text:
Tin Lành
Danh xưng Tin Lành thường được dùng để chỉ một cộng đồng các giáo hội khởi phát từ cuộc cải cách tôn giáo bắt đầu vào thế kỷ 16 bởi Martin Luther. Là tu sĩ Dòng Augustine, mục tiêu ban đầu của Luther là kêu gọi cải cách từ bên trong Giáo hội Công giáo La Mã, về sau ông tách rời khỏi Giáo hội Công giáo và thành lập Giáo hội Luther. Trong khi đó tại Âu châu, nhiều người có quan điểm tương tự như của Luther cũng bắt đầu tách khỏi Công giáo và thành lập các giáo phái khác nhau. Họ được gọi dưới tên chung là Kháng Cách, hay Tân giáo (để phân biệt với cựu giáo là Công giáo). Kháng Cách được xem là một trong ba nhánh chính của Cơ Đốc giáo, cùng với Công giáo Rôma và Chính Thống giáo Đông phương.
Cộng đồng Kháng Cách bao gồm các giáo hội thuộc Cơ Đốc giáo chấp nhận nền thần học của cuộc Cải cách Tin Lành. Nền thần học này từ chối công nhận thẩm quyền của Giáo hoàng, với niềm xác tín rằng chỉ có Kinh Thánh (không phải Truyền thống thánh hoặc quyền giải thích Kinh Thánh dành cho các chức sắc cao cấp của giáo hội[1]) là nguồn chân lý duy nhất, và tin rằng chỉ bởi ân điển của Thiên Chúa mà con người được cứu rỗi. Những luận điểm chính của thần học Kháng Cách được tóm tắt trong Năm Tín lý Duy nhất.
Thuật từ Protestantismus (Kháng Cách), có gốc từ tiếng Latin protestatio nghĩa là tuyên bố hoặc phản đối, được dùng để chỉ thư kháng nghị của các thân vương (trong đó có tuyển đế hầu) và đại diện các thành phố tự do thuộc Thánh chế La Mã chống lại nghị quyết của Hội nghị Speyer lần thứ hai, nghị quyết này tái khẳng định lập trường của Hội nghị Worms chống lại cuộc Cải cách Tin Lành.[2] Lúc ấy, người ta gọi những người ủng hộ thư kháng nghị và lập trường cải cách là người phản kháng hay kháng nghị. Từ đó, thuật từ Kháng Cách, bao hàm nhiều ý nghĩa khác nhau, được dùng để chỉ Cơ Đốc giáo phương Tây không công nhận thẩm quyền của Giáo hoàng.[2] Trước thời điểm xảy ra kháng nghị vào tháng 4 năm 1529, người ta dùng thuật từ evangelisch (gốc từ tiếng Hy Lạp, mang nghĩa là Phúc Âm hay Tin Lành) để gọi những người theo cuộc cải cách.
Trong ý nghĩa rộng lớn hơn, tên gọi Kháng Cách dùng để chỉ các giáo hội khác nhau, tách khỏi Công giáo do chịu ảnh hưởng của Martin Luther và John Calvin, người khởi xướng và lãnh đạo một cuộc cải cách tôn giáo khác tại Geneve, Thuỵ Sĩ. Bên cạnh đó cũng xuất hiện một số phong trào cải cách khác, thường được gọi là Cải cách triệt để. Trong khi đó nhiều nhóm tôn giáo tách khỏi Công giáo cũng được gán cho nhãn hiệu Kháng Cách dù chính họ cũng phủ nhận mọi liên hệ với Luther, Calvin hay với Công giáo.
Mục lục
- 1 Lịch sử
- 2 Thần học căn bản
- 3 Những phong trào ảnh hưởng đến Kháng Cách
- 4 Các giáo phái Kháng Cách
- 5 Truyền giáo
- 6 Tin Lành tại Việt Nam
- 7 Xem thêm
- 8 Chú thích
- 9 Liên kết ngoài
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Phong trào cải cách bùng nổ đột ngột tại nhiều nơi ở Âu Châu, nhưng tìm thấy sức mạnh của mình tại Đức, nơi cuộc cải cách đã gây ra sự phân hoá sâu sắc giữa các vương hầu đang cai trị các phần lãnh thổ nước này. Tuy nhiên, nguyên nhân của sự bùng nổ nầy có thể giải thích bởi các biến động xảy ra trong suốt hai thế kỷ trước đó tại Tây Âu.
Mầm mống của sự bất ổn âm ỉ bên trong giáo hội và đế quốc được đẩy lên đỉnh điểm khi xảy ra việc dời ngai Giáo hoàng về Avignon, Pháp (1308-1378) và sự tranh chấp giáo quyền giữa hai triều Giáo hoàng tồn tại song song (1378-1416), gây ra chiến tranh giữa các vương hầu, các cuộc nổi dậy của nông dân và mối quan tâm về những thối nát trong lòng hệ thống các tu viện. Nó cũng giới thiệu chủ nghĩa quốc gia như là một nhân tố mới vào thế giới trung cổ. Phong trào phục hưng nhân văn khuyến khích giới khoa bảng quan tâm đến quyền tự do dành cho học thuật. Những cuộc tranh luận sôi nổi được tiến hành tại các viện đại học bàn đến các vấn đề như bản chất của giáo hội, nguồn gốc và giới hạn của thẩm quyền dành cho Giáo hoàng, các công đồng và các vương hầu. Một trong những luận thuyết cấp tiến và gay gắt nhất đến từ John Wycliffe của Đại học Oxford, và sau đó là từ Jan Hus của Đại học Praha. Trong nội bộ Giáo hội Công giáo La Mã, cuộc tranh luận này bị khép lại bởi Công đồng Constance (1414-1418), xử tử Jan Hus và thiêu xác John Wycliffe như là kẻ dị giáo. Dù Công đồng Constance nỗ lực khẳng định và củng cố các khái niệm thời trung cổ về giáo hội và đế quốc, lại không thể giải quyết toàn diện các căng thẳng về ý thức quốc gia cũng như những phản kháng về thần học.
Martin Luther, tu sĩ dòng Augustine và giáo sư tại Đại học Wittenberg, chỉ muốn kêu gọi mở ra các cuộc tranh luận về phép ân xá (indulgence). Truyền thuyết cho rằng Luther đã treo 95 luận đề của mình trên cửa nhà thờ lâu đài Wittenberg, nơi dành để treo các thông báo của viện đại học. Tuy nhiên, những phản đối của ông đã thổi bùng lên sự bất mãn âm ỉ từ lâu trong sự đè nén.
Xảy ra cùng lúc với những biến động lại Đức là một phong trào khởi phát tại Thuỵ Sĩ dưới sự lãnh đạo của Huldreich Zwingli. Vẫn tồn tại một số bất đồng giữa hai phong trào này dù họ chia sẻ với nhau một mục tiêu chung và đồng ý với nhau về hầu hết các vấn đề liên quan.
Sau khi Giáo hoàng quyết định trục xuất Luther và lên án cuộc cải cách, các tác phẩm của John Calvin tạo nên nhiều ảnh hưởng trong việc thiết lập một sự đồng thuận tương đối giữa các nhóm cải cách khác nhau tại Thuỵ Sĩ, Tô Cách Lan, Hung Gia Lợi, Đức và những nơi khác. Việc Anh giáo tách rời khỏi La Mã dưới thời trị vì của Henry VIII, khởi đầu từ năm 1529 và hoàn tất vào năm 1536, đem Vương quốc Anh đồng hành với cuộc cải cách. Dù vậy, những thay đổi tại Anh được tiến hành dè dặt hơn các nơi khác ở Âu châu và người Anh chọn con đường trung dung giữa cựu giáo và tân giáo. (Ngày nay, về thần học, nhiều người Anh vẫn xem mình là Công giáo cải cách hơn là Kháng cách). Như thế phương Tây đã vĩnh viễn bị chia cắt thành hai phần: Công giáo La mã và Kháng Cách.
Về học thuật, phong trào Kháng Cách – chịu ảnh hưởng thời kỳ phục hưng và được hậu thuẫn bởi những viện đại học ở Tây Âu – thu hút giới trí thức, chính trị gia, giới chuyên môn, thương gia và thợ thủ công. Kỹ thuật in ấn đang phát triển giúp quảng bá tư tưởng Kháng Cách, cũng như trợ giúp hữu hiệu cho việc ấn hành những bản dịch Kinh Thánh sang các ngôn ngữ địa phương. Các khái niệm về sự tự do của lương tâm và quyền tự do cá nhân, nảy sinh từ thời kỳ sơ khai của phong trào Kháng Cách, được định hình và phát triển qua một thời gian dài liên tục đối kháng với thẩm quyền của Giám mục thành Rôma và hệ thống tăng lữ của Giáo hội Công giáo. Dần dà, phong trào Kháng Cách vượt qua những giới hạn truyền thống, tập chú vào các vấn đề như lương tâm cá nhân, gieo mầm cho sự phát triển của tiến trình dân chủ hóa, và cho phong trào Khai sáng (Enlightenment), xảy ra trong các thế kỷ sau.
Thần học căn bản[sửa | sửa mã nguồn]
Có năm chữ La tinh có thể miêu tả niềm xác tín thần học của người Kháng cách, dù không phải tất cả trong số họ đều tin như vậy:
- Solus Christus (Duy Chúa Cơ Đốc): Chỉ có Chúa Cơ Đốc là đấng hoà giải giữa Thiên Chúa và con người (I Ti:2.5). Ngoài một mình Chúa Giê-xu ra, không có một ai khác có thể làm trung gian hòa giải hoặc cầu thay cho con người, kể cả Mẹ Maria, các sứ đồ và thánh đồ đã tử vì đạo.
- Sola Scriptura (Duy Thánh Kinh): Tín hữu Kháng Cách tin rằng truyền thống tông đồ chỉ có thể xuất phát từ các tông đồ là những người được chọn bởi chính Chúa Giê-xu Cơ Đốc, và như thế các truyền thống này chỉ có thể tìm thấy trong Kinh Thánh được viết bởi các tông đồ (I Côr 11.2; Ga: 1.8; II Tês: 2.15), vì vậy Thánh kinh là thẩm quyền duy nhất cho lời giáo huấn của các tông đồ. Tín đồ Kháng Cách tin rằng chỉ có Kinh Thánh là chân truyền từ các tông đồ, hợp pháp và là chuẩn mực cho đức tin. Tín hữu Kháng Cách bác bỏ đức tin Công giáo cho rằng Giám mục thành La Mã (Giáo hoàng) là Tông đồ của Chúa Giê-xu và giáo huấn của Giáo hoàng có thẩm quyền tông đồ.
- Sola Fide (Duy đức tin): Trái với giáo lý Công giáo về công đức (Giacơ:2.24: ICôr: 13.2), về sự ăn năn và phép ân xá, sự cầu nguyện và lễ cầu siêu cho người chết, công đức của các thánh và của người tử đạo và về ngục luyện tội, tín đồ Kháng Cách tin rằng mọi tín hữu đều là thầy tế lễ, được hoà giải với Thiên Chúa chỉ bởi đức tin vào Chúa Giê-xu mà thôi (Rô:3.28; Eph:2.8-9).
- Sola Gratia (Duy ân điển): Đối nghịch với giáo lý Công giáo cho rằng cả đức tin và công đức là cần thiết cho sự xưng công bình (Eph:2.8-9; Gal:5.6), các nhà cải cách tin rằng sự cứu rỗi hoàn toàn là sự ban cho từ Thiên Chúa, vận hành bởi Chúa Thánh Linh, do sự cứu chuộc của Chúa Giê-xu, chứ không bởi công đức của tín hữu (Xem Năm Tín lý Duy nhất).
- Soli Deo Gloria (Duy Chúa được tôn cao): đối nghịch với niềm tin cho rằng con người sống để khẳng định cái tôi và thể hiện chính mình cho người khác xem thấy, các nhà cải chánh cho biết Kinh Thánh khẳng định rằng mục đích sống duy nhất mà Thiên Chúa ban cho con người, đó là để sống vì Thiên Chúa và tôn cao Thiên Chúa (Côlôse 1:16; Êsai 43:6-7, 21; 2Côrinhtô 5:15).
Những phong trào ảnh hưởng đến Kháng Cách[sửa | sửa mã nguồn]
Người ta có thể xác định được khuynh hướng thần học của một tín hữu Kháng Cách nếu biết được người ấy chịu ảnh hưởng của phong trào nào tính từ cuộc cải cách tại Đức và Phong trào Thanh giáo (Puritan) tại Anh cho đến nay.
Phong trào Giám lý[sửa | sửa mã nguồn]
Phong trào Giám Lý (Methodist) bắt đầu vào thế kỷ 18, từ cuộc cải cách Thanh giáo tại Anh, chịu ảnh hưởng của Phong trào Sùng tín (Pietist) tại Đức, sau đó trở về Anh trong mô hình mới thông qua John Wesley và giáo hội Giám Lý cũng như các nhóm tôn giáo nhỏ khác như Quaker. Tích cực trong sống đạo, dấn thân trong công tác xã hội, sâu nhiệm trong kinh nghiệm thuộc linh là những đặc điểm của phong trào Giám Lý. Từ đây hình thành nên Phong trào Thánh khiết (holiness movement), tập chú vào trải nghiệm thánh hóa trong đời sống của tín hữu.
Phong trào Tin Lành[sửa | sửa mã nguồn]
Phong trào Tin Lành (Evangelicalism) khởi phát từ cuối thế kỷ 18, khi các cuộc phục hưng tôn giáo bùng phát trong các giáo phái khác nhau hình thành nên phong trào này. Tín đồ Tin Lành tập chú vào kinh nghiệm qui đạo, sự sùng tín của mỗi cá nhân, nghiên cứu Kinh Thánh và vấn đề đạo đức của xã hội, bao gồm tính tiết độ, các giá trị gia đình và sự bình đẳng. Họ bác bỏ chủ nghĩa hình thức trong thờ phụng, giáo nghi và thần học.
Phong trào Ngũ Tuần[sửa | sửa mã nguồn]
Phong trào Ngũ Tuần (Pentecostalism) khởi phát từ Hoa Kỳ vào đầu thế kỷ 20, bắt nguồn từ phong trào Thánh khiết. Phong trào này chú trọng vào việc tìm kiếm các ân tứ (gift) của Chúa Thánh Linh được chép trong Tân Ước. Khẳng định việc nói tiếng lạ là chứng cớ của "báp têm bởi Thánh Linh" đã trở nên đặc điểm của phong trào này. Họ cũng tập chú vào việc chữa bệnh bởi đức tin và thực hành các phép lạ. Dưới ảnh hưởng của phong trào này, nảy sinh hàng trăm giáo phái tại Hoa Kỳ. Cũng phát sinh từ đây Phong trào Ân tứ (charismatic movement).
Phong trào Tự do[sửa | sửa mã nguồn]
Phong trào Tự do (Liberalism) nhằm giải thích Thánh Kinh theo cách mới sao cho thích hợp với nhân sinh quan đương thời, phong trào tạo nhiều ảnh hưởng trong các giáo hội truyền thống của cộng đồng Kháng cách, đặc biệt vào cuối thế kỷ 19 với Phong trào Tân phái (Modernist) và Phê bình Kinh Thánh.
Phong trào Nền tảng[sửa | sửa mã nguồn]
Phong trào Nền tảng (Fundamentalism) nhấn mạnh đến những điểm nền tảng của thần học Kháng Cách nhằm bác bỏ các quan điểm của phong trào Tự do, đặc biệt là phương pháp phê bình Kinh Thánh. Phong trào này bộc phát vào thế kỷ 20 chủ yếu tại Hoa Kỳ và Canada trong vòng các giáo phái thuộc phong trào Tin Lành. Họ đặc biệt nhấn mạnh vào thẩm quyền và tính trọn vẹn của Kinh Thánh.
Phong trào Tin Lành Hiện đại[sửa | sửa mã nguồn]
Phong trào Tin Lành Hiện đại (Neo-evangelicalism) bắt nguồn từ phong trào Nền tảng nhưng cố gắng làm giảm nhẹ các quan điểm cực đoan, cùng lúc bổ sung các khuynh hướng mới như hội nhập vào xã hội, dấn thân vào các công tác xã hội, phối hợp ở qui mô lớn công tác truyền bá Phúc âm, nâng cao học thuật biện giáo (apologetics).
Các giáo phái Kháng Cách[sửa | sửa mã nguồn]
Tín hữu Kháng Cách thường thích gọi các giáo hội của họ là giáo phái (denomination), ngụ ý rằng các giáo hội, trong cách nhìn của họ, chỉ là một phần trong toàn thể Hội thánh chung.
Trái với những gì người ta thường nghĩ về các nhà cải cách, khái niệm về hội thánh phổ quát, hoặc hội thánh chung (công giáo) không hề bị bác bỏ trong cộng đồng Kháng Cách. Ngược lại, sự hiệp nhất vô hình của hội thánh chung được các nhà cải cách xem là giáo lý quan trọng trong nền thần học Kháng Cách. Những nhà cải cách như Martin Luther, John Calvin, và Ulrich Zwingly tin rằng họ đang nỗ lực cải cách hội thánh chung đang đắm chìm trong dị giáo và thối nát, bác bỏ các cáo buộc cho rằng họ đang tách khỏi hội thánh chung, và bày tỏ niềm xác tín rằng họ đang cố đem hội thánh trở lại với các giáo huấn và các giá trị của hội thánh tiên khởi. Do đó, khái niệm về sự hiệp nhất của hội thánh chung vẫn được xem là yếu tố nền tảng trong các giáo hội thuộc cộng đồng Kháng Cách.
Một trong những kết quả trực tiếp của cuộc Cải cách Tin Lành là sự hình thành các giáo hội cấp quốc gia. Song, trong quan điểm của các nhà cải cách, các giáo hội này cũng chỉ là một phần trong hội thánh chung. Như vậy, các giáo hội cải cách thuộc về hội thánh chung, lập nền trên Năm Tín lý Duy nhất, và bác bỏ thẩm quyền của Giáo hoàng.
Ít có sự khác biệt về thần học giữa các giáo phái, và các giáo phái được thành lập thường dựa trên các đặc thù về địa dư và bộ máy tổ chức, với sự tập chú đặc biệt vào sự hiệp nhất trong hội thánh vô hình – quy tụ những người được cứu bởi huyết của Chúa Giê-xu, vượt lên trên ranh giới của các tổ chức giáo hội "hữu hình" trên trần thế.
Phần lớn tín hữu Kháng Cách gia nhập vào một trong các cộng đồng Kháng Cách sau:
- Calvinist/ Cải cách/ Trưởng Lão
- Giáo hội Luther
- Baptist
- Giám Lý
- Anh giáo
- Ngũ Tuần
Nhiều phong trào đại kết ra đời trong nỗ lực liên kết và tái tổ chức các giáo hội Kháng Cách, nhưng chỉ có được những kết quả hạn chế. Hầu hết các giáo phái Kháng Cách đều đồng thuận với nhau về các giáo lý quan trọng cùng các giá trị căn cốt trong đức tin Cơ Đốc, và tôn trọng sự khác biệt trong quan điểm liên quan đến các vấn đề không quan trọng trong thần học, giáo nghi và tổ chức. Khó có được con số chính xác, nhưng ước tính hiện có khoảng "33 000 giáo phái hiện diện trên 238 quốc gia".[3]
Có khoảng 593 triệu[4] tín hữu Kháng Cách trên toàn thế giới, bao gồm 170 triệu tại Bắc Mỹ, 140 triệu tại Phi Châu, 120 triệu tại Âu Châu, 70 triệu tại châu Mỹ La tinh, 60 triệu tại Á Châu và 10 triệu tại Úc Châu. Như vậy cộng đồng Kháng Cách chiếm khoảng 27% tổng số gần 2 tỉ[5][6] tín hữu Cơ Đốc giáo.
Truyền giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Suốt gần 100 năm sau cuộc Cải cách Tin Lành, do bị vướng bận vào cuộc đấu tranh sinh tồn với Giáo hội Công giáo Rôma, cộng đồng Kháng Cách không mấy quan tâm đến công cuộc truyền giáo.
Song, trong các thế kỷ tiếp theo, ngày càng có nhiều nhà truyền giáo Kháng Cách được gởi đến nhiều xứ sở trên khắp thế giới để công bố thông điệp Cơ Đốc cho các dân tộc. Tại Bắc Mỹ, trong số các nhà truyền giáo tiếp xúc với người Mỹ bản địa có Jonathan Edwards, nhà thuyết giáo nổi tiếng của cuộc Đại Thức tỉnh, từ năm 1750, ông dành phần còn lại trong đời để chuyên tâm truyền giáo cho người dân bộ lạc Housatonic, và giúp họ chống lại sự bóc lột của người da trắng.
Giáo hội Moravian[sửa | sửa mã nguồn]
Giáo hội Moravian đặc biệt quan tâm đến công cuộc truyền giáo. Khi giáo hội chỉ quy tụ 300 tín hữu tại Herrnhut, họ đã cử người đi truyền giáo. Trong vòng 30 năm, giáo hội đã gởi hàng trăm giáo sĩ đến nhiều nơi trên thế giới như vùng Ca-ri-bê, Bắc Mỹ và Nam Mỹ, Bắc Cực, Phi châu, và vùng Viễn Đông.
Họ là giáo hội Kháng Cách đầu tiên thi hành mục vụ cho người nô lệ, cũng là những nhà truyền giáo Kháng Cách đầu tiên tìm đến những vùng đất mới để quảng bá thông điệp phúc âm. Từ năm 1732, đã có một cơ sở truyền giáo Moravian được thiết lập trên đảo St Thomas thuộc vùng Ca-ri-bê.[7]
William Carey[sửa | sửa mã nguồn]
Tại Anh khoảng năm 1780, một người thợ đóng giày trẻ tuổi tên William Carey bắt đầu đọc một quyển sách của Jonathan Edwards viết về một mục sư đã quá cố, David Brainerd, người đã tận tụy giúp đỡ người da đỏ ở Bắc Mỹ bằng cách mở trường học và rao giảng phúc âm; Carey cũng bị thu hút bởi những chuyến du hành của James Cook khám phá quần đảo Polynesia. Từ đó, ông chú tâm đến trách nhiệm truyền giáo cho các dân tộc trên thế giới. Carey tự học tiếng Hi Lạp, Hebrew, Ý, Hà Lan, Pháp, và tìm đọc nhiều sách.
Năm 1792, Carey viết tiểu luận nổi tiếng Tra vấn về Bổn phận của Cơ Đốc nhân sử dụng mọi phương tiện để đem người khác đến với Đức tin Cơ Đốc. Không phải là một cuốn sách thần học khô khan, Carey sử dụng những dữ liệu địa lý và dân tộc học tốt nhất thời ấy để vẽ bản đồ và trình bày số lượng các dân tộc cần nghe Phúc âm, giúp khởi phát phong trào truyền giáo bùng nổ mạnh mẽ cho đến nay. Sau 34 năm hoạt động truyền giáo, năm 1834, Carey từ trần tại Serampore, Ấn Độ.
Thomas Coke[sửa | sửa mã nguồn]
Thomas Coke, Giám mục đầu tiên của Giáo hội Giám Lý Mỹ, được gọi là "Cha đẻ công cuộc truyền giáo Giám Lý". Sau một thời gian ở Mỹ để cùng Giám mục Francis Asbury gây dựng hội thánh còn non trẻ, Coke rời tân thế giới để hiến mình cho công cuộc truyền giáo ở Tây Ấn. Khi ở Mỹ, ông đã hoạt động tích cực để tìm kiếm sự hỗ trợ cho các cơ sở truyền giáo, đồng thời tuyển dụng thêm nhân lực.
Dù qua đời năm 1803 khi đang trên tàu đến Sri Lanka để mở cơ sở truyền giáo mới, di sản của ông để lại cho các tín hữu Giám Lý – lòng nhiệt huyết cho công cuộc truyền giáo - vẫn còn đến ngày nay.
Hudson Taylor và Hội Truyền giáo Nội địa Trung Hoa[sửa | sửa mã nguồn]
Làn sóng truyền giáo kế tiếp, khởi phát từ đầu thập niên 1850, chủ trương tiến sâu vào nội địa, với Hudson Taylor và Hội Truyền giáo Nội địa Trung Hoa. Năm 1883, Henry Grattan Guinness thành lập Đại học Cliff để đào tạo và cung ứng giáo sĩ cho hội truyền giáo.
Taylor chủ trương hội nhập với người dân địa phương, ông mặc trang phục Trung Hoa và nói tiếng Hoa ngay cả khi ở nhà. Các tác phẩm, những bài diễn thuyết, và đời sống của Taylor là nhân tố giúp hình thành nhiều tổ chức truyền giáo, trong đó có Phong trào Sinh viên Tình nguyện (SVM). Từ năm 1850 đến 1950, phong trào này đã gởi đi gần 10 000 nhà truyền giáo, nhiều người trong số họ đã thiệt mạng do không hợp với thổ nhưỡng địa phương.
Hội nghị Truyền giáo Edinburgh 1910[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1910, Hội nghị Truyền giáo Edinburgh được tổ chức ở Scotland dưới quyền chủ tọa của John Mott (khôi nguyên giải Nobel Hòa bình năm 1946), nhà lãnh đạo tích cực của SVM và là một tín hữu Giám Lý. Hội nghị xem xét tình trạng truyền bá phúc âm, phiên dịch Kinh Thánh, vận động sự hỗ trợ của hội thánh, và huấn luyện giới lãnh đạo địa phương. Hội nghị không chỉ thiết lập cơ chế hợp tác liên giáo hội cho công cuộc truyền giáo mà còn lập nền cho phong trào đại kết tôn giáo.
Hội Phiên dịch Kinh Thánh Wiclyffe[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1935 chứng kiến sự ra đời của làn sóng truyền giáo khởi phát bởi hai nhà truyền giáo Cameron Townsend và Donald McGavran. Nhận thấy rằng dù đã tiếp cận nhiều khu vực địa lý khác nhau, vẫn còn nhiều nhóm dân tộc bị cô lập bởi lý do ngôn ngữ hoặc giai cấp, Cameron thành lập Hội Phiên dịch Kinh Thánh Wycliffe chuyên tâm phiên dịch Kinh Thánh ra các ngôn ngữ địa phương, còn McGavran tập chú vào nỗ lực xóa bỏ các rào cản văn hóa và giai cấp tại những xứ sở như Ấn Độ, đất nước này có 4 600 ngôn ngữ, dân chúng bị chia cắt bởi sự khác biệt trong ngôn ngữ, văn hóa, và giai cấp.
Một khía cạnh quan trọng trong chiến lược truyền giáo là chính người địa phương thiết kế phương pháp tiếp cận với đồng bào của họ. Tại châu Á, chiến lược này được khởi xướng bởi những nhân vật như Tiến sĩ G. D. James của Singapore, Mục sư Theodore Williams của Ấn Độ, và Tiến sĩ David Cho của Hàn Quốc.
Đi đôi với nỗ lực truyền tải thông điệp Cơ Đốc, các tổ chức truyền giáo thường cung ứng cho người dân địa phương các loại dịch vụ y tế và phúc lợi. Hàng ngàn trường học, trại mồ côi, và bệnh viện được thành lập bởi các cơ sở truyền giáo.
Tin Lành tại Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Đức tin Kháng Cách được truyền bá tại Việt Nam từ cuối thế kỷ 19 do nỗ lực của các nhà truyền giáo thuộc Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp (Christian and Missionary Aliance; C&MA). Năm 1911 thường được kể là năm đánh dấu Kháng Cách đến Việt Nam. Hội thánh Tin Lành Việt Nam (The Evangelical Church of Vietnam) cho đến nay vẫn là giáo hội Kháng Cách lâu đời nhất và có số tín hữu đông nhất tại Việt Nam. Có lẽ vì lý do này cũng như bởi vì bản thân thuật từ Tin Lành (Evangelical) thường được dùng như một từ đồng nghĩa với Kháng Cách (Protestant),[8] mà tại Việt Nam, danh xưng Tin Lành thường được dùng để thay thế cho Kháng Cách. Tin Lành hay Phúc Âm có nghĩa là tin tức tốt lành theo cách gọi của các nhà truyền giáo đầu tiên của Kháng Cách tại Việt Nam.
Theo những ước tính khác nhau, có khoảng từ 1 triệu[9] đến hơn 1,4 triệu[10][11][12] tín hữu thuộc cộng đồng Kháng Cách tại Việt Nam, phần lớn tập trung ở miền Nam. Tin Lành được xem là một trong những tôn giáo phát triển nhanh nhất trên đất nước này.[9][13]
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ O'Gorman, Robert T. and Faulkner, Mary. The Complete Idiot's Guide to Understanding Catholicism. 2003, page 317.
- ^ a ă Definition of Protestantism at the Episcopal Church website
- ^ World Christian Encyclopedia (2nd edition). David Barrett, George Kurian and Todd Johnson. New York: Oxford University Press, 2001
- ^ Protestantism by country
- ^ "between 1,250 and 1,750 million adherents, depending on the criteria employed": McGrath, Alister E. Christianity: An Introduction. 2006, page xv1.
- ^ "1.5 thousand million Christians": Hinnells, John R. The Routledge Companion to the Study of Religion. 2005, page 441.
- ^ Seedtime and Harvest: A Brief History of the Moravian Church in Jamaica 1754-1979, S. U. Hastings & B. L. MacLeavy, The Moravian Church Corporation, 1979.
- ^ “Introduction to Protestantism”. “The term Evangelical (from the Greek evangelion : 'Good news') is often used as a synonym for 'Protestant'.”
- ^ a ă “Cả nước có 1 triệu tín đồ Tin Lành”. Pháp Luật Thành phố Hồ Chí Minh.
- ^ Nguyễn Cao Thanh, Đạo Tin Lành ở Việt Nam từ 1975 đến nay, tư liệu và một số đánh giá ban đầu, Ban Tôn giáo Chính phủ.
Như vậy, theo ước tính ban đầu, tổng số người theo đạo Tin Lành ở Việt Nam cho đến nửa cuối thập niên đầu tiên của thế kỷ XXI có khoảng 1.460.000 người đang sinh hoạt ở 6.000 chi hội và điểm nhóm.
- ^ Joseph, Martin. “The Protestant Church in Vietnam (Appendix 3: Ethnic groups)”. Christian Publishing.
- ^ Trần Thanh Giang. “Đạo Tin Lành ở Việt Nam và một số vấn đề đặt ra hiện nay”. Tạp chí Nghiên cứu Văn hóa.
...đạo Tin lành đã có cơ sở trong quần chúng ở nhiều vùng trên đất nước ta, thực tế hiện nay đã có khoảng hơn 1,2 triệu tín đồ. Đặc biệt là khoảng 10 năm trở lại đây, đạo Tin lành phát triển đột biến ở Tây Nguyên, Tây Bắc và một số vùng dân tộc thiểu số khác...
- ^ Nguyễn Cao Thanh, Đạo Tin Lành ở Việt Nam từ 1975 đến nay, tư liệu và một số đánh giá ban đầu, Ban Tôn giáo Chính phủ
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Ủng hộ[sửa | sửa mã nguồn]
- "Kinh Thánh Tin Lành Mỗi Ngày" Kinh Thánh Tin Lành Mỗi Ngày
- "Godislove.vn - Tin Lanh La Gi ?" Tin Lanh in Vietnam - Đạo Tin Lành là gì ?
- "Is Sola Scriptura a Protestant Concoction?" by Greg Bahnsen
- "Why Protestants Still Protest" by Peter J. Leithart from First Things
Phê phán[sửa | sửa mã nguồn]
- Catholic websites on sola scriptura
- "Protestantism" from the 1917 Catholic Encyclopedia
- "Why Only Catholicism Can Make Protestantism Work" by Mark Brumley
Ảnh hưởng[sửa | sửa mã nguồn]
- Vnchristian.com - Thư viện Tin lành tiếng Việt lớn nhất thế giới
- "Evangelism Explosion - Chứng Đạo Sâu Rộng" Ảnh Hưởng Với Người Việt Nam
- The Future of American Protestantism from Catalyst (United Methodist perspective)
- Protestantism - Christianity in View
- Hội Thanh niên Tin Lành Việt Nam tại Mỹ
- Hội Thánh Tin Lành Việt Nam tại Úc Châu
- Phát Thanh Tin Lành Hy Vọng từ Úc Châu
- Tin Lành cho người Việt
- Người Tin Lành - VietChristian
- Tin lành Việt Nam

markdown:
# Tin Lành
[Tin lành](/w/index.php?title=Tin_l%C3%A0nh&redirect=no)) [Phong trào Tin Lành](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Tin_L%C3%A0nh). "Tin Lành" cũng có thể coi là một cách gọi khác của "Tin Mừng" hay " [Phúc Âm](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m)".
Danh xưng
**Tin Lành** thường được dùng để chỉ một cộng đồng các giáo hội khởi phát từ cuộc cải cách tôn giáo bắt đầu vào [thế kỷ 16](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_16) bởi [Martin Luther](/wiki/Martin_Luther). Là tu sĩ [Dòng Augustine](/wiki/D%C3%B2ng_Augustine), mục tiêu ban đầu của Luther là kêu gọi cải cách từ bên trong [Giáo hội Công giáo La Mã](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma), về sau ông tách rời khỏi Giáo hội Công giáo và thành lập [Giáo hội Luther](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Luther). Trong khi đó tại [Âu châu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), nhiều người có quan điểm tương tự như của Luther cũng bắt đầu tách khỏi Công giáo và thành lập các giáo phái khác nhau. Họ được gọi dưới tên chung là **Kháng Cách**, hay **Tân giáo** (để phân biệt với cựu giáo là [Công giáo](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma)). Kháng Cách được xem là một trong ba nhánh chính của [Cơ Đốc giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o), cùng với [Công giáo Rôma](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma) và [Chính Thống giáo Đông phương](/wiki/Ch%C3%ADnh_Th%E1%BB%91ng_gi%C3%A1o_%C4%90%C3%B4ng_ph%C6%B0%C6%A1ng).
Cộng đồng Kháng Cách bao gồm các giáo hội thuộc
[Cơ Đốc giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o) chấp nhận nền thần học của cuộc [Cải cách Tin Lành](/wiki/C%E1%BA%A3i_c%C3%A1ch_Tin_L%C3%A0nh). Nền thần học này từ chối công nhận thẩm quyền của Giáo hoàng, với niềm xác tín rằng chỉ có [Kinh Thánh](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh) (không phải [Truyền thống thánh](/wiki/Truy%E1%BB%81n_th%E1%BB%91ng_th%C3%A1nh) hoặc quyền giải thích Kinh Thánh dành cho các chức sắc cao cấp của giáo hội ) là nguồn chân lý duy nhất, và tin rằng chỉ bởi [1] [ân điển](/wiki/%C3%82n_%C4%91i%E1%BB%83n)của [Thiên Chúa](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa)mà con người được [cứu rỗi](/wiki/C%E1%BB%A9u_r%E1%BB%97i). Những luận điểm chính của thần học Kháng Cách được tóm tắt trong [Năm Tín lý Duy nhất](/wiki/N%C4%83m_T%C3%ADn_l%C3%BD_Duy_nh%E1%BA%A5t).
Thuật từ
*Protestantismus* (Kháng Cách), có gốc từ [tiếng Latin](/wiki/Latinh) *protestatio* nghĩa là tuyên bố hoặc phản đối, được dùng để chỉ [thư kháng nghị](/w/index.php?title=Kh%C3%A1ng_ngh%E1%BB%8B_t%E1%BA%A1i_Speyer&action=edit&redlink=1) của các [thân vương](/w/index.php?title=Th%C3%A2n_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) (trong đó có [tuyển đế hầu](/wiki/Kurf%C3%BCrst)) và đại diện các thành phố tự do thuộc [Thánh chế La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3_Th%E1%BA%A7n_th%C3%A1nh) chống lại nghị quyết của [Hội nghị Speyer lần thứ hai](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_Speyer_(1529)&action=edit&redlink=1), nghị quyết này tái khẳng định lập trường của [Hội nghị Worms](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_Worms&action=edit&redlink=1) chống lại cuộc Cải cách Tin Lành. Lúc ấy, người ta gọi những người ủng hộ thư kháng nghị và lập trường cải cách là người phản kháng hay kháng nghị. Từ đó, thuật từ Kháng Cách, bao hàm nhiều ý nghĩa khác nhau, được dùng để chỉ Cơ Đốc giáo phương Tây không công nhận thẩm quyền của Giáo hoàng. [2] Trước thời điểm xảy ra kháng nghị vào tháng 4 năm [[2]](#cite_note-TECGlossary-2) [1529](/wiki/1529), người ta dùng thuật từ *evangelisch*(gốc từ [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p), mang nghĩa là [Phúc Âm](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m)hay Tin Lành) để gọi những người theo cuộc cải cách.
Trong ý nghĩa rộng lớn hơn, tên gọi Kháng Cách dùng để chỉ các giáo hội khác nhau, tách khỏi Công giáo do chịu ảnh hưởng của
[Martin Luther](/wiki/Martin_Luther) và [John Calvin](/wiki/John_Calvin), người khởi xướng và lãnh đạo một cuộc cải cách tôn giáo khác tại [Geneve](/wiki/Geneve), [Thuỵ Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9). Bên cạnh đó cũng xuất hiện một số phong trào cải cách khác, thường được gọi là [Cải cách triệt để](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3i_c%C3%A1ch_tri%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%83&action=edit&redlink=1). Trong khi đó nhiều nhóm tôn giáo tách khỏi Công giáo cũng được gán cho nhãn hiệu Kháng Cách dù chính họ cũng phủ nhận mọi liên hệ với Luther, Calvin hay với Công giáo.
## Mục lục
[1 Lịch sử](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [2 Thần học căn bản](#Th.E1.BA.A7n_h.E1.BB.8Dc_c.C4.83n_b.E1.BA.A3n) [3 Những phong trào ảnh hưởng đến Kháng Cách](#Nh.E1.BB.AFng_phong_tr.C3.A0o_.E1.BA.A3nh_h.C6.B0.E1.BB.9Fng_.C4.91.E1.BA.BFn_Kh.C3.A1ng_C.C3.A1ch) [4 Các giáo phái Kháng Cách](#C.C3.A1c_gi.C3.A1o_ph.C3.A1i_Kh.C3.A1ng_C.C3.A1ch) [5 Truyền giáo](#Truy.E1.BB.81n_gi.C3.A1o) [6 Tin Lành tại Việt Nam](#Tin_L.C3.A0nh_t.E1.BA.A1i_Vi.E1.BB.87t_Nam) [7 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [8 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [9 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=1)]
|
|![ 95Thesen.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/95Thesen.jpg/130px-95Thesen.jpg)
![ 95Thesen.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/95Thesen.jpg/130px-95Thesen.jpg)
|Lịch sử|
|
|
|Phong trào & Hệ phái|
|
|Hiệp quyền:
|
|Đức |
|**Thụy Sĩ** [Calvinist](/wiki/Th%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8Dc_Calvin)
(
[Cải cách](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%E1%BA%A3i_c%C3%A1ch_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba&action=edit&redlink=1)) **Pháp** [Huguenot](/wiki/Huguenot) **Hà Lan** [Arminian](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8Dc_Arminius&action=edit&redlink=1)
(
[Kháng biện](/w/index.php?title=Ph%C3%A1i_Kh%C3%A1ng_bi%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1)) **Anh** [Anh giáo](/wiki/Anh_gi%C3%A1o) [Thanh giáo](/wiki/Thanh_gi%C3%A1o) **Scotland** [Trưởng lão](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_Nhi%E1%BB%87m)
Nam Đức,
Hà Lan
[Anabaptist](/wiki/Anabaptist)
(
[Mennonite](/w/index.php?title=Mennonite&action=edit&redlink=1) [Hutterite](/w/index.php?title=Hutterite&action=edit&redlink=1) [Amish](/wiki/Amish)) *Tiền bối:* *Pháp & Ý* [Waldensian](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_Vald%C3%A8s&action=edit&redlink=1) *Anh* [Lollardy](/w/index.php?title=Lollardy&action=edit&redlink=1) *Séc* [Hussite](/w/index.php?title=Hussite&action=edit&redlink=1)
|Nhà Cải cách|
|
|Tiền bối:
Phong trào cải cách bùng nổ đột ngột tại nhiều nơi ở
[Âu Châu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), nhưng tìm thấy sức mạnh của mình tại [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), nơi cuộc cải cách đã gây ra sự phân hoá sâu sắc giữa các vương hầu đang cai trị các phần lãnh thổ nước này. Tuy nhiên, nguyên nhân của sự bùng nổ nầy có thể giải thích bởi các biến động xảy ra trong suốt hai thế kỷ trước đó tại [Tây Âu](/wiki/T%C3%A2y_%C3%82u).
Mầm mống của sự bất ổn âm ỉ bên trong giáo hội và đế quốc được đẩy lên đỉnh điểm khi xảy ra việc dời ngai Giáo hoàng về
[Avignon](/wiki/Avignon), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) ( [1308](/wiki/1308)- [1378](/wiki/1378)) và sự tranh chấp giáo quyền giữa hai triều Giáo hoàng tồn tại song song ( [1378](/wiki/1378)- [1416](/wiki/1416)), gây ra chiến tranh giữa các vương hầu, các cuộc nổi dậy của nông dân và mối quan tâm về những thối nát trong lòng hệ thống các tu viện. Nó cũng giới thiệu chủ nghĩa quốc gia như là một nhân tố mới vào thế giới trung cổ. Phong trào phục hưng nhân văn khuyến khích giới khoa bảng quan tâm đến quyền tự do dành cho học thuật. Những cuộc tranh luận sôi nổi được tiến hành tại các viện đại học bàn đến các vấn đề như bản chất của giáo hội, nguồn gốc và giới hạn của thẩm quyền dành cho Giáo hoàng, các công đồng và các vương hầu. Một trong những luận thuyết cấp tiến và gay gắt nhất đến từ [John Wycliffe](/wiki/John_Wycliffe) của [Đại học Oxford](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Oxford), và sau đó là từ [Jan Hus](/wiki/Jan_Hus) của [Đại học Praha](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Praha&action=edit&redlink=1). Trong nội bộ Giáo hội [Công giáo La Mã](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma), cuộc tranh luận này bị khép lại bởi [Công đồng Constance](/wiki/C%C3%B4ng_%C4%91%E1%BB%93ng_Constance) ( [1414](/wiki/1414)- [1418](/wiki/1418)), xử tử Jan Hus và thiêu xác John Wycliffe như là kẻ dị giáo. Dù Công đồng Constance nỗ lực khẳng định và củng cố các khái niệm thời trung cổ về giáo hội và đế quốc, lại không thể giải quyết toàn diện các căng thẳng về ý thức quốc gia cũng như những phản kháng về thần học. [Martin Luther](/wiki/Martin_Luther), tu sĩ [dòng Augustine](/wiki/D%C3%B2ng_Augustine) và giáo sư tại Đại học [Wittenberg](/wiki/Wittenberg), chỉ muốn kêu gọi mở ra các cuộc tranh luận về [phép ân xá](/w/index.php?title=Ph%C3%A9p_%C3%A2n_x%C3%A1&action=edit&redlink=1) ( *indulgence*). Truyền thuyết cho rằng Luther đã treo 95 luận đề của mình trên cửa nhà thờ lâu đài Wittenberg, nơi dành để treo các thông báo của viện đại học. Tuy nhiên, những phản đối của ông đã thổi bùng lên sự bất mãn âm ỉ từ lâu trong sự đè nén.
Xảy ra cùng lúc với những biến động lại Đức là một phong trào khởi phát tại
[Thuỵ Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) dưới sự lãnh đạo của [Huldreich Zwingli](/wiki/Huldrych_Zwingli). Vẫn tồn tại một số bất đồng giữa hai phong trào này dù họ chia sẻ với nhau một mục tiêu chung và đồng ý với nhau về hầu hết các vấn đề liên quan.
Sau khi Giáo hoàng quyết định trục xuất Luther và lên án cuộc cải cách, các tác phẩm của
[John Calvin](/wiki/John_Calvin) tạo nên nhiều ảnh hưởng trong việc thiết lập một sự đồng thuận tương đối giữa các nhóm cải cách khác nhau tại [Thuỵ Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9), [Tô Cách Lan](/wiki/Scotland), [Hung Gia Lợi](/wiki/Hungary), Đức và những nơi khác. Việc [Anh giáo](/wiki/Anh_gi%C3%A1o) tách rời khỏi La Mã dưới thời trị vì của [Henry VIII](/wiki/Henry_VIII_c%E1%BB%A7a_Anh), khởi đầu từ năm [1529](/wiki/1529) và hoàn tất vào năm [1536](/wiki/1536), đem [Vương quốc Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Anh) đồng hành với cuộc cải cách. Dù vậy, những thay đổi tại Anh được tiến hành dè dặt hơn các nơi khác ở Âu châu và người Anh chọn con đường trung dung giữa cựu giáo và tân giáo. (Ngày nay, về thần học, nhiều người Anh vẫn xem mình là Công giáo cải cách hơn là Kháng cách). Như thế phương Tây đã vĩnh viễn bị chia cắt thành hai phần: Công giáo La mã và Kháng Cách.
Về học thuật, phong trào Kháng Cách – chịu ảnh hưởng
[thời kỳ phục hưng](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_H%C6%B0ng) và được hậu thuẫn bởi những viện đại học ở [Tây Âu](/wiki/T%C3%A2y_%C3%82u) – thu hút giới trí thức, chính trị gia, giới chuyên môn, thương gia và thợ thủ công. Kỹ thuật in ấn đang phát triển giúp quảng bá tư tưởng Kháng Cách, cũng như trợ giúp hữu hiệu cho việc ấn hành những bản dịch [Kinh Thánh](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh) sang các ngôn ngữ địa phương. Các khái niệm về sự tự do của lương tâm và quyền tự do cá nhân, nảy sinh từ thời kỳ sơ khai của phong trào Kháng Cách, được định hình và phát triển qua một thời gian dài liên tục đối kháng với thẩm quyền của Giám mục thành Rôma và hệ thống tăng lữ của Giáo hội Công giáo. Dần dà, phong trào Kháng Cách vượt qua những giới hạn truyền thống, tập chú vào các vấn đề như lương tâm cá nhân, gieo mầm cho sự phát triển của tiến trình dân chủ hóa, và cho phong trào [Khai sáng](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Khai_s%C3%A1ng) ( *Enlightenment*), xảy ra trong các thế kỷ sau.
## Thần học căn bản[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=2)]
Có năm chữ
[La tinh](/wiki/Latinh) có thể miêu tả niềm xác tín thần học của người Kháng cách, dù không phải tất cả trong số họ đều tin như vậy: *(Duy Chúa Cơ Đốc): Chỉ có Chúa Cơ Đốc là đấng hoà giải giữa* **Solus Christus** [Thiên Chúa](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa)và con người (I Ti:2.5). Ngoài một mình Chúa Giê-xu ra, không có một ai khác có thể làm trung gian hòa giải hoặc cầu thay cho con người, kể cả Mẹ Maria, các sứ đồ và thánh đồ đã tử vì đạo. *(Duy Thánh Kinh): Tín hữu Kháng Cách tin rằng truyền thống tông đồ chỉ có thể xuất phát từ các tông đồ là những người được chọn bởi chính Chúa Giê-xu Cơ Đốc, và như thế các truyền thống này chỉ có thể tìm thấy trong* **Sola Scriptura** [Kinh Thánh](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh)được viết bởi các tông đồ (I Côr 11.2; Ga: 1.8; II Tês: 2.15), vì vậy [Thánh kinh](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh)là thẩm quyền duy nhất cho lời giáo huấn của các tông đồ. Tín đồ Kháng Cách tin rằng chỉ có Kinh Thánh là chân truyền từ các tông đồ, hợp pháp và là chuẩn mực cho [đức tin](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_tin_Kit%C3%B4_gi%C3%A1o). Tín hữu Kháng Cách bác bỏ đức tin Công giáo cho rằng Giám mục thành La Mã ( [Giáo hoàng](/wiki/Gi%C3%A1o_ho%C3%A0ng)) là [Tông đồ](/wiki/T%C3%B4ng_%C4%91%E1%BB%93)của [Chúa Giê-xu](/wiki/Gi%C3%AA-su)và giáo huấn của Giáo hoàng có thẩm quyền tông đồ. *(Duy đức tin): Trái với giáo lý Công giáo về* **Sola Fide** [công đức](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_%C4%91%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1)(Giacơ:2.24: ICôr: 13.2), về sự [ăn năn](/wiki/%C4%82n_n%C4%83n)và phép ân xá, sự cầu nguyện và lễ cầu siêu cho người chết, công đức của các thánh và của người tử đạo và về ngục luyện tội, tín đồ Kháng Cách tin rằng mọi tín hữu đều là thầy tế lễ, được hoà giải với [Thiên Chúa](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa)chỉ bởi đức tin vào Chúa Giê-xu mà thôi (Rô:3.28; Eph:2.8-9). *(Duy* **Sola Gratia** [ân điển](/wiki/%C3%82n_%C4%91i%E1%BB%83n)): Đối nghịch với giáo lý Công giáo cho rằng cả đức tin và công đức là cần thiết cho sự xưng công bình (Eph:2.8-9; Gal:5.6), các nhà cải cách tin rằng sự cứu rỗi hoàn toàn là sự ban cho từ Thiên Chúa, vận hành bởi [Chúa Thánh Linh](/wiki/Ch%C3%BAa_Th%C3%A1nh_Linh), do sự cứu chuộc của Chúa Giê-xu, chứ không bởi công đức của tín hữu (Xem [Năm Tín lý Duy nhất](/wiki/N%C4%83m_T%C3%ADn_l%C3%BD_Duy_nh%E1%BA%A5t)). *(Duy Chúa được tôn cao): đối nghịch với niềm tin cho rằng con người sống để khẳng định cái tôi và thể hiện chính mình cho người khác xem thấy, các nhà cải chánh cho biết Kinh Thánh khẳng định rằng mục đích sống duy nhất mà Thiên Chúa ban cho con người, đó là để sống vì Thiên Chúa và tôn cao Thiên Chúa (Côlôse 1:16; Êsai 43:6-7, 21; 2Côrinhtô 5:15).* **Soli Deo Gloria**
## Những phong trào ảnh hưởng đến Kháng Cách[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=3)]
Người ta có thể xác định được khuynh hướng thần học của một tín hữu Kháng Cách nếu biết được người ấy chịu ảnh hưởng của phong trào nào tính từ cuộc cải cách tại Đức và
[Phong trào Thanh giáo](/wiki/Thanh_gi%C3%A1o) ( *Puritan*) tại Anh cho đến nay.
### Phong trào Giám lý[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=4)] [Phong trào Giám Lý](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Gi%C3%A1m_L%C3%BD) ( *Methodist*) bắt đầu vào [thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18), từ cuộc cải cách Thanh giáo tại [Anh](/wiki/Anh), chịu ảnh hưởng của [Phong trào Sùng tín](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_S%C3%B9ng_t%C3%ADn&action=edit&redlink=1) ( *Pietist*) tại [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), sau đó trở về Anh trong mô hình mới thông qua [John Wesley](/wiki/John_Wesley) và giáo hội Giám Lý cũng như các nhóm tôn giáo nhỏ khác như [Quaker](/w/index.php?title=Quaker&action=edit&redlink=1). Tích cực trong sống đạo, dấn thân trong công tác xã hội, sâu nhiệm trong kinh nghiệm thuộc linh là những đặc điểm của phong trào Giám Lý. Từ đây hình thành nên [Phong trào Thánh khiết](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Th%C3%A1nh_khi%E1%BA%BFt) ( *holiness movement*), tập chú vào trải nghiệm [thánh hóa](/wiki/Th%C3%A1nh_h%C3%B3a) trong đời sống của tín hữu.
### Phong trào Tin Lành[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=5)] [Phong trào Tin Lành](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Tin_L%C3%A0nh) ( *Evangelicalism*) khởi phát từ cuối [thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18), khi các cuộc phục hưng tôn giáo bùng phát trong các giáo phái khác nhau hình thành nên phong trào này. Tín đồ Tin Lành tập chú vào kinh nghiệm qui đạo, sự sùng tín của mỗi cá nhân, nghiên cứu [Kinh Thánh](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh) và vấn đề đạo đức của xã hội, bao gồm tính tiết độ, các giá trị gia đình và sự bình đẳng. Họ bác bỏ chủ nghĩa hình thức trong thờ phụng, giáo nghi và [thần học](/wiki/Th%E1%BA%A7n_h%E1%BB%8Dc).
### Phong trào Ngũ Tuần[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=6)] [Phong trào Ngũ Tuần](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Ng%C5%A9_Tu%E1%BA%A7n) ( *Pentecostalism*) khởi phát từ [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) vào đầu [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20), bắt nguồn từ phong trào Thánh khiết. Phong trào này chú trọng vào việc tìm kiếm các ân tứ ( *gift*) của [Chúa Thánh Linh](/wiki/Ch%C3%BAa_Th%C3%A1nh_Linh) được chép trong [Tân Ước](/wiki/T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc). Khẳng định việc nói tiếng lạ là chứng cớ của " [báp têm](/wiki/Thanh_T%E1%BA%A9y) bởi Thánh Linh" đã trở nên đặc điểm của phong trào này. Họ cũng tập chú vào việc chữa bệnh bởi đức tin và thực hành các phép lạ. Dưới ảnh hưởng của phong trào này, nảy sinh hàng trăm giáo phái tại Hoa Kỳ. Cũng phát sinh từ đây [Phong trào Ân tứ](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_%C3%82n_t%E1%BB%A9&action=edit&redlink=1) ( *charismatic movement*).
### Phong trào Tự do[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=7)] [Phong trào Tự do](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_T%E1%BB%B1_do_(Tin_L%C3%A0nh)&action=edit&redlink=1) ( *Liberalism*) nhằm giải thích [Thánh Kinh](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh) theo cách mới sao cho thích hợp với nhân sinh quan đương thời, phong trào tạo nhiều ảnh hưởng trong các giáo hội truyền thống của cộng đồng Kháng cách, đặc biệt vào cuối [thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19) với [Phong trào Tân phái](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_T%C3%A2n_ph%C3%A1i&action=edit&redlink=1) ( *Modernist*) và [Phê bình Kinh Thánh](/w/index.php?title=Ph%C3%AA_b%C3%ACnh_Kinh_Th%C3%A1nh&action=edit&redlink=1).
### Phong trào Nền tảng[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=8)] [Phong trào Nền tảng](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_N%E1%BB%81n_t%E1%BA%A3ng&action=edit&redlink=1) ( *Fundamentalism*) nhấn mạnh đến những điểm nền tảng của thần học Kháng Cách nhằm bác bỏ các quan điểm của phong trào Tự do, đặc biệt là phương pháp phê bình Kinh Thánh. Phong trào này bộc phát vào [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) chủ yếu tại [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và [Canada](/wiki/Canada) trong vòng các giáo phái thuộc phong trào Tin Lành. Họ đặc biệt nhấn mạnh vào thẩm quyền và tính trọn vẹn của Kinh Thánh.
### Phong trào Tin Lành Hiện đại[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=9)] [Phong trào Tin Lành Hiện đại](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Tin_L%C3%A0nh) ( *Neo-evangelicalism*) bắt nguồn từ phong trào Nền tảng nhưng cố gắng làm giảm nhẹ các quan điểm cực đoan, cùng lúc bổ sung các khuynh hướng mới như hội nhập vào xã hội, dấn thân vào các công tác xã hội, phối hợp ở qui mô lớn công tác truyền bá [Phúc âm](/wiki/S%C3%A1ch_Ph%C3%BAc_%C3%82m), nâng cao học thuật biện giáo ( *apologetics*).
## Các giáo phái Kháng Cách[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=10)]
Tín hữu Kháng Cách thường thích gọi các giáo hội của họ là giáo phái (
*denomination*), ngụ ý rằng các giáo hội, trong cách nhìn của họ, chỉ là một phần trong toàn thể Hội thánh chung.
Trái với những gì người ta thường nghĩ về các nhà cải cách, khái niệm về hội thánh phổ quát, hoặc hội thánh chung (công giáo) không hề bị bác bỏ trong cộng đồng Kháng Cách. Ngược lại, sự hiệp nhất vô hình của hội thánh chung được các nhà cải cách xem là giáo lý quan trọng trong nền thần học Kháng Cách. Những nhà cải cách như Martin Luther, John Calvin, và Ulrich Zwingly tin rằng họ đang nỗ lực cải cách hội thánh chung đang đắm chìm trong dị giáo và thối nát, bác bỏ các cáo buộc cho rằng họ đang tách khỏi hội thánh chung, và bày tỏ niềm xác tín rằng họ đang cố đem hội thánh trở lại với các giáo huấn và các giá trị của hội thánh tiên khởi. Do đó, khái niệm về sự hiệp nhất của hội thánh chung vẫn được xem là yếu tố nền tảng trong các giáo hội thuộc cộng đồng Kháng Cách.
Một trong những kết quả trực tiếp của cuộc Cải cách Tin Lành là sự hình thành các giáo hội cấp quốc gia. Song, trong quan điểm của các nhà cải cách, các giáo hội này cũng chỉ là một phần trong hội thánh chung. Như vậy, các giáo hội cải cách thuộc về hội thánh chung, lập nền trên
[Năm Tín lý Duy nhất](/wiki/N%C4%83m_T%C3%ADn_l%C3%BD_Duy_nh%E1%BA%A5t), và bác bỏ thẩm quyền của Giáo hoàng.
Ít có sự khác biệt về thần học giữa các giáo phái, và các giáo phái được thành lập thường dựa trên các đặc thù về địa dư và bộ máy tổ chức, với sự tập chú đặc biệt vào sự hiệp nhất trong
[hội thánh vô hình](/wiki/H%E1%BB%99i_th%C3%A1nh_v%C3%B4_h%C3%ACnh) – quy tụ những người được cứu bởi huyết của [Chúa Giê-xu](/wiki/Cu%E1%BB%99c_%C4%91%E1%BB%9Di_Ch%C3%BAa_Gi%C3%AA-xu_theo_T%C3%A2n_%C6%AF%E1%BB%9Bc), vượt lên trên ranh giới của các tổ chức giáo hội "hữu hình" trên trần thế.
Phần lớn tín hữu Kháng Cách gia nhập vào một trong các cộng đồng Kháng Cách sau:
[Calvinist](/wiki/T%C3%A1i_sinh)/ Cải cách/ [Trưởng Lão](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_Nhi%E1%BB%87m) [Giáo hội Luther](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Luther) [Baptist](/wiki/B%C3%A1p-t%C3%ADt) [Giám Lý](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Gi%C3%A1m_L%C3%BD) [Anh giáo](/wiki/Anh_gi%C3%A1o) [Ngũ Tuần](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Ng%C5%A9_Tu%E1%BA%A7n)
Nhiều phong trào đại kết ra đời trong nỗ lực liên kết và tái tổ chức các giáo hội Kháng Cách, nhưng chỉ có được những kết quả hạn chế. Hầu hết các giáo phái Kháng Cách đều đồng thuận với nhau về các giáo lý quan trọng cùng các giá trị căn cốt trong
[đức tin Cơ Đốc](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_tin_Kit%C3%B4_gi%C3%A1o), và tôn trọng sự khác biệt trong quan điểm liên quan đến các vấn đề không quan trọng trong thần học, giáo nghi và tổ chức. Khó có được con số chính xác, nhưng ước tính hiện có khoảng "33 000 giáo phái hiện diện trên 238 quốc gia". [[3]](#cite_note-3)
Có khoảng 593 triệu
tín hữu Kháng Cách trên toàn thế giới, bao gồm 170 triệu tại [4] [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9), 140 triệu tại [Phi Châu](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi), 120 triệu tại [Âu Châu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), 70 triệu tại [châu Mỹ La tinh](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_M%E1%BB%B9_La_tinh&action=edit&redlink=1), 60 triệu tại [Á Châu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81)và 10 triệu tại [Úc Châu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%9Ac). Như vậy cộng đồng Kháng Cách chiếm khoảng 27% tổng số gần 2 tỉ [[5]](#cite_note-5) tín hữu [[6]](#cite_note-6) [Cơ Đốc giáo](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o).
## Truyền giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=11)]
Suốt gần 100 năm sau cuộc
[Cải cách Tin Lành](/wiki/C%E1%BA%A3i_c%C3%A1ch_Tin_L%C3%A0nh), do bị vướng bận vào cuộc đấu tranh sinh tồn với [Giáo hội Công giáo Rôma](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma), cộng đồng Kháng Cách không mấy quan tâm đến công cuộc truyền giáo.
Song, trong các thế kỷ tiếp theo, ngày càng có nhiều nhà truyền giáo Kháng Cách được gởi đến nhiều xứ sở trên khắp thế giới để công bố thông điệp Cơ Đốc cho các dân tộc. Tại
[Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9), trong số các nhà truyền giáo tiếp xúc với người Mỹ bản địa có [Jonathan Edwards](/wiki/Jonathan_Edwards), nhà thuyết giáo nổi tiếng của cuộc [Đại Thức tỉnh](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%E1%BB%89nh_th%E1%BB%A9c), từ năm 1750, ông dành phần còn lại trong đời để chuyên tâm truyền giáo cho người dân bộ lạc Housatonic, và giúp họ chống lại sự bóc lột của người da trắng.
### Giáo hội Moravian[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=12)] [Giáo hội Moravian](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Moravian&action=edit&redlink=1) đặc biệt quan tâm đến công cuộc truyền giáo. Khi giáo hội chỉ quy tụ 300 tín hữu tại [Herrnhut](/wiki/Herrnhut), họ đã cử người đi truyền giáo. Trong vòng 30 năm, giáo hội đã gởi hàng trăm giáo sĩ đến nhiều nơi trên thế giới như vùng [Ca-ri-bê](/wiki/V%C3%B9ng_Caribe), [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9) và [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9), [Bắc Cực](/wiki/B%E1%BA%AFc_C%E1%BB%B1c), [Phi châu](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi), và vùng [Viễn Đông](/wiki/Vi%E1%BB%85n_%C4%90%C3%B4ng).
Họ là giáo hội Kháng Cách đầu tiên thi hành mục vụ cho người nô lệ, cũng là những nhà truyền giáo Kháng Cách đầu tiên tìm đến những vùng đất mới để quảng bá thông điệp phúc âm. Từ năm 1732, đã có một cơ sở truyền giáo Moravian được thiết lập trên đảo St Thomas thuộc vùng Ca-ri-bê.
[[7]](#cite_note-S.26H-7)
### William Carey[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=13)]
Tại Anh khoảng năm 1780, một người thợ đóng giày trẻ tuổi tên
[William Carey](/wiki/William_Carey) bắt đầu đọc một quyển sách của [Jonathan Edwards](/wiki/Jonathan_Edwards) viết về một mục sư đã quá cố, [David Brainerd](/w/index.php?title=David_Brainerd&action=edit&redlink=1), người đã tận tụy giúp đỡ người da đỏ ở Bắc Mỹ bằng cách mở trường học và rao giảng phúc âm; Carey cũng bị thu hút bởi những chuyến du hành của [James Cook](/wiki/James_Cook) khám phá quần đảo [Polynesia](/wiki/Polynesia). Từ đó, ông chú tâm đến trách nhiệm truyền giáo cho các dân tộc trên thế giới. Carey tự học [tiếng Hi Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p), [Hebrew](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hebrew), [Ý](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C3%9D), [Hà Lan](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_H%C3%A0_Lan), [Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p), và tìm đọc nhiều sách.
Năm 1792, Carey viết tiểu luận nổi tiếng
*Tra vấn về Bổn phận của Cơ Đốc nhân sử dụng mọi phương tiện để đem người khác đến với Đức tin Cơ Đốc*. Không phải là một cuốn sách thần học khô khan, Carey sử dụng những dữ liệu địa lý và dân tộc học tốt nhất thời ấy để vẽ bản đồ và trình bày số lượng các dân tộc cần nghe Phúc âm, giúp khởi phát phong trào truyền giáo bùng nổ mạnh mẽ cho đến nay. Sau 34 năm hoạt động truyền giáo, năm 1834, Carey từ trần tại [Serampore](/wiki/Serampore), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99).
### Thomas Coke[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=14)] [Thomas Coke](/w/index.php?title=Thomas_Coke&action=edit&redlink=1), Giám mục đầu tiên của Giáo hội Giám Lý Mỹ, được gọi là "Cha đẻ công cuộc truyền giáo Giám Lý". Sau một thời gian ở Mỹ để cùng Giám mục [Francis Asbury](/wiki/Francis_Asbury) gây dựng hội thánh còn non trẻ, Coke rời tân thế giới để hiến mình cho công cuộc truyền giáo ở [Tây Ấn](/wiki/V%C3%B9ng_Caribe). Khi ở Mỹ, ông đã hoạt động tích cực để tìm kiếm sự hỗ trợ cho các cơ sở truyền giáo, đồng thời tuyển dụng thêm nhân lực.
Dù qua đời năm 1803 khi đang trên tàu đến
[Sri Lanka](/wiki/Sri_Lanka) để mở cơ sở truyền giáo mới, di sản của ông để lại cho các tín hữu Giám Lý – lòng nhiệt huyết cho công cuộc truyền giáo - vẫn còn đến ngày nay.
### Hudson Taylor và Hội Truyền giáo Nội địa Trung Hoa[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=15)]
Làn sóng truyền giáo kế tiếp, khởi phát từ đầu thập niên 1850, chủ trương tiến sâu vào nội địa, với
[Hudson Taylor](/wiki/Hudson_Taylor) và [Hội Truyền giáo Nội địa Trung Hoa](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_Truy%E1%BB%81n_gi%C3%A1o_N%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba_Trung_Hoa&action=edit&redlink=1). Năm 1883, [Henry Grattan Guinness](/w/index.php?title=Henry_Grattan_Guinness&action=edit&redlink=1) thành lập [Đại học Cliff](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Cliff&action=edit&redlink=1) để đào tạo và cung ứng giáo sĩ cho hội truyền giáo.
Taylor chủ trương hội nhập với người dân địa phương, ông mặc trang phục Trung Hoa và nói tiếng Hoa ngay cả khi ở nhà. Các tác phẩm, những bài diễn thuyết, và đời sống của Taylor là nhân tố giúp hình thành nhiều tổ chức truyền giáo, trong đó có
[Phong trào Sinh viên Tình nguyện](/w/index.php?title=Phong_tr%C3%A0o_Sinh_vi%C3%AAn_T%C3%ACnh_nguy%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) (SVM). Từ năm 1850 đến 1950, phong trào này đã gởi đi gần 10 000 nhà truyền giáo, nhiều người trong số họ đã thiệt mạng do không hợp với thổ nhưỡng địa phương.
### Hội nghị Truyền giáo Edinburgh 1910[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=16)]
Năm 1910, Hội nghị Truyền giáo Edinburgh được tổ chức ở
[Scotland](/wiki/Scotland) dưới quyền chủ tọa của [John Mott](/wiki/John_Mott) (khôi nguyên giải [Nobel Hòa bình](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_H%C3%B2a_b%C3%ACnh) năm 1946), nhà lãnh đạo tích cực của SVM và là một tín hữu [Giám Lý](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Gi%C3%A1m_L%C3%BD). Hội nghị xem xét tình trạng truyền bá phúc âm, phiên dịch [Kinh Thánh](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh), vận động sự hỗ trợ của hội thánh, và huấn luyện giới lãnh đạo địa phương. Hội nghị không chỉ thiết lập cơ chế hợp tác liên giáo hội cho công cuộc truyền giáo mà còn lập nền cho phong trào đại kết tôn giáo.
### Hội Phiên dịch Kinh Thánh Wiclyffe[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=17)]
Năm 1935 chứng kiến sự ra đời của làn sóng truyền giáo khởi phát bởi hai nhà truyền giáo
[Cameron Townsend](/w/index.php?title=Cameron_Townsend&action=edit&redlink=1) và [Donald McGavran](/w/index.php?title=Donald_McGavran&action=edit&redlink=1). Nhận thấy rằng dù đã tiếp cận nhiều khu vực địa lý khác nhau, vẫn còn nhiều nhóm dân tộc bị cô lập bởi lý do ngôn ngữ hoặc giai cấp, Cameron thành lập [Hội Phiên dịch Kinh Thánh Wycliffe](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_Phi%C3%AAn_d%E1%BB%8Bch_Kinh_Th%C3%A1nh_Wycliffe&action=edit&redlink=1) chuyên tâm phiên dịch Kinh Thánh ra các ngôn ngữ địa phương, còn McGavran tập chú vào nỗ lực xóa bỏ các rào cản văn hóa và giai cấp tại những xứ sở như [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99), đất nước này có 4 600 ngôn ngữ, dân chúng bị chia cắt bởi sự khác biệt trong ngôn ngữ, văn hóa, và giai cấp.
Một khía cạnh quan trọng trong chiến lược truyền giáo là chính người địa phương thiết kế phương pháp tiếp cận với đồng bào của họ. Tại
[châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81), chiến lược này được khởi xướng bởi những nhân vật như Tiến sĩ G. D. James của [Singapore](/wiki/Singapore), Mục sư Theodore Williams của Ấn Độ, và Tiến sĩ David Cho của [Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c).
Đi đôi với nỗ lực truyền tải thông điệp Cơ Đốc, các tổ chức truyền giáo thường cung ứng cho người dân địa phương các loại dịch vụ y tế và phúc lợi. Hàng ngàn trường học, trại mồ côi, và bệnh viện được thành lập bởi các cơ sở truyền giáo.
## Tin Lành tại Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=18)]
Đức tin Kháng Cách được truyền bá tại
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) từ cuối [thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19) do nỗ lực của các [nhà truyền giáo](/wiki/Nh%C3%A0_truy%E1%BB%81n_gi%C3%A1o) thuộc [Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp](/wiki/H%E1%BB%99i_Truy%E1%BB%81n_gi%C3%A1o_Ph%C3%BAc_%C3%A2m_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p) ( *Christian and Missionary Aliance; C&MA*). Năm [1911](/wiki/1911) thường được kể là năm đánh dấu Kháng Cách đến Việt Nam. [Hội thánh Tin Lành Việt Nam](/wiki/H%E1%BB%99i_th%C3%A1nh_Tin_L%C3%A0nh_Vi%E1%BB%87t_Nam) ( *The Evangelical Church of Vietnam*) cho đến nay vẫn là giáo hội Kháng Cách lâu đời nhất và có số tín hữu đông nhất tại Việt Nam. Có lẽ vì lý do này cũng như bởi vì bản thân thuật từ Tin Lành ( *Evangelical*) thường được dùng như một từ đồng nghĩa với Kháng Cách ( *Protestant*), mà tại Việt Nam, danh xưng Tin Lành thường được dùng để thay thế cho Kháng Cách. Tin Lành hay [8] [Phúc Âm](/wiki/Ph%C3%BAc_%C3%82m)có nghĩa là tin tức tốt lành theo cách gọi của các nhà truyền giáo đầu tiên của Kháng Cách tại Việt Nam.
Theo những ước tính khác nhau, có khoảng từ 1 triệu
đến hơn 1,4 triệu [9] [[10]](#cite_note-10) [[11]](#cite_note-11) tín hữu thuộc cộng đồng Kháng Cách tại [[12]](#cite_note-TTG-12) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), phần lớn tập trung ở miền Nam. Tin Lành được xem là một trong những tôn giáo phát triển nhanh nhất trên đất nước này. [[9]](#cite_note-PLTP-9) [[13]](#cite_note-13)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=19)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=20)] **O'Gorman, Robert T. and Faulkner, Mary.** [^](#cite_ref-1) *The Complete Idiot's Guide to Understanding Catholicism*. 2003, page 317.
- ^
**a** **ă** [Definition of Protestantism at the Episcopal Church website](http://www.episcopalchurch.org/19625_15125_ENG_HTM.htm) **World Christian Encyclopedia (2nd edition).** [^](#cite_ref-3) [David Barrett](/w/index.php?title=David_V._Barrett&action=edit&redlink=1), George Kurian and Todd Johnson. New York: Oxford University Press, 2001 [^](#cite_ref-ProbyCo_4-0) [Protestantism by country](//en.wikipedia.org/wiki/Protestantism_by_country) **"between 1,250 and 1,750 million adherents, depending on the criteria employed": McGrath, Alister E.** [^](#cite_ref-5) *. 2006, page xv1.* [Christianity: An Introduction](http://books.google.com.hk/books?id=ZYN3Rowp8ZYC&pg=PR16&lpg=PR16&source=web&ots=bNVoHZwx6H&sig=D961IonSSKBgItV4v57UCeYhvs0) **"1.5 thousand million Christians": Hinnells, John R.** [^](#cite_ref-6) *The Routledge Companion to the Study of Religion*. 2005, page 441. [^](#cite_ref-S.26H_7-0) *Seedtime and Harvest: A Brief History of the Moravian Church in Jamaica 1754-1979*, S. U. Hastings & B. L. MacLeavy, The Moravian Church Corporation, 1979. [^](#cite_ref-8) [“Introduction to Protestantism”](http://protestantism.co.uk/). “The term Evangelical (from the Greek *evangelion*: 'Good news') is often used as a synonym for 'Protestant'.”
- ^
**a** **ă** [“Cả nước có 1 triệu tín đồ Tin Lành”](http://phapluattp.vn/20120606114112467p0c1013/ca-nuoc-co-1-trieu-tin-do-dao-tin-lanh.htm). Pháp Luật [Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh). **Nguyễn Cao Thanh,** [^](#cite_ref-10) [, Ban Tôn giáo Chính phủ.](http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/News/38/0/240/0/2737/Dao_Tin_lanh_o_Viet_Nam_tu_1975_den_nay_tu_lieu_va_mot_so_danh) *Đạo Tin Lành ở Việt Nam từ 1975 đến nay, tư liệu và một số đánh giá ban đầu*
Như vậy, theo ước tính ban đầu, tổng số người theo đạo Tin Lành ở Việt Nam cho đến nửa cuối thập niên đầu tiên của thế kỷ XXI có khoảng 1.460.000 người đang sinh hoạt ở 6.000 chi hội và điểm nhóm.
**Joseph, Martin.** [^](#cite_ref-11) [“The Protestant Church in Vietnam (Appendix 3: Ethnic groups)”](http://sachcodoc.com/?m=book_online&view=detail&cat=0&id=17). Christian Publishing. **Trần Thanh Giang.** [^](#cite_ref-TTG_12-0) [“Đạo Tin Lành ở Việt Nam và một số vấn đề đặt ra hiện nay”](http://huc.edu.vn/vi/spct/id96/DAO-TIN-LANH-O-VIET-NAM-VA-MOT-SO-VAN-DE-DAT-RA-HIEN-NAY/). Tạp chí Nghiên cứu Văn hóa.
...đạo Tin lành đã có cơ sở trong quần chúng ở nhiều vùng trên đất nước ta, thực tế hiện nay đã có khoảng hơn 1,2 triệu tín đồ. Đặc biệt là khoảng 10 năm trở lại đây, đạo Tin lành phát triển đột biến ở Tây Nguyên, Tây Bắc và một số vùng dân tộc thiểu số khác...
**Nguyễn Cao Thanh,** [^](#cite_ref-13) [, Ban Tôn giáo Chính phủ](http://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/News/38/0/240/0/2737/Dao_Tin_lanh_o_Viet_Nam_tu_1975_den_nay_tu_lieu_va_mot_so_danh) *Đạo Tin Lành ở Việt Nam từ 1975 đến nay, tư liệu và một số đánh giá ban đầu*
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=21)]
|
|![]()
[Tin Lành](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Protestantism?uselang=vi)
### Ủng hộ[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=22)] ["Kinh Thánh Tin Lành Mỗi Ngày"](http://www.kinhthanhmoingay.com)Kinh Thánh Tin Lành Mỗi Ngày ["Godislove.vn - Tin Lanh La Gi ?"](http://www.godislove.vn)Tin Lanh in Vietnam - Đạo Tin Lành là gì ? ["Is Sola Scriptura a Protestant Concoction?"](http://www.ccir.ed.ac.uk/~jad/glb_sola.html)by [Greg Bahnsen](/w/index.php?title=Greg_Bahnsen&action=edit&redlink=1) ["Why Protestants Still Protest"](http://www.firstthings.com/ftissues/ft9508/opinion/leithart.html)by [Peter J. Leithart](/w/index.php?title=Peter_J._Leithart&action=edit&redlink=1)from [First Things](/w/index.php?title=First_Things&action=edit&redlink=1)
### Phê phán[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=23)] [Catholic websites on](http://homepages.paradise.net.nz/mischedj/ct1_solascript.html) *sola scriptura* ["Protestantism"](http://www.newadvent.org/cathen/12495a.htm)from the 1917 [Catholic Encyclopedia](/w/index.php?title=Catholic_Encyclopedia&action=edit&redlink=1) ["Why Only Catholicism Can Make Protestantism Work"](http://catholiceducation.org/articles/apologetics/ap0097.html)by Mark Brumley
### Ảnh hưởng[
[sửa](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&veaction=edit&vesection=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tin_L%C3%A0nh&action=edit§ion=24)] [Vnchristian.com - Thư viện Tin lành tiếng Việt lớn nhất thế giới](http://vnchristian.com/) ["Evangelism Explosion - Chứng Đạo Sâu Rộng"](http://godislove.vn/evangelism-explosion-ee)Ảnh Hưởng Với Người Việt Nam [The Future of American Protestantism](http://catalystresources.org/issues/303balmer.html)from *Catalyst*( [United Methodist perspective](/w/index.php?title=United_Methodist_Church&action=edit&redlink=1)) [Protestantism - Christianity in View](http://protestant.christianityinview.com/) [Hội Thanh niên Tin Lành Việt Nam tại Mỹ](http://thanhnientinlanh.org) [Hội Thánh Tin Lành Việt Nam tại Úc Châu](http://www.tinlanh.org.au) [Phát Thanh Tin Lành Hy Vọng từ Úc Châu](http://phatthanhhyvong.com/) [Tin Lành cho người Việt](http://tinlanh.com/) [Người Tin Lành - VietChristian](http://www.vietchristian.com/) [Tin lành Việt Nam](http://tinlanhvietnam.net/)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1054 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=22-May-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Tue, 23 Jun 2015 12:00:00 GMT


text:
Xã Elmwood, Quận Leelanau, Michigan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xã Elmwood (tiếng Anh: Elmwood Township) là một xã thuộc quận Leelanau, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 4.503 người.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “2010 Census Gazetteer Files”. Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.

markdown:
# Xã Elmwood, Quận Leelanau, Michigan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Xã Elmwood
|
Elmwood Township
|—
|![ Vị trí quận Leelanau trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Map_of_Michigan_highlighting_Leelanau_County.svg/250px-Map_of_Michigan_highlighting_Leelanau_County.svg.png)
![ Vị trí quận Leelanau trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Map_of_Michigan_highlighting_Leelanau_County.svg/250px-Map_of_Michigan_highlighting_Leelanau_County.svg.png)
Vị trí quận Leelanau trong tiểu bang Michigan ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Michigan](/wiki/Michigan) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Michigan&action=edit&redlink=1) [Quận Leelanau](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Leelanau,_Michigan) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-4](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Xã Elmwood** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Elmwood Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Leelanau](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Leelanau,_Michigan), tiểu bang [Michigan](/wiki/Michigan), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 4.503 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Elmwood,_Qu%E1%BA%ADn_Leelanau,_Michigan&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Elmwood,_Qu%E1%BA%ADn_Leelanau,_Michigan&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


text:
decency
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
decency /ˈdi.sᵊn.si/
- Sự thích hợp với khuôn phép lễ nghi.
- Sự đứng đắn, sự đoan trang, sự tề chỉnh.
- Sự lịch sự, sự tao nhã.
- Tính e thẹn, tính bẽn lẽn.
- (Số nhiều) Lễ nghi phép tắc.
- (Số nhiều) Những yêu cầu của cuộc sống đứng đắn.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# decency
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **decency** [/ˈdi.sᵊn.si/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Sự](/wiki/s%E1%BB%B1) [thích hợp](/wiki/th%C3%ADch_h%E1%BB%A3p) [với](/wiki/v%E1%BB%9Bi) [khuôn phép](/wiki/khu%C3%B4n_ph%C3%A9p) [lễ nghi](/wiki/l%E1%BB%85_nghi). [Sự](/wiki/s%E1%BB%B1) [đứng đắn](/wiki/%C4%91%E1%BB%A9ng_%C4%91%E1%BA%AFn), [sự](/wiki/s%E1%BB%B1) [đoan trang](/wiki/%C4%91oan_trang), [sự](/wiki/s%E1%BB%B1) [tề chỉnh](/wiki/t%E1%BB%81_ch%E1%BB%89nh). [Sự](/wiki/s%E1%BB%B1) [lịch sự](/wiki/l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%B1), [sự](/wiki/s%E1%BB%B1) [tao nhã](/wiki/tao_nh%C3%A3). [Tính](/wiki/t%C3%ADnh) [e thẹn](/wiki/e_th%E1%BA%B9n), [tính](/wiki/t%C3%ADnh) [bẽn lẽn](/wiki/b%E1%BA%BDn_l%E1%BA%BDn).
- (
*Số nhiều*) [Lễ nghi](/wiki/l%E1%BB%85_nghi) [phép tắc](/wiki/ph%C3%A9p_t%E1%BA%AFc).
- (
*Số nhiều*) [Những](/wiki/nh%E1%BB%AFng) [yêu cầu](/wiki/y%C3%AAu_c%E1%BA%A7u) [của](/wiki/c%E1%BB%A7a) [cuộc sống](/wiki/cu%E1%BB%99c_s%E1%BB%91ng) [đứng đắn](/wiki/%C4%91%E1%BB%A9ng_%C4%91%E1%BA%AFn).
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết TD Plaza: Trung tâm thương mại hiện đại nhất Hải Phòng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết TD Plaza Trung tam thuong mai hien dai nhat Hai Phong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc TD Plaza: Trung tâm thương mại hiện đại nhất Hải Phòng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thị Trường của chuyên mục Kinh Tế.
TD Plaza: Center the most modern commercial Haiphong
TD Plaza, Hai Phong, Nga Nam, 20A zone, commercial center, Cat Bi Airport, new urban, modern, total area, the trading Commerce, apartments, senior management, floor
That TD Plaza commercial center located at Lot 1/20A new urban Nga Nam, Cat Bi Airport, Hai Phong with total area of about 26,000 meters square, including modern commercial area consists of 6 floors and two towers 12 floors for apartments ...
Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?;
Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.
VN sẵn sàng ứng phó với tình huống xảy ra trên biển; Hà Nội: Sập cần cẩu dự án đường sắt đô thị; Sự thật về chiếc trực thăng trên nóc nhà của đại gia Hải Dương; Sơn Đoòng thực sự đẹp và quyến rũ như thế nào?;
HN công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh; Phó Ban Tổ chức Quận ủy Cầu Giấy ra tòa về tội giết người; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Hương Tràm trần tình về ồn ào đại gia và siêu xe; Sự thật kinh hoàng trong hàng ngàn nhà nghỉ ở Hà Nội ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/5.
Mùa "Hà Nội vắng bóng trẻ con" lại sắp đến!; Cuộc sống buông thả của thiếu nữ giết người tình của mẹ; Đâm chết người, xế hộp kéo lê xe máy tháo chạy 3km;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 14/5.
Những hình ảnh về một cháu trai 9 tuổi ở Bắc Giang bị bạo hành dã man đang gây chấn động dư luận. Mẹ ruột của cháu đã tố cáo cháu bị bố và vợ kế bạo hành
Vụ nhặt được 5 triệu yen tưởng như kết thúc nhưng sáng 27-4, Công an quận Tân Bình đã mời vợ chồng chị Hồng lên thông báo tạm hoãn vì còn tiếp tục xác minh.
Mỹ và Nhật Bản bắt đầu cùng nhau sử dụng vệ tinh giám sát các hoạt động hàng hải của Trung Quốc.
Cộng đồng mạng tiếp tục bàn luận về một ngã tư khác ở Hà Nội và nghi CSGT "bẫy" người vi phạm giao thông? ------------ Xem thêm: 'Bẫy' giao thông - Bất hợp lý biển báo, http://vietbao.vn/tp/Bay-giao-thong-Bat-hop-ly-bien-bao/11257421/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Chuyên gia quân sự Nga cho rằng Liên minh Nga – Trung có thể chống lại Mỹ ở châu Á khi Nga giúp Trung Quốc đóng tàu sân bay.
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Chào buổi sáng nước Mỹ từ hang Sơn Đoòng; Liên tiếp tai nạn từ dự án đường sắt trên cao ám ảnh người HN; Trực thăng đậu trên nóc nhà đại gia Việt; Tăng lương cán bộ, công chức, người lao động từ 2016 ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Tàu chiến Mỹ, Trung 'vờn nhau' ở Biển Đông; Tin đồn Bộ trưởng Quốc Phòng Triều TiênHyon Yong-chol bị xử tử; Thủ tướng Ấn Độ bắt đầu chuyến công du đến Trung Quốc là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.
'Bẫy' giao thông - Bất hợp lý biển báo; Vụ người ve chai nhặt được 5 triệu yên; Bị 141 bắt khi chuẩn bị tổ chức "tiệc" ma túy; Tuyên án 52 giang hồ, người thân khóc òa; Phẫn nộ ông bố đơn thân tàn ác sát hại con gái ruột; Toàn cảnh bắt giam 2 cựu giám đốc vụ 10 lần vỡ ống nước sông Đà;......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Những câu chuyện gây sốt như đứa bé bị người cha tử tù bỏ rơi; Cô gái bộc lộ quan điểm phá thai nếu không có tình yêu đáng suy ngẫm; Những tấm gương người tốt việc tốt; Cách nuôi dạy con sao cho đúng; Nhiều câu chuyện đời sống cảm động...cùng các tin tức an toàn thực phẩm nóng là những thông tin nổi bật tuần vừa qua...
Những lùm xùm trong thương vụ mua bán tòa nhà cao nhất Việt Nam Keangnam Ha Noi Landmark, mỗi người dân Việt đang gánh 20 triệu đồng nợ công, đáng suy ngẫm về chuyện giúp nông dân tiêu thụ nông sản, sữa bột dành cho trẻ em dưới 6 tuổi ở Việt Nam cao hơn các nước khác trong khu vực... là những tin tức, sự kiện Kinh tế - tài chính nóng hổi thu hút sự quan tâm
Viết phản hồi

markdown:
|
|
Theo đại diện công ty Thuỳ Dương (chủ đầu tư) và công ty CBRE Việt Nam (quản lý và tiếp thị), TD Plaza sẽ chắc chắn là một trung tâm thương mại mới với quy mô lớn đầy ấn tượng, cung cấp vô số các cơ hội kinh doanh hấp dẫn tới khách thuê cũng như người tiêu dùng trong một trung tâm thương mại hiện đại lần đầu tiên có mặt tại Hải Phòng.
Tại đây các thương nhân sẽ hài lòng với mức giá thuê hợp lý, các cơ hội lớn để quảng bá thương hiệu với công tác quản lý tiêu chuẩn quốc tế.
Bên cạnh đó, khu căn hộ tại 12 tầng của 2 toà tháp sẽ cung cấp 200 căn hộ cao cấp mới tới thị trường nhà ở tại Hải Phòng. Khách hàng sẽ hài lòng với nhiều tiện ích khi sống tại một địa điểm thuận lợi, với khu trung tâm mua sắm và giải trí rộng lớn ngay trong toà nhà.
Đặc biệt, công tác quản lý toà nhà theo tiêu chuẩn chuyên nghiệp quốc tế tương đương, thậm chí còn cao hơn chất lượng quản lý các khu căn hộ cao cấp khác ở Hà Nội hay TPHCM trong thời điểm hiện nay.
Người tiêu dùng có thể thoả mãn nhu cầu mua sắm tại đây với các thương hiệu thời trang quốc tế, thời trang và phụ kiện thời trang cao cấp, mỹ phẩm, trang sức, nước hoa, đồ thể thao, các gian hàng phong cách, các sản phẩm công nghệ thông tin & điện tử, nội thất, quần áo trẻ em, khu ẩm thực lớn với nhiều sự lựa chọn, khu vui chơi giải trí, bowling và rạp chiếu phim quốc tế chưa từng có mặt tại Hải Phòng.
Theo chủ đầu tư cho biết, TD Plaza sẽ được đưa vào sử dụng từ tháng 6/2006 cho khu trung tâm thương mại và từ tháng 1/2007 cho khu căn hộ cao cấp.
|Việt Báo|
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới TD Plaza: Trung tâm thương mại hiện đại nhất Hải Phòng**
Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?;
Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.
VN sẵn sàng ứng phó với tình huống xảy ra trên biển; Hà Nội: Sập cần cẩu dự án đường sắt đô thị; Sự thật về chiếc trực thăng trên nóc nhà của đại gia Hải Dương; Sơn Đoòng thực sự đẹp và quyến rũ như thế nào?;
HN công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh; Phó Ban Tổ chức Quận ủy Cầu Giấy ra tòa về tội giết người; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Hương Tràm trần tình về ồn ào đại gia và siêu xe; Sự thật kinh hoàng trong hàng ngàn nhà nghỉ ở Hà Nội ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/5.
Mùa "Hà Nội vắng bóng trẻ con" lại sắp đến!; Cuộc sống buông thả của thiếu nữ giết người tình của mẹ; Đâm chết người, xế hộp kéo lê xe máy tháo chạy 3km;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 14/5.
Những hình ảnh về một cháu trai 9 tuổi ở Bắc Giang bị bạo hành dã man đang gây chấn động dư luận. Mẹ ruột của cháu đã tố cáo cháu bị bố và vợ kế bạo hành
Vụ nhặt được 5 triệu yen tưởng như kết thúc nhưng sáng 27-4, Công an quận Tân Bình đã mời vợ chồng chị Hồng lên thông báo tạm hoãn vì còn tiếp tục xác minh.
Mỹ và Nhật Bản bắt đầu cùng nhau sử dụng vệ tinh giám sát các hoạt động hàng hải của Trung Quốc.
Cộng đồng mạng tiếp tục bàn luận về một ngã tư khác ở Hà Nội và nghi CSGT "bẫy" người vi phạm giao thông? ------------ Xem thêm: 'Bẫy' giao thông - Bất hợp lý biển báo, http://vietbao.vn/tp/Bay-giao-thong-Bat-hop-ly-bien-bao/11257421/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Chuyên gia quân sự Nga cho rằng Liên minh Nga – Trung có thể chống lại Mỹ ở châu Á khi Nga giúp Trung Quốc đóng tàu sân bay.
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
Chào buổi sáng nước Mỹ từ hang Sơn Đoòng; Liên tiếp tai nạn từ dự án đường sắt trên cao ám ảnh người HN; Trực thăng đậu trên nóc nhà đại gia Việt; Tăng lương cán bộ, công chức, người lao động từ 2016 ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Tàu chiến Mỹ, Trung 'vờn nhau' ở Biển Đông; Tin đồn Bộ trưởng Quốc Phòng Triều TiênHyon Yong-chol bị xử tử; Thủ tướng Ấn Độ bắt đầu chuyến công du đến Trung Quốc là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.
'Bẫy' giao thông - Bất hợp lý biển báo; Vụ người ve chai nhặt được 5 triệu yên; Bị 141 bắt khi chuẩn bị tổ chức "tiệc" ma túy; Tuyên án 52 giang hồ, người thân khóc òa; Phẫn nộ ông bố đơn thân tàn ác sát hại con gái ruột; Toàn cảnh bắt giam 2 cựu giám đốc vụ 10 lần vỡ ống nước sông Đà;......là những tin đáng chú ý trong tuần.
Những câu chuyện gây sốt như đứa bé bị người cha tử tù bỏ rơi; Cô gái bộc lộ quan điểm phá thai nếu không có tình yêu đáng suy ngẫm; Những tấm gương người tốt việc tốt; Cách nuôi dạy con sao cho đúng; Nhiều câu chuyện đời sống cảm động...cùng các tin tức an toàn thực phẩm nóng là những thông tin nổi bật tuần vừa qua...
Những lùm xùm trong thương vụ mua bán tòa nhà cao nhất Việt Nam Keangnam Ha Noi Landmark, mỗi người dân Việt đang gánh 20 triệu đồng nợ công, đáng suy ngẫm về chuyện giúp nông dân tiêu thụ nông sản, sữa bột dành cho trẻ em dưới 6 tuổi ở Việt Nam cao hơn các nước khác trong khu vực... là những tin tức, sự kiện Kinh tế - tài chính nóng hổi thu hút sự quan tâm
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public


text: Web toidangtin .com được lập ra với mục đính dành cho người dùng trên cả nước Việt Nam, cũng như cộng đồng Việt kiều có thể nhanh chóng đưa những tin tức lên mạng để tìm kiếm bạn hàng, quảng cáo, tìm việc, kết bạn… Tất cả các tin cá nhân đưa lên thông qua toidangtin .com là miễn phí.Bỏ qua quảng cáo

Vary: Accept-Encoding


text:
Bạn cần bai van lop 3 ke ve nguoi anh hung dan toc miễn phí thì hãy kéo xuống dưới bình luận bằng tài khoản của mình, chúng tôi sẽ gửi bai van lop 3 ke ve nguoi anh hung dan toc qua cho bạn trong thời gian sớm nhất! Cảm ơn bạn đã quan tâm nhớ like và ++ cho chúng tôi để ủng hộ nha. Cảm ơn bạn! Còn nếu không bình luận bạn sẽ phải mất phí 15k để có thể xem nội dung.
Chia sẻ bài viết
Thống Kê

markdown:
Bạn cần
**bai van lop 3 ke ve nguoi anh hung dan toc miễn phí**thì hãy kéo xuống dưới bình luận bằng tài khoản của mình, chúng tôi sẽ gửi **bai van lop 3 ke ve nguoi anh hung dan toc**qua cho bạn trong thời gian sớm nhất! Cảm ơn bạn đã quan tâm nhớ like và ++ cho chúng tôi để ủng hộ nha. Cảm ơn bạn! Còn nếu không bình luận bạn sẽ phải mất phí 15k để có thể xem nội dung.

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Set-Cookie: hosty=1; expires=Sat, 23-May-2015 00:00:00 GMT


text:
v_line
Đăng nhập
71 Mody Road, Tsim Sha Tsui, Hong Kong
(Xem bản đồ)
Đặt phòng bây giờ!
Đặt bây giờ
Thanh toán sau
Chúng tôi hiện đang có hàng ngàn phòng khách sạn trên toàn thế giới.
Đặt thông minh. Đặt với Agoda
Kiểm tra Giá & Phòng trống
Đảm Bảo Giá Tốt Nhất
Trả phòng:
Lịch
Rất tiếc, không còn phòng trống ở Regal Kowloon Hotel cho những ngày mà bạn đã chọn.
Các khách hàng đã xem khách sạn này thường đặt
Khi nào bạn muốn nghỉ tại khách sạn này?
Hình ảnh của Regal Kowloon Hotel
quầy lễ tân 24 giờ
dịch vụ phòng 24 giờ
đưa đón sân bay
dịch vụ trông trẻ
quầy bar
trung tâm hội nghị
cho thuê xe
bãi đỗ xe
quán cà phê
nhân viên hướng dẫn
thu đổi ngoại tệ
thang máy
tầng cao cấp
phòng gia đình
dịch vụ giặt là
giữ hành lý
thiết bị phòng họp
nhà hàng
phục vụ phòng
két sắt
dịch vụ làm đẹp
cửa hàng lưu niệm
phòng hút thuốc
dịch vụ du lịch
phòng thể dục
Miễn phí Wi-fi tất cả các phòng
dịch vụ trông xe
Tiếng Anh
Tiếng Nhật
Tiếng Trung Quốc (Quan Thoại)
Tiếng Trung Quốc (Quảng Đông)
Đặt phòng bây giờ!
Ưu đãi kết thúc sớm!

Mô tả Khách sạn

Chính sách Khách sạn
Khách trên 11 tuổi được coi là người lớn.
Giường phụ tùy thuộc vào loại phòng bạn đăng ký, xin vui lòng kiểm tra thông tin phòng để biết thêm chi tiết.

Thông tin hữu ích

Thông báo quan trọng
7,7
từ 4499 nhận xét
Đặt phòng bây giờ!
Ưu đãi kết thúc sớm!
B P International Hotel
Rất Tốt
7,7
từ tổng 7662 nhận xét
Khu vực khách sạn: Tsim Sha Tsui
The Kowloon Hotel
từ tổng 3802 nhận xét
Park Hotel Hong Kong
Rất Tốt
7,9
từ tổng 4251 nhận xét
Royal Plaza Hotel
Tuyệt vời 8,3
từ tổng 10175 nhận xét
Khu vực khách sạn: Mongkok
Tìm khách sạn
Lịch
-
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
2 người lớn (1 phòng)
1 người lớn
Lựa chọn khác...
Customer Support
Bản quyền © 2005 – 2015 Agoda Company Pte. Ltd. Giữ toàn quyền.
AGODA ® là thương hiệu được đăng ký của AGIP LLC, sử dụng theo giấy phép của Agoda Company Pte. Ltd.
Agoda là thành viên của
(NASDAQ:PCLN)
AS-AGWEB-3B05

Cache-Control: no-cache, no-store

Access-Control-Allow-Methods: GET

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

Vary: User-Agent, Accept-Encoding


text:
Trang chủ
Đăng Kí
Gallery
Thành viên
Lịch
Đánh dấu đã đọc
THẾ GIỚI SINH VẬT CẢNH-Arowana-Dragon Fish-Cá Rồng Việt Nam
>
CHUYÊN MỤC CHIM CẢNH
>
KIẾN THỨC-KINH NGHIỆM VỀ CHIM CẢNH-PHỤ KIỆN
giá chòe than và lồng?
Tên Đăng nhập
Ghi nhớ?
Mật Khẩu
KIẾN THỨC-KINH NGHIỆM VỀ CHIM CẢNH-PHỤ KIỆN
Kiến thức liên quan đến thú chơi chim cảnh
Loading
LinkBack
Công Cụ
#
1
(
permalink
)
12-03-2011, 22:20
cuyahjj1510
Thành viên tích cực
Ngày gia nhập: Feb 2011
Bài gửi: 72
Cảm ơn: 41
Được cảm ơn 30 lần trong 23 bài viết
giá chòe than và lồng?
giá chòe than và lồng?
các bác cho mình hỏi giá chòe than thuần là khoảng bao nhiêu? loại hay và dở luôn, và lồng cho nó thì nên dùng loại nào? mình thích loại lồng tròn mà chỗ cửa có 2 cây lớn chắn xuống chứ ko phải nan cửa giống nan lồng, ko bít cái đó giá khoảng bao nhiu?
#
2
(
permalink
)
13-03-2011, 09:58
33dung30
Thành viên chủ chốt
Ngày gia nhập: Aug 2010
Bài gửi: 260
Cảm ơn: 195
Được cảm ơn 235 lần trong 150 bài viết
bạn hỏi câu này mình thấy khó lắm
- chim và lồng phụ thuộc vào mức độ tình cảm của người chủ đối với nó
- phụ thuộc nhu cầu, điều kiện, lý do bán của người chủ
......
đây là ý kiến của mình, có j k phải ae thông cảm
__________________
#
3
(
permalink
)
13-03-2011, 12:24
tdung1978
Thành viên chủ chốt
Ngày gia nhập: Jul 2010
Bài gửi: 202
Cảm ơn: 4,294,967,260
Được cảm ơn 170 lần trong 96 bài viết
cũng tùy bạn ạ.bạn phải nói chim hot hay đánh đấm,lồng kỹ hay lồng chợ
#
4
(
permalink
)
13-03-2011, 13:14
cuyahjj1510
Thành viên tích cực
Ngày gia nhập: Feb 2011
Bài gửi: 72
Cảm ơn: 41
Được cảm ơn 30 lần trong 23 bài viết
lồng kỹ thi nhiu mà lồg chợ thì nhiu? chim hót
#
5
(
permalink
)
15-03-2011, 13:43
policemechim
Thành viên chủ chốt
Ngày gia nhập: Feb 2011
Nơi cư ngụ: Thanh xuân_Hà Nội
Bài gửi: 259
Cảm ơn: 63
Được cảm ơn 189 lần trong 136 bài viết
giá thì cứ phải gọi là vô bờ bến. bác xem trên này thỉnh thoảng có các bác bán chòe đấy.làm 1 em có lồng luôn đỡ phải tìm
#
6
(
permalink
)
15-03-2011, 14:37
Tuanhht
Thành viên chủ chốt
Ngày gia nhập: Mar 2010
Bài gửi: 1,312
Cảm ơn: 5,275
Được cảm ơn 4,822 lần trong 1,183 bài viết
Ở cửa hàng của mình có thể đáp ứng cho 2 yêu cầu bạn đưa ra. Là giá chim và giá lồng.
Số nhà 2b ngõ 591 Hoàng Hoa Thám - Ba Đình. tel: 0163.88.66.888
Mình tên là Tuấn
#
7
(
permalink
)
15-03-2011, 19:26
cuyahjj1510
Thành viên tích cực
Ngày gia nhập: Feb 2011
Bài gửi: 72
Cảm ơn: 41
Được cảm ơn 30 lần trong 23 bài viết
hĩ, e ở tiền giang lận
#
8
(
permalink
)
15-03-2011, 19:27
kcdepzai
Thành viên chính thức
Ngày gia nhập: Feb 2011
Bài gửi: 21
Cảm ơn: 0
Được cảm ơn 8 lần trong 5 bài viết
lồng thì nhiều loại mà bác , còn tùy thuộc bác thích hàng gì nữa
#
9
(
permalink
)
15-03-2011, 21:30
HồngMy
Thành viên chủ chốt
Ngày gia nhập: Feb 2011
Nơi cư ngụ: Chim biết bay là chim...
Bài gửi: 392
Cảm ơn: 203
Được cảm ơn 243 lần trong 116 bài viết
vào post mua bán mà tham khảo bạn à. giá chim cò đâu có quy định bán phá giá đâu nên cái này còn tùy nhiều yếu tố lắm, mà yếu tố chủ yếu là (thích thì nhích)
__________________
Vắng em anh còn chim..
Vắng chim anh bắt bướm chơi vậy
#
10
(
permalink
)
16-03-2011, 22:51
yeah24
Thành viên chính thức
Ngày gia nhập: Dec 2010
Bài gửi: 40
Cảm ơn: 0
Được cảm ơn 27 lần trong 16 bài viết
giá chim thì vô kể bạn à. còn muốn mua lồng như bác bảo . đểu cũng phải 5-7lit mà xịn thì 1-3 củ
«
Chủ đề trước
|
Chủ đề kế tiếp
»
Công Cụ
Tạo trang in
Gửi Email Trang Này
Quyền hạn Gửi bài
Bạn
không thể
gửi chủ đề
Bạn
không thể
gửi trả lời
Bạn
không thể
gửi đính kèm
Bạn
không thể
sửa bài của mình
Mã BB
đang
Mở
Biểu tượng vui
đang
Mở
Mã
[IMG]
đang
Mở
Mã HTML đang
Tắt
Trackbacks
are
Mở
Pingbacks
are
Mở
Refbacks
are
Mở
Forum Rules
Tất cả thời gian được tính theo GMT +7. Bây giờ là
20:01
.
-- English (US)
-- Vietnamese
Liên hệ với chúng tôi
-
THẾ GIỚI SINH VẬT CẢNH-Arowana-Dragon Fish-Cá Rồng Việt Nam
-
Trở lên trên
Thế Giới Sinh Vật Cảnh © - Hà Nội - 2015 All Rights Reserved. Skin edited by Sieucan
Các tên miền của diễn đàn
:
www.arowana.com.vn
-----
www.vietarowana.com
Ghi rõ nguồn "Thế Giới Sinh Vật Cảnh " khi bạn phát hành lại thông tin từ website này
DIỄN ĐÀN THẾ GIỚI SINH VẬT CẢNH-Arowana-Dragon Fish-Cá Rồng Việt Nam
Thế Giới Sinh Vật Cảnh
LinkBack
LinkBack URL
About LinkBacks
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0

Set-Cookie: vbseo_loggedin=deleted; expires=Thu, 22-May-2014 13:01:52 GMT; path=/

Cache-Control: private

Pragma: private

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Cách xử trí khi bị một số loại côn trùng cắn, đốt
Ruồi, muỗi, kiến: Những loại côn trùng này, đặc biệt là muỗi khi đốt có thể gây bệnh truyền nhiễm cho người, điển hình là sốt xuất huyết, sốt rét,... và thường gây sẩn ngứa, nổi phồng trên da rất khó chịu. Trước tiên cần sát trùng vết đốt bằng cách rửa kỹ vết đốt bằng xà phòng, sau đó có thể giảm nốt sẩn ngứa bằng cách lấy một cục đá chườm lên da khoảng 5 phút.
Bọ chét, chấy rận, ve chó: Các loại bọ chét, chấy, rận thường sống ký sinh ở trên lông các loại chó, mèo, hoặc trên da đầu. Khi cắn chúng hút máu người gây ngứa ngáy khó chịu. Các loại côn trùng này khi cắn chúng bám rất chắc vào da do đó trước tiên cần bắt chúng kéo từ từ ra khỏi da để răng chúng không sót lại ở chỗ cắn, sau đó rửa sạch vết cắn bằng xà phòng.
Vết bọ chét cắn trên cánh tay.
Sâu róm: Sâu róm không đốt người nhưng khi chạm phải lông gai của hầu hết các loài sâu róm tiết ra chất làm ngứa rát, mẩn ngứa, nổi mề đay vùng da tiếp xúc. Trước tiên cần lấy que gạt sâu róm ra và rửa sạch da bằng xà phòng, rồi chườm đá giảm sưng ngứa và giảm đau. Tránh gãi nhiều lên vết ngứa vì điều này có thể làm lông và gai đâm sâu vào trong da.
Ong: Nếu bị ong mật đốt, lấy vòi chích của ong ra bằng cách khều nhẹ hoặc dùng nhíp lấy ra vì hầu hết sau khi đốt, ong đều để lại vòi chích và túi nọc ở vết đốt trên da. Tránh nặn ép bằng tay vì có thể làm nọc độc lan ra. Sau đó rửa sạch vùng da bị đốt bằng xà phòng và nước ấm. Bôi dung dịch sát trùng như Povidine 10% hoặc cồn 70 độ lên vết đốt mỗi ngày 2 lần. Có thể chườm lạnh lên vết đốt để giảm đau và giảm sưng.
Nếu bị ong vò vẽ đốt, nọc độc của nó có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Do đó ngay sau khi bị đốt cần rửa các vết ong đốt bằng xà phòng hoặc chất kiềm nhẹ rồi chườm lạnh; sau đó chuyển ngay nạn nhân cơ sở y tế để xử trí kịp thời.
Cần chú ý, dù bị bất cứ loại côn trùng nào cắn đốt, ngoài các phản ứng sẩn ngứa, sưng đỏ trên da mà còn có các biểu hiện khác như đau rát nhiều, tổn thương có dấu hiệu nhiễm trùng, khó thở, hoa mắt chóng mặt, sưng môi hoặc họng,... cần đưa ngay nạn nhân đến cơ sở y tế để được xử trí và điều trị kịp thời, tránh nguy hiểm đến tính mạng.
Phản ứng nghiêm trọng do ong đốt cần đến cơ sở y tế để thầy thuốc xử trí. Ảnh: TL
Đề phòng côn trùng cắn, đốt như thế nào?
Để phòng tránh bị các loại côn trùng cắn, đốt, điều quan trọng là phải giữ vệ sinh nhà cửa, môi trường sống xung quanh sạch sẽ, thông thoáng. Phun thuốc diệt muỗi, côn trùng ở những nơi có cây cối rậm rạp, kênh mương, ao hồ gần khu dân cư.
Khi đi ngủ kể cả ban ngày cần mắc màn tránh muỗi và các loại côn trùng khác. Vào buổi tối ở những nơi gần đồng ruộng hoặc vào mùa mưa, mùa gặt cần đóng các cửa sổ hoặc làm lưới ngăn côn trùng để tránh côn trùng bay vào nhà khi có ánh đèn.
Ở vùng miền núi người dân khi đi rừng cần mặc quần áo dài tay, đội mũ, đi giầy, ủng để tránh bị muỗi, bọ chét, rệp, vắt,... cắn, đốt vào những vùng da bị hở.
BS. Trọng Nghĩa
Tám năm lén ăn ‘thứ không ai ngờ’ trong nhà…
BlackFriday - LED FullHD 40 '' chỉ 5,9tr
Vùng kín bị thuốc lá phá hoại khủng khiếp…
Những lý do phụ nữ ngoại tình không thể tin…
Mỹ phẩm White Doctors đã trở lại cùng nhiều…
Cơ hội hiếm có - Mua đệm Giá Gốc tại Dem.vn
Choáng với cảnh trên dòng kênh Tân Hóa-Lò Gốm mới hồi sinh
Bác sỹ phù thủy ép bé trai 2 ngày tuổi “biết đi” để chữa sốt
Lý do Ngọc Trinh không dám rời bỏ bạn trai đại gia
Tâm sự của người vợ trong chuyện tình chấn động mạng 2014
Cô vợ... chân dài
Tạo mục mới Top mục tự tạo
Nhúng Baomoi vào web của bạn
Thống kê & So sánh báo điện tử
Việc tổng hợp và sắp xếp các thông tin trên Báo Mới đều được thực hiện tự động bởi một chương trình máy tính.
Giấy phép số 46/GP-TTĐT cấp ngày 13/01/2012
Báo Mới có bản quyền thuộc Công ty Cổ phần Công nghệ EPI.

Cache-Control: no-cache


text:
Glôcôm (tiếng Pháp: Glaucome) là một số chứng bệnh của thần kinh thị giác gây ra khi tế bào trong võng mạc bị tiêu huỷ theo chiều hướng đặc biệt. Tuy hiện tượng tăng nhãn áp là nguy cơ tạo bệnh glôcôm, không nhất thiết ai có nhãn áp cao cũng bị bệnh này. Nếu không chữa trị, bệnh glôcôm sẽ dẫn đến tình trạng mù hay lòa vĩnh viễn.
Trong số 140.000 người bị mù tại Việt Nam, glôcôm là một bệnh gây mù cho 5,7%. Đây là nguyên nhân làm mù đứng thứ 3, sau đục thủy tinh thể và bệnh đáy mắt
1. Glôcôm góc đóng nguyên phát
2. Glôcôm góc mở nguyên phát
3. Glôcôm nhãn áp bình thường
4. Glôcôm thứ phát:
-Hội chứng nội mô giác mạc
-Glôcôm do viêm
-Glôcôm tân mạch
-Glôcôm sắc tố
-Hội chứng giả tróc bao
-Glôcôm do chấn thương
-Glôcôm do thuốc
5/ Glôcôm trẻ em:
-Glôcôm bẩm sinh
-Glôcôm do dị tật bất thường ở mắt: Axenfeld-Rieger ,Aniridia,Peter -Glôcôm thứ phát do bệnh toàn thân khác như : Hội chứng Sturge-Weber,hội chứng Low,bệnh Rubella.
Đường lưu thông lưu thủy dịch bị cản trở, làm áp suất trong mắt (nhãn áp tăng lên), và gây tổn thương thần kinh thị giác. Do đó, đây là bệnh lý thần kinh thị giác gây ra mất lớp sợi tế bào, và làm mất thị trường (tầm nhìn của mắt).
a/Triệu chứng cơ năng
- Đau nhức : nhức đầu , nhức mắt
- Nhìn mờ
- Thấy quầng sáng nhiều màu sắc
- Buồn nôn và nôn do kích thích dây X
b/Triệu chứng thực thể
- Nhãn áp cao -> gây phù giác mạc. Giác mạc mờ, mất bóng, thị lực giảm.
- Cương tụ rìa.
- Đồng tử giãn méo và mất phản xạ ánh sáng
- Tiền phòng nông, thủy dịch vẩn đục nhẹTyndall (+).
- Có thể có phù gai thị.
- Soi góc tiền phòng: đóng góc, dính góc.
- Đo nhãn áp: nhãn áp cao, có thể trên 35 mmHg.
- Soi góc thấy đóng góc 2/Glôcôm góc mở nguyên phát
- Xuất hiện âm thầm, tiến triển chậm, không đau.
- Thường xảy ra ở 2 mắt b/Triệu chứng thực thể
- Nhãn áp : Nhãn áp dao động, có thể tăng từng lúc.
- Soi đáy mắt và đo thị trường: rất quan trọng để chẩn đoán và theo dõi bệnh.
- Tổn hại gai thị: Lõm teo gai, mạch máu dạt về phía mũi. Tỷ lệ C/D 4/10
- Soi góc tiền phòng : góc mở.
©2010. Copyright by Cẩm nang bệnh - Trang thông tin sức khỏe cho cộng đồng.
Thông tin tại Website chỉ mang tính chất tham khảo, việc dùng thuốc và chữa bệnh phải tuân theo sự hướng dẫn của Bác sỹ
Chúng tôi không chịu trách nhiệm về bất cứ hậu quả nào xảy ra do tự ý dùng thuốc dựa theo các thông tin trên website
Đối tác :nam linh chi,cao linh chi,Giày cao gót,kem trị sẹo,Giày boot
Liên hệ quảng cáo : 096.2325.886

Set-Cookie: HealthRead=155,; expires=Fri, 22-May-2015 13:03:57 GMT; path=/

X-Compressed-By: HttpCompress


text:
Lượt đọc: 2,353 lượt đọc
………Phòng của GuiLun……….
-Em có thể khép cái miệng của em lại được không??_ Aaron ngồi bên cạnh Gui xem tivi mà cứ thấy cô cười hoài đến anh còn thấy mỏi miệng dùm cô.
-Hứ…tại em chỉ cảm thấy vui thôi _ Gui ngước nhẹ cái mặt lên chu mỏ ra tay thì ôm cái gối làm nũng với Aaron khi bị anh mắng
-Cả buổi ăn tối em cứ ngồi cười suốt làm cho ba mẹ còn tưởng em bệnh nặng đó!! _Aaron nhìn Gui mỉm cười nhẹ nhưng vẫn giữa cái vẻ mặt nghiêm với cô
-Tại vì hôm nay em gặp một chuyện rất vui…_Nói tới đây Gui lại tiếp tục cười tiếp khi nhớ lại cái vẻ mặt tức giận của Qiao
Đang cười vui vẻ thì tiếng gõ cửa phòng của cả hai vang lên, bà Yan bước vào với một chén gì đó trên tay. Gui và Aaron bước xuống giường đi đến gần bà Yan nhìn vào cái chén đang để trên bàn
-Mẹ đây là cái gì vậy?? _ Aaron chỉ tay vào cái chén để trên bàn
-Aaron!! Đây là “bím dê” hầm với rượu rắn…thứ này tráng dương với lại tăng cường sức khoẻ. Con hãy uống hết rồi …rồi…hay đứa đi ngủ sớm đi!! _Bà Yan nhìn Aaron dặn dò xong lại liếc nhìn Gui cười ẩn ý làm cô thấy lạ sau đó bà nhanh chóng bước ra ngoài đóng cửa lại
-Gui nhìn theo bà Yan tỏ ra không hiểu ý bà cô quay lại nhìn chén “bím dê” trên bàn _ Aaron!! Thứ này là gì???
Aaron nhìn cái chén rồi nói nhỏ vào tai Gui làm cô đỏ cả mặt, nhanh chóng Gui giật lấy cái chén trên tay Aaron khi anh chuẩn bị uống.
-Anh không được uống!!
-Em làm sao vậy?? Mẹ cố tình hầm cho anh sao em lại không cho anh uống_ Aaron khó hiểu trước thái độ của Gui
-Bình thường…anh đã….mạnh rồi….nếu uống thứ này vào…không phải cả đêm nay em sẽ khỏi ngủ sao?? _ Mặt Gui đỏ au lên còn giọng nói thì ấp úng
-Aaron phì cười khi nghe Gui nói _ Nếu không uống vậy …không lẽ đổ đi sao??
-Em sẽ uống thay anh_ Gui mỉm cười cầm cái chén định đưa lên uống
-Ngực của em đã nhỏ như con nít …thứ đó uống vào sẽ làm cho nó nhỏ thêm đó!!
Aaron tỉnh bơ nói làm cho Gui hạ cái chén xuống vẻ mặt méo xẹo nhìn Aaron hai tay đưa cái chén ra trước mặt anh với vẻ mặt buồn thảm.
-Thôi, anh uống đi…em thà chịu mệt chứ không muốn nó nhỏ lại !!
Aaron cười khúc khích khi thấy thái độ đáng yêu của Gui, anh cầm chén uống hết rồi bước lên giường lên ngủ. Gui thì vẫn đứng đó quan sát Aaron cô không biết cái công dụng của “bím dê” sẽ có tác dụng ra sao??
-Sao không đi ngủ đứng đó làm gì?? _Aaron ngạc nhiên nhìn Gui
-Anh không cảm thấy có gì lạ sao?? Anh không muốn gì sao?? _Gui đưa cái vẻ mặt ngốc của mình nhìn Aaron
-Không có, hiện giờ anh đang muốn đi ngủ…mau đi ngủ buồn ngủ lắm_Aaron nằm xuống kéo chăn đắp ngang ngực lại
Gui mỉm cười an tâm phần nào khi Aaron không có phản ứng gì, cô nhanh chóng bước lên giường nằm xuống cạnh Aaron. Aaron mắt tuy nhắm lại nhưng miệng khẽ mỉm cười nhẹ khi nghe được tiếng Gui nằm xuống. Anh bất ngờ mở mắt ra nằm đè lên Gui ..
-Anh…anh….không phải anh nói muốn ngủ sao??
Gui bất ngờ trước hành động của Aaron cô cứ ngỡ anh muốn ngủ không ngờ anh lại đang nằm đè lên người của cô. Ánh mắt nhìn cô đưa tình lại còn cười rất gian trông khi mặt cô đang đỏ lên tuy không phải lần đầu hiện tượng này xảy ra nhưng lúc nào Gui cũng cảm thấy ngượng ngùng vì cô rất nhạy cảm..
-Anh muốn hôn em!!
Aaron nói dứt khoát không do dự ánh mắt nhìn Gui dò xét chờ câu trả lời nhưng dù Gui có muốn hay không thì nhất định Aaron cũng sẽ hôn cô.
-Uhm…
Gui nhẹ nhàng gật nhẹ đầu với Aaron đồng ý, anh đưa tay vuốt nhẹ mái tóc của Gui và đôi môi của cô thật nhẹ nhàng. Từ từ cuối xuống đặt nhẹ môi mình lên môi Gui khi mà con tim Gui đang đập liên tục…Hôm nhau một lát Aaron ngước lên nhìn Gui trong khi ánh mắt của Gui có chút nuối tiếc hình như cô không muốn kết thúc sớm..
-Theo nghiên cứu hôn nhau có thể làm có hệ tiêu hoá, gan, thận tuần hoàn thật tốt…nhưng lại làm giảm tuổi thọ…con người 30 giây _Aaron bắt đầu triết lý cho Gui nghe khi mà cô cũng không hiểu mấy
-Giảm thọ 30 giây vậy…_Gui lo lắng nhìn Aaron
-Bởi vì không nên hôn lâu mà nên hôn ngắn nhưng hôn nhiều lần_ Aaron dứt lời cười thật dịu dàng và tiếp tục hôn lên môi Gui như muốn nuốt luôn cái môi của cô vậy. Không gian thật yên tĩnh chỉ còn lại tiếng lưỡi và môi của họ vang lên trong lúc này…
-Aar…ron….
Gui rên lên đứt quãng khi đang lúc hôn nhau bàn tay Aaron lại di chuyển thật mau xuống vùng nhạy cảm của Gui mà xoa lấy đó. Gui rì chặt lấy tấm lưng của Aaron cố gắng thở khi mà Aaron hôn và cắn lên tai cô lại di chuyển môi mình lên môi cô hôn thật mãnh liệt. Cơ thể Gui đang muốn tan chảy ra khi mỗi lúc bàn tay Aaron cứ xoa đều khắp cơ thể cô không nơi nào là anh bỏ xót. Có lẽ anh quá hiểu cơ thể của cô từng nơi một …
Như mọi lần theo từng tiếng rên rỉ của c

Server: nginx/1.4.6 (Ubuntu)

Set-Cookie: wordpress_logged_in_81ce6d5c354f089a4ffe533097461d76=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/; httponly


text:
/ 17
Báo cáo tài liệu này
Quan điểm của Mác - Ănghen về vật chất
Upload: NguyenThanhTam.dokovn|Ngày: 09/01/2012|Lượt xem: 246|Tải về: 0|Cấp: Đại học
Chuyên mục:
Trường: Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội
phần i: mở đầu trong lịch sử triết học mác - lênin khái niệm vật chất được hiểu là tất cả những gì tồn tại khách quan tức là những sự tồn tại của nó không phụ thuộc vào ý thức của con người, không phụ thuộc vào quan niệm của con người. theo đó thì vật chất là vô cùng vô tận, là không có giới hạn, nó
Đăng nhập để xem đầy đủ tài liệu.

markdown:
/ 17
Báo cáo tài liệu này
# Quan điểm của Mác - Ănghen về vật chất
Upload:
[NguyenThanhTam.dokovn](/user/NguyenThanhTam.dokovn)|Ngày: 09/01/2012|Lượt
xem: 246|Tải về: 0|Cấp: Đại học
Chuyên mục:
Trường:
Trường:
[Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội](/luan-van/truong/dai-hoc-kinh-te-quoc-dan-ha-noi-35)
phần i: mở đầu trong lịch sử triết học mác - lênin khái niệm vật chất được hiểu là tất cả những gì tồn tại khách quan tức là những sự tồn tại của nó không phụ thuộc vào ý thức của con người, không phụ thuộc vào quan niệm của con người. theo đó thì vật chất là vô cùng vô tận, là không có giới hạn, nó
Đăng nhập để xem đầy đủ tài liệu.