạc hội, người đã đặt ra danh từ “đại nhạc hội”, người đã góp công vào nền điện ảnh Việt, người duy nhứt của Việt Nam đã viết những bản nhạc hài hước lấy từ những đề tài tả cảnh khổ của người dân nghèo, Trần Văn Trạch ngày nay không còn nữa.
Tôi nghĩ rằng, đối với những người làm văn nghệ, Trần Văn Trạch đã đi vào lịch sử tân nhạc Việt Nam như một số nhạc sĩ đàn anh như Phạm Duy, Lê Thương, Hùng Lân, Hoàng Thi Thơ, Lam Phương, Dương Thiệu Tước, Thẩm Oánh, Lưu Hữu Phước, Hoàng Giác, Đoàn Chuẩn Từ Linh, Nguyễn Văn Thương, Văn Cao, Trịnh Công Sơn, vv…
Có ngưới sáng tác gợi hứng từ dân ca (Phạm Duy), hùng tráng có tính cách tranh đấu (Lưu Hữu Phước), hay mang tính cách địa phương (Lam Phương), và cũng có ngưới thích khôi hài (Lê Thuơng, Trần Văn Trạch, Lữ Liên). Sự đóng góp của biết bao nhạc sĩ có tài của miền Nam Việt Nam cần phải được duy trì qua những bài viết, hay những quyển sách ghi lại những tài năng âm nhạc của miền Nam trong giai đoạn 1954-75. Chỗ đứng của Trần Văn Trạch hoàn toàn riêng biệt trong vườn hoa âm nhạc Việt Nam và sự đóng góp của Chú tôi cho nền tân nhạc Việt sẽ để lại cho thế hệ mai sau một hình ảnh khó kiếm giữa rừng nhạc Việt đầy hoa thơm cỏ lạ.
Trần Quang Hải
Filed under: Giới thiệu | Tagged: Nhân Vật |
nhờ bài viết nầy mà dc hiểu thêm cuộc đời của quái kiệt Trần v Trạch. thanks.
[…] thêm bài (bấm vào đường dẫn sau đây) Quái Kiệt Trần Văn Trạch, người em ruõt của GSTS Trần Văn Khê, đã posted trên trang Một Thời Sài Gòn […]
[…] thêm (bấm vào đường link) : Quái Kiệt Trần Văn Trạch trên “Một thời Sài Gòn” ngày […]
[…] thêm (bấm vào đường link) : Quái Kiệt Trần Văn Trạch trên “Một thời Sài Gòn” ngày […]

markdown:
**TRẦN VĂN TRẠCH (1924-1994)** ![QK Tr V Trach 3 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/qk-tr-v-trach-3.jpg?w=202&h=300)
![QK Tr V Trach 3 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/qk-tr-v-trach-3.jpg?w=202&h=300)
![QK Tr V Trach 3 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/qk-tr-v-trach-3.jpg?w=202&h=300)
**CÙNG CÁC CA KHÚC HÀI HƯỚC** **– TRẦN QUANG HẢI**
Viết về cuộc đời của một danh tài là khó. Viết về một nghệ sĩ «lập dị» đã từng chinh phục cảm tình của khán thính giả qua ba thế hệ, mà người đó lại là chú ruột của kẻ viết bài này thì lại khó khăn hơn. Làm sao có thể viết một bài phê bình, nói gần nói xa như «mèo khen mèo dài đuôi» ?
*Nghệ sĩ hài hước của làng tân nhạc Việt Nam *
Cái khó của tôi là không biết nhiều về ông chú của tôi đứng về mặt gia đình. Có thể nói là suốt thời gian tôi sống ở Việt Nam, tôi chỉ gặp chú tôi tổng cộng độ 10 lần thôi, gặp chú ít khi nói chuyện vì lúc đó tôi hãy còn nhỏ quá đi. Tôi chỉ nhớ được xem chú Ba Trạch trình diễn ba lần tại Saigon. Một lần vào khoảng năm 1948 ở tại Dancing Théophile, vùng Dakao. Lúc đó tôi mới có 4 tuổi. Một lần khác chú tôi từ Pháp về năm 1961 hát bài «Chiều mưa biên giới» của nhạc và lời : Nguyễn Văn Đông với dàn nhạc Pháp thu vào băng sẵn để hát kèm theo kiểu hát playback và được xem chú tôi biểu diễn trò múa rối học được ở Pháp mang về. Lần chót trước khi tôi rời Việt Nam vào khoảng cuối năm 1961 tại một rạp hát ở Phú Nhuận với các màn bắn súng, nhái các thú vật như chú đã thường trình diễn.
Hình ảnh người chú tóc dài, chạy xe Mercedes cũ xì, được báo chí tặng cho danh hiệu «Quái kiệt» vẫn còn in rõ trong trí nhớ của tôi.
Cái khó thứ hai là tôi không ở trong nghề, không biết được bộ mặt thật sự của hậu trường sân khấu, cũng như không có «sống», «nếm mùi» ngọt, bùi, đắng, cay của nghề bán giọng hát đổi lấy chén cơm. Do đó, tôi không có một kỷ niệm nào để kể cho các bạn như đa số các nghệ sĩ Việt Nam mà tôi may mắn được gặp và nghe họ kể những bước thăng trầm của cuộc đời rày đây mai đó trên những đường mòn Việt Nam từ thành thị đến thôn quê.
Vài dòng về thời thơ ấu ![QK Tr V Trach 1 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/qk-tr-v-trach-1.jpg?w=225&h=300)
[Vài dòng về thời thơ ấu](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/qk-tr-v-trach-1.jpg) ![QK Tr V Trach 1 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/qk-tr-v-trach-1.jpg?w=225&h=300)
![QK Tr V Trach 1 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/qk-tr-v-trach-1.jpg?w=225&h=300)
Trần Văn Trạch, tên thật là Trần Quang Trạch, sinh năm Giáp Tý (1924), tại làng Đông Hòa, tỉnh Mỹ Tho. Trong gia đình có rất nhiều người biết về nhạc, nhất là nhạc cổ. Ông sơ tôi, Trần Quang Thọ, nhạc sĩ triều đình Huế. Ông cố tôi, Trần Quang Diệm, ngày xưa được gởi ra Huế để học đàn tỳ bà trong thành nội và nổi tiếng về đàn tỳ bà trong Nam cùng với sự chế cách viết bài bản cho đàn tỳ bà. Ông nội tôi, Trần Quang Triều, tự Bảy Triều, nổi tiếng trong giới cổ nhạc qua tiếng đàn kìm lên dây theo kiểu dây Tố Lan do ông nội tôi sáng chế ra.
Gia đình bên phía ông nội tôi còn có bà cô Ba tên là Trần Ngọc Viện, người đã thành lập gánh hát Đồng Nữ vào khoảng năm 1927 với một điểm đặc biệt là tất cả các diễn viên trong gánh hát đều là Đồng Nữ, một hiện tượng duy nhứt trong lịch sử hát cải lương miền Nam.
Bên phía bà nội tôi thì có ông Cậu Năm tên là Nguyễn Tri Khương (cháu nội của ông Nguyễn Tri Phương, một vị quan nổi tiếng dưới thới triều Nguyễn), từ trần vào năm 1962, là một nhạc sĩ chuyên về sáo, lại thông hiểu về lý thuyết nhạc cổ, đã giúp cho Ba tôi là GS Trần Văn Khê khi viết luận án tiền sĩ về nhạc Việt. Ông Nguyễn Tri Khương còn là thầy tuồng của gánh hát Đồng Nữ và là tác giả của những bài hát mới mà ngày nay rất ít người biết như các bài «Thất trĩ bi hùng», «Yến tước tranh ngôn», «Phong xuy trịch liễu», «Bắc Cung Ai», vv… Ông Cậu Tư, anh của ông Nguyễn Tri Khương, có một người con rất giỏi về. Đó là cố nhạc sĩ Nguyễn My Ca (tên thật là Nguyễn Mỹ Ca) mất vào năm 1944 trong lúc chống Pháp. Bác My Ca là anh em cô cậu với Ba tôi và chú tôi, chỉ được người Việt biết qua nhạc phẩm «Dạ Khúc».
Những dòng trên đây được viết ra với mục đích là giúp cho các bạn hiểu rõ trong bối cảnh nào chú Trần Văn Trạch đã sống và hấp thụ nhiều khía cạnh âm nhạc trong khoảng thời ấu thơ tại làng Vĩnh Kim, làng Đông Hòa, làng Bình Hòa Đông của tỉnh Mỹ Tho miền Nam Việt Nam.
Ông Nội tôi có ba người con. Người con cả là Trần Văn Khê (sinh năm 1921, từng là giáo sư dân tộc nhạc học tại đại học đường Sorbonne, Paris, hưu trí năm 1987, và hiện giờ để hết thì giờ để viết các quyển hồi ký về cuộc đời của mình – đã xuất bản được 6 quyển tại Việt Nam từ năm 1998, sang Pháp năm 1949 và hiện sinh sống tại thành phố Vitry sur Seine, ngoại ô Paris). Kế đến là Trần Văn Trạch, sinh năm 1924, nổi danh là Quái kiệt trong làng tân nhạc Việt, từ trần năm 1994 tại Paris. Người con gái út, tên là Trần Ngọc Sương, sinh năm 1925, từng là ca sĩ nổi tiếng lấy biệt hiệu là Ngọc Sương, sau đổi lại là Thủy Ngọc trong những năm 1948-50, và hiện sống tại Montreal, Canada.
Chú Trạch lúc nhỏ rất có khiếu về nhạc. Học đánh đàn kìm và đàn tỳ bà rất sành. Lại có giọng hát ấm êm, ca «vọng cổ» mùi không thua gì Năm Nghĩa (chủ gánh hát Thanh Minh) thời thập niên 30. Tuy biết nhiều về cổ nhạc, nhưng lại thích tân nhạc hơn. Lúc khoảng thời đó (1937-39), nhạc sĩ My Ca rất giỏi về đàn violon, và Ba tôi thiên về đàn mandoline. Hai người thường hợp tấu để đàn các bản nhạc Pháp nổi tiếng thời đó như «J’ai deux amours», «Marinella». Phong trào phát động nhạc mới được giới trẻ theo một cách mạnh mẽ. Chú tôi theo học chữ ở Collège de Mỹ Tho (trường trung học Mỹ Tho) cho tới năm 1942 thì rời ghế nhà trường.
Tuy ở trong gia đình nhạc sĩ, nhưng lại là người thích buôn bán làm ăn, nên chú Trạch mới lập ra lò làm chén ở Vĩnh Kim. Sau một vài năm buôn bán, coi bộ không khá lắm, nên bỏ nghề lên Saigon tìm việc sinh sồng. Khoảng năm 1945, sau khi Nhật đầu hàng, Pháp trở lại Việt Nam, những phòng trà nho nhỏ mở cửa trở lại. Chú tôi mới bắt đầu kiếm được một phòng trà nhỏ (loại salon de thé) ở đường Lagrandière.
** [Danh từ «Đại Nhạc Hội» xuất hiệ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/qk-tr-v-trach-2.jpg) ![QK Tr V Trach 2 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/qk-tr-v-trach-2.jpg?w=225&h=300)
![QK Tr V Trach 2 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/qk-tr-v-trach-2.jpg?w=225&h=300)
**n**
Có lẽ rất ít người biết từ đâu xuất phát danh từ «đại nhạc hội». Chú Trần Văn Trạch làm hoạt náo viên và hát tại dancing Théophile ở vùng Dakao từ năm 1947-48. Các bản nhạc hài hước đầu tiên không phải do Trần Văn Trạch sáng tác mà là do nhạc sĩ Lê Thương (1914-1996) viết ra đầu tiên. Nhạc sĩ Lê Thương được nhiều người biết qua các bản «Thằng Cuội», «Hòn Vọng Phu 1, 2, 3». Chính nhạc sĩ Lê Thương đã chính thức khơi mào một loại nhạc hài hước như bản nhạc «Hòa Bình 48» (Lê Thương, 1948) đã do Ba tôi hát trong dĩa 78 vòng của hãng ORIA thu bên Pháp năm 1949, và Chú tôi hát ở Saigon với những màn bắn súng, máy bay dội bom phát sinh từ đó. Bản nhạc «Liên Hiệp Quốc» (Lê Thương, 1949) cũng được Ba tôi và chú tôi tung ra thị trường với những màn hài hước bắt chước các thứ tiếng Anh, Nga, Tàu, vv…
Nhạc sĩ Lê Thương có viết năm 1948 một bản nhạc tựa là «Làng báo Saigon» do Trần Văn Trạch hát vài lần trên sân khấu nhưng bị chánh phủ cấm. Lời nhạc có tính cách chính trị, nên sau đó, Lê Thương, Trần Văn Trạch, Phạm Duy, Đức Quỳnh, đã «bị mời» vào bót Catinat mấy ngày. Đến năm 1949, Trần Văn Trạch thấy rằng tân nhạc bắt đầu thịnh hành. Các ca sĩ như Minh Trang, Ngọc Sương, Ngọc Hà, Tâm Vấn góp mặt trên đài phát thanh Pháp Á, trên các sân khấu trình diễn tân nhạc. Trần Văn Trạch mới có ý nghĩ «lăng xê» (từ tiếng Pháp là động từ «lancer») danh từ «Đại nhạc hội» để chỉ định những buổi hát bao gồm ca, vũ, nhạc, kịch trong một chương trình văn nghệ. Từ đó trở đi, «đại nhạc hội» được thông dụng cho tới ngày nay.
Sau đó, chú Trần Văn Trạch thấy rằng muốn khuếch trương khía cạnh tân nhạc, chỉ có cách là mang tân nhạc xen kẽ với những màn ảo thuật, xiệc, vào những buổi chiếu phim hát bóng vì lúc đó phim hát bóng rất thịnh hành, người đi coi hát bóng rất đông, thuận tiện cho việc phổ biến tân nhạc Việt hãy còn phội thai trong giai đoạn này.
**Phụ diễn tân nhạc trong rạp chiếu bóng ** ![QK Tr V Trach 4 ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/qk-tr-v-trach-4.jpg?w=300&h=202)
Sau thế chiến thứ hai, cuộc sống trên thế giới trở lại bình thường. Nền kinh tế bắt đầu tìm lại thế quân bình. Dân chúng bắt đầu đi xem hát, nghe nhạc, có nhiều cách giải trí hơn. Lúc bấy giờ, xứ Việt Nam hãy còn là thuộc địa của Pháp. Mà ở xứ Pháp, vào thời buổi đó, bắt đầu có chuyện phụ diễn tân nhạc hay những màn hát thuật giữa phim thời sự, quảng cáo, và phim chánh.
Trần Văn Trạch thấy hình thức đó hay nên mới tìm cách phổ biến hiện tượng đó tại Saigon. Nhạc sĩ Đức Quỳnh và chú tôi hợp tác với nhau, và lựa rạp hát bóng Nam Việt làm nơi thử thách đầu tiên.
Lúc đó là vào khoảng năm 1951. Được dân chúng thích và đòi hỏi. Trần Văn Trạch mới lần lượt phổ biến chuyện phụ diễn tân nhạc tới những rạp hát khác và lần lần làm thành «hệ thống dây chuyền». Tân nhạc thiếu bài mới để hát. Các nhạc sĩ mới đua nhau sáng tác những nhạc phẩm phù hợp với nhu cầu của dân chúng trong thành phố. Các ca sĩ không thể đem lên sân khấu những ca khúc hùng mạnh đầy màu sắc đấu tranh, giặc giã. Nhờ đó mà mới nẩy sanh ra phong trào sáng tác nhạc rất mạnh.
Trần Văn Trạch bắt đầu nổi tiếng về tài hài hước và kể chuyện, rồi sang hát một vài bản nhạc diễu để chọc cười khán giả. Bài bản lại thiếu, nên chú tôi bắt buộc phải sáng tác những bản nhạc đúng «ni tấc». Nhờ đó mà một số bản nhạc «diễu» được ra đời và đi sâu vào lòng dân chúng mãi cho tới ngày hôm nay nhứt là khán giả vào lứa tuổi 50- 80 tuổi.
Trần Văn Trạch có một lối hát mộc mạc, đúng giọng miền Nam. Chú tôi là một trong số rất ít ca sĩ chuyên hát với giọng miền Nam, phát âm không màu mè, dùng lời lẽ đơn giản, không cầu kỳ, những tữ ngữ được nghe trong đời sống hàng ngày, nhưng chủ đề lấy từ cuộc sống người dân nghèo nên rất dễ làm xúc động người nghe.
Bài hát hài hước đầu tiên được Chú tôi sáng tác là «Anh phu xích lô» (1951). Về nhạc thì sử dụng âm giai thất cung với những câu nhạc dễ nhớ được lập đi lập lại. Về tiết tấu thì sử dụng nhiều nhịp ngoại, hát mau và phải «giựt» theo kiểu swing để tạo sự vui nhộn. Tôi chỉ nhớ đoạn đầu của bài hát «anh phu xích lô» như sau :
*Có ai mà muốn đi tới Chợ Lớn / Có ai mà muốn đi tới Chợ Mới / Có ai mà muốn đi chóng cho mau tới / Ê Tôi xin mời lại đây / Chiếc xe này có bảo kiết thật chắc / Bánh xe thì tốt thùng có bọc sắt / Nếu khi mà có đụng phải xe jeep / Quý ngài chẳng hề hấn gì. *
Khi thấy loại nhạc này «hấp dẫn» người nghe, chú Ba Trạch mới tiếp tục viết thêm một số nhạc phẩm hài hước khác như «Chuyến xe lửa mùng 5» (1952) kể lại chuyện một anh chàng đi xe lửa về thăm mẹ. Trên xe lửa, để cho qua thì giờ, ngồi đếm cột đèn mà bị người bên cạnh hỏi tới hỏi lui. Đến khi về nhà mới hay mẹ mình đã từ trần. Câu chuyện lúc đầu thì thấy cười. Nhưng kết cuộc là «cười ra nước mắt».
Cho tới ngày ký hiệp định Genève (1954), Trần Văn Trạch viết khá nhiều bài như «Cái tê – lê – phôn», «Cái đồng hồ tay», «Anh chàng thất nghiệp», «Cây bút máy», «Đừng có lo». Để cho các bạn biết sơ qua một số bài với âm điệu, tôi xin tạm ghi lại một đoạn nhỏ của một vài bài điển hình như «cái tê – lê – phôn» được bắt đầu như sau :
*Từ đâu nạn đưa tới / Gắn chi cái tê lê phôn / Bởi tôi muốn làm tài khôn / Khiến tôi muốn thành ra ma / Không vào Chợ Quán cũng đi Biên Hòa vv…..*
Trong năm 1952, tôi muốn nói tới hai bản nhạc của Trần Văn Trạch đã được nhiều người biết tới mà không phải là nhạc hài hước. Đó là bài «Chiến xa Việt Nam» và một bản nhạc khác mà hầu hết những người Việt miền Nam đều đã có nghe qua rất thường. Đó là bài «Xổ số kiến thiết quốc gia». Trong vòng 23 năm, từ 1952 tới 1975, mỗi tuần tại rạp Norodom (sau đổi lại thành rạp Thống Nhất), đều có nghe hát bản nhạc này trước khi xổ số. Tôi ghi lại đây bản nhạc này mà tôi không thấy trong những tập nhạc được xuất bản tại hải ngoại sau 1975.
**Kiến thiết quốc gia ** *(nhạc và lời : Trần Văn Trạch, 1952) * *Kiến thiết quốc gia / Giúp đồng bào ta / Xây đắp muôn người / Được nên cửa nhà / Tô điểm giang san / Qua bao lầm than / Ta thề kiến thiết / Trong giấc mộng vàng * *Triệu phú đến nơi / Chỉ mười đồng thôi / Mua lấy xe nhà / Giàu sang mấy hồi / Mua số quốc gia / Giúp đồng bào ta / Ấy là thiên chức / Của người Việt Nam*
Mua số mau lên / Xổ số gần đến / Mua số mau lên / Xổ số gần đến
[Bài “Chiến xa Việt Nam” (1952) đã được nghe nhiều lần thời đệ nhất cộng hòa. Nữ ca sĩ Bạch Yến lúc hãy còn là em bé Bạch Yến đã hát bài này khi dự thi tuyển lựa tài tử ở Đài Pháp Á khoảng 1953. Trong những kỳ đi diễn binh nhân ngày Quốc khánh, chúng ta cũng có nghe nữa. Thời gian trôi qua, những bản nhạc hùng mạnh như Thúc Quân, Xuất Quân, Hờn Sông Gianh, Chiến Xa Việt Nam, vv…. đã mờ dần trong trí nhớ người Việt hải ngoại và trong nước.](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/cs-bach-yen.jpg)
Khi miền Nam trở thành một quốc gia cộng hòa dưới thời cố tổng thống Ngô Đình Diệm (1956-1963), nhạc sĩ Trần Văn Trạch sáng tác rất ít. Chỉ có một bài ca hài hước được ra đời. Đó là bài “Ba chàng đi hỏi vợ”
**Ban Sầm Giang **
Những ai ở vào tuổi lục tuần đều có dịp nghe ban Sầm Giang do Trần Văn Trạch đảm trách trên đài phát thanh Pháp Á từ năm 1950 tới năm 1954. Con sông Sầm Giang ghi nhiều kỷ niệm trong cuộc đời thơ ấu của Chú tôi nên khi lập một ban nhạc hay một đoàn hát, Chú tôi mới lấy tên con sông này để “dựng bảng hiệu”. Bản nhạc được nghe báo hiệu chương trình ban Sầm Gian trên đài là một bản nhạc do cố nhạc sĩ Nguyễn My Ca sáng tác cho một tiệm mới khai trương tại Vĩnh Kim khoảng 1940 và Chú tôi lấy điệu nhạc này và đặt lới mới vào.
Ban Sầm Giang quy tụ một số nhạc sĩ gạo cội như cố nhạc sĩ Võ Đức Thu, Khánh Băng. Về sau có nhạc sĩ Nghiêm Phú Phi (ở Mỹ hiện nay), các ca sĩ nổi tiếng thời 50 như Trần Văn Trạch, Ngọc Sương, Ngọc Hà, Tôn Thất Niệm, Linh Sơn, Mạnh Phát, Minh Diệu, Túy Hoa, Tâm Vấn. Đến năm 1953, có thêm những bộ mặt mới như nữ kịch sĩ Bích Thuận, ban Thăng Long, Duy Trác, Tùng Lâm, và ….. em bé Bạch Yến. Với một chương trình hàng tuần về ca, nhạc, kịch, Trần Văn Trạch đã chinh phục thính giả và nhờ đó những chương trình “đại nhạc hội” được nối tiếp và phát triển trên toàn xứ.
*Năm 1953, Trần Văn Trạch diễn tại Hà Nội và rất được hoan nghinh, vì bộ môn hài hước không có trên đất Bắc. Chú tôi phải dời ngày về Saigon mấy lượt khiến cho những bạn bè đi đón “hụt” mấy lần ví Chú tôi “không chịu về”. Sau chuyến đi thành công này, Trần Văn Trạch dự định đưa một đoàn văn nghệ miền Nam ra diễn ngoài Bắc lấy tên là “Đoàn Gió Nam”. Việc tổ chức đang tiến hành thì hiệp định Genève (1954) đã chia xứ Việt Nam ra làm hai, nên chuyến đi Bắc của đoàn nghệ sĩ miền Nam không bao giờ được thực hiện.* ![TTH-NVDong- T Tuyen ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/tth-nvdong-t-tuyen.jpg?w=300&h=224)
![TTH-NVDong- T Tuyen ](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2010/07/tth-nvdong-t-tuyen.jpg?w=300&h=224)
**Trần Văn Trạch Với Điện Ảnh **
Nền điện ảnh Việt Nam ở trong giai đoạn phôi thai. Khoảng 1955, Chú tôi mới cộng tác với hãng phim Mỹ Phương bên Pháp do bà Mỹ Phương (vợ ông Trần Văn Trai, chủ nhà hàng Âu Cơ ở Paris), làm giám đốc sản xuất với sự phụ lực của Phùng thị Nghiệp và Eric Lê Hùng (từng làm đạo diễn nổi tiếng ở Pháp).
Hai cuốn phim được quay là “Lòng Nhân Đạo” (1955) với Trần Văn Trạch, Kim Cương, Hà Minh Tây (anh Tây lúc trước làm việc cho đài truyền hình Pháp, giờ về hưu) thủ vai chánh, và phim “Giọt Máu Rơi” (1956) với Trần Văn Trạch và Kim Cương. Tuy rằng hai cuốn phim này chưa đạt được đúng mức trình độ diễn xuất, nhưng rất được sự ủng hộ của khán giả Việt Nam lần đầu thấy người Việt đóng phim.
Trần Văn Trạch sau đó mới rời hãng phim Mỹ Phương để cộng tác với người Tàu ở Chợ Lớn để lập hãng phim Việt Thanh, và tự làm đạo diễn cho hai cuốn phim về chuyện cổ tích Việt Nam. Đó là hai cuốn phim “Thoại Khanh Châu Tuấn” (1956) với Kim Cương, Vân Hùng thủ vai chánh và “Trương Chi Mỵ Nương” (1956) với Trang Thiên Kim và La Thoại Tân. Năm 1957, Chú tôi bị đau thập tử nhứt sanh suốt cả năm. May nhờ có bác sĩ Phan Văn Đệ cứu sống. Rồi Chú tôi từ giã nghề điện ảnh Việt Nam lúc đó bắt đầu bành trướng và phát triển mạnh với những nhà đạo diễn chuyên nghiệp và những tài tử điện ảnh như Lê Quỳnh, Kiều Chinh, Kiều Hạnh.
Tuy Chú tôi không tiếp tục ngành điện ảnh, nhưng cũng có đóng góp khá nhiều cho sự hình thành nền điện ảnh Việt Nam tại miền Nam Việt Nam.
**Giai đoạn tổ chức đại nhạc hội **
Không một nghệ sĩ Việt Nam nào mà không biết Trần Văn Trạch. Đa số đã có dịp làm việc chung với Chú tôi ít nhất là một lần trong đời. Có người gọi Chú tôi là “Anh Ba”, có người trong lớp nghệ sĩ trẻ gọi Chú tôi là “Chú Ba”. Với những chương trình “đại nhạc hội”, Chú Trạch đã có dịp đi khắp các tỉnh, các làng ở miền Nam. Trong thời đệ nhứt cộng hòa (1956-1963), Trần Văn Trạch đã thực hiện nhiều chương trình ca, vũ, nhạc, kịch ngày càng vĩ đại với một thành phần nghệ sĩ càng ngày càng đông. Rồi Kim Cương, ban Dân Nam, Hoàng Thi Thơ… nhảy vào làng tổ chức nhạc hội cho tới Saigon thất thủ (tháng 4, 1975)
Năm 1960, Chú tôi mới đi sang Paris tìm những ý kiến mới. Ở Paris, Chú tôi thường xuyên hát tại nhà hàng “La Table du Mandarin”, Paris, quận 1, nơi duy nhứt ở Paris có chương trình văn nghệ Á châu mỗi đêm cho khách Tây phương. Cũng nơi này do ông Phạm Văn Mười (từ trần vào thập niên 80) làm chủ, đã được những ca sĩ Việt nổi tiếng thời đó như Thiên Hương (Tini Yong) rồi Bạch Yến (lúc sang Pháp từ 1961-63), và Bích Chiêu (1962-64), kế đến tới nữ nghệ sĩ Phùng Há và Kim Cương (1964-65) đến hát. Sau một thời gian lưu tại Pháp khoảng 6 tháng, Chú tôi trở về Saigon với một tiết mục mới là trò múa rối (marionnettes / puppet show) và bản “Chiều Mưa Biên Giới” của Nguyễn Văn Đông được hát theo kiểu sound track, có nghĩa là hát thật sự trên sân khấu với dàn nhạc của Pháp thâu sẵn trên băng nhựa. Tôi có dịp đi xem Chú tôi diễn lần đó tại một rạp hát ở Saigon (dường như là rạp Hưng Đạo, tôi không nhớ rõ lắm)
Từ khi có quân đội Mỹ vào miền Nam ngày càng đông, những night clubs dành cho lính Mỹ mọc lên như nấm. Các ca sĩ hát nhạc trẻ càng thấy nhiều hơn. Chú tôi đóng vai “ông bầu” để tổ chức những chương trình nhạc trẻ cho lính Mỹ từ năm 1965 trở đi. Trong thời gian này, Chú tôi có sáng tác một vài bản nhạc không được phổ biến cho lắm như bài “Highway 19” đặt theo điệu Long Hổ Hội, nhạc cổ nhưng trên lời Anh và theo nhịp swing.
**Trần Văn Trạch sau năm 1975 **
Sau ngày 30 tháng 4, 1975, Trần Văn Trạch không còn giữ chức vụ “quản lý” các nghệ sĩ miền Nam nữa. Chú tôi tạm sống một cuộc đời bình thường, với những chuyến lưu diễn địa phương cùng với một số nghệ sĩ miền Nam như Nguyễn Long (tự Long Đất, vừa qua đời ở Cali, Hoa Kỳ, làm nghề báo chuyên về văn nghệ, điện ảnh và sinh hoạt các nghệ sĩ Việt Nam ở hải ngoại, chụp ảnh, Quốc Anh (sang Pháp và sau đó định cư tại Hoa kỳ từ thâp niên 90)
Cho tới tháng 12, 1977, Trần Văn Trạch rời Saigon sang Paris. Từ đó trở đi cho tới ngày từ trần (12 tháng 4, 1994) nghệ sĩ Trần Văn Trạch, từng nổi tiếng là “Quái Kiệt” vẫn âm thầm hoạt động trong văn nghệ. Có một dạo đi đóng kịch với một đoàn hát Pháp, lưu diễn khắp các tỉnh ở Pháp. Rồi thỉnh thoảng đi đóng một vài vai phụ trong các phim của Pháp. Chú tôi tạm ngưng làm việc cho Pháp để xoay ra làm nghề khác để sinh nhai.
Sáng tác âm nhạc dường như bị “nghẹn”đi. Suốt gần 18 năm sống ở Pháp, chú chỉ sáng tác một vài bài thôi, vì lẽ cuộc sống ở hải ngoại thúc hối con người ta phải luôn luôn chạy với nhịp sống quá ồ ạt, khiến cho Chú tôi lớp phải lo việc đem vợ con sang Pháp, rồi lại phải lo kiếm việc làm độ nhựt.
Tuy nhiên Chú tôi cũng có góp mặt trong làng tân nhạc Việt ở hải ngoại qua ba cuốn băng “Hài hước Trần Văn Trạch” (Thúy Nga Paris, 1982) “Con đường hạnh phúc “ (Thanh Lan, 1983), và “Allô Paris” (Giáng Ngọc, Paris 1986). Về phía phim video, Trần Văn Trạch cũng có làm một cuốn kỷ niệm “Hài hước Trần Văn Trạch” do ông Cử ở quận Cam, Cali, Hoa kỳ thực hiện năm 1983. Chú tôi cũng có góp mặt trong cuốn thi ca nhạc kịch “Việt Nam” do Hà Phong thực hiện tại Paris năm 1984 với nữ nghệ sĩ Bích Thuận (vẫn còn sống tại Paris), Trần Văn Trạch, Trần Quang Hải, Bạch Yến và Hùng Tiến (từ trần tại Paris, 2002)
Chú tôi cũng có đi diễn cho cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ năm 1983 và 1986, ở Úc châu năm 1984, và thường trực có mặt trong những buổi hát giúp lấy tiền cho những con tàu vớt người di tản. Ở Âu châu từ Anh sang Đức, từ Bắc Âu sang Thụy Sĩ, Chú tôi vẫn còn tạo những trận cười qua những màn diễu ăn khách ngày xưa. Tôi có dịp diễn chung với Chú tôi tại Luân Đôn và tại Marseille vài năm trưóc khi Chú tôi mất. Đó là những dịp duy nhứt hai chú tôi hàn huyên với nhau và nhờ đó tôi mới ghi lại đuợc một số dữ kiện chính xác về cuộc đời của chú Trần Văn Trạch.
Trong những năm cuối cùng của cuộc đời, Chú tôi thường đi sang Hoa kỳ làm nghề quảng cáo trên đài Truyền hình Việt Nam ở Quận Cam. Cơn ung thư gan hoành hành vào cuối tháng giêng 1994 đã đưa Chú tôi trở về Paris, và nằm trị bịnh tại nhà thương Thenon ở Paris, quận 20 từ đầu tháng 2 cho tới ngày từ trần (12 tháng 4, 1994). Vợ chồng chúng tôi thường vào thăm Chú và tôi tìm cách chọc Chú cười. Lúc đó chú tôi chỉ thều thào nói không ra tiếng vì sức quá yếu sau mấy lần mổ gan mà không cứu chửa được. Chú tôi nhắm mắt ra đi ngày 12 tháng 4, 1994 trong khi tôi đang ở Toronto (Canada).
Rất đông nghệ sĩ đã đi đưa tiễn một nhạc sĩ thiên tài đến nơi yên nghĩ cuối cùng. Có GS Trần Văn Khê, cô tôi Trần Ngọc Sương từ Montreal sang. Nhạc sĩ Phạm Duy từ Hoa kỳ tới cùng với Duy Quang. Ở Pháp hầu hết các nghệ sĩ đều có mặt như Hữu Phước (từ trần), Ngọc Lưu (từ trần), Cao Thái, Bạch Yến và tôi từ Canada bay về Paris, Mỹ Hòa, Thiên Nga, Minh Đức, Thu Hương, Hoàng Long, Kiều Lệ Mai, Minh Đức, Minh Thanh, Kim Chi, Tài Lương, Minh Tâm, Thanh Phong, vv… Di hài được chôn tại nghĩa tranh Cimetière intercommunal ở Valenton, ngoại ô Paris.
Với trên 40 năm trong nghề, từng là người tiên phong trong việc tổ chức nhạc hội, người đã đặt ra danh từ “đại nhạc hội”, người đã góp công vào nền điện ảnh Việt, người duy nhứt của Việt Nam đã viết những bản nhạc hài hước lấy từ những đề tài tả cảnh khổ của người dân nghèo, Trần Văn Trạch ngày nay không còn nữa.
Tôi nghĩ rằng, đối với những người làm văn nghệ, Trần Văn Trạch đã đi vào lịch sử tân nhạc Việt Nam như một số nhạc sĩ đàn anh như Phạm Duy, Lê Thương, Hùng Lân, Hoàng Thi Thơ, Lam Phương, Dương Thiệu Tước, Thẩm Oánh, Lưu Hữu Phước, Hoàng Giác, Đoàn Chuẩn Từ Linh, Nguyễn Văn Thương, Văn Cao, Trịnh Công Sơn, vv…
Có ngưới sáng tác gợi hứng từ dân ca (Phạm Duy), hùng tráng có tính cách tranh đấu (Lưu Hữu Phước), hay mang tính cách địa phương (Lam Phương), và cũng có ngưới thích khôi hài (Lê Thuơng, Trần Văn Trạch, Lữ Liên). Sự đóng góp của biết bao nhạc sĩ có tài của miền Nam Việt Nam cần phải được duy trì qua những bài viết, hay những quyển sách ghi lại những tài năng âm nhạc của miền Nam trong giai đoạn 1954-75. Chỗ đứng của Trần Văn Trạch hoàn toàn riêng biệt trong vườn hoa âm nhạc Việt Nam và sự đóng góp của Chú tôi cho nền tân nhạc Việt sẽ để lại cho thế hệ mai sau một hình ảnh khó kiếm giữa rừng nhạc Việt đầy hoa thơm cỏ lạ.
**Trần Quang Hải**
Filed under:
[Giới thiệu](https://cafevannghe.wordpress.com/category/uncategorized/gi%e1%bb%9bi-thi%e1%bb%87u/) | Tagged: [Nhân Vật](https://cafevannghe.wordpress.com/tag/nhan-v%e1%ba%adt/) |
Lim Van, on 17.10.2014 at 4:54 Chiều said:
nhờ bài viết nầy mà dc hiểu thêm cuộc đời của quái kiệt Trần v Trạch. thanks.
BẢN DI NGUYỆN CỦA NS TRẦN VĂN KHÊ | Một thời Sài Gòn, on 16.06.2015 at 1:48 Chiều said:
[…] thêm bài (bấm vào đường dẫn sau đây) Quái Kiệt Trần Văn Trạch, người em ruõt của GSTS Trần Văn Khê, đã posted trên trang Một Thời Sài Gòn […]
TRẦN VĂN TRẠCH & NGUYỄN NHƯỢC PHÁP | Một thời Sài Gòn, on 16.06.2017 at 7:20 Sáng said:
[…] thêm (bấm vào đường link) : Quái Kiệt Trần Văn Trạch trên “Một thời Sài Gòn” ngày […]
TRẦN VĂN TRẠCH & NGUYỄN NHƯỢC PHÁP | Một thời Sài Gòn, on 16.06.2017 at 7:20 Sáng said:
[…] thêm (bấm vào đường link) : Quái Kiệt Trần Văn Trạch trên “Một thời Sài Gòn” ngày […]

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/pFYne-61>; rel=shortlink

X-ac: 1.dca _dca


text:
HÌNH NHƯ HỌ…
ĐÃ QUÊN GIA ĐỊNH ?
Thế hệ sinh sau năm 1975 thì không biết Gia Định rồi.
Nói đến Trung tâm tỉnh Gia Đinh có nhiều địa danh khó quên như : Chợ Bà Chiểu, Lăng Tả Quân Lê Văn Duyệt, rạp chiếu bóng thì có Cao Đồng Hưng, Đại Đồng, riêng rạp Huỳnh Long toàn chiếu phim Ấn Độ. Ngã 3 cây Quéo, ngã 3 cây Thị, ngã 4, ngã 5 Bình Hòa. Xa hơn nữa là ngã 3 Chú Ía, ngã 5 Chuồng Chó, cây cầu sắt nổi tiếng có đường rầy xe lửa chung với đường xe đò là cây cầu Bình Lợi. Bệnh viện Nguyễn Văn Học là bệnh viện lớn nhất tỉnh Gia Định, gần bên là Trung Tâm Ung Bướu, ngày ấy bệnh viện Ung Bướu vắng vẻ vì ít người bị ung thư. 7 Hiền cũng có đá banh sân Lê Văn Duyệt, khu vực này ngày ấy nhà cửa thưa thớt giống như miệt vườn.
oOo
Gia Định đâu phải là nơi nào xa lắc mà nó chính là một vùng đất rộng lớn bao gồm cả Sài Gòn – Chợ Lớn và một phần của Định Tường xưa, tên gọi Phiên Trấn Dinh.
Lúc ấy, tên gọi Gia định được gọi kèm với địa danh Đồng Nai: Nhà Bè nước chảy chia hai/ Ai vào Gia Định Đồng Nai thì vào.
Theo tác giả Huỳnh Minh, từ năm 1698, Chưởng cơ Nguyễn Hữu Cảnh, vị kinh lược đầu tiên ở miền Nam, đã chia Phiên Trấn Dinh thành phủ Gia Định và huyện Tân Bình. Phủ Gia Định bao gồm cả vùng đất đặt dinh Phiên Trấn. Đến năm 1790, sau khi thu hồi đất Gia Định, Nguyễn Ánh cho xây thành và mệnh danh nơi này là Gia Định Kinh.
“Địa vị” và “cấp hàm” của Gia Định thay đổi theo thời thịnh trị của vua Gia Long và chiến sự. Năm 1802, sau khi công thành danh toại, vua Gia Long hạ cấp còn “Gia Định trấn” rồi xuống cấp dần dần chỉ còn “Gia Định thành”, “tỉnh Gia Định”. Từ năm 1866, Pháp bỏ tên tỉnh Gia Định mà gọi là tỉnh Sài Gòn cũng là địa bàn cũ của tỉnh Gia Định nhưng không chia thành phủ, huyện mà chia thành bảy hạt tham biện, trong đó có hạt Sài Gòn.
Đến năm 1885, Pháp đổi hạt Sài Gòn thành hạt Gia Định để phân biệt với TP Sài Gòn. Và không biết buồn tình chi nữa, từ năm 1889, hạt Gia Định có tên là tỉnh Gia Định – một trong 20 tỉnh của Nam Kỳ lục tỉnh cũ.
Dưới chế độ Việt Nam Cộng Hòa, tỉnh Gia Định như “ôm” Đô thành Sài Gòn trong lòng – rộng 1.499 km 2 với 1.282.000 dân, chia ra tám quận là Bình Chánh, Cần Giờ, Hóc Môn, Nhà Bè, Quảng Xuyên, Tân Bình và Thủ Đức. Những thị trấn quan trọng là Bà Chiểu (xã Bình Hòa), thị trấn Phú Nhuận (xã Phú Nhuận, quận Tân Bình), thị trấn Thị Nghè (xã Thạnh Mỹ Tây)…
Tòa Hành chính tỉnh Gia Định đặt tại Bà Chiểu (nay là trụ sở UBND quận Bình Thạnh). Thời đó, tỉnh Gia Định có những di tích lịch sử – văn hóa quan trọng như Lăng Ông Bà Chiểu, lăng và miếu thờ Khâm sai Nguyễn Văn Học, lăng Phú Thành và đền thờ Trương Tấn Bửu, lăng và đền thờ Quận công Võ Tánh. Và thời ấy, nữ sinh trung học Lê Văn Duyệt (nay là Trường Võ Thị Sáu) cũng nổi tiếng là học giỏi khắp vùng Gia Định, Trường Trung học Trang trí mỹ thuật Gia Định (nay là Trường ĐH Mỹ thuật) đào tạo bao thế hệ họa sĩ miền Nam, BV Nguyễn Văn Học là bệnh viện lớn nhất của tỉnh Gia Định, là nơi các bác sĩ y khoa tương lai của Sài Gòn – Gia Định đến thực tập… Cho đến năm 1976, tỉnh Gia Định hợp nhất vào Sài Gòn – Chợ Lớn để tthành TP.HCM…
Vài dòng như vậy để thấy rằng hai chữ Gia Định đã gắn liền với lịch sử thành lập Sài Gòn và con người Sài Gòn. Dân Gia Định xưa không ai không nghe danh Gia Định Tam Gia Lê Quang Định, Ngô Nhân Tịnh và Trịnh Hoài Đức – người đã “vẽ” lại lịch sử Gia Định – Sài Gòn qua quyển Gia Định thành thông chí, nhờ vậy người Sài Gòn hôm nay mới biết rõ tường tận vùng đất Nam Bộ ngày nay. Cả ba người đều là học trò cũ của một bậc túc nho tài danh Gia Định xử sĩ Sùng Đức tiên sinh Võ Trường Toản.
Đất Gia Định cũng từng là bãi chiến trường tô thắm máu đào của hai dòng họ Nguyễn đối đầu, nồi da xáo thịt. Nơi đây cũng từng là chiến tuyến oai hùng của nhân dân miền Nam chống lại giặc Pháp xâm lược. Hai chữ Gia Định suốt 300 năm qua cũng đã hằn sâu vào ký ức bao nhiêu thế hệ.
Nhưng tiếc thay, khi sáp nhập vào Sài Gòn trở thành TP.HCM như hiện nay, tên Gia Định đã mất đi và không được các cấp hàm văn hóa và lịch sử nhắc đến. Hình như họ đã quên Gia Định ? May thay, người ta còn biết đến hai chữ Gia Định là nhờ nhà sách Gia Định (rạp Cao Đồng Hưng cũ), BV Nhân dân Gia Định (BV Nguyễn Văn Học cũ) nhưng tôi cũng không hiểu tại sao lại bỏ tên Nguyễn Văn Học). Dầu sao cũng xin cám ơn ai đã để lại tên cho hai công trình thuộc loại văn hóa và y tế này.
Nên chăng trong những lúc đặt thêm tên đường, tên hẻm hay là một số công trình văn hóa gì đó, mong rằng các vị có trách nhiệm, dù không phải là người sinh ra nơi Sài Gòn hay Gia định này, xin hãy một lần nhớ đến hai chữ Gia Định cho khỏi phụ lòng đức Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh ! (theo Lê Văn Nghĩa)
Yên Huỳnh chuyển tiếp
LẤY QUAN TÀI BÀ THÁNH
LÀM THUỐC CHỮA BỆNH
Ở BIÊN HÒA
Miếu này do dân lập để thờ một nữ pháp sư. Sau khi chết hiển thánh thành “Tiên cơ nương nương”. Từ đó, dân đặt tên miếu là “miếu bà Thánh”.
Khi du khách tham quan khu du lịch Bửu Long (tọa lạc trên đường Huỳnh Văn Nghệ, P. Bửu Long, TP. Biên Hòa, Đồng Nai), nhìn lên một quả núi nhỏ sẽ thấy một ngôi miếu nhỏ trên đỉnh núi.
Không nhiều người biết rằng, miếu này do dân lập để thờ một nữ pháp sư, chuyên bốc thuốc cứu dân. Sau khi chết hiển thánh thành “Tiên cơ nương nương”. Từ đó, dân đặt tên miếu là “miếu bà Thánh”.
Sự tích bà Thánh “Tiên cương nương nương”
Theo tư liệu trong cuốn “Miếu thờ và lễ hội làm chay ở Biên Hòa” (NXB Đồng Nai, 2015), tiến sĩ Nguyễn Thị Nguyệt cho rằng, bà Thánh chỉ là một người phụ nữ người Hoa Hẹ bình thường. Bà cùng gia quyến sang Việt Nam sinh sống, lập nghiệp tại thôn Tân Lại (Bửu Long – Biên Hòa) vào thế kỷ XVII.
Còn ông Diệp Minh Thanh, thủ từ miếu hiện giờ nói lại theo lời bà ngoại của ông (bà Năm Kẻo, người coi trông miếu đến khi từ trần) kể rằng, bà Thánh hành nghề bốc thuốc bằng cây lá rừng hái xung quanh núi để cứu nhân độ thế, đồng nghề bà còn là một pháp sư tài giỏi có thể tiên đoán mọi việc. Bà là lớp người lưu dân từ Trung Quốc sang Việt Nam theo danh tướng tổng binh nhà Minh Trần Thượng Xuyên (1675- 1725). Hiện, chưa ai rõ tên tuổi chính xác của bà, nên gọi là bà Thánh.
Tương truyền, để gợi nhớ về cố hương, bà Thánh ra sức trồng 100 cây dương quanh nhà mình, vừa làm thuốc vừa làm cây cảnh. Thật kỳ lạ, bà trồng mãi chỉ sống được 99 cây, còn cây thứ 100 thì không thể sống được. Bà bấm độn ngón tay đoán biết trước nếu cây dương thứ 100 sống thì bà sẽ chết. Quả thật, khi trồng xong cây dương thứ 100, cây phát triển xanh tốt thì bà Thánh đột ngột từ trần trong nỗi tiếc thương của dân làng.
Trong cuốn “Biên Hòa sử lược” (xuất bản năm 1972), tác giả Lương Văn Lựu cho rằng, rừng dương của bà Thánh vẫn còn dấu tích là những gốc thông mục sau cơ sở làm đá xanh nổi tiếng ở Bửu Long Đặng Hữu Lợi.
Dân làng và gia quyến tiếc thương nên liệm bà trong chiếc quan tài bằng gỗ cây huỳnh đàn và lập ngôi miếu nhỏ thờ bà ngay tại căn nhà bà sinh sống. Còn mộ bà được chôn tại mảnh đất ven sông Đồng Nai…
Ông Diệp Minh Thanh (65 tuổi), thủ từ miếu nhắc lại những câu chuyện xa xưa mà ông nghe được từ thời bà ngoại ông còn sống, rằng sau một cơn mưa rất lớn ngôi mộ bà Thánh nằm sát sông bị sạt lở làm cho vách hòm của bà Thánh lộ thiên, tỏa mùi hương thơm gỗ cây huỳnh đàn ngan ngát.
Cùng thời điểm ấy, dân vùng Bửu Long mắc dịch bệnh đậu mùa rất nặng. Bà Thánh hiển linh nhập vào một trinh nữ báo mộng rằng dân làng cứ lấy mảnh vách hòm của bà mang về bào mỏng hòa với nước uống sẽ khỏi bệnh ngay. Quả nhiên, một số người hết bệnh dịch.
Tiếng lành đồn xa, người dân khắp nơi ùn ùn kéo đến mộ bà để đào móc ván hòm về làm thuốc, nên chẳng bao lâu các mảnh ván mục đã bị đào hết và hài cốt bà lộ ra.
Trước chuyện này, bang trưởng người Hoa Hẹ là ông Huỳnh Phúng lo sợ bị bà “quở phạt” nên tiến hành làm cái lễ bái bà rất lớn rồi cho hốt tro cốt bà đựng vào cái khạp rước về miếu và đem chôn sau lưng miếu cho đến nay…
Miếu bà Thánh nằm trăm năm bình yên trên núi Bửu Long như để minh chứng một thuở lớp người xưa di dân đến mảnh đất Đồng Nai và họ phải bỏ bao công sức khó nhọc để khai phá và xây dựng mảnh đất mới mà an cư lạc nghiệp.
Du khách phương xa khi dừng chân bên miếu, bước lên 10 bậc thềm đá vô chánh điện thắp nhang cầu khẩn bà Thánh rồi ra phía sau lưng miếu chiêm ngưỡng ngôi tháp mộ bà được xây dựng bằng gạch men khá độc đáo.
Không gian quanh ngôi miếu bà Thánh nằm trên núi nên thoáng đãng, gió thổi mát rượi sẽ làm cho tinh thần con người cảm thấy bình an và phủi bỏ hết mọi bụi trần… (theo VTC News)
Xuân Mai chuyển tiếp
ÂM TRẠCH NHÀ CHÚ HỎA
NGƯỜI HOA GIÀU NHẤT
SÀI GÒN XƯA
Phần Âm trạch của gia đình an táng tại nghĩa trang Triều Châu tọa lạc tại xã Hóa An tỉnh Bình Dương cách Sài Gòn 30 km. Nghĩa trang này theo lời kể vốn của Chú Hỏa tên Hui Bon Hoa người Hoa giàu có nhất Đông Dương thời đó và khởi nghiệp bằng gánh ve chai.
Nhiều thêu dệt quanh cuộc đời Ông như Cô con gái mắc bệnh Phong cùi (hansen) bị giấu dưới tầng hầm của ngôi biệt thự gia đình và đêm đêm cất tiếng oán than số phận vang vọng quanh khu phố (vì thời đó bệnh này chưa có thuốc chữa và bị cách ly) Ông là người khai sinh Chợ Bình Tây, bệnh viện Từ Dũ (ngày xưa là nhà thương thí cho các dân nghèo sanh nở), căn nhà 3 mặt tiền tọa lạc ở 97 Phó Đức Chính nay thuôc quyền quản lý của Sở Văn Hóa Thông Tin TP
Và mãnh đất Nghĩa trang Triều Châu ngày nay vị trí đất này được truyền có sự can thiệp của Thầy Địa Lý phong thủy bên Tàu chọn cho Chú Hỏa (phần mộ của gia tộc chú Hỏa năm ở vị trí đồi cao so với toàn bộ khu đất đó) vì được trú trọn vẹn phần Thân và đuôi Rồng, phần đầu Rồng nằm ở núi Bửu Long .
Đặc biệt Đất ở đây là loại Đất thịt Cát vàng rất mịn và khô (đất này không phát triễn đươc vấn đề mối đùn như các nghĩa trang khác). Các ngôi mộ đều xây 1 kiểu giống nhau, còn có những ngôi mộ táng 2 đến 3 người trong đó có 1 chồng và 2 bà vợ.
Đây là một nghĩa trang rất Tàu mà không Bắc Trung Nam của ta thường có. Điều ch úng tôi muốn nêu lên ở đây sự can thiệp của Phong Thủy Tàu ĐÚNG hay SAI khi vận mệnh của Chú Hỏa sau khi mất con cháu thế nào ?
– Người thày Phong Thủy Tàu này có lẽ không thật có học thuật xuất sắc về mặt hình thể. Toàn bộ nghĩa trang nằm trên một khoảnh đất rất lớn, ước chừng vài trăm hecta. Chúng ta cứ tưởng tượng một cánh đồng lúa mênh mông, trong phạm vi tầm nhìn thì rất xa có một ngọn đồi không mấy cao và không phải cách non thanh thủy tú. Tôi cho rằng khu nghĩa trang này Dương vượng, Âm suy, khí tán, mặc dù khí ở đây bình hòa. Nhân xét của tôi cho rằng: Dù giả thiết là đúng long mạch thì không có cách tụ huyệt phát tài, phát phú hoặc quan lộ.
– Điều đặc biệt là tất cả các ngôi mộ trong nghĩa trang này đều nằm theo trục Đông Bắc – Tây Nam kể cả mộ chú Hỏa. Nếu theo Hậu Thiên Văn Vương thì đây là Sinh Khí Trạch và thuộc Tây tứ trạch. Nhưng theo Hậu Thiên Lạc Việt thì là Ngũ Quỉ Trạch hoặc Tuyệt mạng trạch.
Căn cứ vào những điều trên, tôi nhận xét rằng : Những ngôi mộ chôn ở nghĩa trang này hầu hết con cái ly tán và hậu vận không khá.
Dưới đây là hình ảnh khu mộ Triều Châu và của chú Hỏa
H1: Cổng chính vào khu nghĩa trang Triều Châu
H2: Tất cả các ngôi mộ trong nghĩa trang có hàng ngàn ngôi mộ này đều nằm trong trục Đông Bắc – Tây Nam, quay theo một hướng duy nhất và đều xây theo một kiểu thống nhất.
H3: Những gia đình khá giả hoặc có địa vị trong cộng đồng Triều Châu kiểu mộ có nét khác biệt : Có tay long, tay hổ ôm lấy mình đường ngôi mộ. Nhưng phần chính của ngôi mộ vẫn giống các ngôi khác và vẫn quay về một hướng duy nhất. Đây là mặt chính mộ chú Hỏa
H4: Khu mộ chú Hỏa gồm ba ngôi nằm ở khu đất góc nghĩa trang. Nơi đây có gò đất cao hơn các khu khác một chút, có thiết kế mộ đẹp hơn và cũng nằm trên trục Đông Bắc Tây Nam cùng hướng với tất cả các ngôi mộ khác trên nghĩa trang này.
H5: Một trong ba ngôi mộ nằm trong khu vực mộ của chú Hỏa. Tất cả đều tựa lưng vào gò đất và có thiết kế lớn hơn tất cả các ngôi mộ trong nghĩa trang do tay long, tay hổ vươn dài hơn.
Tôi mong rằng quý vị nào đi ngang qua đây có thể cho một bản đồ vệ tinh toàn khu vục từ núi Bửu Long – được coi là đầu rồng đến khu mộ Triều Châu để chúng ta cùng trao đổi, tham khảo. Với thực chất suy khí của toàn khu nghĩa trang này, tôi dự đoán cho rằng long mạch – nếu có – thì đã bị cắt ngang bởi một con đường lớn hoặc một công trình xây dựng nào đó, từ lâu đã chặn long mạch lại. Và đây là một nguyên nhân nữa góp phần suy khi cho cuộc đất ngoài các nguyên nhân đã trình bày ở trên. Xin chân thành cảm ơn. (theo Wildlavender & Thiên Sứ)
Lan Hương chuyển tiếp
BA NGÔI CHÙA NỔI TIẾNG
Ở SÀI GÒN
Hành trình du lịch tâm linh ở Sài Gòn của bạn không thể bỏ qua chùa Ngọc Hoàng, chùa Bà Thiên Hậu hay đền bà Mariamman.
1/- Chùa Bà Thiên Hậu : Nằm trên con đường Nguyễn Trãi (quận 5) lúc nào cũng tấp nập xe qua lại, chùa Bà Thiên Hậu là một trong những ngôi chùa nổi tiếng, có tầm ảnh hưởng quan trọng đối với đời sống và văn hóa của người Hoa sinh sống tại Sài Gòn từ rất lâu nay. Chùa đã được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1993.
Ngày nay, chùa Bà Thiên Hậu là một trong những nơi sinh hoạt văn hóa tinh thần đối với nhiều người Hoa ở Sài Gòn và các vùng lân cận. Không những thế, ngôi chùa được xem là một công trình kiến trúc có giá trị cao về mặt kỹ thuật, mỹ thuật, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến chiêm bái.
Có người đến cầu tài, người thì cầu phúc, cầu may hay chỉ đơn giản là mong ước những điều bình an trong cuộc sống. Bỏ lại sự hối hả của phố thị, đặt chân đến nơi đây bạn sẽ thấy Sài Gòn không còn tấp nập và bộn bề.
2/- Chùa Ngọc Hoàng : Được xây dựng từ năm 1892 đến năm 1900, chùa Ngọc Hoàng tọa lạc trên diện tích hơn 2.000 m2. Xưa nay ngôi chùa nổi tiếng là nơi chiêm bái cho việc làm ăn thuận lợi, bình an, phước đức và đặc biệt là cầu con. Năm 1984, chùa đổi tên thành Phước Hải Tự và được công nhận là di sản kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1994.
Mới đây, ngôi chùa còn được Tổng thống Mỹ Barack Obama ghé tới nhân chuyến thăm Việt Nam. Ngôi chùa càng được chú ý hơn về không gian kiến trúc lẫn sự linh thiêng.
3/- Đền thờ Mariamman : hay còn gọi là chùa Bà Ấn, là ngôi đền Hindu giáo của người gốc Ấn, tọa lạc trên đường Trương Định (quận 1). Ngôi đền có lối kiến trúc độc đáo và những câu chuyện bí ẩn, thú vị dành cho các du khách ưa thích tìm hiểu.
Chùa Bà Ấn được xây dựng vào những năm đầu thế kỷ 20 bởi một số người Ấn Độ di cư sang Việt Nam. Đến bây giờ, chùa vẫn được những người gốc Ấn trông coi mỗi ngày. Họ xem đó là nơi linh thiêng nhất, như một chốn dừng chân cho những người xa quê.
Lượng khách thăm đền mỗi ngày khá đông, đặc biệt là dịp lễ và cuối tuần. Đặt chân vào cánh cửa của ngôi đền, mùi hương khói đặc trưng sẽ khiến bạn thấy nhẹ nhàng và thanh tịnh. Không chỉ thắp hương và dâng lễ, nhiều người còn đến phía sau phòng thờ Thánh, úp mặt vào những phiến đá hoa cương để cầu nguyện điều tốt lành. (theo Phong Vinh / Vnexpress)
Mỹ Nhàn chuyển tiếp
Filed under: Chuyện Sài Gòn, THẾ GIỚI TÂM LINH | Tagged: Sài Gòn, Tâm linh Huyền bí |
Quách Đàm mới “lập” chợ Bình Tây.. trong chợ có tượng QĐ.. xin xem lại.. Chú Hỏa tặng nhà thương Từ Dũ và Saigon…

markdown:
![ Logo bay gio ke](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2013/01/logo-bay-gio-ke.jpg?w=468&h=73)
HÌNH NHƯ HỌ… ![ Tr cuoi 5](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2015/09/tr-cuoi-5.jpg?w=138&h=189)
![ Tr cuoi 5](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2015/09/tr-cuoi-5.jpg?w=138&h=189)
## ĐÃ QUÊN GIA ĐỊNH ?
**Thế hệ sinh sau năm 1975 thì không biết Gia Định rồi.**
Nói đến Trung tâm tỉnh Gia Đinh có nhiều địa danh khó quên như : Chợ Bà Chiểu, Lăng Tả Quân Lê Văn Duyệt, rạp chiếu bóng thì có Cao Đồng Hưng, Đại Đồng, riêng rạp Huỳnh Long toàn chiếu phim Ấn Độ. Ngã 3 cây Quéo, ngã 3 cây Thị, ngã 4, ngã 5 Bình Hòa. Xa hơn nữa là ngã 3 Chú Ía, ngã 5 Chuồng Chó, cây cầu sắt nổi tiếng có đường rầy xe lửa chung với đường xe đò là cây cầu Bình Lợi. Bệnh viện Nguyễn Văn Học là bệnh viện lớn nhất tỉnh Gia Định, gần bên là Trung Tâm Ung Bướu, ngày ấy bệnh viện Ung Bướu vắng vẻ vì ít người bị ung thư. 7 Hiền cũng có đá banh sân Lê Văn Duyệt, khu vực này ngày ấy nhà cửa thưa thớt giống như miệt vườn.
oOo
Gia Định đâu phải là nơi nào xa lắc mà nó chính là một vùng đất rộng lớn bao gồm cả
[Sài Gòn – Chợ Lớn và một phần của Định Tường xưa, tên gọi Phiên Trấn Dinh.](https://cafevannghe.wordpress.com/2010/03/23/d%e1%ba%a1o-di%e1%bb%85n-hoang-anh-tu%e1%ba%a5n/tranh-lang-ong/)
Lúc ấy, tên gọi Gia định được gọi kèm với địa danh Đồng Nai:
*Nhà Bè nước chảy chia hai/ Ai vào Gia Định Đồng Nai thì vào.*
Theo tác giả Huỳnh Minh, từ năm 1698, Chưởng cơ Nguyễn Hữu Cảnh, vị kinh lược đầu tiên ở miền Nam, đã chia Phiên Trấn Dinh thành phủ Gia Định và huyện Tân Bình. Phủ Gia Định bao gồm cả vùng đất đặt dinh Phiên Trấn. Đến năm 1790, sau khi thu hồi đất Gia Định, Nguyễn Ánh cho xây thành và mệnh danh nơi này là Gia Định Kinh.
“Địa vị” và “cấp hàm” của Gia Định thay đổi theo thời thịnh trị của vua Gia Long và chiến sự. Năm 1802, sau khi công thành danh toại, vua Gia Long hạ cấp còn “Gia Định trấn” rồi xuống cấp dần dần chỉ còn “Gia Định thành”, “tỉnh Gia Định”. Từ năm 1866, Pháp bỏ tên tỉnh Gia Định mà gọi là tỉnh Sài Gòn cũng là địa bàn cũ của tỉnh Gia Định nhưng không chia thành phủ, huyện mà chia thành bảy hạt tham biện, trong
[đó có hạt Sài Gòn.](https://cafevannghe.wordpress.com/2013/11/17/mot-so-dia-danh-mien-nam/cho-ba-chieu/)
Đến năm 1885, Pháp đổi hạt Sài Gòn thành hạt Gia Định để phân biệt với TP Sài Gòn. Và không biết buồn tình chi nữa, từ năm 1889, hạt Gia Định có tên là tỉnh Gia Định – một trong 20 tỉnh của Nam Kỳ lục tỉnh cũ.
Dưới chế độ Việt Nam Cộng Hòa, tỉnh Gia Định như “ôm” Đô thành Sài Gòn trong lòng – rộng 1.499 km 2 với 1.282.000 dân, chia ra tám quận là Bình Chánh, Cần Giờ, Hóc Môn, Nhà Bè, Quảng Xuyên, Tân Bình và Thủ Đức. Những thị trấn quan trọng là Bà Chiểu (xã Bình Hòa), thị trấn Phú Nhuận (xã Phú Nhuận, quận Tân Bình), thị trấn Thị Nghè (xã Thạnh Mỹ Tây)…
Tòa Hành chính tỉnh Gia Định đặt tại Bà Chiểu (nay là trụ sở UBND quận Bình Thạnh). Thời đó, tỉnh Gia Định có những di tích lịch sử – văn hóa quan trọng như Lăng Ông Bà Chiểu, lăng và miếu thờ Khâm sai Nguyễn Văn Học, lăng Phú Thành và đền thờ Trương Tấn Bửu,
[lăng và đền thờ Quận công Võ Tánh. Và thời ấy, nữ sinh trung học Lê Văn Duyệt (nay là Trường Võ Thị Sáu) cũng nổi tiếng là học giỏi khắp vùng Gia Định, Trường Trung học Trang trí mỹ thuật Gia Định (nay là Trường ĐH Mỹ thuật) đào tạo bao thế hệ họa sĩ miền Nam, BV Nguyễn Văn Học là bệnh viện lớn nhất của tỉnh Gia Định, là nơi các bác sĩ y khoa tương lai của Sài Gòn – Gia Định đến thực tập… Cho đến năm 1976, tỉnh Gia Định hợp nhất vào Sài Gòn – Chợ Lớn để tthành TP.HCM…](https://cafevannghe.wordpress.com/2016/08/27/nho-ten-gia-dinh/9-gd-bv-gia-dinh/)
Vài dòng như vậy để thấy rằng hai chữ Gia Định đã gắn liền với lịch sử thành lập Sài Gòn và con người Sài Gòn.
[Dân Gia Định xưa không ai không nghe danh Gia Định Tam Gia Lê Quang Định, Ngô Nhân Tịnh và Trịnh Hoài Đức – người đã “vẽ” lại lịch sử Gia Định – Sài Gòn qua quyển ](https://cafevannghe.wordpress.com/2016/08/27/nho-ten-gia-dinh/9-gd-lang-tr-tan-buu/) *Gia Định thành thông chí,*nhờ vậy người Sài Gòn hôm nay mới biết rõ tường tận vùng đất Nam Bộ ngày nay. Cả ba người đều là học trò cũ của một bậc túc nho tài danh Gia Định xử sĩ Sùng Đức tiên sinh Võ Trường Toản.
Đất Gia Định cũng từng là bãi chiến trường tô thắm máu đào của hai dòng họ Nguyễn đối đầu, nồi da xáo thịt. Nơi đây cũng từng là chiến tuyến oai hùng của nhân dân miền Nam chống lại giặc Pháp xâm lược. Hai chữ Gia Định suốt 300 năm qua cũng đã hằn
[sâu vào ký ức bao nhiêu thế hệ.](https://cafevannghe.wordpress.com/2016/08/27/nho-ten-gia-dinh/9-gd-mo-vo-tanh/)
Nhưng tiếc thay, khi sáp nhập vào Sài Gòn trở thành TP.HCM như hiện nay, tên Gia Định đã mất đi và không được các cấp hàm văn hóa và lịch sử nhắc đến. Hình như họ đã quên Gia Định ? May thay, người ta còn biết đến hai chữ Gia Định là nhờ nhà sách Gia Định (rạp Cao Đồng Hưng cũ), BV Nhân dân Gia Định (BV Nguyễn Văn Học cũ) nhưng tôi cũng không hiểu tại sao lại bỏ tên Nguyễn Văn Học).
[Dầu sao cũng xin cám ơn ai đã để lại tên cho hai công trình thuộc loại văn hóa và y tế này.](https://cafevannghe.wordpress.com/2016/08/27/nho-ten-gia-dinh/9-gd-ng-huu-canhh/)
Nên chăng trong những lúc đặt thêm tên đường, tên hẻm hay là một số công trình văn hóa gì đó, mong rằng các vị có trách nhiệm, dù không phải là người sinh ra nơi Sài Gòn hay Gia định này, xin hãy một lần nhớ đến hai chữ Gia Định cho khỏi phụ lòng đức Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh !
*(theo Lê Văn Nghĩa)* **Yên Huỳnh ** *chuy* *ển tiếp*
L ![ 9 Ba Thanh 1](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2016/08/9-ba-thanh-1.jpg?w=220&h=195)
**ẤY QUAN TÀI BÀ THÁNH ** [L](https://cafevannghe.wordpress.com/2016/08/27/nho-ten-gia-dinh/9-ba-thanh-1/) ![ 9 Ba Thanh 1](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2016/08/9-ba-thanh-1.jpg?w=220&h=195)
![ 9 Ba Thanh 1](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2016/08/9-ba-thanh-1.jpg?w=220&h=195)
**LÀM THUỐC CHỮA BỆNH **
**Ở BIÊN HÒA **
Miếu này do dân lập để thờ một nữ pháp sư. Sau khi chết hiển thánh thành “Tiên cơ nương nương”. Từ đó, dân đặt tên miếu là “miếu bà Thánh”.
Khi du khách tham quan khu du lịch Bửu Long (tọa lạc trên đường Huỳnh Văn Nghệ, P. Bửu Long, TP. Biên Hòa, Đồng Nai), nhìn lên một quả núi nhỏ sẽ thấy một ngôi miếu nhỏ trên đỉnh núi.
Không nhiều người biết rằng, miếu này do dân lập để thờ một nữ pháp sư, chuyên bốc thuốc cứu dân. Sau khi chết hiển thánh thành “Tiên cơ nương nương”. Từ đó, dân đặt tên miếu là “miếu bà Thánh”.
**Sự tích bà Thánh “Tiên cương nương nương”**
Theo tư liệu trong cuốn “Miếu thờ và lễ hội làm chay ở Biên Hòa” (NXB Đồng Nai, 2015), tiến sĩ Nguyễn Thị Nguyệt cho rằng, bà Thánh chỉ là một người phụ nữ người Hoa Hẹ bình thường. Bà cùng gia quyến sang Việt Nam sinh sống, lập nghiệp tại thôn Tân Lại (Bửu Long – Biên Hòa) vào thế kỷ XVII.
Còn ông Diệp Minh Thanh, thủ từ miếu hiện giờ nói lại theo lời bà ngoại của ông (bà Năm Kẻo, người coi trông miếu đến khi từ trần) kể rằng, bà Thánh hành nghề bốc thuốc bằng cây lá rừng hái xung quanh núi để cứu nhân độ thế, đồng nghề bà còn là một pháp sư tài giỏi có thể tiên đoán mọi việc. Bà là lớp người lưu dân từ Trung Quốc sang Việt Nam theo danh tướng tổng binh nhà Minh Trần Thượng Xuyên (1675- 1725). Hiện, chưa ai rõ tên tuổi chính xác của bà, nên gọi là
*bà Thánh*. [Tương truyền, để gợi nhớ về cố hương, bà Thánh ra sức trồng 100 cây dương quanh nhà mình, vừa làm thuốc vừa làm cây cảnh. Thật kỳ lạ, bà trồng mãi chỉ sống được 99 cây, còn cây thứ 100 thì không thể sống được. Bà bấm độn ngón tay đoán biết trước nếu cây dương thứ 100 sống thì bà sẽ chết. Quả thật, khi trồng xong cây dương thứ 100, cây phát triển xanh tốt thì bà Thánh đột ngột từ trần trong nỗi tiếc thương của dân làng.](https://cafevannghe.wordpress.com/2016/08/27/nho-ten-gia-dinh/9-ba-thanh-2/)
Trong cuốn “Biên Hòa sử lược” (xuất bản năm 1972), tác giả Lương Văn Lựu cho rằng, rừng dương của bà Thánh vẫn còn dấu tích là những gốc thông mục sau cơ sở làm đá xanh nổi tiếng ở Bửu Long Đặng Hữu Lợi.
Dân làng và gia quyến tiếc thương nên liệm bà trong chiếc quan tài bằng gỗ cây huỳnh đàn và lập ngôi miếu nhỏ thờ bà ngay tại căn nhà bà sinh sống. Còn mộ bà được chôn tại mảnh đất ven sông Đồng Nai…
Ông Diệp Minh Thanh (65 tuổi), thủ từ miếu nhắc lại những câu chuyện xa xưa mà ông nghe được từ thời bà ngoại ông còn sống, rằng sau một cơn mưa rất lớn ngôi mộ bà Thánh nằm sát sông bị sạt lở làm cho vách hòm của bà Thánh lộ thiên, tỏa mùi
[hương thơm gỗ cây huỳnh đàn ngan ngát.](https://cafevannghe.wordpress.com/2016/08/27/nho-ten-gia-dinh/9-ba-thanh-3/)
Cùng thời điểm ấy, dân vùng Bửu Long mắc dịch bệnh đậu mùa rất nặng. Bà Thánh hiển linh nhập vào một trinh nữ báo mộng rằng dân làng cứ lấy mảnh vách hòm của bà mang về bào mỏng hòa với nước uống sẽ khỏi bệnh ngay. Quả nhiên, một số người hết bệnh dịch.
Tiếng lành đồn xa, người dân khắp nơi ùn ùn kéo đến mộ bà để đào móc ván hòm về làm thuốc, nên chẳng bao lâu các mảnh ván mục đã bị đào hết và hài cốt bà lộ ra.
Trước chuyện này, bang trưởng người Hoa Hẹ là ông Huỳnh Phúng lo sợ bị bà “quở phạt” nên tiến hành làm cái lễ bái bà rất lớn rồi cho hốt tro cốt bà đựng vào cái khạp rước về miếu và đem chôn sau lưng miếu cho đến nay…
Miếu bà Thánh nằm trăm năm bình yên trên núi Bửu Long như để minh chứng một thuở lớp người xưa di dân đến mảnh đất Đồng Nai và họ phải bỏ bao công sức khó
[nhọc để khai phá và xây dựng mảnh đất mới mà an cư lạc nghiệp.](https://cafevannghe.wordpress.com/2016/06/17/ca-phe-lu-ca-phe-ngo/cau-nguyen/)
Du khách phương xa khi dừng chân bên miếu, bước lên 10 bậc thềm đá vô chánh điện thắp nhang cầu khẩn bà Thánh rồi ra phía sau lưng miếu chiêm ngưỡng ngôi tháp mộ bà được xây dựng bằng gạch men khá độc đáo.
Không gian quanh ngôi miếu bà Thánh nằm trên núi nên thoáng đãng, gió thổi mát rượi sẽ làm cho tinh thần con người cảm thấy bình an và phủi bỏ hết mọi bụi trần…
*(theo VTC News)* **Xuân Mai ** *chuy* *ển tiếp*
ÂM TRẠCH NHÀ CHÚ HỎA ![ Thay boi 4](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2011/02/thay-boi-4.jpeg?w=147&h=174)
[ÂM TRẠCH NHÀ CHÚ HỎA](https://cafevannghe.wordpress.com/2011/02/06/th%e1%ba%a7y-boi-sai-gon-x%c6%b0a/thay-boi-4/) ![ Thay boi 4](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2011/02/thay-boi-4.jpeg?w=147&h=174)
![ Thay boi 4](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2011/02/thay-boi-4.jpeg?w=147&h=174)
**NGƯ** **ỜI HOA GIÀU NHẤT **
**SÀI GÒN XƯA**
Phần Âm trạch của gia đình an táng tại nghĩa trang Triều Châu tọa lạc tại xã Hóa An tỉnh Bình Dương cách Sài Gòn 30 km. Nghĩa trang này theo lời kể vốn của Chú Hỏa tên Hui Bon Hoa người Hoa giàu có nhất Đông Dương thời đó và khởi nghiệp bằng gánh ve chai.
Nhiều thêu dệt quanh cuộc đời Ông như Cô con gái mắc bệnh Phong cùi (hansen) bị giấu dưới tầng hầm của ngôi biệt thự gia đình và đêm đêm cất tiếng oán than số phận vang vọng quanh khu phố (vì thời đó bệnh này chưa có thuốc chữa và bị cách ly) Ông là người khai sinh Chợ Bình Tây, bệnh viện Từ Dũ (ngày xưa là nhà thương thí cho các dân nghèo sanh nở), căn nhà 3 mặt tiền tọa lạc ở 97 Phó Đức Chính nay thuôc quyền quản lý của Sở Văn Hóa Thông Tin TP
Và mãnh đất Nghĩa trang Triều Châu ngày nay vị trí đất này được truyền có sự can
[thiệp của Thầy Địa Lý phong thủy bên Tàu chọn cho Chú Hỏa (phần mộ của gia tộc chú Hỏa năm ở vị trí đồi cao so với toàn bộ khu đất đó) vì được trú trọn vẹn phần Thân và đuôi Rồng, phần đầu Rồng nằm ở núi Bửu Long .](https://cafevannghe.wordpress.com/2016/08/27/nho-ten-gia-dinh/9-am-trach-1/)
Đặc biệt Đất ở đây là loại Đất thịt Cát vàng rất mịn và khô (đất này không phát triễn đươc vấn đề mối đùn như các nghĩa trang khác). Các ngôi mộ đều xây 1 kiểu giống nhau, còn có những ngôi mộ táng 2 đến 3 người trong đó có 1 chồng và 2 bà vợ.
Đây là một nghĩa trang rất Tàu mà không Bắc Trung Nam của ta thường có. Điều ch úng tôi muốn nêu lên ở đây sự can thiệp của Phong Thủy Tàu ĐÚNG hay SAI khi vận mệnh của Chú Hỏa sau khi mất con cháu thế nào ?
– Người thày Phong Thủy Tàu này có lẽ không thật có học thuật xuất sắc về mặt hình thể. Toàn bộ nghĩa trang nằm trên một khoảnh đất rất lớn, ước chừng vài trăm hecta. Chúng ta cứ tưởng tượng một cánh đồng lúa mênh mông,
[trong phạm vi tầm nhìn thì rất xa có một ngọn đồi không mấy cao và không phải cách non thanh thủy tú. Tôi cho rằng khu nghĩa trang này Dương vượng, Âm suy, khí tán, mặc dù khí ở đây bình hòa. Nhân xét của tôi cho rằng: Dù giả thiết là đúng long mạch thì không có cách tụ huyệt phát tài, phát phú hoặc quan lộ.](https://cafevannghe.wordpress.com/2016/08/27/nho-ten-gia-dinh/9-am-trach-2/)
– Điều đặc biệt là tất cả các ngôi mộ trong nghĩa trang này đều nằm theo trục Đông Bắc – Tây Nam kể cả mộ chú Hỏa. Nếu theo Hậu Thiên Văn Vương thì đây là Sinh Khí Trạch và thuộc Tây tứ trạch. Nhưng theo Hậu Thiên Lạc Việt thì là Ngũ Quỉ Trạch hoặc Tuyệt mạng trạch.
Căn cứ vào những điều trên, tôi nhận xét rằng : Những ngôi mộ chôn ở nghĩa trang này hầu hết con cái ly tán và hậu vận không khá.
**Dưới đây là hình ảnh khu mộ Triều Châu và của chú Hỏa** **H1: **Cổng chính vào khu nghĩa trang Triều Châu **H2:** Tất cả các ngôi mộ trong nghĩa trang có hàng ngàn ngôi mộ này đều nằm trong trục Đông Bắc – Tây Nam, quay theo một hướng duy nhất và đều xây theo một kiểu thống nhất. **H3: **Những gia đình khá giả hoặc có địa vị trong cộng đồng Triều Châu kiểu mộ có nét khác biệt : Có tay long, tay hổ ôm lấy mình đường ngôi mộ. Nhưng phần chính của ngôi mộ vẫn giống các ngôi khác và vẫn quay về một hướng duy nhất. Đây là mặt chính mộ chú Hỏa **H4: **Khu mộ chú Hỏa gồm ba ngôi nằm ở khu đất góc nghĩa trang. Nơi đây có gò đất cao hơn [các khu khác một chút, có thiết kế mộ đẹp hơn và cũng nằm trên trục Đông Bắc Tây Nam cùng hướng với tất cả các ngôi mộ khác trên nghĩa trang này.](https://cafevannghe.wordpress.com/2016/08/27/nho-ten-gia-dinh/9-am-trach-3/) **H5: **Một trong ba ngôi mộ nằm trong khu vực mộ của chú Hỏa. Tất cả đều tựa lưng vào gò đất và có thiết kế lớn hơn tất cả các ngôi mộ trong nghĩa trang do tay long, tay hổ vươn dài hơn.
Tôi mong rằng quý vị nào đi ngang qua đây có thể cho một bản đồ vệ tinh toàn khu vục từ núi Bửu Long – được coi là đầu rồng đến khu mộ Triều Châu để chúng ta cùng trao đổi, tham khảo. Với thực chất suy khí của toàn khu nghĩa trang này, tôi dự đoán cho rằng long mạch – nếu có – thì đã bị cắt ngang bởi một con đường lớn hoặc một công trình xây dựng nào đó, từ lâu đã chặn long mạch lại. Và đây là một nguyên nhân nữa góp phần suy khi cho cuộc đất ngoài các nguyên nhân đã trình bày ở trên. Xin chân thành cảm ơn.
*(theo Wildlavender & Thiên Sứ)* **Lan Hương ** *chuy* *ển tiếp* ![ Logo phong tuc](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2015/09/logo-phong-tuc.jpg?w=468&h=33)
BA NGÔI CHÙA NỔI TIẾNG ![ Tr Cau nguyen 3](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2011/04/tr-cau-nguyen-3.jpg?w=98&h=150)
![ Tr Cau nguyen 3](https://cafevannghe.files.wordpress.com/2011/04/tr-cau-nguyen-3.jpg?w=98&h=150)
## Ở SÀI GÒN
Hành trình du lịch tâm linh ở Sài Gòn của bạn không thể bỏ qua chùa Ngọc Hoàng, chùa Bà Thiên Hậu hay đền bà Mariamman.
**1/-** **Chùa Bà Thiên Hậu** : Nằm trên con đường Nguyễn Trãi (quận 5) lúc nào cũng tấp nập xe qua lại, chùa Bà Thiên Hậu là một trong những ngôi chùa nổi tiếng, có tầm ảnh hưởng quan trọng đối với đời sống và văn hóa của người Hoa sinh sống tại Sài Gòn từ rất lâu nay. Chùa đã được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1993.
Ngày nay, chùa Bà Thiên Hậu là một trong những nơi sinh hoạt văn hóa tinh thần đối với nhiều người Hoa ở Sài Gòn và các vùng lân cận. Không những thế, ngôi chùa được xem là một công trình kiến trúc có giá trị cao về mặt kỹ thuật, mỹ thuật, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến chiêm bái.
Có người đến cầu tài, người thì cầu phúc, cầu may hay chỉ đơn giản là mong ước những điều bình an trong cuộc sống. Bỏ lại sự hối hả của phố thị, đặt chân đến nơi đây bạn sẽ thấy Sài Gòn không còn tấp nập và bộn bề.
**2/-** **Chùa Ngọc Hoàng** : Được xây dựng từ năm 1892 đến năm 1900, chùa Ngọc Hoàng tọa lạc trên diện tích hơn 2.000 m2. Xưa nay ngôi chùa nổi tiếng là nơi chiêm bái cho việc làm ăn thuận lợi, bình an, phước đức và đặc biệt là cầu con. [Năm 1984, chùa đổi tên thành Phước Hải Tự và được công nhận là di sản kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1994.](https://cafevannghe.wordpress.com/2016/08/27/nho-ten-gia-dinh/9-chua-saigon-2/)
Mới đây, ngôi chùa còn được Tổng thống Mỹ Barack Obama ghé tới nhân chuyến thăm Việt Nam. Ngôi chùa càng được chú ý hơn về không gian kiến trúc lẫn sự linh thiêng.
**3/- Đền thờ Mariamman** : hay còn gọi là chùa Bà Ấn, là ngôi đền Hindu giáo của người gốc Ấn, tọa lạc trên đường Trương Định (quận 1). Ngôi đền có lối kiến trúc độc đáo và những câu chuyện bí ẩn, thú vị dành cho các du khách ưa thích tìm hiểu.
Chùa Bà Ấn được xây dựng vào những năm đầu thế kỷ 20 bởi một số người Ấn Độ di cư sang Việt Nam. Đến bây giờ, chùa vẫn được những người gốc Ấn trông coi mỗi ngày. Họ xem đó là nơi linh thiêng nhất, như một chốn dừng chân cho những người xa quê.
Lượng khách thăm đền mỗi ngày khá đông, đặc biệt là dịp lễ và cuối tuần. Đặt chân vào cánh cửa của ngôi đền, mùi hương khói đặc trưng sẽ khiến bạn thấy nhẹ nhàng và thanh tịnh. Không chỉ thắp hương và dâng lễ, nhiều người còn đến phía sau phòng thờ Thánh, úp mặt vào những phiến đá hoa cương để cầu nguyện điều tốt lành.
*(theo Phong Vinh / Vnexpress) * **Mỹ Nhàn ** *chuy* *ển tiếp*
Filed under:
[Chuyện Sài Gòn](https://cafevannghe.wordpress.com/category/chuyen-sai-gon/), [THẾ GIỚI TÂM LINH](https://cafevannghe.wordpress.com/category/the-gioi-tam-linh/) | Tagged: [Sài Gòn](https://cafevannghe.wordpress.com/tag/sai-gon/), [Tâm linh Huyền bí](https://cafevannghe.wordpress.com/tag/tam-linh-huyen-bi/) |
dacsongphuongnguyen, on 27.08.2016 at 11:47 Sáng said:
Quách Đàm mới “lập” chợ Bình Tây.. trong chợ có tượng QĐ.. xin xem lại.. Chú Hỏa tặng nhà thương Từ Dũ và Saigon…

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Connection: close

Link: <http://wp.me/pFYne-3nV>; rel=shortlink

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Mã số tin đăng:
Ngày đăng tin: 15/06/2017
Loại bất động sản: Nhà riêng
Khu vực: Quận 3 - TP Hồ Chí Minh
Diện tích: 40 m2
Giá: Thỏa thuận
Họ tên: Trần Ngọc
Email: minhngoc9191@gmail.com
Điện thoại: 0941391391
Địa chỉ:
Nhà 3 tầng xây đã lâu, chắc chắn, ở được ngay.
Hẻm thông Hoàng Sa, xe hơi đỗ cửa. Kinh doanh tốt.
Vị trí: Kế bên Phú Nhuận, Quận 1, Cầu nối giữa quận trung tâm.
Thích hợp cho kinh doanh, đầu tư.
Pháp lý rõ ràng, công chứng trong ngày.
Giá 4,1 tỷ cho nhà mặt tiền hẻm xe hơi và còn thương lượng.
Liên hệ Ngọc nhà đất 0941 391391 (Zalo - Viber) - 09357 46 388 để được tư vấn và xem nhà miễn phí.
ĐĂNG NHẬP

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html


text:
1. Vẫn có những nền linh đạo chung và riêng
Trước khi đi đến một câu định nghĩa về nền linh đạo thừa sai, tưởng nên hiểu chung thế nào là linh đạo. Linh đạo là con đường thiêng liêng, thường được hiểu là cách thế giúp sống đạo đức. Nói đến linh đạo là nhằm đưa ra những đường hướng giúp người ta nên người đạo đức, chuyên cần chăm lo các việc thiêng liêng, như tham dự thánh lễ, đọc kinh nguyện ngắm, lần hạt, chầu Mình thánh Chúa, đi đường thánh giá v.v… Nói chung là các việc đạo đức vẫn quen làm tứ trước tới nay. Đó là nền linh đạo hay tu đức chung trong các chủng viện và các hội dòng nam nữ, cũng như ngoài họ đạo. Nền tu đức này rất thịnh hành và mang tính đại chúng.
Ngoài ra, còn có nhiều nền linh đạo của các vị thánh nổi tiếng khác, như thánh Phan-xi-cô đờ Xan (Francois de Salle) với tác phẩm Dẫn vào đời sống sốt sắng (Introducton à la vie dévote), Thánh Gio-an Thánh Giá với Đường lên núi Cát Minh (Montée vers le carmel), thánh Tê-rê-xa Cả với Con đường hoàn thiện (Chemin de la perfection), Lâu đài nội nội tâm (Château intérieur), thánh Tê-rê-xa Hài đồng với Con đường thơ ấu thiêng liêng v.v…
Đã có nền linh đạo Biển Đức, Đa Minh, Phan-xi-cô. Cát Minh, Y nhã, đã có các trường phái tu đức với những tên tuổi như Ăng-ri Xu-dô (Henri Suso), Éc-hác (Eckhart), trường phái tu đức Pháp với thánh Phi-líp Nê-ri (Philippe Néri), thánh Vinh sơn (Vincent de Paul), cha Công Danh (Condrin), cha Gio-an Gia-cô-bê O-li-ê (Jean-Jacques Oiier).
Chúng ta có thể nhìn vào các Hội Thừa sai lớn như Thừa sai Hải ngoại Paris (MEP), Me-rích-nôn (Maryknoll). Các hội dòng đó có một nền tu đức thích hợp cho các thành viên của mình. Đức Giê-su là Vị Đại Thừa Sai của Chúa Cha. Người đã được sai xuống trần gian để sống kiếp người như chúng ta. Cuộc đời công khai truyền đạo của Người là mẫu mực cho chúng ta nhìn vào đó để xây dựng một nền tu đức thừa sai.
2. Được sai đi
Một trong những nét đặc trưng của nền linh đạo thừa là được sai đi. Chúa Cha đã sai Chúa Con. Chúa Con là Đức Giê-su Ki-tô lại sai các môn đệ. Trước khi được sai thì người thừa sai phải có những điều kiện thích hợp. Những điều kiện đó là tư thế sẵn sàng và khả năng thich ứng với công việc được sai. Sự sẵn sàng đòi đương sự phải tình nguyện dấn thân, và tính thích ứng buộc người ấy phải được rèn luyện và tự rèn luyện cho hợp với công việc. Do đó, khởi đầu nền tu đức thừa sai là tư thế sẵn sàng và khả năng thích ứng để được sai đi trong tinh thần “hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phàm nhân, sống như người trần thế của Đức Ki-tô.” (Pl 2,1). Theo tinh thần này, người được sai noi gương Đức Ki-tô, tự bóc lột mình, làm cho mình hoá ra không. Như thế có nghĩa là sống khiêm nhường và từ bỏ, nhất là trong hoàn cảnh xã hội Việt Nam, người đi tu thường được ở một bậc cao hơn phần đông dân chúng về điều kiện ăn ở.
3. Đến ở với
Cũng như Đức Ki-tô, người thừa sai được sai đi và đến ở với: sai đi những nơi xa lạ và ở với những người không quen biết, khác với mình về nhiều phương diện. Nỗ lực đầu tiên của người được sai đi là lo làm sao hoà hợp được với người xa lạ và thích nghi được với cuộc sống mới. Điều này đòi buộc người thừa sai phải hy sinh và từ bỏ nhiều lắm. Điểm tu đức ở đây là chung sống hoà đồng. Điều này không dễ, nhất là khi mình đã quen với một nếp sống cố định, có những điều kiện sinh hoạt thoải mái. Đức Giê-su đã ở với các môn đệ và người ta. Người đã phải chịu đựng tính tình trái ngược của các môn đệ, sự cứng lòng tin của người Do thái và thói hiềm khích của phái Pha-ri-sêu và các thượng tế. Điểm đặc biệt ở đây là hoà mình và chịu đựng. Nhân đức phải tập ở đây là chấp nhận những sự phiền hà và trái ý.
3. Nói cho biết
Thừa sai là người được cử di, đến ở với và nói cho biết. Nói cái gì ? Nói những diều về Chúa, về đạo. Biết ai ? Biết Chúa. Đó là mục đích của công việc truyền giáo được diễn ra bằng nhiều cách và trong nhiều giai đoạn khác nhau, tuỳ nơi, tuỳ thời và cũng tuỳ người nữa. Nhưng trước khi nói, phải làm quen đã. Quen ai thì dễ nói chuyện với người ấy hơn. Vì thế trong khi ở với, nhà thừa sai phải tìm cách làm quen. Làm quen thì phải có dịp gặp gỡ, đi tới đi lui, chyện trò, trao đổi. Điều này khiến nhà thừa sai phải đi ra ngoài con người của mình mà đến với người khác, tìm dịp, tìm cách bắc cầu liên lạc. Có cách nói nghe được, có cách nói khó nghe. Vậy phải tìm cách nào nói cho nghe được và lại làm cho thích nghe nữa. Như vậy, phải học cách nói và tìm dịp hay tạo ra những cơ hội để nói. Nhưng trước khi nói bằng lời thì hãy nói bằng đời sống. Một đời sống tốt lành, đầy vị tha nhân ái, chính là cửa ngõ mở đường cho đối thoại và khơi gợi cho người ta muốn nói chuyện với mình.
Kết luận
Linh đạo thừa sai là con đường đạo đức thiêng liêng lấy Đức Giê-su làm gương mẫu, dựa vào đời sống của Người trong các sách Tin Mừng. Người đã được sai xuống trần gian ở với loài người và nói cho họ biết về Nước Thiên Chúa. Người đã sống cuộc đời rất hoạt động nay đây mai đó để rao giảng Tin Mừng Nước Trời và chữa lành bệnh hoạn tật nguyền cho người ta. Ban ngày Người làm việc không ngừng: giảng dạy, chữa lành, nhưng ban đêm về khuya hay ban ngày trước khi mặt trời mọc, Người hay tìm nơi thanh vắng để giao tiếp với Chúa Cha.
Đó là một nền linh đạo đi đến và ở với, đồng thời cũng là một nền linh đạo chiêm niệm: tìm nơi thanh vắng, dành thời giờ để tiếp xúc với Chúa Cha. Bởi thế, nền linh đạo thừa sai cũng là hoạt động và chiêm niệm. Về hoạt động thì làm việc sinh sống ở giữa người ta, lo giúp vịệc dân sinh để qua đó làm quen rồi dần dần đưa người ta đến với Chúa; còn về chiêm niệm thì nghiền ngẫm các sách Tin Mừng để noi gương Đức Giê-su giảng đạo cho người ta thế nào và nghiên cứu các thư của thánh Phao-lô, đọc hạnh các thánh và các nhà truyền giáo như thánh Phan-xi-cô Xa-vi-ê, cha Vinh sơn Lép (Vincent Lebbe), lịch sử Hội Thừa Sai Paris, sách Dân làng Hồ và công việc của các nhà thừa sai Pháp-Việt ở miền Thượng. Ngoài ra là làm các việc phụng vụ hay đạo đức thông thường như mọi tín hữu quen làm. Xin tạm hiểu linh đạo thừa sai là như thế.

markdown:
**1. Vẫn có những nền linh đạo chung và riêng**
Trước khi đi đến một câu định nghĩa về nền linh đạo thừa sai, tưởng nên hiểu chung thế nào là linh đạo. Linh đạo là con đường thiêng liêng, thường được hiểu là cách thế giúp sống đạo đức. Nói đến linh đạo là nhằm đưa ra những đường hướng giúp người ta nên người đạo đức, chuyên cần chăm lo các việc thiêng liêng, như tham dự thánh lễ, đọc kinh nguyện ngắm, lần hạt, chầu Mình thánh Chúa, đi đường thánh giá v.v… Nói chung là các việc đạo đức vẫn quen làm tứ trước tới nay. Đó là nền linh đạo hay tu đức chung trong các chủng viện và các hội dòng nam nữ, cũng như ngoài họ đạo. Nền tu đức này rất thịnh hành và mang tính đại chúng.
Ngoài ra, còn có nhiều nền linh đạo của các vị thánh nổi tiếng khác, như thánh Phan-xi-cô đờ Xan (Francois de Salle) với tác phẩm Dẫn vào đời sống sốt sắng (Introducton à la vie dévote), Thánh Gio-an Thánh Giá với Đường lên núi Cát Minh (Montée vers le carmel), thánh Tê-rê-xa Cả với Con đường hoàn thiện (Chemin de la perfection), Lâu đài nội nội tâm (Château intérieur), thánh Tê-rê-xa Hài đồng với Con đường thơ ấu thiêng liêng v.v…
Đã có nền linh đạo Biển Đức, Đa Minh, Phan-xi-cô. Cát Minh, Y nhã, đã có các trường phái tu đức với những tên tuổi như Ăng-ri Xu-dô (Henri Suso), Éc-hác (Eckhart), trường phái tu đức Pháp với thánh Phi-líp Nê-ri (Philippe Néri), thánh Vinh sơn (Vincent de Paul), cha Công Danh (Condrin), cha Gio-an Gia-cô-bê O-li-ê (Jean-Jacques Oiier).
Chúng ta có thể nhìn vào các Hội Thừa sai lớn như Thừa sai Hải ngoại Paris (MEP), Me-rích-nôn (Maryknoll). Các hội dòng đó có một nền tu đức thích hợp cho các thành viên của mình. Đức Giê-su là Vị Đại Thừa Sai của Chúa Cha. Người đã được sai xuống trần gian để sống kiếp người như chúng ta. Cuộc đời công khai truyền đạo của Người là mẫu mực cho chúng ta nhìn vào đó để xây dựng một nền tu đức thừa sai.
**2. Được sai đi**
Một trong những nét đặc trưng của nền linh đạo thừa là được sai đi. Chúa Cha đã sai Chúa Con. Chúa Con là Đức Giê-su Ki-tô lại sai các môn đệ. Trước khi được sai thì người thừa sai phải có những điều kiện thích hợp. Những điều kiện đó là tư thế sẵn sàng và khả năng thich ứng với công việc được sai. Sự sẵn sàng đòi đương sự phải tình nguyện dấn thân, và tính thích ứng buộc người ấy phải được rèn luyện và tự rèn luyện cho hợp với công việc. Do đó, khởi đầu nền tu đức thừa sai là tư thế sẵn sàng và khả năng thích ứng để được sai đi trong tinh thần “hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phàm nhân, sống như người trần thế của Đức Ki-tô.” (Pl 2,1). Theo tinh thần này, người được sai noi gương Đức Ki-tô, tự bóc lột mình, làm cho mình hoá ra không. Như thế có nghĩa là sống khiêm nhường và từ bỏ, nhất là trong hoàn cảnh xã hội Việt Nam, người đi tu thường được ở một bậc cao hơn phần đông dân chúng về điều kiện ăn ở.
**3. Đến ở với**
Cũng như Đức Ki-tô, người thừa sai được sai đi và đến ở với: sai đi những nơi xa lạ và ở với những người không quen biết, khác với mình về nhiều phương diện. Nỗ lực đầu tiên của người được sai đi là lo làm sao hoà hợp được với người xa lạ và thích nghi được với cuộc sống mới. Điều này đòi buộc người thừa sai phải hy sinh và từ bỏ nhiều lắm. Điểm tu đức ở đây là chung sống hoà đồng. Điều này không dễ, nhất là khi mình đã quen với một nếp sống cố định, có những điều kiện sinh hoạt thoải mái. Đức Giê-su đã ở với các môn đệ và người ta. Người đã phải chịu đựng tính tình trái ngược của các môn đệ, sự cứng lòng tin của người Do thái và thói hiềm khích của phái Pha-ri-sêu và các thượng tế. Điểm đặc biệt ở đây là hoà mình và chịu đựng. Nhân đức phải tập ở đây là chấp nhận những sự phiền hà và trái ý.
**3. Nói cho biết**
Thừa sai là người được cử di, đến ở với và nói cho biết. Nói cái gì ? Nói những diều về Chúa, về đạo. Biết ai ? Biết Chúa. Đó là mục đích của công việc truyền giáo được diễn ra bằng nhiều cách và trong nhiều giai đoạn khác nhau, tuỳ nơi, tuỳ thời và cũng tuỳ người nữa. Nhưng trước khi nói, phải làm quen đã. Quen ai thì dễ nói chuyện với người ấy hơn. Vì thế trong khi ở với, nhà thừa sai phải tìm cách làm quen. Làm quen thì phải có dịp gặp gỡ, đi tới đi lui, chyện trò, trao đổi. Điều này khiến nhà thừa sai phải đi ra ngoài con người của mình mà đến với người khác, tìm dịp, tìm cách bắc cầu liên lạc. Có cách nói nghe được, có cách nói khó nghe. Vậy phải tìm cách nào nói cho nghe được và lại làm cho thích nghe nữa. Như vậy, phải học cách nói và tìm dịp hay tạo ra những cơ hội để nói. Nhưng trước khi nói bằng lời thì hãy nói bằng đời sống. Một đời sống tốt lành, đầy vị tha nhân ái, chính là cửa ngõ mở đường cho đối thoại và khơi gợi cho người ta muốn nói chuyện với mình.
**Kết luận**
Linh đạo thừa sai là con đường đạo đức thiêng liêng lấy Đức Giê-su làm gương mẫu, dựa vào đời sống của Người trong các sách Tin Mừng. Người đã được sai xuống trần gian ở với loài người và nói cho họ biết về Nước Thiên Chúa. Người đã sống cuộc đời rất hoạt động nay đây mai đó để rao giảng Tin Mừng Nước Trời và chữa lành bệnh hoạn tật nguyền cho người ta. Ban ngày Người làm việc không ngừng: giảng dạy, chữa lành, nhưng ban đêm về khuya hay ban ngày trước khi mặt trời mọc, Người hay tìm nơi thanh vắng để giao tiếp với Chúa Cha.
Đó là một nền linh đạo đi đến và ở với, đồng thời cũng là một nền linh đạo chiêm niệm: tìm nơi thanh vắng, dành thời giờ để tiếp xúc với Chúa Cha. Bởi thế, nền linh đạo thừa sai cũng là hoạt động và chiêm niệm. Về hoạt động thì làm việc sinh sống ở giữa người ta, lo giúp vịệc dân sinh để qua đó làm quen rồi dần dần đưa người ta đến với Chúa; còn về chiêm niệm thì nghiền ngẫm các sách Tin Mừng để noi gương Đức Giê-su giảng đạo cho người ta thế nào và nghiên cứu các thư của thánh Phao-lô, đọc hạnh các thánh và các nhà truyền giáo như thánh Phan-xi-cô Xa-vi-ê, cha Vinh sơn Lép (Vincent Lebbe), lịch sử Hội Thừa Sai Paris, sách Dân làng Hồ và công việc của các nhà thừa sai Pháp-Việt ở miền Thượng. Ngoài ra là làm các việc phụng vụ hay đạo đức thông thường như mọi tín hữu quen làm. Xin tạm hiểu linh đạo thừa sai là như thế.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Link: <http://wp.me/pLXHH-FP>; rel=shortlink


text:
Thành công không phải là chìa khóa của hạnh phúc. Hạnh phúc là chìa khóa của thành công. Nếu bạn yêu thích công việc đang làm, bạn sẽ thành công. (Success is not the key to happiness. Happiness is the key to success. If you love what you are doing, you will be successful.)Albert Schweitzer
Xưa, vị lai, và nay, đâu có sự kiện này: Người hoàn toàn bị chê,người trọn vẹn được khen.Kinh Pháp cú (Kệ số 228)
Chúng ta có thể sống không có tôn giáo hoặc thiền định, nhưng không thể tồn tại nếu không có tình người.Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Tôi tìm thấy hy vọng trong những ngày đen tối nhất và hướng về những gì tươi sáng nhất mà không phê phán hiện thực. (I find hope in the darkest of days, and focus in the brightest. I do not judge the universe.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Mặc áo cà sa mà không rời bỏ cấu uế, không thành thật khắc kỷ, thà chẳng mặc còn hơn.Kinh Pháp cú (Kệ số 9)
Quy luật của cuộc sống là luôn thay đổi. Những ai chỉ mãi nhìn về quá khứ hay bám víu vào hiện tại chắc chắn sẽ bỏ lỡ tương lai. (Change is the law of life. And those who look only to the past or present are certain to miss the future.)John F. Kennedy
Người thành công là người có thể xây dựng một nền tảng vững chắc bằng chính những viên gạch người khác đã ném vào anh ta. (A successful man is one who can lay a firm foundation with the bricks others have thrown at him.)David Brinkley
Hãy cống hiến cho cuộc đời những gì tốt nhất bạn có và điều tốt nhất sẽ đến với bạn. (Give the world the best you have, and the best will come to you. )Madeline Bridge
Người ngu nghĩ mình ngu, nhờ vậy thành có trí. Người ngu tưởng có trí, thật xứng gọi chí ngu.Kinh Pháp cú (Kệ số 63)
Bạn nhận biết được tình yêu khi tất cả những gì bạn muốn là mang đến niềm vui cho người mình yêu, ngay cả khi bạn không hiện diện trong niềm vui ấy. (You know it's love when all you want is that person to be happy, even if you're not part of their happiness.)Julia Roberts
Cơ học lượng tử cho biết rằng không một đối tượng quan sát nào không chịu ảnh hưởng bởi người quan sát. Từ góc độ khoa học, điều này hàm chứa một tri kiến lớn lao và có tác động mạnh mẽ. Nó có nghĩa là mỗi người luôn nhận thức một chân lý khác biệt, bởi mỗi người tự tạo ra những gì họ nhận thức. (Quantum physics tells us that nothing that is observed is unaffected by the observer. That statement, from science, holds an enormous and powerful insight. It means that everyone sees a different truth, because everyone is creating what they see.)Neale Donald Walsch
Trang chủ »» Danh mục »» Từ điển đa ngôn ngữ Hán Anh Việt Pháp »» Đang xem mục từ: quinquagenarian »»
Hiện đang có tổng cộng 354.286 mục từ.
* danh từ
- người năm mươi tuổi
Chọn từ điển để xem theo vần A, B, C...
Để giới hạn kết quả tìm kiếm chính xác hơn, quý vị có thể nhập 2 hoặc 3 chữ cái đầu vần. Ví dụ, để tìm những chữ như thiền, thiện... quý vị nên nhập thi thay vì t... sẽ cho một kết quả gần với yêu cầu của quý vị hơn.
Quý vị đang truy cập từ IP 54.162.3.15 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên ,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Thành công không phải là chìa khóa của hạnh phúc. Hạnh phúc là chìa khóa của thành công. Nếu bạn yêu thích công việc đang làm, bạn sẽ thành công. (Success is not the key to happiness. Happiness is the key to success. If you love what you are doing, you will be successful.)Albert Schweitzer
Xưa, vị lai, và nay, đâu có sự kiện này: Người hoàn toàn bị chê,người trọn vẹn được khen.Kinh Pháp cú (Kệ số 228)
Chúng ta có thể sống không có tôn giáo hoặc thiền định, nhưng không thể tồn tại nếu không có tình người.Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Tôi tìm thấy hy vọng trong những ngày đen tối nhất và hướng về những gì tươi sáng nhất mà không phê phán hiện thực. (I find hope in the darkest of days, and focus in the brightest. I do not judge the universe.)Đức Đạt-lai Lạt-ma XIV
Mặc áo cà sa mà không rời bỏ cấu uế, không thành thật khắc kỷ, thà chẳng mặc còn hơn.Kinh Pháp cú (Kệ số 9)
Quy luật của cuộc sống là luôn thay đổi. Những ai chỉ mãi nhìn về quá khứ hay bám víu vào hiện tại chắc chắn sẽ bỏ lỡ tương lai. (Change is the law of life. And those who look only to the past or present are certain to miss the future.)John F. Kennedy
Người thành công là người có thể xây dựng một nền tảng vững chắc bằng chính những viên gạch người khác đã ném vào anh ta. (A successful man is one who can lay a firm foundation with the bricks others have thrown at him.)David Brinkley
Hãy cống hiến cho cuộc đời những gì tốt nhất bạn có và điều tốt nhất sẽ đến với bạn. (Give the world the best you have, and the best will come to you. )Madeline Bridge
Người ngu nghĩ mình ngu, nhờ vậy thành có trí. Người ngu tưởng có trí, thật xứng gọi chí ngu.Kinh Pháp cú (Kệ số 63)
Bạn nhận biết được tình yêu khi tất cả những gì bạn muốn là mang đến niềm vui cho người mình yêu, ngay cả khi bạn không hiện diện trong niềm vui ấy. (You know it's love when all you want is that person to be happy, even if you're not part of their happiness.)Julia Roberts
Cơ học lượng tử cho biết rằng không một đối tượng quan sát nào không chịu ảnh hưởng bởi người quan sát. Từ góc độ khoa học, điều này hàm chứa một tri kiến lớn lao và có tác động mạnh mẽ. Nó có nghĩa là mỗi người luôn nhận thức một chân lý khác biệt, bởi mỗi người tự tạo ra những gì họ nhận thức. (Quantum physics tells us that nothing that is observed is unaffected by the observer. That statement, from science, holds an enormous and powerful insight. It means that everyone sees a different truth, because everyone is creating what they see.)Neale Donald Walsch
[Trang chủ](Home.html) »»
[Danh mục](danh-muc_thu-vien_tongquat_rong-mo-tam-hon.html) »»
[Từ điển đa ngôn ngữ Hán Anh Việt Pháp](tu-dien_da-ngon-ngu_none_rong-mo-tam-hon.html) »»
Đang xem mục từ: quinquagenarian »»
**Hiện đang có tổng cộng
354.286 mục từ.
**
* danh từ
- người năm mươi tuổi
Chọn từ điển để xem theo vần A, B, C...
Để giới hạn kết quả tìm kiếm chính xác hơn, quý vị có thể nhập 2 hoặc 3 chữ cái đầu vần. Ví dụ, để tìm những chữ như thiền, thiện... quý vị nên nhập
**thi** thay vì **t**... sẽ cho một kết quả gần với yêu cầu của quý vị hơn.
**Quý vị đang truy cập từ IP 54.162.3.15 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **,để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập

Server: nginx/1.10.0 (Ubuntu)


text: Những game online nhập vai hành động đình đám ra mắt trong tháng 8 Trong tháng 8 này, cả cộng đồng game thủ tại Việt Nam và trên thế giới đang ngóng chờ những tựa game online nhập vai đình đám được ra mắt. Có thể nói đây là tháng bùng nổ với một số tựa game hấp dẫn đã …

Server: Apache