text:
Bộ Tai hùm
Bộ Tai hùm (danh pháp khoa học: Saxifragales) là một bộ thực vật hai lá mầm[1]. Các họ hàng gần nhất của chúng là một nhóm thực vật hai lá mầm thật sự lớn, được biết đến dưới tên gọi rosids (nhánh Hoa hồng) theo như định nghĩa về rosids do hệ thống APG II đưa ra[2]. Một vài tác giả định nghĩa nhánh rosids rộng hơn, bao gồm cả Saxifragales như là nhóm cơ sở nhất của nhánh này[3]. Saxifragales là một trong tám nhóm hợp thành core eudicots (thực vật hai lá mầm thật sự phần lõi). Các nhóm khác là Gunnerales, Dilleniaceae, rosids, Santalales, Berberidopsidales, Caryophyllales và asterids[4].
Saxifragales có một hồ sơ hóa thạch rộng khắp[5][6][7][8][9][10]. Các thành viên còn sinh tồn dường như là những gì sót lại của một bộ trước đây từng rất đa dạng và phân bố rộng khắp[11].
Saxifragales, như hiện nay người ta hiểu, là dựa trên các kết quả của các nghiên cứu phát sinh chủng loài phân tử về các trình tự ADN. Nó không phải là một phần của bất kỳ hệ thống phân loại nào dựa trên hình thái học thực vật. Nhóm này quả thực cần có thêm nghiên cứu giải phẫu so sánh, đặc biệt là dưới ánh sáng của sự mở rộng gần đây của họ Peridiscaceae để bao gồm cả chi Medusandra, một chi mà trước năm 2009 thường đã từng không được đặt trong bộ Saxifragales[12].
Bộ này được chia thành các nhóm trên cấp họ như chỉ ra trong cây phát sinh chủng loài dưới đây. Các nhóm này là không chính thức và vì thế không có bậc phân loại cụ thể.
Các họ[sửa | sửa mã nguồn]
Bộ Saxifragales chứa khoảng 2.470 loài[13]. Các loài này được phân chia trong 15 họ[11] hay 12 họ, nếu như họ Haloragaceae sensu lato được công nhận như là một họ bao gồm Haloragaceae sensu stricto và các chi Penthorum, Tetracarpaea, Aphanopetalum[13]. Khoảng 95% các loài nằm trong 5 họ: Crassulaceae (1.400), Saxifragaceae (500), Grossulariaceae (150-200), Haloragaceae (150), Hamamelidaceae (100). Phần lớn các họ là đơn chi. Số lượng các chi trong mỗi họ như sau: Crassulaceae (34), Saxifragaceae (33), Hamamelidaceae (27), Haloragaceae (8), Peridiscaceae (4), Altingiaceae (3), Iteaceae (2), Paeoniaceae (1), Cercidiphyllaceae (1), Daphniphyllaceae (1), Aphanopetalaceae (1), Tetracarpaeaceae (1), Penthoraceae (1), Pterostemonaceae (1), Grossulariaceae (1)[14]. Một vài tác giả không công nhận Choristylis như là một chi tách biệt với Itea[15]. Tương tự, một vài tác giả gộp Liquidambar và Semiliquidambar vào chi Altingia[16]. Như thế, Altingiaceae và Iteaceae là đơn chi trong một số phân loại.
Danh sách các họ[sửa | sửa mã nguồn]
APG xếp bộ này trong nhánh thực vật hai lá mầm thật sự phần lõi (core eudicots). Cũng theo APG III năm 2009 thì bộ này bao gồm 15 họ, 112 chi và 2.470 loài, xếp theo trật tự phát sinh chủng loài (trừ họ Cynomoriaceae chưa rõ vị trí) như sau:
- Họ Peridiscaceae
- Họ Paeoniaceae - Họ Mẫu đơn
- Họ Altingiaceae - Họ Tô hạp, bao gồm tô hạp, sau sau, phong, tẩm)
- Họ Hamamelidaceae - Họ Kim lũ mai hay họ Kim mai, quen gọi là họ sau sau)
- Họ Cercidiphyllaceae
- Họ Daphniphyllaceae - Họ Vai
- Họ Crassulaceae - Họ Cảnh thiên, gồm các loài cảnh thiên, lá bỏng, thủy bồn thảo v.v)
- Họ Aphanopetalaceae
- Họ Tetracarpaeaceae
- Họ Penthoraceae
- Họ Haloragaceae
- Họ Iteaceae (bao gồm cả họ Pterostemonaceae theo tùy chọn của APG II).
- Họ Grossulariaceae - Họ Lý chua
- Họ Saxifragaceae - Họ Tai hùm
- Họ Cynomoriaceae
Trong hệ thống Cronquist cũ thì các họ này được chia ra trong các bộ như Rosales, Hamamelidales và Haloragales. Tuy nhiên, chúng dường như tạo thành một nhóm đơn ngành, có quan hệ với nhánh hoa Hồng (rosids) và nhánh Cúc (asterids).
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Trong phạm vi bộ Saxifragales có một nhóm trên cấp họ gọi là liên minh Saxifragaceae. Nó bao gồm 4 họ: Pterostemonaceae, Iteaceae, Grossulariaceae, Saxifragaceae[13]. Từ lâu người ta đã biết chúng có quan hệ họ hàng gần với nhau, nhưng định nghĩa của họ Saxifragaceae lại từng thay đổi rất nhiều. Hiện tại, nó là họ nhỏ hơn rất nhiều so với trước đây[17]. Các họ Crassulaceae[18] và Tetracarpaeaceae[19] đã từng gắn liền với Saxifragaceae trong một thời gian dài. Chi Penthorum đã từng gắn với họ Crassulaceae, nhưng đôi khi là với họ Saxifragaceae[20].
Hai thành viên của Saxifragales phần lõi đôi khi đã từng đặt gần Saxifragaceae, nhưng thường ở một nơi nào khác. Chi Aphanopetalum thường đã từng đặt trong họ Cunoniaceae, một họ hiện nay thuộc bộ Oxalidales, mặc dù đã từng có các lý do hợp lý để đặt nó trong bộ Saxifragales[21]. Aphanopetalum hiện nay đã được loại ra khỏi họ Cunoniaceae[22]. Họ Haloragaceae thường đã từng được coi là họ trong bộ Myrtales[23], nhưng hiện nay không còn được đặt trong bộ đó nữa[24].
Họ Cercidiphyllaceae trong một thời gian dài từng gắn với các họ Hamamelidaceae và Trochodendraceae và thường được cho là gần với họ thứ hai hơn[25]. Họ Cercidiphyllaceae hiện nay đã biết là thành viên của nhánh thân gỗ trong bộ Saxifragales, cùng với các họ Hamamelidaceae, Altingiaceae, Daphniphyllaceae, nhưng Trochodendraceae thì hiện tại nằm trong bộ thực vật hai lá mầm thật sự cơ sở là bộ Trochodendrales[26]. Họ Altingiaceae thường đã không tách biệt khỏi họ Hamamelidaceae cho tới khi các nghiên cứu phát sinh chủng loài chỉ ra rằng việc gộp vào như vậy có thể làm cho Hamamelidaceae trở thành cận ngành. Sự công nhận Altingiaceae như một họ tách biệt đã nhận được sự hỗ trợ thống kê mạnh trong năm 2008[13].
Chi Daphniphyllum đã từng luôn được coi là có sự kết hợp dị thường của các đặc trưng[27][28] và đã từng được đặt trong vài bộ khác nhau trước khi phân tích phát sinh chủng loài phân tử chỉ ra rằng nó thuộc về bộ Saxifragales[29].
Họ Paeoniaceae sở hữu nhiều đặc trưng độc nhất vô nhị và vị trí phân loại của nó trong một thời gian dài là vấn đề gây tranh cãi[30]. Một ý tưởng tồn tại từ lâu cho rằng chi Paeonia thuộc về bộ Ranunculales, gần với chi Glaucidium[31][32]. Tuy nhiên, cuối cùng thì họ Paeoniaceae đã được chỉ ra rõ ràng là thuộc bộ Saxifragales[13] trong khi chi Glaucidium là thuộc họ Ranunculaceae[33].
Họ Peridiscaceae đã trải qua sự dịch chuyển và định nghĩa lại đáng kể kể từ năm 2003 tới năm 2009. Ban đầu, nó bao gồm 2 chi có quan hệ họ hàng gần là Peridiscus và Whittonia. Hệ thống APG II năm 2003 đặt họ này trong bộ Malpighiales, dựa trên một trình tự ADN đối với gen rbcL từ chi Whittonia. Trình tự này hóa ra là không phải từ chi Whittonia, mà là từ một loài thực vật khác với ADN của nó đã ô nhiễm mẫu vật[34]. Sau khi Peridiscaceae đã được đặt trong bộ Saxifragales, thì nó được mở rộng để gộp cả Soyauxia vào năm 2007[35] và mở rộng lần nữa để gộp cả Medusandra vào năm 2009[12].
Phát sinh chủng loài[sửa | sửa mã nguồn]
Cây phát sinh chủng loài trong phạm vi bộ Tai hùm dưới đây lấy theo APG III, dựa trên cây do Shuguang Jian và ctv công bố năm 2008[13], trừ họ Cynomoriaceae hiện tại chưa rõ nằm tại vị trí nào nên không xếp trong cây phát sinh chủng loài này.
Tất cả các nhánh có 100% hỗ trợ tự trợ hợp lý tối đa, ngoại trừ những nơi nào có nhãn với phần trăm tự trợ.
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Douglas E. Soltis, Pamela S. Soltis, Peter K. Endress, Mark W. Chase (2005). Phylogeny and Evolution of the Angiosperms. Sunderland, MA, USA: Sinauer. ISBN 978-0878938179
- ^ Hengchang Wang, Michael J. Moore, Pamela S. Soltis, Charles D. Bell, Samuel F. Brockington, Roolse Alexandre, Charles C. Davis, Maribeth Latvis, Steven R. Manchester, Douglas E. Soltis (10 tháng 3 năm 2009). “Rosid radiation and the rapid rise of angiosperm-dominated forests”. Proceedings of the National Academy of Sciences 106 (10): 3853–3858. doi:10.1073/pnas.0813376106. PMC 2644257. PMID 19223592
- ^ J. Gordon Burleigh, Khidir W. Hilu, Douglas E. Soltis (2009). File 7. “Inferring phylogenies with incomplete data sets: a 5-gene, 567-taxon analysis of angiosperms”. BMC Evolutionary Biology 9: 61. doi:10.1186/1471-2148-9-61. PMC 2674047. PMID 19292928
- ^ Peter F. Stevens. (2001 trở đi). Main Tree tại website của APG trong website của Vườn thực vật Missouri
- ^ Elizabeth J. Hermsen, María A. Gandolfo, Kevin C. Nixon, William L. Crepet. 2006. "The impact of extinct taxa on understanding the early evolution of angiosperm clades: An example incorporating fossil reproductive structures of Saxifragales", Plant Systematics and Evolution, 260:2-4:141–169, .
- ^ Hermsen, Elizabeth J.; Gandolfo, María A.; Nixon, Kevin C.; Crepet, William L. (2003). “Divisestylus genus novus (Affinity Iteaceae), a fossil saxifrage from the Late Cretaceous of New Jersey, USA”. American Journal of Botany 90 (9): 1373–1388. doi:10.3732/ajb.90.9.1373.
- ^ Pigg, Kathleen B.; Ickert-Bond, Stephanie M.; Wen, Jun (2004). “Anatomically preserved Liquidambar (Altingiaceae) from the middle Miocene of Yakima Canyon, Washington State, USA, and its biogeographic implications”. American Journal of Botany 91 (3): 499–509. doi:10.3732/ajb.91.3.499.
- ^ Hernández-Castillo, Genaro R.; Cevallos-Ferriz, Sergio R.S. (1999). “Reproductive and vegetative organs with affinities to Haloragaceae from the Upper Cretaceous Huepac Chert Locality of Sonora, Mexico”. American Journal of Botany 86 (12): 1717–1734. doi:10.2307/2656670. PMID 10602765.
- ^ Crane, Peter R. (1989). “Paleobotanical evidence on the early radiation of nonmagnoliid dicotyledons”. Plant Systematics and Evolution 162: 165–191. doi:10.1007/BF00936916.
- ^ Endress, Peter K. (1989). “Aspects of evolutionary differentiation of the Hamamelidaceae and the Lower Hamamelididae”. Plant Systematics and Evolution 162: 193–211. doi:10.1007/BF00936917.
- ^ a ă Klaus Kubitzki. 2007. "Introduction to Saxifragales". trang 15-18. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên). The Families and Genera of Vascular Plants, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức.
- ^ a ă Kenneth J. Wurdack, Charles C. Davis. 2009. Malpighiales phylogenetics: Gaining ground on one of the most recalcitrant clades in the angiosperm tree of life, American Journal of Botany, 96(8):1551-1570,
- ^ a ă â b c d Shuguang Jian, Pamela S. Soltis, Matthew A. Gitzendanner, Michael J. Moore, Ruiqi Li, Tory A. Hendry, Yin-Long Qiu, Amit Dhingra, Charles D. Bell, Douglas E. Soltis. 2008. "Resolving an Ancient, Rapid Radiation in Saxifragales", Systematic Biology 57(1):38-57,
- ^ Peter F. Stevens. (2001 trở đi). Saxifragales tại website của APG trong website của Vườn thực vật Missouri
- ^ Klaus Kubitzki. 2007. "Iteaceae". trang 202-204. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên). The Families and Genera of Vascular Plants, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức.
- ^ Ickert-Bond, Stephanie M.; Wen, Jun (2006). “Phylogeny and biogeography of Altingiaceae: Evidence from combined analysis of five non-coding chloroplast regions”. Molecular Phylogenetics and Evolution 39 (2): 512–528. doi:10.1016/j.ympev.2005.12.003. PMID 16439163.
- ^ Soltis, Douglas E.; Kuzoff, Robert K.; Mort, Mark E.; Zanis, Michael; Fishbein, Mark; Hufford, Larry; Koontz, Jason; Arroyo, Mary K. (2001). “Elucidating deep-level phylogenetic relationships in Saxifragaceae using sequences for six chloroplastic and nuclear DNA regions”. Annals of the Missouri Botanical Garden 88 (4): 669–693. doi:10.2307/3298639.
- ^ Joachim Thiede and Urs Eggli. 2007. "Crassulaceae". trang 83-118. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên). The Families and Genera of Vascular Plants, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức.
- ^ Hils, Matthew H.; Dickison, William C.; Lucansky, Terry W.; William Louis, Stern (1988). “Comparative anatomy and systematics of woody Saxifragaceae: Tetracarpaea”. American Journal of Botany 75 (11): 1687–1700. doi:10.2307/2444685.
- ^ Joachim Thiede. 2007. "Penthoraceae". trang 292-296. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên). The Families and Genera of Vascular Plants, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức.
- ^ Dickison, William C.; Hils, Matthew H.; Lucansky, Terry W.; William Louis, Stern (1994). “Comparative anatomy and systematics of woody Saxifragaceae: Aphanopetalum”. Botanical Journal of the Linnean Society 114 (2): 167–182. doi:10.1111/j.1095-8339.1994.tb01930.x.
- ^ Jason C. Bradford, Helen C. Fortune-Hopkins, Richard W. Barnes. 2004. "Cunoniaceae", trang 91-111. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên). The Families and Genera of Vascular Plants, quyển VI. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức.
- ^ Klaus Kubitzki. 2007. "Haloragaceae", trang 184-190. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên). The Families and Genera of Vascular Plants, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức.
- ^ Moody, Michael L.; Les, Donald H. (2007). “Phylogenetic systematics and character evolution in the angiosperm family Haloragaceae”. American Journal of Botany 94 (12): 2005–2025. doi:10.3732/ajb.94.12.2005.
- ^ Endress, Peter K. (1986). “Floral structure, systematics and phylogeny in Trochodendrales”. Annals of the Missouri Botanical Garden 73 (2): 297–324. doi:10.2307/2399115.
- ^ Worberg, Andreas; Quandt, Dietmar; Anna-; Barniske, Magdalena; Löhne, Cornelia; Hilu, Khidir W.; Borsch, Thomas (2007). “Phylogeny of basal eudicots: Insights from non-coding and rapidly evolving DNA”. Organisms Diversity and Evolution 7 (1): 55–77. doi:10.1016/j.ode.2006.08.001.
- ^ Tseng-Chieng, Huang (1965). “Monograph of Daphniphyllum (I)".”. Taiwania 11: 57–98.
- ^ Tseng-Chieng, Huang (1966). “Monograph of Daphniphyllum (II)”. Taiwania 12: 137–234.
- ^ Klaus Kubitzki. 2007. "Daphniphyllaceae", trang 127-128. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên). The Families and Genera of Vascular Plants, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức.
- ^ Michio Tamura. 2007. "Paeoniaceae", trang 265-269. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên). The Families and Genera of Vascular Plants, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức.
- ^ David J. Mabberley. 2008. Mabberley's Plant-Book (ấn bản lần thứ 3), 2008. Nhà in Đại học Cambridge: UK.
- ^ Josef J. Halda, James W. Waddick. 2004. The genus Paeonia. Timber Press: Oregon, USA.
- ^ Wei Wang; An-Ming Lu, Yi Ren, Mary E. Endress, and Zhi-Duan Chen (2009). “Phylogeny and Classification of Ranunculales: Evidence from four molecular loci and morphological data”. Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics 11 (2): 81–110. doi:10.1016/j.ppees.2009.01.001.
- ^ Davis, Charles C.; Chase, Mark W. (2004). “Elatinaceae are sister to Malpighiaceae; Peridiscaceae belong to Saxifragales”. American Journal of Botany 91 (2): 262–273. doi:10.3732/ajb.91.2.262.
- ^ Soltis, Douglas E.; Clayton, Joshua W.; Davis, Charles C.; Gitzendanner, Matthew A.; Cheek, Martin; Savolainen, Vincent; Amorim, André M.; Soltis, Pamela S. (2007). “Monophyly and relationships of the enigmatic family Peridiscaceae”. Taxon 56 (1): 65–73.

markdown:
# Bộ Tai hùm
|Bộ Tai hùm|
|
|*Saxifraga granulata* [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [core eudicots](/w/index.php?title=Core_eudicots&action=edit&redlink=1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) **Saxifragales** [Dumort.](/w/index.php?title=Barth%C3%A9lemy_Charles_Joseph_du_Mortier&action=edit&redlink=1), 1829 **Bộ Tai hùm** ( [danh pháp khoa học](/wiki/Danh_ph%C3%A1p): **Saxifragales**) là một bộ [thực vật hai lá mầm](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) . Các họ hàng gần nhất của chúng là một nhóm [1] [thực vật hai lá mầm thật sự](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1)lớn, được biết đến dưới tên gọi [rosids](/wiki/Nh%C3%A1nh_hoa_H%E1%BB%93ng)(nhánh Hoa hồng) theo như định nghĩa về rosids do [hệ thống APG II](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_APG_II)đưa ra . Một vài tác giả định nghĩa nhánh rosids rộng hơn, bao gồm cả Saxifragales như là nhóm cơ sở nhất của nhánh này [[2]](#cite_note-wang2009-2) . Saxifragales là một trong tám nhóm hợp thành [[3]](#cite_note-burleigh2009-3) [core eudicots](/w/index.php?title=Core_eudicots&action=edit&redlink=1)(thực vật hai lá mầm thật sự phần lõi). Các nhóm khác là [Gunnerales](/wiki/B%E1%BB%99_D%C6%B0%C6%A1ng_nh%E1%BB%8B_ti%C3%AAn), [Dilleniaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_S%E1%BB%95), [rosids](/wiki/Nh%C3%A1nh_hoa_H%E1%BB%93ng), [Santalales](/wiki/B%E1%BB%99_%C4%90%C3%A0n_h%C6%B0%C6%A1ng), [Berberidopsidales](/wiki/Berberidopsidales), [Caryophyllales](/wiki/B%E1%BB%99_C%E1%BA%A9m_ch%C6%B0%E1%BB%9Bng)và [asterids](/wiki/Nh%C3%A1nh_C%C3%BAc) . [[4]](#cite_note-trees-4)
Saxifragales có một hồ sơ hóa thạch rộng khắp
[[5]](#cite_note-hermsen2006-5) [[6]](#cite_note-hermsen2003-6) [[7]](#cite_note-pigg2004-7) [[8]](#cite_note-hernandez-castillo1999-8) [[9]](#cite_note-crane1989-9) . Các thành viên còn sinh tồn dường như là những gì sót lại của một bộ trước đây từng rất đa dạng và phân bố rộng khắp [10] . [[11]](#cite_note-kubitzki2007-11)
Saxifragales, như hiện nay người ta hiểu, là dựa trên các kết quả của các nghiên cứu phát sinh chủng loài phân tử về các
[trình tự ADN](/wiki/Tr%C3%ACnh_t%E1%BB%B1_ADN). Nó không phải là một phần của bất kỳ hệ thống phân loại nào dựa trên [hình thái học thực vật](/w/index.php?title=H%C3%ACnh_th%C3%A1i_h%E1%BB%8Dc_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1). Nhóm này quả thực cần có thêm nghiên cứu giải phẫu so sánh, đặc biệt là dưới ánh sáng của sự mở rộng gần đây của họ [Peridiscaceae](/wiki/Peridiscaceae) để bao gồm cả chi *, một chi mà trước năm 2009 thường đã từng không được đặt trong bộ Saxifragales Medusandra* . [[12]](#cite_note-wurdack2009-12)
Bộ này được chia thành các nhóm trên cấp họ như chỉ ra trong cây phát sinh chủng loài dưới đây. Các nhóm này là không chính thức và vì thế không có bậc phân loại cụ thể.
## Các họ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Tai_h%C3%B9m&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Tai_h%C3%B9m&action=edit§ion=1)]
Bộ Saxifragales chứa khoảng 2.470 loài
. Các loài này được phân chia trong 15 họ [13] hay 12 họ, nếu như họ [[11]](#cite_note-kubitzki2007-11) [Haloragaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Rong_x%C6%B0%C6%A1ng_c%C3%A1) [sensu lato](/wiki/Sensu)được công nhận như là một họ bao gồm Haloragaceae [sensu stricto](/wiki/Sensu)và các chi *,* [Penthorum](/wiki/Penthorum) *,* [Tetracarpaea](/w/index.php?title=Tetracarpaea&action=edit&redlink=1) [Aphanopetalum](/wiki/Aphanopetalaceae) . Khoảng 95% các loài nằm trong 5 họ: [[13]](#cite_note-jian2008-13) [Crassulaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_L%C3%A1_b%E1%BB%8Fng)(1.400), [Saxifragaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Tai_h%C3%B9m)(500), [Grossulariaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_L%C3%BD_chua)(150-200), [Haloragaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Rong_x%C6%B0%C6%A1ng_c%C3%A1)(150), [Hamamelidaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Kim_l%C5%A9_mai)(100). Phần lớn các họ là đơn chi. Số lượng các chi trong mỗi họ như sau: [Crassulaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_L%C3%A1_b%E1%BB%8Fng)(34), [Saxifragaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Tai_h%C3%B9m)(33), [Hamamelidaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Kim_l%C5%A9_mai)(27), [Haloragaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Rong_x%C6%B0%C6%A1ng_c%C3%A1)(8), [Peridiscaceae](/wiki/Peridiscaceae)(4), [Altingiaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_T%C3%B4_h%E1%BA%A1p)(3), [Iteaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_L%C6%B0%E1%BB%A1i_nai)(2), [Paeoniaceae](/wiki/Chi_M%E1%BA%ABu_%C4%91%C6%A1n_Trung_Qu%E1%BB%91c)(1), [Cercidiphyllaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Li%C3%AAn_h%C6%B0%C6%A1ng)(1), [Daphniphyllaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Vai)(1), [Aphanopetalaceae](/wiki/Aphanopetalaceae)(1), [Tetracarpaeaceae](/wiki/Tetracarpaeaceae)(1), [Penthoraceae](/wiki/H%E1%BB%8D_X%E1%BA%A3_c%C4%83n)(1), [Pterostemonaceae](/wiki/Pterostemonaceae)(1), [Grossulariaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_L%C3%BD_chua)(1) . Một vài tác giả không công nhận [[14]](#cite_note-saxifragalesweb-14) *Choristylis*như là một chi tách biệt với [Itea](/wiki/Itea) . Tương tự, một vài tác giả gộp [[15]](#cite_note-itea-15) *và* [Liquidambar](/wiki/Liquidambar) *vào chi* [Semiliquidambar](/wiki/Semiliquidambar) [Altingia](/wiki/Chi_T%C3%B4_h%E1%BA%A1p) . Như thế, Altingiaceae và Iteaceae là đơn chi trong một số phân loại. [[16]](#cite_note-ickert-bond2006-16)
### Danh sách các họ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Tai_h%C3%B9m&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Tai_h%C3%B9m&action=edit§ion=2)]
APG xếp bộ này trong nhánh
[thực vật hai lá mầm thật sự](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) phần lõi ( *core eudicots*). Cũng theo APG III năm 2009 thì bộ này bao gồm 15 họ, 112 chi và 2.470 loài, xếp theo trật tự phát sinh chủng loài (trừ họ [Cynomoriaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_N%E1%BA%A5m_Malta) chưa rõ vị trí) như sau:
- Họ
[Peridiscaceae](/wiki/Peridiscaceae)
- Họ
[Paeoniaceae](/wiki/Chi_M%E1%BA%ABu_%C4%91%C6%A1n_Trung_Qu%E1%BB%91c)- [Họ Mẫu đơn](/wiki/Chi_M%E1%BA%ABu_%C4%91%C6%A1n_Trung_Qu%E1%BB%91c)
- Họ
[Altingiaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_T%C3%B4_h%E1%BA%A1p)- [Họ Tô hạp](/wiki/H%E1%BB%8D_T%C3%B4_h%E1%BA%A1p), bao gồm [tô hạp](/wiki/Chi_T%C3%B4_h%E1%BA%A1p), [sau sau](/wiki/Sau_sau), [phong](/w/index.php?title=Phong_(c%C3%A2y)&action=edit&redlink=1), [tẩm](/wiki/T%E1%BA%A9m))
- Họ
[Hamamelidaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Kim_l%C5%A9_mai)- [Họ Kim lũ mai](/wiki/H%E1%BB%8D_Kim_l%C5%A9_mai)hay họ Kim mai, quen gọi là họ sau sau)
- Họ
[Cercidiphyllaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Li%C3%AAn_h%C6%B0%C6%A1ng)
- Họ
[Daphniphyllaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Vai)- Họ Vai
- Họ
[Crassulaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_L%C3%A1_b%E1%BB%8Fng)- [Họ Cảnh thiên](/wiki/H%E1%BB%8D_L%C3%A1_b%E1%BB%8Fng), gồm các loài [cảnh thiên](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3nh_thi%C3%AAn&action=edit&redlink=1), [lá bỏng](/wiki/H%E1%BB%8D_L%C3%A1_b%E1%BB%8Fng), [thủy bồn thảo](/wiki/Th%E1%BB%A7y_b%E1%BB%93n_th%E1%BA%A3o)v.v)
- Họ
[Aphanopetalaceae](/wiki/Aphanopetalaceae)
- Họ
[Tetracarpaeaceae](/wiki/Tetracarpaeaceae)
- Họ
[Penthoraceae](/wiki/H%E1%BB%8D_X%E1%BA%A3_c%C4%83n)
- Họ
[Haloragaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Rong_x%C6%B0%C6%A1ng_c%C3%A1)
- Họ
[Iteaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_L%C6%B0%E1%BB%A1i_nai)(bao gồm cả họ [Pterostemonaceae](/wiki/Pterostemonaceae)theo tùy chọn của APG II).
- Họ
[Grossulariaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_L%C3%BD_chua)- Họ Lý chua
- Họ
[Saxifragaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Tai_h%C3%B9m)- [Họ Tai hùm](/wiki/H%E1%BB%8D_Tai_h%C3%B9m)
- Họ
[Cynomoriaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_N%E1%BA%A5m_Malta)
Trong
[hệ thống Cronquist](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Cronquist) cũ thì các họ này được chia ra trong các bộ như [Rosales](/wiki/Rosales), [Hamamelidales](/wiki/B%E1%BB%99_Kim_l%C5%A9_mai) và [Haloragales](/wiki/B%E1%BB%99_Rong_x%C6%B0%C6%A1ng_c%C3%A1). Tuy nhiên, chúng dường như tạo thành một nhóm đơn ngành, có quan hệ với [nhánh hoa Hồng](/wiki/Nh%C3%A1nh_hoa_H%E1%BB%93ng) (rosids) và [nhánh Cúc](/wiki/Nh%C3%A1nh_C%C3%BAc) (asterids).
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Tai_h%C3%B9m&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Tai_h%C3%B9m&action=edit§ion=3)]
Trong phạm vi bộ Saxifragales có một nhóm trên cấp họ gọi là liên minh Saxifragaceae. Nó bao gồm 4 họ: Pterostemonaceae, Iteaceae, Grossulariaceae, Saxifragaceae
. Từ lâu người ta đã biết chúng có quan hệ họ hàng gần với nhau, nhưng định nghĩa của họ Saxifragaceae lại từng thay đổi rất nhiều. Hiện tại, nó là họ nhỏ hơn rất nhiều so với trước đây [13] . Các họ Crassulaceae [[17]](#cite_note-soltis2001-17) và Tetracarpaeaceae [[18]](#cite_note-eggli2007-18) đã từng gắn liền với Saxifragaceae trong một thời gian dài. Chi [[19]](#cite_note-hils1988-19) *Penthorum*đã từng gắn với họ Crassulaceae, nhưng đôi khi là với họ Saxifragaceae . [[20]](#cite_note-thiede2007-20)
Hai thành viên của Saxifragales phần lõi đôi khi đã từng đặt gần Saxifragaceae, nhưng thường ở một nơi nào khác. Chi
* thường đã từng đặt trong họ Aphanopetalum* [Cunoniaceae](/wiki/Cunoniaceae), một họ hiện nay thuộc bộ [Oxalidales](/wiki/B%E1%BB%99_Chua_me_%C4%91%E1%BA%A5t), mặc dù đã từng có các lý do hợp lý để đặt nó trong bộ Saxifragales . [[21]](#cite_note-dickison1994-21) *Aphanopetalum*hiện nay đã được loại ra khỏi họ Cunoniaceae . Họ Haloragaceae thường đã từng được coi là họ trong bộ [[22]](#cite_note-bradford2004-22) [Myrtales](/wiki/B%E1%BB%99_%C4%90%C3%A0o_kim_n%C6%B0%C6%A1ng) , nhưng hiện nay không còn được đặt trong bộ đó nữa [[23]](#cite_note-haloragis-23) . [[24]](#cite_note-moody2007-24)
Họ Cercidiphyllaceae trong một thời gian dài từng gắn với các họ Hamamelidaceae và
[Trochodendraceae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%B4n_lan) và thường được cho là gần với họ thứ hai hơn . Họ Cercidiphyllaceae hiện nay đã biết là thành viên của nhánh thân gỗ trong bộ Saxifragales, cùng với các họ Hamamelidaceae, Altingiaceae, Daphniphyllaceae, nhưng Trochodendraceae thì hiện tại nằm trong bộ thực vật hai lá mầm thật sự cơ sở là bộ [25] [Trochodendrales](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%B4n_lan) . Họ Altingiaceae thường đã không tách biệt khỏi họ Hamamelidaceae cho tới khi các nghiên cứu phát sinh chủng loài chỉ ra rằng việc gộp vào như vậy có thể làm cho Hamamelidaceae trở thành [[26]](#cite_note-worberg2007-26) [cận ngành](/wiki/C%E1%BA%ADn_ng%C3%A0nh). Sự công nhận Altingiaceae như một họ tách biệt đã nhận được sự hỗ trợ thống kê mạnh trong năm 2008 . [[13]](#cite_note-jian2008-13)
Chi
*Daphniphyllum* đã từng luôn được coi là có sự kết hợp dị thường của các đặc trưng [[27]](#cite_note-huang1965-27) và đã từng được đặt trong vài bộ khác nhau trước khi phân tích phát sinh chủng loài phân tử chỉ ra rằng nó thuộc về bộ Saxifragales [28] . [[29]](#cite_note-daphniphyllum-29)
Họ Paeoniaceae sở hữu nhiều đặc trưng độc nhất vô nhị và vị trí phân loại của nó trong một thời gian dài là vấn đề gây tranh cãi
. Một ý tưởng tồn tại từ lâu cho rằng chi [30] *thuộc về bộ* [Paeonia](/wiki/Chi_M%E1%BA%ABu_%C4%91%C6%A1n_Trung_Qu%E1%BB%91c) [Ranunculales](/wiki/B%E1%BB%99_Mao_l%C6%B0%C6%A1ng), gần với chi [Glaucidium](/wiki/Glaucidium) [[31]](#cite_note-mabberley2008-31) . Tuy nhiên, cuối cùng thì họ Paeoniaceae đã được chỉ ra rõ ràng là thuộc bộ Saxifragales [[32]](#cite_note-halda2004-32) trong khi chi [[13]](#cite_note-jian2008-13) *Glaucidium*là thuộc họ [Ranunculaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Mao_l%C6%B0%C6%A1ng) . [[33]](#cite_note-weiwang2009-33)
Họ Peridiscaceae đã trải qua sự dịch chuyển và định nghĩa lại đáng kể kể từ năm 2003 tới năm 2009. Ban đầu, nó bao gồm 2 chi có quan hệ họ hàng gần là
* và Peridiscus* *.* [Whittonia](/w/index.php?title=Whittonia&action=edit&redlink=1) [Hệ thống APG II](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_APG_II)năm 2003 đặt họ này trong bộ [Malpighiales](/wiki/B%E1%BB%99_S%C6%A1_ri), dựa trên một [trình tự ADN](/wiki/Tr%C3%ACnh_t%E1%BB%B1_ADN)đối với [gen](/wiki/Gen) *từ chi* [rbcL](/w/index.php?title=RuBisCO&action=edit&redlink=1) *Whittonia*. Trình tự này hóa ra là không phải từ chi *Whittonia*, mà là từ một loài thực vật khác với [ADN](/wiki/ADN)của nó đã ô nhiễm mẫu vật . Sau khi Peridiscaceae đã được đặt trong bộ Saxifragales, thì nó được mở rộng để gộp cả [[34]](#cite_note-davis2004-34) *vào năm 2007* [Soyauxia](/wiki/Soyauxia) và mở rộng lần nữa để gộp cả [[35]](#cite_note-soltis2007-35) *vào năm 2009* [Medusandra](/wiki/Medusandra) . [[12]](#cite_note-wurdack2009-12)
## Phát sinh chủng loài[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Tai_h%C3%B9m&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Tai_h%C3%B9m&action=edit§ion=4)]
Cây phát sinh chủng loài trong phạm vi bộ Tai hùm dưới đây lấy theo APG III, dựa trên cây do Shuguang Jian và ctv công bố năm 2008
, trừ họ [13] [Cynomoriaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_N%E1%BA%A5m_Malta)hiện tại chưa rõ nằm tại vị trí nào nên không xếp trong cây phát sinh chủng loài này.
Tất cả các nhánh có 100% hỗ trợ tự trợ hợp lý tối đa, ngoại trừ những nơi nào có nhãn với phần trăm tự trợ.
|
|Saxifragales |
|
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Tai_h%C3%B9m&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_Tai_h%C3%B9m&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
**có thông tin sinh học về** [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Bộ Tai hùm](//species.wikimedia.org/wiki/Saxifragales?uselang=vi)
|
|![]()
[Bộ Tai hùm](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Saxifragales?uselang=vi) **Douglas E. Soltis, Pamela S. Soltis, Peter K. Endress, Mark W. Chase (2005).** [^](#cite_ref-soltis2005_1-0) *Phylogeny and Evolution of the Angiosperms*. Sunderland, MA, USA: Sinauer. [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0878938179](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0878938179) **Hengchang Wang, Michael J. Moore, Pamela S. Soltis, Charles D. Bell, Samuel F. Brockington, Roolse Alexandre, Charles C. Davis, Maribeth Latvis, Steven R. Manchester, Douglas E. Soltis (10 tháng 3 năm 2009).** [^](#cite_ref-wang2009_2-0) [“Rosid radiation and the rapid rise of angiosperm-dominated forests”](http://www.pnas.org/content/106/10/3853.abstract?etoc). *Proceedings of the National Academy of Sciences* **106**(10): 3853–3858. [doi](/wiki/DOI): [10.1073/pnas.0813376106](http://dx.doi.org/10.1073%2Fpnas.0813376106). [PMC](/wiki/PubMed_Central) [2644257](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2644257). [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [19223592](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19223592) **J. Gordon Burleigh, Khidir W. Hilu, Douglas E. Soltis (2009).** [^](#cite_ref-burleigh2009_3-0) [.](http://www.biomedcentral.com/content/supplementary/1471-2148-9-61-S7.pdf) *File 7* [“Inferring phylogenies with incomplete data sets: a 5-gene, 567-taxon analysis of angiosperms”](http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2674047). *BMC Evolutionary Biology* **9**: 61. [doi](/wiki/DOI): [10.1186/1471-2148-9-61](http://dx.doi.org/10.1186%2F1471-2148-9-61). [PMC](/wiki/PubMed_Central) [2674047](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2674047). [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [19292928](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19292928) **Peter F. Stevens. (2001 trở đi).** [^](#cite_ref-trees_4-0) [tại](http://www.mobot.org/mobot/research/apweb/treeapweb2map.html) *Main Tree* [website của APG](http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/welcome.html)trong [website của Vườn thực vật Missouri](http://www.mobot.org/) **Elizabeth J. Hermsen, María A. Gandolfo, Kevin C. Nixon, William L. Crepet. 2006.** [^](#cite_ref-hermsen2006_5-0) ["The impact of extinct taxa on understanding the early evolution of angiosperm clades: An example incorporating fossil reproductive structures of Saxifragales"](http://www.springerlink.com/content/e3646l26r622u3m6/), *Plant Systematics and Evolution*, **260**:2-4:141–169, . **Hermsen, Elizabeth J.; Gandolfo, María A.; Nixon, Kevin C.; Crepet, William L. (2003). “** [^](#cite_ref-hermsen2003_6-0) *Divisestylus*genus novus (Affinity Iteaceae), a fossil saxifrage from the Late Cretaceous of New Jersey, USA”. *American Journal of Botany* **90**(9): 1373–1388. [doi](/wiki/DOI): [10.3732/ajb.90.9.1373](http://dx.doi.org/10.3732%2Fajb.90.9.1373). **Pigg, Kathleen B.; Ickert-Bond, Stephanie M.; Wen, Jun (2004). “Anatomically preserved** [^](#cite_ref-pigg2004_7-0) *Liquidambar*(Altingiaceae) from the middle Miocene of Yakima Canyon, Washington State, USA, and its biogeographic implications”. *American Journal of Botany* **91**(3): 499–509. [doi](/wiki/DOI): [10.3732/ajb.91.3.499](http://dx.doi.org/10.3732%2Fajb.91.3.499). **Hernández-Castillo, Genaro R.; Cevallos-Ferriz, Sergio R.S. (1999).** [^](#cite_ref-hernandez-castillo1999_8-0) [“Reproductive and vegetative organs with affinities to Haloragaceae from the Upper Cretaceous Huepac Chert Locality of Sonora, Mexico”](http://jstor.org/stable/2656670). *American Journal of Botany* **86**(12): 1717–1734. [doi](/wiki/DOI): [10.2307/2656670](http://dx.doi.org/10.2307%2F2656670). [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [10602765](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10602765). **Crane, Peter R. (1989). “Paleobotanical evidence on the early radiation of nonmagnoliid dicotyledons”.** [^](#cite_ref-crane1989_9-0) *Plant Systematics and Evolution* **162**: 165–191. [doi](/wiki/DOI): [10.1007/BF00936916](http://dx.doi.org/10.1007%2FBF00936916). **Endress, Peter K. (1989). “Aspects of evolutionary differentiation of the Hamamelidaceae and the Lower Hamamelididae”.** [^](#cite_ref-endress1989_10-0) *Plant Systematics and Evolution* **162**: 193–211. [doi](/wiki/DOI): [10.1007/BF00936917](http://dx.doi.org/10.1007%2FBF00936917).
- ^
**a** [Klaus Kubitzki. 2007. "Introduction to Saxifragales". trang 15-18. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên).](#cite_ref-kubitzki2007_11-1) **ă** *The Families and Genera of Vascular Plants*, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức.
- ^
**a** [Kenneth J. Wurdack, Charles C. Davis. 2009.](#cite_ref-wurdack2009_12-1) **ă** [, American Journal of Botany,](http://www.amjbot.org/cgi/content/abstract/96/8/1551) *Malpighiales phylogenetics: Gaining ground on one of the most recalcitrant clades in the angiosperm tree of life* **96**(8):1551-1570,
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Shuguang Jian, Pamela S. Soltis, Matthew A. Gitzendanner, Michael J. Moore, Ruiqi Li, Tory A. Hendry, Yin-Long Qiu, Amit Dhingra, Charles D. Bell, Douglas E. Soltis. 2008.](#cite_ref-jian2008_13-5) **d** ["Resolving an Ancient, Rapid Radiation in Saxifragales"](http://sysbio.oxfordjournals.org/content/57/1/38), *Systematic Biology* **57**(1):38-57, **Peter F. Stevens. (2001 trở đi).** [^](#cite_ref-saxifragalesweb_14-0) [Saxifragales](http://www.mobot.org/mobot/research/apweb/orders/saxifragalesweb.htm#Saxifragales)tại [website của APG](http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/welcome.html)trong [website của Vườn thực vật Missouri](http://www.mobot.org/) **Klaus Kubitzki. 2007. "Iteaceae". trang 202-204. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên).** [^](#cite_ref-itea_15-0) *The Families and Genera of Vascular Plants*, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức. **Ickert-Bond, Stephanie M.; Wen, Jun (2006). “Phylogeny and biogeography of Altingiaceae: Evidence from combined analysis of five non-coding chloroplast regions”.** [^](#cite_ref-ickert-bond2006_16-0) *Molecular Phylogenetics and Evolution* **39**(2): 512–528. [doi](/wiki/DOI): [10.1016/j.ympev.2005.12.003](http://dx.doi.org/10.1016%2Fj.ympev.2005.12.003). [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [16439163](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16439163). **Soltis, Douglas E.; Kuzoff, Robert K.; Mort, Mark E.; Zanis, Michael; Fishbein, Mark; Hufford, Larry; Koontz, Jason; Arroyo, Mary K. (2001).** [^](#cite_ref-soltis2001_17-0) [“Elucidating deep-level phylogenetic relationships in Saxifragaceae using sequences for six chloroplastic and nuclear DNA regions”](http://jstor.org/stable/3298639). *Annals of the Missouri Botanical Garden* **88**(4): 669–693. [doi](/wiki/DOI): [10.2307/3298639](http://dx.doi.org/10.2307%2F3298639). **Joachim Thiede and Urs Eggli. 2007. "Crassulaceae". trang 83-118. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên).** [^](#cite_ref-eggli2007_18-0) *The Families and Genera of Vascular Plants*, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức. **Hils, Matthew H.; Dickison, William C.; Lucansky, Terry W.; William Louis, Stern (1988).** [^](#cite_ref-hils1988_19-0) [“Comparative anatomy and systematics of woody Saxifragaceae: Tetracarpaea”](http://jstor.org/stable/2444685). *American Journal of Botany* **75**(11): 1687–1700. [doi](/wiki/DOI): [10.2307/2444685](http://dx.doi.org/10.2307%2F2444685). **Joachim Thiede. 2007. "Penthoraceae". trang 292-296. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên).** [^](#cite_ref-thiede2007_20-0) *The Families and Genera of Vascular Plants*, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức. **Dickison, William C.; Hils, Matthew H.; Lucansky, Terry W.; William Louis, Stern (1994). “Comparative anatomy and systematics of woody Saxifragaceae: Aphanopetalum”.** [^](#cite_ref-dickison1994_21-0) *Botanical Journal of the Linnean Society* **114**(2): 167–182. [doi](/wiki/DOI): [10.1111/j.1095-8339.1994.tb01930.x](http://dx.doi.org/10.1111%2Fj.1095-8339.1994.tb01930.x). **Jason C. Bradford, Helen C. Fortune-Hopkins, Richard W. Barnes. 2004. "Cunoniaceae", trang 91-111. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên).** [^](#cite_ref-bradford2004_22-0) *The Families and Genera of Vascular Plants*, quyển VI. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức. **Klaus Kubitzki. 2007. "Haloragaceae", trang 184-190. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên).** [^](#cite_ref-haloragis_23-0) *The Families and Genera of Vascular Plants*, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức. **Moody, Michael L.; Les, Donald H. (2007). “Phylogenetic systematics and character evolution in the angiosperm family Haloragaceae”.** [^](#cite_ref-moody2007_24-0) *American Journal of Botany* **94**(12): 2005–2025. [doi](/wiki/DOI): [10.3732/ajb.94.12.2005](http://dx.doi.org/10.3732%2Fajb.94.12.2005). **Endress, Peter K. (1986).** [^](#cite_ref-endress1986_25-0) [“Floral structure, systematics and phylogeny in Trochodendrales”](http://jstor.org/stable/2399115). *Annals of the Missouri Botanical Garden* **73**(2): 297–324. [doi](/wiki/DOI): [10.2307/2399115](http://dx.doi.org/10.2307%2F2399115). **Worberg, Andreas; Quandt, Dietmar; Anna-; Barniske, Magdalena; Löhne, Cornelia; Hilu, Khidir W.; Borsch, Thomas (2007). “Phylogeny of basal eudicots: Insights from non-coding and rapidly evolving DNA”.** [^](#cite_ref-worberg2007_26-0) *Organisms Diversity and Evolution* **7**(1): 55–77. [doi](/wiki/DOI): [10.1016/j.ode.2006.08.001](http://dx.doi.org/10.1016%2Fj.ode.2006.08.001). **Tseng-Chieng, Huang (1965). “Monograph of Daphniphyllum (I)".”.** [^](#cite_ref-huang1965_27-0) *Taiwania* **11**: 57–98. **Tseng-Chieng, Huang (1966). “Monograph of Daphniphyllum (II)”.** [^](#cite_ref-huang1966_28-0) *Taiwania* **12**: 137–234. **Klaus Kubitzki. 2007. "Daphniphyllaceae", trang 127-128. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên).** [^](#cite_ref-daphniphyllum_29-0) *The Families and Genera of Vascular Plants*, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức. **Michio Tamura. 2007. "Paeoniaceae", trang 265-269. Trong: Klaus Kubitski (chủ biên).** [^](#cite_ref-tamura2007_30-0) *The Families and Genera of Vascular Plants*, quyển IX. Springer-Verlag: Berlin, Heidelberg, Đức. **David J. Mabberley. 2008.** [^](#cite_ref-mabberley2008_31-0) *Mabberley's Plant-Book*(ấn bản lần thứ 3), 2008. Nhà in Đại học Cambridge: UK. **Josef J. Halda, James W. Waddick. 2004.** [^](#cite_ref-halda2004_32-0) *The genus Paeonia*. Timber Press: Oregon, USA. **Wei Wang; An-Ming Lu, Yi Ren, Mary E. Endress, and Zhi-Duan Chen (2009). “Phylogeny and Classification of Ranunculales: Evidence from four molecular loci and morphological data”.** [^](#cite_ref-weiwang2009_33-0) *Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics* **11**(2): 81–110. [doi](/wiki/DOI): [10.1016/j.ppees.2009.01.001](http://dx.doi.org/10.1016%2Fj.ppees.2009.01.001). **Davis, Charles C.; Chase, Mark W. (2004). “Elatinaceae are sister to Malpighiaceae; Peridiscaceae belong to Saxifragales”.** [^](#cite_ref-davis2004_34-0) *American Journal of Botany* **91**(2): 262–273. [doi](/wiki/DOI): [10.3732/ajb.91.2.262](http://dx.doi.org/10.3732%2Fajb.91.2.262). **Soltis, Douglas E.; Clayton, Joshua W.; Davis, Charles C.; Gitzendanner, Matthew A.; Cheek, Martin; Savolainen, Vincent; Amorim, André M.; Soltis, Pamela S. (2007). “Monophyly and relationships of the enigmatic family Peridiscaceae”.** [^](#cite_ref-soltis2007_35-0) *Taxon* **56**(1): 65–73.

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1067 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=22-May-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Tue, 23 Jun 2015 12:00:00 GMT


text:
Dompierre, Orne
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 48°37′59″B 0°33′03″T / 48,6330555556°B 0,550833333333°T
Dompierre là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Basse-Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.

markdown:
# Dompierre, Orne
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [48°37′59″B 0°33′03″T / 48,6330555556°B 0,550833333333°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Dompierre%2C_Orne¶ms=48.6330555556_N_-0.550833333333_E_region:FR-61_type:city(334))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Lower Normandy](/wiki/Lower_Normandy) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Orne](/wiki/Orne) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Argentan](/wiki/Argentan_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Messei](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Messei&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008–2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 220 m/720 ft)
1 2(3,31 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(100 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [61146](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=61146-COM)/ [61700](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Dompierre** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Orne](/wiki/Orne) [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Basse-Normandie](/wiki/Basse-Normandie) tây bắc nước nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Dompierre,_Orne&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Dompierre,_Orne&action=edit§ion=1)] *Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Eaucourt-sur-Somme
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 50°03′54″B 1°53′10″Đ / 50,065°B 1,88611111111°Đ
Eaucourt-sur-Somme là một xã ở tỉnh Somme, vùng Picardie, Pháp.
Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Thị trấn này tọa lạc 4 dặm Anh về phía đông nam của Abbeville trên đường D901 và hai bên bờ sông.

markdown:
# Eaucourt-sur-Somme
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [50°03′54″B 1°53′10″Đ / 50,065°B 1,88611111111°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Eaucourt-sur-Somme¶ms=50.065_N_1.88611111111_E_region:FR_type:adm2nd_source:nlwiki)
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Picardy](/wiki/Picardy) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Somme](/wiki/Somme) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Abbeville](/wiki/Abbeville_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Abbeville-Sud](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Abbeville-Sud&action=edit&redlink=1) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Cộng đồng các xã l'Abbevillois](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BB%93ng_c%C3%A1c_x%C3%A3_l%27Abbevillois&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) [Henri Sannier](/w/index.php?title=Henri_Sannier&action=edit&redlink=1)
(2001-2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 7 m/23 ft)
1 2(1,71 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 1 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(220 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [80262](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=80262-COM)/ [80580](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Eaucourt-sur-Somme** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Somme](/wiki/Somme), [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Picardie](/wiki/Picardie), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Eaucourt-sur-Somme&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eaucourt-sur-Somme&action=edit§ion=1)]
Thị trấn này tọa lạc 4
[dặm Anh](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh) về phía đông nam của [Abbeville](/wiki/Abbeville) trên đường D901 và hai bên bờ sông.
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Eaucourt-sur-Somme&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eaucourt-sur-Somme&action=edit§ion=2)]
|1962||1968||1975||1982||1990||1999|
|283||307||365||396||414||376|
|Số liệu điều tra dân số từ năm 1962, dân số không tính trùng|
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Eaucourt-sur-Somme&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eaucourt-sur-Somme&action=edit§ion=3)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Eaucourt-sur-Somme&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eaucourt-sur-Somme&action=edit§ion=4)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Eaucourt-sur-Somme&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eaucourt-sur-Somme&action=edit§ion=5)]
|
|![]()
[Eaucourt-sur-Somme](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Eaucourt-sur-Somme?uselang=vi) [Le site internet de l'ARChE(Association pour la Restauration du Château d'Eaucourt sur Somme)](http://www.espacemedieval.com) **(tiếng Pháp)** [Eaucourt-sur-Somme trên trang mạng của INSEE](http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/co_navigation.co_page?nivgeo=C&codgeo=80262&theme=ALL&typeprod=ALL&lang=FR&quelcas=LISTE) **(tiếng Pháp)** [Eaucourt-sur-Somme trên trang mạng của Quid](http://www.quid.fr/communes.html?mode=query&req=Eaucourt-sur-Somme) **(tiếng Pháp)**
|
|![]()

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Kiểu 92 (súng máy hạng nặng)
Súng máy hạng nặng Kiểu 92 (九二式重機関銃, きゅうにしきじゅうきかんじゅう, Kyūnishiki jūkikanjū) là súng máy hạng nặng tiêu chuẩn của Lục quân Đế quốc Nhật Bản được đưa vào phục vụ năm 1932 và được quân đội Nhật và Mãn Châu Quốc sử dụng rộng rãi trong suốt Thế chiến thứ hai. Các khẩu súng bị thu giữ sau chiến tranh lại được quân đội của Trung Hoa dân quốc sử dụng rộng rãi trong nội chiến Trung Quốc và được Bắc Triều Tiên sử dụng trong chiến tranh Triều Tiên. Sở dĩ gọi là Kiểu 92 bởi vì nó được đưa vào sử dụng năm 2592 theo lịch của Nhật Bản khi đó tức năm 1932 theo lịch quốc tế.
Thiết kế[sửa | sửa mã nguồn]
Kiểu 92 trên thực tế là bản nâng cấp toàn diện của súng máy hạng nặng Kiểu 3 với cỡ đạn được tăng lên 7,7 mm với hệ thống làm mát bằng không khí giống như Kiểu 3 cũng như cách nạp đạn và băng đạn giống như súng máy Hotchkiss M1914 nó có thể sử dụng loại đạn có vành và không có vành 7,7mm Shiki. Loại đạn 7,7mm Arisaka cũng có thể được sử dụng nếu cần thiết hay lúc hết các loại đạn chính. Tốc độ các viên đạn bắn ra có thể đạt 732 m/s, và có tốc độ quay 450 vòng/phút. Kiểu 92 đôi khi được sử dụng làm súng phòng không hạng nhẹ trong mặt trận Thái Bình Dương. Kiểu 92 thường được quân Đồng Minh gọi là "Chim gõ kiến" vì tiếng động mà nó phát ra khi bắn. Loại súng này có tầm bắn xa nhất là 4.500 m nhưng đạt hiệu quả tốt nhất ở khoảng cách 800 m.
Loại súng này được thiết kế để bắn trên bệ chống 3 chân vào được sử dụng bởi một nhóm 3 người.
Một đặc tính của loại súng này khác với những loại súng cùng loại là điểm ruồi của nó được đặc hơi chếch về bên phải thay vì ngay chính giữa. Có rất nhiều công cụ ngắm bắn khác nhau được chế tạo cho các loại vũ khí này như kính tiềm vọng dành cho Kiểu 93 và 94 cũng như ống nhắm dành cho Kiểu 96. Và vòng ngắm lớn dùng để bắn máy bay cũng được chế tạo.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Weapons: An International Encyclopedia from 5000 B.C. to 2000 A.D.. St. Martin's Press. 1991. ISBN 0312039506.
- Daugherty III, Leo J.. Fighting Techniques of a Japanese Infantryman 1941-1945. ISBN 1-86227-162-3.
- Nakanishi, Ritta (1998). Japanese Infantry Arms in World War II. Dainipponkaiga.

markdown:
# Kiểu 92 (súng máy hạng nặng)
|Kiểu 92|
|
|![]()
Súng máy hạng nặng Kiểu 92 trong
[đền Yasukuni](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_Yasukuni) [Súng máy hạng nặng](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Merchant_flag_of_Japan_%281870%29.svg/22px-Merchant_flag_of_Japan_%281870%29.svg.png)
[Đế quốc Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Đế quốc Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)
- Một số nước khác
[Nambu Kijiro](/w/index.php?title=Nambu_Kijiro&action=edit&redlink=1) [7,7 mm Type 92](/w/index.php?title=7,7_mm_Type_92&action=edit&redlink=1) [Nạp đạn bằng khí nén](/wiki/N%E1%BA%A1p_%C4%91%E1%BA%A1n_b%E1%BA%B1ng_kh%C3%AD_n%C3%A9n) **Súng máy hạng nặng Kiểu 92** (九二式重機関銃, きゅうにしきじゅうきかんじゅう, Kyūnishiki jūkikanjū) là [súng máy hạng nặng](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng) tiêu chuẩn của [Lục quân Đế quốc Nhật Bản](/wiki/L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) được đưa vào phục vụ năm 1932 và được quân đội Nhật và [Mãn Châu Quốc](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u_qu%E1%BB%91c) sử dụng rộng rãi trong suốt [Thế chiến thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). Các khẩu súng bị thu giữ sau chiến tranh lại được quân đội của [Trung Hoa dân quốc](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c) sử dụng rộng rãi trong [nội chiến Trung Quốc](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_Trung_Qu%E1%BB%91c) và được [Bắc Triều Tiên](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn) sử dụng trong [chiến tranh Triều Tiên](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn). Sở dĩ gọi là Kiểu 92 bởi vì nó được đưa vào sử dụng năm 2592 theo lịch của Nhật Bản khi đó tức năm 1932 theo lịch quốc tế.
## Thiết kế[
[sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83u_92_(s%C3%BAng_m%C3%A1y_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83u_92_(s%C3%BAng_m%C3%A1y_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng)&action=edit§ion=1)]
Kiểu 92 trên thực tế là bản nâng cấp toàn diện của
[súng máy hạng nặng Kiểu 3](/wiki/Ki%E1%BB%83u_3_(s%C3%BAng_m%C3%A1y_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng)) với cỡ đạn được tăng lên 7,7 mm với hệ thống làm mát bằng không khí giống như Kiểu 3 cũng như cách nạp đạn và băng đạn giống như súng máy [Hotchkiss M1914](/w/index.php?title=Hotchkiss_M1914&action=edit&redlink=1) nó có thể sử dụng loại đạn có vành và không có vành [7,7mm Shiki](/w/index.php?title=7,7mm_Shiki&action=edit&redlink=1). Loại đạn [7,7mm Arisaka](/w/index.php?title=7,7mm_Arisaka&action=edit&redlink=1) cũng có thể được sử dụng nếu cần thiết hay lúc hết các loại đạn chính. Tốc độ các viên đạn bắn ra có thể đạt 732 m/s, và có tốc độ quay 450 vòng/phút. Kiểu 92 đôi khi được sử dụng làm súng phòng không hạng nhẹ trong [mặt trận Thái Bình Dương](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng). Kiểu 92 thường được [quân Đồng Minh](/wiki/Kh%E1%BB%91i_%C4%90%E1%BB%93ng_Minh_th%E1%BB%9Di_Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai) gọi là " [Chim gõ kiến](/wiki/Chim_g%C3%B5_ki%E1%BA%BFn)" vì tiếng động mà nó phát ra khi bắn. Loại súng này có tầm bắn xa nhất là 4.500 m nhưng đạt hiệu quả tốt nhất ở khoảng cách 800 m.
Loại súng này được thiết kế để bắn trên bệ chống 3 chân vào được sử dụng bởi một nhóm 3 người.
Một đặc tính của loại súng này khác với những loại súng cùng loại là điểm ruồi của nó được đặc hơi chếch về bên phải thay vì ngay chính giữa. Có rất nhiều công cụ ngắm bắn khác nhau được chế tạo cho các loại vũ khí này như
[kính tiềm vọng](/w/index.php?title=K%C3%ADnh_ti%E1%BB%81m_v%E1%BB%8Dng&action=edit&redlink=1) dành cho Kiểu 93 và 94 cũng như [ống nhắm](/w/index.php?title=%E1%BB%90ng_nh%E1%BA%AFm&action=edit&redlink=1) dành cho Kiểu 96. Và vòng ngắm lớn dùng để bắn máy bay cũng được chế tạo.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83u_92_(s%C3%BAng_m%C3%A1y_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%83u_92_(s%C3%BAng_m%C3%A1y_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng)&action=edit§ion=2)]
- Weapons: An International Encyclopedia from 5000 B.C. to 2000 A.D.. St. Martin's Press. 1991.
[ISBN 0312039506](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0312039506).
- Daugherty III, Leo J.. Fighting Techniques of a Japanese Infantryman 1941-1945.
[ISBN 1-86227-162-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1862271623).
- Nakanishi, Ritta (1998). Japanese Infantry Arms in World War II. Dainipponkaiga.

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
outstretched
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Động từ[sửa]
outstretched
- Quá khứ và phân từ quá khứ của outstretch.
Chia động từ[sửa]
outstretch
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.
Tính từ[sửa]
outstretched /ˌɑʊt.ˈstrɛtʃt/
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# outstretched
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-verb-&action=edit§ion=T-1)] **outstretched** [Quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9)và [phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB)quá khứ của [outstretch](/wiki/outstretch).
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
outstretch
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|[outstretch](/wiki/outstretch) [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) [outstretching](/wiki/outstretching) [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) **outstretched** [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch)hoặc [outstretchest](/w/index.php?title=outstretchest&action=edit&redlink=1)¹ [outstretches](/wiki/outstretches)hoặc [outstretcheth](/w/index.php?title=outstretcheth&action=edit&redlink=1)¹ [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch) **outstretched** **outstretched**hoặc [outstretchedst](/w/index.php?title=outstretchedst&action=edit&redlink=1)¹ **outstretched** **outstretched** **outstretched** **outstretched** [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch)hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch) [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch)hoặc [outstretchest](/w/index.php?title=outstretchest&action=edit&redlink=1)¹ [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch) **outstretched** **outstretched** **outstretched** **outstretched** **outstretched** **outstretched** [were](/wiki/were)to [outstretch](/wiki/outstretch)hoặc [should](/wiki/should) [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch)hoặc should [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch)hoặc should [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch)hoặc should [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch)hoặc should [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch)hoặc should [outstretch](/wiki/outstretch) [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch) [outstretch](/wiki/outstretch)
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **outstretched** [/ˌɑʊt.ˈstrɛtʃt/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Miễn phí Waptrick Nhạc Pop Việt Nam Nhạc Mp3 Tải về
Tải về Nhạc Pop Việt Nam Nhạc Mp3 miễn phí @ Waptrick. Nghe Waptrick.com Nhạc Pop Việt Nam Nhạc miễn phí mp3 trên điện thoại di động của bạn và tải về Waptrick Nhạc Pop Việt Nam Nhạc miễn phí. Waptrick

markdown:
## Miễn phí Waptrick Nhạc Pop Việt Nam Nhạc Mp3 Tải về
Tải về Nhạc Pop Việt Nam Nhạc Mp3 miễn phí @ Waptrick. Nghe
**Waptrick.com** **Nhạc Pop Việt Nam Nhạc** miễn phí mp3 trên điện thoại di động của bạn và tải về **Waptrick** **Nhạc Pop Việt Nam Nhạc** miễn phí. Waptrick

WARC-Truncated: length

Content-type: text/html; charset=utf-8

Pragma: no-cache

Cache-control: max-age=0, no-store, no-cache, must-revalidate

Vary: accept-encoding, user-agent

Set-cookie: uuid=0x66014ef322b368bf;Domain=waptrick.com;Expires=Fri, 05-Jun-2015 13:03:05 GMT;Path=/

Content-encoding: x-gzip


text:
v_line
Đăng nhập
51 Rua de Xangai, Thành phố Macau, Macau, Ma Cao
(Xem bản đồ)
Đặt phòng bây giờ!
Kiểm tra Giá & Phòng trống
Đảm Bảo Giá Tốt Nhất
Trả phòng:
Lịch
Rất tiếc, không còn phòng trống ở Emperor Hotel cho những ngày mà bạn đã chọn.
Các khách hàng đã xem khách sạn này thường đặt
7,3
từ 10077 nhận xét
Đặt phòng bây giờ!
Ưu đãi kết thúc sớm!
Tìm khách sạn
Lịch
-
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
2 người lớn (1 phòng)
1 người lớn
Lựa chọn khác...
Customer Support
Bản quyền © 2005 – 2015 Agoda Company Pte. Ltd. Giữ toàn quyền.
AGODA ® là thương hiệu được đăng ký của AGIP LLC, sử dụng theo giấy phép của Agoda Company Pte. Ltd.
Agoda là thành viên của
(NASDAQ:PCLN)
AS-AGWEB-3C05

Cache-Control: no-cache, no-store

Access-Control-Allow-Methods: GET

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

Connection: Keep-Alive

Vary: User-Agent, Accept-Encoding


text:
ATM ngân hàng Đông á tại tỉnh Bắc Ninh 20 Lý Thái Tổ P. Suối Hoa Thành Phố Bắc Ninh, Bắc Ninh
Fax:(+84 33) 384 0108
Điện thoại: (+84 33) 3511 168 - 3512 186
Email: info@huonghaijunks.com» Du lịch (4116)
»» Địa điểm ATM ngân hàng (1213)
Bạn đăng ký thành viên, nghĩa là bạn đã chấp nhận các điều khoản và thỏa thuận sử dụng dịch vụ.
Bạn đã là thành viên? Đăng nhập
Chưa có tài khoản? Đăng ký
.

markdown:
![ATM ngân hàng Đông á tại tỉnh Bắc Ninh ATM ngân hàng Đông á tại tỉnh Bắc Ninh](http://www.lukhach24h.com/custom/image_files/photo_17665.jpg)
### ATM ngân hàng Đông á tại tỉnh Bắc Ninh
20 Lý Thái Tổ
P. Suối Hoa
[Thành Phố Bắc Ninh, Bắc Ninh ](http://www.lukhach24h.com/listing/results.php?keyword=&where=Thành Phố Bắc Ninh, Bắc Ninh &template_id=&match=exactmatch)
Fax:(+84 33) 384 0108
Điện thoại: (+84 33) 3511 168 - 3512 186
**Email:** [info@huonghaijunks.com](mailto:info@huonghaijunks.com?subject=Liên hệ qua http://www.lukhach24h.com/listing/huong-hai-junk.html) **»** [Du lịch (4116)](http://www.lukhach24h.com/listing/guide/dich-vu-du-lich) **»** **»** [Địa điểm ATM ngân hàng (1213)](http://www.lukhach24h.com/listing/guide/dich-vu-du-lich/dia-diem-atm-ngan-hang)
## .

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

X-Powered-By: PleskLin

MS-Author-Via: DAV


text:
Nhạc Nga Hot nhất
Nước Nga Tổ Quôc Ta Ơi
Nhiều Ca Sỹ Ya Polubila Vas
Zemfira Chudaki
Nhạc Nga Vozmi Menya
Zemfira Lyubovyu za lyubov
Nhạc Nga Million alih roz
Nhạc Nga Romans
Nhạc Nga Voskresenie
Zemfira Vo Mne
Zemfira Moya Moskva
Nhạc Nga
Nhiều Ca Sỹ Ya Polubila Vas
Zemfira Chudaki
Nhạc Nga Vozmi Menya
Zemfira Lyubovyu za lyubov
Nhạc Nga Million alih roz
Nhạc Nga Romans
Nhạc Nga Voskresenie
Zemfira Vo Mne
Zemfira Moya Moskva
Nhạc Nga
Nhiều Ca Sỹ Cánh Đồng Nga
Nhiều Ca Sỹ 500 Ca Khúc Nhạc Nga
Đang Cập Nhật (QT) Spasibo (2007)
Zemfira Nhạc Nga Trong Lòng Người Việt
Nhiều Ca Sỹ Spasibo (2007)
Zemfira Cánh Đồng Nga
Nhiều Ca Sỹ 500 Ca Khúc Nhạc Nga
Đang Cập Nhật (QT)
Nhạc Nga mới nhất
Ya Polubila Vas
Zemfira Vozmi Menya
Zemfira Voskresenie
Zemfira Vo Mne
Zemfira V Metro
Zemfira Spasibo
Zemfira Mi Razbivaemsya
Zemfira Malchik
Zemfira Kogda Sneg Nachnetsa
Zemfira Gospoda
Zemfira
Zemfira Vozmi Menya
Zemfira Voskresenie
Zemfira Vo Mne
Zemfira V Metro
Zemfira Spasibo
Zemfira Mi Razbivaemsya
Zemfira Malchik
Zemfira Kogda Sneg Nachnetsa
Zemfira Gospoda
Zemfira
Nhiều Ca Sỹ Spasibo (2007)
Zemfira Cánh Đồng Nga
Nhiều Ca Sỹ 500 Ca Khúc Nhạc Nga
Đang Cập Nhật (QT)
Tuyển Tập Nhạc Hay Nhất Cho Ngày Cưới
Various Artists See You Again (Furious 7 OST)
Wiz Khalifa, Charlie Puth Dear Future Husband
Meghan Trainor My Angel (Furious 7 Soundtrack)
Prince Royce Blank Space - Style (Taylor Swift Mash-Up)
Louisa Wendorff Time Of Our Lives
Pitbull, Ne-Yo
Various Artists See You Again (Furious 7 OST)
Wiz Khalifa, Charlie Puth Dear Future Husband
Meghan Trainor My Angel (Furious 7 Soundtrack)
Prince Royce Blank Space - Style (Taylor Swift Mash-Up)
Louisa Wendorff Time Of Our Lives
Pitbull, Ne-Yo
Nhạc Việt Nam
- Nhạc Trẻ
- Nhạc Hot Nhất
- Nhạc Hải Ngoại
- Nhạc Quê Hương
- Nhạc Trữ Tình
- Dance Việt
- Rap Việt
- Nhạc Thiếu Nhi
- Nhạc Đỏ
- Nhạc Trịnh
- Cải Lương
- Nhạc Vàng
- Rock Việt
- Quan Họ Bắc Ninh
Nhạc Nước Ngoài
- Dance Hot
- Nhạc Hot Nhất
- Nhạc Hàn Quốc
- Nhạc Hoa
- Nhạc Âu Mỹ
- Rock
- Nhạc Nhật Bản
- Nhạc Đồng Quê
- Hip-Hop/Rap
- Nhạc Spa & Massage
- Clip tổng hợp
- Clip Hài
- Clip Games
Nhạc Trong Phim
- Phim Nước Ngoài
- Phim Việt Nam
Thể Loại Khác
- Nhạc Không Lời
- Nhạc Game
- Beats / Karaoke
- Nhạc Giáng Sinh
- Nhạc Bà Bầu
10
10

markdown:
## Nhạc Nga Hot nhất
[Nước Nga Tổ Quôc Ta Ơi](/nuoc-nga-to-quoc-ta-oi-nhieu-ca-sy-m22383c55p122a579.html) [Nhiều Ca Sỹ](/nhieu-ca-sy-p122.html) [Ya Polubila Vas](/ya-polubila-vas-zemfira-m103483c55p3502a46824.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [Chudaki](/chudaki-nhac-nga-m17017c55p742a46824.html) [Nhạc Nga](/nhac-nga-p742.html) [Vozmi Menya](/vozmi-menya-zemfira-m103482c55p3502a46824.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [Lyubovyu za lyubov](/lyubovyu-za-lyubov-nhac-nga-m17001c55p742a250.html) [Nhạc Nga](/nhac-nga-p742.html) [Million alih roz](/million-alih-roz-nhac-nga-m16867c55p742a46824.html) [Nhạc Nga](/nhac-nga-p742.html) [Romans](/romans-nhac-nga-m16949c55p742a250.html) [Nhạc Nga](/nhac-nga-p742.html) [Voskresenie](/voskresenie-zemfira-m103481c55p3502a46824.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [Vo Mne](/vo-mne-zemfira-m103480c55p3502a6388.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [Moya Moskva](/moya-moskva-nhac-nga-m16961c55p742a46824.html) [Nhạc Nga](/nhac-nga-p742.html) ![ Nhạc Nga Trong Lòng Người Việt](http://nv-ad.24hstatic.com/upload/album/3-2013/1380270028_Nhac-Nga-Album.jpg)
![ Nhạc Nga Trong Lòng Người Việt](http://nv-ad.24hstatic.com/upload/album/3-2013/1380270028_Nhac-Nga-Album.jpg)
[Nhạc Nga Trong Lòng Người Việt](/album-nhac-nga-trong-long-nguoi-viet-nhieu-ca-sy-a46824p122.html) [Nhiều Ca Sỹ](/nhieu-ca-sy-p122.html) ![ Cánh Đồng Nga](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/imgalbum/canhdongnga.jpg)
![ Cánh Đồng Nga](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/imgalbum/canhdongnga.jpg)
[Cánh Đồng Nga](/canh-dong-nga-nhieu-ca-sy-a579p122.html) [Nhiều Ca Sỹ](/nhieu-ca-sy-p122.html) ![ 500 Ca Khúc Nhạc Nga](http://nv-ad.24hstatic.com/upload/album/4-2010/1291792938_1.jpg)
![ 500 Ca Khúc Nhạc Nga](http://nv-ad.24hstatic.com/upload/album/4-2010/1291792938_1.jpg)
[500 Ca Khúc Nhạc Nga](/500-ca-khuc-nhac-nga-dang-cap-nhat-qt-a250p-2.html) [Đang Cập Nhật (QT)](/dang-cap-nhat-qt-p-2.html) ![ Spasibo (2007)](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/imgalbum/Zemfira-Spasibo(2007).jpg)
![ Spasibo (2007)](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/imgalbum/Zemfira-Spasibo(2007).jpg)
[Spasibo (2007)](/spasibo-2007-zemfira-a6388p3502.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) ![ Nhạc Nga Trong Lòng Người Việt](http://nv-ad.24hstatic.com/upload/album/3-2013/1380270028_Nhac-Nga-Album.jpg)
![ Nhạc Nga Trong Lòng Người Việt](http://nv-ad.24hstatic.com/upload/album/3-2013/1380270028_Nhac-Nga-Album.jpg)
[Nhạc Nga Trong Lòng Người Việt](/album-nhac-nga-trong-long-nguoi-viet-nhieu-ca-sy-a46824p122.html) [Nhiều Ca Sỹ](/nhieu-ca-sy-p122.html) ![ Spasibo (2007)](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/imgalbum/Zemfira-Spasibo(2007).jpg)
![ Spasibo (2007)](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/imgalbum/Zemfira-Spasibo(2007).jpg)
[Spasibo (2007)](/spasibo-2007-zemfira-a6388p3502.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) ![ Cánh Đồng Nga](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/imgalbum/canhdongnga.jpg)
![ Cánh Đồng Nga](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/imgalbum/canhdongnga.jpg)
[Cánh Đồng Nga](/canh-dong-nga-nhieu-ca-sy-a579p122.html) [Nhiều Ca Sỹ](/nhieu-ca-sy-p122.html) ![ 500 Ca Khúc Nhạc Nga](http://nv-ad.24hstatic.com/upload/album/4-2010/1291792938_1.jpg)
![ 500 Ca Khúc Nhạc Nga](http://nv-ad.24hstatic.com/upload/album/4-2010/1291792938_1.jpg)
[500 Ca Khúc Nhạc Nga](/500-ca-khuc-nhac-nga-dang-cap-nhat-qt-a250p-2.html) [Đang Cập Nhật (QT)](/dang-cap-nhat-qt-p-2.html)
## Nhạc Nga mới nhất
[Ya Polubila Vas](/ya-polubila-vas-zemfira-m103483c55p3502a46824.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [Vozmi Menya](/vozmi-menya-zemfira-m103482c55p3502a46824.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [Voskresenie](/voskresenie-zemfira-m103481c55p3502a46824.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [Vo Mne](/vo-mne-zemfira-m103480c55p3502a6388.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [V Metro](/v-metro-zemfira-m103479c55p3502a6388.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [Spasibo](/spasibo-zemfira-m103478c55p3502a6388.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [Mi Razbivaemsya](/mi-razbivaemsya-zemfira-m103477c55p3502a6388.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [Malchik](/malchik-zemfira-m103476c55p3502a6388.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [Kogda Sneg Nachnetsa](/kogda-sneg-nachnetsa-zemfira-m103475c55p3502a6388.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) [Gospoda](/gospoda-zemfira-m103474c55p3502a6388.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) ![ Nhạc Nga Trong Lòng Người Việt](http://nv-ad.24hstatic.com/upload/album/3-2013/1380270028_Nhac-Nga-Album.jpg)
![ Nhạc Nga Trong Lòng Người Việt](http://nv-ad.24hstatic.com/upload/album/3-2013/1380270028_Nhac-Nga-Album.jpg)
[Nhạc Nga Trong Lòng Người Việt](/album-nhac-nga-trong-long-nguoi-viet-nhieu-ca-sy-a46824p122.html) [Nhiều Ca Sỹ](/nhieu-ca-sy-p122.html) ![ Spasibo (2007)](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/imgalbum/Zemfira-Spasibo(2007).jpg)
![ Spasibo (2007)](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/imgalbum/Zemfira-Spasibo(2007).jpg)
[Spasibo (2007)](/spasibo-2007-zemfira-a6388p3502.html) [Zemfira](/zemfira-p3502.html) ![ Cánh Đồng Nga](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/imgalbum/canhdongnga.jpg)
![ Cánh Đồng Nga](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/imgalbum/canhdongnga.jpg)
[Cánh Đồng Nga](/canh-dong-nga-nhieu-ca-sy-a579p122.html) [Nhiều Ca Sỹ](/nhieu-ca-sy-p122.html) ![ 500 Ca Khúc Nhạc Nga](http://nv-ad.24hstatic.com/upload/album/4-2010/1291792938_1.jpg)
![ 500 Ca Khúc Nhạc Nga](http://nv-ad.24hstatic.com/upload/album/4-2010/1291792938_1.jpg)
[500 Ca Khúc Nhạc Nga](/500-ca-khuc-nhac-nga-dang-cap-nhat-qt-a250p-2.html) [Đang Cập Nhật (QT)](/dang-cap-nhat-qt-p-2.html) ![ Tuyển Tập Nhạc Hay Nhất Cho Ngày Cưới](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/upload2015/2015-2/video_clip/2015-05-19/1432033094_Nhac-Hot-Dam-Cuoi-Video.jpg)
![ Tuyển Tập Nhạc Hay Nhất Cho Ngày Cưới](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/upload2015/2015-2/video_clip/2015-05-19/1432033094_Nhac-Hot-Dam-Cuoi-Video.jpg)
[Tuyển Tập Nhạc Hay Nhất Cho Ngày Cưới](/tuyen-tap-nhac-hay-nhat-cho-ngay-cuoi-clip533460c33.html) [Various Artists](/various-artists-p870.html) ![ See You Again (Furious 7 OST)](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/upload2015/2015-2/video_clip/2015-04-08/1428461349_See-You-Again-Video-Wiz-Khalifa.jpg)
![ See You Again (Furious 7 OST)](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/upload2015/2015-2/video_clip/2015-04-08/1428461349_See-You-Again-Video-Wiz-Khalifa.jpg)
[See You Again (Furious 7 OST)](/see-you-again-furious-7-ost-clip532018c33.html) [Wiz Khalifa](/wiz-khalifa-p8178.html), [Charlie Puth](/charlie-puth-p36049.html) ![ Dear Future Husband](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/upload2015/2015-1/video_clip/2015-03-20/1426845361_Dear-Future-Husband-Video-Meghan-Trainor.jpg)
![ Dear Future Husband](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/upload2015/2015-1/video_clip/2015-03-20/1426845361_Dear-Future-Husband-Video-Meghan-Trainor.jpg)
[Dear Future Husband](/dear-future-husband-clip531227c33.html) [Meghan Trainor](/meghan-trainor-p34417.html) ![ My Angel (Furious 7 Soundtrack)](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/upload2015/2015-1/video_clip/2015-03-20/1426845361_My-Angel-Furious-7-Soundtrack-Video-Prince-Royce.jpg)
![ My Angel (Furious 7 Soundtrack)](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/upload2015/2015-1/video_clip/2015-03-20/1426845361_My-Angel-Furious-7-Soundtrack-Video-Prince-Royce.jpg)
[My Angel (Furious 7 Soundtrack)](/my-angel-furious-7-soundtrack-clip531226c33.html) [Prince Royce](/prince-royce-p13766.html) ![ Blank Space - Style (Taylor Swift Mash-Up)](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/upload2015/2015-1/video_clip/2015-01-24/1422067710_Blank-Space-Style-Taylor-Swift-Mash-Up-Video-Louisa-Wendorff.jpg)
![ Blank Space - Style (Taylor Swift Mash-Up)](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/upload2015/2015-1/video_clip/2015-01-24/1422067710_Blank-Space-Style-Taylor-Swift-Mash-Up-Video-Louisa-Wendorff.jpg)
[Blank Space - Style (Taylor Swift Mash-Up)](/blank-space-style-taylor-swift-mash-up-clip527889c33.html) [Louisa Wendorff](/louisa-wendorff-p35835.html) ![ Time Of Our Lives](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/upload2014/2014-4/video_clip/2014-12-31/1419990608_Time Of Our Lives.jpg)
![ Time Of Our Lives](http://nv-ad.24hstatic.com/imageupload/upload2014/2014-4/video_clip/2014-12-31/1419990608_Time Of Our Lives.jpg)
[Time Of Our Lives](/time-of-our-lives-clip525901c33.html) [Pitbull](/pitbull-p2846.html), [Ne-Yo](/ne-yo-p523.html) [Nhạc Việt Nam](http://nhac.vui.vn/nhac-viet-nam-c1.html) [Nhạc Trẻ](http://nhac.vui.vn/nhac-tre-c3.html) [Nhạc Hot Nhất](http://nhac.vui.vn/nhac-hot-nhat-c2.html) [Nhạc Hải Ngoại](http://nhac.vui.vn/nhac-hai-ngoai-c6.html) [Nhạc Quê Hương](http://nhac.vui.vn/nhac-que-huong-c56.html) [Nhạc Trữ Tình](http://nhac.vui.vn/nhac-vang-c97.html) [Dance Việt](http://nhac.vui.vn/dance-viet-nam-c79.html) [Rap Việt](http://nhac.vui.vn/nhac-rap-viet-c4.html) [Nhạc Thiếu Nhi](http://nhac.vui.vn/nhac-thieu-nhi-c77.html) [Nhạc Đỏ](http://nhac.vui.vn/nhac-do-c98.html) [Nhạc Trịnh](http://nhac.vui.vn/nhac-trinh-c80.html) [Cải Lương](http://nhac.vui.vn/cai-luong-c88.html) [Nhạc Vàng](http://nhac.vui.vn/nhac-vang-c104.html) [Rock Việt](http://nhac.vui.vn/nhac-rock-viet-c5.html) [Quan Họ Bắc Ninh](http://nhac.vui.vn/quan-ho-bac-ninh-c84.html) [Nhạc Nước Ngoài](http://nhac.vui.vn/nhac-quoc-te-c7.html) [Dance Hot](http://nhac.vui.vn/nhac-dance-hot-c9.html) [Nhạc Hot Nhất](http://nhac.vui.vn/nhac-hot-nhat-c8.html) [Nhạc Hàn Quốc](http://nhac.vui.vn/nhac-han-quoc-c13.html) [Nhạc Hoa](http://nhac.vui.vn/nhac-trung-quoc-c12.html) [Nhạc Âu Mỹ](http://nhac.vui.vn/nhac-us-uk-c101.html) [Rock](http://nhac.vui.vn/rock-c72.html) [Nhạc Nhật Bản](http://nhac.vui.vn/nhac-nhat-ban-c59.html) [Nhạc Đồng Quê](http://nhac.vui.vn/country-c64.html) [Hip-Hop/Rap](http://nhac.vui.vn/hip-hoprap-c66.html) [Nhạc Spa & Massage](http://nhac.vui.vn/nhac-spa-massage-c91.html) [Clip tổng hợp](http://nhac.vui.vn/clip-tong-hop-vl116.html) [Clip Hài](http://nhac.vui.vn/clip-hai-vl117.html) [Clip Games](http://nhac.vui.vn/clip-games-vl118.html) [Nhạc Trong Phim](http://nhac.vui.vn/nhac-trong-phim-c24.html) [Phim Nước Ngoài](http://nhac.vui.vn/phim-nuoc-ngoai-c26.html) [Phim Việt Nam](http://nhac.vui.vn/phim-viet-nam-c25.html) [Thể Loại Khác](http://nhac.vui.vn/the-loai-khac-c36.html) [Nhạc Không Lời](http://nhac.vui.vn/nhac-khong-loi-c53.html) [Nhạc Game](http://nhac.vui.vn/nhac-game-c18.html) [Beats / Karaoke](http://nhac.vui.vn/beats-karaoke-c82.html) [Nhạc Giáng Sinh](http://nhac.vui.vn/nhac-giang-sinh-hay-2011-nhac-giang-sinh-hay-nhat-hien-nay-c87.html) [Nhạc Bà Bầu](http://nhac.vui.vn/nhac-cho-ba-bau-c89.html)
10
![ ](http://nv-img.24hstatic.com//images/up.gif)

Content-Type: text/html; charset=Utf-8

X-Cache: QuickCache vv2.1.1rc1 - file

X-CacheDebug-1: Cache scriptkey is set to /index.php

X-CacheDebug-2: Cache varkey is set to GET=a:2:{s:13:"SERVER_REGION";s:2:"US";s:7:"web_url";s:17:"nhac-nga-c55.html";}

X-CacheDebug-3: Cachekey is set to c24942e1bb8358068cdeb543de574f6b

X-CacheDebug-4: No (valid) cachedata for c24942e1bb8358068cdeb543de574f6b

X-CacheDebug-5: Callback happened

X-CacheDebug-6: Writing cached data to storage

X-CacheDebug-7: Starting wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/20/c2/qcc-c24942e1bb8358068cdeb543de574f6b

X-CacheDebug-8: quickcache_filewrite wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/20/c2/qcc-c24942e1bb8358068cdeb543de574f6b

X-CacheDebug-10: Successfully wrote cachefile /home/nhacvui/cache/quickcache/20/c2/qcc-c24942e1bb8358068cdeb543de574f6b

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Pháp Âm
Thư Viện
Tiếng Việt
English
中文
Mobile
Trang chủ
BBT Chùa Pháp Minh kính chúc Chư Tôn Đức cùng quý Phật tử vô lượng An Lạc, Cát Tường.
Thời sự:
Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội kính mừng Phật Đản PL.2559-DL.2015
»
Thái Bình: BTS PG TP.Thái Bình tổ chức Đại lễ Phật đản PL.2559-DL.2015
»
Thư mời tham dự Phật đản huyện Gia Bình tỉnh Bắc Ninh PL. 2559 - DL 2015
»
Hàn Quốc: Lung linh lễ hội đèn lồng mừng Phật đản tại trung tâm Seoul
»
Lễ hội Văn hóa Phật giáo "Hương sen xứ Nghệ"
»
Thái Bình: Công tác chuẩn bị Đại lễ cầu siêu tại chùa Từ Xuyên
»
Thái Bình: Lễ tưởng niệm đồng bào tử nạn trong chiến tranh và nạn đói năm Ất Dậu – 1945 tại chùa Từ Xuyên
»
Thái Bình: Đêm hoa đăng Đại lễ cầu siêu tại chùa Từ Xuyên
»
Thái Bình: Công tác chuẩn bị Đại lễ cầu siêu tại chùa Từ Xuyên
»
Lễ Phật Đản tại Nam Phi
Thời sự
Lời Ngỏ
Phật giáo trong nước
Phật giáo quốc tế
Chùa Việt tại hải ngoại
Diễn đàn
Sắc màu cuộc sống
Đối thoại liên tôn giáo
Thông báo
Chùa Pháp Minh
Lịch sử chùa Pháp Minh
Hoạt động - Hình ảnh, bài viết
Lịch sinh hoạt
Hội từ thiện Linh Sơn
Đạo tràng Linh Sơn
Lịch sử chùa Tảo Sách
Tu tập
Tu học nhập môn
Nghi lễ - Hành trì
Ý nghĩa nghi lễ
Pháp môn tu tập
Phật pháp ứng dụng
Ranh giới Mê & Ngộ
Vấn đáp-Chia sẻ
Phật pháp
Phật pháp căn bản
Tịnh độ
Thiền học
Mật tông
Pháp số
Hoa Nghiêm
Trắc nghiệm Phật học
Giảng Giải Kinh Điển
Giáo dục Đời sống
PG & Đời sống
Giáo dục
Hôn nhân gia đình
PG & Thời đại
Nghệ thuật sống
Người đương thời
Cách nấu món chay
Y học & Sức khỏe
Nghiên cứu
Giới luật
Triết học PG
Đạo đức-Tâm lý học PG
PG & Khoa học
Tông phái PG
Chết & Tái sinh
Pháp luận
Tâm linh huyền bí
Phật đản
Vu Lan
Tra cứu
Văn hóa
Văn hóa Phật Giáo
Kiến Trúc - Nghệ thuật
Truyện - Tùy bút
Thơ
Điểm sách hay
Du lịch
Tuổi trẻ
Người tu sĩ
Phật giáo & Tuổi trẻ
Phật pháp cho thiếu nhi
Gương sáng
Lịch sử
Đức Phật & Thánh chúng
Phật giáo Việt Nam
Phật giáo thế giới
Phật tích
Danh lam
Nhân vật
Chuyên đề
Xuân
Phật đản
Vu Lan
Hoằng Pháp
PP học tập
Tiếng Anh
Tiếng Trung Quốc
Công nghệ thông tin
Hình ảnh
Chư Phật-Thánh hiền
ChưTổ
Tự viện-Pháp khí
Hoa sen-Chú tiểu
Phong cảnh
Tranh vẽ-Thư pháp
Hình động
Phật sự
Hình nghệ thuật
Các hình khác
Thiền học
Nghệ thuật Thiền định
Nhà sách Thái Hà
22/04/2010 12:34 (GMT+7)
Kích cỡ chữ:
Trong cuốn sách Nghệ thuật thiền định, tác giả Matthiew Ricard sẽ giúp bạn tìm hiểu những vấn đề cơ bản trong cách hành thiền giúp bạn đạt được kết quả tốt nhất trong quá trình thực tập.
Rất nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy thiền giúp chúng ta phát triển rất đáng kể các phẩm chất như sự tập trung, giữ thăng bằng trong tình cảm, nghĩ tới những người khác và có một nội tâm bình yên.
Các nghiên cứu khoa học cũng đã cho thấy những lợi lạc có được sau 20 phút thiền định hàng ngày, liên tục trong 6-8 tuần: giảm lo âu và khả năng bị tổn thương khi bất hạnh, bớt xu hướng trầm cảm và tức giận, củng cố năng lực tập trung, tăng cường hệ thống miễn dịch và trạng thái an lạc nói chung.
Bất cứ ta xem xét thiền dưới góc độ nào – thiền để chuyển hóa bản thân, để phát triển tình yêu thương đồng loại, hoặc vì sức khỏe thể chất – thiền đều tỏ ra là yếu tố cơ bản mang lại một cuộc sống cân bằng và giàu ý nghĩa.
Thiền chính là kiểm soát được tâm thức của mình, là làm quen với cách tiếp cận mới về thế giới và xây dựng một lối sống vượt lên trên những ràng buộc của nếp tư duy cũ. Thiền thường khởi đầu bằng sự phân tích, kế tiếp là suy ngẫm và chuyển hóa nội tâm. Tự do có nghĩa là làm chủ được chính mình. Điều đó không phải là làm tất cả những gì ta hứng lên muốn làm, mà là thoát được ra khỏi sự trói buộc của những điều bực bội choán hết tâm trí và làm cho tâm trí tối tăm đi. Tự do là nắm cuộc đời mình trong tay, thay vì bỏ mặc nó cho những thói quen cố hữu và cho sự lẫn lộn của tâm thức.
Vậy, cách hành thiền như thế nào để có được kết quả tốt nhất? Trong cuốn sách Nghệ thuật thiền định, tác giả Matthiew Ricard sẽ giúp bạn tìm hiểu những vấn đề cơ bản trong cách hành thiền giúp bạn đạt được kết quả tốt nhất trong quá trình thực tập:
o Động cơ trước và trong quá trình thiền;
o Những điều kiện thuận lợi để hành tập thiền:
o Theo chỉ dẫn của một người thầy có năng lực
o Một nơi thích hợp cho việc hành thiền
o Một tư thế ngồi phù hợp
o Nhiệt tâm là động cơ để duy trì thiền
o Một vài lời khuyên chung
o Hướng tâm tới thiền quán về:
o Giá trị cuộc sống con người
o Bản chất tạm bợ của vạn vật
o Những cách hành xử cần có (thiện) và cần tránh (ác)
o Thái độ bất toại nguyện cố hữu của thế gian.
o Thiền về trạng thái tỉnh thức trọn vẹn
o An định tâm (shamatha):
o Thiền về sự ra, vào của hơi thở
o Tập trung vào một đề mục (hay một đối tượng)
o Tập trung không vào một đề mục nào (hay không có đối tượng)
o Vượt qua các chướng ngại
o Tâm an định dần
o Thiền về tình thương yêu tha nhân:
o Tình thương yêu đồng loại (Từ)
o Lòng cảm thông (Bi)
o Vui mừng khi thấy người khác hạnh phúc (Hỷ)
o Không thiên vị, hoặc vô tư (Xả)
o Làm cách nào để kết hợp cả bốn loại thiền trên
o Một sự trao đổi tuyệt tác
o Làm dịu cơn đau về thể xác và tinh thần;
o Nhìn xuyên thấu hay minh sát tuệ (vipasyana):
o Hiểu thực tại hơn
o Làm chủ các suy nghĩ và cảm xúc
o Đi tìm bản ngã
o Thiền về bản chất của tâm thức
o Hồi hướng các thành quả tu tập của mình
o Đưa thiền vào cuộc sống hàng ngày.
Tác giả:
Trình duyệt của bạn có thể không hỗ trợ hiển thị hình này.
Matthieu Ricard là nhà sinh học, nghiên cứu về tế bào di truyền nhiều năm tại Institut Pasteur, học trò của Francois Jacob. Matthieu Ricard đã đi theo đạo Phật và trở thành một trong những nhà sư rất được kính trọng. Ông là phiên dịch viên tiếng Pháp của Đức Dalai Lama, nhà nhiếp ảnh, dịch giả và tác giả của nhiều cuốn sách nổi tiếng như: Nhà sư và triết gia (Cùng với Jean-Francois Revel, Nil, 1997); Những nhà sư vũ công của Tây Tạng (Albin Michel, 1999); Himalaya Phật giáo (La Martinière, 2002); Tư tưởng Tây Tạng (Le Seuil, 1996); Cái vô hạn trong lòng bàn tay (Cùng với Trịnh Xuân Thuận, Nil, 2000) và gần đây nhất là cuốn sách Bàn về hạnh phúc (Thaihabooks & NXB Lao động XH, 2009)
Tác phẩm Cái vô hạn trong lòng bàn tay là cuộc đối thoại giữa Matthieu Ricard với giáo sư Trịnh Xuân Thuận, người Việt Nam đầu tiên được trao giải thưởng cao quý Kalinga của UNESCO về Phổ biến khoa học năm 2009, đó là “cuộc đối thoại” giữa Phật giáo và khoa học. Ðúng như điều Einstein cảm nhận, Phật giáo là một tôn giáo có thể đối thoại với khoa học, cả hai không những không đối kháng mà còn bổ khuyết cho nhau trong việc tìm hiểu khoa học hiện đại và đời sống tinh thần của từng cá nhân cũng như trong nỗ lực chế ngự thiên nhiên và kềm chế bản ngã để tìm đường thoát khổ.
Hiện Mathieu Ricard đang ở tại tu viện Shéchèn (Nê-pan), cống hiến cuộc đời cho việc bảo tồn nền văn hóa Tây Tạng và cho những dự án nhân đạo ở Tây Tạng.
Động cơ
Cũng như bất kỳ một hoạt động nào khác, khi bắt đầu tập thiền, điều cơ bản là xem xét kỹ lưỡng bản chất động cơ của chúng ta. Thật vậy, chính động cơ đó (vì người khác hay vì mình, cao thượng hay hẹp hòi) sẽ dẫn đến việc các hành động của chúng ta đi theo hướng tích cực hay tiêu cực và vì vậy, sẽ quyết định kết quả của các hành động đó.
Tất cả chúng ta đều muốn được hạnh phúc, tránh khổ đau và chúng ta đều có quyền cơ bản để thực hiện khát vọng ấy. Tuy nhiên, những hành động của chúng ta thường hay mâu thuẫn với ý muốn của mình. Chúng ta đi tìm hạnh phúc ở nơi nó không tồn tại, và lao tới những thứ sẽ làm cho mình đau khổ. Thực hành Phật pháp không đòi hỏi phải chối bỏ mọi thứ thực sự có ích lợi trong cuộc sống, mà là biết từ bỏ những nguyên nhân gây ra khổ đau mà chúng ta cứ bám vào như nghiện ma túy vậy. Vì nỗi đau khổ đó sinh ra từ tâm trí mê muội, mất tỉnh táo của chúng ta, từ cách nhìn nhận, đánh giá của chúng ta, cho nên cách duy nhất để cải thiện tình trạng này là có được một cách nhìn đúng đắn (chánh kiến) về thực tại và chuyển hóa tâm thức của mình. Làm như thế, chúng ta sẽ loại trừ được những nguyên nhân đầu tiên: những độc tố của tâm thức là thiếu hiểu biết, độc ác, tham lam, kiêu ngạo và đố kỵ. Chính thái độ bám chấp ích kỷ và xảo trá của “cái tôi” đã sinh ra những độc tố đó.
Tuy vậy, thoát khỏi những đau khổ của bản thân mình chưa đủ. Mỗi chúng ta chỉ là một chúng sinh mà thôi, trong khi những người khác thì có tới vô lượng và đều mong muốn không phải chịu khổ đau như chúng ta. Hơn nữa, mọi chúng sinh đều phụ thuộc lẫn nhau, và vì thế, gắn bó với nhau rất mật thiết. Do vậy, mục đích rốt ráo của quá trình chuyển hóa mà chúng ta sắp dấn thân vào qua con đường thiền định cũng nhằm giải phóng mọi chúng sinh khỏi khổ đau và góp phần làm lợi lạc cho tất cả mọi người.
Thiền
Hãy suy nghĩ về hoàn cảnh của chúng ta hiện nay. Chẳng lẽ những cách ứng xử hay phản ứng theo thói quen của chúng ta không đáng phải sửa đổi cho tốt hơn hay sao? Hãy nhìn thật sâu vào chính bản thân mình! Chẳng lẽ, chúng ta không thấy mình có tiềm năng để thay đổi ư? Chúng ta hãy tin rằng mình có thể thay đổi, chỉ cần có quyết tâm và trí tuệ mà thôi. Hãy nguyện chuyển hóa bản thân không chỉ vì lợi ích của riêng mình, mà còn để một ngày nào đó, chúng ta có khả năng giải thoát mọi người khỏi khổ đau và giúp họ tìm thấy hạnh phúc lâu dài. Hãy để cho quyết tâm này lớn dần và bám rễ thật sâu và chắc trong tâm trí chúng ta.
Nguồn cảm hứng
“Chúng ta thường tỏ ra có đầu óc hẹp hòi hay cởi mở? Thông thường, chúng ta xem xét tổng thể sự việc hay chỉ nhìn vào chi tiết? Chúng ta nhìn nhận sự việc cho trước mắt hay cho lâu dài? Động cơ của chúng ta có thực sự là tình thương yêu hay không? Phải chăng tình thương yêu ấy chỉ giới hạn trong gia đình, trong bạn bè và tất cả những ai giống chúng ta? Cần phải không ngừng tự hỏi mình những câu như vậy.”
Đức Dalai Lama thứ XIV
Những điều kiện thuận lợi
để hành thiền
Theo chỉ dẫn của người có năng lực
Để có thể thiền, đầu tiên phải biết cách tập. Vì thế, người thầy đóng một vai trò cơ bản. Trường hợp may mắn nhất là gặp được một vị thầy tâm linh chân chính, có khả năng hiến tặng nguồn cảm hứng, kiến thức hiểu biết sâu rộng và những kinh nghiệm dầy dạn của bản thân vị đó. Thật vậy, không gì có thể thay thế được sức mạnh của một tấm gương và sự sâu sắc của lối trao truyền trực tiếp, sống động. Ngoài sự có mặt đầy cảm hứng và bài học thầm lặng truyền cho trò thông qua cách sống của mình, vị thầy luôn luôn để ý sao cho đệ tử không đi lạc vào những con đường sai trái.
Nếu không có cơ hội gặp được một vị thầy như thế, chúng ta cũng có thể tiếp nhận những lời chỉ giáo của một thiện tri thức, hiểu biết hơn và có kinh nghiệm hơn chúng ta, với điều kiện là những lời chỉ bảo đó phải dựa trên một truyền thống chân thực và được thực chứng rất nhiều lần. Nếu không, tốt hơn cả là tìm sự trợ giúp từ những kinh sách, kể cả những sách lược giản như cuốn sách này, miễn là nó dựa trên những nguồn đáng tin cậy, còn hơn là trao gửi mình cho một người chỉ biết hướng dẫn theo những ngẫu hứng của chính anh ta.
Một nơi thích hợp cho việc hành thiền
Hoàn cảnh cuộc sống thường nhật của chúng ta không phải lúc nào cũng thuận lợi cho việc hành thiền. Thời gian và tâm trí chúng ta liên tục bị những hoạt động và lo toan choán chỗ. Chính vì thế mà ban đầu, cần phải tự tạo cho mình một số điều kiện thuận lợi. Khi bị cuốn theo cuộc sống hối hả hàng ngày, chúng ta hoàn toàn có thể và cần duy trì lợi ích của thiền, đặc biệt là thực hành “tỉnh thức”. Song lúc đầu, cần phải đặt tâm trong một môi trường thích hợp. Người ta không thể học những kiến thức sơ đẳng về lái tàu trong một cơn giông bão mà phải vào lúc trời yên biển lặng. Cũng như vậy, lúc đầu nên tập thiền ở một nơi yên tĩnh để tâm có cơ hội trở nên sáng sủa và ổn định. Kinh sách của đạo Phật thường hay dẫn chứng hình ảnh ngọn đèn dầu. Nếu cứ liên tục để đèn ra trước gió thì ánh lửa sẽ yếu và có nguy cơ bị tắt bất cứ lúc nào. Ngược lại, nếu ta biết chắn gió cho đèn thì ngọn lửa sẽ được giữ yên và rực sáng. Đối với tâm thức của ta cũng vậy.
Một tư thế ngồi phù hợp
Tư thế ảnh hưởng tới tâm trạng. Nếu ngồi uể oải thì dễ bị hôn trầm và buồn ngủ khi thiền. Ngược lại, nếu ngồi quá cứng nhắc và căng thẳng thì tâm trí lại dễ bị loạn động. Vì thế, cần phải chọn một tư thế cân bằng, không quá căng thẳng, cũng không quá trễ nải. Trong kinh sách có mô tả tư thế ngồi bảy điểm, được gọi là thế Kim cương.
1. Hai chân bắt chéo trong tư thế Kim cương (vajra), thường được gọi là “thế hoa sen” hay “kiết già”: đầu tiên gập chân phải lên đùi chân trái, sau đó gập chân trái lên đùi chân phải.
Nếu cách ngồi này quá khó, ta có thể ngồi theo “thế nửa hoa sen” hay “bán già”: để chân phải dưới đùi trái và chân trái dưới đùi phải (sukhasana).
2. Hai bàn tay đặt vào lòng, trong tư thế buông xả, bàn tay phải đặt trên bàn tay trái sao cho đầu hai ngón cái chạm vào nhau. Một cách khác là để úp hai bàn tay lên đầu gối.
3. Hai vai hơi nhô lên và đầu cúi về phía trước.
4. Cột sống thật thẳng, “giống như một chồng tiền xu bằng vàng”.
5. Cằm hơi gập xuống cổ.
6. Đầu lưỡi chạm nhẹ vào hàm trên.
7. Mắt nhìn thẳng hoặc nhìn xuôi theo sống mũi, mở to hoặc khép hờ.
Nếu ngồi bắt chéo hai chân mà khó thì đương nhiên chúng ta có thể ngồi thiền trên một chiếc ghế, hoặc trên một chiếc gối cao. Điều cốt yếu là duy trì một tư thế cân bằng, lưng thẳng và tuân thủ những điểm đã được mô tả ở trên. Kinh sách nói rằng nếu thân được giữ thẳng, các đường kinh dẫn năng lượng vi tế cũng sẽ thẳng, và nhờ thế, tâm trí sẽ minh mẫn.
Tuy nhiên, chúng ta cũng có thể thay đổi một chút tư thế ngồi tùy theo diễn biến trong quá trình thiền. Nếu ta có xu hướng hôn trầm, thậm chí buồn ngủ thì hãy dựng thẳng lưng lên cho khỏe khoắn và mắt nhìn lên cao. Ngược lại, khi tâm trí quá loạn động thì chúng ta ngồi thoải mái hơn một chút và đưa mắt nhìn xuống.
Cách ngồi thích hợp phải được duy trì lâu nhất có thể, song nếu nó trở nên khó chịu thì tốt hơn cả là thư giãn một lúc còn hơn là liên tục bị mất tập trung vì đau đớn. Người ta cũng có thể trải nghiệm đau đớn theo khả năng chịu đựng của mình, không chối bỏ nó mà cũng không cường điệu nó, đón nhận nó như bất kỳ một cảm giác thích thú hoặc chán ghét nào khác, trong trạng thái tâm tỉnh thức ở hiện tại. Cuối cùng, ta cũng có thể xen kẽ thiền tọa (ngồi) với thiền hành (đi). Đây là phương pháp mà chúng tôi sẽ nói tới ở phần sau.
Nhiệt tâm là động cơ để duy trì thiền
Để quan tâm tới điều gì và dành thời gian cho nó, trước hết cần thấy rõ lợi ích mà điều ấy mang lại. Việc suy nghĩ tới những lợi lạc của thiền, sau đó tự mình nếm thử chút xíu hương vị của nó sẽ nuôi dưỡng tính bền bỉ của chúng ta. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa rằng thiền là một loại thực hành lúc nào cũng dễ chịu. Người ta có thể ví nó như một buổi leo núi, không phải lúc nào cũng thích thú. Điều cơ bản là cảm nhận được lợi ích sâu sắc của thiền để duy trì nỗ lực, bất chấp những lúc lên xuống trong quá trình thực hành tâm linh. Khi đó, sự mãn nguyện do tiến dần tới đích mà mình đặt ra cũng đủ để duy trì quyết tâm và niềm tin rằng nỗ lực bỏ ra là xứng đáng.
Về trang trước
Về đầu trang
Bản để in
Gửi cho bạn bè
Gửi ý kiến
Tiêu điểm:
Thiền và kỹ nghệ thiền
(22/11/11)
Thiền Phật giáo: nguyên lý và một số phạm trù cơ bản
(25/07/11)
Thiền và những lợi ích thiết thực
(19/03/11)
Bàn về Thiền Nguyên Thủy và Thiền Phát Triển
(24/04/10)
Phương pháp tọa thiền
(09/02/10)
Tọa thiền dụng tâm ký
(09/02/10)
Hồi quan phản chiếu, phản quan tự kỷ
(09/02/10)
Vướng mắc khi tu thiền
(09/02/10)
Hỏi đáp Phật pháp ( Phần 3): Thiền tông
(09/02/10)
Lợi ích của sự hành thiền
(09/02/10)
Các tin đã đăng:
Bát-nhã-ba-la-mật-đa Tâm Kinh
(19/08/13)
Ảnh hưởng Duyên khởi trong Trung Quán Luận
(25/07/13)
Sơ lược ý nghĩa chữ Không trong Đạo Phật
(23/07/13)
Thầy "Tây" dạy thiền ở Việt Nam
(22/07/13)
Luận giải về pháp Thiền Quán Dzogchen
(18/07/13)
Tư Tưởng Không Trong Kinh Bát Nhã
(17/07/13)
Mục đích của Thiền
(09/07/13)
Thiền và thơ thiền: Giữa sương mù lý trí
(08/07/13)
Vào Cổng Nhà Thiền
(02/07/13)
Giới thiệu đường lối tu thiền của Phật giáo
(20/06/13)
English
中文
Thư viện phật học
The modern Buddhist minister
Civic Awakening—Landmark Meeting Between Buddhist leaders and White House Officials
Festival of Light at The Great Stupa of Universal Compassion
Eighteen International Scholars Awarded 2014/15 Grants under The Robert H. N. Ho Family Foundation Program in Buddhist Studies
Neutralize Religious Extremism with Interfaith Dialogue, says Dalai Lama
12th Gyalwang Drukpa Visits Baltimore and White House
敦煌本P2039V號《金剛經贊》的考察
勸發菩提心文講記之六
居士學佛100問 （學佛修行也在日常生活中）之三
廬山煙雨 -- 星雲說偈2
勸發菩提心文講記之五
居士學佛100問 （學佛修行也在日常生活中）之二
Sự Tích Quan Âm Thị Kính
Chết đi về đâu
Phương trời thong dong
Con gái Đức Phật
Mật Tông Phật Mẫu Chuẩn Đề
Chuyển Họa Thành Phúc
» Video
Pháp ngữ của HT Tuyên Hóa
Video: Hiến máu nhân đạo tại chùa Tảo Sách
Vu Lan Tình Mẹ
Video ca khúc Phật đản: Niệm hồng ân
Video: Lễ nhập kim quan cố Đại lão HT.Thích Thanh Bích
» Audio
Audio: Cảm nghĩ về ý nghĩa của Vô Thường
Audio: Đất Phật Nghệ An
Audio: Mừng Phật Đản sanh
Album: Ngàn Năm Sen Nở
Ca khúc đón mừng Phật Đản (PL: 2556, DL: 2012)
» Ảnh đẹp
Thái Bình: Chùm ảnh hoa đăng vía Quan Thế Âm Bồ tát và húy nhật Sư tổ chùa Phúc Minh
Hàng vạn vị Tăng sĩ hạnh Đầu đà hành hương giữa lòng Bangkok, Thái Lan
Bồ-tát hiện thân
Hình ảnh: Phật Di Lặc
Hình ảnh Đức Phật A Di Đà 02
Pháp Âm
Phật thuyết Kinh Niệm Phật Ba La Mật
Phật thuyết Kinh Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai bổn nguyện công đức Phật
Cuộc Đời Mật-lặc Nhật-ba
The Nature of Reality - Theory of Relativity, Quantum Science and Buddhist Thought 2/2
The Nature of Reality - Theory of Relativity, Quantum Science and Buddhist Thought 1/2
Bệnh gan có nên dùng trà "cây chó đẻ"? | VTC
Niệm Phật như thế nào
Thăm tịnh thất 'Ngồi yên' của Thiền sư Thích Nhất Hạnh
Niệm Phật Thập Yếu
The Dalai Lama and Janet Austin: The Role of Mothers and Fathers
Yoga cho mọi người
Trắc nghiệm Phật học
Trắc nghiệm Phật Pháp (phần một)
Trắc nghiệm Phật pháp (phần hai)
Lich sử đức Phật
Lich sử đức Phật 2
Quy y Tam bảo và Ngũ giới
Trắc nghiệm Phật pháp dành cho Phật tử
Đi lễ chùa - Sinh hoạt tín ngưỡng
Thiền học
Tịnh Độ
Từ điển phật học
English-Pali Dictionary
Từ điển Việt-Pali
Tự điển Pāli-Việt giản lược
Buddhist Dictionary
Pali-Việt Đối Chiếu
Từ Điển Thiền Học Tiếng Việt, Thích Duy Lực
Tuyển tập từ ngữ Phật học thường dùng (Anh-Việt)
Tuệ Quang Buddhist multimedia dictionary (Việt-Anh)
» Từ điển Online
Từ cần tra:
Tra theo từ điển:
Tất cả các từ điển
Từ điển Anh - Việt
Từ điển Việt - Anh
Từ điển Việt - Việt
Từ điển Việt - Pháp
Từ điển Pháp - Việt
Từ điển Tin học
Từ điển Anh - Anh
[Dịch văn bản]
» Âm lịch
Về đầu trang
▲
Trang Chủ
Lời Ngỏ
Hình Ảnh
Thư Viện
Pháp Âm
Liên Hệ
RSS
Sitemap
Font Tiếng Hoa
Thời sự
Tu học
Phật pháp
Giáo dục - Đời sống
Văn học - Nghệ thuật
Nghiên cứu
Tuổi trẻ
Tài liệu - Lịch sử
Copyright © 2009-2015 Chùa Pháp Minh (Phật học Online)
Biên tập:
Đ.Đ. Thích Quảng Lâm.
Địa chỉ:
Ấp Giồng Lớn, xã Mỹ Hạnh Nam, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An.
Website
:
http://www.chuaphapminh.com
&
http://www.phathoc.net
Mọi ý kiến đóng góp phê bình, gởi bài xin vui lòng gửi về
Email:
phapminhlongan@gmail.com
&
phathoc.net@gmail.com

Cache-Control: private


text:
404 Error
Trang mà bạn tìm kiếm không tồn tại,Chúng tôi rất xin lỗi vì sự bất tiện này
Có lẽ bạn đang tìm kiếm những phần sau đây
Chùm tin: , Lịch thi đấu bóng đá , Kết quả bóng đá , Bảng xếp hạng bóng đá , Trực tiếp bóng đá , Link Sopcast , Bóng đá Việt Nam , Bóng đá quốc tế , Lịch thi đấu - Kết quả , Tin chuyển nhượng , Bóng đá Anh , Bóng đá , U23 Viet Nam , Samsung Galaxy S6 , Người đưa tin , Seagame 28 , bang tong sap huy chuong Seagame 28
CÔNG TY CỔ PHẦN NETLINK PRESSHỢP TÁC CÙNG BÁO ĐIỆN TỬ NGƯỜI ĐƯA TIN

markdown:
404 Error
Trang mà bạn tìm kiếm không tồn tại,Chúng tôi rất xin lỗi vì sự bất tiện này
Có lẽ bạn đang tìm kiếm những phần sau đây
Chùm tin:
,
[Lịch thi đấu bóng đá](http://thethao247.vn/lich-thi-dau-bong-da-c54/)
, [Kết quả bóng đá](http://thethao247.vn/ket-qua-bong-da-c55/)
, [Bảng xếp hạng bóng đá](http://thethao247.vn/bang-xep-hang-bong-da-c56/)
, [Trực tiếp bóng đá](http://thethao247.vn/xem-bong-da-truc-tuyen/)
, [Link Sopcast](http://thethao247.vn/link-sopcast-c57/)
, [Bóng đá Việt Nam](http://thethao247.vn/bong-da-viet-nam-c1/)
, [Bóng đá quốc tế](http://thethao247.vn/bong-da-quoc-te-c2/)
, [Lịch thi đấu - Kết quả](http://thethao247.vn/lich-thi-dau-ket-qua-c53/)
, [Tin chuyển nhượng](http://thethao247.vn/tin-chuyen-nhuong-c14/)
, [Bóng đá Anh](http://thethao247.vn/bong-da-anh-c8/)
, [Bóng đá](http://thethao247.vn/)
, [U23 Viet Nam](http://thethao247.vn/u23-viet-nam-clubpro323/)
, [Samsung Galaxy S6](http://www.techz.vn/topic/samsung-galaxy-s6-163.html)
, [Người đưa tin](http://www.nguoiduatin.vn/)
, [Seagame 28](http://thethao247.vn/sea-games-c88/)
, [bang tong sap huy chuong Seagame 28](http://thethao247.vn/bong-da-viet-nam/sea-games/cap-nhat-bang-tong-sap-huy-chuong-sea-games-28-d103436.html)
HỢP TÁC CÙNG BÁO ĐIỆN TỬ NGƯỜI ĐƯA TIN
**CÔNG TY CỔ PHẦN NETLINK PRESS**

Content-Type: text/html

Vary: Accept-Encoding